Иоанн

Иоанның Чахсы Хабары

Пу Чахсы Хабарны Иисусха иң чағын илҷілернің пірсі Иоанн пасхан тіп саниры кибірге кір парған. Иоаннаңар ідӧк ол Иисустың иң хынған ӱгренҷізі полған тіп пазылча. Христосха киртінізі ӱчӱн он ікі илҷідең чалғыс ол ла ӧдіртпеен паза узах час чазап салған тіп саналча. Иоанн позының Чахсы Хабарын прайзынаң соонаң, 90 чылларда, пасханға килісче.

Пос аразында уғаа тӧӧй ӱс хабардаң ӧӧнінде нименең пасхалалча полҷаң аның Чахсы Хабары? Иоанн пасхан Хабар Иисустың чуртас чолының изерезін кӧмес тее сайбабин хоғарға кӱстенминче. Ӧӧн орынны ол Иисустың чооғына пирче. Иоанн кип–чоохтарны киндее кирбинче. Аның ӧӧн пӧгіні – пасха ӱс Чахсы Хабарда чох нимелерні пас салары паза хығырығҷыларны, Иисус Христос Позына киртінчеткен кізілерге наа чуртас асчатхан Худай Оолғы полчатханына, киртіндірері.

Пасха Чахсы Хабарларның хыринда Иоанн пасхан киндеде Худай сӧзінің оңнирға оой нимес сағыстары, чарых хоос омалар кӧп ле полар. Аның Чахсы Хабарын тӧрт чардыхти чарыбызарға чарир: 1) Киріс сӧзі. Мында Иисус Христостың, кізілерні арачылир ӱчӱн, Худай Позы кізее омаланыбысханнаңар кӧні чоохталча (1:1-18); 2) Иисус Христостың Худай полчатханын паза толдырчатхан киреен киречілепчеткен читі хайхазынаңар (1:19–12:50); 3) Иисус чир ӱстӱнде идер кирегін толдыр салып, сабландыртар тузы чит килигеннеңер (13–20 пастағлар); 4) Сӧс соо. Иисус, тіріл парып, Позының ӱгренҷілерінең тоғазып, тіл алысханы (21 пастағ).

Иисус Христос – сын Сӧс

¹ Иң пастап Сӧс полған. Сӧс Худайнаң хада полған, Сӧс Худай полған. ² Сӧс Худайнаң хада пастабох полған. ³ Ол прай нимені чайаан, Ол чох пір дее ниме чайалбаан. ⁴ Сӧсте чуртас полған, чуртас, тізең, кізілернің чарии полған. ⁵ Чарых харасхыда чарыпча, харасхы, тізең, аны пір дее чаап полбаан+ 1:5 «Чаап полбаан» сӧстерні грек тілінде «піл полбаан» тіп тее оңнирға чарир. .

Иисус Христос – сын Чарых

⁶ Худай пір кізіні ысхан. Аның ады Иоанн полған. ⁷ Ол, Чарыхтаңар киречілееніне киртінзіннер тіп, чонға Чарыхтаңар чоохтирға килген. ⁸ Ол позы Чарых полбаан, че Чарыхтаңар киречілирге килген.

⁹ Чир ӱстӱне тӧреен полған на кізіні чарытчатхан+ 1:9 «Чир ӱстӱне тӧреен полған на кізіні чарытчатхан» тіп сӧстерні «Полған на кізіні чарытчатхан Чарых чир ӱстӱне килче» тіп тее оңнирға чарир. сын Чарых пар полған. ¹⁰ Сын Чарых чир ӱстӱнде полған, чир ӱстӱ Аннаң пастыра чайалған, че кізілер Аны таныбааннар. ¹¹ Ол Позының чонынзар килген, че олар Аны постарына чағын кирбееннер. ¹² Аны удурлаан паза Ағаа киртінген кізілерге Худайның палалары полҷаң оңдай пирілген. ¹³ Худай палалары олаңай паба-іҷедең не нимес, че Худайдаң тӧридірлер.

¹⁴ Сӧс, кізі пол парып, паарсасха паза сынға пай полып, піснең хада чуртаан. Піс Аның Пабазынаң алған сабланызын кӧргебіс. Ол сабланысты Пабазының чалғыс Оолғы полып алған.

Кіреске тӱзірҷең Иоанның киречілеені

¹⁵ Иоанн, Сӧстеңер киречілеп, хысхырып ала чоохтаан:

– «Минің соомҷа Килчеткені, мин тӧреелеккеӧк пар полғаннаңар, миннең илбек» тіп чоохтаам Пу Кізідеңер. ¹⁶ Анда паарсас толдыра полғаннаңар, піс паарсасты ӱзігі чох алғабыс. ¹⁷ Моисей Чахиин# піске Моисей, Худайдаң алып, пирген, че паарсаснаң сын сӧстерні Иисус Христос пирген нооза. ¹⁸ Худайны пір дее кізі хаҷан даа кӧрбеен. Пабазының иң чағыны, чалғыс Оолғы ла, кӧріп, Аннаңар піске, прай чоллап, искір пирген.

Иоанн позынаңар чоохтапча

(Мф 3:1-12; Мк 1:2-8; Лк 3:15-17)

¹⁹ Иудей пастыхтары Иоаннзар Иерусалимнең абыстарны паза левиттерні# «Кемзің син, Мессий-Христоссың# ма?» тіп сурарға ысханнар.

– ²⁰ Мин Мессий-Христос нимеспін, – тіп, кӧні, хыйа полбин, нандырған Иоанн.

– ²¹ Кемзің син? Илиязың+ 1:21 Илия – ӱребеен, че Худай тигірзер алып алған Пурунғы Молҷағдағы ухаанҷы. Кӧр Пурунғы Молҷағдағы «Ханнардаңар 4-ҷі» (4 Царств) киндезі 2:1-17. Иудейлер аның чирзер Мессийдең пурун килерін сағааннар. ма? – сурғаннар олар.

– Чох, – теен Иоанн.

– Андағда ухаанҷызың ма?+ 1:21 Андағда ухаанҷызың ма? – ол туста иудейлер Христостың килерінеңер чарлир ухаанҷыны сағыпчатханнар. Кӧр Пурунғы Молҷағдағы «Чахығны хатап чарлааны» (Второзаконие) киндезі 18:15, 18. «Ухаанҷы» – кӧр чарыдылығ сӧстікте.

– Чох.

– ²² Кемзің син андағда? – сурастырғлааннар олар. – Пісті ысхан кізілерге хайдағ нандырығ пирибіс? Позыңнаңар ниме чоохтап пирерзің?

²³ Иоанн Исаий ухаанҷының пічиинде пазылған сӧстернең нандырған:

– Мин хуу чазыда «Хан Худайға# кӧні чол ит пиріңер!» тіп хысхырчатхан кізінің ӱні осхаспын.

²⁴ Килген кізілернің аразында фарисейлер# полғаннар.

– ²⁵ Син, Мессий-Христос таа, Илия даа, ухаанҷы даа ниместе, ноға кізілерні кіреске тӱзірчезің#? – тіп сурғаннар олар.

– ²⁶ Мин суғда кіреске тӱзірчем, – нандырған Иоанн. – Че араңарда сірерге таныс нимес Кізі пар. ²⁷ Ол минің соомҷа килерге кирек, Ол, мин тӧреелеккеӧк, пар полғаннаңар, Аның маймааның паан даа систерге турыстығ нимеспін.

²⁸ Пу чоох Вифавара саарда полған. Пу саар Иоанн кіреске тӱзірчеткен Иордан суғның іскеркі саринда турған.

Иисус – Худай Хурағаны

²⁹ Пазағы кӱнде Иоанн, позынзар килчеткен Иисусты кӧр салып, кізілерге теен:

– Мына Худай Хурағаны#. Чир ӱстӱндегі прай кізілернің чазыхтарын# Позына алып алчатхан Хураған. ³⁰ Мин ол Хурағаннаңар піди чоохтаан полғам: «Минің соомҷа Ирен килче. Ол, мин тӧреелеккеӧк, пар полғаннаңар, миннең илбек». ³¹ Израиль кізілері Аны пілзіннер тіп, чонны кіреске тӱзірерге килгем. Че мин дее Аның кем полчатханын пілбеем.

³² Иоанн ідӧк киречілеен:

– Мин Худай Худының, тахырах хус чіли, тигірдең кӧні тӱс киліп, Ағаа одырыбысханын кӧргем. ³³ Мин Аның кем полчатханын пілбеем, че Худай, мині кізілерні суғда кіреске тӱзірерге ызып, теен: «Тигірдең тӱсчеткен Хут Кемде тохтир, Ол, Худай Худын пиріп, пасха оңдайнаң кіреске тӱзірчеткен Кізі полар». ³⁴ Мин, Худай Худының тӱсчеткенін кӧріп, Аның Худай Оолғы полчатханын киречілеем.

Иисус пастағы ӱгренҷілерін хығырча

³⁵ Пазағы кӱнде Иоанн ікі ӱгренҷізінең хада олох орында турған. ³⁶ Ирт париған Иисусты кӧріп, Иоанн теен:

– Мына Худай Хурағаны.

³⁷ Ол сӧстерні истіп, ікі ӱгренҷі Иисустың соонҷа пар сыххан. ³⁸ Иисус, хайбағынып, Позының соонҷа килчеткеннерні кӧр салып, сурған:

– Ниме кирек сірерге?

– Равви (пу «Ӱгретчі» теені полча), Син хайда чуртапчазың? – сурғаннар олар.

– ³⁹ Парааңар, постарың кӧрерзер, – нандырған Иисус.

Иирзер, он час+ 1:39 Гректернің «он час» теені пістің оңдайда тӧрт час иирге килісче. тузында, ӱгренҷілері, Аннаң хада парып, хайда чуртапчатханын кӧріп алып, иир тооза анда полғаннар. ⁴⁰ Иисустың соонҷа парчатхан ікі ӱгренҷінің пірсі Симон-Пётрның харындазы Андрей полған. ⁴¹ Ол, сах андох Симон харындазына тоғазып «Піс кізілер сағыпчатхан Мессийні (пу «Христосты» теені полча) таап алдыбыс» тіп, аны Иисуссар ағыл килген.

Иисус, Симонны кӧріп, теен:

– Син, Симон, Ионаның оолғы, Кифа+ 1:41–42 Кифа – хакас тілінде «хайа» теені полча. (пу грек тілінде Пётр полча) тіп адаларзың.

⁴³ Пазағы кӱнде Иисус Галилей# чирінзер парарға сағыныбысхан. Ол, Филиппке тоғазып, теен:

– Минің соомҷа пар.

⁴⁴ Филипп тее Андрейнең Пётр харындастар чуртапчатхан Вифсаида саардаң полған. ⁴⁵ Филипп, Нафанаилге тоғазып, чоохтанған:

– Піс Моисей Чахиинда паза ухаанҷыларның пічиинде+ 1:45 Моисей Чахии паза ухаанҷыларның пічии – Мында иудейлернің кибірлеріндегі Пурунғы Молҷағдағы пічиинің чардыхтарынаңар чоохталча. пазылған Кізіні таап алғабыс. Ол Назареттегі Иосифтің оолғы Иисус.

– ⁴⁶ Назареттең пірее чахсы ниме полар ба? – теен Нафанаил.

– Пар, кӧріп ал, – нандырча Филипп.

– ⁴⁷ Мына Израиль адын ал чӧрерге турыстығ, чойырхос нимес кізі, – чоохтанча Иисус, Позынзар килчеткен Нафанаилні кӧр салып.

– ⁴⁸ Мині хайдаң пілчезің? – сурча Нафанаил.

– Филипп сині хығырар алнындох, Мин сині смоковница ағазының хыринда кӧргем, – нандырған Иисус.

– ⁴⁹ Ӱгретчі! Син – Худай Оолғызың, Син – Израиль Ханызың! – хысхырған Нафанаил.

– ⁵⁰ Мин, сині смоковница ағазының хыринда кӧргем тіп, чоохтаанымнаңар, син киртінчезің. Син аннаң даа артых ниме кӧрерзің, – нандырған Иисус. ⁵¹ Аннаң андар хосхан:

– Сынны чоохтапчам сірерге, пу тустаң сығара тигірнің азылчатханын паза Худай ангеллерінің#, Кізі Оолғынзар# тӱзіп, нандыра тигірзер ӧӧрлепчеткеннерін кӧрерзер.

Иисус Кана аалдағы тойда пастағы хайхасты итче

¹ Ікі кӱн пазынаң Галилей чиріндегі Кана аалда той полған. Иисустың іҷезі андох полған. ² Иисус таа ӱгренҷілерінең хада ол тойға хығыртылған полған. ³ Араға тоозыл парғанда, Иисустың іҷезі Ағаа тіпче:

– Оларның хызыл араға чоғыл.

– ⁴ Пістің анда ноо киреебіс. Хайхастар# идер тузым ам даа читкелек, – нандырча Иисус.

– ⁵ Ол сірерге ниме чоохтир, аны идіңер, – чахаан сӱмекчіннерге іҷезі.

⁶ Анда тастаң иділген алты ідіс турған. Ол ідістерде иудейлер постарын арығланҷаң кибірде тузаланчатхан суғны тутчаңнар. Полған на ідіске ікі-ӱс синегҷе+ 2:6 Ікі-ӱс синег – грек тілінде сигізонҷа алай пір чӱс чибіргіҷе литр теені полча. суғ кір парҷаң.

– ⁷ Ол ідістерге толдыра суғ ур салыңар, – тіпче сӱмекчіннерге Иисус.

Олар суғны ідістернің хырларына теере ур салғаннар.

– ⁸ Амды суғны, сузып алып, тойнаң устапчатхан кізее апар пиріңер, – чахыпча оларға Иисус.

Олар апар салғаннар. ⁹ Тойнаң устапчатхан кізі, хызыл арағаа айлан парған суғны амзабызып (арағаны хайдаң ағылғаннарын пілбеен, аны сус килген сӱмекчіннер ле пілгеннер), ипчі алчатхан оолны хығырча.

– ¹⁰ Той итчетсе, кізі пурун чахсы арағаны ӱлепче. Кізілер изір парза ла, хомай арағазын пирче. Син, тізең, чахсы арағаңны, сығарбин, амға теере туттың, – чоохтанча ол.

¹¹ Іди Иисус, Галилей чиріндегі Кана аалдаң хайхастар идерін пастап, Позының сабланызын кӧзіткен. Аның ӱгренҷілері Ағаа киртін сыхханнар.

¹² Той соонаң Ол іҷезінең, харындастарынаң, ӱгренҷілерінең хада Капернаум саарзар парыбысхан. Капернаумда олар нинҷе-де кӱн полғаннар.

Иисус храмнаң садығҷыларны сӱрче

(Мф 21:12-13; Мк 11:15-17; Лк 19:45-46)

¹³ Иудейлернің Па’сха тіп ӱлӱкӱні# чағдап одырған. Иисус Иерусалимзер килген. ¹⁴ Ол храмда# тайыға салылҷаң тазыннарның, хойларның паза иб тахырахтарының тіріге садылчатханнарын кӧр салған. Мындох ахча орнастырҷаңнар одырғаннар. ¹⁵ Иисус, арғамҷыдаң хамҷы идіп, оларны прайзын, тазыннарынаң, хойларынаң хада, храмнаң сығара сӱрглебіскен. Ахча орнастырҷаңнарның столларын тӱңдерібізіп, ахчаларын чайа тастап, иб тахырахтарын сатчатханнарға чоохтанча:

– Пуларны мыннаң хыйа идіңер! Пу храмны – Минің Пабамның туразын – садығ туразына паза айландырбаңар.

¹⁷ Аның ӱгренҷілері Худай Пічиинде# «Синің тураңа сағыссырааным Мағаа уйғу-чадығ пирбинче» тіп пазылғанын сағысха киргеннер. ¹⁸ Иудейлернің пастыхтары Иисустаң сурғаннар:

– Синің піди идер ӱлгӱңнің парын хайдағ танығнаң піске киречілирзің?

– ¹⁹ Пу храмны иңзерібіссер, Мин, тізең, аны ӱс кӱнге турғызыбызарбын, – нандырған Иисус.

– ²⁰ Пу храм хырых алты чыл пӱдірілген, Син, тізең, аны ӱс кӱннің аразына турғызыбызарзың ма? – сурғаннар иудей пастыхтары.

²¹ Иисус, тізең, Позының ит-сӧӧгін «храм» тіп адап чоохтанған полған. ²² Ол ӧлімнең тіріл килген соонда, ӱгренҷілері, Аның храмнаңар чоохтаанын сағысха киріп, Худай Пічиине паза Иисустың чоохтаан чооғына киртінгеннер.

²³ Иерусалимдегі Па’сха тіп ӱлӱкӱнде, Иисустың итчеткен хайхастарын кӧріп, Ағаа кӧп кізі киртін сыххан. ²⁴ Че Иисус, оларның прайзын пілгеннеңер, пірдеезіне ізенмеен. ²⁵ Иисус кізідеңер пасха кізінің чооғы хоостыра піліп аларын кирексібеен. Ол кізінің хылиин Позы пілген.

Никодим Иисуснаң чоохтасча

¹ Иудейлер пастыхтарының санында Никодим теен фарисей полған.

² Пірсінде ол, Иисуссар хараазын киліп, чоохтанған:

– Ӱгретчі! Син итчеткен хайхастарны, Худай ӱлгӱ пирбезе, пір дее кізі ит полбас. Аннаңар піс пілчебіс, Син Худайдаң килген ӱгретчізің.

– ³ Сынны чоохтапчам сағаа, кем Худайдаң хатап тӧреен, ол ла Худай хан-чиріне# чидер, – нандырған ағаа Иисус.

– ⁴ Улуғ кізі хайди хатап тӧрир? Іҷезінің істіне хатап кіріп, тӧрир бе ни? – теен Никодим.

– ⁵ Сынны чоохтапчам сағаа, кем суғдаң паза Хуттаң тӧреен, ол ла Худай хан-чирінзер кір полар, – нандырған Иисус. – ⁶ Кізідең тӧреені кізі палазы полча, Худайның Худынаң тӧреені, тізең, Худайның палазы полча. ⁷ «Сірерге хатап Худайдаң тӧрирге кирек» тееніме ноға чапсыпчазың? ⁸ Чил+ 3:8 Чил – пу сӧс грек тілінде ікі сӧсті таныхтапча: «чил» алай «хут». Аннаңар чил, хутты таныхтап, аның орнына тузаланадыр. дее, хайда хынча, анда ӱбӱрче. Син аның суулаанын исчезің, аның хайдаң килчеткенін паза хайдар парчатханын пілбинчезің. Сах ідӧк кізінің Худай Худынаң хайди тӧріпчеткенін дее пілдістіг иде чоохтап пирерге сидік.

– ⁹ Хайди іди полар? – сурған Никодим.

– ¹⁰ Син, Израиль ӱгретчізі полчадып, аны даа пілбинчезің ме? – нандырған Иисус. – ¹¹ Сынны чоохтапчам сағаа, позыбыс пілчеткен нимедеңер чоохтапчабыс, позыбыс кӧрген нимені киречілепчебіс, сірер, тізең, піс киречілепчеткен нимені постарыңа чағын итпинчезер. ¹² Мин сірерге чирдегі нимелердеңер чоохтапчатсам даа, сірер киртінминчетсер, тигірдегі нимелердеңер чоохтазам, хайди киртінерзер? ¹³ Тигірде ниме парын кӧрерге пір дее кізі андар сыхпаан. Че тигірде чуртапчатхан Кізі Оолғы чир ӱстӱнзер тӱс килген. ¹⁴ Чыланға ызыртхан кізілер ӧлбес ӱчӱн, чис чыланзар кӧрзіннер тіп, Моисей чистең иділген чыланны хуу чазыда, ағасха хазап, кӧдір салған+ 3:14-15 Чис чыланнаңар чоохтаңар кӧр Пурунғы Молҷағдағы «Саннар» (Числа) киндезі 21:4-9. . Сах іди, Кізі Оолғына киртінчеткен кізілер ӧлбезіннер, мӧгі чуртастығ# ползыннар тіп, Аны, ағасха хазап, кӧдір саларға кирек+ 3:14-15 Иисустың кӧні чооғы 15-ҷі алай 21-ғы стихте тоозылча. .

¹⁶ Худай, прай кізілерге тың хынғаннаңар, Позының чалғыс Оолғын даа ӧлімге ысхан. Іди ызып, Оолғына киртінчеткен полған на кізее ӧлбеске, мӧгі чуртастығ поларға оңдай пирген. ¹⁷ Худай Позының Оолғын чарғы идерге нимес, че прай кізілерні арачылирға ысхан. ¹⁸ Худайның чалғыс Оолғына киртінчеткен кізі чарғылатыртпинча, че киртінминчеткен кізі, тізең, киртінмеені ӱчӱн, чарғылатырт салған. ¹⁹ Ноға олар чарғылатыртханнар? Чир-чалбахха Чарых килген, че кізілернің иткен киректері чабал полғаннаңар, олар харасхаа Чарыхтаң артых хынғаннар. ²⁰ Чабал ниме итчеткен кізі Чарыхты хырт кӧрче, иткен киректері чабалдаңар, оларны ілезіне сығарбасха тіп, Чарыхха чағын кірбинче. ²¹ Че сын ниме итчеткен кізі, Худайның полызиинаң итчеткенінеңер, чахсы нимелер іле ползын тіп, Чарыхха сығадыр.

