Худай илҷілерінің чуртастары
Пу киндені Павел илҷінің чолҷызы паза ӱзінҷі Чахсы Хабарның авторы имҷі Лука пасхан тіп, саниры кибірге кір парған. Кинденің пастағы чардығы (1–8 пастағлар) Христос илҷілерінің ӱгредии сылтаанда Иерусалимде, Иудей паза Самар чирлерінде христианнар саны айныда хозыл сыхханын кӧзітче (наа эраның 30 чыллары). Ікінҷі чардых (9–28 пастағлар) Чахсы Хабарның Палестин чирінең озарых чуртаан еврей чонының чирінзер, грек культуразының кіннерінзер, Рим хағанадының ордазына читіре тараанынаңар чоохтапча. Иліг кӱн пайрамында Иисусха киртінчеткен чонға тӱскен Худай Худы, Христос киртіністіг тигірибні позының соонҷа апарарын, аны хада-пірге тудындыртарын узаратхан.
Ол туста (наа эраның 40–60 чылларында) пасха чоннарны Христос киртінізіне ӱгредерінде иң ӧӧн кізі Павел илҷі полған. Итсе, аның алнында пу киртініске ол тың тоғырланған. Ол Чағынғы Іскеркі чирлерҷе чӧріп, Христостың ӱгредиин чарлаан. Грециязар кис парыбысханда, тізең, ағаа позы Лука киртістіг полысчы полыбысхан.
Кинде Павелнің Римде чаптырт салғанынаң тоозылча. Пурунғы христиан тархынҷыларының искіріглері хоостыра Павел чарғы ирткен соонда позыдылып, Римнең кидеркі чирлерҷе чӧріп, Чахсы Хабарны хатап тарат сыххан. Че нинҷе-де чыл пазынаң Рим ӱлгӱлері аны хатап харибге чаптырып, Христос киртіністіг полчатханының ӱчӱн, ӧлімге чарғылап салғаннар.
1Сӧс алны
1 Аарлығ Феофил, мин пастағы киндемні пас салдым. Анда Иисустың, иң пастағы кӱнінең сығара тигірзер ӧӧрлеп парыбысхан кӱніне теере, прай иткен киректерінеңер паза нимее ӱгреткенінеңер пас пиргем. Ӧӧрлеп парыбызар алнында, Иисус Худай Худы# кӱзінең Позының таллап алған илҷілеріне# чахығлар пирген. 3 Тоозылған соонда, Иисус оларның алнында ӧӧн позынаң тіріге тура тӱскен. Хырых кӱн аразында кӧп аймах-пасха ізестіг киречілестернең хати-хати киліп, Худай хан-ӱлгӱзінеңер# чоохтаан. 4 Іди Ол, илҷілерні чыып алып, чахығ пирген:
– Иерусалимнең парбаңар, че Пабамның пирген сӧзінің толарын сағыңар, анзын мин сірерге чоохтаан полғам. 5 Иоанн суғнаң кіреске тӱзірген#, сірер, тізең, хай пірее кӱн мының соонаң Худай Худынаң кіреске тӱзерзер.
Иисустың тигірзер ӧӧрлеп парыбысханы
6 Ана андада илҷілер, хада чыылызып алып, Иисустаң сурғаннар:
– Хан-пигібіс#! Син сағамох Израильге ӱлгӱзін айландырчазың ма?
7 Иисус, тізең, оларға нандырған:
– Хаҷан паза хайди поларын Пабам Позының ӱлгӱзінең турғысхан, сірерге оларның хаҷан поларын пілерге кирек чоғыл. 8 Че Худай Худы сірерге тол парза, кӱс алынарзар, андада сірер Иерусалимде дее, прай Иудей чирінде# дее, Самар чирінде дее, чирнің хыринда даа Минің киречілерім поларзар.
9 Іди чоохтанып, Иисус оларныңох кӧзіне тигірзер кӧдіріле халған, пулут, тізең, Аны оларға кӧрінмес иде чабысхан. 10 Аның тигірзер ӧӧрлеп парыбысханын кӧр турчатхан аразында, кинетін оларның алныларында ах кип-азахтығ ікі ирен тура тӱзіп, 11 тееннер:
– Галилей# чирінің кізілері! Нимее сірер тигірзер кӧр турзар? Пу сірердең тигірзер алдыра ӧӧрлеп парыбысхан Иисус. Аның хайди ӧӧрлеп парыбысханын кӧрдіңер, Ол олох оңдайнаң нандыра айлан килер.
Иуданың орнына табылған кізі
12 Андада илҷілер Иерусалимнең Суббота# кӱннің чолы синҷе ырахта+ 1:12 Суббота кӱннің чорығы – пу иудейлерге субботада чӧрерге чарадылчатхан чолның узуны полған. Аның сын узуны 800-че метр полча. турчатхан Елеон тағдаң Иерусалимзер нандыра айлан килгеннер. 13 Пётрнаң Иаков, Иоаннаң Андрей, Филиппнең Фома, Варфоломейнең Матфей, Алфейнің Иаков оолғынаң Симон Зилот паза Иаковтың харындазы Иуда#+ 1:13 Иаковтың харындазы Иуда – пу сӧстернің орнына «Иаковтың оолғы Иуда» тіп тее тілбестирге чарир. айлан киліп, ӱстӱндегі хадылзар кіріп, анда халғаннар. 14 Олар, хай піреелері ипчілерінең хада, ідӧк Иисустың іҷезі Мария паза Аның харындастары прайзы, удаа хада чыылызып, сурынып, пазырҷаңнар.
15 Ана ол кӱннерде Пётр, ӱгренҷілернің аразында турып алып, чоохтанған. 16 (Ол чыылығда пір чӱс чибіргіҷе кізі полған.)
– Харындастар! Худай Худы Иудадаңар, Иисусты хаап алғаннарның устағҷызынаңар, Худай Пічиинде# Давидтең# пастыра ухаанҷылаан полған. Ол ухаанҷылас тол парарға кирек полған. 17 Иуда піснең хада полған, ол даа пу тоғысха таллалған полған.
18 (Че ол, хомай кирек ӱчӱн алған ахчаа чир садып алып, анда аңдарылғанда, иді чара тӱзіп, істі-харны прай тастына чайылған. 19 Пу нимедеңер хабар Иерусалимнің прай чуртағҷыларына тараан, ол чир оларның тілінең Акелдама тіп адалча, анзы «ханнығ чир» теені полча.)
20 Ырлар киндезінде, тізең, пазыл парған: «Туразы ээн-хоол ползын, пірдеезі анда чуртабазын», ідӧк: «ол идер полған киректі пірее пасхазы итсін».
21 Амды піске пірее пасха кізі хозыларға кирек. Ол кізі Иисус Хан-пигібіс, піснең хада полып, чоохтасчаң тустардаң ала, сыбыра пістің арабыста хаданаң хада чӧргеннернің пірсі поларға кирек. 22 Ідӧк ол кізі, Иоанның кіреске тӱзіргенінең пастади Иисустың тигірзер ӧӧрлеен кӱніне теере, піснең хада полып, Иисустың тірілгеніне киречі полғаннарның пірсі поларға кирек.
23 Чоох Ікі кізідеңер парған: Варсава тіп адалчатхан паза Иуст тіп солалатчатхан, Иосифтеңер паза Матфийдеңер.
24 Чыылығдағылар, Худайға пазырып алып, тееннер:
– Хан Худай#, Син прайзының чӱреен пілчезің, пу ікі кізінің хайзын таллап алдың, кӧзіт. 25 Иуданың, позының чолынҷа парып, халғыс салған тоғысха ӱлӱзін паза илҷінің орнын кем алзын?
26 Ӱлӱс тастаанда, ӱлӱс Матфийге тӱс парған, андада аны он пір Илҷінің санына хосханнар.
2Худай Худының тӱскені
1 Иліг кӱн пайрамында+ 2:1 Пу пайрам Па’сха ӱлӱкӱннің соонаң илігінҷі кӱнінде таныхталҷаң, ол арыс сапчаң туста иртчең. илҷілер прайлары пір турада хада пір сағыстығ полғаннар. 2 Улуғ чил килчеткен осхас суум-саам тигірдең кинетін истіліп, тураа прай тол парған. 3 Анаң чалыннап кӧйчеткен от тіллері осхас нимелер чайылып, полған на кізее теңеннер. 4 Прайларына Худай Худы тол парған, олар, тізең, Хут пиргенни аймах-пасха тіллернең чоохтас сыхханнар.
5 Иерусалимде, тізең, Худай кибірліг паза чирнің пасха-пасха чоннарынаң сыххан иудейлер# полғаннар. 6 Ол суум-саам пол килгенде, чон чыылыс килген, анаң искен, тың ӱрӱк парған. Полған на кізі, илзілернің аның тілінең чоохтанчатханнарын.
– 7 Пу чоохтасчатханнар прайзы Галилей чирінеңнер ниместер бе зе? – тіп чапсып, хайхааннар прайзы. – 8 Хайди за піс полғаныбыс ла позыбыстың тӧреен тілібісті истіпчебіс. 9 Піс – Парфий, Мидий, Елам, Месопотам, Иудей, Каппадок, Понт, Асий+ 2:9 Асий чирі – Турцияның пурунғы ады. , 10 Фригий, Памфилий, Египет чирлеріндегілербіс; Ливий чиріндегі Кириней саарға чағын чатчатхан чардыхтарының чуртағҷыларыбыс; Рим саардаң килген иудейлербіс паза иудей кибірліг пол парған Римдегі кізілербіс; 11 Крит паза Арав чиріндегілербіс; че піс истіпчебіс, хайди олар Худайның илбек киректерінеңер пістің тіллерібіснең чоохтанчалар!
12 Прайзы, тізең, хайхап, ӱрӱгіп, удур-тӧдір сурастырғлаан:
– Мынзы чи ниме теені полҷаң?
13 Пасхалары, тізең, кӱліп, тееннер:
– Олар тадылығ арағаны иртіре ізініп алғаннар.
Пётрның чооғы
14 Андада Пётр, он пір илҷінең хада тура хонып, оларға тыыда чоохтанған:
– Иудей нанҷылар паза прайзыңар, кем Иерусалимде чуртапча! Мынзын сірерге пілдістіг иде чоохтап пирим, сӧстерімні истіп алыңар: 15 Сірер оларны изірік тіп сағынчазар, че олар изірік ниместер, сағам ӱс час иртен не+ 2:15 Грек тілінде ӱс час теені пістің иртенгі тоғыс часха килісче. нооза. 16 Пу ниме прай ухаанҷы# Иоилнің чоохтааны хоостыра полча:
17 «Халғанҷы кӱннерде, тіпче Худай,
Мин Позымның Худымны полғанына ла чай пирем.
Сірернің оол-хыстарың ухаанҷылирлар;
чиит ооллар кӧрінҷектер кӧрерлер;
апсахтар тӱстер тӱзирлер.
18 Мин ирен дее, ипчі дее нымысчыларыма ол кӱннерде Худымны чайам,
олар, тізең, ухаанҷылирлар.
19 Ӧӧр тигірде хайхастар#,
алтында чирде, тізең, танығлар кӧзідербін:
хан, чалыннығ от паза ыс полар.
20 Хан Худайның саблығ паза илбек кӱні чидер алнында
кӱн хап-харасхы, ай, тізең, хан пол парар.
21 Андада Хан Худайны адынаң адап хығырған кізінің полғаны ла арачылан халар».
22 Израильдегілер, пу сӧстерні истіп алыңар: Назареттең сыххан Иисус Худайның кізізі полғанын Худай позы сірернің араңарда Аннаң пастыра иділген кӱстернең, хайхастарнаң паза танығларнаң киречілеен. Сірер анзын постарың даа пілчезер. 23 Худайның кӧңні паза азынада пӧгінгені хоостыра сірер Иисусты хаап алғазар, анаң Моисей Чахиинаң# чараспинчатхан кізілер пастыра Аны, кіреске# позығнаң хазап, ӧдір салғазар. 24 Че Худай Иисусты, ӧлімнің хуҷаанаң позыдып, тірілдіріп алған. Ӧлімнің Аны позында тудып алҷаа чох полған нооза. 25 Давид тее Аннаңар теен:
«Мин Хан Худайымны хаҷан даа позымның алнымда кӧргем.
Мині ікі сағыстанмазын тіп, Ол минің оң саринда поладыр.
26 Аннаңар чӱрееме ӧрініс толған,
чооғым даа чалахай полған,
позым, тізең, ӱреп тее парзам, ізеністе амырирым.
27 Син мині чир тӱбінде# халғыспассың нооза,
позыңның ах-арығ# нымысчыңа чирде чызирға пирбессің.
28 Син мағаа чуртас чолын піліп аларға оңдай пиргезің,
Син, миннең хада полып, мині ӧрініснең толдырарзың».
29 Харындастар! Пістің ӧбекебіс Давидтеңер сірерге чалтанмин чоохтирға кирекпін. Ол ӱреп парған, анаң аны чыып салғаннар. Аның чатчатхан чирі амға теере мында піснең хада. 30 Ол ухаанҷы полған, аннаңар ол Худайның позына «Тӧліңнең Мессийні# ӧӧн позынаң таллап алып, ӱлгӱ сірееңе одырт салам» тіп, аасхынып сӧс пиргенінеңер пілген. 31 Ол, Мессийнің тірілерінеңер, Аның Худы чир тӱбінде халбазынаңар паза Сӧӧгінің чызыбазынаңар азынада чоохтаан полған. 32 Мына пу Иисусты Худай тірілдірген, анзына піс прайзыбыс киречілербіс. 33 Ол, Худайның оң саринзар кӧдіріліп, пирерге адалған Худай Худын, Пабазынаң алып, амды, сірер кӧргенни паза искенни, ӱстӱбіске чайыбысты. 34 Давид тигірзер ӧӧрлебеен, че ол позы чоохтаан:
«Хан Худай Хан-пигіме теен:
35 Ыырҷыларыңны азааң алтына салғанымҷа,
Оң саримда одыр».
36 Аннаңар, Израильнің прай чоны, чахсы піл: Худай Аны – сірер хазаан Иисусты – Хан-пиг паза Мессий ит салған.
37 Кізілернің, ол сӧстерні истіп, чӱректері ачаан. Олар Пётрға, пасха даа илҷілерге чоохтанғаннар:
– Харындастар, амды піс ниме идибіс?
38 Пётр, тізең, оларға теен:
– Полғаныңар ла, чазыхтарыңнаң# хыйа полып, чазыхтарыңны позыттыртып алар ӱчӱн, Иисус Христостың адынаң кіреске тӱзіңер. Андада Худай Худын тикке аларзар. 39 Худайның пирген сӧзі сірерни полча, ідӧк палаларыңни паза прай ырахтағыларни полча, прайзыни, кемні Худай Позынзар хығырча.
40 Пётр, кӧп пасха сӧстернең дее киречілеп, чӧптеп, чоохтанған:
– Пу ардап парған тӧлдең арачыланыңар.
41 Аның сӧзін кӧңнілеріне киргеннері кіреске тӱскеннер, іди ол кӱн ӱс муңа чағын кізі хозылған. 42 Олар, тӧреміл илҷілернің ӱгредіглерінде полып, тоғазығларда аралазып, хада чиис чіп+ 2:42 Пастағы тигіриб Хан-пиг Иисус Христостың чахааны хоостыра (Мф 26:26-30; Лк 22:15-20; 1 Кор 11:23-25) мындағ чиис чіпчетсе Аның халас сындырҷаң кибірін иртірҷең. , пазыр турҷаңнар.
Пастағы киртінчеткеннернің чыылығлары
43 Полған на кізінің істінде чочыс полған; илҷілер пастыра кӧп хайхастар паза танығлар Иерусалимде иділгеннер. 44 Прай киртінчеткеннер хада полғаннар, пар нимелерін дее хада тудынғаннар. 45 Олар, чуртаан чирлерін паза ниме-нооларын садып, прайзына хызыхчатхан сині хоостыра ӱлееннер. 46 Кӱннің сай олар храмда# хаданаң хада полҷаңнар, тураларында даа, чіҷең ниме тимнеп, ачых-чарых паза арығ чӱректіг азыранҷаңнар. 47 Олар Худайны саблаҷаңнар, кізілер дее оларға хынҷаңнар. Хан Худай, тізең, кӱннің сай арачыланғаннарны тигірибге# хос салып одырған.
3Пётрның пас чӧрбинчеткен кізіні имнеені
1 Пірсінде Пётрнаң Иоанн тоғыс часта+ 3:1 Грек тілінде тоғыс час теені пістің кӱнӧрте ӱс часха килісче. , пазырҷаң туста, храмзар парчатханнар. 2 Тӧрееннең пас чӧрбинчеткен кізіні дее, храмзар кірчеткеннердең кілензін тіп, кӱннің сай храмның Сіліг тіп адалчатхан ізии хыринзар, ағыл киліп, одырт салҷаңнар. 3 Ол кізі, храмзар кір париған Пётрнаң Иоанны кӧр салбинаң, олардаң кілен сыххан. 4 Пётрнаң Иоанн андар хази кӧрібіскеннер, анаң Пётр теен:
– Кӧрдек, піссер!
5 Ол, тізең, пуларзар, пірее ниме алып аларына ізеніп, харах албин кӧрген. 6 Че Пётр теен:
– Минде кӱмӱс тее, алтын даа чоғыл, че позымда пар нимені пирчем: Назареттегі Иисус Христостың адынаң, турып, пас чӧр!
7 Анаң аны, оң холынаң хаап, турғызыбысхан. Кинетін ол кізінің азах уйалары пик пола халғаннар. 8 Ол, тура хонып, пас чӧр сыххан, анаң, сегіріп ала паза Худайны махтап ала, оларнаң хада храмзар кір килген. 9 Прай чон, тізең, аның пас чӧрчеткенін паза Худайны махтапчатханын кӧрген. 10 Кізілер, храмның Сіліг ізии хыринда одырҷаң паза кіленҷең кізіні танып салып, аның хайдағ пол парғанын кӧріп, ӱрӱгіп, хайхасханнар.
Пётрның храмдағы чооғы
11 Чазылып алған пас чӧр полбаҷаң кізі Пётрдаң паза Иоаннаң хыйа парбинчатханда, прай чон, хайхазып ала, оларзарох, Соломонның# колоннадазы+ 3:11 Соломонның колоннадазы храм ибіре тартылған колоннаданың пір чардығы полған. тіп адалчатхан орынзар алдыра, чӱгӱріс килген. 12 Мыны кӧріп, Пётр чонға піди чоохтанған:
– Израиль кізілері! Ноға мынзына таңнапчазар? Постарындағы кӱснең алай улуғ киртіністерінең аны чӧрер иде имнеп алдылар тіп піссер кӧрчезер бе? 13 Авраамнаң# Исаактың паза Иаковтың# Худайы, пістің пабаларыбыстың Худайы Позының Нымысчызын+ 3:13 Нымысчы – пу сӧстің орнына «Пала» тіп тілбестирге чарир. – сірер садыбысхан паза позыдарға итчеткен Пилаттың кӧзіне постарыңнаң хыйа идібіскен Иисусты – саблаан. 14 Че сірер, Ах-арығ паза Орта полчатханын постарыңнаң хыйа идіп, ӧдірігҷіні пирерге сурынғазар. 15 Чуртастың Пастығын, тізең, ӧдір салғазар. Худай Аны ӧліглер аразынаң тірілдірген, анзына піс киречілербіс. 16 Иисустың адына киртініс ӱчӱн, Аның ады пу сірер кӧрчеткен паза таныпчатхан кізінің саан кирді. Аннаң килчеткен киртініс, тізең, ағаа прайзыңарның кӧзіне хазыхтаныс пирді.
17 Итсе-де, харындастар, мин пілчем: сірер дее, пастыхтарың даа, пілізіңер чох полғаннаңар, анзын Иисусха иткезер. 18 Худай, Мессийге ирееленерге килізерінеңер, ухаанҷылары пастыра хаҷанох чарлаан полған, амды, тізең аны, толдыр салған. 19 Чазыхтарың тасталзын тіп, пыросыныңар паза Худайзар айланыңар. 20 Худай тыныңарға нааҷыланҷаң кӱс пирзін, ідӧк таллап пирген Иисус Христосты сірерге ыс пирзін. 21 Худайның хас-хаҷанох чуртаан ах-арығ ухаанҷылары пастыра искірген нимелерінің прайзы тол парар тусха теере, Иисус тигірде поларға кирек. 22 Моисей# пабаларға чоохтаан: «Ӧӧркі Чайаачы, сірернің Худайыңар, харындастарың аразынаң сірерге минӧк осхас Ухаанҷыны турғыс пирер. Ол ниме дее чоохтаза, сірер аның чооғын ис турыңар. 23 Ол Ухаанҷының чооғын испеен полған на кізі, чоннаң сӱрдіріп, чох иділер». 24 Самуилдең пастади аның соонда даа чоохтанған ухаанҷыларның прайзы пу кӱннердеңер искірген. 25 Сірер ухаанҷыларның паза Худай Авраамға, «Синің тӧлің пастыра чир ӱстӱндегі прай тӧллер алғас# аларлар» тіп, пирген молҷағны алған пабаларның палаларызар. 26 Худай, сірерні алғир ӱчӱн, полғаныңарны ла чабал киректеріңнең оортах идіп, иң пурун сірерзер Позының Нымысчызын, Иисусты, тірілдіріп, ысхан.
4Илҷілерні харибге чапханы
1 Пётрнаң Иоанн кізілерні ӱгретчеткен туста оларзар абыстар#, храмдағы хадағҷылар пастығы паза саддукейлер# пас килгеннер. 2 Олар илҷілернің чонны ӱгретчеткеннеріне паза, Иисузох чіли, ӧліглер тірілердеңер чоохтап чӧрчеткеннеріне хылыхтанғаннар. 3 Анаң илҷілерні тудып алғаннар, че иир полғаннаңар, иртенге теере харибге чаап салғаннар. 4 Че ол чоохты искеннернің аразында кӧп кізі киртініп пастаан. Андағ кізілернің саны пис муңа чағын полған.
5 Пазағы кӱн оларның пастыхтары, ах сағаллар паза Моисей Чахии пілігҷілері Иерусалимзер парарға тыхтан сыхханнар. 6 Анна улуғ абыс, паза Кайафа, Иоанн, Александр паза олардаң даа пасха улуғ абыстар сӧӧгінең сыхханнар даа анда полғаннар. 7 Пётрнаң Иоанны постарының алнында турғызып алып, сурғаннар:
– Хайдағ кӱснең алай кемнің адынаң сірер анзын иттіңер?
Пётрның Ӧӧркі Чарғыдағы чооғы
8 Андада Пётр, Худай Худынаң тол чӧрібізіп, оларға теен:
– Чон пастыхтары паза Израильнің ах сағаллары! 9 Ағырығ кізее чахсы иткенібіс ӱчӱн паза аның хазыхтанып алған оңдайы ӱчӱн нандырығ киректепчетсеңер, 10 піліңер, прай Израиль чоны даа пілзін: Назареттең сыххан Иисус Христостың адынаң имнедібіс. Сірерге кіреске хазадып ӧдірткен, анаң Худайға ӧлімнең тірілдірткен Иисус аны, хазых идіп, азахха турғысты.
11 Иисус сірерге, пӱдірігҷілерге, нимее салдыртпин, хыйа тастатхан,
че соонаң тура пулиин тударға иң кирек пол парған тас полча.
Арачыланыс Аннаң пасха пірдеезінде чоғыл.
– 12 Кізілерге, позыбысты арачыланарыбыс ӱчӱн, пу чир ӱстӱнде Аннаң пасха пірдеезінің ады адалбаан.
Пётрнаң Иоанны позытханнары
13 Пётрнаң Иоанның махачы тудынчатханнарын кӧріп, оларның, пічікчіл нимес, олаңай кізілер полчатханнарын сизініп, таңнааннар. Олох туста оларда Иисуснаң хада полған кізілерні танааннар. 14 Имненіп алған пас чӧр полбаҷаң кізі оларнаң хада турғаннаңар, пір дее ниме тоғыр чоохтан полбааннар. 15 Анаң, илҷілерге Ӧӧркі Чарғыдаң сығыңар тіп, олар постары алынҷа чоохтас сыхханнар:
– 16 Хайди идеелер пу кізілерні? Оларның кӧріндіре иде хайхас иткеннерін, Иерусалимде чуртапчатханнарның прайзы пілче. Піс андағ ниме полбаан тіп полбаспыс. 17 Че анзы чон аразында аннаң андар тарабас ӱчӱн, оларны, хатығлап, Иисустың адынаң пір дее кізінең чоохтаспазыннар тіп, хызаннап салааңар.