Иоанн Иисустаңар чоохтапча

²² Аның соонда Иисус, Позының ӱгренҷілерінең хада Иерусалим саардаң сығып, Иудей чиріндегі пір аалзар парыбызып, анда оларнаң хада чуртап, кізілерні кіреске тӱзірген. ²³ Иоанн, тізең, Салим саарның хыриндағы Энон тіп пір орында суғ кӧп полғаннаңар, кізілерні анда кіреске тӱзірген. Кізілер, андар киліп, кіреске тӱсчеңнер. ²⁴ (Ол туста Иоанны харибге чапхалах полғаннар.)

²⁵ Пірсінде Иоанның ӱгренҷілері иудейлернең посты арығланҷаң кибірдеңер талас сыхханнар. ²⁶ Олар, Иоаннзар киліп, ағаа чоохтааннар:

– Ӱгретчі, синнең хада Иордан суғның хазында полған Кізіні – син Аннаңар киречілеен полғазың – сағызыңа кирчезің ме? Ол амды кізілерні кіреске тӱзірче, прайзы Андар парча.

– ²⁷ Худай пирбезе, кізі позына пір дее ниме ал полбас, – нандырған Иоанн. – ²⁸ Сірер постарың «Мин Мессий-Христос нимеспін, че Худай мині Аннаң пурун ысхан» тіп чоохтааныма киречізер. ²⁹ Хоных хончатхан оол тойның ӧӧн кізізі полча, арғызы, тізең, хости турып, аны исчеткеніне ӧрінче. Мин дее іди ӧрінчем. ³⁰ Амды Иисусха аннаң андар улуғдаң улуғ полып одырарға кирек, мағаа, тізең, чабыс полып одырарға.

³¹ Тигірдең килчеткен Кізі прайзынаң пӧзік. Чирде тӧреен кізі, тізең, чирдегӧк кізілер осхас, оларох чіли чоохтанча. Худайдаң килчеткен Кізі, тізең, прайзынаң пӧзік. ³² Ол Позы кӧрген-искен нимедеңер чоохтапча, че Аның чооғына пір дее кізі киртінминче. ³³ Аның чооғына киртінчеткен кізі позының киртінізінең Худай сӧстерінің сын полчатханын таныхтапча. ³⁴ Худай Позының Худын синебин пирчеткеннеңер, Худай ысхан Кізі Аның сӧзін чоохтапча. ³⁵ Пабазы, Оолғына хынып, Ағаа прай ӱлгӱзін пирібіскен. ³⁶ Худайның Оолғына киртінчеткен кізінің мӧгі чуртазы пар; Худайның Оолғына киртінминчеткен кізінің, тізең, андағ чуртазы чоғыл, че Худайның хатығланғаны ағаа чидер.

Иисус самар ипчінең чоохтасча

¹ Иисустың ӱгренҷілері Иоанның ӱгренҷілерінең хай-хай кӧп полып одырчатханнаңар паза кӧп кізіні кіреске тӱзірчеткеннеңер чоохтар фарисейлерге чит парғаннар. ² (Итсе-де, Иисус Позы кіреске тӱзірбеҷең, Аның ӱгренҷілері тӱзірҷеңнер.) ³ Иисус, фарисейлердеңер піл салып, Иудей чирін тасти, хатап Галилей чирінзер пар сыххан. ⁴ Ағаа Самар чирінҷе иртерге кирек полған. ⁵ Иисус Самар чиріндегі Сихарь саарға читкен. Ол саар Иаковтың+ 4:5 Иаков – Авраамның пархазы, еврей чонның ӧбекелерінің пабазы. хаҷан-да Иосиф оолғына пирген чирнің хыринда полған. ⁶ Анда «Иаковтың хутуғы» тіп адалчатхан хутух пар полған. Иисус, чолдаң майых парып, хутух хыринда одыр салған. Кӱн ортызы полған.

⁷ Пір самар ипчі суға килген.

– Суғ ізерге пир Мағаа, – теен ағаа Иисус.

⁸ Аның ӱгренҷілері саарзар чіҷең ниме аларға парыбысхан полғаннар.

– ⁹ Син, иудей полчадып, миннең, самар ипчідең, суғ ізерге сурынчазың ма? – нандырча Ағаа самар ипчі.

Иудейлер самарларнаң пір ідіснең тузаланмаҷаңнар+ 4:9 «Иудейлер самарларнаң пір ідіснең тузаланмаҷаңнар» сӧстерні «Иудейлернең самарларның араларында палғалыс чох полған» тіп тілбестирге дее чарир. .

– ¹⁰ Худай кізілерге ниме пирерге итчеткенін паза Кемнің сағаа «Суғ ізерге пир Мағаа» тіпчеткенін, пілбинчезің. Че пілген ползаң, позың Аннаң тіріг суғны сурарҷыхсың. Ол сағаа аны пирерҷік, – нандырған Иисус.

– ¹¹ Пигім, синің сустып алҷаң ідізің чоғыл. Хутух, тізең, тирең. Хайдаң Синде тіріг суғ полар? ¹² Иаков пабабыс пу хутухты піске пирген. Ол позы даа, палалары даа, маллары даа мыннаң ісчеңнер. Син аннаң даа улуғзың ма? – тіпче ипчі.

– ¹³ Пу суғны ісчеткен полған на кізі хатап сухсап парар. ¹⁴ Че Минің пирер суумны іскен кізі хаҷан даа сухсабас. Минің пирер суум аның істінде мӧгі чуртас пирчеткен хара суға айлан парар, – нандырған Иисус.

– ¹⁵ Пигім, пир мағаа ол суғны. Андада мин хаҷан даа сухсабаспын, пу хутухсар даа килерге кирек чох полар мағаа, – тіпче ипчі.

– ¹⁶ Парып, иріңні пеер хығыр кил, – тіпче Иисус.

– ¹⁷ Минің ирім чоғыл, – нандырча ипчі.

– Син, ирім чоғыл тіп, орта чоохтадың. ¹⁸ Син пис хати ирге парғазың. Ам синнең хада чуртапчатхан кізі дее синің ирің нимес. Анзын син орта чоохтадың, – тіпче Иисус.

– ¹⁹ Пигім, кӧрчем, Син ухаанҷы полтырзың. ²⁰ Пістің пабаларыбыс пу тағның ӱстӱнде Худайға пазырҷаңнар, сірер, иудейлер, тізең, Худайға пазырҷаң орын Иерусалимде тіп ӱгретчезер, – нандырча ипчі.

– ²¹ Киртін Мағаа, Пабама пу тағның ӱстӱнде дее, Иерусалимде дее пазырбас тус килир, – чоохтапча Иисус. – ²² Сірер, самарлар, кемге пазырчатханнарыңны пілбинчезер, піс, тізең, иудейлер, Арачылағҷы# пістең сығардаңар, кемге пазырчатханыбысты, пілчебіс. ²³ Че килер андағ тус, ол чит тее килді полар, хаҷан сыннаң Пабама киртінчеткен кізілер, Пабамны піліп алып, Позына чӱректерінде пазырарлар. Іди кізілер Пабама Аның кӧңні хоостыра пазырарлар. ²⁴ Худай – Хут полча, Аның ит-сӧӧгі чоғыл. Аннаңар Пабама киртінчеткеннер, Аны піліп алып, Позына чӱректерінде пазырарға киректер.

– ²⁵ Мин пілчем, Мессий-Христос килер. Ол, киліп, піске прай ниме искір пирер, – тіпче ипчі.

– ²⁶ Ол – «Минмін»#, синнең чоохтасчатхан Кізі, – нандырча Иисус.

²⁷ Іди теен туста, Аның ӱгренҷілері нандыра айлан килгеннер. Иисустың ипчінең чоохтасчатханына таңнап парғаннар. Че оларның пірдеезі «Сағаа пу ипчідең пірее ниме кирек пе?» алай «Ноға Син пу ипчінең чоохтасчазың?» тіп сурбаан Иисустаң.

²⁸ Ипчі, тізең, суғ хапчаң ідізін халғыс салып, саарзар парып, кізілерге чоохтаан:

– ²⁹ Минің ниме иткенімні мағаа прай чоохтап пирген Кізіні, парып, кӧр киліңер. Ол Мессий-Христос полбазын?

³⁰ Кізілер, саардаң сығып, андар парғаннар.

³¹ Ӱгренҷілері, тізең, ипчі саарзар парыбысхан туста Иисустаң сурынғаннар:

– Ӱгретчі, азыранып ал.

– ³² Минің сірер пілбинчеткен чиизім пар, – нандырған Иисус.

³³ Ӱгренҷілері пос алынҷа чоохтасханнар:

– Піреезі Ағаа чіҷең ниме ағыл пирді бе?

– ³⁴ Мині ысхан Пабамның кӧңнін толдырып, Аның киреен ит салары Минің чиизім полча, – нандырча Иисус.

– ³⁵ Ас кизеріне ам даа тӧрт ай халды тіпчезер нимес пе? Че Мин сірерге тіпчем, хыралар, хазарып, кизерге чит пардылар. Кӧріңер пеер килчеткен кізілерзер. Олар кизерге чит парған хыраларға тӧӧй ниместер бе? ³⁶ Орта тіпчелер: «Пірсі таарыпча, паза пірсі ас кисче». Асты таарыпчатханы даа, кискені дее хада ӧрінзіннер тіп, хыра кисчеткеннер тоғыстары ӱчӱн тӧлег алчалар, чыылған ас – кізілер – тізең, мӧгі чуртас алчалар. ³⁸ Мин сірерні постарың таарыбаан асты кизерге ысхам. Анда пасхалары тоғынғаннар, сірер, тізең, оларның тоғыстарынаң тузаланғазар.

³⁹ Самар ипчі «Иисус минің ниме иткенімні прай чоохтап пирген» теенде, Сихарь саарда самарлардаң кӧп кізі Иисусха киртініп пастаан. ⁴⁰ Аннаңар самарлар, Иисуссар киліп, Аны постарында полып аларға сурынғаннар. Иисус анда ікі кӱнге халған. ⁴¹ Аның ӱгредиин истіп, улам кӧп самар кізілер киртін сыххан.

– ⁴² Ам синің сӧстерің хоостыра ла нимес, че позыбыс истіп паза Аның чир-чарыхтың сын Арачылағҷызы Мессий-Христос полчатханын піліп алып, киртінчебіс, – тееннер олар пайаағы ипчее.

Иисус пӧзік устағҷының оолғын имнепче

(Мф 8:5-13; Лк 7:1-10)

⁴³ Ікі кӱн ирткен соонаң, Иисус, Сихарь саардаң сығып, «Ухаанҷы позының чирінде улуғлатпинча» тіп, Галилей чирінзер пар сыххан. ⁴⁵ Иисус Галилей чирінзер килгенде, Галилейлер, Иерусалимдегі ӱлӱкӱнде полып, Иисустың прай иткен нимелерін кӧргеннеңер, амды Аны чылығ удурлааннар.

⁴⁶ Иисус пазох Галилей чиріндегі Кана аалзар килген, ол анда хаҷан-да суғны арағаа айландырған. Ол туста Капернаумда пір пӧзік устағҷының оолғы ағырчатхан. ⁴⁷ Ол оолның пабазы, Иисустың Иудей чирінең Галилей чирінзер килгенін истіп, Иисуссар парып, Аны позының ибінзер хығырып, ӱрир пазы чатчатхан оолғын имнебізерге сурынған.

– ⁴⁸ Сірер, танығлар паза хайхастар кӧрбеенде, киртінмессер, – нандырған Иисус.

– ⁴⁹ Хан-пигім!# Оолғым ӱреелекке, кил пар, – сурынча устағҷы.

– ⁵⁰ Нан, синің оолғың хазых, – тіпче Иисус.

Аның сӧстеріне киртініп, ол устағҷы наныбысхан. ⁵¹ Чолда ағаа сӱмекчіннері учурап парғаннар.

– Оолғың хазыхтан парған, – чоохтааннар ағаа олар.

– ⁵² Ноо туста ағаа чахсы полыбысхан? – сурған ол сӱмекчіннерінең.

– Киҷее кӱнӧрте, читі час+ 4:52 Гректернің «читі час» теені пістің оңдайда пір часха килісче. тузында, тудан ағырии аны позытхан, – нандырғаннар олар.

⁵³ Пабазы сах ол туста Иисустың «Синің оолғың хазых» теенін сизін салған. Мының соонда оолның пабазы даа, ибдегілері дее, прайзы киртін сыххан. ⁵⁴ Іди Иисус, Иудей чирінең Галилей чирінзер айлан киліп, ікінҷі хайхазын иткен.

Иисус пас чӧр полбинчатхан кізіні имнебісче

¹ Аның соонда иудейлер ӱлӱкӱні полған. Иисус Иерусалимзер килген. ² Иерусалимде «Хой Хаалхазы» хыринда ӱстӱ чабых пис коридорлығ, еврей тілінең «Вифезда» тіп адалчатхан чуунҷаң орын пар полған. ³ Ол коридорларда харах чох, ахсах, пас чӧр полбинчатхан уғаа кӧп ағырығ кізілер чатханнар. Худай ангелі, чуунҷаң орынзар пірее-пірее тӱзіп, суғны пулғабыс турҷаң. Іди пулғалған суға иң пурун кірген кізі хайдағ даа ағырығдаң чазыл парҷаң. Аннаңар ағырығ кізілер суғның чайхаларын сағааннар. ⁵ Оларның аразында отыс сигіс чыл ағыр париған кізі полған. ⁶ Иисус, ол кізінің чатчатханын кӧріп паза ӱр ағыр париғанын піліп, сурған:

– Хазыхтанып аларың килче бе?

– ⁷ Йа пигім, че суғ, наа ла пулғалып, чайхалып пасталған туста мині суға кирҷең кізі чоғыл. Мин андар читкенҷе, пасхазы миннең пурун кірібісче, – нандырған ағырығ кізі.

– ⁸ Тур, тӧзеең алып, пас чӧр, – тіпче ағаа Иисус.

⁹ Ол кізі сах андох чазыл парған. Тӧзеен алып, парыбысхан.

Пу кирек, тізең, субботада, тынанҷаң, пір дее тоғыс итпеҷең кӱнде полғаннаңар, иудейлер чазылған кізее тееннер:

– Пӱӱн суббота, аннаңар сағаа тӧзееңні апарарға чарабас.

– ¹¹ Мині имнеен Кізі мағаа «Тӧзеең алып, чӧр» теен, – нандырған чазылған кізі.

– ¹² Кемдір ол, сағаа «Тӧзеең алып, чӧр» теен кізі? – сурғаннар ол кізідең.

¹³ Иисус анда турған кізілернің аразында чіт парыбысханнаңар, имненіп алған кізі Аның кем полғанын пілбеен.

¹⁴ Соонаң Иисус ағаа храмда тоғас парған.

– Амды син чазыл пардың. Мыннаң мындар улам хомай пол парбас ӱчӱн, паза чазых итпе, – чоохтанған ағаа.

¹⁵ Ол кізі, иудейлерзер парып, аны имнеен кізі Иисус полча тіп чоохтап пирген. ¹⁶ Иудейлер, андағ нимелерні субботада итчеткені ӱчӱн, Иисусты, ӧдірібізерге идіп, сӱріс сыхханнар.

¹⁷ Иисус, тізең, оларға теен:

– Пабам тынағ чох тоғынча. Мин дее ідӧк тоғынчам.

¹⁸ Иудейлернің Иисусты, субботадаңар чахығны сайбааны ла ӱчӱн нимес, че Худайны Пабам тіп адааны паза Позын Худайнаң тиңнеені ӱчӱн, ӧдірерлері уғаа килген.

Чуртас пирчеткен Иисус

¹⁹ Иисус иудейлерге піди чоохтанған:

– Сынны чоохтапчам сірерге, Оолғы Пабазының иткен киректерін кӧрбеен полза, Позы алынҷа пір дее ниме ит полбасчых. Пабазы итчеткен нимені Оолғы даа идедір. ²⁰ Пабазы, Оолғына хынып, Позының итчеткен нимелерін прай Ағаа кӧзітче. Сірерні хайхадар ӱчӱн, Ол Ағаа мыннаң даа улуғ нимелер кӧзідер. ²¹ Хайди Пабазы ӧліглерге, тірілдіріп, чуртас пирче, Оолғы даа, кемге пирерге хынза, ағаа чуртас пирче. ²² Пабазы Позы пірдеезін чарғылабинча, че чарғылаҷаң ӱлгӱні прай Оолғының холына пир салған. ²³ Пу оңдайнаң прайзы, Пабазын хайди улуғлапчалар, сах іди Оолғын улуғлазыннар. Оолғын улуғлабинчатхан кізі Аны ысхан Пабазын даа улуғлабинча.

²⁴ Сынны сірерге чоохтапчам, Минің сӧзім исчеткен паза Мині ысхан Пабама киртінчеткен кізі, мӧгі чуртастығ полып, чарғы алнында турбин, ӧлімзер апарчатхан чолдаң хыйа сығып, аннаң андар чуртап одырар. ²⁵ Сынны сірерге чоохтапчам, ӧліглернің Худай Оолғының ӱнін исчең, паза, аны истіп, тіріл килҷең тус чағдап одыр, ол чит тее килді полар. ²⁶ Хайди Пабазы Позы чуртастың хара-суу полча, Оолғына даа Позына чуртастың хара-суу поларға оңдай пирген. ²⁷ Ол Кізі Оолғы полчатханнаңар, Пабазы Ағаа чарғы итчең ӱлгӱ пирген. ²⁸ Пу нимее хайхабаңар. Сыыраттарда чатчатханнар прайзы Кізі Оолғының ӱнін ис салар тус килче. ²⁹ Чахсы ниме иткеннері чуртирға тірілерлер, че хомай ниме иткеннері чарғыладарға тур килерлер.

Иисустаңар киречілеені

³⁰ Мин Позым хынғанни пір дее ниме ит полбинчам. Хайди исчем, ідӧк чарғылапчам. Минің чарғым орта. Мин Позымның кӧңнімҷе пір дее ниме идерге кӱстенминчем, че Мині ысхан Пабамның кӧңнінең итчем.

³¹ Мин Позымнаңар киречілезем, Минің киречілеенімнің кӱзі чох полар. ³² Миннеңер чоохтапчатхан пасха киречі+ 5:32 «Пасха киречі» сӧстер кіреске тӱзірҷең Иоанны даа, Худайны даа таныхтапча поларлар. пар, аның Миннеңер чоохтааны сын полчатханын пілчем. ³³ Сірер Иоаннзар кізілерні ысхазар, ол Миннеңер сынны чоохтаан. ³⁴ Итсе-де Мағаа кізідең киречілес пір дее кирек чоғыл, сірернің арачыланып аларларың ӱчӱн, чоохтапчам. ³⁵ Иоанн, кӧйіп, чарыпчатхан сівечі осхас полған, сірер аның чариин ӧрчіліг удурлаазар, че ол ӱр нимеске полған. ³⁶ Минде, тізең, Иоанның киречілеенінең дее улуғ киречілес пар: Пабам Мағаа итчең нимелер пирген, оларны толдырчатханым Пабамның Мині ысханын таныхтапча паза киречілепче. ³⁷ Мині ысхан Пабам даа Позы Миннеңер киречілепче. Сірер Аның ӱнін хаҷан даа испеезер, сырайын хаҷан даа кӧрбеезер. ³⁸ Сірер Аның ысхан Кізізіне киртінминчезер, аннаңар аның сӧзі дее чӱректеріңде халбинча. ³⁹ Сірер Худай Пічиинде мӧгі чуртас таап аларға ізенчезер, аннаңар оларны ӱгренчезер. Оларда даа Миннеңер пазылча. ⁴⁰ Че мӧгі чуртасты алып аларға Минзер килерге хынминчазар.

⁴¹ Мағаа кізілернің махтааны кирек чоғыл. ⁴² Мин сірерні пілчем, сірерде Худайға хыныс чоғыл. ⁴³ Мин пеер Пабамның ӱлгӱзінең килгем, че сірер Мині чағын итпинчезер. Пасхазы, тізең, позы алынҷа даа килзе, сірер аны постарыңа чағын кирчезер. ⁴⁴ Хайди сірер Мағаа киртінерзер?! Чалғыс Худайдаң пирілген сабланысты аларға кӱстенмин, постарыңның аразында ла пірсі пірсінең сабланысты алчатсар, хайди сірер Мағаа киртінерзер?! ⁴⁵ Пабамның алнында Мин сірерні пыролим тіп сағынмаңар. Сірернің ізенчеткен Моисейлерің сірерні пыролир. ⁴⁶ Сірер, Моисейге киртінген ползар, Моисей позының Чахиинда Миннеңер пасханнаңар, Мағаа даа киртінерҷіксер. ⁴⁷ Сірер, аның пасхан нимелеріне киртінминчетсер, Минің сӧстеріме хайди киртінерзер?

Иисустың пис муң кізіні тосхырғаны

(Мф 14:13-21; Мк 6:30-44; Лк 9:10-17)

¹ Аның соонаң Иисус, Галилей кӧлін кизіп, Тивериад саарның чирлерінзер парған. ² Кӧп кізі, Иисустың ағырығ кізілерні хайхастығ имнебісчеткенін кӧріп, аның соонҷа парған. ³ Иисус, тағзар сығып, анда ӱгренҷілерінең хада одыр салған. ⁴ Иудейлернің Па’сха тіп ӱлӱкӱні чағдапчатхан.

⁵ Иисус, пазын кӧдіріп, Позынзар алдыра кӧп кізінің килчеткенін кӧр салған.

– Пуларны азырирға халас хайдаң алҷаң? – сурған Иисус Филипптең.

⁶ Иисус пу сӧстерні, Филиппті сыныхтирға тіп, чоохтанған. Че Позы ниме идерін пілген. ⁷ Филипп Ағаа нандырған:

– Пуларның полғанына ла кӧмес тее халас пирер ӱчӱн, ікі чӱс динарий+ 6:7 Ікі чӱс динарий – гректернің читі айның чал ахчазын таныхтаҷаң. дее читпес.

⁸ Аның ӱгренҷілерінің паза пірсі, Симон-Пётрның Андрей харындазы, Иисусха чоохтаан:

– ⁹ Мында пір оолағаста астаң иткен пис халас паза ікі палығас пар. Че пу чиис мынҷа чонға хайдаң чидер?

– ¹⁰ Чоохтаңар оларға: одырзыннар, – теен Иисус.

Ол чирде от халын ӧсчеткен, чон андар одырған. Оларның аразында пис муңҷа ир кізі полған. ¹¹ Иисус, халасты алып, Худайға алғызын читіріп, ӱгренҷілеріне ӱлеен. Олар, тізең, одырчатхан чонға пиргеннер. Палыхты ідӧк полғанына ла нинҷе хынғанҷа пиргеннер. ¹² Кізілер тос парғанда, Иисус ӱгренҷілеріне чоохтанған:

– Артхан чиисті, тик парбазын тіп, чыып алыңар.

¹³ Пис халаснаң азыранған кізілердең халған кизектерні чығанда, он ікі тӱӱске толдыра халас чыыл парған. ¹⁴ Андада, Иисустың иткен хайхазын кӧр салып, кізілер тееннер:

– Пу сыннаң даа чир ӱстӱне килерге салылған ухаанҷы+ 6:14 Ухаанҷы – ол туста иудейлер Мессий-Христостың килерінеңер чарлир ухаанҷыны сағыпчатханнар. Аннаңар кӧр Пурунғы Молҷағдағы «Чахығны хатап чарлааны» (Второзаконие) киндезі 18:15, 18. полтыр.

¹⁵ Иисус кізілернің Позын, тудып алып, кӱснең иудейлернің ханы идерге итчеткеннерін піл салып, хатап тағларзар чалғызан парыбысхан.

Иисус суғҷа чӧрче

(Мф 14:22-27; Мк 6:45-52)

¹⁶ Иир пол парғанда, Аның ӱгренҷілері кӧлзер ин килгеннер. ¹⁷ Анаң кӧл озариндағы Капернаум саарзар алдыра, кимее одырып, чӱс сыхханнар. Харасхы пол парған, че Иисус оларзар килбеен. ¹⁸ Кӧл, хазыр чилнің ӱбӱрчеткеніне, салғахтан сыххан. ¹⁹ Олар, чибіргі пис-отыс стадийҷе+ 6:19 Гректернің 25–30 стадий пис-алты километрҷе полча. ырах чӱс парыбызып, Иисустың суғҷа пас париғанын паза кимезер чағыннап килигенін кӧр салып, хорых парғаннар. ²⁰ Че Иисус оларға теен:

– Хорыхпаңар, Минмін.

²¹ Олар Аны кимезер одыртып аларға иткеннер, че сах андох киме олар чӱс париған чарға чит килген.

Иисус Христос – чуртас пирчеткен халас

²² Пазағы кӱн кӧлнің тігі саринда халған чон ӱгренҷілернің, чалғыс ла кимее одырып, Иисус чох чӱс парыбысханнарын піл салған. Иисустың ӱгренҷілерінең хада кимее одырбаанын паза анда ол кимедең пасха киме халбаанын піліп алғаннар. ²³ Олох туста пасха кимелер, Тивериад саардаң киліп, Хан-пиг Худайны халас ӱчӱн алғыстаан паза чон азыранған чирнің хыринда турыбысханнар. ²⁴ Чон, Иисустың даа, ӱгренҷілерінің дее мында чох полғаннарын кӧріп, Аны тілирге, кимелерінзер одырып, Капернаумзар парыбысхан. ²⁵ Анаң кӧл озаринда Иисусты таап алып, Аннаң сурғаннар:

– Ӱгретчі! Син пеер хаҷан килдің?

²⁶ Иисус оларға нандырған:

– Сынны сірерге чоохтапчам, сірер, Минің хайхастарымны піліп алған ӱчӱн нимес, че халас чіп, тосхан ӱчӱн, Мині тілепчезер. ²⁷ Сірер ардап парчатхан чиис ӱчӱн нимес, че мӧгі чуртас пирчеткен чиис ӱчӱн тоғынарға кӱстеніңер. Кізі Оолғы, Ағаа Худай-Пабазы ӱлгӱ пиргеннеңер, ол чиисті сірерге пир полар.

– ²⁸ Худай пістең сағыпчатхан киректерні идер ӱчӱн, піске ниме идерге кирек? – сурғаннар Иисустаң.

– ²⁹ Худайның сірердең сағыпчатхан кирее Аның ысхан Кізі Оолғына киртінері полча, – нандырған Иисус.

– ³⁰ Піс, кӧріп, Сағаа киртінер ӱчӱн, хайдағ хайхас ит пирерзің? – пазох сурғаннар кізілер. – ³¹ Пістің пабаларыбыс хуу чазыда манна+ 6:31 Манна – ол кічиҷек тоғылах тамах. Худай, Израиль кізілері хуу чазыда полғанда, иртен сай оларға аны пирҷең. чееннер. «Ол оларға азыранарға тигірдең халас пирген» тіп пазыл парған аннаңар Худай Пічиинде.

– ³² Сынны сірерге чоохтапчам, тигірдең халасты сірерге Моисей пирбеен, че амды Минің Пабам сын халасты сірерге тигірдең пирче. ³³ Худайның халазы, тигірдең тӱзіп, чир-чалбахтағы кізілерге чуртас пирчеткен халас полча, – теен Иисус.

– ³⁴ Хан-пиг, піске сыбыра андағ халасты пир тур, – тееннер кізілер.

– ³⁵ Мин чуртас пирчеткен халаспын. Минзер килчеткен кізінің хаҷан даа азыранары килбес паза Мағаа киртінчеткен кізі хаҷан даа сухсабас. ³⁶ Че Мині кӧрген дее ползар, Мағаа киртінминчезер тіп, чоохтаам сірерге. ³⁷ Пабамның Мағаа пирчеткен кізілері прайзы Минзер килерлер. Минзер килчеткен кізіні Позымнаң хыйа сӱрбеспін. ³⁸ Мин тигірдең, Позымның кӧңнімні толдырарға нимес, Мині ысхан Пабамның кӧңнін толдырарға килгем. ³⁹ Мині ысхан Пабамның кӧңні, тізең, мындағ: Аның Мағаа пирген кізілерін, чідірбин, тӱгенҷі кӱнде# прай тірілдір саларға. ⁴⁰ Мині Ысханның кӧңні мындағ: Худайның Оолғын кӧрчеткен паза Ағаа киртінчеткен полған на кізі мӧгі чуртастығ ползын. Мин дее аны тӱгенҷі кӱнде тірілдір саларбын, – нандырған Иисус.

⁴¹ «Мин тигірдең тӱскен халас полчам» тіп чоохтанғанына чӧпсінмин, иудейлер Иисустаңар постарының аразында піди чоохтасханнар:

– ⁴² Пу Иосифтің оолғы Иисус нимес пе зе? Аның пабазын паза іҷезін піс таныпчабыс, ноға ол піске «Мин тигірдең тӱскем» тіпче?

⁴³ Иисус оларға нандырған:

– Пос аразында чоохтас чӧрбеңер. ⁴⁴ Мині ысхан Пабам пірее кізіні мағаа чағдатпаза, ол кізі мағаа чағын кір полбас. Минзер килген кізіні, тізең, тӱгенҷі кӱнде тірілдірербін. ⁴⁵ Ухаанҷылар піди пасханнар: «Худай оларның полғанын на ӱгрет салар». Пабамны искен паза Аннаң ӱгреніп алған кізінің полғаны ла Минзер киледір. ⁴⁶ Іди ӱгреніп алғаны Пабамны кӧргенін таныхтабас. Худайдаң килген Оолғы ла Пабазын кӧрген. ⁴⁷ Сынны чоохтапчам сірерге, Мағаа киртінчеткен кізі мӧгі чуртастығ поладыр. ⁴⁸ Мин чуртас пирчеткен халаспын. ⁴⁹ Сірернің пабаларың, хуу чазыда манна чеен дее ползалар, кізілерӧк чіли ӱрееннер. ⁵⁰ Че тигірдең тӱсчеткен халас андағ нимес, аны чеен кізі ӧлбес. ⁵¹ Худайдаң тӱсчеткен тигірдегі тіріг халас Минмін. Пу халасты чіпчеткен кізі мӧгі чуртастығ полар. Минің пирер халазым Минің ит-сӧӧгім полча. Мин аны чир-чалбахтағы кізілернің чуртастары ӱчӱн пирібізербін.

⁵² Андада иудейлер постарының аразында талас сыхханнар:

– Хайди пу кізі позының ит-сӧӧгін піске чиирге пир полар?

⁵³ Иисус оларға чоохтаан:

– Сынны чоохтапчам сірерге, Кізі Оолғының ит-сӧӧгін чібезер паза Аның ханын іспезер, сірер мӧгі чуртастығ полбассар. ⁵⁴ Минің ит-сӧӧгімні чіпчеткен паза ханымны ісчеткен кізі мӧгі чуртастығ полар. Мин аны тӱгенҷі кӱнде тірілдір саларбын. ⁵⁵ Минің ит-сӧӧгім – сын ас-тамах, ханым – сын ісчең суғ. ⁵⁶ Минің ит-сӧӧгімні чіпчеткен паза ханымны ісчеткен кізі Минде полча, Мин, тізең, анда поладырбын. ⁵⁷ Тіріг Пабам Мині ысхан, Аның сылтаанда Мин чуртапчам, сах іди Мині чіпчеткен кізі Минің сылтаамда чуртир. ⁵⁸ Тигірдең тӱскен халас ӧбекелернің чеен халазы осхас нимес, ӧбекелерібіс оларға пирілген халасты чееннер, че соонаң ӱрееннер. Че пу халасты чеен кізі мӧгі чуртастығ полар.

⁵⁹ Иисус пу сӧстерні Капернаумдағы синагогада# ӱгретчедіп чоохтаан.

Иисустың чооғын истіп, ӱгренҷілері ікі чара парчалар

⁶⁰ Аның ӱгренҷілерінің аразында кӧп кізі, мыны истіп, чоохтасхан:

– Хайдағ аар сӧстер! Кем мыннаң чарас полар?

⁶¹ Че Иисус, ӱгренҷілерінің нимее чӧпсінминчеткеннерін піліп, оларға теен:

– Пу сӧстер сірерні изі чохтандырчалар ба? ⁶² Кізі Оолғының алындох полған чирінзер хатап кӧдіріл париғанын кӧр салзаңар, хайди поларзар? ⁶³ Худай Худы ла чуртасты пирче, мында кізінің кӱзі чоғыл. Минің чоохтапчатхан сӧзім чуртас пирчеткен Худайның Худы полча. ⁶⁴ Че сірернің араңарда киртінминчеткеннер парлар.

Иисус, Позына киртінминчеткеннерні паза Позын садыбызар кізіні пастабох пілгеннеңер, мыны чоохтаан. ⁶⁵ Анаң Ол хосхан:

– Аннаңар сірерге чоохтапчам, Пабам оңдай пирбезе, Минзер пірдеезі кил полбас.

⁶⁶ Ол тустаң сығара ӱгренҷілернің аразында кӧп кізі, Иисустаң хыйа полыбызып, Аннаң хада паза чӧрбеен.

⁶⁷ Иисус он ікі ӱгренҷізінең сурған:

– Сірер чи Миннең хыйа поларға сағынминчазар ба?

⁶⁸ Симон-Пётр Ағаа нандырған:

– Хан-пигібіс! Піс кемзер парарбыс? Синде мӧгі чуртас пирчеткен сӧстер пар. ⁶⁹ Синің Мессий-Христос, тіріг Худайның Оолғы полчатханыңны піліп алғаныбыстаңар, Сағаа киртінчебіс.

– ⁷⁰ Мин сірерні, он ікі ӱгренҷіні, таллап, алғаам нимес пе зе? Че сірернің пірсі сайтанның# нымысчызы, – нандырған Иисус.

⁷¹ Іди Ол Симон Искариоттың Иуда оолғынаңар чоохтаан. Иуда, он ікі ӱгренҷінің пірсі, Иисусты садыбызарға иткен.

Иисус отахтар турғысчаң пайрамға# парча

¹ Соонаң Иисус Галилей чирінҷе чӧрген. Иудей чирінҷе, тізең, иудейлер Аны ӧдір саларға иткеннерінеңер, чӧрерге хынмаан. ² Иудейлернің отахтар турғысчаң пайрамы# чағдапчатхан. ³ Иисустың харындастары Ағаа тееннер:

– Полған на кізі, позының итчеткен киректерін пасха кізілер пілзін тіп, сағынчатса, ол киректерні харанға итпес. Аннаңар, ӱгренҷілерің дее Синің итчеткен киректеріңні кӧрзіннер тіп, Иудей чирінзер пар. Пу хайхастарны итчеткеніңде, позыңны чир-чалбахха кӧзіт.

⁵ Иисустың харындастары даа Ағаа киртінмееннер.

⁶ Иисус оларға нандырған:

– Минің тузым читкелек. Сірерге, тізең, хайдағ даа тус килізер. ⁷ Мин, оларның иткен киректері хомай полчатханын чоохтапчатханым ӱчӱн, олар Мині хырт кӧрчелер, сірерні, тізең, хырт кӧрбинчелер. ⁸ Сірер пу пайрамға парыңар, че Минің тузым ам даа читкелектеңер, Мин андар сағам парбаспын.

⁹ Іди оларға чоохтаныбызып, Иисус Галилей чирінде халған. ¹⁰ Харындастары пайрамға парыбысханнарында, Иисус андар парғанох, че чазынып ала парған. ¹¹ Пайрамда иудей пастыхтары «Хайда ол?» тіп, Иисусты тілееннер.

¹² Чон аразында Иисустаңар кӧп чоох-чаах парған. Піреелері «Ол чахсы» тееннер, пасхалары, тізең, «Чох, Ол кізілерні алаахтырча» тіп таласханнар. ¹³ Че иудей пастыхтарынаң хорығып, пірдеезі Иисустаңар истілдіре чоохтанмаан.

Иисус Иерусалимдегі храмда ӱгретче

¹⁴ Пайрам кӱннерінің ортызында Иисус, храмзар кір киліп, ӱгреткен.

– ¹⁵ Ол, ӱгренмин дее, Худай Пічиин хайдаң пілче? – чапсааннар иудейлер.

– ¹⁶ Пу ӱгредіг – Мини нимес, Мині ысхан Худайни, – нандырған Иисус. – ¹⁷ Аның кӧңнін толдырарға хынчатхан кізі пу ӱгредігнің Худайдаң килчеткенін ме алай Минің чоохтааным полчатханын ма хайди дее пілер. ¹⁸ Позының сағызын чоохтапчатхан кізі позын кӧдірерге хынча. Позын ысхан устағҷыны кӧдірерге хынчатхан кізі, тізең, сынны чоохтапча, аның чӱреенде пір дее чой ниме чоғыл. ¹⁹ Сірерге Моисей Чахиин Моисей пирген нимес пе зе? Іди дее полза, сірернің пірдееңер ол чахығны толдырбинча. Ноо нименің ӱчӱн сірер Мині ӧдірерге итчезер?

– ²⁰ Істіңе айна# кір парды ба? Кем сині ӧдірерге итче? – нандырғаннар иудейлер.

– ²¹ Минің пір ле кирек иткеніме сірер прайзыңар чапсыпчазар. ²² Моисей сірерге сӱннет# кибірдеңер чахиин пирген. Сынында пу кибір Моисейдең дее нимес, че аның алнындағох ӧбекелердең килген. Сірер субботада даа, тынанҷаң, пір дее тоғыс итпеҷең кӱнде, оолағастарға сӱннет итчезер. ²³ Моисей Чахии сайбалбазын тіп, сірер субботада даа пу кибірні толдырадырзар, ноға мағаа, субботада кізіні имнебіскенім ӱчӱн, тарынчазар? ²⁴ Сірер, кізіні тастынаң кӧріп, чарғылабаңар, че сын чарғынаң чарғылаңар, – чоохтанған Иисус.

Иисус – Мессий-Христос па?

²⁵ Иерусалимдегілернің хай піреелері чоохтанғаннар:

– Пу кізіні ӧдірерге тілепчелер нимес пе? ²⁶ Кӧріңер, ол прайзының кӧзіне ӱгретче, че пірдеезі ағаа ниме чоохтанминча. Пастыхтар аның сынап таа Мессий-Христос полчатханын піліп алдылар ба? ²⁷ Піс, тізең, пу кізінің хайдаң килгенін пілчебіс. Мессий-Христос килзе, Аның хайдаң килгенін пірдеезі пілбес.

²⁸ Андада Иисус, храмда ӱгредіп, тыыда чоохтанған:

– Сірер Мині пілчезер нимес пе? Минің хайдаң килгенімні дее пілчезер нимес пе? Мин Позым оңдайынҷа килбеем. Кем Мині ысхан – Ол Сынға ӱгретче, Аны сірер пілбинчезер. ²⁹ Мин Аны пілчем, Аннаң килгем, Ол Мині ысхан.

³⁰ Мыны истіп, Иисусты хаап аларға иткеннер. Че Аның тузы ам даа читкелек полғаннаңар, пірдеезі Ағаа теңмеен. ³¹ Турған чонның аразында кӧп кізі, Ағаа киртініп, чоохтанған:

– Мессий-Христос килзе, пу Кізідең кӧп хайхастар идер бе ни?

Иисусты тудып аларға харасчалар

³² Фарисейлер Иисустаңар чонда чӧрчеткен чоох-чаахтарны искеннер. Аннаңар фарисейлер паза улуғ абыстар нымысчыларын Иисусты тудып аларға ысханнар.

³³ Иисус, тізең, кізілерге чоохтаан:

– Мин, сірернең хада ӱр полбин, Мині ысхан Пабамзар парарбын. ³⁴ Мині тілирзер, че таппассар. Минің полчатхан чирімзер кил полбассар.

³⁵ Андада иудейлернің пастыхтары пос аразында чоохтасханнар:

– Хайдағ андағ піс таап полбас чирзер парарға итче полҷаң? Грек чирінде чуртапчатхан иудейлерзер парып, гректерні ӱгредерге итче бе таң? ³⁶ «Мині тілирзер, че таппассар» паза «Мин полчатхан чирзер кил полбассар?» теені ниме полҷаң ни?

Худайның Худы – Чуртас пирчеткен суғ

³⁷ Пайрамның халғанҷы паза иң илбек кӱнінде Иисус, тура хонып, тыыда чоохтанған:

– Сухсапчатхан кізі, Минзер киліп, іссін. ³⁸ Аннаңар Худай Пічиинде піди пазыл парған: «Мағаа киртінчеткен кізінің чӱреенең чуртас пирчеткен суғлар ах сығарлар».

³⁹ Иисус мыны Худай Худынаңар чоохтаан полған. Ол Хутты Иисусха киртінчеткеннер алып алар полғаннар. Ол туста, Иисус сабланғалах полғаннаңар, кізілерде Худай Худы чох полған. ⁴⁰ Пу сӧстерні искеннернің илеедезі чоохтасхан:

– Ол сын ухаанҷы полтыр.

⁴¹ Пасхалары тееннер:

– Ол Мессий-Христос.

Че піреелері, талазып, чоохтанғаннар:

– Галилей чирінең Мессий-Христос килер бе? ⁴² «Мессий-Христос Давид# ханның тӧлі полар паза Вифлеемде, Давидтің аалында, тӧрир» тіп, Худай Пічиинде пазылған нимес пе зе?

⁴³ Іди чон Иисустаңар талас сыххан. ⁴⁴ Оларның хай піреелері Аны тудып аларға сағынған ползалар даа, пірдеезі Ағаа теңмеен.

Иудей пастыхтары Иисусха киртінминчелер

⁴⁵ Нымысчылар улуғ абыстарзар паза фарисейлерзер нандыра айлан килгеннер.

– Ноға аны пеер ағылбадыңар? – сурғаннар фарисейлер паза улуғ абыстар.

– ⁴⁶ Хаҷан даа пірдеезі, Пу Кізі чіли, чоохтанмаан, – нандырғаннар нымысчылар.