18 Анаң, илҷілерні хығыртыбызып, мыннаң мындар Иисустың адынаң чоохтанып, ӱгрет чӧрбеске чахығ пиргеннер. 19 Че Пётрнаң Иоанн, оларға нандырып, тееннер:
– Постарың пӧгіңер, Худайның алнында хайзы орта полар: Худайның чооғын искені бе, алай сірерні искені? 20 Піс позыбыс кӧрген паза искен нимелердеңер чоохтабин пол полбинчабыс.
21 Ӧӧркі Чарғыдағылар оларны, кізілер кӧзіне хатығлирға тідінмин, хызаннап ла алып, позыдыбысханнар. Прай чон полған ниме ӱчӱн Худайны сабландырған нооза. 22 Хайхастығ имнегнең хазыхтанып алған кізее хырых азыра час полған.
Ӧрініс паза тигірибде пазырғаны
23 Илҷілер, позып алғандох, пос кізілерінзер киліп, улуғ абыстарнаң ах сағаллар постарына ниме тееннерін чоохтап пиргеннер. 24 Олар, тізең, илҷілерні истіп алып, прайлары хада Худайзар айланып, чоохтанғаннар:
– Тигірнең чирні паза талайны, ідӧк олардағы прай нимелерні чайаан Ээзібіс Худай! 25 Син пістің ӧбекебіс паза Позыңның нымысчың Давидтең пастыра Худай Худынаң чоохтаазың:
«Ноға пасха худайлығ чоннар хорылысчалар,
ноға чоннар тик нимені сағын чӧрчелер?
26 Хан Худайдаң паза Аның Мессийінең тоғыр чир ӱстӱндегі ханнар кӧдірілгеннер, паза
кнестер піріге чыылысханнар».
– 27 Сынап таа, Ирод паза Понтий Пилат, Израиль чонынаң паза иудей ниместернең хада ол саарда чыылызып, Иисустаң, Синің Мессийге таллап алған Ах-арығ Нымысчыңнаң тоғыр полғаннар. 28 Олар холыңнаң кӧңнің азынада пӧгін салған нимелернің прайзын идібізерге чыылысханнар. 29 Че сағам, Хан Худай, истек оларның хыҷанчатханнарын, нымысчыларыңа, тізең, Сӧзіңнеңер туртухпин чоохтирға чарат. 30 Син, тізең, Иисустың, Ах-арығ Нымысчының, адынаң кізілерні имнирге паза танығларнаң хайхастар идерге холыңны алнынзар сун.
31 Олар пазырарын тоос салғаннарындох, чыылысхан чир чайхала тӱскен. Прайзы, Худай Худынаң тол чӧрібізіп, Худай сӧзін туртухпин чоохтап сыххан.
Ис-пайны ӱлезіп тузаланғаны
32 Худайға киртінгеннер пос аразында пір чӱректіг паза пір сағыстығ пол парғаннар. Пірдеезі позының ис-пайына «мини» тібеҷең, че пар ниме прайзыни полған. 33 Илҷілер, тізең, илбек кӱснең Хан-пиг Иисус Христостың тіріл килгенінеңер киречілееннер. Илбек паарсас оларда прайзында полған. 34 Оларның аразында пір дее хызылчатхан кізі чох полған. Чирлері алай туралары пар кізілер, оларны садып, ахчаларын, ағыл киліп, 35 Илҷілернің азахтарынзар сал пирҷеңнер; полған на кізее кирексеен синде пирілҷең.
36 Іди Иосий, Кипр олтырыхтаң сыххан паза илҷілерге Варнава тіп солалатхан (анзы «Часхарыс оолғы» теені полча) левит#, 37 Позының чирін садыбызып, ахчазын, ағыл киліп, илҷілернің азахтарынзар сал пирген.
5Ананий паза Сапфира
1 Ананий тіп аттығ пір кізі Сапфира ипчізінең хада постарының чирін садыбысханнар. 2 Ананий алған ахчаның пір чардығын харанға чыып салған, анзын ипчізі ле пілген; паза пір чардығын, ағыл киліп, илҷілернің азахтарынзар сал салған. 3 Че Пётр теен:
– Ананий! Ноға син, садығ ахчазының пір чардығын харанға чыып салып, Худай Худын алаахтырардаңар сағысты чӱрееңе кирерге сайтанға# чараттың? 4 Ис-пайың сини полған нимес пе зе? Садығ ахчазы синің холыңда полған нимес пе зе? Ноға чӱрееңе чой сағысты кирдің? Син, кізілерні нимес, Худайны алаахтырдың.
5 Пу сӧстерні истӧк, Ананий, тыны чох андарыл парған. Пу нимені искен кізілернің прайзы чоо хорых парған. 6 Чиит ооллар, турып, Ананийні, чыырға тимнеп алып, тасхар сығарып, чыып салғаннар.
7 Ӱсче час пазынаң пеер ниме пол парғанын пілбинчеткен ипчізі чиде тӱскен.
– 8 Чоохтап пирдек мағаа, сірер чирні пу син ахчаа сатхазар ба? – сурған ол ипчідең Пётр.
– Йа, пу синге садыбысхабыс, – нандырған ипчі кізі.
– 9 Сірер Худай Худын сыныхтирға чӧптезіп алғазар ба хайдағ? Мына, синің апсааңны чыып салған кізілер ізіктең кіріп одырлар. Сині дее сығар парыбызарлар, – теен ағаа Пётр.
10 Кинетін ипчі кізі, аның азахтарынзар тӱс парып, тынын позыдыбысхан. Пайаағы чиит ооллар, кір киліп, ол ипчінің ӧл парғанын кӧр салып, турадаң сығарып, апсаанаң хости чыып салғаннар. 11 Киртінчеткеннернің паза пу нимені искен кізілернің прайзы чоо хорых парған.
Танығлар паза хайхастығ нимелер
12 Илҷілер кӧп хайхастар паза танығлар чон аразында ит чӧргеннер. Прай киртінчеткен чон Соломонның колоннадазында хада чыылыс турҷаң. 13 Чон оларны саблаан, че пір дее пасха кізі оларға хозыларға тідінмеен. 14 Хан Худайға киртінчеткеннернің саны хозылғаннаң хозыл турған, оларның аразында иреннер дее, ипчілер дее полғаннар. 15 Ирт париған Пётрның кӧлегі дее хай піреезіне теңзін тіп, ағырығ кізілерні чол хазында турғысхан орғаннарға, тӧзектерге чаттырғаннар. 16 Иерусалимзер хыриндағы саарлардаң даа кӧп кізі, ағырығларны паза чабал хуттарға хаптырғаннарны ағылып, килҷең. Оларның прайзы имненіп алҷаң.
Илҷілер сӱрігде
17 Улуғ абыс, ідӧк аннаң хада саддукейлер пірігізіне кірчеткен кізілернің прайзы илҷілерге атархаан. 18 Іди олар илҷілерні, тудып алып, харибге чаап салғаннар. 19 Че хараазын Хан Худай ангелі#, харибнің ізіктерін азып, оларны позыдыбызып, теен:
– 20 Парып, храмда турып, кізілерге наа чуртастың прай сӧстерін чоохтаңар.
21 Олар, мыны истіп алып, иртен храмзар кіріп, ӱгреткеннер. Олох туста улуғ абыс паза анынаң хада килгеннер, Израиль чонының прай ах сағалларын хығырып, Ӧӧркі Чарғыны хығыртыбысханнар. Анаң илҷілерні харибдең ағыл килерге кізілерні ысханнар. 22 Че нымысчылары, киліп, харибде оларны таппин, нандыра айлан киліп, искіргеннер:
– 23 Хариб ізігінің чахсы иде пиктелгенін паза ізік алнында хадағҷыларның турчатханын кӧргебіс, че, ізік асханда, анда пір дее кізі таппаабыс.
24 Пу сӧстерні ис салып, иң улуғ абыс, хадағҷылар пастығы паза пасха даа улуғ абыстар, анзы ниме полҷаң тіп, таңнасханнар. 25 Анаң пір кізі, киліп, оларға искірген:
– Сірер харибге чапхан кізілер сағам храмда чонны ӱгрет парчалар.
26 Андада хадағҷылар пастығы, нымысчыларынаң хада парып, кізілерге таснаң чаалаттырарынаң хорығып, илҷілерні, кӱснең нимес, олаңай ла ағыл килгеннер. 27 Ағыл киліп, Ӧӧркі Чарғының алнында турғыс салғаннар. Иң улуғ абыс, тізең, сурағ идіп, оларға теен:
– 28 Иисустың адынаң кізілерні ӱгредерге чарабас тіп, сірерні хатығлаабыс нимес пе зе? Че сірер ӱгредииңерні прай Иерусалимге тарат парчазар, Ол Кізінің тӧгілген ханын, тізең, піске найнирға итчезер.
29 Пётр паза пасха даа илҷілер, нандырып, тееннер:
– Піс кізілернің нимес, Худайның сӧзін истерге кирекпіс. 30 Сірер, ағасха хазап, ӧдірген Иисусты Пабаларыбыстың Худайы тірілдірген. 31 Израиль чонына, пыросынып, чазыхтарын позыдарға оңдай пирер ӱчӱн, Худай Аны, Устағҷы паза Арачылағҷы идіп, Позының оң саринзар кӧдірген. 32 Анзына піс паза Худай Позының сӧзін исчеткеннерге пирген Худай Худы киречілер.
33 Ӧӧркі Чарғыдағылар, анзын истіп, тарынғаннарына сала чара чачырабин, илҷілерні ӧдір саларға сағынғаннар. 34 Че чарғыдағыларның пірсі, прай чонға улуғлатчатхан Моисей Чахии пілігҷізі Гамалиил тіп аттығ фарисей#, орнынаң турып, илҷілерні ӱр нимеске турадаң сығарыбызарға чахаан. 35 Халғаннарға, тізең, теен:
– Израиль иреннері! Оларны хайди идерге итчеткеннеріңні постарың алынҷа сағынып алыңар. 36 Кӧмес ле аның алнында Февда теен кізі килген. Ол позын илбек кізі чіли тудынған, ағаа тӧрт чӱске чағын кізі хозылған, че ол ӧдірт салған, аның сӧзін искен кізілернің прайзы, тарағлап парыбызып, чіде халған. 37 Аның соонда, кізілерні санға алчатхан туста, Галилей чирінең сыххан Иуда килген, ол даа позының соонҷа кӧп кізі хоғдыр чӧрген; че ол ӧдірт салған, аның сӧзін искен кізілернің прайзы тарағлап парыбысхан. 38 Амды сірерге тіпчем, пу кізілерге теңмеңер, постары алынҷа ползыннар. Оларның идерге иткен паза иділ парған нимелері кізідең полчатса, анзы прай сайбал парар. 39 Че Худайдаң полчатса, сірер аны сайбап полбассар. Худайдаң тоғыр парчатханнар пол парарынаң китеніңер.
40 Ӧӧркі Чарғыдағылар, аның чооғын истіп, илҷілерні, нандыра хығырып алып, соғып, Иисустың адынаң ӱгредерге чарадылбинча тіп, позыдыбысханнар. 41 Илҷілер, тізең, Ӧӧркі Чарғыдаң парыбызып, Иисус Хан-пигнің ады ӱчӱн тӧбін тӱзіртерге турыстығ полғаннарына ӧрінгеннер. 42 Полған на кӱн олар, храмда даа, тураларда даа кізілерні ӱгредерін тохтатпин, Мессий Иисус полчатханнаңар Чахсы Хабарны искір турғаннар.
6Пастағы нымысчылар
1 Ол кӱннерде, ӱгренҷілер саны ӧскеннең ӧзіп одырғанда, Грек тілліг иудейлер аразында, кӱннің сай иділчеткен полызығ тарадиинда постарының ӧкіс халған ипчілері санға алылбинчалар тіп, еврейлердең тоғыр чоох-чаахтар пар сыхханнар. 2 Андада он ікі Илҷі, ӱгренҷілернің аразынаң кӧп кізі чыып алып, теен:
– Ис-пайға сағыссырап, Худай сӧзін хыйа иткенібіс орта полбас. 3 Аннаңар, харындастар, постарыңның араңардаң Худай Худы толған паза алғым хыйғазынаң сабланчатхан читі кізі таап алыңар. Оларны пу тоғысха турғыс саларбыстар. 4 Піс, тізең, тӧреміл Худайға пазырып, Аның сӧзін тарадарбыс.
5 Ол чӧп прай чыылған кізілернің кӧңніне кірген. Іди олар улуғ киртіністіг паза Худай Худы толған кізіні – Стефанны, ідӧк Филиппнең Прохорны, Никанорнаң Тимонны, Парменнең Николайны, Антиох саардаң сыххан иудей нимес, че амды иудейлерге хозыл парған кізіні, таллап алғаннар. 6 Оларны илҷілернің алнында турғыс салғаннар, анзылары, тізең, пазырып, оларзар холларын салып, алғааннар.
7 Иерусалимде, Худай сӧзі чон аразында тарап, ӱгренҷілернің саны илееде хозыл парған. Абыстарның аразынаң даа кӧп кізі позын киртініске чағын иткен.
Ӧӧркі Чарғыда Стефанны пыролааны
8 Стефан, тізең, киртінізі пастыра паза Худай кӱзінең кізілер аразында илбек хайхастар паза танығлар иткен. 9 «Пос полып алған кізілер» тіп адалчатхан синагоганың# хай піреезі паза Кириней саардағылар, Александр саарның, Киликий паза Асий чирлерінің хай пірее кізілері Стефаннаң тартыза халғаннар. 10 Че олар Стефанның алғым хыйғалығ паза Хут пирген кӱстіг чооғынаң ас полбааннар. 11 Андада олар хай пірее кізілерні «Аның Моисейдеңер паза Худайдаңар хомай чоохтанчатханын искебіс» тіп чоохтанарға кӧӧктірібіскеннер. 12 Іди олар чонны, ах сағалларны паза Моисей Чахии пілігҷілерін ӧкпелендірібіскеннер. Анзылары, тізең, Стефанны, хаап, Ӧӧркі Чарғызар апарғаннар. 13 Анаң, чой киречілер таап алып «Пу кізі пу ызых# орыннаңар паза Моисей Чахиинаңар хомай сӧстер чоохтирын тастабинча. Назареттегі Иисус, пу орынны иңзерібізіп, Моисейнің піске халғысхан кибірлерін алыстырыбызар теенін дее искебіс» тіп чоохтандырғаннар оларны. 15 Ӧӧркі Чарғыда одырчатханнарның прайзы, Стефанзар кӧре-тура, аның сырайын ангелнине тӧӧй кӧрген.
7Стефанның Ӧӧркі Чарғының алнында чоохтанғаны
1 Андада улуғ абыс Стефаннаң сурған:
– Андағ ба?
2 Че Стефан піди нандырған:
– Харындастар паза пабалар, истіңер! Сабланыс Худайы пістің ӧбекебіс Авраамға, хаҷан ол Харран саарзар кӧскелекте, Месопотам чирінде кӧрінген. 3 «Син пос чиріңнең паза пос туғаннарыңнаң сығыбыс, мин кӧзідер чирзер пар», – теен ағаа Ол. 4 Андада Авраам, Халдей чирінең парыбызып, Харранда чуртап сыххан. Андартын, тізең, пабазы ӱреен соонда, Худай аны амды сірер чуртапчатхан чирзер ысхан. 5 Худай ағаа пу чирде пір азах табанынҷа даа чир пирбеен. Че соонаң прай пу чирні ағаа паза аның тӧллеріне пирер пол салған. Авраамның, тізең, ол туста палалары даа чох полған. 6 Худай ағаа піди теен: «Синің тӧллерің, кізі чирінде чуртап, андағы чонға тӧрт чӱс чыл пазындырып, хыйыхтадар. 7 Че Мин оларны пазынған чонны чарғылирбын. Аның соонаң синің тӧлің, пеер нандыра киліп, Мағаа пу чирде пазырар». 8 Анаң Худай Авраамнаң сӱннет# идердеңер молҷас салған. Іди Авраам, Исаак оолғы тӧреенде, сигізінҷі кӱнінде ағаа сӱннет иткен. Исаактаң Иаков тӧреен. Иаковтаң, тізең, он ікі сӧӧк тӧстегҷізі тӧріптір.
– 9 Иаковтың ооллары, атархап, Иосиф харындастарын Египетсер садыбысханнар, че Худай анынаң хада полған. 10 Аннаңар Ол, аны чобағлардаң осхырып, Иосифке хыйға сағыстар паза Египет фараонының паарсазын сыйлаан. Фараон, тізең, Иосифті Египетте паза позының ӧргезінде улуғ пастыхха турғыс салған. 11 Ол тустарда прай Египет паза Ханаан чирлерінзер ӧзӧгіс паза илбек хыйал чиде тӱскеннер. Пістің пабаларыбыс чіҷең ниме таппин чӧргеннер. 12 Иаков, Египетте тамахтың парын истіп салып, позының оолларын, пістің пабаларыбысты, иң пастағызын андар ысхан. 13 Олар андар ікінҷізін килгенде, тізең, Иосиф позынаңар харындастарына прай чоохтап пирген. Іди фараон Иосифтің сӧӧгінеңер піліп алған. 14 Иосиф позының пабазын Иаковты паза прай туғаннарын, читон пис кізіні, позынзар хығыртыбысхан. 15 Иаков іди Египетсер парыбысхан. Анда ол позы даа, палалары даа ӱреенҷе чуртааннар. 16 Оларның сӧӧктерін Иудей чиріндегі Сихем саарзар ағылғаннар. Анда оларны Авраам Сихемдегі Емморның оолларынаң кӱмӱс ахчаа садызып алған хуюда чыып салғаннар.
– 17 Худайның Авраамға аасхынып пирген сӧзінің толар тузы чағдап килигенге орта, пістің чон Египетте кӧптең кӧп ле полып одырған. 18 Иосифті пілбеен хан Египетнең устап сыхханҷа, іди полған. 19 Ол, кӧйтікнең пістің чоннаң тоғыр парып, ӧбекелерібісті хыйыхтап сыххан, палаларын, тіріг халбазыннар тіп, тастатхан. 20 Ол туста Моисей тӧреен, ол Худайҷа сіліг оолах полған. Ол ӱс ай пабазының туразында ӧскен, 21 анаң Моисейні сығара тастабысханнарында, аны фараонның хызы алып алып, позының палазын чіли ӧскіріп алған. 22 Моисейні Египеттің иң хыйға нимелеріне ӱгрет салғаннар. Аннаңар ол сӧснең дее, тоғыста даа чапчаң полған.
23 Моисейге хырых час тол парғанда, ол позының чонына, Израиль оолларына, тоғазып аларға пӧгін сыххан. 24 Анаң Моисей, ол чоннаң пір кізінің хыйыхтатчатханын кӧр салып, аның алнына турып, аннаң ӱчӱн ӧс алып, египеттегілернің пірсін чох ит салған. 25 Худай аның холынаң оларға арачыланыс пирчеткенін харындастары сизінерлер тіп сағынған Моисей, че олар аны піл полбааннар. 26 Пазағы кӱн, оларның хай піреезінің тудысчатханын кӧр салып, Моисей, пас киліп, оларны чарастырарға харазып, теен: «Сірер харындастарзар, ноға удур-тӧдір хыйыхтасчазар?» 27 Че хыйыхтапчатхан кізі, Моисейні хыйа ідібізіп, теен: «Кем сині пістің пастығыбысха паза чарғыҷаа турғысхан? 28 Алай син мині дее, киҷеегі Египет кізізін чіли, ӧдірібізерге итчезің ме?» 29 Мындағ сӧстерні истіп, Моисей, андартын тис чӧрібізіп, Мадиам чирінде, пасха чирліг кізі полып, чуртап сыххан. Анда аның ікі оол тӧреен.
– 30 Хырых чыл ирткенде, Моисейге Синай# тағның хыриндағы хуу чирлерде, кӧйчеткен іскіт ағазының чалынында Хан Худайның ангелі кӧріне тӱскен. 31 Моисей, аны кӧріп, кӧрінҷекке чапсаан, чахсы иде кӧріп аларға чағын пас парғанда, ағаа Хан Худайның ӱні истіле тӱскен: 32 «Мин синің ӧбекелеріңнің Худайыбын, Авраамның Худайыбын, Исаактың Худайыбын паза Иаковтың Худайыбын». Моисей, хорыхханына прай сірлезіп, кӧрерге дее тідінмеен. 33 Анаң Хан Худай ағаа теен: «Ӧдіктеріңні суурыбыс, син турчатхан орын ызых орын полча. 34 Египетте Минің чонымның хыйыхтатчатханын кӧрчем, аның сыыдын исчем, чонымны осхырарға индім, че, пар, Мин сині Египетсер ысчам».
35 Пу Моисейні, хайзын олар, «Кем сині пістің пастығыбысха паза чарғыҷаа турғысхан?» тіп постарынаң оортах иткеннер. Худай аны кӧйчеткен ыдарбан ағазының чалынында кӧрінген Ангелі пастыра, пастых паза арачылағҷы идіп, ысхан. 36 Пу Моисей, Египет чирінде, Хызыл талай хыринда, аның соонаң хуу чазыда хырых чылҷа хайхастар паза танығлар идіп, чонын Египеттең сығарып алған. 37 Пуох Моисей Израиль кізілеріне теен: «Ухаанҷыны Худай, миніӧк чіли, сірернің харындастарыңның аразынаң таллап, сірерзер ызар. Аны истіңер». 38 Ана ол Моисей, кемнең Синай тағда ангел чоохтасхан паза хуу чазыда чыылған пістің ӧбекелерібіснең хада полған, Худайның чуртас пирчеткен сӧстерін алған, анаң піске оларны читірген.
39 Пістің ӧбекелерібіс аның чооғын истерге хынмааннар, аны хыйа идіп, Египетсер нандыра парарға хынғаннар. 40 Олар Ааронға+ 7:40 Аарон Моисейнің хада тӧреен харындазы паза полысчызы полған. Соонаң ол пастағы улуғ абыс пол парған. тееннер: «Піске позыбысты апарҷаң худайларны ит пир. Пісті Египет чирінең сығарған Моисейнің хайди пол парғанын піл полбинчабыс». 41 Анаң олар, худай орнына пызоҷах идіп алып, ағаа тайығ# салғаннар. Постары иткен ниме алнында ӧрінгеннер. 42 Че Худай олардаң хыйа полыбысхан. Ухаанҷылар пічиинде пазылғанни оларны тигірдегі сиріглерге нымысчы поларға артыс салған:
«Израиль чоны!
Мағаа ба сірер хуу чазыда хырых чыл ибіре маллар соғып, тайығ салғазар?
43 Молох худайның одаан паза Ремфан худайның чылтызын алғазар сірер. Пу омаларны сірер пазырар ӱчӱн идіп алғазар.
Аннаңар Мин сірерні Вавилоннаң# даа ырах ызыға ызыбызарбын».
44 Худайның парын киречілепчеткен отах хуу чазыда пістің ӧбекелерібістің полтыр. Олар аны Худай Моисейге чоохтаанни паза Моисейнің позы кӧргенни иткеннер. 45 Пістің ӧбекелерібіс ол отахты алып алғаннар. Анаң Иисус Навиннің устааны хоостыра аны пабаларыбыс килер алнындох Худайға мыннаң сӱрдірген чоннарның чирінзер ағылғаннар. Іди отах Давид ханның тузына теере турған. 46 Худайдаң паарсас алған Давид Иаковтың Худайына чуртаҷаң чир пирерге сурынған. 47 Че Худайға тураны Соломон пӱдір пирген. 48 Че Ӧӧркі Чайаачы кізі иткен тураларда чуртабинча. Ухаанҷы аннаңар піди тіпче:
49 «Тигір Минің ӱлгӱ сіреем полча,
чир Минің азағым тынандырчатхан орын.
Хайдағ тура Мағаа пӱдірчезер, тіпче Хан Худай,
алай хайдағ орын Мағаа тынанарға пирчезер?
50 Пу нимені прай Минің холым иткен нимес пе зе?»
51 Ӧчестер! Хатығ чӱректіг паза Худай сӧзіне туных кізілер! Сірер дее, ӧбекелеріңӧк чіли, Худай Худына тоғыр поладырзар. 52 Ухаанҷыларның хайзын сірернің ӧбекелерің сӱрбееннер? Олар пеер Арығ Чӱректіг Кізінің килерінеңер искірген ухаанҷыларны ӧдір салғаннар, сірер дее Аны, садып, ӧдірген кізілер пол пардыңар амды. 53 Сірер ангеллер пирген Моисей Чахиин алып алғазар, че аны толдырбаазар.
Стефанны тастарнаң ӧдіргені
54 Пу сӧстерні истіп, Ӧӧркі Чарғыдағылар тарынғаннар паза тістерін хыҷыратханнар. 55 Стефан, тізең, Худай Худынаң тол чӧрібізіп, тигірзер кӧрібіскен, анда ол Худайның сабланызын# паза Худайның оң саринда турчатхан Иисусты кӧр салып, 56 теен:
– Мына мин азыл парған тигірні паза Худайның оң саринда турчатхан Кізі Оолғын# кӧрчем.