– ⁴⁷ Сірерні дее алаахтыр салды ба ол? – чоохтанғаннар фарисейлер. – ⁴⁸ Пастыхтарның алай фарисейлернің аразынаң піреезі ағаа киртінген ме? ⁴⁹ Пу чон Моисей Чахиин пілбинче, аннаңар Худай оларны чох идер.

⁵⁰ Фарисейлернің пірсі, хаҷан-да Иисуссар хараазын килген Никодим, фарисейлерге теен:

– ⁵¹ Пістің Чахиибыс хоостыра, кізіні истіп албаанда, аның ниме иткенін піліп албаанда, чарғылирға чарадылбинча нимес пе зе?

– ⁵² Син дее Галилей чирінеңзің ме? Худай Пічиин хығырып ал, андада пілерзің: Галилей чирінең пір дее ухаанҷы килбес, – нандырғаннар фарисейлер.

⁵³ Анаң прайзы иблерінзер тарас парыбысхан.

Иисус чазыхтығ ипчінің пырозын тастапча

¹ Иисус Елеон тағзар парыбысхан, ² иртен, тізең, пазох храмзар айлан килген. Прай чон Аныңзар чыылысхан, Иисус, тізең, одырып, оларны ӱгрет сыххан. ³ Ол туста Моисей Чахии пілігҷілері паза фарисейлер, ирнең оралызып, туттыр салған ипчіні Иисуссар ағыл килгеннер. Анаң аны прайзының алнында турғыс салып, ⁴ Иисусха тееннер:

– Ӱгретчі! Пу ипчіні пасха ирнең тудып алдыбыс. ⁵ Моисей позының Чахиинда мындағларны таснаң чоо чаалирға чахаан. Син ниме тирзің?

⁶ Олар, Иисусты сыныхтап, Аны пыролаҷаң пірее ниме табар ӱчӱн іди чоохтанғаннар. Че Иисус, мӧкейіп алып, оларға хайығ салбин, хол салаазынаң чирде ниме-де пазып одырған. ⁷ Тігілері Аннаң хатаптаң хатап сурастырғлааннарында, оларзар кӧрібізіп, нандырған:

– Сірернің араңарда хаҷан даа чазых итпеен кізі пар полза, ол пу ипчізер пурун тас тастазын.

⁸ Пазох мӧкейіп, чирде пас сыххан. ⁹ Олар, пу сӧстерні истіп, уйат парып, улуғларынаң пасти халғанҷыларына теере соон сӱрістіре тарас сыхханнар. Иисустың алнында ол ла ипчі халған. ¹⁰ Иисус, пазын кӧдіріп, ипчідең пасха пірдеезін кӧр таппин, аннаң сурған:

– Сині пыролапчатханнар хайдалар? Пірдеезі чарғылабады ба сині?

– ¹¹ Чох, Хан-пигім, пірдеезі! – нандырған ипчі.

– Мин дее сині пыролабинчам. Пар, чазых паза итпе, – теен Иисус.

Иисус – чир ӱстӱнің Чарии

¹² Иисус пазох кізілерге чоохтанған:

– Мин чир ӱстӱнің Чарии полчам. Минің ӱгредиимҷе чуртапчатхан кізі харасхыда чӧрбес, аның чуртас пирчеткен Чарии пар полар.

¹³ Андада фарисейлер Иисусха тееннер:

– Позың Позыңнаңар киречілепчезің, киречілеенің сын нимес.

¹⁴ Иисус оларға нандырған:

– Сірер хайдаң килгенімні паза хайдар парчатханымны пілбинчезер. Мин, тізең, хайдаң килгенімні паза хайдар парчатханымны пілчем. Аннаңар, Мин Позым Позымнаңар киречілепчетсем дее, киречілеенім сын. ¹⁵ Сірер кӧрінчеткен не нимелер хоостыра чарғылапчазар, Мин, тізең, пірдеезін чарғылабинчам. ¹⁶ Мин чалғызан нимеспін, Мині ысхан Пабам Миннең хада полчатханнаңар, Мин чарғылазам даа, Минің чарғым орта. ¹⁷ Сірернің дее Чахииңарда ікі кізінің киречілеені орта полча тіп пазыл парған. ¹⁸ Позым Позымнаңар киречілепчем, Мині ысхан Пабам даа Миннеңер киречілепче.

– ¹⁹ Синің пабаң хайдадыр? – сурғаннар Иисустаң.

– Сірер Мині дее, Пабамны даа пілбинчезер. Мині пілген ползаңар, Пабамны даа пілерҷіксер, – нандырған Иисус.

²⁰ Пу сӧстерні Иисус аарлығ сыйыхтар салҷаң орынның хыринда, храмда ӱгретчеткен туста, чоохтаан. Аның тузы читкелек полғаннаңар, пірдеезі Аны тутпаан.

Иисус киртінминчеткен иудейлерні сизіндірче

²¹ Иисус оларға пазох чоохтаан:

– Мин парирбын. Сірер Мині тілирзер, че чазыхтығ ӱрирзер. Мин парчатхан чирзер сірер чит полбассар.

²² Аны истіп, иудейлер чоохтасханнар:

– Ол позы позына хол салыныбызарға итче бе таң? Ноға ол «Мин парчатхан чирзер чит полбассар» тіпче.

²³ Иисус оларға нандырған:

– Сірер чирдеңзер, Мин, тізең, тигірдеңмін. Сірер пу чир-чалбахтаңзар, Мин, тізең, пу чир-чалбахтаң нимеспін. ²⁴ Аннаңар Мин сірерге, чазыхтығ ӱрирзер тіп чоохтаам. «Мин Минмін» тееніме киртінмезер, чазыхтығ ӱрирзер!

– ²⁵ Кемзің син? – сурғаннар андада Иисустаң.

– Иң пастабох сірерге, позымны адап, чоохтаан полғам+ 8:25 «Иң пастабох сірерге, позымны адап, чоохтаан полғам» сӧстер Синодальнай Библияда «Тіпчем сірерге, Мин чир чайалғаннаң сығара полчам» тіп тілбестелчелер. , – нандырған Иисус.

– ²⁶ Мин сірердеңер кӧп ниме чоохтирҷыхпын паза сірерні чарғылирҷыхпын. Че Мині ысхан Пабам сын нимее хынчатханнаңар, Аннаң искен нимені кізілерге чоохтапчам.

²⁷ Иисус Позының Пабазынаңар чоохтаан, кізілер, тізең, аны піл полбааннар. ²⁸ Иисус аннаң андар чоохтаан:

– Кізі Оолғын чирдең ӧӧр кӧдіріп, хазап салзаңар, андада «Мин Минмін» тіп піліп аларзар. Мин Позым алынҷа пір дее ниме итпинчем, Пабам ӱгреткен хоостыра чоохтапчам. ²⁹ Мині ысхан Пабам Миннең хада. Мин сыбыра прай нимені Аның кӧңнінҷе иткенімнеңер, Пабам Мині чалғызан тастабаан.

³⁰ Иисус пу нимені чоохтапчатхан туста кӧп кізі Ағаа киртініп пастаан.

Сайтан – Иисусха киртінминчеткен иудейлернің пабазы

³¹ Анаң Иисус Позына киртін сыххан иудейлерге теен:

– Сірер, сӧзімні толдырзаңар, Минің сын ӱгренҷілерім поларзар. ³² Сынны піліп алзаңар, сын киртініс сірерні пос чуртастығ кізілер ит салар.

– ³³ Піс Авраамның# тӧлібіс. Піс хаҷан даа пірдеезіне хул полбаабыс. Син ноға «Сірер пос чуртастығ кізілер поларзар» тіпчезің? – тееннер иудейлер.

– ³⁴ Сынны чоохтапчам сірерге, чазых итчеткен полған на кізі, чазыхтың хулы полча, – нандырған Иисус. – ³⁵ Хул турада саңайға халбинча, оолғы, тізең, саңайға халадыр. ³⁶ Оолғы сірерні осхырып алза, андада сірер сыннаң даа пос чуртастығ кізілер пол парарзар. ³⁷ Сірернің Авраам тӧлі полчатханнарыңны пілчем, че сірер, Минің сӧзімні толдырарға хынмин, Мині ӧдір саларға харасчазар. ³⁸ Мин сірерге Пабамда кӧрген нимелерні чоохтапчам, че сірер, тізең, сірернің пабаңарда кӧрген нимелерні итчезер.

– ³⁹ Пістің пабабыс Авраам, – нандырғаннар иудейлер.

– Сыннаң Авраамның палалары полған ползаңар, Авраам чіли хылынарҷыхсар, – теен Иисус. – ⁴⁰ Че амды сірер Мині, Худайдаң искен сынны чоохтап пирген Кізіні, ӧдір саларға итчезер. Авраам іди итчең ме? Чох итпеҷең. ⁴¹ Сірер позыңарның пабаңар иткен чіли итчезер!

– Піс сурас палалар нимеспіс. Пістің Худайдаң пасха Пабабыс чоғыл, – тоғырланғаннар иудейлер.

– ⁴² Мин, Худайдаң киліп, мында полчам. Мин Позым алынҷа килбеем, Мині Худай ысхан. Аннаңар, Худай сірернің Пабаңар полған полза, сірер Мағаа хынарҷыхсар, – нандырған Иисус. – ⁴³ Мин чоохтапчатхан нимені ноға піл полбинчазар? Сірер, Мин чоохтаан нимені истерге сыдап полбинчатханнаңар, піл полбинчазар. ⁴⁴ Пабаңар сайтан, сірер аның кӧңніне кірчеткен нимелерні толдырарға тимдезер. Ол прай ниме наа ла чайалчатхан тустардох кізі ӧдіреечі полған паза, аның чӱреенде Сын чох полғаннаңар, ол Сынның саринда халбаан. Ол чойланчатса, ол ӧӧн позынаң чоохтанча. Ол чой паза чойның пабазы. ⁴⁵ Мин, тізең, сынны чоохтапчам, аннаңар сірер Мағаа киртінминчезер. ⁴⁶ Сірернің пірееңер Минің чазых иткенімні кӧрген ме? Мин сынны чоохтапчатсам, ноға киртінминчезер Мағаа? ⁴⁷ Кем Худайдаң, ол Худайның сӧзін исче. Сірер Худайдаң нимессер, аннаңар чоох испинчезер.

Иудейлер Иисусты пыролапчалар

⁴⁸ Иудейлер Иисусха чоохтанғаннар:

– Пістің сағаа «Син тӱӱлістіг самар кізізің+ 8:48 Самарлар – Самар чирінің чуртағҷылары. Иудейлер оларны пу харахнаң кӧрбеҷеңнер. Кӧр чарыдығлығ сӧстікте. паза синің істіңде айна одырча» тіпчеткенібіс орта нимес пе?

– ⁴⁹ Минде айна чоғыл. Мин Пабамны улуғлапчам, сірер, тізең, Мині улуғлабинчазар, – нандырған Иисус. – ⁵⁰ Мин Позымны сабландырарға итпинчем. Че сабландырчатхан паза чарғылапчатхан Худай пар. ⁵¹ Сынны сірерге чоохтапчам, сӧзімні толдырчатхан кізі хаҷан даа ӧлбес.

⁵² Иудейлер ағаа теенер:

– Синің істіңде айна одырчатханын амды піліп алдыбыс. Авраам паза ухаанҷылар ӱреп парғаннар. Хайди син «Минің сӧзімні толдырчатхан кізі хаҷан даа ӧлбес» тіпчезің! ⁵³ Син пістің ӱреен Авраам пабабыстаң даа улуғзың ма? ӱреен ухаанҷылардаң даа ба? Син позыңны кемге санапчазың?

– ⁵⁴ Позымны Позым саблазам, сабланызым пір дее нимее турбас. Минің Пабам сабландырча Мині. Аны сірер Худайыбыс тіпчезер! – нандырған Иисус. – ⁵⁵ Сірер Аны пілбинчезер, Мин, тізең, пілчем. Мин Аны пілбинчем теен ползам, сірерӧк осхас чой поларҷыхпын. Че Мин Аны пілчем паза Аның сӧзін толдырчам. ⁵⁶ Авраам пабаңар Минің чир-чалбахха килер кӱнімні кӧріп аларына тың ӧрінген. Аны кӧріп алып, часкалығ полған.

– ⁵⁷ Сағаа иліг дее час чоғыл, хайди син Авраамны кӧргезің? – сурғаннар Иисустаң иудейлер.

– ⁵⁸ Сынны сірерге чоохтапчам, Авраам тӧреелектӧк, «Мин Минмін» полғам, – нандырған Иисус.

⁵⁹ Андада иудейлер, Иисусты чоо чаалап саларға тіп, тастар хапханнар. Че Ол, чазыныбызып, храмнаң сыға халған. Кізілер аразынҷа иртіп, аннаң андар парыбысхан.

Иисус харах чох тӧреен кізіні имнебісче

¹ Иисус, чолҷа парирып, тӧрееннең харах чох кізіні кӧр салған.

– ² Ӱгретчі! Ноға ол харах чох тӧреен? Кем чазых иткен, паба-іҷезі бе алай позы ба? – сурғаннар Иисустаң ӱгренҷілері.

– ³ Чох, паба-іҷезі дее, позы даа чазых итпееннер. Худай, аны имнебізіп, Позының кӱзін кӧзідер ӱчӱн, пу кізі андағ тӧреен, – нандырған Иисус. – ⁴ Мині ысхан Худайның киректерін кӱн хонғалахха толдырарға кирекпін. Харасхы килир. Ол килзе, пірдеезі пір дее ниме ит полбас. ⁵ Сағам Мин пу чир ӱстӱндеде чирнің Чарии Мин полчам.

⁶ Іди тіп, Иисус чирге тӱкӱрібіскен, тӱкӱриинең кӱлні порап, ол палғаснаң пайаағы кізінің хараан сӱртклебіскен. ⁷ Анаң ағаа теен:

– Пар, Силоам («Ызылған» теені полча) тіп адалчатхан чуунҷаң орында сырайыңны чуубыс!

Ол, парып, хараан чууп алып, харағы хазых айлан килген. ⁸ Пу кізінің харах чох полғанын алында кӧрген хонҷыхтары паза пасха даа кізілер аннаңар чоохтасханнар:

– Пу кіленіп одырҷаң кізі нимес пе?

– ⁹ Йа, ол, – тееннер піреелері.

– Ағаа тӧӧй, – хосханнар пасхалары.

– Йа, минмін, – нандырған харах чох полған кізі.

– ¹⁰ Харахтарың хайди азылғаннар? – сурғаннар аннаң андада.

– ¹¹ Иисус теен кізі, палғас идіп, харахтарымны сӱртклебізіп, теен: «Пар, Силоам тіп адалчатхан чуунҷаң орында сырайыңны чуубыс!» Мин, парып, чуунып алғанымдох, кӧр сыххам, – нандырған ол кізі.

– ¹² Хайдадыр Ол? – сурғаннар кізілер.

– Пілбинчем, – нандырған харах чох полған кізі.

Фарисейлер харах чох полған кізіні сурастырчалар

¹³ Ол харах чох полған кізіні фарисейлерзер апарғаннар. ¹⁴ Иисус, порағ идіп, харах чох кізінің харахтарын имнебіскен кӱнде суббота – тынанҷаң, пір дее тоғыс итпеҷең кӱн полған. ¹⁵ Фарисейлер дее аның хайди чазыл парғанынаңар сурғаннар.

– Иисус харахтарымны палғаснаң сӱртклебіскен, мин, тізең, оларны чуубызып, кӧр сыххам, – нандырған ол.

¹⁶ Фарисейлернің хай піреезі чоохтанған:

– Иисус Худайдаң нимес. Ол субботадаңар пазылған чахығны толдырбинча.

Пасхалары, тізең:

– Чазыхтығ кізі андағ хайхастарны ит полар ба ни? Іди тіп талазып, прайлары ікі чарыл парыбысханнар.

¹⁷ Анаң харах чох полған кізідең пазох сурғаннар:

– Харахтарыңны имнебіскен кізідеңер ниме чоохтирзың?

– Ол ухаанҷы, – нандырған ол.

¹⁸ Иудейлер, ол кізінің, харах чох полып, кӧр сыхханына киртінмин, паба-іҷезін хығыртханнар.

– ¹⁹ Пу сірернің оолғыңар ба? Ол харах чох тӧреен тіпчетсеңер, амды чи, хайди полып кӧрче? – сурғаннар паба-іҷезінең.

– ²⁰ Йа, пу пістің оолғыбыс, аның харах чох тӧреенін пілчебіс, – нандырғаннар олар. – ²¹ Че амды аның хайди полып кӧр сыхханын пілбинчебіс. Кем аның харахтарын имнебіскен? Пілбинӧкчебіс. Ол мидееліг кізі, позынаң сурыңар. Позы чоохтап пирзін.

²² Иудейлер Иисусты Мессий-Христос тіп адапчатхан кізілерні синагогадаң сығара сӱрерге пос аразында чоохтас салғаннар. Аннаңар паба-іҷезі, иудейлердең хорығып, «Ол мидееліг кізі, аннаң сурыңар» тіп нандырғаннар.

²⁴ Андада харах чох полған кізіні ікінҷі хати хығырып, тееннер:

– Сынны чоохтирға сӧс пир!+ 9:24 «Сынны чоохтирға сӧс пир!» сӧстер орнында грек тілінде «Худайны сабландыр» тіп сӧстер турча. «Худайны сабландыр» теені «Сынны чоохтирын» таныхтапча. Иисустың чазыхтығ полчатханын пілчебіс.

– ²⁵ Чазыхтығ ба, чазыхтығ нимес пе, пілбинчем, че харах чох полып, ам кӧр полчатханымны пілчем, – нандырған ол.

– ²⁶ Ол сағаа ниме иткен? Харахтарыңны хайди имнеп пирген? – пазох сурғаннар фарисейлер.

– ²⁷ Мин сірерге чоохтап пиргем, че сірер мині испинчезер. Нимее аннаңар хатап истерге итчезер? Аның ӱгренҷілері поларға итчезер бе? – нандырған ол.

– ²⁸ Син аның ӱгренҷізізің, піс, тізең, Моисейнің ӱгренҷілерібіс, – сӧклеп, хырысханнар аны фарисейлер. – ²⁹ Худайның Моисейнең чоохтасханын пілчебіс, че пу кізінің хайдаң килгенін пілбинчебіс.

– ³⁰ Аның хайдаң килгенін пілбинчеткеннерің таңнастығ! Че ол минің харахтарымны имнеп пирген! – нандырған чазыл парған кізі. – ³¹ Худайның чазыхтығ кізілерні испинчеткенін пілчебіс. Ол Позын улуғлапчатхан паза Аның кӧңнін толдырчатхан кізіні ле исче. ³² Харах чох тӧреен кізінің имненіп алғанынаңар, чир чайалғаннаң сығара, хаҷан даа пір дее кізі испеен полған. ³³ Иисус Худайдаң полбаан полза, пір дее ниме ит полбасчых.

– ³⁴ Син, тӧрееннеңӧк сығара чазыхтығ полчадып, пісті ӱгредерге итчезің ме? – нандырғаннар фарисейлер.

Анаң аны сығара сӱрібіскеннер.

Харах чох кізі кӧрче – фарисейлер «кӧрбинчелер»

³⁵ Иисус, ол кізінің сығара сӱрдіргенінеңер истіп, аны таап алған.

– Худай Оолғына киртінчезің ме? – сурған Иисус.

– ³⁶ Пигім, чоохтап пир мағаа, кемдір Ол! Чоохтап пирзең, киртінербін, – теен ол кізі.

– ³⁷ Син Аны кӧрчезің, Ол синнең чоохтасча, – нандырған Иисус.

– ³⁸ Киртінчем Сағаа, Хан-пигім, – тіп, Аның алнында тізекке тӱскен ол кізі.

– ³⁹ Кӧрбинчеткеннер кӧрзіннер, кӧрчеткеннері, тізең, кӧрбезіннер тіп, мына мындағ чарғынаң чарғылирға чир-чалбахха килгем, – теен Иисус.

– ⁴⁰ Піс тее кӧрбинчебіс пе? – сурғаннар Аннаң фарисейлернің хай піреезі.

– ⁴¹ Сірер харах чох полған ползаңар, сірерде чазых чох поларҷых. Че сірер кӧрчебіс тіпчезер, аннаңар сірер чазыхтығзар, – нандырған Иисус.

Иисус Христос чахсы хадарҷы

– ¹ Сынны сірерге чоохтапчам, хой хазаазынзар, ізіктең кірбин, сиденні азып кірчеткен кізі – оғыр паза тонағҷы, – тіпче Иисус. – ² Ізіктең кірчеткені, тізең, хой хадарчатхан кізі полча. ³ Ағаа хадағҷы ізік ас пирче. Хойлар аның ӱнін исчелер, ол, хойларны аттарынаң адап, сығарча. ⁴ Ол, хойларын сығарып, алнында парча. Хойлар, аның ӱнін таныпчатханнаңар, соонҷа парчалар. ⁵ Пасха кізінің ӱнін таныбинчатханнаңар, ол кізінің соонҷа парбин, аннаң тисчелер.

⁶ Иисус пу кип-чоохты# фарисейлерге чоохтап пирген, че олар Иисустың ниме чоохтирға иткенін піл полбааннар. ⁷ Иисус аннаң андар чоохтаан:

– Сынны сірерге чоохтапчам, Мин хойларға ізік полчам. ⁸ Минің алнымда килгеннернің прайзы – оғырлар паза тонағҷылар. Хойлар оларның чоохтарын испееннер. ⁹ Мин ізік полчам. Миніңҷе кірчеткені арачылан халар. Ол, кіріп, сығар паза пӱк табар. ¹⁰ Оғыр пір ле нимее килче: оғырлирға, ӧдірерге паза ӱредерге. Мин, тізең, кізілер чуртастығ, толдыра чуртастығ ползыннар тіп, килгем. ¹¹ Мин чахсы хадарҷыбын. Чахсы хадарҷы хойларының ӱчӱн позының чуртазын пир салча. ¹² Чалҷы алай хадарҷы полбинчатхан кізі, хойларның ээзі ниместеңер, пӱӱрнің килчеткенін кӧр салза, хойларны тастап, тизібісче. Пӱӱр хойларны, хаап, хуйдыр салча. ¹³ Чалҷы, чалланғаннаңар, хойларға сағыссырабин, тисче. ¹⁴ Мин чахсы хадарҷыбын, позымның хойларымны пілчем, олар, тізең, Мині пілчелер. ¹⁵ Пабам Мині хайди пілче, Мин дее Пабамны іди пілчем. Хойларның ӱчӱн Позымның тынымны пирчем. ¹⁶ Минің пасха даа хойларым пар, олар пу хазаадаң ниместер. Оларны даа пеер ағыл килерге кирекпін. Олар даа Минің ӱнімні истерлер. Андада пір ӧӧр паза пір Хадарҷы полар. ¹⁷ Мин Позымның тынымны, пиріп, хатап аларға тимде полчатханымнаңар, Пабам Мағаа хынча. ¹⁸ Минің тынымны пірдеезі пыласпинча, Мин аны Позым пирчем. Тынымны, пиріп, хатап алҷаң ӱлгӱм пар. Іди идерге Пабам Мағаа чахаан.

Иудейлер Иисусха киртінминчелер

¹⁹ Пу сӧстердеңер пазох талазып, иудейлер ікі чарыл парыбысханнар. ²⁰ Оларның аразында кӧп кізі піди теен:

– Ол, айнаа хаптырт салып, ниме ле полза чоохтанча. Нимее Аны исчезер?

²¹ Пасхазы таласхан:

– Пу айнаа хаптыртхан кізінің чооғы нимес. Айна харах чохтарның харахтарын ас поладыр ба?

²² Хысхы полған. Иерусалимдегі храмны Худайға чарытхан кӱнні+ 10:22 «Иерусалимдегі храмны Худайға чарытхан кӱн» – Еврей тілінең «Ханука». Иудей киртінізінің пайрамы. Ол Иисус Христос тӧреелекке ікі чӱс чыл азынада пасха киртіністіг азымахчыларның худайларының сомын Иерусалим храмынаң сығарғанға чарыдылча. ӱлӱкӱннееннер. ²³ Иисус храмдағы Соломонның колоннадазында пас чӧргенде, иудейлер, Иисустың хыринда ибіре турғлабызып, Ағаа чоохтанғаннар:

– Син позыңнаңар чоохтабин ӱр поларзың ма? Мессий-Христос полчатсаң, кӧні чоохта.

– ²⁵ Мин сірерге чоохтаам, че сірер Мағаа киртінминчезер. Пабамның Мағаа пирген кӱзінең итчеткен киректерім Минің кем полчатханымны киречілепчелер, – нандырған Иисус. – ²⁶ Мин теем нооза, сірер Минің хойларымның санынаң нимессер, аннаңар Мағаа киртінминчезер. ²⁷ Хойларым ӱнімні исчелер, Мин дее оларны пілчем, олар Минің соомҷа парчалар. ²⁸ Мин оларға мӧгі чуртасты пирчем, аннаңар олар хаҷан даа ӧлбестер, пірдеезі оларны Миннең оғырлап полбас. ²⁹ Хойларны пирген Пабам прайзынаң илбек. Оларны пірдеезі Пабамның холынаң оғырлап полбас. ³⁰ Пабамнаң Мин – пірбіс.

³¹ Аны истіп, иудейлер, Иисусты чоо чаалирға тіп, пазох тастар хапханнар.

– ³² Мин сірерге, Пабамның Мағаа пирген кӱзінең кӧп чахсы киректер идіп, кӧзіт пиргем. Хайзының ӱчӱн сірер Мині таснаң чоо чаалап саларға итчезер? – теен оларға Иисус.

– ³³ Чахсы киректер иткен ӱчӱн нимес, Худайны хомайлааның ӱчӱн, кізі ле полчадып, Позыңны Худайға сананчатханың ӱчӱн, Сині таснаң чаалирбыс, – нандырғаннар иудейлер.

– ³⁴ Сірернің Чахииңарда Худайның «Мин чоохтаам, сірер худайзар» теен сӧстері пазылған нимес пе? – нандырған Иисус. – ³⁵ Худай Пічиинде пазылғанын, тізең, пірдеезі саба тіп чоохтап полбас. Худай, Позының сӧзін кізілерге ызып, оларны «худайлар» тіп адапчатса, ноға «Худай Оолғыбын» тіп чоохтанчатханыма, «Худайны хомайлапчазың» тіпчезер Мағаа, Кемні Пабам, чарыдып, чир ӱстӱнзер ысхан. ³⁷ Пабамның киректерін итпинчетсем, Мағаа киртінмеңер. ³⁸ Итчетсем, Мағаа киртінминдеечетсеңер, итчеткен киректеріме киртініңер! Андада сірер, Пабамның Минде, Минің Пабамда полчатханыбысты піл салып, киртін сығарзар.

³⁹ Иудейлер Аны пазох хаап аларға харасханнар, че Иисус олардаң парыбысхан.

⁴⁰ Анаң Иисус, мының алнында Иоанн кізілерні кіреске тӱзірген Иордан суғның озариндағы чирзер пазох парыбызып, анда халған. ⁴¹ Иисуссар кӧп кізі килген.

– Иоанн позы пір дее хайхастығ ниме итпеен, че Иисустаңар чоохтаан нимелері сын полтыр, – чоохтасханнар олар.

⁴² Іди кӧп кізі Иисусха киртініп пастаан.

Лазарьның ӱреені

¹ Ікі пиҷе – Мариянаң Марфа – чуртапчатхан Вифаний аалда Лазарь тіп ат-солалығ пір кізі ағырыбысхан. ² Ағырығ Лазарь Марияның харындазы полған. Мария хаҷан-да Хан-пиг Иисустың азахтарын, аарлығ миро хайахнаң сӱртклеп, позының састарынаң чысхлаан полған. ³ Ікі пиҷе Иисуссар, «Хан-пигібіс! Синің хынчатхан кізің ағырча» тіп, чоохтирға кізі ысханнар.

⁴ Иисус, аны истіп, чоохтанған:

– Пу ағырығ ӧлімге нимес, че Худайны сабландырып, Худай Оолғының сабланарына пол парды.

⁵ Иисус Марфаа, аның туңмазы Марияа паза оларның харындазы Лазарьға хынҷаң. ⁶ Иисус, Лазарьның ағырчатханынаңар искен дее полза, андар парбаан. Ікі кӱн пазынаң Ол ӱгренҷілеріне теен:

– Иудей чирінзер нандыра парааңар.

– ⁸ Ӱгретчі! Ӱр ниместе ле иудейлер Сині таснаң чоо чаалирға иткеннер, Син, тізең, хатабох андар парарға ба? – сурғаннар ӱгренҷілері.

– ⁹ Кӱнде он ікі час полча нимес пе зе? Кӱнӧрте чӧрчеткен кізі, пу чир ӱстӱнің чариин кӧрчеткеннеңер, сӱрнӱкпинче, – нандырған Иисус. – ¹⁰ Че хараазын чӧрчеткен кізі, чарых чохтаңар, сӱрнӱкче.

¹¹ Анаң хоза чоохтанған:

– Лазарь арғызыбыс узубысты. Мин аны усхурыбызарға парчам.

– ¹² Хан-пигібіс! Ол, узупчатса, хазыхтан парар, – тееннер ӱгренҷілері.

¹³ Иисус аның ӱреенінеңер чоохтаан полған, ӱгренҷілері, тізең, аның олаңай ла узубысханынаңар чоохтапча тіп сағынғаннар. ¹⁴ Андада Иисус оларға кӧні чоохтаан:

– Лазарь ӱреп парды. ¹⁵ Сірерні Кем полчатханыма киртіндірер ӱчӱн, анда полбаам, амды сірернің ӱчӱн ӧрінчем. Че, парааңар андар!

– ¹⁶ Піс тее парааңар, Иисуснаң хада ӧл парааңар! – теен ӱгренҷілерге Ікіс тіп солалығ Фома.

Иисус Лазарьны тірілдірче

¹⁷ Иисус, андар киліп, Лазарьның сӧӧгінің хуюда тӧрт кӱн чат салғанын піліп алған. ¹⁸ Вифаний аал, тізең, Иерусалимнең тың ырах нимес, 15 стадийҷе+ 11:18 Гректернің 15 стадий теені ӱсче километр полча. оортахта, полған. ¹⁹ Харындазы ӱрееннеңер, Марфанаң Марияны часхарарға иудейлердең илееде кізі килген. ²⁰ Марфа, Иисустың килчеткенінеңер истіп, Ағаа удур парған. Мария, тізең, ибде одыр халған.

– ²¹ Хан-пигім! Син мында полған ползаң, харындазым ӱребесчік. ²² Че ам даа пілчем, Худайдаң ниме дее сурзаң, Ол аны Сағаа пирер, – теен Марфа.

– ²³ Синің харындазың тіріл килер, – нандырған Иисус.

– ²⁴ Тӱгенҷі кӱнде, Худай ӱрееннерні тірілдірҷең туста, аның тур килерін пілчем, – теен Марфа.

– ²⁵ Мин ӱрееннерні тірілдірчем паза чуртас Ээзі полчам. Мағаа киртінчеткен кізі, ӱреп тее парза, чуртир. ²⁶ Мағаа киртініп чуртапчатхан кізі хаҷан даа ӱребес. Андағ нимее киртінчезің ме? – нандырған Иисус.

– ²⁷ Йа, Хан-пигім! Чир ӱстӱнзер килер Мессий-Христос, Худайның Оолғы, полчатханыңа киртінчем, – нандырған Марфа.

²⁸ Анаң Марфа, іди тіп, Мария туңмазынзар парып, кізі испезін тіп, ағырин хығырған:

– Ӱгретчі мында, сині хығырча.

²⁹ Мария, аны истіп, тура хонып, Иисуссар парған. ³⁰ Иисус, аалзар кірбин, Марфанаң тоғасхан орындох полған. ³¹ Турада Марияны часхарчатхан иудейлер, аның, тура хонып, сых парыбысханын кӧргеннер. Олар, Мария хуюда ылғирға итче полар тіп сағынып, аның соонҷа парғаннар.

³² Мария, Иисус полчатхан орынзар чидіп, Аны кӧр салып, азағына тӱскен.

– Хан-пигім! Син мында полған ползаң, харындазым ӱребесчік, – чоохтанған ол.

³³ Иисус, Марияның паза хада килген иудейлернің ылғапчатханнарын кӧріп, тың чӱрексіп, айап парған оларға.

– ³⁴ Сірер аны хайда чаттыр салғазар? – сурған Иисус.

– Пигібіс, парып, кӧріп ал, – нандырғаннар кізілер.

³⁵ Иисустың харах частары аххан.

– ³⁶ Кӧріңер, хайди хынған Ол ағаа! – тееннер иудейлер.

³⁷ Оларның хай піреезі хосхан:

– Харах чох кізее харах одын ас пирген Кізі Лазарьны даа ӱребес иде ит полбасчых па?

³⁸ Иисус, тізең, уғаа чӱрексіп, хуюзар пас килген. Хуюның ахсын таснаң чаап салған полғаннар.

– ³⁹ Тасты хыйа алыңар, – чоохтанған Иисус.

– Хан-пигім, ол тӧртінҷі кӱні хуюда, чыстан таа парған полар, – теен ӱреен кізінің пиҷезі Марфа.

– ⁴⁰ Тібедім ме сағаа: «Киртінзең, Худайның сабланызын кӧрерзің», – чоохтанған Иисус.

⁴¹ Ӱреен кізі чатчатхан хуюдаң тасты хыйа ідібіскеннер. Иисус, тигірзер кӧрібізіп, теен:

– Пабам! Мині истіп салғаның ӱчӱн, алғыстапчам. ⁴² Мині сыбыра истіпчеткеніңні пілчем. Мині ысханыңа киртінзіннер тіп, мында турчатхан чонға пу сӧстерні чоохтадым.

⁴³ Аны чоохтап, Иисус ӧтіг табыснаң хығырған:

– Лазарь! Сых пеер!

⁴⁴ Ӱреен кізі хуюдаң сых килген. Азах-холлары ӱреен кізіні орааҷаң сӱбӱректернең сарыл парған полғаннар, сырайы, тізең, платнаң чаба палғалған полған. Иисус кізілерге теен:

– Систібізіңер аны, парзын.

Иисусты ӧдірерге сағынчалар

(Мф 26:1-5; Мк 14:1-2; Лк 22:1-2)

⁴⁵ Мариязар килген иудейлернің аразында кӧп кізі, Иисустың ниме иткенін кӧріп, Ағаа киртін сыххан. ⁴⁶ Че оларның хай піреелері, фарисейлерзер парып, Иисустың ниме итчеткенін чоохтап пиргеннер. ⁴⁷ Улуғ абыстар паза фарисейлер, чыылығ идіп, чоохтасханнар:

– Ниме идееңер? Пу кізі кӧп хайхастар итче. ⁴⁸ Аны піди артыс салзабыс, прайзы ағаа киртін сығар. Андада римдегілер, киліп, пістің храмны паза чонны чох идерлер.

⁴⁹ Оларның пірсі, Кайафа, ол чыл иң улуғ абыс полчатхан кізі, чоохтанған:

– Сірер пір дее ниме оңарбинчазар. ⁵⁰ Сағын таа кӧріңер! Прай чон хырылар орнына, кізілер ӱчӱн пір ле кізі ӱреп парза, чахсы поларҷых піске.

⁵¹ Мыны Кайафа позының кӧңнінең нимес, че, ол чыл иң улуғ абыс полчатханнаңар чоохтанған. Иисус чонның ӱчӱн не нимес, че Худайның тарас парған палаларын пірге чыып алар ӱчӱн, ӱреп парарынаңар ухаанҷылаан полған. ⁵³ Ол кӱннең сығара иудейлернің пастыхтары Иисусты ӧдір саларға сағын сыхханнар. ⁵⁴ Аннаңар Иисус, иудейлернің аразына кірбин, хуу чазының хыриндағы Ефраим саарзар парыбысхан. Анда Позының ӱгренҷілерінең хада халған.

⁵⁵ Иудейлернің Па’сха тіп ӱлӱкӱні чағдапчатхан. Иудейлердең кӧп кізі, ӱлӱкӱннің алнында арығланар кибірні толдырар ӱчӱн, Иерусалимзер килген. ⁵⁶ Храмзар чыылған чон, Иисусты харахсынғлап, чоохтасхан аразында удур-тӧдір сур сал турғаннар.

– Сірер хайди сағынчазар, Ол ӱлӱкӱнге килер бе?

⁵⁷ Иисусты тудып алар ӱчӱн, улуғ абыстарнаң фарисейлер, Аның хайда полчатханын піліп алған кізі постарына искірзін тіп, чахығ пирібіскеннер.

Иисус Вифанийде

(Мф 26:6-13; Мк 14:3-9)

¹ Па’сха тіп ӱлӱкӱнге алты кӱн халғанда, Иисус Вифаний аалзар килген. Анда Иисустың ӧлімнең тірілдірген кізізі, Лазарь, чуртапчатхан. ² Иирде Иисусха чіҷең ниме тимнеп пиргеннер. Лазарь Иисуснаң паза пасха даа аалҷыларынаң хада стол кистінде одырған. Марфа, тізең, оларға чіҷең ниме пиріп, хайынған. ³ Мария, пір литра+ 12:3 Литра – грек тілінде 327 граммны таныхтапча. аарлығ миро хайахты+ 12:3 Миро хайах арығ нард ӧзімінең иділедір. алып, Иисустың азахтарын сӱртклебізіп, позының састарынаң чысхлабысхан. Тура істіне миро хайахтың тадылығ чызы тол парған. ⁴ Иисустың ӱгренҷілерінің пірсі, Симонның оолғы Иуда Искариот, Иисусты садыбызарға сағын чӧрчеткен кізі, теен:

– ⁵ Пу миро хайахты ӱс чӱс динарийге+ 12:5 Пір динарий – пір кізінің пір кӱнге тоғынып алған чал ахчазы. садыбызып, ахчаны чох кізілерге ӱлебіспеҷең ме?

⁶ Ол, чох кізілерге сағыссыраанынаңар нимес, че оғыр полғанынаңар, іди чоохтанған. Ол ахча чығҷаң хапчыхты ал чӧрҷең, андар салған ахчалардаң, тізең, позына удаа ахча алып алҷаң. ⁷ Иисус ағаа нандырған:

– Теңмеңер пу ипчее. Ол пу хайахты Мині чығҷаң кӱнге чыып салған полған. ⁸ Чох кізілер сірернің хыриңарда хаҷан даа поларлар. Че Мин сірернең хада хаҷандаа полбаспын.

⁹ Иисустың мында полчатханын піл салып, Иисусты ла нимес, че ӧлімнең тірілдірген Лазарьны даа кӧріп алар ӱчӱн, кӧп иудейлер килген. ¹⁰ Иудейлернің аразында кӧп кізі, Лазарьның тірілгенін піл салып, улуғ абыстарны тасти, Иисусха киртін сыххан. Аннаңар улуғ абыстар Лазарьны даа ӧдірібізерге чарат салғаннар.

Иисус Иерусалимзер кірче

(Мф 21:1-11; Мк 11:1-11; Лк 19:28-40)

¹² Пазағы кӱн ӱлӱкӱнге чыылған чон, Иисустың Иерусалимзер килчеткенін ис салып, ¹³ пальма ағастың салааларын тудынғлап алып, Ағаа удур сығып, хысхырысхан:

– Осанна!+ 12:13 Осанна! – Пу сӧс еврей тілінең, ол «пісті арачыла» теені полча. Іди хан кізіні улуғлап удурлаҷаңнар.

Хан Худайның адынаң Килчеткенге алғас ползын!

Ол Израиль ханы!

¹⁴ Иисус, чиит эштекті таап, ағаа мӱніп алған. Мының алнындох аннаңар Худай Пічиинде піди пазылған полған: ¹⁵ «Хорыхпа, Сион тағның хызы – Иерусалим! Мына синің ханың, чиит эштекке мӱніп алып, килче». ¹⁶ Пастап ӱгренҷілері, ниме полчатханын піл полбааннар, че соонаң, Иисус, тіріліп, сабланызына читкенде ле, Иисустаңар пазылған нимені паза ол сӧстернің толғанын сағысха киргеннер. ¹⁷ Иисуснаң хада полған кізілер Аның Лазарьны ӧлімнең тірілдіргенін паза хуюдаң хығыртханын киречілееннер. ¹⁸ Иисустың андағ хайхастығ нимені иткенін искеннеңер, чон Аны іди удурлаан.

– ¹⁹ Кӧріңер, пір дее ниме ит полбинчабыс. Прай кізілер Аның соонҷа парчалар, – чоохтасханнар пос аразында фарисейлер.

Иисус Позының ӧлімінеңер чоохтапча

²⁰ Ӱлӱкӱнде пазырарға килген кізілернің аразында гректер полғаннар. ²¹ Олар, Галилей чиріндегі Вифсаидадаң килген Филиппсер пас киліп, айланғаннар:

– Филипп пиг, Иисусты кӧрерібіс килче.

²² Пу нимедеңер Филипп, парып, Андрейге чоохтап пирген. Анаң Андрейнең Филипп ол сурынысты Иисусха читіргеннер.

– ²³ Кізі Оолғының сабланар тузы чит килді, – нандырған оларға Иисус. – ²⁴ Сынны сірерге чоохтапчам, пуғдай ӱрені, чирге тӱзіп, «ӧлбезе», чалғызан халадыр, че ӧл парза, кӧп ӱреннер ағыладыр. ²⁵ Позының тынына хынчатхан кізі аны чідір салар, че позының тынын пу чир ӱстӱнде хырт кӧрчеткен кізі мӧгі чуртастығ полар. ²⁶ Минің нымызыма чӧрчеткен кізі Минің соомҷа парзын! Мин хайдабын, ол андох полар. Минің нымызыма чӧрчеткен кізіні Пабам улуғлир. ²⁷ Амды Мин чочыныстығ сағыссырасха пастырчам! Ниме Мин тіп поларбын? «Пабам! Осхыр Мині ӧлер тустаң!» тіп сурыним ма? Че Мин ол тустың ӱчӱн пу чир ӱстӱне килгем. ²⁸ Пабам! Позыңны сабландыр!

Андада тигірдең ӱн истілген:

– Сабландырғам, мыннаң мындар даа сабландырарбын.