57 Че Ӧӧркі Чарғыдағылар, хулахтарын чаап, хысхырыза тӱскеннер, анаң прайзы Стефанға тыыныбысхан. 58 Аны саар тастынзар сығарып алып, тастарнаң чаалап сыхханнар. Киречілер постарының кип-азахтарын Савл тіп оолның азахтарынзар салғлап салғаннар. 59 Анаң, «Иисус Хан-пигім! Минің тынымны алып ал» тіп чоохтанып ала, пазырчатхан Стефанны тастарнаң чаалааннар. 60 Стефан, тізең, тізекке тӱзіп, ӧтіг ӱннең хысхырыбысхан:
– Хан-пигім! Нандырыға тартпа оларны пу чазых ӱчӱн!
Іди тіп, ол тоозыл чӧрібіскен.
8Киртінчеткеннерні сӱргені
1 Савл Стефанны ӧдіргеннеріне чӧпсінген. Олох кӱннерде Иерусалимдегі тигіриб чоны хатығ сӱргінге хаптырт сыххан. Илҷілердең пасха прайзы даа Иудейнің паза Самарның аймах-пасха чирлеріне тарап чӧрібіскен. 2 Худай кибірліг кізілер, Стефанны чыып салып, ағаа ачығ сыхтааннар.
3 Савл, тізең, тигіриб чонын сайбаан; турадаң тураа кіріп, иреннернең ипчілерні хаап, харибге чаптыр салып одырған.
Самар чирінде Чахсы Хабарға ӱгреткені
4 Олох арада тари парыбысханнары, анда-мында чӧріп, Чахсы Хабарға ӱгреткеннер. 5 Іди Филипп, Самардағы пір саарзар киліп, андағыларға Христостаңар искірген. 6 Чон, Филипп итчеткен хайхастарны кӧріп, истіп, аның чооғын тыңнаан. 7 Чабал хуттар кӧп кізідең аах-уух тӱзіп ала сығара чачырааннар, пас чӧр полбинчатхан паза ахсах кӧп кізі хазыхтан пар турған. 8 Ол саарда улуғ ӧрініс полған.
9 Олох саарда, алында сыбырағҷы полып, позын илбек кізі чіли кӧзідіп, Самардағы чонны таңнатчатхан Симон тіп аттығ пір кізі чуртаан. 10 Анда Худай пирген илбек кӱс пар тіп, аны прай улуғ-кічіг чон сиргек исчең. 11 Ол илееде тус, кізі сыбырап, оларны хайхатхан, аннаңар аны исчеңнер. 12 Че хаҷан чон Худай хан-ӱлгӱзінеңер паза Иисус Христостаңар Чахсы Хабар искір пирчеткен Филиппке киртін парғанда, иреннер дее, ипчілер дее кіреске тӱскеннер. 13 Симон позы, даа ағаа киртін парып, кіреске тӱзіп, Филипптең хыйа парбин, аның итчеткен илбек хайхастарын паза танығларын кӧріп, тың хайхаан.
14 Иерусалимдегі илҷілер, Самар чиріндегілернің Худай сӧзін чӱректеріне киргеннерін истіп, оларзар Пётрнаң Иоанны ысханнар. 15 Олар, киліп, андағы чонға Худай Худы кірзін тіп, оларның ӱчӱн пазырғаннар. 16 Олар Иисус Хан-пигнің адынаң кіреске тӱскен не полғаннар, че оларның пірдеезіне Худай Худы ам даа кіргелек полған. 17 Андада Пётрнаң Иоанн андағы кізілерзер холларын салғаннар, олар, тізең, Худай Худын алғаннар.
18 Симон, тізең, илҷілернің салған холлары пастыра Худай Худы пирілчеткенін кӧріп, оларға ахча ағыл пирген.
– 19 Минің салған холым пастыра кізее Худай Худы кір пар турар ӱчӱн, Мағаа даа андағ кӱс пиріңер, – теен ол.
20 Че Пётр ағаа нандырған:
– Худайның сыйиин ахчаа алып аларға иткенің ӱчӱн, ағылған кӱмӱзің дее, син дее чох пол парыңар! 21 Сағаа мында андағ оңдай паза ӱлӱс пирілбес, Худайның алнында синің чӱреең ам даа орта нимес. 22 Аннаңар, пу чазығың ӱчӱн пыросынып, Хан-пиге пазыр: арса, Ол пу чӱрееңнең сыххан сағызыңның пырозын тастир. 23 Кӧрчем мин, син істіңе толдыра чайыл парған ачығ ӧӧдіңнең хадазың паза чойланыс холындазың.
– 24 Сірер дее, чоохтаан нимелеріңнің пірдеезі мағаа тӱспезін тіп, миннең ӱчӱн Хан Худайға пазырыңар, – нандырған Симон.
25 Илҷілер, Хан Худай сӧзін киречілеп, кізілерні ӱгредіп, анаң Иерусалимзер нандыра парчадып, Самар чиріндегі аалларда Чахсы Хабардаңар ӱгреткеннер.
Филипп паза эфиоп кізі
26 Филиппке, тізең, Хан Худай ангелі теен:
– Турып, Иерусалимнең Газа саарзар парчатхан кізі чӧрбес чолзар кӱнӧрте сых.
27 Филипп, турып, андар парған, чолда ағаа эфиоп евнух+ 8:27 Пурунғы хан-чирлерде хай пірее пӧзік ӱлгӱ пастыхтары евнухтардаң таллалҷаңнар. Иерусалимде, тізең, евнухтарға даа, иудей ниместерге дее храмзар кірерге чарадылбаҷаң. тоғас парған. Ол, Иерусалимзер пазырарға килген кізі, Эфиоп хан ипчінің улуғ пастығы паза аның прай ис-пайын хайраллапчатхан кізізі, 28 ікі тегілектіг хаңаада одырып алып, ухаанҷы Исаийнің киндезін хығырып ала, нандыра айланчатхан. 29 Худай Худы Филиппке теен: «Чағын пас парып, ол хаңаанаң хости пас пар». 30 Филипп, чағын пас киліп, ол кізінің Исаийнің ухаан чоохтарын хығырчатханын истіп, сурған:
– Сірер оңар полчазар ба хығырчатхан нимені?
– 31 Пірдеезі чарыда чоохтап пирбеенде, хайди піліп аларбын? – нандырған ол кізі.
Анаң Филипптең хости одырыбызарға сурынған. 32 Ол Худай Пічиинде хығырчатхан орын, тізең, мындағ полған:
Аны, хойны чіли, ӧлімге апарғаннар.
Хырыхчатхан кізінің алнында хураған хайдағ табыс-тубыс чох поладыр,
Ол ідӧк ахсын пір дее аспаан.
33 Аның чарғызы, Аны нимее салбин, иділген.
Че Аның тӧллерін кізі чоохтап полар ба ни?
Аның чир ӱстӱндегі чуртазы тоозыл парды нооза.
34 Евнух Филиппсер айланған:
– Синнең сурынчам, чоохтап пир мағаа, кемнеңер іди пасча ухаанҷы? Позынаңар ба алай пірее пасха кізідеңер бе?
35 Филипп андада, пу хығырған киндеде пазылған нимелердең пасти, Иисустаңар Чахсы Хабарны искір пирген. 36 Іди олар, чолларын узарадып, суға чит килгеннер. Андада евнух теен:
– Мына суғ, мағаа кіреске тӱзерге ниме харығ полча?
– 37 Прай чӱрееңернең киртінчетсеңер, кіреске тӱзерге чарир, – нандырған ағаа Филипп.
– Иисус Христостың Худай Оолғы полчатханына киртінчем, – нандырған ағаа анзы.
38 Анаң, хаңаазын тохтадыбызарға чахыбызып, олар ікізінең суға кірібіскеннер. Филипп евнухты кіреске тӱзірген. 39 Олар суғдаң сых килгеннерінде, евнухсар Худай Худы тӱскен. Филиппті, тізең, Хан Худай ангелі ал чӧрібіскен. Че евнух аны паза кӧрбеен, ол аннаң андар ӧрчіліг парған. 40 Филипп, тізең, Азот саарда пол парған. Мында паза пасха даа саарларда ол Чахсы Хабардаңар чоохтап чӧрген. Іди ол Кесар саарзар чит килген.
9Савлның Худайзар айланғаны
1 Савл, тізең, Хан-пигнің ӱгренҷілерін ӧдір саларға хыҷан чӧрген. Ол, улуғ абыссар киліп, 2 Хан-пигнің ӱгредиинҷе парчатхан кізілерні, ирлерні дее, ипчілерні дее, таап, палғап алып Иерусалимзер апарар ӱчӱн, Дамаск саардағы синагогаларзар чарыдығлығ пічік ызып алған. 3 Ол, іди парып, Дамаск саарға чидіп тее одырғанда, тигірдең аны кинетін чарых чарыдыбысхан. 4 Савл чирзер аңдарыл парған, анаң тигірзертін ағаа ӱн истіле тӱскен:
– Савл, Савл! Ноға син Мині сӱрчезің?
– 5 Кемзер сірер, Хан-пигім? – сурыбысхан Савл.
– Мин син хыйа сӱрчеткен Иисуспын. Сидік сағаа Миннең тоғыр кӱрезерге, – нандырған ағаа Хан-пиг.
– 6 Хан-пигім! Ниме идерге чахирзың мағаа? – сурған Савл, хорығып паза сірлезіп ала.
– Турып, саарзар пар. Ниме идерге кирек полчатханын сағаа анда чоохтирлар, – нандырған ағаа Хан-пиг.
7 Савлнаң хада парчатхан кізілер, ӱнні истіп, че пір дее кізі кӧрбинчеткеннерінде, тыып ла парып турғаннар. 8 Савл, чирдең тур киліп, азых харахтарынаң пір дее ниме кӧрбеен. Кізілер аны чидініп алып апарғаннар, анаң Дамаск саарзар ағыл килгеннер. 9 Ӱс кӱн Савл пір дее ниме кӧрбеен, чібеен паза іспеен.
Савлның кіреске тӱскені
10 Дамаскта Иисустың Ананий тіп ӱгренҷізі пар полған. Хан-пиг, аның хараана кӧрініп, теен:
– Ананий!
Минмін, Хан-пигім! – ӱндескен анзы.
11 Хан-пиг, тізең, ағаа теен:
– Турып, тасхар сых. Анаң Кӧні тіп адалчатхан орамзар пар. Иуданың туразында Тарс саардаң сыххан Савл теен кізіні сурарзың. Ол сағам анда пазырча. 12 Савл кӧспегінде ол Ананий тіп аттығ ир кізіні кӧрген, анзы, пас киліп, аның харахтарын азыбызар ӱчӱн, позынзар холын салған.
13 Ананий нандырған:
– Хан-пигім, мин аннаңар кӧп кізідең искем, Иерусалимде Синің ах-арығ кізілеріңе нинҷе чабал иткенін. 14 Мында даа Сағаа пазырчатхан кізілернің прайзын палғирға чаратчатхан улуғ абыстардаң ӱлгӱ пирілтір.
15 Че Хан-пиг ағаа теен:
– Син пар. Мин аны Минің адымны аймах чоннарға, ханнарға паза Израиль кізілеріне искір турарға таллап алғам. 16 Мин ағаа ідӧк кӧзіт пирербін, Минің адым ӱчӱн нинҷе ирее иртерге килізер ағаа.
17 Ананий, андар парып, ол тураа кір киліп, ол кізее холларын салған.
– Савл харындас! Сағаа чолда кӧрінген Иисус Хан-пигібіс мині синзер харааң ас пирерге паза сині Худай Худынаң толдырыбызарға ысты, – теен Ананий.
18 Сах андох аның харахтарынаң палых хастырығы осхас ниме сых парыбысхан чіли пілдір парған. Кинетін не ол кӧр сыххан. Савл, тур киліп, кіреске тӱскен. 19 Анаң ол, азыранып, кӱс алынып алған.
Савлның Дамасктағы ӱгредии
Соонаң Савл Дамаскта ӱгренҷілернең хада нинҷе-де кӱн полған. 20 Сах андох синагогаларда, кізілерні Иисус Худай Оолғы полча тіп ӱгрет сыххан.
21 Аны исчеткен кізілер чоо таңнааннар:
– Пу мының алнында Иерусалимде Иисусха пазырған кізілерні сӱр чӧрҷең кізі нимес пе зе? Пеер дее оларны, палғап алып, улуғ абыстар холына пирерге килген нимес пе зе?
22 Савлның ӱгредии, тізең, кӱстігдең кӱстіг полып одырған, Иисус Мессий полча тіп киречілеені Дамасктағы иудейлерні нандырҷаа чох иде сағысха тӱзірген.
23 Илееде тус ирт парғанда, иудейлер аны ӧдірібізерге чӧптес салғаннар. 24 Че Савл оларның хара сағыстарын піл салған. Олар, тізең, аны, ӧдірібізерге тіп, саар ізіктері хыринда хараа-кӱнӧрте китеп чӧрҷеңнер. 25 Ӱгренҷілер, тізең, Савлны хараазын, корыпха одыртып алып, пӧзік ханадаң тӱзірібіскеннер.
Савл Иерусалимде
26 Савл, Иерусалимзер киліп, Иисустың ӱгренҷілеріне хозылып аларға кӱстенген, че аның Иисустың ӱгренҷізі полчатханына киртінмин, аннаң прайзы хорыххан. 27 Варнава, тізең, аны хада алып алып, илҷілерзер киліп, Савлның чолда Хан-пиге хайди тоғасханын, Хан-пигнің ниме ағаа чоохтаанын паза хайди Савл Дамаскта Иисустың адынаң кізілерні, пір дее хорыхпин, ӱгреткенін чоохтап пирген. 28 Іди Савл, оларнаң хада пол парып, прай Иерусалимҷе чӧрҷең. Ол Иисус Хан-пигнің адынаңар кізілерні тідімніг ӱгрет чӧрҷең. 29 Грек тілліг иудейлернең чоохтазып, оларнаң таласханох. Олар, тізең, аны ӧдірібізерге харасханнар. 30 Харындастар, аннаңар піл салып, Савлны Кесар саарзар ӱдезібізіп, аннаң Тарс саарзар ызыбысханнар.
31 Прай Иудей, Галилей паза Самар чирлеріндегі тигіриб чоны амыр пол парған. Олар, Хан Худайдаң чалтанып ала чуртап, Худай Худы пастыра кӱс хабынғаннар паза кӧптең кӧп полып одырғаннар.
Энейнің хазыхтанғаны паза Тавифаның тірілгені
32 Пётр, прай чирҷе чӧріп, пірсінде Лидда саардағы ах-арығ харындастарзар килген. 33 Анда ол, хыймыран таа полбин, тӧзекте сигіс чыл чат салған Эней тіп кізее урун парған. 34 Пётр ағаа теен:
– Эней! Сині Иисус Христос имнепче. Тур тӧзегіңнең.
Ол кізі сах андох тур килген. 35 Анзын Лидда саарда паза Сарон тіп чазыда чуртапчатханнарның прайзы кӧрген. Олар ідӧк Хан Худайзар айланғаннар.
36 Иоппи саарда Иисустың ӱгренҷізі Тавифа, анзы киик теені полча, тіп хыс чуртаан. Ол кӧп чахсы ниме иткен паза чох кізілерге паарсазын кӧбӧк читірҷең. 37 Анаң ол кӱннерде Тавифа, ағырыбызып, ӱреп парған. Аны, чуубызып, тураның ӱстӱндегі хадылында чатыр салғаннар. 38 Лидда саар Иоппидең ырах полбаан полған. Аннаңар мындағы ӱгренҷілер, Пётрның анда полчатханын истіп, аны пеер табырах килзін тіп, ікі кізі ызыбысханнар. 39 Пётр, сах андох тимненібізіп, оларнаң хада чол сығыбысхан. Иоппи саарзар читкенде, аны сӧӧк чатхан туразар киргеннер. Мында ӧкіс ипчілер, ылғазып ала, Пётрға Тавифа хыстың хазых тузында тіккен кӧгенектерін кӧзіткеннер. 40 Пётр, прайзын сығарыбызып, тізекке тӱзіп, пазырған, анаң, сӧӧксер айланып, чоохтанған:
– Тавифа, тур!
Ол хыс харахтарын азыбысхан, анаң, Пётрны кӧр салып, одырыбысхан. 41 Пётр ағаа, холын сунып, турарға полыс пирген. Анаң ах-арығ харындастарға паза ӧкіс ипчілерге ол тіріл парған хысты кӧзіт пирген. 42 Ол тылаас прай Иоппи саарҷа тарап парған. Кӧп кізі Хан-пиге киртін сыххан. 43 Пётр Иоппи саарда тууп истеҷең Симон тіп кізіде илееде кӱн чуртаан.
10Пётрнаң Корнилий
1 Кесар саарда Италий тіп адалчатхан полктың чӱспазы Корнилий тіп кізі полған. 2 Ол Худайны аарлаачы паза Аннаң чалтанаачы кізі полған. Ол иудейлерге кӧп чахсы иткен. Ол прай туған-чағыннарынаң хада Худайға сыбыра пазырҷаң. 3 Кӱнӧрте тоғыс час тузында+ 10:3 Грек тілінде тоғыс час теені пістің кӱнӧрте ӱс часха килісче. Корнилийге Худай ангелінің позынзар кір килгені хараана кӧрін парған. Ол ағаа теен:
– Корнилий!
4 Ол, тізең, андар кӧрібізіп, хорых парып, теен:
– Ноо ниме, пигім?
Ангел ағаа нандырған:
– Синің кізілерге чахсы иткеніңні паза пазырғаныңны Худай сағысха кир килген. 5 Син, Иоппи саарзар кізілер ызып, Пётр тіп солалығ Симонны хығыртыбыс. 6 Ол туразы талай хазында турчатхан Симонда, тууп истеҷең кізіде, ааллапча. Пётр сағаа позыңны паза прай тураңны арачылап алҷаң сӧстер чоохтап пирер.
7 Корнилийнең чоохтасчатхан ангел паза халғанда, Корнилий нымысчыларынаң ікізін паза позынаң хада чӧрчеткен Худай киртіністіг пір чааҷыны хығыртыбысхан. 8 Анаң, оларға прай нимедеңер чоохтап пиріп, оларны Иоппизер ызыбысхан.
9 Пазағы кӱн, олар Иоппи саарға чағдап одырғанда, Пётр, кӱн ортызына чағыннапчатхан туста, тура ӱстӱнзер пазырарға сыххан. 10 Аның, астап, азыранары килген. Чіҷең ниме иділчеткен аразында, ағаа хараана ниме кӧрінген. 11 Кӧрзе, тигір азыл килтір, андартын хайдағ-да иске тӧӧй ниме тӧрт пулиинаң палғалған чіли чирзер алдыра тӱсче. 12 Анда тӧрт азахтығ аймах-пасха маллар, чылысхылар паза хустар полғаннар. 13 Анаң ағаа ӱн истілген:
– Пётр, тур, соғып алып, чі.
– 14 Чох, Хан Худайым! Мин хаҷан даа чиркестігні алай кірлігні чібеем, – теен Пётр.
15 Андада ӱн хатап истілген:
– Худай арығлаан нимені син кірліге санаба.
16 Іди ӱс хати полған. Анаң ол ниме хатап тигірзер кӧдіріле халған.
17 Пётр, хараана кӧрінгені ниме ниме полҷаң тіп, позы алынҷа сағысха тӱскен аразында Корнилийнің ысхан кізілері, Симонның туразынаңар кізілердең сурастырғлап ала, ізік хыринда тур салғаннар.
– 18 Пётр тіп солалығ Симон мында ба? – хысхырып, сурғаннар олар.
19 Пётр кӧрізінеңер сағын турчатхан аразында, Худай Худы ағаа теен:
– Мына ӱс кізі сині тілепче. 20 Тур, оларзар тӱзіп, пір дее ікінҷілебин, оларнаң хада пар. Оларны Мин ысхам нооза.
21 Пётр, Корнилий позынзар ысхан кізілерзер тӱс киліп, теен:
– Сірер сурчатхан кізі – минмін. Хайдағ кирекнең чӧрчезер?
– 22 Чӱспазы Корнилий, арығ чӱректіг#, Худайға киртінчеткен паза прай иудей чонына улуғлатчатхан кізі ах-арығ ангелінең чахығ алтыр: сині ибінзер хығырып, чооғыңны истіп аларға, – нандырғаннар олар.
23 Андада Пётр оларны, тураа киріп, сыйлаан.
Пазағы кӱн, тізең, Пётр оларнаң хада Кесар саарзар сығыбысхан. Оларнаң хада Иоппидең хай пірее киртінчеткеннер парғаннарох. 24 Ікінҷі кӱнінде олар Кесар саарға читкеннер. Корнилий, тізең, туғаннарын паза чағын арғыстарын хығырып алып, оларны сағыпчатхан. 25 Пётр кірчеткенде, Корнилий, тізекке тӱзіп, аны удурлап, пазыра мӧкейген. 26 Пётр, тізең «Тур, мин дее кізілебін» тіп, аны турғысхан. 27 Анаң Пётр, аннаң чоохтазып ала тураа кіріп, тураа кізі кӧп чыыл парғанын кӧр салған. 28 Пётр оларға теен:
– Иудей кізее иудей ниместернең тоғазарға паза чағынназарға чарабинчатханын сірер пілчезер. Че Худай мағаа пір дее кізіні чиркестіг алай кірліг тіп санабазын ас пирген. 29 Аннаңар мин, сірер хығырғанда, пір дее таласпин килдім. Че хайдағ кирекнең мині хығырдыңар тіп сурапчам.
30 Корнилий чоохтанған:
– Ӱс кӱн мының алнында мин пуох тусха теере ораза# тутхам паза позымның турамда кӱнӧрте тоғыс час тузында+ 10:30 Грек тілінде тоғыс час теені пістің кӱнӧрте ӱс часха килісче. пазырчатхам, кинетін алнымда пызыңнаас кип-азахтығ кізі тура тӱскен. 31 Анаң тіпче: «Корнилий! Худай синің пазырғаныңны ис салған паза кізілерге чахсы иткеніңні сағысха кирген. 32 Амды, Иоппи саарзар кізілер ызып, Пётр тіп солалығ Симонны хығырып ал. Ол Пётр талай хазында чуртапчатхан тууп истеҷең Симонның туразында ааллапча. Ол, киліп, сағаа чоохтир». 33 Мин сах андох синзер кізілер ысхам. Син, пеер киліп, чахсы иттің. Амды, Худайның сағаа чахаан нимелерінің прайзын истіп аларға тіп, піс прайзыбыс Худай алнында турчабыс.
Пётрның ӱгредии
34 Пётр чоохтан сыххан:
– Худайның прай чоннарға пір син хайчатханын амды сынап кӧрчем. 35 Аймах-пасха чоннарда Аны улуғлапчатханнар паза орта ниме итчеткеннер Худайның кӧңніне кірче. 36 Ол Израиль чонына амыр хоныхтаңар Чахсы Хабарны Иисус Христос пастыра ыс пирген. Пу Иисус прайзының Хан-пигі полча. 37 Иоанн кізілерні кіреске тӱзерге ӱгреткен соонда, Галилей чирінең пастади, прай Иудей чирінде ниме полғанын сірер пілчезер. 38 Хайди Худай Позының Худын паза кӱзін Назареттегі Иисусха пиргенін, пілчезер. Иисус, тізең, Худай Анынаң хада полғаннаңар, кізілер аразынҷа чӧріп, чахсы нимелер иткен паза сайтанға хаптырғаннарның прайзын имнебіс турған. 39 Піс, тізең, Иисустың Иудей чирінде паза Иерусалимде иткен нимелерінің прайзын киречілепчебіс, ідӧк кіреске хазатыртып ӧдірткенін дее киречілепчебіс. 40 Худай Аны, ӱзінҷі кӱнінде тірілдіріп, харахха кӧрінер ит салған. 41 Прай чонға нимес, че піске ле, Худай таллаан киречілерге, піске, кем Иисуснаң хада, Аның ӧлімнең тірілгені соонда, азыранып, іскен. 42 Иисус піске чахаан: кізілерні ӱгредіп, Позының тіріг паза ӧліг кізілерге Худай турғысхан Чарғыҷы полчатханын киречілирге. 43 Прай ухаанҷылар киречілепчелер Иисустаңар паза Ағаа киртінчеткен полған на кізінің чазыхтардаң Аның адынаң позып поларынаңар.
Иудей ниместерге Худай Худының тӱскені
44 Пётр іди чоохтанчатхан тустох аны исчеткеннернің прайзына Худай Худы тӱскен. 45 Пётрнаң хада килген киртінчеткен иудейлер, Худай Худының сыйии иудей ниместерге дее пирілчеткенін кӧріп, хахап парғаннар. 46 Олар, иудей ниместернің пасха-пасха тіллернең чоохтазып, Худайны махтапчатханнарын искеннер нооза. Андада Пётр теен:
– 47 Пізӧк чіли Худай Худын алған кізілерге суғда кіреске тӱзерге кем чаратпас?