²⁹ Аны истіп турған чонның піреелері «Кӱгӱрт кӱзӱреді», пасхалары, тізең, «Ангел Ағаа чоохтанды», тееннер.

– ³⁰ Ол ӱн Мағаа нимес, сірерге тапсаан. ³¹ Амды прай чирге чарғы тӱсті. Сайтан, чирнің кнезі, мыннаң сӱрдіртер. ³² Хаҷан Мині чирдең ӧӧрледібісселер, прайзын Позымның соомҷа пардырарбын, – нандырған ол нимее Иисус. ³³ (Иисус, хайдағ ӧлімнең ӧлерінеңер сизіндірерге сағынып, іди чоохтанған.)

– ³⁴ Моисей Чахиинаң Мессий-Христос хаҷан даа ӧлбес тіп искебіс. Ноға син Кізі Оолғын ӧӧрледібізерге кирек тіпчезің? Кемдір Ол, Кізі Оолғы? – чоохтанған Ағаа чон.

– ³⁵ Чарых сірернең хада ӱр полбас. Чарых мындада, харасхы сірерге тӱспезін тіп, чарыхта чӧріңер. Харасхыда чӧрчеткен кізі хайдар парчатханын пілбинче. ³⁶ Чарых сірернең хадада, Аның ооллары полар ӱчӱн, Чарыхха киртініңер, – чоохтанып ала, Иисус, хыйа пастырыбызып, чіде халған.

Чонның Иисусха киртінмеені

³⁷ Иисус кізілернің кӧзіне нинҷе-нинҷе хайхас иткен дее полза, олар Ағаа киртінмееннер. ³⁸ Ухаанҷы Исаийнің «Хан Худай! Пістең искен нимее кем киртінген? Худай Позының кӱзін кемге кӧзіткен?» тіп чоохтанған сӧстері тол парарға кирек полғаннар. ³⁹ Ноға олар киртін полбааннар? Исаий анзын мының алнындох чоохтаан полған:

⁴⁰ «Харахтары кӧрбезін тіп,

чӱректері сизінмезін тіп,

Худай пу чонның харахтарын чабысхан,

чӱректерін, тізең, тас чіли, хатырыбысхан.

„Имненіп аларға Минзер айланмазыннар тіп,

піди иткем“, – тіпче Худай».

⁴¹ Иисустың сабланызын кӧріп, Аннаңар чоохтапчадып, Исаий піди теен.

⁴² Пастыхтарның даа аразында Иисусха киртінчеткен кізі кӧп полған. Че олар, фарисейлердең хорығып, синагогадаң сӱрдірібіспес ӱчӱн, аннаңар кӧні чоохтабаҷаңнар. ⁴³ Олар, кізілернің аразындағы сабланысха Худайдаң тӱскен сабланыстаң артых хынғаннаңар, піди хылынғаннар.

⁴⁴ Иисус тыыда чоохтанған:

– Мағаа киртінчеткен кізі Мағаа нимес, че Мині Ысханға киртінче. ⁴⁵ Мині кӧрчеткен кізі Мині Ысханны кӧрче. ⁴⁶ Мин Чарыхпын. Мағаа киртінчеткен кізі харасхыда халбазын тіп, чир-чалбахсар килгем. ⁴⁷ Минің сӧзімні истіп, оңдайымҷа полбинчатхан кізіні чарғылабинчам. Мин чир-чалбахты, чарғылирға нимес, арачылирға килгем. ⁴⁸ Мині хыйа итчеткен, сӧзімні чағын итпинчеткен кізее чарғыҷы пар. Минің чоохтаан сӧзім аны тӱгенҷі кӱнде чарғылир. ⁴⁹ Мин Позым сағын таап алып чоохтанмаам, Мині ысхан Пабам ниме тирін паза ниме чоохтанарын чахаан. ⁵⁰ Пабамның чахии мӧгі чуртас полчатханын пілчем. Пабам Мағаа чоохтаан нимені искірчем.

Халғанҷы иирдегі азыраныс

¹ Па’сха тіп ӱлӱкӱн чағдап одырған. Иисус чир ӱстӱнең Пабазынзар парар тузы чит килигенін пілген. Иисус чир-чалбахта чуртапчатхан паза Позына киртінчеткен кізілерге хынған, амды, тізең, прай чӱреенең оларға хынчатханын кӧзіт пирген. ² Иирде азыранчатхан тус полған. Сайтан Иуданың, Симон Искариоттың оолғының, чӱреене Иисусты садыбызар сағысты кир салған полған. ³ Иисус Пабазының прай ӱлгӱні Позына пирібіскенін пілген. Позының, Худайдаң киліп, Худайзар айланарын даа пілген. ⁴ Прай пу нимені піліп, столдаң турып, тастындағы кип-азаан суурыбызып, чызынҷах алып алып, хурчаныбысхан. ⁵ Аның соонаң чуунҷаң ідіске суғ урып алып, ӱгренҷілерінің азахтарын чууп, хурчанған чызынҷахнаң чысхлаан. ⁶ Симон-Пётрзар пас килгенде, анзы Ағаа тіпче:

– Хан-пигім! Син минің азахтарымны чуурға итчезің ме?

– ⁷ Минің ниме итчеткенімні сағам син піл полбассың, че соонаң піліп аларзың, – нандырған ағаа Иисус.

– ⁸ Мин азахтарымны Сағаа хаҷан даа чуғдыртпаспын, – тіпче Ағаа Пётр.

– Азахтарыңны чууп пирбезем, син паза Минің ӱгренҷім полбассың, – нандырған Иисус.

– ⁹ Хан-пигім! Андағда азахтарымны ла нимес, че холларымны даа, пазымны даа чууп пир, – тіпче Симон-Пётр.

– ¹⁰ Чуунған кізі арығ, ағаа азахтарын на чууп пирерге кирек. Сірер дее арығзар, че прайзыңар нимес, – нандырған Иисус.

¹¹ Ол Позын садыбызар кізіні пілген, аннаңар «Прайзыңар арығ нимессер» теен.

¹² Иисус, ӱгренҷілерінің азахтарын чууп салып, Позының кип азаан кизіп алып, пазох одыр салған. Анаң чоохтанған:

– Сірерге ниме ит пиргенімні піл полдыңар ба? ¹³ Сірер Мині Ӱгретчім паза Хан-пигім тіп адапчазар. Анзы орта. ¹⁴ Мин, Хан-пигіңер паза ӱгретчіңер полчадып, сірернің азахтарыңны чууп пиргенде, сірер дее удур-тӧдір азахтарыңны чууп турарға кирексер. ¹⁵ Мин сірерге кӧзіт пирдім, амды сірер дее, Мин иткен чіли, ит турыңар. ¹⁶ Сынны сірерге чоохтапчам, нымысчы позының ээзінең улуғ нимес, ызылған кізі позын ысхан кізідең улуғ нимес. ¹⁷ Сірер, пу нимені пілчетсер паза толдырчатсар, часкалығзар. ¹⁸ Сірернің прайларыңнаңар чоохтабинчам. Мин Позымның таллап алған кізілерімні пілчем. Че «Миннең хада халас чеен кізі Миннең тоғыр парар» тіп, Худай Пічиинде пазылған сӧстернің тол парары ӱчӱн, піди поларға кирек. ¹⁹ Пу ниме пол парза, «Мин – Минмін» полчатханыма киртінерлерің ӱчӱн, сірерге амды, пу ниме полғалахха, чоохтапчам. ²⁰ Сынны сірерге чоохтапчам, Минің ысхан кізімні удурлапчатхан кізі Мині удурлапча. Мині удурлапчатхан кізі, Мині ысхан Худайны удурлапча.

Иисус Позын садыбызар кізідеңер чоохтапча

(Мф 26:20-25; Мк 14:17-21; Лк 22:21-23)

²¹ Мыны чоохтап, Иисус, уғаа чӱрексініп, киречілеен:

– Сынны сірерге чоохтапчам, сірернің пірсі Мині садыбызар.

²² Кемнеңер чоохтапчатханын піл полбин, ӱгренҷілері удур-тӧдір кӧріскеннер. ²³ Иисустың хынчатхан ӱгренҷізі Аннаң хости одырған. ²⁴ Кемнеңер іди чоохтапчатханын Иисустаң сурзын тіп, Симон-Пётр ол ӱгренҷее танығ пирібіскен.

²⁵ Андада ол, Иисуссар чағын полып, сурған:

– Хан-пигім, кемдір ол?

– ²⁶ Кемге халасты, сӱртіп, пирербін, ол полар, – нандырған Иисус. Анаң, халас кизегін сӱртіп, Симон Искариоттың Иуда оолғына пирібіскен. ²⁷ Халасты пирібіскендӧк, Иудаа сайтан кір парған.

– Итчең нимені табырах идібіс, – теен ағаа Иисус.

²⁸ Хада азыранчатханнарның пірдеезі Аның ноға іди чоохтанғанын піл полбаан. ²⁹ Иудада ахча чығҷаң хапчых полғаннаңар, піреелері Иисус ағаа ӱлӱкӱнге пірее кирек ниме ал пирерге алай чох кізілерге пірее ниме пирерге чахаан полар тіп сағын салғаннар.

³⁰ Иуда, халас кизегін алып, сах андох сых парыбысхан. Харасхы пол парған.

Удур-тӧдір хынызыңар

³¹ Ол сых парыбысханда, Иисус чоохтаан:

– Амды Кізі Оолғы сабланды, Аның сабланызы ӱчӱн Худай даа сабланды. ³² Худай сабланза, Худай Позын даа, Кізі Оолғын даа сабландырар, сағамох Аны сабландырар. ³³ Харындастарым! Мағаа сірернең хада поларға ӱр халбады. Сірер Мині тілирзер, че иудейлерге чоохтаан нимені сірерге дее чоохтап пирим: «Мин парчатхан чирзер сірер чит полбассар». ³⁴ Сірерге наа чахығ пирчем: удур-тӧдір хынызыңар. Мин сірерге хынған чіли, сірер дее ідӧк удур-тӧдір хынызыңар. ³⁵ Удур-тӧдір хыныссаңар, Минің ӱгренҷілерім полчатханнарыңны прайзы пілер.

Пётр Иисустаң хыйа поларынаңар ухаанҷылапча

(Мф 26:31-35; Мк 14:27-31; Лк 22:31-34)

– ³⁶ Хан-пигім! Син хайдар парчазың? – сурған Иисустаң Симон-Пётр.

– Мин парчатхан чирзер амды соомҷа пар полбассың, че соонаң соомҷа парарзың, – нандырған Иисус.

– ³⁷ Хан-пигім! Ноға ам сооңҷа пар полбаспын? Мин Синің ӱчӱн ӧл парарға даа тимдебін, – теен Пётр.

– ³⁸ Син Минің ӱчӱн ӧл тее парарҷыхсың ма? Сынны сағаа чоохтапчам, питук тапсаалаххаох, син Миннең ӱс хати хыйа полыбызарзың, – нандырған Иисус.

Иисус Худайзар чол полча

¹ Иисус чооғын аннаң андар узаратхан:

– Сірер сағыссырабаңар. Худайға киртініңер, Мағаа даа киртініңер. ² Пабамның туразында пӧліктер кӧп. Андағ полбаан полза, «Сірерге орын тимнирге парчам» тіп, Мин сірерге чоохтирҷыхпын ма? ³ Парып, сірерге орын тимнеп салып, нандыра айланып, Позымның полчатхан чирімзер сірерні алып аларбын. ⁴ Минің парчатхан чирімні паза андар апарчатхан чолны пілчезер.

– ⁵ Хан-пигім! Синің хайдар парчатханыңны даа пілбинчеткенде, чолны хайдаң пілербіс піс? – сурған Иисустаң Фома.

– ⁶ Чол, Сын паза чуртас – Минмін. Мағаа киртінчеткен кізі ле Пабамзар пар полар, Мин чох пірдеезі пар полбас. ⁷ Мині пілген ползаңар, Пабамны даа пілерҷіксер. Амды сірер Аны пілчезер дее, кӧрчезер дее.

– ⁸ Хан-пигім! Піске Пабаны кӧзіт пир, аннаң пасха піске пір дее ниме кирек чоғыл, – теен Филипп.

⁹ Иисус нандырған:

– Филипп, Мин сірернең хада нинҷе-нинҷе тус пол салдым, син, тізең, Мині ам даа пілбинчезің ме? Мині кӧрген кізі, Пабамны даа кӧрген полча. Хайди син «Піске Пабаны кӧзіт пир» тіпчезің?! ¹⁰ Минің Пабамда полчатханыма, Пабамның, тізең, Минде полчатханына, киртінминчезің ме? Сірерге чоохтапчатхан сӧзімні Мин Позым хынғанни чоохтабинчам. Минде полчатхан Пабам Позының киректерін итче. ¹¹ Минің Пабамда паза Пабамның Минде полчатханына киртініңер. Киртінминчетсеңер, иткен киректерімні кӧріп, киртініңер Мағаа. ¹² Сынны сірерге чоохтапчам, Мағаа киртінчеткен кізі Минің итчеткен киректерімні дее идер, Пабамзар парчатханымнаңар, аннаң даа кӧп идер. ¹³ Минің ӱгренҷілерім полып, ниме дее сурзаңар, Пабамны Позымнаң хада сабландырар ӱчӱн, Мин аны толдыр турарбын. ¹⁴ Минің ӱгренҷілерім полып, Миннең ниме дее сурзаңар, Мин аны толдыр турарбын.

Иисус Худай Худын пирердеңер чоохтапча

¹⁵ Мағаа хынчатсаңар, чахығларымны толдырыңар. ¹⁶ Мин Пабамнаң сурынарбын, Ол, тізең, сірернең хада хаҷан даа полҷаң, алныңарға турҷаң пасха Турысчыны сірерге ыс пирер. ¹⁷ Ол Турысчы – Сынны искірчеткен Хут. Кізілер Аны, кӧрбинчеткеннерінеңер паза пілбинчеткеннерінеңер, постарына чағын ит полбинчалар. Сірер Аны, чағын киріп, постарыңда халғысханнарыңнаңар, пілчезер. ¹⁸ Мин сірерні ӧкіс халғыспаспын, сірерзер нандыра айланарбын. ¹⁹ Тӱрче полза, чир-чалбах Мині паза кӧрбес, че сірер, тізең, Минің чуртапчатханым ӱчӱн, паза постарың чуртапчатханнарың ӱчӱн, Мині кӧрерзер. ²⁰ Сах ол кӱн, Мин Пабамда, сірер Минде, Мин дее сірерде полчатханымны піліп аларзар. ²¹ Минің чахығларымны ал чӧрчеткен паза толдырчатхан кізі Мағаа хынча. Мағаа хынчатхан кізее Пабам даа хынча. Мин дее ағаа хынарбын паза Позымнаңар сизіндірербін.

– ²² Хан-пигім! Ноға Син чир-чалбахты сизіндірбин, пісті ле сизіндірерге итчезің? – сурған Иуда, че Искариот Иуда нимес.

– ²³ Мағаа хынчатхан кізі Минің сӧзімні толдырар. Пабам ағаа хынар, Пабамнаң Мин, тізең, аныңзар киліп, анда аннаң хада чуртирбыс, – нандырған Иисус. – ²⁴ Мағаа хынминчатхан кізі, Минің сӧзімні толдырбинча. Сірер исчеткен сӧс Мини нимес, Мині ысхан Пабамни.

²⁵ Мин, сірернең хада полчатханымдох, мыны чоохтаам. ²⁶ Пабам Худай Худын – Турысчыны – Минің орныма сірерзер ызар. Ол сірерні прай нимее ӱгрет салар, прай чоохтаан нимелерімні сағысха кирдірер. ²⁷ Чӱрееңерде амырны халғысчам, Позымның амыр чӱреемні сірерге пирчем. Мин, чир-чалбах пирчеткен чіли, пирбинчем. Сағыссырабаңар паза хорыхпаңар! ²⁸ «Сірердең парып, сірерзерӧк айланарбын» теен сӧстерімні искезер. Мағаа хынған ползаңар, «Мин Пабамзар парчам» тееніме, ӧрінерзер. Пабам Миннең дее илбектеңер, ӧрініңер. ²⁹ Полар нимедеңер азынада прай чоохтап пирдім. Полар ниме пол парза, сірер Мағаа киртінерзер тіп, чоохтап пирдім. ³⁰ Чир-чалбахтың кнезі – сайтан – чағын, аннаңар Мағаа сірернең чоохтазарға ӱр халбады. Аның Миннең устаҷаң ӱлгӱзі чоғыл. ³¹ Че Пабама хынчатханымны паза Аның чахаан нимелерін итчеткенімні чир-чалбах пілзін.

Турыңар, мыннаң парааңар.

Иисус – сын виноградтың тӧзі паза салаалары

¹ Мин сын виноградтың тӧзі полчам, Пабам, тізең, виноград ӧскірчеткені полча. ² Ол Миндегі чистек пирбинчеткен полған на салааны кизібісче, чистек ӧсчеткен полған на салааны, тізең, улам кӧп чистек пирзін тіп, арығлапча. ³ Минің ӱгредииме киртінчеткеннерің ӱчӱн, сірер амды арығзар. ⁴ Мыннаң мындар даа киртініңер Мағаа, Мин дее сірерде полим. Тӧс чох салаа чистек пирбес, сірер дее ідӧк, Мин чох, чистек пирбессер. ⁵ Мин Тӧзібін, сірер, тізең, салаалары полчазар. Кем Минде полча паза кемде Мин полчам, ол чистек пирче. Мин чох сірер пір дее ниме ит полбассар. ⁶ Мағаа киртінминчеткен кізі, чистек пирбинчеткен салаа чіли, тасталар паза хурир. Андағ салааларны, чыып алып, отха тастабысчалар, олар, тізең, кӧй парчалар. ⁷ Сірер Мағаа киртінзеңер, Минің сӧзімні толдыр турзаңар, андада ниме дее сурыңар – Пабам аны сірерге пирер. ⁸ Сірер, кӧп чистек пиріп, Минің ӱгренҷілерім пол парзаңар, Пабамны сабландырарзар.

Иисустың хынған ӱгренҷілері полып, удур-тӧдір хынызыңар

⁹ Мин сірерге, Пабам Мағаа хынған чіли, хынчам. Минің хынғаннарым полыңар. ¹⁰ Мин, Пабамның чахығларын толдырып, Аның хынызында полчам, сірер дее ідӧк, чахығларымны толдырзаңар, Минің хынғаннарым поларзар. ¹¹ Минің ӧрінізім сірерни ползын, мыны сірерге ӧріністерің толдыра ползын тіп чоохтадым.

¹² Мына Минің чахиим: Мин сірерге хынған чіли, удур-тӧдір хынызыңар. ¹³ Арғыстарының ӱчӱн позының тынын пирерге тимде полғаннаң артых хыныс чоғыл. ¹⁴ Сірер, Мин чахаан нимелерні толдыр турзаңар, Минің арғыстарым поларзар. ¹⁵ Мин сірерні нымысчыларым тіп паза адабинчам. Нымысчы кізі ээзінің иткен нимелерін пілбес. Мин, сірерні арғыстарым тіп адап, Пабамнаң искен прай нимелерні сірерге чоохтап пирдім. ¹⁶ Сірер Мині таллап албаазар, Мин сірерні таллап алғам. Сірерні, чонзар парып, мӧгі туза итсіннер тіп турғысхам. Прай пу нимелерні идіп, Минің ӱгренҷілерім ползаңар, Пабамнаң ниме дее сурзаңар, Ол сірерге аны пирер. ¹⁷ Удур-тӧдір хынызыңар тіп, чахыпчам сірерге.

Худайға киртінминчеткен кізілер Иисустың ӱгренҷілерін хырт кӧрчелер

¹⁸ Чир-чалбахтағы кізілер сірерні хырт кӧрчетселер, піліңер, сірердең пурун олар Мині хырт кӧргеннер. ¹⁹ Сірер чир-чалбахтағы кізілер полған ползаңар, андада чир-чалбах сірерге хынарҷых. Че сірер чир-чалбахтаң нимессер, Мин сірерні чир-чалбахтаң таллап алғаннаңар, чир-чалбахтағы кізілер сірерні хырт кӧрчелер. ²⁰ Сірерге чоохтаан сӧзімні ундутпаңар: «Нымысчы позының ээзінең улуғ полбинча». Мині ӧдірерге иткеннерінде, сірерні дее ӧдірерге идерлер. Минің сӧзімні толдырғанда, сірернің сӧзіңерні дее толдырарлар. ²¹ Мині Кем ысханын пілбинчеткеннерінеңер, сірер Минің ӱгренҷілерім полчатханнарың ӱчӱн, олар сірерге чабал идерлер. ²² Мин, оларзар киліп, чоохтаспаан ползам, олар, Мині постарына чағын итпееннері ӱчӱн, пыролығ полбасчыхтар. Че Мин, оларзар киліп, чоохтасхам, аннаңар амды олар постарының чазыхтары ӱчӱн ахтан полбастар. ²³ Мині хырт кӧрчеткен кізі Пабамны даа хырт кӧрче. ²⁴ Мин оларның аразында пір дее кізі ит полбас нимелерні итпеен ползам, олар пыролығ полбасчыхтар. Амды, тізең, олар, Минің иткен нимелерімні кӧріп, Мині дее, Пабамны даа хырт кӧрчелер. ²⁵ Оларның Чахиинда «Мині тиктең не хырт кӧрчелер» тіп пазылған сӧстерінің тол парары ӱчӱн, іди пол парарға кирек. ²⁶ Пабамнаң сірерзер Турысчыны ызарбын. Пабамнаң сыххан паза сынны чоохтапчатхан Хут – Турысчы – килзе, Ол Миннеңер киречілир. ²⁷ Сірер дее, Миннең хада пастағызынаңох сығара полғаннарың ӱчӱн, Миннеңер киречілирзер.