48 Анаң Пётр оларға Иисус Христостың адынаң кіреске тӱзерге чахаан. Соонаң олар Пётрны постарында кӧп нимес кӱн полып аларға сурынғаннар.
11Иудейлернің Пётрны пыролааны
1 Илҷілер паза Иудей чиріндегі харындастар иудей ниместернің дее Худай сӧзін алғаннарын ис салғаннар. 2 Пётр Иерусалимзер килгенде, иудейлернің киртінчеткен кізілері ағаа перінгеннер.
– 3 Син, сӱннет итпеен кізілерзер чӧріп, оларнаң хада азыранғазың, – теенер олар.
4 Пётр, тізең, оларға прай нимені изерістіре чоохтап сыххан:
– 5 Иоппи саарда пазырчатханымда, хараама ниме кӧрін килген: тӧрт пулиинаң палғалған ис, кибіс чіли, тигірдең минзер алдыра тӱсчеткен. 6 Кӧрзем, анда тӧрт азахтығ малларнаң аймах-пасха аңнар, чылысхылар паза тигір хустары. 7 Анаң мағаа чоохтанчатхан ӱнні ис салғам: «Пётр, тур, соғып алып, чі». 8 «Чох, Хан Худайым! Минің ахсыма чиркестіг алай кірліг ниме хаҷан даа кірбеен», – теем мин. 9 Андада ӱн мағаа хатап тигірдең нандырған: «Худай арығлаан нимені син кірліге санаба». 10 Іди ӱс хати полған. Анаң прай ниме тигірзер хатап кӧдіріле халған.
11 Анаң олох туста мин полчатхан тураның алнында ӱс кізі тура тӱскен. Оларны минзер Кесар саардаң ыстырлар. 12 Худай Худы мағаа, пір дее ікі сағыстанмин, ол кізілернең хада парарға чахаан. Киртінчеткен пу алты кізі миннең хада парған. Піс ол кізінің туразынзар читкебіс. 13 Ол кізі піске позының туразында ангелні кӧргенін чоохтап пирген. Ол ангел ағаа тіптір: «Кізілерні Иоппи саарзар ызып, Пётр тіп солалығ Симонны хығырт. 14 Ол сағаа позыңны паза прай тураңны арачылап халар сӧстерні чоохтап пирер». 15 Мин чоохтан сыхханымда, Худай Худы, хайди піссер пастап тӱскен, ідӧк ол кізілерзер тӱскен. 16 Андада Хан-пигібістің «Иоанн суғда кіреске тӱзірген, че сірер Худай Худынаң кіреске тӱзерзер» теен сӧстері сағызыма кір килгеннер. 17 Аннаңар Худай піске, Хан-пиг Иисус Христосха киртін сыххан кізілерге, пирген осхас сыйхты оларға даа пирген полза, мин чи андағда кемзім, Худайға тоғыр поларға?
18 Аны истіп, кізілер амырап парғаннар, анаң олар «Че, Худай иудей ниместерге дее чазыхтарынаң хыйа полып, чуртирға оңдай пиртір» тіп, Худайны сабландырғаннар.
Антиох саардағы тигіриб чоны
19 Стефанның ӧдірткені соонда сӱріге хаптырған паза тарап парыбысхан киртінчеткен улус, иудейлердең пасха пірдеезін Худай сӧзіне ӱгретпин, Финикий чирінзер, Кипр олтырыхсар паза Антиох саарзар читкен. 20 Че оларның санында Кипрдең паза Кириней саардаң сыххан хай пірее кізілер, Антиох саарзар киліп, гректернең чоохтазып, Иисустаңар хабарлааннар. 21 Оларнаң хада Худай кӱзі полған. Уғаа кӧп кізі, киртініп, Хан Худайзар айланған.
22 Ол нимедеңер чоох Иерусалимдегі тигіриб чонына чит парған, андада Варнаваа Антиох саарзар парарға чахааннар. 23 Ол, пеер киліп, Худайның паарсазы пуларға пирілгенін кӧріп, ӧрін парып, прайзын Хан Худайға азых чӱрекнең сын поларға хығырған. 24 Ол позы даа чахсы, Худай Худынаң толған паза улуғ киртіністіг кізі полған. Аннаңар уламох кӧп кізі Хан Худайға киртін сыххан.
25 Анаң Варнава, Савлны тілеп, Тарс саарзар парған. Таап алып, аны Антиох саарзар ағыл килген. 26 Олар пір чыл ибіре тигірибде чыылызып, кӧп кізіні Худай сӧзіне ӱгреткеннер. Іди Антиохта Иисустың ӱгренҷілерін пастағызын на христианнар тіп адап сыхханнар.
27 Олох кӱннерде Антиохсар Иерусалимнең ухаанҷылар килгеннер. 28 Оларның пірсі Агав, Худай Худы тол парып, тӱрче полза, прай чир ӱстӱнде илбек ӧзӧгіс полар тіп, ухаанҷылаан. Ол ӧзӧгіс сыннаң даа Клавдий хаған тузында полған. 29 Андада ӱгренҷілернің полғаны ла, позының пар-чоғына кӧре, киртінісче Иудей чиріндегі харындастарға полызығ ызарға чаратхан. 30 Анаң чыып алған ис-пайны олар Варнава паза Савл пастыра Иерусалимдегі ах сағалларына# ызыбысханнар.
12Пётрны харибге чаап салғаны
1 Ол тустарда Ирод хан+ 12:1 Пу Ирод хан Иисус тӧреен тустарда полған Илбек Иродтаң пасха, че ол аның пархазы, ол 41-44 чылларда хан полған. Худайға киртінчеткеннернің хай піреелерін, хомай идерге полып, тудып алған. 2 Ол Иоанның харындазын Иаковты хылыснаң ӧдірібіскен. 3 Иудейлернің анзына чӧпсінчеткеннерін кӧріп, Ирод хан Пётрны даа тудып алған. Андада Ачытпаан халас ӱлӱкӱн кӱннері полған. 4 Ирод хан Пётрны, тудып алып, харибге чаап салып, он алты чааҷаа тӧртердең теести хадарарға чахығ пирген. Ол Пётрны Па’сха ӱлӱкӱні соонда, чон алнынзар сығарып, чарғылирға сағынған. 5 Іди Пётрны харибде тутхан туста тигіриб чоны аннаңар Худайға матап пазырған.
Ангелнің Пётрны осхырғаны
6 Пётр Ирод ханға чон алнынзар сығартырар кӱннің алнындағы хараада, ікі ілҷірбенең палғат салып, ікі хадағҷының аразында узаан. Ізіктер хыринда даа хадағҷылар харибні хадарғаннар. 7 Че мына Хан Худай ангелі кӧріне тӱскен, харибнің істі чап-чарых пола тӱскен. Ангел, Пётрны хабырға саринаң ідібізіп, усхурыбызып, теен:
– Тур табырах.
Сах андох ілҷірбелер Пётрның холларынаң тӱс парыбысханнар. 8 Ангел ағаа піди теен:
– Хурчаныбызып, ӧдіктерің кизібіс.
Пётр сах іди иткен. Анаң ангел теен:
– Кибің кизіп алып, соомҷа пар.
9 Пётр, пу ниме прай аның кӧспегінде ле полча тіп сағына, че сынында полчатханын оңарбин, тастынзар сығып, ангелнің соонҷа парған. 10 Пастағы паза ікінҷі хадағны иртіп, олар саарзар сыхчатхан тимір ізіктерзер чит килгеннер. Ізіктер оларға постары ла азыл парғаннар. Олар, сых киліп, пір орамны иртібіскеннерінде, кинетін ол ангел чох пол парыбысхан.
11 Андада Пётр, оңарын киліп, теен:
– Амды кӧрчем, сыннаң даа Хан Худай, позының ангелін ызып, мині Иродтың холынаң паза иудей чонының сағаан прай нимелерінең осхырды.
12 Ол, аар-пеер хайбағыныбызып, Марк тіп солалығ Иоанның Мария іҷезінің туразынзар килген. Анда кӧп кізі, чыылызып алып, пазырчатхан. 13 Пётр ізік тохлатханда, Рода тіп ады-солалығ чалҷы хыс ізікті тыңнабызарға сыххан. 14 Пётрны ӱнінең танып салып, Рода, ӧрінгенінең, ізік тее аспин, туразар чӱгӱріп, Пётрны ізік хыринда турча тіп чарлаан. 15 Че кізілер ағаа тееннер:
– Сағызың орнында ба синің?
Че ол хыс чоохтаанынох ла чоохтаан. Кізілер, андада чоохтасханнар:
– Ол аның ангелі полар.
16 Ол арада Пётр хатаптаң хатап тохлат турған. Кізілер, ізік азып, кӧрібізіп, уғаа таңнап парғаннар. 17 Пётр, оларны тохтада, холын кӧдірібізіп, Хан Худайның позын харибдең хайди позытханын чоохтап пиріп, теен:
– Пу нимедеңер Иаковнаң харындастарға искір пиріңер.
Анаң тасхар сығып, пасха чирзер парыбысхан.
18 Иртенінде хадағҷылар, Пётр хайди полған полҷаң тіп, улуғ сағыссырасха пастырғаннар. 19 Ирод хан, тізең, Пётрны тілеп таппин, хадағҷылардаң сурағ иткен соонда, оларны ӧдірібізерге чахаан.
Анаң Ирод, Иудей чирінең Кесар саарзар парыбызып, анда халған.
Иродтың ӧлімі
20 Ирод ханның Тир паза Сидон чуртағҷыларына хылии тутхан. Оларның чирі ас-тамахты Ирод ханның чирінең алҷаң, олар, нинҷе-де кізізі хада чӧптезіп алып, хан ӧргезінің устағҷызын Власты постарының сарина тартып алып, ханзар чаразарға килгеннер. 21 Тоғазығ кӱнінде Ирод, хан кибірліг кип-азахтарын кизіп алып, пӧзік орында одыр салып, оларнаң чоохтасхан. 22 Чон, тізең, хысхырған:
– Пу ӱн кізіни нимес, че Худайни.
23 Че кинетін Ирод, Худайны сабландырбааны ӱчӱн, Хан Худайның ангеліне саптыртыбысхан. Ирод хан, істінең хурттарға чиртіп, ӱреп парған.
24 Че Худай сӧзі, ӧзіп, тарап одырған.
25 Варнава паза Савл, тізең, идерге пирілгенін толдыр салып, Иерусалимнең Антиох саарзар айлан килгеннер. Постарынаң хада Марк тіп солалығ Иоанны ағылғаннар.
13Варнаваның паза Савлның пасха чирлерзер ызылғаны
1 Антиох саардағы тигіриб чоны аразында Варнава паза Хара тіп солалығ Симеон, Кириней саардаң Луций, ідӧк Ирод ханнаң+ 13:1 «Ирод хан» теені мында Галилей чирінің ханына – Ирод Антипаа палғалыстығ. хада ӧскен Манаил паза Савл ухаанҷылар паза ӱгретчілер полғаннар. 2 Олар, Хан Худайға пазырып, ораза тутчатхан туста, Худай Худы чоохтанған:
– Иттіртерге хығыртхан кирееме Варнаванаң Савлны таллап пиріңер Мағаа.
3 Андада олар, ораза тудып, паза пазырып алып, Варнаванаң Савлзар холларын салып, оларны позыдыбысханнар.
Кипр олтырыхта
4 Худай Худы ысхан хоостыра, олар пастап Селевкий тіп адалчатхан саарзар читкеннер, аннаң андар Кипр олтырыхсар кис парыбысханнар. 5 Анда олар, Саламин саарда халып, иудей синагогаларында Худай сӧзіне ӱгреткеннер. Иоанны даа, полыс пир турзын тіп, постарынаң хада ал чӧргеннер.
6 Іди олар, прай олтырыхча чӧріп, Паф саарға чидіп, Вариисус тіп иудей кізее, сыбырағҷаа паза чой ухаанҷаа, тоғас парғаннар. 7 Ол олтырых пастығы хыйға сағыстығ Сергий-Павелнең хада полҷаң. Сергий-Павел, Худай сӧзін истіп аларға хынып, позынзар Варнаванаң Савлны хығыртып алған. 8 Че сыбырағҷы Елима (іди адаҷаңнар Вариисусты)+ 13:8 Иудейлер, уламох тың оларның пасха хан-чирінде чуртапчатханнары, постарын ікі атнаң аданҷаң оңдайлығ полғаннар: еврейнинең паза гректинең алай ба латиннинең. , олардаң тоғыр полып, олтырых пастығын киртіністең хыйа тартарға кӱстенген. 9 Че Павел тіп ікінҷі солалығ Савл, Худай Худының устааны хоостыра Елимазар кӧні кӧріп, чоохтанған:
– 10 У-у, чойырхоснаң чабал сағысха пастыр парған сайтан оолғы, прай сын нименің ыырҷызы! Хан Худайның кӧні чолларынаң хыйа тартарын тохтадарзың ма? 11 Амды мына сағаа Хан Худайның холы тӱсче: син, харах оды чох халып, анҷа-мынҷа тус кӱн чариин кӧрбессің!
Олох туста Елиманың хараа пӱлестел парып, хап-харасхы пол чӧрібіскен. Ол, тізең, аар-пеер харбағлап, позын чидінҷең кізі тілеен. 12 Андада олтырых пастығы, пол парған нимені кӧріп, Хан Худай ӱгредиине, тың таңнап, киртін сыххан.
Писидийдегі Антиох саарда
13 Павел паза анынаң хада полған кізілер, Паф саардаң сығып, Памфилийдегі Пергий саарзар чӱс килгеннер. Че Иоанн, олардаң чарылып, Иерусалимзер нандыра парыбысхан. 14 Анаң олар, Пергийдең сығып, Писидийдегі Антиох саарзар читкеннер. Анаң субботада синагогазар кіріп, одыр салғаннар. 15 Моисей Чахиин паза ухаанҷыларның кинделерін хығырған соонда, синагога устағҷылары оларны, хығырып, тееннер:
– Харындастар! Чонға чоохтаҷаң ӱгредіг сӧстерің пар полза, чоохтаңар.
16 Павел, тур киліп, холын кӧдіріп, теен:
– Израиль кізілері паза Худайны улуғлапчатханнар! Истіңер! 17 Израиль чонының Худайы пістің ӧбекелерібісті таллап алған, анаң Египет чирінде полчатханнарында, оларны, илбек чон идіп, ӧӧр кӧдірген. Анаң оларны Позының илбек кӱзінең Египет чирінең сығар чӧрібіскен. 18 Соонаң пістің ӧбекелерібісті хуу чазыда хырых чылҷа азыраан. 19 Анаң Ханаан чирінде читі аймах чонны хырыбызып, оларның чирін пістің ӧбекелерібіске ӱлестір пирген.
– 20 Аның соонаң Худай оларға тӧрт чӱс иліг чыл изере, ухаанҷы Самуилге теере, чарғыҷыларны пир турған. 21 Соонаң ӧбекелерібіс постарына ханны пирерге сурынғаннар. Андада Худай оларға Вениамин тӧлінең сыххан Кистің оолғын, Саулны, пирген. Іди хырых чыл ирт парған. 22 Саулны хыйа идібізіп, ханға Давидті турғыс салған. Аннаңар Ол, киречілеп, піди теен: «Мин кӧңніме кірчеткен кізіні, Давидті, Иессей оолғын, таап алғам. Ол Минің хынған нимелерімні прай толдырар». 23 Іди Худайның аасхынып пирген сӧзі хоостыра Давидтің тӧлінең сыххан Иисусты Израильге Арачылағҷы ит пирген. 24 Иисус килер алнында Иоанн прай Израиль чонын, чазыхтарыңнаң хыйа полып, кіреске тӱзіңер тіп ӱгреткен. 25 Тоғызын тоос салған соонда, тізең, Иоанн піди теен: «Сірер мині кемге санапчазар? Арачылағҷаа ба? Мин Анзы нимеспін. Че соомҷа пірсі килче, Анзының азағындағы маймах паан даа систерге турыстығ нимеспін мин».
– 26 Харындастар, Авраамның тӧлі паза Худайны улуғлапчатханнар! Сірерге ызылды пу арачыланыс сӧзі. 27 Иерусалимнің чуртағҷылары паза оларның пастыхтары Аның Арачылағҷы полчатханын даа, суббота сай хығырылчатхан ухаанҷыларның сӧстерін дее піл полбааннар. Іди олар, Иисусты чарғылап, ухаанҷыларның сӧстерін толдыр салғаннар. 28 Иисусты ӧлімге чарғылаҷаң пір дее пыро таппин, Пилаттаң Аны ӧдірібізерге сурынғаннар. 29 Пазылған нимені прай толдыр салып, Аны, кірестең суурып, хуюда чыып салғаннар. 30 Че Худай Аны ӧлімнең тірілдіріп алған. 31 Кӧп кӱннер изере Ол позынаң хада, Галилей чирінең сығып, Иерусалимзер килген ӱгренҷілеріне кӧрін кил турған. Амды, тізең, олар чонға Аннаңар киречілепчелер. 32 Піс тее сірерге ӧрініснең Чахсы Хабар искірчебіс: Худай, Иисусты тірілдіріп, ӧбекелерібіске аасхынып пирген сӧзін амды піске, оларның тӧллеріне, толдырған. 33 Худайны саблапчатхан ікінҷі Ырында пазылча:
«Син Минің Оолғымзың. Мин пӱӱн Сині тӧріттім».
– 34 Худай Аны ӧлімнең тірілдіріп алған. Ол чирде хаҷан даа чызыбас. Аннаңар Ол піди теен:
«Мин Давидке молҷаан ах-арығ паза ізестіг паарсазымны сірерге читірербін».
– 35 Аннаңар пасха пір орында даа пазылған:
«Позыңның Ах-арығ Нымысчыңа чирде чызирға пирбессің».
– 36 Давид позының тузында Худайның ӧӧн пӧгінін толдыр салған, соонаң ӱреп, ӧбекелерінің соонҷа парыбысхан, сӧӧгі, тізең, чирде чызып парған. 37 Ол, тізең, Худайға тірілдіріп, чирде чызыбаан. 38 Харындастар, сірер пілерге кирексер, Иисустаң пастыра сірерге чазых позыдары искірілче. 39 Прай нимеде, хайда сірер, Моисей Чахии пастыра чазыхтарыңнаң позып полбаазар, Ағаа киртінчеткеннернің полғаны ла Аннаң пастыра позып алар. 40 Ухаанҷылар чоохтаан нимелер сірерге тӱс парбазын тіп, китеніңер!
41 «Кӧріңер, кізее кӱлеечілер!
Хайхап алыңар, анаң чох пол парыңар!
Пірее кізі пу кӱннеріңде итчеткен киректерімнеңер
сірерге чоохтаан даа полза, киртінмесчіксер».
42 Павелнең Варнава, чоохтарын тоозып, иудейлер синагогазынаң сых париғаннарында, иудей ниместер пу нимедеңер килер субботада хатап чоохтап пирерге сурынғаннар. 43 Чыылған чон таразыбысханда, кӧп иудейлер паза иудейлерге хозылған иудей ниместер Павелнің паза Варнаваның соонҷа парғаннар. Павелнең Варнава, кізілернең чоохтазып, оларны Худай паарсазында поларға чӧптееннер.
44 Пазағы субботада саардағы прай даа чон Худай сӧзін истерге чыылыс парған. 45 Че иудейлер, чыыл парған чонны кӧр салып, атархап парғаннар, Павел чоохтаан нимелерге, тізең, тоғыр кірізіп, хазалып, анынаң таласханнар. 46 Андада Павелнең Варнава чалтанмин чоохтанғаннар:
– Сірерге иң пурун Худай сӧстері чидерге кирек полған, че сірер, аны хыйа идіп, постарың постарыңны мӧгі чуртасха# турыстығ нимес итчезер, піс, тізең, иудей ниместерзер айланчабыс. 47 Піске Хан Худай піди чахаан:
«Мин сині, чир ӱстӱндегі прай кізілерні арачылап алар ӱчӱн,
прай чоннарға чарых поларға турғысхам».
48 Аны истіп, иудей ниместер ӧрінгеннер паза Хан Худай сӧзін сабландырғаннар. Мӧгі чуртасха салылғаннарының прайзы киртін сыххан.
49 Хан Худай сӧзі прай ол чирҷе тарап сыххан. 50 Че иудейлер Худай кибірліг паза чонға улуғлатчатхан иудей нимес ипчілерні, ідӧк саардағы устағҷыларны Павелнең Варнавадаң тоғыр кӧӧктіріп, оларға истіг чуртас пирбинібіскеннер, соонаң оларны постарының чирлерінең сығара сӱрібіскеннер. 51 Че Павелнең Варнава, оларзар алдыра азахтарындағы тозынны хахтабызып, Икон саарзар парыбысханнар. 52 Ӱгренҷілері, тізең, ӧрініснең паза Худай Худынаң тол чӧрібіскеннер.
14Икон саарда
1 Икон саарда андағох ниме полған: Павелнең Варнава, иудейлер синагогазынзар кіріп, анда ӧтіг чоохтанғаннары сылтаанда уғаа кӧп иудейлер паза гректер киртін сыхханнар+ 14:1 Пу стих орнына піди тілбестирге чарир: Павелнең Варнава Иконий саарға чидіп, иудейлер синагогазынзар хада кіргеннер. Анда оларның ӧтіг чоохтанғаннары... . 2 Че киртінминчеткен иудейлер, олардаң тоғыр иудей ниместернің кӧңнілерін тибіредібізіп, хорылыс иткеннер. 3 Андағ даа полза, Павелнең Варнава, мында илееде ӱрге халып, Хан Худайдаңар чалтанмин ӱгреткеннер. Худай Позының паарсазын пирчеткенін таныхтап, илҷілерге танығлар паза хайхастар идерге кӱс пирчеткен. 4 Ол туста саардағы чон ікі чарыл чӧрібіскен. Пір чардығы иудейлернің саринда полған, пасхалары, тізең, илҷілер ӱчӱн полғаннар.
5 Анаң иудейлер, иудей ниместер, паза иудей пастыхтары, илҷілердең тоғыр чӧптезіп алып, оларны уйатха суғып, тастарнаң чаалирға идібіскеннер. 6 Илҷілер, аннаңар піл салып, саардаң парыбысханнар. Олар Ликаон чиріндегі Листр паза Дервий саарларҷа паза оларның хыриндағы аалларҷа чӧр сыхханнар. 7 Анда олар Чахсы Хабардаңар чоохтап чӧргеннер.
Листр саарда
8 Листр саарда тӧрееннең азахтарын тибірет полбас пір кізі полҷаң, ол пір дее пас чӧр полбаҷаң. 9 Ол Павелнің чооғын истіп одырған. Павел, тізең, андар кӧрібізіп, анда позының имненіп аларына киртінізі парын сизін салған.
– 10 Иисус Христос Хан-пигібістің адынаң тіпчем сағаа: азахтарыңа кӧні турыбыс! – тыыда чоохтаныбысхан Павел.
Ол кізі, сах андох тура хонып, пас чӧр сыххан. 11 Кізілер, тізең, Павелнің ниме идібіскенін кӧр салып, Ликаон тілінең хысхырыс сыхханнар: «Піссер худайлар кізі омазында килтірлер!» 12 Анаң Варнаваны Зевс тіп худай адынаң, Павелні, тізең, ӧӧнінде ол ла чоохтанчатханнаңар, Ермий тіп худай адынаң адап алғаннар. 13 Саар тастында Зевс худайның храмы полған. Зевстің абызы, саар ізіктерінзер алдыра тегілекти ӱрген чахайахтар паза тазыннар ағыл киліп, чоннаң хада тайығ саларға итчеткен. 14 Че илҷілер, Варнаванаң Павел, ол нимені истіп, кип-азахтарын талабызып, кізілер аразынзар чӱгӱр парып, 15 тың иде хысхырғаннар:
– Иреннер! Ниме итчезер? Піс сірерӧк осхас кізілербіс. Сірерні, чой нимелерге киртінмин, тигірнең чирні, талайны паза анда полчатхан прай нимелерні чайап салған тіріг Худайға киртінзіннер тіп, Чахсы Хабарны искір чӧрчебіс. 16 Худай мының алнында прай чоннарға пос оңдайынҷа чуртирға чаратхан. 17 Ол піске, чахсызын читіріп, тигірдең наңмыр, чахсы тамах сыхчаң чыллар, ас-тамах пирҷең, паза чӱректерібісті ӧрініснең толдырҷаң. Іди Ол Позынаңар ӱзігі чох киречілеп сал турған.
18 Іди олар кізілерні, постарына тайығ салдыртпин, ибзер таразыбызарға чадап ла чӧптеп алғаннар. Постары, тізең, анда халып, аннаң андар ӱгреткеннер.