¹ Мин мыны сірерге ікінҷілеске пастырбазыннар тіп чоохтадым. ² Сірерні синагогалардаң сығара сӱрерлер. Сірерні ӧдірчеткен полған на кізі позының киреенең Худайға чахсы итчем тіп сағынар. Андағ тус чағдапча. ³ Олар, Пабамны даа, Мині дее пілбееннеңер, іди идерлер. ⁴ Ол тус читсе, пу нимедеңер сірерге чоохтаанымны сағысха кирерлерің ӱчӱн чоохтадым. Мин, пастап сірернең хада полғанымнаңар, пу нимедеңер чоохтабаан полғам. ⁵ Амды, тізең, Мині пеер ысхан Пабамзар нандыра парчам. Сірернің пірдеезі, «Хайдар парчазың?» тіп, Миннең сурбинча. ⁶ Мин сірерге чоохтаан нименің ӱчӱн, чӱректеріңе сағыссырас тол парды. ⁷ Че Мин сынны сірерге чоохтапчам, Минің парчатханым, сірерге чахсаа полар. Мин парбазам, тізең, Турысчы сірерзер килбес. Мин, парып, Аны сірерзер ызарбын. ⁸ Турысчы, киліп, кізілернің чазыхтарынаңар, Минің орта иткенімнеңер паза чарғыдаңар саба сағынчатханнарынаңар кізілерге киречілир: ⁹ Ол оларға, Мағаа киртінминчеткеннерінеңер, чазыхтығ полчатханнарын кӧзіт пирер. ¹⁰ Пабамзар парчатханым паза кізілернің пірдеезі Мині кӧр полбазы Минің орта ӱгретчеткенімні кӧзітчелер. Пу нимені кізілерге Турысчы кӧзіт пирер. ¹¹ Ол оларға, чир-чалбахтың кнезін – сайтанны – чарғылап, Худайның чарғызын кӧзіт пирер.

¹² Мин сағам кӧп ниме чоохтап пирерҷікпін, че сірер аны амды оңарбассар. ¹³ Сынны чоохтапчатхан Хут, киліп, сірерні сын нимее ӱгредер. Ол чоохтир ниме аның позының сағызынаң полбас, Худайдаң искен нимені паза полар нимедеңер сірерге чоохтап пирер. ¹⁴ Ол, Минің сӧзімні алып, сірерге читірер. Іди идіп, Мині сабландыр салар. ¹⁵ Пабамда пар ниме прай Мини. Аннаңар «Ол Миннең искен нимені сірерге чоохтап пирер» тідім.

Ӧрініс паза чобағ

¹⁶ Пабамзар парчатханымнаңар, тӱрче полза, сірер Мині паза кӧрбессер, че соонаң пазох кӧрерзер.

¹⁷ Аның ӱгренҷілерінің хай піреезі удур-тӧдір сурғаннар:

– «Тӱрче полза, сірер Мині кӧрбессер, че соонаң пазох кӧрерзер» паза «Мин Пабамзар парчам» тіп, ниме тирге иткен полҷаң? ¹⁸ «Тӱрче полза» – ниме теені полҷаң? Пілҷее чоғыл, нимедеңер Ол іди чоохтанча!

¹⁹ Иисус, оларның ниме сурарға итчеткеннерін кӧріп, чоохтаан:

– «Тӱрче полза, сірер Мині кӧрбессер, че соонаң Мині пазох кӧрерзер» тіп чоохтанчатханымнаңар удур-тӧдір сурастырғласчазар ба? ²⁰ Сынны сірерге чоохтапчам, сірер ылғап, сыхтирзар, чир-чалбах, тізең, ӧрінер. Сірер хомзынарзар, сірернің хомзынызыңар, тізең, ӧрініске айланар. ²¹ Ипчі кізі, тузы чидіп, пала таапчатса, ирееленче. Паланы тӧрідіп алза, чир-чарыхха наа кізі килгеннеңер, ӧрінгеніне ирееленгенін ундуп салча. ²² Сірер дее сағам сағыссырастазар. Мин сірернең хатап кӧрізербін, андада сірер ӧрінерзер. Ол ӧріністі сірердең пірдеезі пылас полбас. ²³ Ол кӱнде сірер Миннең пір дее ниме сурастырбассар. Сынны сірерге чоохтапчам, Минің ӱгренҷілерім полып, Пабамнаң ниме дее сурзаңар, аны сірерге пирер. ²⁴ Амға теере Минің ӱгренҷілерім полып, пір дее ниме сурбаазар. Сірернің ӧріністерің толдыра полар ӱчӱн, сурыңар, алып аларзар.

Иисус чир-чалбахты чиңіп алча

²⁵ Амға теере Мин сірернең кип-чоохтарнаң чоохтасхам, амды, тізең, Пабамнаңар кип-чоохтарнаң нимес, че кӧні чоохтир тузым чағдапча. ²⁶ Мағаа хынчатханнарың ӱчӱн, Минің Худайдаң килгеніме киртінчеткеннерің ӱчӱн, Пабам сірерге хынча. Аннаңар ол кӱн сірер, Минің ӱгренҷілерім полып, постарың Аннаң сурынарзар. Мағаа сірернің ӱчӱн Пабамнаң сурынарға паза кирек чоғыл. ²⁸ Мин, Пабамнаң сығып, чир ӱстӱнзер килгем. Амды пазох, чир ӱстӱн халғызып, Пабамзар парчам.

²⁹ Ӱгренҷілері Иисусха тееннер:

– Амды Син, кип-чоохтарнаң чоохтабин, кӧні чоохтапчазың. ³⁰ Амды Синің прай нимені кӧрчеткеніңні паза Синнең ниме сурынарыбысты азынада пілчеткеніңні оңнадыбыс. Аннаңар Худайдаң тӱскеніңе киртінчебіс.

³¹ Иисус оларға нандырған:

– Амды киртіндіңер бе? ³² Сірернің, Мині чалғызан тастап, тараза халар тузыңар чағдап одыр, чағдап таа килді. Че Мин чалғызан нимеспін, Пабам Миннең хада. ³³ Мыны сірерге Миннең амырны алзыннар тіп чоохтадым. Чир-чалбахта сірерні чобағ сахтапча, че пик тудыныңар: Мин пу чир-чалбахты чиңіп алдым.

Иисус Пабазынаң ӱгренҷілері ӱчӱн сурынча

¹ Пу сӧстернің соонда Иисус, тигірзер кӧрібізіп, чоохтанған:

– Пабам! Тус чит килді. Оолғың Сині сабландырар ӱчӱн, Оолғыңны сабландыр. ² Син Ағаа прай кізілернең устирға ӱлгӱ пиргеннеңер, Ол даа Синің Ағаа пирген прай кізілеріңе мӧгі чуртас пирер. ³ Мӧгі чуртас Сині – чалғыс сын Худайны – паза Син ысхан Иисус Мессий-Христос полчатханын пілчеткені полча. ⁴ Мағаа ит саларға чахаан нимелеріңні толдыр салып, Сині чир ӱстӱнде сабландырдым. ⁵ Амды Син, Пабам, сабланызыңнаң Мині сабландыр. Ол сабланыс, чир ӱстӱ чайалғалахтох, Синнең хада полғанымдох, Мини полған.

⁶ Чир-чалбахтаң таллап, Мағаа пирген кізілеріңе Синнеңер чоохтаам. Олар Сини полғаннар, Мағаа пирілгеннер паза Синің сӧзіңні толдырғаннар. ⁷ Синнең алған сӧзіңні таллап пирген кізілеріңе читіргем, олар, сӧзіңні алып алып, сынап Синнең килгенімні піліп алғаннар паза Мині ысханыңа киртінгеннер. Аннаңар амды олар Мағаа пирілген прай нименің сыннаң Синнең килгенін піліп алдылар.

⁹ Мин оларның ӱчӱн сурынчам. Прай чир-чалбахтың ӱчӱн нимес, че Синің Мағаа пирген кізілеріңнең не ӱчӱн, оларның Сини полчатханнарынаңар, сурынчам. ¹⁰ Минің прай нимем Сини, Синің прай нимең Мини. Олар мині сабландырғаннар. ¹¹ Мин амды чир-чалбахта нимеспін, че олар чир-чалбахталар. Мин, тізең, Синзер парчам. Ах-арығ Пабам! Пізӧк чіли, пір кізі осхас ползыннар тіп, Позыңның кӱзіңнең Мағаа пирген кізілерні хайраллап хал. ¹² Мин оларнаң хада чир ӱстӱнде полғанда, оларны, Мағаа пиргеннеріңні, Синің кӱзіңнең хайраллап халғам. Худай Пічиинде пазыл парғаны толзын тіп, Мині садар кізідең – «ӧлімге салылған оолдаң» – пасхазын, пірдеезін чідірбеем. ¹³ Амды Мин Синзер парчам. Олар даа ӧрінізімні Миннең ӱлессіннер тіп, сағам Позым чир ӱстӱндеде мыны чоохтапчам. ¹⁴ Мин оларға Синің сӧзіңні читіргем, че Мин дее, олар даа пу чир-чалбахти полбааннарынаңар, чир-чалбахтағы кізілер оларны хырт кӧргеннер. ¹⁵ Оларны чир-чалбахтаң алып аларыңнаңар нимес, че хомай киректердең+ 17:15 «Хомай киректер» теен сӧстерні грек тілінде «чабал» тіп оңнирға чарир. «Чабал» сӧснең грек тілінде пірееде сайтанны адапчалар. хайраллап аларыңнаңар сурынчам. ¹⁶ Олар, Минӧк чіли, пу чир-чалбахтаң ниместер. ¹⁷ Оларны, Позыңа чарып алып, Сын нимее ӱгредіп, арығ ит. Синің сӧзің Сын. ¹⁸ Син Мині чир-чалбахсар ысхан чіли, Мин дее оларны чир-чалбахтағы чоннарзар ысхам. ¹⁹ Олар, Сынны піліп, Сини ползыннар тіп, оларның ӱчӱн Позымны Синің холыңа пирчем.

²⁰ Мин оларның на ӱчӱн нимес, че оларның сӧстері хоостыра Мағаа киртінер кізілернің ӱчӱн сурынчам. ²¹ Чир-чалбах Синің Мині ысханыңа киртінзін тіп, прайзы пір кізі осхас ползын: Пабам, Синің Минде полчатханың, Минің Синде полчатханым чіли, олар даа Пісте ползыннар тіп сурынчам. ²² Олар, Пізӧк чіли, пір кізі осхас ползыннар тіп, Синің Мағаа пирген сабланызыңны оларға пиргем. ²³ Олар прайзы пір ле кізі осхас чарылбас ползыннар тіп, Мин оларда полим, Син, тізең, Минде пол. Андада оларға, Мағаа чіли, хынчатханыңны паза Мині ысханыңны чир-чалбах пілер. ²⁴ Пабам! Мағаа пирген кізілерің Минің полчатхан чирімде Миннең хада ползыннар тіп сурынчам. Чир-чайаан чайалғалахтох, Мағаа хынғаныңнаңар, Син Мағаа сабланызыңны пиргезің. Пу сабланысты даа оларға кӧзідерге сурынчам. ²⁵ Орта нимее хынчатхан Пабам! Чир ӱстӱ Сині пілбинче, че Мин Сині пілчем. Мині ысханыңны даа Мағаа пирген кізілерің пілчелер. ²⁶ Мағаа хынған хынызың оларның чӱректерінде ползын, Мин дее оларда полим тіп, Синнеңер оларға чоохтаам. Мыннаң мындар даа чоохтирбын.

Иуда Иисусты садыбысча

(Мф 26:47-56; Мк 14:43-50; Лк 22:47-53)

¹ Иисус, мыны чоохтап, ӱгренҷілерінең хада Кедрон сууҷахты кизіп, садсар кіре халған. ² Мында Иисус ӱгренҷілерінең удаа тоғасчаң, аннаңар Иисусты садарға итчеткен Иуда даа пу орынны пілген. ³ Иуда андар Рим чааҷыларын, ідӧк улуғ абыстарның паза фарисейлернің ысхан храм хадағҷыларын ағыл килген. Олар чарытхылығ паза тирігліг полғаннар. ⁴ Иисус, Позынаң ниме поларын прай пілген дее полза, алнынзар сығып, олардаң сурған:

– Кемні тілепчезер?

– ⁵ Назареттең сыххан Иисусты, – нандырғаннар чааҷылар.

– «Минмін», – теен Иисус.

Аны садыбысхан Иуда даа оларнаң хада турған. ⁶ Иисус «Минмін» теенде, олар, тӧдір пазып, чирге тӱскеннер.

– ⁷ Кемні тілепчезер? – хатап сурған Иисус.

– Назареттең сыххан Иисусты, – нандырғаннар чааҷылар.

– ⁸ Тіпчем сірерге «Минмін». Мині тілепчетсеңер, Миннең пасхаларын позыдыбызыңар, – теен Иисус.

⁹ «Синің Мағаа пиргеннеріңнің пірдеезін чідірбеем» теен сӧстерінің тол парары кирек полғаннаңар, Иисус іди теен.

¹⁰ Симон-Пётрның хылызы пар полған, ол, аны сығар киліп, иң улуғ абыстың нымысчызының оң хулаан ӱзе сабысхан. Нымысчының ады Малх полған.

– ¹¹ Хылызыңны нандыра сух сал! Пабамның Мағаа пирген ӱлӱс чірчезінең іспим ме? – теен Пётрға Иисус.

¹² Андада Рим чааҷыларының пазы, чааҷылар паза храм хадағҷылары Иисусты, хаап алып, палғабысханнар. ¹³ Пастап Иисусты алында иң улуғ абыс полған Анназар+ 18:13 Кайафа Рим ӱлгӱзі турғысхан иң улуғ абыс полған. Че, аның алнында иң улуғ абыс Анна полғаннаңар, чон иң улуғ абысха Аннаны санаҷаң. Иоанн даа пу пастағда Аннаны иң улуғ абыс тіп адапча. , ол чыл иң улуғ абыс полчатхан Кайафаның хастынзар, апарғаннар. ¹⁴ Кайафа, прай чон ӧлгенҷе, пір кізі ӱреп парза, чахсы поларҷых тіп, иудейлерге чӧп пирген кізі полған.

Пётр Иисустаң хыйа полыбысча

(Мф 26:69-70; Мк 14:66-68; Лк 22:55-57)

¹⁵ Иисустың соонҷа, Симон-Пётрдаң пасха, ам даа пір ӱгренҷі парған. Ол ӱгренҷі, иң улуғ абысха таныс полғаннаңар, абыстың туразының сидені істінзер Иисустың соонҷа кірген. ¹⁶ Пётр, тізең, сиденнің тастында тур халған. Иң улуғ абысха таныс ӱгренҷі, ізік хадарҷаң ипчінең чоохтазып, Пётрны істінзер кир килген. ¹⁷ Ізік хадарҷаң нымысчы ипчі Пётрға теен:

– Син Иисустың ӱгренҷілерінің пірсі нимессің ме?

– Чох, – нандырған Пётр.

¹⁸ Соох полғаннаңар, нымысчылар паза хадағҷылар, от одыныбызып, от хыринда турып, чылынғаннар. Пётр даа, оларнаң хада турып, чылынған.

Иң улуғ абыс Иисустаң сурағ итче

(Мф 26:59-66; Мк 14:55-64; Лк 22:66-71)

¹⁹ Иң улуғ абыс Иисустаң ӱгредиинеңер паза ӱгренҷілерінеңер сурастырған.

²⁰ Иисус ағаа піди нандырған:

– Мин кізілерге прай нимені чазырбин чоохтаам. Прай иудейлер чӧрҷең синагогаларда паза Иерусалим храмында сыбыра ӱгреткем. Пір дее нимее харанға ӱгретпеем. ²¹ Ноға Миннең сурчазың? Минің чоохтаан нимелерімнеңер Мині искен кізілердең сур. Нимедеңер чоохтаанымны олар пілчелер.

²² Ол іди теенде, хыринда турчатхан хадағҷыларның пірсі, Аны наағынаң сабызып, теен:

– Хайди полып, улуғ абысха піди нандырчазың?

– ²³ Мин хомай чоохтанған ползам, саба чоохтанғанымны кӧзіт пир. Орта чоохтанған ползам, ноға Мині саапчазың? – нандырған Иисус.

²⁴ Анна палғат салған Иисусты Кайафазар, иң улуғ абыссар, ызыбысхан.

Пётр Иисустаң хатап хыйа полыбысча

²⁵ Симон-Пётр, турып, чылынчатхан.

– Син аның ӱгренҷілерінің пірсі нимессің ме? – сурғаннар аннаң.

– Чох, – нандырған Пётр.

²⁶ Иң улуғ абыстың нымысчыларының пірсі, Пётрға хулаан ӱзе саптыртхан кізінің туғаны, сурған:

– Мин садта Иисуснаң хада сині кӧргем нимес пе?

– ²⁷ Чох, – пазох нандырған Пётр.

Сах андох питук тапсабысхан.

Рим пастығы – Пилат – Иисустаң сурағ итче

(Мф 27:1-2, 11-31; Мк 15:1-20; Лк 23:1-5, 13-25)

²⁸ Иртен иртӧк Иисусты Кайафадаң Пилаттың ӧргезінзер апарғаннар. Па’сха тіп ӱлӱкӱннің чиизін чиирге чарадылзын тіп, иудейлернің киртініс кибірлеріне тоғыр полбас ӱчӱн+ 18:28 «Иудейлернің киртініс кибірлеріне тоғыр полбас ӱчӱн» сӧстер «кірленмеске» теені полча. Иудей полбааннарға чағын кірген иудейлер киртініс саринаң кірлен парған поладырлар. Андағ кізілерге Па’сха тіп пайрамны ӱлӱкӱннирге чарадылбаҷаң. , иудей пастыхтары Пилаттың туразынзар кірбееннер.

²⁹ Пилат, оларзар сығып, сурған:

– Пу кізіні нименің ӱчӱн пыролапчазар?

– ³⁰ Ол сайбағҷы полбаан полза, Аны синзер ағылбасчыхпыс, – нандырғаннар иудей пастыхтары.

– ³¹ Сірер аны, мыннаң апарып, постарыңның чахииңар хоостыра чарғылаңар, – теен Пилат.

– Рим чарғы-чахии хоостыра кізіні ӧлімге чарғылаҷаң пір дее ӱлгӱбіс чоғыл, – нандырғаннар иудей пастыхтары.

³² Иисустың хайдағ ӧлімнең ӧл парарынаңар чоохтаан сӧстерінің тол парары ӱчӱн, мындағ чоох пол парған.

³³ Андада Пилат, ӧргезер кіріп, Иисусты хығыртыбысхан.

– Синзің ме, Иудей ханы? – сурған Иисустаң Пилат.

– ³⁴ Мыны позың сағынып чоохтанчазың ма алай пасхалары Миннеңер чоохтап пирділер бе? – нандырған Иисус.

– ³⁵ Мин иудейбін ме? Синің чоның паза улуғ абыстар сині холыма пирібіскеннер. Ниме ит салғазың? – сурған Пилат.

– ³⁶ Минің хан-чирім пу чир ӱстӱнде нимес. Хан-чирім пу чир ӱстӱнде полған полза, нымысчыларым, Мині иудейлерге пирбес ӱчӱн, алныма турарҷыхтар. Че хан-чирім – чир ӱстӱнде нимес, – нандырған Иисус.

– ³⁷ Андағда син ханзың, андағ нимес пе? – сурған Пилат.

– Син Мині «Хан» тідің. Мин кізілерні сын ӱгредігнең таныстырарға тӧреем, пу нименің ӱчӱн чир-чалбахсар килгем. Сын ӱгредігні пілчеткен полған на кізі Минің ӱнімні исче, – нандырған Иисус.

– ³⁸ Сын ӱгредігні кем пілтір? – тіп, Пилат, иудейлерзер хатап сығып, оларға чоохтанған:

– Анда пір дее пыро таппадым. ³⁹ Сірернің мындағ кибір пар: Па’сха тіп ӱлӱкӱнде сірерге піреезін позыдарға кирекпін. Пу иудейлер ханын позыт пирим ме?

– ⁴⁰ Аны нимес, Варавваны! – хысхыр сыххан прайзы. Варавва, тізең, хасхы полған.

¹ Андада Пилат Иисусты хамҷынаң чыртарға чахығ пирібіскен. ² Ханны чіли тонандыраачых полып, чааҷылар, хазалҷых харағанны іскітті ӱріп алып, Аның пазына кизірт салып, узун хызыл кӧгенек кизіртібіскеннер:

– ³ Изен ползын, Иудей ханы! – хысхырғаннар Ағаа.