19 Илҷілер анда кізілерні чалтанмин ӱгретчеткен туста, Антиох паза Икон саарлардаң килген хай пірее иудейлер чонны илҷілердең тоғыр чӧптеп сыхханнар: «Олар пір дее сын ниме чоохтабинчалар, прай чойланначалар». Иудейлер кізілерні ӧкпелендірібіскеннер, Павелні тастарнаң чаалап, анаң аны, ӧл парған полар тіп, саар тастынзар апар салғаннар. 20 Ӱгренҷілері аның ибіре чыыл парғанда, Павел, тур киліп, саарзар парған. Ікінҷі кӱнінде ол Варнаванаң хада Дервий саарзар чӧрібіскен.
Илҷілернің Сирийдегі Антиох саарзар айланғаны
21 Павелнең Варнава, Дервий саарда Чахсы Хабардаңар ӱгредіп, кӧп наа ӱгренҷі тапханнар. Анаң хатабох Листр, Икон паза Писидийдегі Антиох саарларҷа иртіп парғаннар. 22 Піске Худайның хан-ӱлгӱзінзер кӧп хыйаллар пастыра кірерге килізер тіп ӱгредіп ала, Худайға киртінерге хығырғаннар паза ӱгренҷілернің кӧңні-сағыстарын тыытханнар. 23 Илҷілер полған на тигірибнің пазында ах сағалларны турғыс салғаннар паза, ораза тудып, пазырғаннар. Анзын олар киртін сыххан Хан Худайның холына пиргеннер.
24 Анаң, Писидийҷе иртіп, Памфилий чирінзер читкеннер. 25 Пергий саарда Хан Худай сӧзіне ӱгреткеннер, анаң Атталий саарзар парғаннар. 26 Андартын олар Антиох саарзар чӱс парыбысханнар. Анда олар пу тоғыстарына Худайдаң алғас алған полғаннар, амды, тізең, олар аны толдыр салғаннар.
27 Андар читкенде, тигіриб чонын чыып алып, Худай оларнаң ниме иткенінеңер, хайди Ол иудей ниместерге киртініссер ізік ас пиргенінеңер прай чоохтап пиргеннер. 28 Ол саарда олар ӱгренҷілерінең хада илееде ӱр полғаннар.
15Иерусалимдегі чыылығ
1 Иудей чирінең килген кізілернің хай піреезі харындастарны, Моисей Чахии хоостыра сӱннет итпезеңер, арачылан полбассар тіп, ӱгреткеннер. 2 Че Павелнең Варнава ол кізілернең, чараспин, тың тартыс салғаннар. Андада пу кирек хоостыра Павелнең Варнаваны, ідӧк постарының аразынаң хай пірее пасха даа киртінчеткеннерні Иерусалимдегі илҷілерзер паза тигіриб ах сағалларынзар ызарға чарат салғаннар.
3 Павелнең Варнава, тигіриб чонына ӱдестіртіп алып, Финикий паза Самар чирлерінҷе ирткеннер, андағы чонға иудей ниместернің Худайға киртін сыхханнарынаңар чоохтап, прай киртінчеткеннерні уғаа тың ӧріндіргеннер. 4 Иерусалимзер чит килгеннерінде, оларны тигіриб чоны, илҷілер паза тигіриб ах сағаллары удурлааннар. Павелнең Варнава Худай постарынаң ниме иткенінеңер паза иудей ниместерге киртініссер ізік ас пиргенінеңер оларға прай искір пиргеннер. 5 Андада фарисейлернің пірігізіндегі киртінчеткен кізілернің хай піреезі, тура хонып, иудей ниместерге сӱннет идерге паза Моисей Чахиинҷа чуртирға кирек тіп чоохтанған.
6 Илҷілер паза тигіриб ах сағаллары ол киректі ӱзӱрерге чыылыс парғаннар. 7 Ӱр ӱзӱрген соонда, Пётр, тур киліп, оларға чоохтаан:
– Харындастар! Сірер пілчезер, иң пастабох Худай, иудей ниместер Чахсы Хабарны миннең истіп, Худайға киртін сыхсыннар тіп, пістің арабыстаң мині таллап алған. 8 Кізілер сағызын пілчеткен Худай, иудей ниместерге піскеӧк чіли Худай Худын сыйлап, оларны Позына алчатханын киречілеен. 9 Пірдеебісті пасхалабин, иудей ниместернің чӱректерін киртініснең арығлабысхан. 10 Амды ноға сірер Худайны сынапчазар? Ӱгренҷілернің мойныларына пістің ӧбекелерібіс тее паза піс тее апар полбаан чӱкті сал пирерге кӱстенчезер? 11 Че піс оларох чіли Хан-пигібіс Иисус Христостың паарсазынаң арачылан халарыбысха киртінчебіс.
12 Анаң чыылған чон, тымыл парып, Варнаванаң Павелні искен. Олар хайди Худай оларнаң пастыра иудей ниместернің аразында хайхастар паза танығлар иткенінеңер чоохтааннар. 13 Анаң олар тохтап парғанда, Иаков, чооғын пастап, теен:
– Харындастар! Истіңер мині. 14 Симон чарыт пирген, хайди Худай пастап иудей ниместердең Позының чонын идіп аларына хайығ салған. 15 Анзынаң ухаанҷыларның сӧстері дее чарасчалар, аннаңар піди пазылған полған:
16 «Анаң, айлан киліп,
Давидтің хыйын тӱскен чуртын, нааҷылап саларбын.
Иңзеріл парған нимелерін,
прай тыхтап, тӱзет саларбын.
17 Аннаңар пасха кізілер паза прай чоннар,
кемні Мин Позыма чоным идінерге хығырғам,
Хан Худайны тілирлер,
– тіпче прай пу нимені чайапчатхан Хан Худай».
– 18 Худайға Позының хас-хаҷаннаң итчеткен киректері прайзы пілдістіг. 19 Аннаңар, сағынчам, Худайға айланчатхан иудей ниместерге харығ полбасха кирек. 20 Че оларға піди пас пирерге кирек – чой худайларға салылған чиисті чібеске, чӧреес хылыхтығ полбасха, поо пазылған малның идін чібеске паза ханны іспеске, постары хынминчатхан нимелерні пасхаларына итпеске. 21 Моисей Чахиин хас-хаҷаннаң пеер полған на саарның синагогаларында хығырадырлар, аның сӧстерін суббота сай искіредірлер нооза.
Иудей ниместерге пічік ысханы
22 Андада илҷілер паза ах сағаллар, прай тигіриб чонынаң чӧптезіп алып, постарының аразынаң нинҷе-де кізі таллап алғаннар, анаң оларны Антиох саарзар Павелнең паза Варнаванаң хада ызарға чарат салғаннар. Оларның пірсі Варсава тіп солалығ Иуда, ікінҷізі Сила полған. Олар киртінчеткен харындастарның аразында пастыхтар полғаннар. 23 Олар мындағ пічік пас пиргеннер:
«Илҷілер, тигіриб ах сағаллары паза харындастар Антиох саарда, Сирий паза Киликий чирлерінде чуртапчатхан иудей нимес чоннардаң сыххан харындастарға чолабит ысчабыс! 24 Пістің арабыстаң парған хай пірее кізілер, сӱннет итчең кибірні тудып, Моисей Чахиинҷа чуртирға кирек тіп, сірерні сағыссырат салғаннарын искебіс. Піс оларға андағ нимені чахыбаабыс. 25 Аннаңар піс, мында чыылызып, аарлығ Варнаванаң паза Павелнең хада сірерзер позыбыс таллап алған кізілерібісті ызарға чарат салғабыс. 26 Ол кізілер Хан-пигібіс Иисус Христос ӱчӱн постарының тыннарына даа айабааннар. 27 Аннаңар піс сірерзер Иуданы паза Силаны ысчабыс. Олар піс пасхан нимелерні сӧстернең чарыт пирерлер. 28 Худай Худы даа, піс тее сірерге пасха чӱк артарға пір дее кирек чоғыл тіп сағынчабыс, че пу ла иң кирек нимелерні: 29 чой худайларға тайығ идіп салған чиисті, поо пазылған малларның идін паза ханны чібеңер, чӧреес хылыхтығ полбаңар паза постарың хынминчатхан нимені пасхаларына даа итпин турыңар. Пу нимені толдырзаңар, орта идерзер. Хазых полыңар».
30 Ысхан кізілер, Антиох саарзар чидіп, кізілерні чыып алып, пу пічікті пирібіскеннер. 31 Мындағы чон, ол пічікті хығырып, чахығларға ӧрінген. 32 Иуданаң Сила, ухаанҷылар полғаннарынаңар, мындағы харындастарны кӧп ӱгредіп, оларның киртіністерін тыытханнар. 33 Анда анҷа-мынҷа полып алған соонда, харындастарны нандыра, оларны пеер ысханнарзар, амыр хоных алғап, позыдыбысханнар. 34 Че Сила анда халарға сағыныбысхан, Иуда, тізең, Иерусалимзер айланған.
Павелнең Варнаваның чарылысханы
35 Павелнең Варнава Антиох саарда чуртааннар. Олар паза пасха кӧп ӱгретчілер, кізілерні Хан Худай сӧзіне ӱгредіп, Чахсы Хабарны искіргеннер.
36 Нинҷе-де тус ирткенде, Павел Варнаваа теен:
– Хан Худай сӧзін искірген прай саарларыбысча хатап чӧр киліп, Худайға киртінчеткеннер хайди чуртапчатханнарын кӧр килең.
37 Варнава позынаң хада Марк тіп солалығ Иоанны алып аларға сағынған. 38 Че Павел постарынаң Памфилийде чарыл парыбысхан, паза итчең тоғыстарында араласпаан Иоанны хада аларға хынмаан. 39 Анзынаң талаза халып, олар чарылыс парғаннар. Варнава, Маркты хада алып, Кипрзер кис парыбысхан. 40 Павел, тізең, Силаны таллап алған, анаң харындастар пастыра Худай алғазын алып, чорыхха сығыбысхан. 41 Олар, Сирий паза Киликий чирлерінҷе чӧріп, андағы тигіриб чонының киртіністерін тыытханнар.
16Павелге Тимофейнің хозылғаны
1 Павел Дервий паза Листр саарларға читкен. Анда киртінчеткен иудей іҷеліг, грек пабалығ Тимофей ады-солалығ ӱгренҷі полған. 2 Тимофейдеңер Листрдегі паза Икондағы харындастар чахсы чоохтанғаннар. 3 Павел аны позынаң хада алып аларға хынған, че андағы иудейлер Тимофейнің пабазы грек кізі полчатханын пілгеннер, аннаңар ол Тимофейге сӱннет иттірібіскен. 4 Іди олар, саардаң саарға чӧріп, анда киртінчеткен кізілерге Иерусалимдегі илҷілернің паза тигіриб ах сағалларының чарадығларын, чахығларын толдыр турардаңар чоохтап турғаннар. 5 Тигіриб чонының киртінізі тыып, аның саны кӱннің сай хозылғаннаң хозылған.
Павелнің хараана кӧрінген кӧспек
6 Хаҷан олар Фригий паза Галат чирлерін ирткеннерінде, Худай Худы оларны Асий чирінзер Худай сӧзінеңер искірерге позытпаан. 7 Мисий чирінзер чидіп, Вифиний чирінзер парарға иткеннер, че Хут оларны андар позытпаанох. 8 Мисий чирін иртіп, олар Троада саарға читкеннер. 9 Хараазын Павелнің кӧспегінде Македон чирінең пір кізі, алнында тура тӱзіп, сурынып ала теен: «Македон чирінзер киліп, піске полыс пир». 10 Аны кӧрген соонаң, Хан Худай пісті Чахсы Хабардаңар искірерге андар хығырча тіп сағына тартып, сах андох Македон чирінзер парарға тимненібіскебіс.
Павелнің Филипп саарда ӱгреткені
11 Іди, Троада саардаң сығып, піс Самофракий олтырыхсар кӧні читкебіс, пазағы кӱнінде, тізең, Неаполь саарда полғабыс. 12 Андартын Филипп саарзар читкебіс. Ол Македон чирінің пу чардығындағы пастағы саар полған паза Рим колониязы полған. Анда піс анҷа-мынҷа кӱн полғабыс. 13 Субботада піс саар тастындағы суғ хазынзар парғабыс, хайда иудейлернің кибірі хоостыра Худайға пазырҷаң чир пар поладыр. Анда одырып алып, чыылыс парған ипчілернең чоохтасхабыс. 14 Оларның аразында Фиатир саардаң аарлығ хызыл ис сатчаң паза Худайны улуғлапчатхан Лидий тіп пір ипчі истіп одырған. Хан Худай, тізең, Павелнің чооғын оңарзын тіп, ол ипчінің чӱреен ас пирген. 15 Лидий, ибдегілерінең хада кіреске тӱскен соонда, теен:
– Мині Хан Худайның сын кізізі тіп сағынчатсаңар, турамзар кіріп, минде чуртап алыңар.
Іди ол пісті чӧптеп алған.
Павелнең Силаның харибге чаптырғаны
16 Пірсінде піс пазырҷаң чирзер парчатханда, нымысчы хыс тоғас парған. Ол полар нимені кӧзітчеткен хутха хаптырт салтыр. Іди ухаанҷылап, ол хыс ээлерін уғаа пайытчатхан. 17 Павелнің паза пістің сообысча киліп, ол хыс хысхырған:
– Пу кізілер Ӧӧркі Худай нымысчылары. Олар піске арачыланыс чолынаңар искірчелер.
18 Іди ол хыс кӧп кӱн ит турған. Павел, тарын парып, айнаа# айланып, теен:
– Иисус Христостың адынаң тіпчем сағаа, сых аннаң!
Олох туста чабал хут хыстаң сых чӧрібіскен. 19 Пайаағы хыстың ээлері, пайыҷаң оңдайлары чох пол парғанын кӧріп, Павелнең Силаны, тудып алып, чыылығлар иртірҷең чирзер алдыра пастыхтарзар сӧзір сыхханнар. 20 Оларны пастыхтарынзар ағыл киліп, тееннер:
– Пу иудей полчатхан кізілер пістің саардағыларны ай-пораан итчелер. 21 Олар мында піске, римдегілерге, чаразарға даа, толдырарға даа киліспинчеткен кибірлерні ӱгрет парчалар.
22 Кізілер дее олардаң тоғыр пол сыхханнар. Пастыхтар, тізең, Павелнең Силаның кип-азахтарын суура тартып, оларны сымыхнаң соғарға чахааннар. 23 Соғып-соғып алып, тізең, оларны харибге чаап салғаннар. Андағы хадағҷаа оларны сиргек хадарарға чахааннар. 24 Андағ чахығ алып алып, хадағҷы, оларны істіндегі пӧлікте пиктеп, азахтарына ағас кізен кизірт салған.
25 Орты хараа тузында Павелнең Сила, пазырып, Худайны саблапчатхан сарыннарын сарнааннар, харибдегілер, тізең, оларны искеннер. 26 Кинетін чирнің уғаа тың тітіреп сыхханына хариб тӧзінең прай чайхала тӱскен, анаң прай ізіктер аза чачырааннар, прайларының ілҷірбелері пос-пас тӱс парғаннар. 27 Хариб хадағҷызы, усхун киліп, кӧрзе, прай ізіктер азых. Анаң, харибдегілер тис парыбысхан поларлар тіп, ол, хылызын сығара тартып, позын сазыбызарға иткен. 28 Че Павел, тыыда чоохтанып, аны тохтадыбысхан:
– Позыңа хомай ниме итпе. Піс прайзыбыс мындабыс.
29 Хадағҷы, чарытхы ағылдырып алып, хариб істінзер кире ойлаан, анаң, тітірезіп ала, Павелнең Силаның азағынзар тӱскен. 30 Анаң оларны харибдең сығар парыбызып:
– Пиглерім! Арачылан халар ӱчӱн, ниме идерге кирек мағаа? – тіп сурған ол.
– 31 Иисус Христос Хан-пиге киртін, андада позың даа, прай тураң даа арачылан халарзар, – нандырғаннар ағаа олар.
32 Анаң Хан Худай сӧзіне аны паза аның туразында полған прай кізілерні ӱгреткеннер. 33 Хадағҷы олох туста хараазын, оларны сығарып, палығларын чууп пирген, анаң позы даа, аның ибдегілері дее сах андох кіреске тӱскеннер. 34 Анаң, оларны ибінзер ағылып, стол кистіне одыртып, сыйлаан, позының паза ибдегілерінің Худайға киртін сыхханнарына ӧрінген.
35 Кӱнӧрте пол килгенде, саар пастыхтары, нымысчыларын хадағҷызар ызып, тееннер:
– Ол кізілерні позыдыбыс.
– 36 Пастыхтар сірерні позыдыбыс тіп кізі ыстылар. Амды, мыннаң сығып, амыр-хазых чӧріңер, – искірген Павелге хариб хадағҷызы.
– 37 Пісті, Рим кізілерін, чарғы даа чох, чон кӧзіне чыртып, харибге чапханнар. Амды, тізең, сым-туюххан позытчалар? Чох, постары киліп, позыдыбыссыннар пісті, – теен оларға Павел.
38 Нымысчылар, парып, ол сӧстерні саар пастыхтарына читір пиргенде, анзылары, пуларның Рим кізілері полчатханнарын истіп, хорых парғаннар. 39 Киліп, тізең, оларның алнында пыросынғаннар, анаң, тастынзар сығарып, саардаң парыбызыңар тіп сурынғаннар. 40 Олар, тізең, харибдең сығып, Лидийзер килгеннер, анда киртінісче харындастарны кӧр салып, оларны ӱгредіп, саардаң чӧре халғаннар.
17Фессалоник саарда
1 Павелнең Сила, Амфиполь паза Аполлон саарларны иртіп, иудейлернің синагогазы турчатхан Фессалониксер чиде салғаннар. 2 Павел позының оңдайынҷа синагогазар кіріп, ӱс суббота изере кізілернең Худай Пічиин ӱзӱрген. 3 Мессий, чобалып, ӧлімнең тірілерге кирек полған тіп чарыда чоохтап ала, киречілеен.
– Ана ол Мессий мин чоохтапчатхан Иисус полча, – теен Павел.
4 Исчеткен кізілернің хай піреезі, киртін сығып, Павелнең Силаа хозылған. Оларның аразында Худайны улуғлапчатхан гректер кӧп полған, ідӧк саблығ ипчілер дее илееде полған. 5 Че киртінминчеткен иудейлер, атархап, саарның ачыхтарынаң нимее чарабаан кізілерні хада алып, хорылысханнар паза саардағы чонны тарындырғаннар, анаң Иасонның туразынзар парып, Павелнең Силаны чон алнына сығарыңар тіп хысханнар. 6 Че оларны таппин, иудейлер Иасонны паза киртінчеткен харындастарның хай піреезін, хаап алып, саар пастыхтарынзар апарғаннар.
– Прай чирні ай-пораан итчеткеннер пеер читтірлер! 7 Иасон, тізең, оларны туразына кирген. Ол кізілер, хағанның чахығларынаң тоғыр полып, пасха кізіні, Иисусты, постарының ханына санапчалар, – тіп, хысхырысханнар.
8 Анзын искен кізілернің дее, саар пастыхтарының даа аразында хорылыс пасталыбысхан. 9 Че анаң Иасонның паза пасхаларының ізес ахчаларын алып алғаннар, постарын, тізең, позыдыбысханнар.
Верий саарда
10 Киртінісче харындастар, тізең, олох хараазын Павелнең Силаны Верий саарзар ызыбысханнар. Андар чидіп олар иудейлер синагогазынзар парғаннар. 11 Мындағылар фессалониктегілернің хыринда арығ сағыстығ полғаннар: олар, кӱннің сай Худай Пічиин хығырып, андағ ба, андағ нимес пе тіп сыныхтап ала, Чахсы Хабарны хынып алғаннар. 12 Пу саардағы кізілернің кӧбізі киртін сыххан: гректернің пай ипчілері дее, иреннернің дее илеедезі.
13 Че хаҷан Фессалониктегі иудейлер Павелнің Верий саарда Худай сӧзіне ӱгретчеткенін піл салғаннар, олар, андар чиде салып, андағы кізілерні Павелдең тоғыр кӧдіріп, сағыстарын ай-пораан иткеннер. 14 Андада киртінісче харындастар Павелні талайзар алдыра парчатхан кізіні чіли ызыбысханнар. Силанаң Тимофей, тізең, анда халғаннар. 15 Хада килген кізілер Павелні Афин саарға читіре ӱдес салғаннар. Анаң, Павелдең Силанаң Тимофейні позынзар табыраанҷа ызыбызарға чахығ алып алып, нандыра пара халғаннар.
Павел Афин саарда
16 Оларны Афин саарда сағыпчатхан туста Павел, кізі чайаан худайларның саарға толдыра турғлапчатханнарын кӧріп, тың ачырған парған. 17 Аннаңар ол синагогада иудейлернең, Худайны улуғлапчатхан гректернең паза кӱннің сай тасхар тоғасхан кізілернең чоох апарған.
18 Андағы эпикурей паза стоик философтарның хай піреезі+ 17:18 Ол туста эпикурейлер паза стоиктер ікі пӧзік паалалчатхан философия школалары полғаннар. Павелнең чоохтасхан. Павел кізілерге Иисустаңар паза Аның тірілгенінеңер Чахсы Хабар искірчеткеннеңер, піреелері чоохтанғаннар: «Ниме тирге сағынча пу хуруғ тіл?» Че пасхалары тееннер: «Ол піске пасха худайлардаңар чоохтапча ба таң».
19 Олар, Павелні Ареопаг чӧбінің орнынзар ағыл киліп, тееннер:
– Синің ӱгретчеткенің хайдағ андағ наа ӱгредіг полҷаң, піске аны пілерге чарир ба? 20 Син пістің хулахтарыбысха пасхаҷыл нимелер чоохтапчазың. Аннаңар, аның ниме полчатханын, піліп аларға сағынчабыс.
21 Афин саардағылар паза пеер пасха чирдең килген кізілер наа нимедеңер чоох-чаахтазып, истіп, тус иртірерге хынғаннаң артых пасха пір дее нимее іди тың хынмаҷаңнар.
22 Павел, Ареопаг чӧбінің ортызында турып, чоохтап сыххан:
– Афин саардағылар! Мин, сірерні кӧріп, худай кибірліг полчатханнарыңны сизінчем. 23 Мин, сірернің пазырчатхан орыннарыңны ситкіп кӧр чӧріп, тайығ салҷаң орыннарның пірсіне урун парғам. Анда «кізі пілбес Худайға» тіп пазыл партыр. Ана Анзынаңар, хайзын сірер, пілбезе дее, улуғлапчазар, чоохтап пирим сірерге.
– 24 Пу чир-чайаанны паза андағы прай нимені тӧстеп салған Худай – чирнің паза тигірнің Хан Худайы – кізі холынаң иділген храмнарда чуртабинча. 25 Ол Позына, пірее ниме кирексіп, кізілер нымысчы ползыннар тіп сурынминча. Ол Позы прай нимее тын, чуртас паза нинҷе ниме пар прай пирче. 26 Пір кізідең Ол прай чоннарны чайап салып, оларны чуртирға прай чир ӱстӱнҷе тарадыбысхан. Чоннарға чуртир тузын паза орнын прай кӧзіт пирген.
– 27 Кізілер Худайны тілеп чӧрзіннер тіп, арса, сизік хаап, Аны таап таа алар ба тіп, Худай іди иткен. Итсе-де, Ол пістің полғаныбыстаң на тың даа ырах нимес.
28 «Піс Худайның сылтаанаң чуртапчабыс,
пас чӧрчебіс паза ӧӧн позыбыснаң мындабыс нимес пе зе».
Сірернің кибелісчілеріңнің хай піреезі чоохтаанни:
«Піс тее Аның палаларыбыс».
– 29 Піске, Худай тӧлі полчатханыбыс ӱчӱн, Худай алтыннаң, кӱмӱстең алай тастаң ус хол паза кізі сағызы сылтаанда чайал парған ома тіп сағынарға чарабас. 30 Аннаңар Худай прай кізілерге, Аны пілбеен тустарға хайығ салбин, амды чазыхтарынаң хыйа полыбызарға чахыпча. 31 Худай чир ӱстӱндегі чонның орта чарғызын итчең кӱнні Позы таллап алған Кізізі пастыра адап салған. Анзын Ол, Аны ӧлімнең тірілдіріп, прай кізілерге киречілеен.
32 Ӧлімнең тірілдіріп алчатханын истіп, піреелері кӱлгеннер, пасхалары, тізең, чоохтанғаннар:
– Ол нимедеңер сині пірее пасха туста истіп аларбыс.
33 Анаң Павел олардаң сых чӧрібіскен. 34 Че хай пірее кізілер, ағаа хозылып, киртін сыхханнар. Оларның аразында Дионисий тіп ирен, Ареопаг чӧбінің кізізі, Дамарь тіп ипчі паза пасхалары даа хада полғаннар.
18Павел Коринф саарда
1 Аның соонаң Павел, Афин саардаң сығып, Коринф саарзар килген. 2 Анда Понт чирінең сыххан Акила тіп иудейге паза аның ипчізіне, Прискиллаа, тоғас парып, оларзар килген. Рим хағаны Клавдий прай иудейлерні Римнең сығара сӱргеннеңер, олар ӱр ниместе Италийдең килген полғаннар. 3 Олар даа, Павелӧк чіли, отахтар итчеткен устар полғаннарынаңар, ол, оларда халып, тоғынған. 4 Суббота сай Павел синагогада иудейлернең паза гректернең чоохтазып, оларны киртіндірерге кӱстенген.
5 Силанаң Тимофей Македон чирінең килгеннерінде, тізең, Павел, кӧңніне пастырып, иудейлерге Мессийнің Иисус полчатханын киречілеен. 6 Иудейлер, тізең, ағаа тоғырланып, чабал чоохтан сыхханнарында, Павел, кип-азаан хахтабызып, оларға теен:
– Сірерге урунған ниме ӱчӱн постарың нандырығ тударзар. Мин арығбын. Амды мин пасха чоннарзар парарбын.
7 Анаң сығыбызып, Худайны аарлапчатхан Иуст тіп пір кізізер килген. Аның туразы синагога хыринда турҷаң. 8 Синагога пазы Крисп, тізең, прай ибдегілерінең хада Худайға киртін сыххан. Коринф саардағыларның аразынаң кӧп кізі, ідӧк киртініп, кіреске тӱскен. 9 Хараазын кӧспегінде Худай, Павелнің хараана кӧрініп, теен:
– Хорыхпа, чоохтан на тур, пір дее тохтаба. 10 Мин синнең хадабын, нооза. Пу саарда Минің кізілерім кӧп, аннаңар сағаа пірдеезі хомай итпес.
11 Павел пу саарда, кізілерні Худай сӧзіне ӱгредіп, пір чыл алты ай полған.
12 Ахай чирінің пастығына Галлионны турғыс салғаннарында, иудейлер, пос аразында чӧптезіп алып, Павелні тудып алғаннар, анаң аны чарғаа ағыл килгеннер. 13 Павел кізілерні Моисей Чахии хоостыра нимес Худайға пазырарға ӱгретче тіп хоптааннар.
14 Павел чоохтанарға иткен аразында, Галлион иудейлерге теен:
– Иудейлер! Пу кізі піреезін хыйыхтаан полза алай хомай ниме идерге харасхан полза, андада мағаа сірерні исчең сылтағ поларҷых. 15 Че талас ӱгредіглердеңер, ады-солалардаңар паза Моисей Чахығларынаңар парчатса, ол киректерні постарың алынҷа ӱзӱріңер. Минің ол нимелерге чарғыҷы поларым килбинче.
16 Анаң оларны чарғы чирінең сығара сӱрібіскен. 17 Прай гректер, тізең, Сосфенні, синагога пазын, хаап алып, чарғы туразы алнында сохханнар, че Галлион оларның араларына пір дее кірбеен.
Павелнің Сирийдегі Антиохсар айланғаны
18 Павел, Коринф саарда илееде кӱннер полып алып, харындастарнаң анымҷохтазып, Сирий чирінзер чӱс парыбысхан. Акиланаң Прискилла даа анаң хада парыбысханнар. Павел Кенхрей саарда, Худайға пирген сӧзін толдырарға тіп, састарын хырыхтырыбысхан. 19 Ефес саарға читкенде, Павел, синагогазар кіріп, анда иудейлернең анзын-мынзын ӱзӱрген. Олар постарында ам даа полып аларға сурынғаннарында, Павел ынабаан.
– Мағаа пу чағдапчатхан ӱлӱкӱнде Иерусалимде поларға кирек. Худай пирзе, мин соонаң сірерзер килербін, – теен.
Анаң анымҷохтазып, Акиланаң Прискилланы Ефесте халғыс салып, позы, тізең, парыбысхан.
22 Кесар саарға чидіп, аннаң Иерусалимзер киліп, тигіриб чонынаң тоғазып алып, Павел Антиох саарзар парыбысхан. 23 Анда анҷа-мынҷа тус полып алып, пазох чорыхха сығыбысхан. Ӱгренҷілернің кӧңнілерін тыыдып ала, Галат паза Фригий чирлерін изерістіре ирт парып одырған.
Аполлостың Ефесте полғаны
24 Александр саарда тӧреен Аполлос тіп ады-солалығ пір иудей Ефес саарзар килген. Ол уғаа хоос чоохтығ паза Худай Пічиин чахсы пілчеткен кізі полған. 25 Апполос, Хан Худайның чолынҷа ӱгреділген кізі полып, прай ізіг кӧңнінең чоохтанып, Хан-пигібістеңер тӱзімніг ӱгрет салып одырған, че итсе-де ол Иоанның кіреске тӱскенін не пілген. 26 Аполлос синагогада пір дее чалтанмин чоохтан сыххан. Акиланаң Прискилла, аны искен соонда постарынзар хығырып алып, ағаа Хан Худай чолынаңар орта иде чоохтап пиргеннер. 27 Анаң Аполлос Ахай чирінзер парарға тимненібіскенде, мындағы харындастар, андағы ӱгренҷілерге Аполлосты чахсы удурлазыннар тіп, пічік ызыбысханнар. Аполлос, андар чит киліп, Худай паарсазы хоостыра киртіністіг пол парғаннарға кӧп полысхан. 28 Ол кізілер кӧзіне тартызығларда кӱстіг сӧзінең Худай Пічии хоостыра Мессийнің Иисус полчатханын уғаа киртіндіре кӧзідіп, иудейлердең азып алҷаң.
19Павелнің Ефесте полғаны
1 Аполлос Коринф саарда полчатхан туста, Павел, ортызынзархы чирлерҷе иртіп, Ефес саарзар чит килген. Анда хай пірее ӱгренҷілерні таап алып, 2 олардаң сурған:
– Сірер, киртін сығып, Худай Худын алғазар ба?
– Піс Худай Худынаңар испеебіс тее, – нандырғаннар олар ағаа.
– 3 Хайдағ ниме пастыра сірер кіреске тӱскезер? – пазох сурған олардаң Павел.
– Иоанның кіреске тӱзіргенінең, – нандырғаннар олар.
– 4 Иоанн кізілерні чазыхтарынаң хыйа ползыннар тіп кіреске тӱзірген. Ол позының соонҷа килчеткеніне, Иисус Христосха, киртінерге хығырған, – теен Павел.
5 Аны истіп, ӱгренҷілер Иисус Хан-пигнің адынаң кіреске тӱскеннер. 6 Анаң Павел оларзар холларын салғанда, оларға Худай Худы тӱскен. Ӱгренҷілер ухаанҷылааннар паза аймах-пасха тіллернең чоохтан сыхханнар. 7 Оларның прайзы он ікіҷе кізі полған.
8 Павел, синагогазар киліп, кізілернең чоохтазып, Худай хан-ӱлгӱзінеңер киртістіг иде ӱс айҷа чалтанмин ӱгреткен. 9 Че хай пірее кізілер, ағаа тарынып, киртінмин, кізілер кӧзіне Хан Худай чолын сӧклееннер. Андада Павел, киртінчеткен ӱгренҷілерін чарып алып, Тиранн тіп кізінің ӱгредіг туразында кӱннің сай ӱгрет турған. 10 Іди ікі чылҷа полған. Аннаңар Асий чирінің прай даа кізілері, иудейлер дее, гректер дее, Иисус Хан-пигдеңер ӱгредігні искеннер.
Скеваның ооллары
11 Худай Павелнің холынаң илееде хайхастар иткен. 12 Ағырығ кізілерзер аннаң ал халған хол платтарын алай ба хурларны салып, ағырығларын тохтатчаңнар, чабал хуттар даа олардаң сых парыбыс турҷаңнар. 13 Пір орында чуртабинчатхан иудей сыбырағҷылары даа Иисус Хан-пигнің адынаң чабал хуттар кірген кізілерні имнирінде тузалан кӧрҷеңнер.
– Сірерні Павел ӱгретчеткен Иисустың адынаң сыбырапчабыс, – чоохтанҷаңнар олар.
14 Андағ нимені иудейлернің улуғ абызы полчатхан Скеваның читі оолғы итчең.
15 Че чабал хут оларға піди нандырған:
– Иисусты пілчем, Павел дее мағаа таныс, че сірер чи кемзер?
16 Анаң чабал хутха хаптырған кізі, оларға атығып, тыыныбызып, кӱснең оларны асхан, анзылары, тізең, ол турадаң, кип-азах чох паза чоо сохтыр салып, сығара хонғаннар. 17 Пу тылаас Ефес саарда чуртапчатхан прай даа иудейлер паза гректер аразында тарап парған. Прайзы хорыхханнарына Иисус Хан-пигнің адын сабландырған. 18 Киртін парғаннарның кӧбізі, тізең, Павелзер киліп, постарынаңар паза иткен чазыхтарынаңар кӧні чоохтааннар. 19 Сыбырағҷы киреенең айғасхан кізілернің кӧбізі, постарының пічіктерін чыып алып, оларны кізілер кӧзіне ӧртеен. Ол пічіктернің турчатхан паазын санабысханда, иліг муң кӱмӱс ахчаа чит партыр. 20 Ана іди, кӱс алынып, тарап сыххан Хан Худай сӧзі.
21 Ол киректер соонда Павел, Македон паза Ахай чирлерінҷе иртерге паза Иерусалимге чидерге пӧгін тудып, чоохтанған:
– Анда полып алып, мағаа Римні дее кӧріп аларға кирек.
22 Анаң ол, позына полысчатхан Тимофейнең Ерастты Македон чирінзер ызыбызып, позы ӱр нимеске Асий чирінде хала парған.
Ефестегі хорылыс
23 Ол тустарда Хан Худай чолынаң тоғыр илееде кӧп кізі кӧдірілген. 24 Кӱмӱс киреенең айғасчатхан ус кізі Димитрий, Артемиданың+ 19:24 Артемида грек кибірінде чир чайааның прай саринаң хозылып ӧзерінең устапчатхан ипчі худай полған. Ефесте Артемидаа улуғ храм турҷаң. кӱмӱс храмыҷахтарын итчеткен ус, чонға паза хоосчыларға илееде кӧп парыс ағылҷаң полған. 25 Ол, хоосчыларны паза пасха даа андағох ус чонны чыып алып, теен:
– Арғыстар! Сірер пілчезер, пу тоғыснаң палғалыстығ пістің ис-пайыбыс. 26 Че сірер кӧртеечезер, истеечезер, пу Павелнің Ефес саарда ла нимес, че прай даа Асий чирінде, кізі холынаң иділген нимелерні худай ниместер тіп кізілерге киртіністіг чоохтан чӧріп, кӧп кізіні тискерлендірчеткенін. 27 Мынзы, тізең, узыбыстың на нимес, че улуғ худайыбыс Артемиданың храмының пір дее нимее салылбазынаң хорғыстығ. Прай Асий чирінде паза прай чир-чалбахта улуғлалчатхан худайыбыстың аарлығ омазы хырыл халар.
28 Пу нимені ис салып, оларның чабаллары тут килген.
– Ефестегі Артемида илбек! – хысхырыс сыхханнар олар.
29 Прай саар хорылысха пат парған. Павелнең хада чӧрчеткен македон кізілерін, Гаийнең Аристархты, хаап алып, прайзы пір саңай чыылығлар иртчеткен орынзар чӱгӱрізе халған. 30 Павел ол кізілерзер удур сығарға иткенде, ӱгренҷілер аны позытпааннар. 31 Асий чирінің хай пірее пастыхтары даа, Павелге нанҷы полчатханнары, андар кізі ызып, чыылығда кӧрінмеске сурынғаннар.
32 Ол туста піреелері пір ниме, пасхалары, тізең, пасха ниме хысхырысханнар. Чыылығ оорли ла иртчеткен, мында чыылыс парғаннарның кӧбізі нимее чыылысханнарын даа пілбеен. 33 Иудейлер постарының аразынаң Александрны сығара іткеннер. Кізілер аразынаң кем-де ағаа ниме идерге кирек полчатханын чоохтаан. Александр, холын кӧдіріп, кізілерге чоохтанарға иткен. 34 Кізілер, аның иудей полчатханын піл салып, пір тиңе пірее ікі часча хысхырғаннар:
– Ефестегі Артемида илбек!
35 Андада саар пастыхтарының пірсі, кізілерні амырадып, теен:
– Ефес кізілері! Кем пілбинче, Ефес саар илбек Артемида худайның паза тигірдең тӱскен ызых тастың+ 19:35 Тигірдең тӱскен ызых тас – грек тілінде «диопет» тіп адалча. нымысчы саары полчатханын? 36 Мында тартысчаң ниме чох полза, андағда сірерге, амырап парып, кинен хылынмасха кирек. 37 Сірер, тізең, пеер Артемида худайыңарны хомайлабаан даа, храмда даа пір дее ниме оғырлабаан кізілерні ағыл килгезер. 38 Димитрий паза аннаң хада полчатхан хоосчылар кемні-де хоптирға сағынчатсалар, андағ нимее чарғылар паза пастыхтар пар: андар удур-тӧдір хоптаныссыннар. 39 Че пірее пасха ниме кӧрглепчетсеңер, анзы ӱлгӱ-чахығ чыылиинда пӧгілер. 40 Пісті, пол парған ниме ӱчӱн, кізілер, хорылыс кӧдірчезер тіп, пыролыбызарға даа айабастар. Пу хорылысты ахтир пістің пір дее сылтаабыс чоғыл.
[41] Іди тіп, ол чыылған чонны позыдыбысхан.
20Павелнің Македон паза Грек чирлерінҷе чӧргені
1 Хорылыстар тоозылғанда, Павел, ӱгренҷілерін хығырып, оларның кӧңнілерін тыыда чоохтанып, анаң оларнаң анымҷохтазып, саардаң сығып, Македон чирінзер парыбысхан. 2 Ол чирлерҷе иртчеткенде, андағы киртінчеткеннернің кӧңнілерін тыыда чоохтанып ала, Павел Грек чирінзер чит килген. 3 Анда ол ӱс ай полған, анаң Сирийзер парыбызарға иткен. Че иудейлернің позынаң тоғыр иділген хорылыстардаңар піл салып, Македон чирінҷе нандыра айланарға пӧгін сыххан. 4 Аны Асий чиріне теере Верий саардаң килген Пиррнің оолғы Сосипатр, Фессалоник саардаң килген кізілер Аристархнаң Секунд, Дервий саардаң килген Гаий, Тимофей, Асий чирінең килген кізілер Тихикнең Трофим ӱдескеннер. 5 Олар, пурун парып, пісті Троадада сағааннар. 6 Піс, тізең, Ачытпаан халас ӱлӱкӱні+ 20:6 Ачытпаан халас ӱлӱкӱні Апрель айда, Па’сха ӱлӱкӱнінің пасталарына орта, иртірілче. соонда Филипп саардаң чӱс парыбысхабыс. Анаң писче кӱн пазынаң оларға Троада саарда читкебіс. Анда читі кӱн полғабыс.
Павелнің Троадада халғанҷызын полғаны
7 Суббота иирде ӱгренҷілер Павелзер халас сындырарға чыылысханнар. Пазағы кӱнінде чорыхха сығарға итчеткеннеңер, Павел ӱгренҷілернең хада орты харааға теере чоохтасхан. 8 Піс чыылысхан ӱстӱндегі пӧлікте чарытхылар илееде полған. 9 Павелнің узах чооғы тузында кӧзенек алнында одырчатхан Евтих тіп оол сабыхсып парыбызып, хыймырана тӱзіп, ӱзінҷі хадылдаң чирге тӱс парған, кӧдірзелер, ӧліг. 10 Павел, алтынзар тӱзіп, андар чаба чадып, аны хуҷахтап алып, теен:
– Сағыссырабаңар, аның тыны ам даа сыхпаан.
11 Анаң ол, хатап ӧӧр сығып, халас сындырып алып, чібізіп, илееде ӱр, таң азыра даа, чоохтана-чоохтана, сых чӧрібіскен. 12 Пайаағы оолны тіріг позын ағыл килгеннеріне кізілер уғаа тың ӧрін парғаннар.
Павелнің Милит саарзар чӧргені
13 Піс, пурун парып, керіпке одырыбызып, Асс саарзар, Павелні алып аларға тіп, чӱс парғабыс. Ол, андар чазағ парарға полып, піске іди идерге чахаан. 14 Павел пісті Асс саарда удурлаанда, піс аны керіпке алып алып, Митилина саарзар чӱзе халғабыс. 15 Андартын парыбызып, пір кӱнінде Хиос олтырыхтың тоғыр турыбысхабыс. Паза пір кӱнінде Самос олтырыхха читкебіс. Анаң, Трогиллийде полып алып, пір кӱн пазынаң Милит саарға килгебіс. 16 Павел, оңдай полза, Иліг кӱн пайрамында+ 20:16 Пу пайрам Па’сха ӱлӱкӱннің соонаң илігінҷі кӱнінде таныхталҷаң, ол арыс сапчаң туста иртчең. Иерусалимде полып аларға маңзыраан, аннаңар ол, Асий чирінде тус чідірбеске тіп, Ефес саарда тохтабин, аннаң андар чӱзерге чарат салған.
Павелнің Милиттегі чооғы
17 Павел, Ефес саарның тигіриб ах сағалларын хығыртыбызарға тіп, Милит саардаң кізілер ызыбысхан. 18 Ах сағаллар андар килгенде, тізең, Павел оларға теен:
– Минің, Асий чирінзер киліп, пастағы кӱннердеңӧк сығара сыбыра сірернең хада полғанымны пілчезер. 19 Мин, кӧп хати харах чазым тӧгіп ала, иудейлернің чабал сағынып иткен сынағларын тобырып ала, Хан Худайға пазымнығ тоғынғам. 20 Мин, кізі кӧзіне алай алынҷа иблерде ниме дее искірзем, хайдағ даа нимее ӱгретсем, тузалығ пір дее ниме иртірбеем. 21 Мин иудейлерні дее, гректерні дее, чазыхтаң хыйа полып, Худайзар айланарға паза пістің Хан-пигібіс Иисус Христосха киртінерге ӱгреткем. 22 Амды мин Худай Худы кӧңнінҷе Иерусалимзер парчам. Пілбинчем, ниме анда мині сағыпча. 23 Че, мині хариб паза хыйаллар сағыпча тіп, Худай Худының прай саарларда киречілепчеткенін не пілчем. 24 Мин, тізең, позымның ӱлӱзімні, Иисус Хан-пигдең алған тоғысты, Худай паарсазынаңар Чахсы Хабарны кізілерге ӧӧрчіліг искірерін толдыр салим на тіп, пір дее нимее хайбинчам, позымның чуртазымны даа нимее салбинчам. 25 Амды мин пілчем: сірер прайзыңар, кемнің аразында мин чӧргем паза кемні Худай хан-ӱлгӱзіне ӱгреткем, мині паза кӧрбессер. 26 Мин Худайның прай кӧңнін сірерге искір турарға часпаҷаңмын. Аннаңар пӱӱнгі кӱнде чоохтапчам сірерге: мин пірдеезінің ханында пыролығ нимеспін. 28 Постарыңны паза Худай Худы хадарарға пирген ӧӧрні чахсы кӧріңер. Худайның паза Хан-пигібістің Позының тӧгілген ханы пастыра алған тигірибін хайраллаңар. 29 Минің соомда сірерзер ӧӧрні айабас чап пӱӱрлер килерлерін пілчем нооза. 30 Сірернің дее араңарда, ӱгренҷілерні постарының соонҷа апарыбызарға полып, саба чоохтанар кізілер табылар. 31 Аннаңар сизіктіг полыңар, сірернің полғаныңарны ла ӱс чыл ӱзігі чох хараа-кӱнӧрте, харах чазым тӧгіп ала, ӱгреткенімні ундубаңар!
– 32 Амды даа, харындастар, мин сірерні Худай холына пирчем. Аның паарсастығ сӧзін ундутпаңар! Ол сірерні аннаң андар ӱгрет полар, ідӧк Худай позының прай кізілеріне пирчеткен алғастардаң сірерге дее пир полар. 33 Мин пірдееңердең кӱмӱс тее, алтын даа, кип-азах таа аларға сағынмаам. 34 Постарың пілчезер, мин позыма даа, миннең хада полған кізілерге дее кирексеен нимелерні пу холларымнаң тоғынып алҷаңмын. 35 Мына піди піске, кӱстеніп тоғынып, кӱс чохтарға полызарға паза Иисус Хан-пигібістің сӧстерін ундубасха кирек полчатханын мин сірерге прай нименең кӧзіткем. Ол Позы даа тіҷең нимес пе зе: «Пирчеткені алчатханынаң часкалығ».
36 Іди чоохтанып, Павел, тізекке тӱзіп, оларның прайзынаң хада пазырған. 37 Андада улуғ сыытта прайзы Павелні, хуҷахтап, охсанған. 38 Ідӧк позының омазын паза кӧрбессер тееніне уғаа тың ачырғанғаннар. Анаң аны керіпке теере ӱдескеннер.
21Павелнің Иерусалимзер чорых сыхханы
1 Олардаң чарылып, піс, аннаң андар чӱзіп, кӧнізінең Кос олтырыхха читкебіс. Пазағы кӱнінде Родос олтырыхсар, аннаң сығара Патар саарзар парыбысхабыс. 2 Анаң Финикий чирінзер парчатхан керіпті таап алып, ағаа одырыбызып, аннаң андар чӱзе халғабыс. 3 Кипр олтырыхты ӱстӱнзархынҷа иртіп, піс Сирийзер чӱс парыбысхабыс. Анаң Тир саарда тохтап парғабыс, анда апарчатхан таарлағны керіптең тӱзірібізерге кирек полған. 4 Анда ӱгренҷілерні таап алып, читі кӱн полғабыс. Олар Худай Худы сизіндірген хоостыра Павелге Иерусалимзер парбасха чоохтааннар. 5 Ол кӱннерні иртіріп алып, піс чорыхха сығып, чолыбысты аннаң андар узаратхабыс. Пісті прайзы ипчілерінең паза палаларынаң даа хада саар тастына теере ӱдескен. Суғ хазында, тізең, тізекке тӱзіп, пазырып алғабыс. 6 Анымҷохтазып алып, піс керіпке одырыбысхабыс, олар, тізең, ибзер наныбысханнар.
7 Піс, тізең, чӱзе-чӱзе, Тир саардаң Птолемаид саарға читкебіс. Анда киртінісче харындастарнаң изен-минділезіп, оларда пір кӱн пол салғабыс. 8 Пазағы кӱнінде Павелнең піс, аннаң хада полғаннар, аннаң сығып, Кесар саарға читкебіс. Анда Чахсы Хабар тарадығҷызы Филипп тіп кізінің туразына кіріп, аннаң хада халғабыс. Ол читі нымысчының пірсі полған+ 21:8 Олардаңар кӧр: «Худай илҷілерінің чуртастары» 6:1-7. . 9 Аның кізее парғалах тӧрт хызы пар полған. Олар ухаанҷылаҷаңнар. 10 Оларда илееде кӱннер пол париғаныбыста, Иудей чирінең пір Агав тіп ухаанҷы кізі килген. 11 Ол, піссер кір киліп, Павелнің хурын алып алып, позының азах-холларын палғабызып, теен:
– Худай Худы піди тіпче: «Пу хурның ээзін Иерусалимде иудейлер, піди палғап алып, пасха чоннарның холына пирібізерлер».
12 Аны ис салып, піс тее, андағылар даа, Павелні Иерусалимзер парбасха сурынғабыс. 13 Че Павел, піске нандырып, теен:
– Ниме итчезер сірер? Ноға ылғап, чӱреемні хомзындырчазар? Мин Иерусалимде харибге ле кірерге нимес, че Иисус Хан-пигібістің ады ӱчӱн ӧл парарға даа тимдебін.
14 Хаҷан аны чӧптеп полбин салғаныбыста, піс, амырап парып, теебіс:
– Че, Худай кӧңні толзын!
15 Ол кӱннер соонда піс, тимненіп алып, Иерусалимзер пар сыххабыс. 16 Піснең хада Кесар саардаң хай пірее ӱгренҷілер парған. Олар пісті Мнасонзар, Кипрдең сыххан паза хаҷан-да ӱгренҷі кізізер, ӱдес парчатханнар. Анда піске халарға чарир полған.