Іди хысхырып, Аны сырайынаң сапханнар. ⁴ Пилат, пазох сых киліп, кізілерге чоохтаан:

– Аны сірернің алныңарға, прайзы пілзін тіп, сығарчам. Анда пір дее пыро таппадым.

⁵ Анаң Иисус хараған ӱрімніг паза хызыл кӧгенектіг сых килген.

– Мына ол кізі! – теен оларға Пилат.

⁶ Улуғ абыстар паза хадағҷылар, Аны кӧр салып, хысхыр сыхханнар:

– Кіреске хазап саларға аны, хазап саларға аны!

– Постарың Аны, апарып, кіреске хазаңар. Мин пір дее пыро анда таппадым, – теен Пилат.

– ⁷ Пісте Моисей Чахии пар. Ол Чахиибыс хоостыра позын Худай Оолғына сананчатхан кізі ӧл парарға кирек, – нандырғаннар иудейлер.

⁸ Пилат, ол сӧстерні истіп, хорых парып, ⁹ ӧргезер нандыра кір парыбысхан.

– Хайдаңзың син? – сурған ол, че Иисус ағаа нандырбаан.

– ¹⁰ Мағаа нандырарға хынминчазың ма? Сині кіреске хазап салар алай позыдыбызар ӱлгӱмнің парын пілбинчезің ме? – сурған Пилат.

– ¹¹ Сағаа Худайдаң пирілбеен полза, Мині чарғылаҷаң пір дее ӱлгӱң чох поларҷых. Мині садыбысхан кізілернің чазығы синің чазығыңнаң улуғ, – нандырған Иисус.

Пилат чарғы итче

¹² Іди чоохтасхан соонаң, Пилат Аны позыдыбызарға харасхан. Че иудейлер хысхырысханнар:

– Син аны позыдыбыссаң, Рим хағанына арғыс полбассың. Кем позын хан итче, ол хағанға ыырҷы полча.

¹³ Пилат, пу сӧстерні искендӧк, Иисусты тасхар сығарыбызып, позы чарғыҷының одырчығына одыр салған. Ол одырчых «Таснаң чапхан чирде» алай ба еврей тілінең «Гаввафа» тіп адалған орында турған. ¹⁴ (Па’сха тіп ӱлӱкӱн алнында, пятницада, кӱн ортызы полған+ 19:14 Грек пічіктерінде «кӱн ортызы» сӧстернің орнына «алты час» тіп пазыл парған. Пісте пу сӧстер «кӱнӧрте он ікі часха» килісче. .) Пилат иудейлерге теен:

– Мына сірернің ханыңар!

– ¹⁵ Чох ит, кіреске хазат аны! – пазох хысхырысханнар олар.

– Хайди мин сірернің ханыңарны хазап саларбын? – сурған Пилат.

– Пістің Рим хағанынаң пасха хан чоғыл, – нандырғаннар улуғ абыстар.

¹⁶ Андада Пилат оларға Иисусты кіреске хазирға пирібіскен. Иудейлер Иисусты хазирға апарғаннар.

Иисусты кіреске хазапчалар

(Мф 27:32-44; Мк 15:21-32; Лк 23:26-43)

¹⁷ Иисус, Позының кірезін апарып, «Хуу Пас» алай еврей тілінде «Голгофа» тіп орынзар сыххан. ¹⁸ Анда олар Иисусты кіреске хазап салғаннар. Аннаң пасха ам даа ікі кізіні, пірсін – сол саринда, ікінҷізін – оң саринда, Иисусты ортызында хазап салғаннар. ¹⁹ Пилат, тізең, «Пу Назареттең сыххан Иисус, Иудей ханы» тіп чардыда пастырып, кіреске хазатыр салған. ²⁰ Иисус кіреске хазаттыртхан орын саардаң ырах полбааннаңар, пу пічікті кӧп иудей хығырған. Ол пічік еврей, грек, Рим тіллерінең пазылған полған. ²¹ Иудейлернің улуғ абыстары Пилатха чоохтанғаннар:

– «Иудей ханы» тіп паспа, «Позын „Мин Иудей ханыбын“ тіді» тіп пас сал.

– ²² Хайди пас салғам, ідӧк пазылых ползын, – нандырған Пилат.

Чааҷылар Иисустың кип-азаан ӱлесчелер

²³ Чааҷылар, Иисусты кіреске хазап салған соонда, Аның кип-азахтарын алып, полған на чааҷаа пірер чардыхтаң киліссін тіп, тӧрт чара ӱлезіп алғаннар. Узун кӧгенее халған. Ол, тігілбин, пӱкӱлее соғылған полған.

– ²⁴ Піс, аны чара тали тартпин, тас тастап, ӱлӱс кемге тӱзерін кӧр кӧрееңер. Ӱлӱс кемге тӱзер, ани полар, – чоохтасханнар постары аразында чааҷылар.

«Кип-азаамны постарының аразында ӱлескеннер, кӧгенеемні, ӱлезіп, ӱлӱске тас тастааннар» тіп, Худай Пічиинде пазылғаны тол парарға кирек полған. Чааҷылар сах іди иткеннер.

²⁵ Иисустың кірезі хыринда Аның іҷезі, іҷезінің чаҷазы, ідӧк Клеопаның ипчізі Мария паза Мария Магдалина турғаннар. ²⁶ Иисус, іҷезін паза аннаң хости турчатхан Позының хынған ӱгренҷізін кӧр салып, іҷезіне теен:

– Ипчі кізі. Пу синін оолғың.

²⁷ Анаң ӱгренҷізіне теен:

– Пу синің іҷең!

Аннаң сығара ол ӱгренҷі Иисустың іҷезін позынзар алып алған.

Иисус тоозыл парча

(Мф 27:45-56; Мк 15:33-41; Лк 23:44-49)

²⁸ Аның соонаң Иисус, прай нименің тол парғанын, кӧріп, Худай Пічиинде пазылғаны тол парзын тіп:

– Сухсапчам, – тіп чоохтанған.

²⁹ Мында ідіске толдыра аарлығ нимес араға пар полған. Чааҷылар, сӱбӱректі арағада ӧллеп алып, анаң аны иссоп+ 19:29 Иссоп – пу ӧзімнің салаазынаң чазых ӱчӱн тайығ итчетсе, тузаланҷаңнар. Тайыға салылған малның ханын кізізер тамҷыладар ӱчӱн, иссоптың салааларын, ханда ӧллеп, хахти сапчаңнар. салаазына хаптырып, Иисустың ирнілерінзер сунғаннар. ³⁰ Иисус, арағаны сорып, чоохтанған:

– Полҷаң ниме пол парды!

Анаң, пазын тӱзірібізіп, ӱреп парған.

³¹ Ол кӱн пятница полғаннаңар, субботада, тізең, улуғ ӱлӱкӱн полып, иудейлер, кіреске хазаттыртханнарның сӧӧктерін суббота кӱнге халғыспасха тіп, Пилаттаң, оларның чодаларын сыы саап+ 19:31 Кіреске хазаттыртхан кізее тынарға сидік поладыр. Тын хабынар ӱчӱн, кізі, пірееде сӧӧлініп, улуғ тынадыр, че чодазын сыы саптыртхан кізі сӧӧлін полбинча. Тын хабын полбаан кізі табырах ӱреп парча. , кірестердең тӱзірерге сурынғаннар. ³² Чааҷылар киліп, Иисуснаң хада хазаттыртхан кізілернің, пастап пірсінің, анаң ікінҷізінің чодаларын сыы сабысханнар. ³³ Иисуссар пас киліп, Аның ӱреп парғанын кӧріп, чодаларын сыы саппааннар. ³⁴ Че чааҷыларның пірсі Аның хабырғазын чыданаң сазыбысхан, андартын ханнаң суғ ах сыххан.

³⁵ Пу нимені позы кӧрген кізі сірерге, киртін сыхсыннар тіп, прай чоохтап пирген. Аның чооғы сын. Ол сынны чоохтапчатханын пілче.

³⁶ Худай Пічиинде «Аның сӧӧгі сыы сабылбас» тіп пазылғаны тол парар ӱчӱн, пу ниме полған. ³⁷ Худай Пічиинде хоза піди пазылған: «Чыданаң састырған кізіні кӧрерлер».

Иисусты чыып салчалар

(Мф 27:57-61; Мк 15:42-47; Лк 23:50-56)

³⁸ Аримафей саардаң сыххан Иосиф, иудей пастыхтарынаң хорыхханнаңар, Иисустың чазыт ӱгренҷізі полған. Иисус ӱреен соонда ол Пилаттаң Иисустың сӧӧгін суурып аларға сурынған. Пилат чаратхан. Иосиф, парып, Иисустың сӧӧгін кірестең суурыбысхан. ³⁹ Никодим дее килген. Ол хаҷан-да Иисуссар хараазын кил парған полған. Амды ол пір чӱс литра+ 19:39 Пір чӱс литра отыс килограммҷа полған. алоэ паза смирна хайағынаң иділген порағны ағыл килген. ⁴⁰ Анаң олар, иудейлер кибірі хоостыра, Иисустың сӧӧгін хайахнаң сӱртілген иснең ораабысханнар. ⁴¹ Иисус кіреске хазаттыртхан орынның хыриндағы садта пір дее кізі чығбаан наа хую пар полған. ⁴² Пятница кӱн полған. Иудейлернің ӱлӱкӱні чағдапчатханнаңар паза ол хую чағын полғаннаңар, Иисусты анда чыып салғаннар.

Иисустың сӧӧгі чох пол парча

(Мф 28:1-10; Мк 16:1-8; Лк 24:1-12)

¹ Неделяның пастағы кӱнінде, позырахта, Мария Магдалина, иртен харасхыдох хуюзар киліп, кӧрзе, хуюны пазыр салған тас хыйа іділ партыр. ² Мария, Симон-Пётрзар паза Иисустың хынҷаң ӱгренҷізінзер чӱгӱр парып, теен:

– Хан-пигібістің сӧӧгін хуюдаң кемнер-де апарыбыстырлар, хайдар иткеннерін, тізең, пілбинчебіс.

³ Сах андох Пётр пір ӱгренҷінең хада, тасхар сығып, хуюзар парғаннар. ⁴ Олар ікӧлең чӱгӱрікнең парғаннар, че пірсі, табырах чӱгӱріп, Пётрдаң пурун хуюзар чидіп, ⁵ мӧкейіп, істінзер пахлабызып, чатчатхан кӧр салған, че хуюзар кірбеен. ⁶ Аның соонаң Симон-Пётр, чӱгӱр киліп, хуюзар кіре хонған. Ол даа истернің чатчатханын кӧр салған. ⁷ Истернің аразында Аның пазына палғалған плат чох полған, ол оортах алынҷа тӱріл парған чатчатхан. ⁸ Андада пурун чӱгӱр килген ӱгренҷі дее хуюзар кірген. Кіріп, прай нимені кӧр салып, киртін парған. ⁹ Олар, ол тусха читіре, Иисустың тіріл килерінеңер Худай Пічиинде пазыл парғанын пілбеен полғаннар. ¹⁰ Олар иблерінзер нандыра айланғаннар.

Иисус Мария Магдалинаа кӧрінче

(Мк 16:9-11)

¹¹ Мария хую хыринда ылғап турған. Ол, ылғап ала, хуюзар пахлап мӧкейгенде, ¹² анда аппағас киптіг ікі ангелні кӧр салған. Олар Иисустың сӧӧгі чатхан орында: пірсі – пазында, пірсі, тізең, азаанда, одырғаннар.

– ¹³ Син ноға ылғапчазың? – сурғаннар аннаң ангеллер.

– Минің Хан-пигімні апарыбысханнар, Аны хайдар салғаннарын пілбинчем, – нандырған Мария.

¹⁴ Ол іди чоохтанып ала, хайбағыныбызып, кистінде турчатхан Иисусты кӧр салған, че таныбаан.

– ¹⁵ Син ноға ылғапчазың? Кемні тілепчезің? – сурған Иисус.

– Пиг, син Аны сығар парыбысхан ползаң, чоохта мағаа, хайда салғазың. Мин Аны алып алам, – теен Мария, Иисусты сад кӧрҷең кізее санап.

– ¹⁶ Мария! – теен Иисус.

Мария, Иисуссар сырайынаң айланып, еврей тілінең «Раввуни», «Ӱгретчім», теен.

– ¹⁷ Теңме Мағаа, Мин Пабамзар ам даа ӧӧрлеелекпін. Минің харындастарымзар парып, чоохта: «Мин Пабамзар паза Пабаңарзар, Худайымзар паза Худайыңарзар ӧӧрлеп парирбын», – теен Иисус.

¹⁸ Мария Магдалина, парып, Хан-пигін кӧргеннеңер паза позына ниме тееннеңер, ӱгренҷілеріне чоохтап пирген.

Тірілген Иисус ӱгренҷілеріне кӧрінче

(Мф 28:16-20; Мк 16:14-18; Лк 24:36-49)

¹⁹ Олох кӱн иирде, неделяның пастағы кӱнінде, Иисустың ӱгренҷілері, иудейлердең хорығып, пір тураа чыылызып алып, пиктен салғаннар. Ол туста Иисус, кір киліп, оларның аразында турып, чоохтанған:

– Амыр-хазых сірерге!

²⁰ Іди тіп, Ол ӱгренҷілеріне холларын, азахтарын паза хабырғазын кӧзіткен. ӱгренҷілері, Хан-пигні кӧріп, ӧрін парғаннар.

– ²¹ Амыр-хазых сірерге! Пабам Мині ысхан чіли, Мин дее сірерні чир-чалбахтағы чоннарзар ысчам, – теен хатабох Иисус.

²² Іди тіп, Иисус, оларзар алдыра ӱбӱріп, теен:

– Худай Худын алыңар! ²³ Кемнің чазыхтарын сірер тастирзар, аның чазыхтарын Худай даа тастир, кемнің чазыхтарын сірер тастабассар, оларның чазыхтарын Худай даа тастабас.

Иисус Фомаға кӧрінче

²⁴ Иисус килгенде, он ікі ӱгренҷінің пірсі, Ікіс тіп солалығ Фома, оларның аразында полбаан.

– ²⁵ Піс Хан-пигібісті кӧргебіс, – чоохтап пиргеннер ағаа ӱгренҷілер.

– Мин, Аның холларында позығдаң халған палығларын кӧрбеенде, салаамнаң ол палығларға теңмеенде паза Аның хабырғазын холнаң тутпаанда, киртінмеспін, – теен Фома. ²⁶ Сигіс кӱн пазынаң Иисустың ӱгренҷілері пазох хада полғаннар, амды Фома оларнаң хада полған. Ізіктер пиктіг полған даа полза, Иисус, кір киліп, оларның аразында турып, чоохтанған:

– Амыр-хазых сірерге!

²⁷ Анаң Фомаға теен:

– Салааңнаң холларымны тутхлап кӧр. Холыңны палығлығ хабырғама сал. Ікінҷілебин киртін!

– ²⁸ Хан-пигім паза Худайым минің! – нандырған Фома.

– ²⁹ Син, Мині кӧріп, киртіндің ме? Че, Мині кӧрбин, киртінчеткеннері часкалығлар, – теен Иисус.

³⁰ Иисус Позының ӱгренҷілерінің алнында кӧп пасха хайхастар иткен, че пу пічікте аннаңар пазылбинча. ³¹ Пу пічік сірерге Иисустың Мессий-Христос, Худайның Оолғы полчатханына киртінзіннер тіп пазылған. Іди киртініп, сірер чуртас аларзар.

Тірілген Иисус ӱгренҷілеріне пазох кӧрінче

¹ Мының соонаң Тивериад кӧл хыринда Иисус ӱгренҷілеріне пазох кӧрінген. Ол ниме піди полған. ² Симон-Пётр, Ікіс тіп солалығ Фома, Галилей чиріндегі Кана аалдаң Нафанаил, Зеведейнің ікі оолғы паза олардаң пасха Иисустың ікі ӱгренҷізі прайлары хада анда чыылыс парғаннар.

– ³ Мин палыхтирға парчам, – теен пасхаларына Симон-Пётр.

– Піс тее синнең хада парарбыс, – нандырғаннар олар.

Олар, кӧлзер киліп, палыхтап парарға тіп, кимее одырыбысханнар. Че ол хараазын пір дее ниме тут полбааннар. ⁴ Таң чарып килген. Чар хазында Иисус турған, че ӱгренҷілері Аны таныбааннар.

– ⁵ Оолларым! Чииске пірее ниме тудып алдар ба? – сурған Иисус.

– Чох, – нандырғаннар олар.

– ⁶ Сӧзірбені кименің оң саринзар тастаңар. Анда тударзар, – теен Иисус.

Сӧзірбені іди тастабызып, уғаа кӧп палых тудып алғаннар. Сӧзірбені сығар полбааннар. ⁷ Андада Иисустың хынҷаң ӱгренҷізі Пётрға чоохтанған:

– Пу Хан-пигібіс!

Симон-Пётр, Аның Хан-пиг полчатханын истіп салып, кип-азаан табырах кизіп (ол кип-азаан суур салған полған), суға сегірібіскен. ⁸ Пасха ӱгренҷілері, палыхтығ сӧзірбені тартып ала, кимеліг чарзар чӱс килгеннер. Чарға теере ікі чӱс хаалағ полған. ⁹ Чарға сых килгеннерінде, кӧстерде палых паза от хыринда халас чатчатханын кӧр салғаннар.

– ¹⁰ Сағам тудып алған палыхты ағыл киліңер, – теен Иисус.

¹¹ Симон-Пётр, парып, сӧзірбее толдыра кір парған чоон палыхтарны чарға сығар килген. Сӧзірбеде пір чӱс иліг ӱс палых полтыр. Андағ даа кӧп полза, сӧзірбе талалбаан.

– ¹² Киліңер, азыраныңар, – теен Иисус.

Ӱгренҷілерінің пірдеезі Аның Кем полчатханын сурарға тідінмеен. Олар Аның Хан-пиг полчатханын пілгеннер. ¹³ Иисус, пас киліп, халаснаң палыхты оларға пирген. ¹⁴ Піди Иисус, тірілгеннең пеер, ӱгренҷілеріне ӱзінҷі хати кӧрінген.

Иисус Пётрны сыныхтапча

¹⁵ Олар азыранып алғанда, Иисус Симон-Пётрдаң сурған:

– Ионаның оолғы, Симон! Син Мағаа пасхаларынаң тың хынчазың ма?

– Йа, Хан-пигім! Син пілчезің, мин Сағаа хынчам, – нандырған Пётр.

– Минің хурағаннарымны хадар, – теен Иисус.

¹⁶ Иисус ікінҷі хати Пётрдаң сурған:

– Ионаның оолғы, Симон! Син Мағаа хынчазың ма?

– Йа, Хан-пигім! Син пілчезің, мин Сағаа хынчам, – нандырған Пётр.

– Минің хойларымны хадар, – теен Иисус.

¹⁷ Иисус ӱзінҷі хати сурған:

– Ионаның оолғы, Симон! Син Мағаа хынчазың ма?

Іди Иисус «Мағаа хынчазың ма» ӱзінҷізін сурғанда, Пётр, хомзын парып, Иисусха нандырған:

– Хан-пигім! Сағаа хынчатханымны, Син пілчезің.

– Минің хойларымны хадар. ¹⁸ Сынны сағаа чоохтапчам, чиитте син позың, хурчанып алып, хайдар хынзаң, андар чӧрҷеңзің. Киріп парзаң, тізең, холларыңны сунарзың, сині пасха кізі, хурчап алып, син хынминчатхан чирзер апарар, – теен Иисус.

¹⁹ Иисус, іди чоохтап, Пётрны хайдағ ӧлімнең Худайны сабландырарынаңар, сизіндірген.

Анаң ағаа теен:

– Минің соомҷа пар.

Минің соомҷа пар

²⁰ Пётр, тізең, соонзар айланып, постарының соонҷа Иисустың хынҷаң ӱгренҷізі килчеткенін кӧр салған. Ол хаҷан-да, иирде азыранчадып, Иисусха чағын одырып, «Иисус пиг, Сині кем садыбызар?» тіп сурған полған. ²¹ Пётр, Иисустың хынҷаң ӱгренҷізін кӧр салып, Иисустаң сурған:

– Хан-пигім! Пу ӱгренҷіңнең чи ниме полар?

– ²² Мин аны, Позым хатап килгенҷе, чуртадарға хынчатхан ползам даа, синің анда ноо киреең? Син Минің соомҷа пар, – нандырған Иисус.

²³ Ол ӱгренҷінің ӱребезінеңер чоох киртінчеткеннернің аразында тарап парған. Че Иисус аны ӱребес тібеен. «Мин аны Позым килгенҷе чуртадарға хынчатхан ползам даа, синің анда ноо киреең?» теен. ²⁴ Ана ол ӱгренҷі, прай пу нимелердеңер чоохтап, пу киндені пас салған. Ол чоохтаан нимелернің сын полчатханын піс пілчебіс.

²⁵ Иисус аннаң даа пасха кӧп нимелер иткен. Че оларны прай пічікке пас салза, чир ӱстӱнде ол пічіктерні салҷаң орын читпесчік. Аминь.