Павелнің Иаковнаң тоғасханы
17 Иерусалимзер читкенібісте, киртінісче харындастар ӧрчіліг удурлааннар. 18 Пазағы кӱнде Павел піснең хада Иаковсар килген, тигіриб ах сағаллары даа килгеннер. 19 Павел, оларнаң изеннезіп алып, Худайның иудей ниместерге позынаң пастыра хайдағ ниме иткенін прай изерістіре чоохтап пирген. 20 Олар, аны истіп, Худайны сабландырғаннар, анаң Павелге тееннер:
– Кӧрчезің, харындас, нинҷе муң иудей Худайға киртін сыххан. Олар прайзы Моисей Чахии ӱчӱн турысчалар. 21 Че постарының аразында олар синнеңер піди чоохтасчалар: ол, пасха чоннар аразында чуртапчатхан прай иудейлерні палаларға сӱннет итпеске, иудейлер кибірін тутпасха, паза Моисей Чахиинаң хыйа поларға ӱгретче. 22 Ниме итчең ам? Пеер чон хайди даа чыылызар: килгеніңні истерлер нооза. 23 Син піс чоохтир нимені ит сал: арабыста аасхынып сӧс пирген тӧрт кізі пар. 24 Оларны хада алып алып, позын арығлаҷаң кибірні оларнаң хада иртібіс, анаң оларның ӱчӱн тайығны тӧлеп сал. Олар састарын хырығыбыссыннар. Андада кізілер, синнеңер чоохтаан чоохтарның тайма полчатханын паза Моисей Чахиин толдырчатханыңны піліп аларлар. 25 Киртін сыххан иудей ниместерге, тізең, пір дее андағ-мындағ ниме итпин, че чой худайларға салған чиисті, поо пазылған малның идін паза ханны чібезіннер тіп паза чӧреес хылыхтығ полбазыннар ла тіп пасхабыс.
26 Андада Павел, ол тӧрт кізінең хада арығланар кибірні иртібізіп, пазағы кӱнінде храмзар кіріп, анда арығланар кӱннер хаҷан тоозыларын паза хаҷан полғанының на ӱчӱн тайығ тӧлелерін чарлаан.
Павелні тудып алғаннары
27 Кибірнің читінҷі кӱні тоозыл таа париғанда, Асий чиріндегі иудейлер, Павелні храмда кӧр салып, кізілерні кӧӧктірібіскеннер, олар, тізең, аны хаап алғаннар.
– 28 Израиль иреннері, полыс пиріңер! Пу прай чирде прайзын пістің чоннаң, Моисей Чахиинаң паза пу храмнаң тоғыр поларға ӱгретчеткен кізі. Храмзар гректерні киріп, пу ызых орынны ардатхан, – хысхырысханнар олар.
29 Аның алнында олар Павелні паза Ефестең килген Трофимні саарда кӧргеннер, аннаңар Трофимні храмзар киргенӧк полар тіп сағынғаннар.
30 Прай саардағылар хорылыс сыхханнар, храмзар чон чыылыс сыххан. Анаң Павелні, хаап алып, храмнаң сығара сӧзір парыбысханнар, сах андох ізіктер чаба тартылғаннар. 31 Олар аны ӧдірібізерге итчеткен аразында андағы муң чааҷы пазына прай Иерусалим хорылыс сыхты тіп хабар читір пиргеннер. 32 Сах андох ол, чааҷыларны паза чӱспазыларын алып алып, андар пар сыххан. Кізілер, муң чааҷы пазын паза чааҷыларны кӧр салып, Павелні соғарын тохтатханнар. 33 Муң чааҷы пазы, чағын пас киліп, Павелні хаап алып, ікі ілҷірбее хаптыр саларға чахаан.
– Кемдір пу паза ниме ол ит салған? – сурған кізілердең ол.
34 Чонның піреелері пір ниме, пасхалары паза пасха ниме чоохтап, хысхырысханнар. Муң чааҷы пазы, мындағ сууласта сынны сығар полбин, Павелні сівеезер апарарға чахығ пирібіскен. 35 Ӧӧр парчатхан пасхысха читкенде, чааҷылар чыыл парған кізілер аразынҷа чадап ла ирткеннер, Павелні, тізең, хаап парарға киліскен. 36 Ибіре кізілер, андар сыынызып, хысхырғаннар:
– Ӧлім ағаа!
Павелнің чооғы
37 Сівеезер кірер алнында Павел муң чааҷы пазына теен:
– Мағаа пірее сӧс сағаа чоохтап пирерге чарир ба?
– Син грек тілін пілчезің ме? – таңнап парған анзы. – 38 Син пу кӱннерде ле, кізілерні тарындырып, хуу чазызар тӧрт муң сайбағҷыны хасхыр парыбысхан Египет кізізі нимессің ме?
– 39 Мин иудейбін. Киликий чиріндегі саблығ Тарс саардаңмын. Чонзар чоохнаң айланарға чарадыңар мағаа, – теен Павел.
40 Анзы чаратханда, тізең, Павел, пасхыста турып, танығ пиріп, холын кӧдірген. Кізілер сып-сым пол парғаннарында, ол еврей тілінең піди чоохтан сыххан:
22– 1 Харындастар паза пабалар! Алныңарда ахтанып чоохтанчатханымны истіп алыңар.
2 Аның еврей тілінең чоохтан сыхханын истіп, кізілер саңай тымыл чӧрібіскеннер. Павел теен:
– 3 Мин иудейбін, Киликийдегі Тарс саарда тӧреен, Иерусалим саарда Гамалиил ӱгретчімнің холында ӱгренген кізібін. Мин, ӧбекелерібістең Моисей Чахии хоостыра тирең паза сибер ӱгредіг алып алып, сірернің прайзыңарох чіли, прай позымны Худайға чарытхам. 4 Иисустаңар ӱгредігҷе парчатхан кізілерні, тізең, мин ӧлімге дее кире сӱр салҷаңмын. Иреннерні дее, ипчілерні дее, палғап, харибге одыртчаңмын. 5 Миннеңер иң улуғ абыс, прай ах сағаллар даа киречілеп поларлар. Мин, олардаң Дамаск саардағы иудей харындастарзар пічік алып алып, андағыларны тудып алып, ілҷірбеде Иерусалимзер чарғаа ағыларға тіп парчатхам.
– 6 Чолда, Дамасксар чағдап таа одырғанымда, кӱн ортызы тузында кинетін тигірзертін мині илбек чарых чарыдыбысхан. 7 Мин чирге аңдарыл парғам, анаң мағаа ӱн истілген. «Савл, Савл! Ноға син Мині сӱрчезің?» – теен ол ӱн. 8 «Кемзер сірер, Хан-пигім?» – нандырғам мин ағаа. «Мин син хыйа сӱрчеткен Назарет саардаң сыххан Иисуспын». 9 Миннең хада полғаннар, чарыхты кӧріп, хорых парғаннар, че миннең чоохтасхан ӱнні испееннер. 10 Андада мин сурғам: «Хан-пигім! Мағаа ниме идерге кирек?» «Турып, Дамасксар пар. Анда сағаа ниме идерінеңер прай чоохтап пирерлер», – теен мағаа Хан-пиг. 11 Ол чарыхтың чариина хараамның оды ус парған. Хада полған кізілер мині Дамаск саарға теере чидініп ала апарғаннар.
– 12 Анда Ананий тіп кізі полған. Ол Моисей Чахиинҷа чуртапчатхан арығ чӱректіг кізі полған. Аны Дамасктағы прай иудейлер улуғлаҷаңнар. 13 Ол, минзер пас киліп, теен: «Савл харындас, кӧр сых!» Мин сах андох аны кӧр салғам. 14 Ол, тізең, мағаа теен: «Пістің ӧбекелерібістің Худайы сині, Позының кӧңнін піліп алзын, Арығ Чӱректіг Кізізін кӧріп алзын паза Аның ӱнін истіп алзын тіп, азынада таллап алған. 15 Син, искен-кӧрген нимелердеңер чоохтап, прай кізілер алнында Аның киречізі поларзың нооза. 16 Че, нимее сӱмненчезің? Турып, кіреске тӱс паза Иисус Хан-пигібіссер айланып, чазыхтарыңнаң арығлан».
– 17 Че хаҷан мин, Иерусалимзер айлан киліп, храмда пазырчатханымда, хараама ниме кӧрінген. 18 Мин Аны кӧр салғам, Ол мағаа теен: «Маңзыра, табыраанҷа Иерусалимнең сығып, парыбыс. Миннеңер киречілееніңні чон позына чағын итпес». 19 «Хан-пигім! Олар чахсы пілчелер, хайди мин Сағаа киртінчеткеннерні, синагогаларда соғып, харибге чапхам. 20 Синнеңер киречілеп чӧрҷең Стефанның ханы тӧгілгенде дее, мин, анда турып, аны ӧдірчеткеннеріне чӧпсініп, аны сохчатханнарның кип-азахтарын хадарғам». 21 «Пар, Мин сині ырах, иудей нимес чоннарзар ызыбызарбын», – теен мағаа ол.
22 Пу сӧстерге теере Павелні искеннер, мының соонаң олар чоо хысхырыс сыхханнар:
– Чох ит чир-чалбахтаң мындағны! Ол чуртабасха кирек!
23 Олар, іди хысхырызып, кип-азахтарын паза тобырах ӧӧр тастааннар. 24 Ол арада муң чааҷы пазы Павелні сівеезер кир парыбызарға чахыбысхан. Кізілернің іди аннаң тоғыр хысхырысханнарының сылтаан піліп аларға идіп, Павелні соғарға чахығ пирібіскен. 25 Че аны хурларнаң соғар иде палғабысханда, Павел хости турчатхан чӱс чааҷы пазына теен:
– Сірерге чарадылча ба чарғы даа чох Рим кізізін піди соғарға?
26 Аны истіп салып, чӱс чааҷы пазы муң чааҷы пазынзар парған.
– Кӧр, син ниме идерге итчезің? Ол – Рим кізілернің пірсі, – теен ол.
27 Андада муң чааҷы пазы, Павелзер пас киліп, теен:
– Чоохтап пир мағаа, син Рим кізізің ме?
– Йа, – нандырған Павел.
– 28 Мин улуғ ахча тӧлеп, Рим кізізі полып алғам, – теен муң чааҷы пазы.
– Мин, тізең, тӧрееннең Рим кізізібін, – нандырған ағаа Павел.
29 Андада аны соғарға иткен кізілер сах андох хыйа пасханнар. Муң чааҷы пазы, Павел Рим кізізі полчатханын піл салып, аны палғап салғанына хорых парған.
30 Муң чааҷы пазы иудейлернің Павелні пыролапчатхан ӧӧн сылтаан чахсы иде піліп аларға хынған. Аннаңар, Павелнің ілҷірбелерін суурып, пазағы кӱнінде улуғ абыстарға паза прай Ӧӧркі Чарғаа чыылызарға чахыбысхан. Соонаң Павелні, сығарып, оларның алнында турғыс салған.
23Павел Ӧӧркі Чарғының алнында
1 Павел, Ӧӧркі Чарғыдағыларзар кӧріп, теен:
– Харындастар! Мин пу кӱнге теере Худай алнында арығ сағыснаң чуртаам.
2 Иң улуғ абыс Ананий Павелнең хости турчатханнарға аны ахсынаң сабарға чахаан.
– 3 Худай сині соғарох, хазартылған хана! Син Моисей Чахии хоостыра чарғы идерге одырчазың, че позыңох, оларнаң санаспин, мині соғарға чахыпчазың, – теен ағаа Павел.
– 4 Худайның иң улуғ абызын сӧклепчезің ме? – теенер Павелге хости турчатхан кізілер.
– 5 Аның иң улуғ абыс полчатханын мин, харындастар, пілбеем. Худай Пічиинде пазылған нооза: «Чоныңда устап-пастап парчатханын хомайлаба», – нандырған Павел.
6 Мындағыларның чарымызы саддукейлер, пасхалары, тізең, фарисейлер+ 23:6 Саддукейлер паза фарисейлер иудейлернің Худайға киртінчеткеннернің чӧрістері. Фарисейлер ӧлігдең тірілеріне киртінҷеңнер, саддукейлер тізең киртінмеҷеңнер. полчатханын піл салып, Павел Ӧӧркі Чарғаа чоохтанған:
– Харындастар! Мин позым фарисейбін, пабам даа фарисей полған. Ӧліглернің тірілчеткеннеріне киртінчеткенімнеңер мині чарғылапчалар.
7 Аны чоохтаан соонда фарисейлер саддукейлернең талас сыхханнар. Чыылған чон ікі чарыл чӧрібіскен. 8 Саддукейлер, ӧліг кізі тіріле чоғыл, ангеллер паза хуттар чох поладыр тіп санапчалар нооза, фарисейлер, тізең, ол прай ниме полча тіп чоохтапчалар. 9 Улуғ суум-саам полыбысхан. Фарисейлер саринаң Моисей Чахии пілігҷілері, тура хонып, тартыс сыхханнар:
– Пу кізінің хомай ниме иткенін пір дее кӧр таппинчабыс. Хут алай Ангел анынаң чоохтасхан полза, піс Худайдаң тоғыр полбаспыс.
10 Тартыс улғаадыбысханда, муң чааҷы пазы Павелні кізілер ыра-чара тарт саларлар тіп хорығып, чааҷыларына чон аразына пір саңай кіріп, аны сығарып алып, сівеезер апар салыңар тіп чахыбысхан. 11 Хараазын Хан-пиг Павелнің хараана кӧрініп, теен:
– Хорыхпа! Хайди син Миннеңер Иерусалимде киречіледің, амды сағаа Римде дее ідӧк киречілирге кирек.
Павелні ӧдір саларға харасханы
12 Пазағы кӱн иртен иудейлернің хай піреезі, чӧптезіп алып, Павелні ӧдірібіспеенде, чиис тее чібеске паза суғ даа іспеске тіп аасхынып сӧс пиргеннер. 13 Аасхынып сӧс пирген прай кізілернің саны хырыхтаң ас парған. 14 Олар, улуғ абыстарзар паза ах сағалларзар киліп, піди тееннер:
– Піс, Павелні ӧдірібіспеенде, пір дее ниме чібеске аасхынып, сӧс пиргебіс. 15 Сірер пӱӱнӧк Ӧӧркі Чарғынаң хада муң чааҷы пазына чоохтаңар, таңда Павелні сірерзер сығарзыннар. Сірер аның киреен, чахсы иде тӱптестіріп, кӧрібізерге идеечік полыбызыңар. Піс, тізең, аны пеер читкелеккеӧк ӧдірібізерге тимдебіс.
16 Пу чӧптезігдеңер Павелнің пиҷезінің оолғы ис салған, анаң киліп, сівеезер кір парып, Павелге чоохтап пирген. 17 Павел, чӱспазыларның пірсін хығырып алып, теен:
– Пу оолны муң чааҷы пазынзар апар сал. Аның ағаа чоохтаҷаң чооғы пар.
18 Чӱспазы, ол оолны хада алып, муң чааҷы пазынзар ағыл киліп, теен:
– Харибде одырчатхан Павел, мині хығырып алып, пу оолны синзер ағыл килерге сурынған. Ол сағаа ниме-де чоохтирға итче одыр.
19 Муң чааҷы пазы аны, холынаң тудып алып, оортах апарыбызып, сурған:
– Мағаа чоохтаҷаң нимең пар?
– 20 Иудейлер, Павелнің киреен чахсы иде тӱптестіріп кӧрібізерге итчеҷіктеніп, таңда аны Ӧӧркі Чарғызар сығар тіп, синнең сурынарға чӧптес салғаннар тіп, – нандырған оол. – 21 Че син оларны испе. Олар Павелні ӧдірібізерге харасчалар. Хырых азыра кізі, аны ӧдір салбаанда, чиис тее чібеске, суғ даа іспеске тіп аасхынып, сӧс пирген. Амды олар, тимнен салып, чахииңны сағып одырчалар.
– 22 Пу нимені мағаа искіргеніңнеңер паза пірдеезіне чоохтаба, – теен муң чааҷы пазы, оолны позыдыбызып.
Павелні Кесар саарзар ызыбысханы
23 Анаң муң чааҷы пазы, чӱспазыларының ікізін позынзар хығыртыбызып, теен:
– Мағаа ікі чӱс чазағ чааҷы, читон чалаңны паза чыдалығ ікі чӱс чааҷы тимнеп пиріңер. Олар ӱзінҷі час хараада+ 23:23 Грек тілінде ӱзінҷі час харааның теені пістің ииргі тоғыс часха килісче. Кесар саарзар парзыннар. 24 Павелге мӱнҷең аттар тимнеп пиріңер, паза аны Феликс пастыхсар ӱдезібізіңер.
25 Анаң ол мындағ пічік пазыбысхан:
26 «Аарлығ Феликс пастыхха Клавдий Лисийдең чолабит. 27 Пу кізіні иудейлер, тудып алып, ӧдір саларға тимде полғаннар. Аның Рим кізізі полчатханын піл салып, мин, чааҷыларнаң хада парып, аны арачылап халғам. 28 Анаң ниме ӱчӱн аны пыролапчатханнарын піліп аларға тіп, Ӧӧркі Чарғызар апарғам. 29 Иудейлер аны постарының Моисей Чахиинаң палғалысхан тартыстығ сағыстары ӱчӱн пыролапчалар тіп, че позында ӧлімге алай ба харибге турыстыра пір дее пыро чох тіп піліп алғам. 30 Иудейлер ағаа хомай идерге сағынча тіп истіл парғандох, мин аны табыраанҷа синзер ызыбысхам. Аны пыролапчатханнар даа синің алныңда чоохтанзыннар тіп чахығ пирібіскем. Амыр-хазых пол».
31 Іди чааҷылар чахығ хоостыра Павелні хараазын Антипатрида саарзар апарғаннар. 32 Пазағы кӱнінде, Павелнең аттығ кізілерні халғыс салып, чааҷылар сівеезер нандыра айлан килгеннер. 33 Тігілері, тізең, Кесар саарзар чидіп, Феликс пастыхсар апарып, Павелні паза пічікті холына пирібіскеннер. 34 Пастых, пічікті хығырып алып, Павелні хайдағ чирдең полчатханын сурған, анаң Киликий чирінең полғанын піл салып, теен:
– 35 Мин сині, пыролапчатхан кізілерің пеер читселер ле, истіп аларбын.
Анаң аны Ирод ханның тузында пӱдірілген ӧргеде хадарарға чахыбысхан.
24Павел Феликстің чарғызында
1 Пис кӱн пазынаң пеер Павелні Феликс пастыхха хоптаан иң улуғ абыс Ананий ах сағалларнаң паза Тертулл теен чарғы киреенің пілігҷізінең хада чиде салғаннар. 2 Павелні хығыр килгеннерінде, Тертулл аны пыролап пастаан:
– 3 Аарлығ Феликс, пістің чонға амыр паза иптіг чуртас пиргенің ӱчӱн паза синің устааныңнаң чонның пайы хозылчатханнаңар, піс сағаа хаҷан даа паза хайда даа прай чӱреебістең алғызыбысты читірчебіс. 4 Тузыңарны артых хорадарға хынминчабыс, че чахсыңарны кӧзідіп, чооғыбысты хысхаҷахти истіп алыңар. 5 Пу кізінің чонның чызығ палии полчатханын, чир ӱстӱндегі прай иудейлер аразында хорылыстар сығарчатханын, Худайдаң тоғыр полчатхан Назареттегілернің кізізі полчатханын 6 паза пістің храмны ардадардаң даа китенминчеткенін кӧргебіс, аннаңар піс аны, тудып алып, позыбыстың Моисей Чахиинаң чарғылирға иткебіс. 7 Че муң чааҷы пазы Лисий, киліп, Павелні пістең кӱснең алып алған, анаң синзер ызыбысхан. 8 Піске, аны пыролапчатханнарға, ідӧк синзер килерге чахыбысхан. Амды син позың, ӱзӱріп, аны пыролапчатхан нимелерібістеңер аннаң піліп аларзың.
9 Иудейлер дее, йа, анзы андағ тіп, киречілееннер.
Павелнің позын арачылааны
10 Пастых Павелге чоохтанарға чаратханда, ол піди нандырған:
– Синің кӧп чыллар изере пу чонға сын оңдайнаң чарғы итчетекеніңні пілчем. Аннаңар мин, пір дее китенмин, позымның киреемні арачылирбын. 11 Он ікі ле кӱнҷе мының алнында минің Иерусалимзер пазырарға килгенімні син позың даа піліп аларзың. 12 Олар минің храмда даа, синагогаларда даа, саарда даа, піреезінең талазып, чонны сайғапчатханымны кӧрбееннер. 13 Аннаңар олар мині пыролаҷаң нимелерні ілезіне сығар полбастар. 14 Мин сірерге чазырбин чоохтапчам: мин олар орта нимеске санапчатхан ӱгредігҷе парчам. Че ідӧк Моисей Чахиинда паза ухаанҷыларның Пічиинде пазылғанына киртініп ала, ӧбекелерібістің Худайына нымысчы полчам. 15 Минде Худайның арығ даа, арығ нимес тее чӱректіг кізілерні ӱреен соонда тірілдіріп аларына ізеніс пар. Анзын пу даа кізілер постары сағыпчалар. 16 Аннаңар мин позым даа Худайның паза кізілернің алнында арығ чӱректіг чуртирға кӱстенчем.
– 17 Кӧп чыллар ирткен соонда мин позымның хызылчатхан чоныма полызыға чыған ахчаны паза тайығ ағыл килгем. 18 Пыролапчатхан кізілер мині чон аразында нимес, хорылыста даа нимес, че храмда, кибір хоостыра арығланчатханымда, тапханнар. 19 Анда Асий чиріндегі иудейлер парлар. Сынап минде пірее пыро пар полза, олар анзын синің алныңда чоохтазыннар. 20 Алай пу даа кізілер чоохтазыннар, Ӧӧркі Чарғының алнында турчатханымда, хайдағ пыро минде тапханнар. 21 Арса, олар мині андада «Пӱӱн сірер мині ӧліглернің тіріл килеріне киртінчеткенім ӱчӱн чарғылапчазар!» тіп хысхырыбысхан ӱчӱн амды пыролапчалар.
22 Феликс, пу ӱгредігні чахсы пілчеткен кізі, Павелні истіп алып, пу киректі соона халғыс салған.
– Муң чааҷы пазы Лисий килзе, мин сірернің киректеріңні ӱзӱрербін, – теен ол.
23 Павелні, тізең, чӱспазына хадарарға чахығ пирген. Че хатығ тутпасха паза килген чағыннарына ағаа полызып тоғазарға харығ полбасха чахаан.
Павелнің паза Феликстің чоохтазығлары
24 Нинҷе-де кӱн ирт парғанда, Феликс позының иудей ипчізінең, Друзилланаң, хада киліп, Павелні хығыртып алып, аның Иисус Христосха киртіністеңер чооғын искен. 25 Павел арығ чӱректіг чуртирдаңар, посты хатығ тудардаңар паза килер чарғыдаңар чоохтап сыхханда, Феликс хорых парған.
– Че амды пар. Маң полза, мин сині хығыртыбызарбын, – теен ол.
26 Итсе-де, Феликс Павелнің, позыдыбызарға сурынып, позына ахча сух пиреріне ізенген. Аннаңар ол Павелні позынзар удаа хығыртып, анынаң чоохтасчаң.
27 Ікі чыл ирт парған соонда, Феликстің орнына Порций Фест тіп кізі пастых полыбысхан. Че Феликс иудейлерге чахсы ит пирерге полып, Павелні харибде халғыс салған.
25Павел Фесттің чарғызында
1 Фест, пу чирзер киліп, ӱс кӱн пазынаң Кесар саардаң Иерусалимзер парыбысхан. 2 Анда, Фестсер иң улуғ абыс паза иудейлернің пастых кізілері киліп, ағаа Павелдеңер хоптанғаннар. 3 Олар Фесттең, постарына чахсы хылынып, Павелні Иерусалимзер хығыртыбызарға сурынғаннар; постары, тізең, аны чолда ӧдір саларға сағыс тутханнар.
– 4 Павел Кесар саарда хадағда одырча, мин тӱрчедең позым андар парарбын, – нандырған Фест, – 5 аннаңар, кем пар полар, миннең хада парзын, анда, сынап Павел хайдағ-да хомай ниме иткен полза, аны пыролазын.
6 Фест, оларда сигіс-он кӱннең артых таа полбин, Кесар саарзар айланған. Пазағы кӱнінде ол, чарғыҷы орнында одырып алып, Павелні хығыртыбызарға чахығ пирібіскен. 7 Павелні кир килгеннерінде, Иерусалимнең килген иудейлер, аннаң ибіре турыбызып, ағаа аймах-пасха кӧп аар пыро арт сыхханнар, че киречілеҷең пір дее нимелері чох полған. 8 Павел, арачыланып, оларға теен:
– Иудейлернің Моисей Чахиинаң, храмнаң паза хағаннаң тоғыр пір дее сайбағ итпеем.
9 Фест, иудейлерге чахсы идерге кӱстеніп, Павелге теен:
– Сині пу ниме хоостыра чарғылирым ӱчӱн, Иерусалимзер парарзың ма?
– 10 Мин хаған чарғызы алнында турчам. Мині мындох чарғылазыннар, – нандырған Павел, – иудейлерні мин пір дее нименең хомзындырбаам, анзын син дее чахсы пілчезің. 11 Минде пыро пар полза алай ӧлімге турыстыра пірее ниме ит салған ползам, андада ӧлімге парарға тоғырланмаспын. Че олар пыролапчатхан ниме минде чох полза, андада пірдеезі мині оларға пир полбас. Мині хаған позы чарғылазын.
12 Андада Фест, чӧп кізілерінең чӧптезіп, нандырған:
– Син хағанның чарғызын сурдың, аннаңар андар парарзың.
Павел Агрипптің чарғызында
13 Нинҷе-де кӱн пазынаң ол чирлернің ханы Агрипп паза Вереник Кесар саарзар Фестті честирге килгеннер. 14 Олар мында илееде кӱн пол салғанда, Фест, Агрипп ханға Павелнің киреен ӱзӱрерге пиріп, теен:
– Мында Феликс харибге чапхан кізі пар. 15 Мин Иерусалимде полғанымда, улуғ абыстар паза иудейлернің ах сағаллары, ол кізее хоптанып, аны чарғылирға кӱстееннер. 16 Мин оларға нандырғам: «Пыролатчатхан кізіні кӧстең кӧске пыролаҷаң кізілер табылбаанда паза анзына арачыланҷаң оңдай пирілбеенде, Рим чонында хайдағ даа кізіні ӧлімге чарғыли чоғыллар». 17 Иудейлер пеер килгенде, мин ол нимені соона салдырбин, пазағы кӱніндӧк чарғы чыыбызып, ол кізіні хығыртыбысхам. 18 Олар, ол кізінің ибіре турыбызып, мин истерге сағаан пыролардаң пір пыроны даа ағаа артпааннар. 19 Олар постарының Худайын улуғлирынаңар Павелнең таласханнар. Ӱреп парған хайдағ-да Иисустаңар чоохтасханнар, Павел, тізең, ол Иисусты тіріг теен. 20 Ол сурығны пӧгерге сидіктеніп, мин Павелдең сурғам: «Иерусалимзер парып, анда пу ниме ӱчӱн чарғыладарға сағынчазың ма?» 21 Че Павел позының киреен хаған ӱзӱрзін тіп хысчатханда, мин аны, хағанзар ысханҷа, хадағда тударға чахаам.
– 22 Мин дее ол кізіні истіп аларҷыхпын, – теен Фестке Агрипп.
– Таңдох син аны истіп аларзың, – нандырған Фест.
23 Пазағы кӱнінде Агриппнең Вереник муң чааҷы пазыларынаң паза саардағы саблығ кізілернең хада чарғы туразынзар прай чазан салған чонынаң хада поғдайа кір килгеннерінде, Фесттің чахии хоостыра Павелні ағыл килгеннер.
– 24 Агрипп хан паза мында піснең хада полчатхан прай чон! – теен Фест, – мына пу кізі, кемнең тоғыр полчалар прай даа иудейлер, Иерусалимде дее, мында даа, минзер киліп, ол чуртабасха кирек тіп хысхырчалар. 25 Че мин кӧргенде, ол ӧлімге чарғыладар иде пір дее хомай ниме итпеен. Ол хағанның чарғызына парарға сурынчатханнаңар, мин аны андар ызыбызарға чараттым. 26 Че мин аннаңар хағанға пасчаң пір дее сын ниме таппин, сірернің алныңарға, ӧӧнінде синің ӱзӱрииңе, Агрипп хан, сығардым. Ӱзӱріг соонда мин ниме пасчаам пілербін. 27 Мин сағынчам, хайдағ нименең аны пыролапчатханнарын кӧзітпеенде, чабығдағы кізіні хағанзар ызарға киліспинче.
26Павелнің Агрипп ханның алнында арачыланғаны
1 Агрипп Павелге теен:
– Сағаа позыңның ӱчӱн чоохтанарға чарадылча.
Андада Павел, холын кӧдіріп, позын арачылап чоохтан сыххан:
– 2 Агрипп хан! Иудейлерге пыролатчатхан прай ниме ӱчӱн синің алныңда ахтанарға оңдай пирілгеніне, мин позымны часкалығ кізее санапчам. 3 Ағаа хоза, син иудейлернің кибірлерін паза таластығ сағыстарын прай пілчезің. Аннаңар прай чахсы кӧңніңнең мині истіп ал тіп, сурынчам.
4 Минің чуртазымны, чииттең сығара позымның чоным аразында чуртаанымны, соонаң Иерусалимде чуртаанымны прай иудейлер пілчелер. 5 Олар мині хаҷаннаңох сығара пілчелер, хынзалар, минің фарисей полып, пістің киртіністің кибірін хатығ тудып чуртааныма даа киречі поларлар. 6 Ам даа мин, Худайның пістің ӧбекелерібіске пирген сӧзінің толарына ізенчеткенім ӱчӱн, чарғы алнында турчам. 7 Пістің он ікі сӧӧгібістің кізілері, Худайға хараа-кӱнӧрте матап пазырып, Аның сӧзінің толарын кӧріп аларға ізенчелер. Ана пу ізеніс ӱчӱн, Агрипп хан, мині иудейлер пыролапчалар. 8 Ноға сірер Худайның ӧліглерні тірілдірчеткеніне киртінминчезер?
9 Итсе-де мин дее Назареттең сыххан Иисустың адынаң тоғыр пар-чох кӱснең кӱрезерге кирек тіп сағынҷаң полғам. 10 Мин Иерусалимде іди иткем. Улуғ абыстардаң алған ӱлгӱ хоостыра мин кӧп ах-арығ кізілер харибге чапхам. Оларны ӧдірчетселер, мин анзына ӱн пирҷеңмін. 11 Мин кӧп хати оларны прай синагогаларҷа иреелеп ала ал чӧріп, Иисусты хырызарға кӱстеҷеңмін, оларға иртіре чабалланҷаңмын, паза оларны пасха даа чирлердегі саарларынҷа сӱр чӧрҷеңмін.
12 Аныңох ӱчӱн мин, улуғ абыстардаң ӱлгӱ паза чахығ алып, Дамаск саарзар парчатхам. 13 Іди кӱнӧрте чолҷа парчадып, Фест пигім, мин кӱн чариинаң даа артых чарыхтың тигірдең чарыпчатханын кӧр салғам. Ол чарых мині паза миннең хада парчатхан кізілерні чарыдыбысхан. 14 Піс прайзыбыс чирге тӱс парғабыс. Анаң мин еврей тілінең мағаа чоохтанчатхан ӱнні ис салғам: «Савл, Савл! Ноға син Мині сӱрчезің? Сидік сағаа Миннең тоғыр кӱрезерге». 15 «Кемзер сірер, Хан-пигім?» – теем мин. Ол мағаа нандырған: «Мин, син хыйа сӱрчеткен Иисуспын. 16 Че тур, азахтарыңа тур. Сині Позымның нымысчым идіп аларым ӱчӱн, син кӧрген ниме паза Минің сағаа ас пирер нимеме киречі идіп аларым ӱчӱн, Мин синің харааңа кӧріндім. 17 Амды мин сині пасха чоннарзар ысчам, позым сині олардаң паза иудей чонынаң арачылирбын. 18 Син оларға харахтарын ас пирерге кирексің: харасхыдаң чарыхсар, сайтан ӱлгӱзінең Худайзар айланар иде, Мағаа киртініп, чазыхтарынаң позып алар иде, паза Минің таллап алған кізілерімнің аразында орын алар иде».
19 Аннаңар мин, Агрипп хан, тигірдең тӱскен кӧспекке тоғырланмаам. 20 Мин пастап Дамаск саарның чуртағҷыларын, анаң Иерусалимнің чуртағҷыларын, анаң прай Иудей чиріндегілерні, анаң иудей ниместерні, чазыхтарынаң хыйа полып, Худайзар айланзыннар паза пыросынысха турыстығ киректер итсіннер тіп ӱгреткем. 21 Аның ӱчӱн иудейлер мині, храмда хаап алып, ыра-чара тарт саларға иткеннер. 22 Пӱӱнгі кӱнге теере Худай мағаа полысхан. Мин, турып, мындағ ниме поларынаңар ухаанҷыларның паза Моисейнің чоохтааннарынаң+ 26:22 Ухаанҷылар паза Моисей чоохтааны – пу сӧстер Худай Пічиин таныхтапчалар. артых пір дее ниме чоохтабин, улуғ-кічіге киречілепчем: 23 Иудейлерге паза пасха чоннарға арачыланыстаңар чарыхты искірер ӱчӱн, Мессий ирееленіп ӧл парғаннарның аразында тірілгеннернің пастағызы полған.
Фесттің паза Агрипптің чоохтанғаннары
24 Павел іди арачыланчатханда, Фест хысхыра тӱскен:
– Павел, син алаахчазың! Улуғ ӱгредииң синің сағызыңны ардатча.
– 25 Чох, аарлығ Фест, – нандырған Павел, – мин алаахпинчам. Мин хыйға паза сын сӧстерні чоохтапчам. 26 Аннаңар хан пілче, мин аның алнында чалтанмин чоохтанчам. Пу полған нимелердеңер аның пілбинчеткеніне мин киртінминчем. Олар хайда-да чазытта иділбееннер. 27 Агрипп хан, ухаанҷыларға киртінчезің ме? Пілчем, киртінчезің.
– 28 Пу хысхаҷах тус аразына син мині христианға айландырыбызарға сағынчазың ма? – теен Павелге Агрипп.
– 29 Син не нимес, че пӱӱн мині исчеткен пасха даа кізілер ӱр бе, ас па тус аразына минӧк осхас пол парҷаң ползалар тіп, мин Худайға пазырчам. Мин чіли пағда ла полбазыннар, – нандырған Павел.
30 Ол іди чоохтанғанда, Агрипп, Фест, Вереник паза одырчатхан пасха даа кізілер тур килгеннер. 31 Оортах парып, пос аразында, пу кізі ӧлімге чарғылатчаң алай харибге одыртчаң пір дее ниме итпиндір тіп, чоохтасханнар.
– 32 Пу кізіні, ол хағанның чарғызына парарға кӱстенмеен полза, позыдыбызарға даа чарирҷых, – теен Фестке Агрипп. Аннаңар Фест Павелні хағанзар ызыбызарға чаратхан.
27Павелнің Римзер чорығы
1 Пісті Италий чирінзер ызарға чаратханнарында, Павелні паза харибде одырчатхан аннаң даа пасха кізілерні Августтың чааҷы тӱбеніндегі Юлий тіп чӱспазына пирібіскеннер. 2 Піс прайзыбыс, Адрамит саардаң сыххан керіпке одырыбызып, чол сығыбысхабыс. Ол керіп, чолда Асий чиріндегі чар-турағларзар кірер полған. Піснең хада Фессалоник саардаң македон кізі Аристарх полған. 3 Пазағы кӱнінде Сидон саарға читкебіс. Юлий Павелге чахсы хылынып, ағаа мындағы арғыстарынзар пар килерге паза оларның полызиинаң тузаланып аларға чаратхан. 4 Аннаң сығып, чил удур полғаннаңар, піс Кипр олтырыхха кӧленіп ала чӱскебіс. 5 Талайны Киликий паза Памфилий чирлерінең тоғыр кис парыбызып, Ликийдегі Миры саарға читкебіс. 6 Анда Юлий, чӱспазы, Италий чирінзер парчатхан Александр саарның керібін таап, пісті андар одыртыбысхан.
7 Кӧп кӱннер ағырин чӱс парчадып, Книд саардаң чіке, тискер чил полғаннаңар, піс, Крит олтырыхха кӧленіп ала, Салмон тіп чарым олтырых пазының хыринҷа ирте халғабыс. 8 Олтырых хыринҷа чадап ла иртіп, піс Маңат Чар-турағлар тіп орынға читкебіс. Аның хыринда Ласей саар полған.
9 Илееде тус ирт парған, аннаң андар чӱзерге хорғыстығ полыбысхан, ағаа хоза, кӱскӱ ораза тутчаң кӱннері иртібіскен полғаннар. Аннаңар Павел мындағ чӧп пирген:
– 10 Арғыстар! Мин кӧргенде, мыннаң мындар чӱс парарға хорғыстығ полар. Піс керіпті паза ниме-нооларыбысты ла нимес, че чуртазыбысты даа чідір саларға айабаспыс.
11 Че чӱс чааҷы пазы Юлий, Павелнің сӧстерін испин, кӧбізін капитанға паза керіп ээзіне киртінген. 12 Че чар-турағ хыстирға иділбееннеңер, кӧбізі, парҷаң оңдай пар полза, Крит олтырыхтағы Финик тіп чар-турағзар парып, анда хыстап аларға чӧп пирген. Ол чар-турағ ӱстӱнзархы-кидеркі паза алтынзархы-кидеркі чиллерге тоғыр чатчатхан.
Талайда хазыр чил полғаны
13 Ӱстӱнзархыдаң чил саап килгенде, килістіре тус чит килді тіп, талайҷылар чорыхха сығыбызып, Крит олтырыхтың хыринҷа чӱс парғаннар.
14 Че тӱрче полғанда, керіпке удур алтынзархы-іскеркі уғаа хазыр чил саап сыххан. 15 Керіп, чилге хаптырып, аннаң тоғыр пол полбаан. Іди піс чилнің оңдайынҷа чӱс чӧргебіс. 16 Анаң, Клавда тіп кічіг олтырыхха чағыннап, керіптің кимезін чадап ла хайраллап халғабыс. 17 Кимені керіпке сығара тартып алып, керіпті сайалбас иде палғабысханнар. Анаң Ливий чарлары хыринда тайыс чирге одырыбыспасха тіп, парустарны тӱзірібізіп, чилнің оңдайынҷа чӱс чӧргеннер. 18 Пазағы кӱнінде чил улам хазырланчатханда, хай пірее нимелерні керіптең тӱзіре тастап кӧргеннер. 19 Ӱзінҷі кӱнінде, тізең, піс керіптегі ниме-нооларны холға алып тастағлабысхабыс. 20 Іди нинҷе-нинҷе кӱн изере кӱн дее, чылтыстар даа кӧрінмеен, хазыр чил, тізең, пір дее тохтабаан, іди пола-пола килгенде, арачылан халарыбысха ізеніс саңай чіт парған.
21 Кізілер илееде тус пір дее ниме чібин париғаннарында, Павел, оларның аразында турып алып, теен:
– Иреннер! Минің чооғым истіп, Крит олтырыхтаң хыйа парбасха полған, іди пу сидіксіністерге паза ӱреге кір парбасчыхпыс. 22 Амды, тізең, тіпчем сірерге, пірдееңер ӧлбес, керіп ле уғзал парар, аннаңар кӧңнілеріңні кӧдіре тудыңар. 23 Мин Худай кізізібін, мин Ағаа пазырчам. Пу хараазын Худайның ангелі хараама кӧрін килген. 24 Худай ангелі мағаа теен: «Хорыхпа, Павел! Син Рим хағанының алнында турарға кирексің, аннаңар синің ӱчӱн Худай синнең хада чӱс парчатханнарның тыннарын арачылир». 25 Аннаңар, арғыстар, кӧңнілеріңні кӧдіре тудыңар! Мин Худайыма киртінчем. Прай ниме Ол чоохтаанни полар. 26 Пісті пірее олтырыхха сығара тастабызарға кирек.
27 Іди Адриа талайҷа он тӧртінҷі хараазын саптыр чӧрчеткенде, орты хараа тузында талайҷылар хайдағ-да чирге чағыннап одырғаннарын сизін салғаннар. 28 Суғның тириин синебіскеннерінде, чибіргі хулас пол парған. Тӱрче полбинаң хатап синебіскеннерінде, он пис хуласха читкен. 29 Хайалығ чирлерге урун парарынаң китеніп, керіптің соондағы пазынаң тӧрт якорь суға тастабысханнар, кізілер, тізең, табырах таң чарып килзін тіп, Худайдаң сурынғаннар. 30 Талайҷылар, керіптің пазындағы якорьларны тӱзіреечік полып, суға киме тӱзіріп алып, керіптең тизібізерге иткеннер. 31 Павел чӱспазына паза чааҷыларға теен:
– Олар керіпте халбазалар, сірернің пірдееңер арачылан полбас.
32 Андада чааҷылар кименің арғамҷыларын ӱзе сапхлабысханнар. Киме, талайзар тӱс парып, чӱс чӧрібіскен.
33 Таң чарир алнында Павел прайларын азыранып аларға сурынған, теен:
– Пӱӱн он тӧртінҷі кӱні сірер, сағып, пір дее ниме чібин, чиис чох халчазар. 34 Аннаңар азыранып алыңар тіп сурынчам. Анзы тыннарыңны ал халарға туза полар. Итсе-де пірдеезінің пазынаң пір сас таа тӱс парбас.
35 Іди чоохтанып, ол халас алып алған. Анаң прайзының кӧзіне Худайны алғыстап, халасты сындырып, чіп сыххан. 36 Андада прайзының кӧңнілері кӧдірілібіскен, олар ідӧк азыран сыхханнар. 37 Керіпте, тізең, піс прайзыбыс ікі чӱс читон алты кізі полғабыс. 38 Тосханҷа азыранып алған соонда, керіпке ниик ползын тіп, андағы пуғдайны талайзар тастааннар.
Керіптің талалғаны
39 Таң чарып килгенде, талайҷылар чирні таныбин халып, чабыс тӱс чарлығ алынҷа суғ кірізін кӧр салып, керіпнең андар чағыннап, тур саларға чарат салғаннар. 40 Якорьларны кизе саап, суғзар тастабызып, талайның оңдайынҷа парғаннар, анаң рульларны систібізіп, кічіг парусты кӧдіріп алып, чил хоостыра чарзар алдыра парғаннар. 41 Хумнығ чирге орта пол парып, керіп тайыс чирге одырыбысхан. Анаң керіптің алны хумға хазал парған, соондағы пазын, тізең, улуғ салғахтар унат пастааннар.
42 Чааҷылар, чабығдағы кізілернің піреезі, чӱзіп, тис парыбыспазын тіп, оларны ӧдір саларға иткеннер. 43 Че чӱспазы, Павелні арачылап халарға полып, оларны тохтадыбысхан. Анаң ол чӱс полчатханнарға, суға сегіріп, чарзар чӱс парарға чахаан. 44 Пасхаларына, керіптегі чардыларны паза пасха даа нимелерні алып, анынаң чӱзіп, арачыланарға чоохтаан. Ол оңдайнаң прайзы чарға чидіп алған.
28Павелнің Мелит олтырыхта хыстааны
1 Арачылан халып, піс олтырыхтың Мелит тіп адалчатханын піліп алғабыс. 2 Мындағы кізілер піске уғаа чалахай хайғаннар. Наңмыр чаап, соох полчатханнаңар, олар пісті кӧйчеткен от хазынзар чылынарға хығырғаннар. 3 Павел, хуруғ сырыптар илееде чыып алып, оларны отха салчатханда, оттаң чылан сығара сойлап килбинең, аның холына чапсыныбысхан. 4 Олтырых чоны, аның холында салбаңнапчатхан чыланны кӧр салып, чоохтасхан:
– Пу кізі – кізі ӧдірген осхас. Талай салғахтарынаң арачылан халған даа полза, Худай чарғызы пазох ағаа ӧлім ысча.
5 Че Павел ол чыланны отха тастабысхан. Позы, тізең, пір дее хайтпаан. 6 Олар Павелнің сіс сығарын алай кинетін ӧліг тӱс парарын сағааннар. Че илееде ӱр сағып, Павелнің пір дее хайди полбаанын кӧріп, олар Павелдеңер пасха сағын сыхханнар паза, ол худай полтыр тіп, чоохтасханнар.
7 Ол орынның хыринда олтырых пастығы Публий тіп кізінің чирлері полған. Ол пісті, позынзар хығырып, ӱс кӱн, паарсап, ааллатхан. 8 Публийнің пабазы, тудан паза істі ағыриинаң ирееленіп, тӧзекте чатхан. Павел андар пас киліп, пазырып алған, анаң холларын андар салып, имнебіскен. 9 Аның соонда олтырыхтағы пасха даа ағырығ кізілер Павелзер киліп, имненіп алҷаңнар. 10 Аннаңар олтырыхтағы кізілер пісті матап алғыстааннар. Чорыхха сыхчатханда, піске чолға кирек прай нимелерні пиргеннер.
Павелнің Римзер килгені
11 Ӱс ай пазынаң піс ол олтырыхта хыстаан «Ікіс худайлар» тіп Александр саарның керібіне одырыбысхабыс. 12 Іди піс, Сиракуз саарға чит киліп, анда ӱс кӱн полғабыс. 13 Аннаң сығып, Ригий саарға читкебіс. Пір кӱн пазынаң ӱстӱнзархы чил саап сыхханда, ікінҷі кӱнінде Путеол саарға читкебіс. 14 Мында пізӧк чіли киртінчеткен кізілерге тоғазып, оларның сурынызынаң анда читі кӱн пол салғабыс, соонаң Римзер парғабыс. 15 Андағы харындастар, пістеңер ис салып, пісті Аппий Форумы аалда паза Ӱс Хоных Туразы тіп аал хыринда удурлааннар. Оларны кӧр салып, Павел Худайны алғыстаан, кӧңні, тізең, чарып парған.
Павелнің Римде ӱгреткені
16 Іди піс Римге читкенде, чӱспазы чабығдағы кізілерні чааҷылар пастығына пирібіскен. Павелге, тізең, позын хадарчатхан чааҷынаң хада алынҷа чуртирға чарадылған.
17 Ӱс кӱн пазынаң Павел мындағы иудейлернің иң улуғлапчатхан кізілерін чыып алған. Олар чыылыс килгенде, чоохтанған:
– Харындастар! Пістің чонның паза ӧбекелерібістің кибірлерінең тоғыр ниме итпеен дее ползам, мині Иерусалимде харибге одыртып, Рим кізілерінің холына пирібіскеннер. 18 Олар мині, чарғылап, ӧлімге турызар пір дее пыро чохта, позыдыбызарға сағынғаннар. 19 Че иудейлер тоғырлан сыхханнарында, мин ирік чохта Рим хағанының чарғызынаңар сурынғам. Итсе-де, мин позымның чонын пір дее ниме ӱчӱн пыролирға сағынминчам. 20 Ол сылтағнаң мин сірерні, тоғазып, чоохтазып аларға тіп хығырдым. Израиль ізенізінің ӱчӱн мині пу пағда тутчалар.
– 21 Піс синнеңер Иудей чирінең пір дее пічік албаабыс, – нандырғаннар олар, – андартын килчеткен харындастар синнеңер пір дее ниме искірбееннер, хомай даа ниме чоохтабааннар. 22 Итсе-де піс ниме сағынчатханыңны синнең истіп аларға хынчабыс. Син апарчатхан ӱгредігдеңер прай чирде таласчатханнарын піс пілчебіс.
23 Анаң чоохтас салған кӱнде Павел чуртапчатхан хоных-туразынзар уғаа кӧп кізі килген. Павел оларға иртеннең иирге теере Худай хан-ӱлгӱзінеңер ӱгредігні искірген паза Моисей Чахиина, ідӧк ухаанҷылар пічіктеріне тӧстеніп, оларны Иисусха киртіндірерге кӱстенген. 24 Піреелері аның сӧстеріне киртінгеннер, пасхалары, тізең, киртінминчеткеннер. 25 Олар, пос аразында чараспин, сых париғаннарында, Павел оларға ам даа пір ниме хоза чоохтаныбысхан:
– Худай Худы пістің ӧбекелерібіске Исаий ухаанҷы пастыра чахсы чоохтаан полған:
26 «Пу чонзар парып, чоохтап пир:
хулахнаң истіп, піл полбассар,
харахнаң кӧріп, кӧр таппассар.
27 Пу кізілернің чӱректері хатығ пол парғаннар,
хулахтарынаң даа сала-сула исчелер,
харахтарын, тізең, нуубысханнар.
Андағ полбаан полза,
оларның харахтары кӧрерҷіктер,
хулахтары истерҷіктер,
чӱректері піл поларҷыхтар
постары Минзер айланарҷыхтар,
Мин, тізең, оларны имнебізерҷікпін».
– 28 Амды сірер піліңер, Худай пасха даа чоннарға арачыланыс ысхан. Олар истерлер.
29 Павел іди теенде, иудейлер, пос-алынҷа хазыр талазып ала, сых чӧрібіскеннер.
30 Іди Павел Римде, позына алынҷа тура тудып, ікі чыл чуртаан паза позынзар килчеткен прай кізілернең тоғас турған. 31 Ол чалтанмин, Худай хан-ӱлгӱзінеңер ӱгредіп, Иисус Христос Хан-пигібістеңер чоохтаан. Ағаа пір дее кізі харығ полбаан.