Yohana

EKIGAMBO CHA MUNGU NICHEGIR’OMUNTU.

¹ Mbere na mbere Ekigambochaliga kiliho, kai Ekigambo chaliga kili muli Mungu, nawe Ekigambo chaliga kili Mungu. ² Echo chaliga kili mbere na mbere muli Mungu. ³ Byona bikakorwa nacho: ebyakozirwe tihaliho kintu ekitakozirwe na chonene. ⁴ Muli chonene nimwo obuzima bwaliga buli, kandi obuzima bwaliga buli musana gw’abantu. ⁵ Omusana niguyaka mu mwirima, nawe omwirima nigubura kugusombokerwa. ⁶ Akeza omuntu atumirwe Mungu, izina lye Yohana. ⁷ Ogwo akeza abe mbona, amanyisye omusana, bona bekirize kuba wenene. ⁸ Ogwo yaliga atali musana, nawe wo kumanyisya omusana. ⁹ Oliya yaliga ali musana koto, ogukubonesya buli muntu akwiza mu nsi munu. ¹⁰ Yaliga ali mu nsi, kai ensi ekakorwa wenene, nawe ensi tiyamumanyire. ¹¹ Akez’owe, nawe abe tibamwikirize. ¹² Nawe bona abamwikirize, akabaha obukuru bwo kuba bana ba Mungu, abamwikiriza mw’izina lye, ¹³ abatazerwe mu nsagama, abatazerwe mu kwenda kw’engingo, abatazerwe mu kwenda kw’omuseza, nawe abazerwe Mungu. ¹⁴ Kandi Ekigambo kikegir’engingo, nikikara mul’itwe; mbe tukabona ikuzo lyacho, kuti ikuzo ly’Omwana nagumo wa Tata, kizwir’enema n’obukomereza.

YOHANA NAMANYISYA YEZU. — ABAHEMBA BO KUTANDIKA.

¹⁵ Yohana naba mbona ye, nahamuka nagira ati: Onu niwe owe nagambahoga nti: Niwe alindug’enuma, akunkira, kuba yaliga anibemberere muno. ¹⁶ Ha buhango bwe niho twena twatungirwe n’enema n’enema. ¹⁷ Kuba si ebilagiro tukabihabwa Musa, kai enema n’ebikomereze bikagirwa Yezu Kristu. ¹⁸ Mungu tihaliho ayamubwene n’akati; Omwana nagumo, ali mu kifuba ch’Ese, niwe yamumanyisize. ¹⁹ Kunu nikwo kumanyisya kwa Yohana, olw’Abayahudi ba Yeruzalemu batumire abaserdoti n’abalevitahali wenene kumubuza bati: N’iwe ga? ²⁰ Akekiriza, tiyayangire, akekiriza ati: Kuba ine tindi Kristu. ²¹ Nibamubuza bati: Kai n’iwe ga? Si n’iwe Eliya? Nagira ati: Tindi Eliya. Bati: Oli mulagi: Ati: Pai. ²² Aho nibamugambira bati: Iwe si, n’iwe ga? tutengere abatutumire; okweyeta ota? ²³ Nagira ati: Ine ndi ilaka ly’akuhamuka mu mbuga ati: Mugorore omuhanda gw’Omukama, nka nikwo omulagi Izaiya yagambire. ²⁴ Nawe abatumirwe baliga bali Bafarizayo. ²⁵ Nibamubuza bati: Mbe kai okubatiriza ki, raba otali Kristu, Eliya wena pai, omulagi wena pai? ²⁶ Yohana nabasubiramo ati: Ine nkubatiza mu menzi; nawe hagati yanu haliho ondi owe mutakumanya. ²⁷ Niwe ogwo alindug’enuma, nawe yaliga aliho, ine ntakabereho; ogwo ine timpikire kusurumula olukoba lw’enketo ze. ²⁸ Ebyo bikagwa Betaniya, ha ngego ya Yordani, niyo Yohana yaliga nabatiriza.

²⁹ Lunaku lundi Yohana nabona Yezu namwizaho, nagira ati: Ngugwo omutambwa wa Mungu, niwe akwihaho ebiheno by’abantu. ³⁰ Ogwo niwe nagambahoga nti: Omuntu akundug’enuma, ayantandikire, kuba anebemberere hara. ³¹ Ine naliga ntamumanyaga, nawe ahiche kumanywa mul’Israeli, nicho nezire nimbatiriza mu menzi. ³² Yohana akamanyisya nagira ati: Nkabona Omwoyo niguhanantuka kuruga mw’igulu, kuti eliba, nigwikalira ha luguru lwe. ³³ Ine tinamumanyaga, nawe ayantumire kubatiriza mu menzi, niwe yangambire ati: Owe olabona Omwoyo niguhanantukiraho, nigwikalira ha luguru lwe, ogwo niwe akubatiriza mu Mwoyo Mutakatifu. ³⁴ Ine nkabona, nimmanyisya okw’onu ali Mwana wa Mungu koto.

³⁵ Lunaku lundi Yohana yaliga aliho na babili bo mu bahemba be. ³⁶ Nalorera Yezu nalibata, nagira ati: Ngugwo Omutambwa wa Mungu. ³⁷ Abahemba babili nibamuhulira nafumora, nibaruba Yezu. ³⁸ Yezu, ka yekebukire akabona nibamuruba, nagira ati: Mukuhiga ki? Bonene nibagira bati: Rabbi, (nikwo kugira bati: Mwolekerezi), otwire hai? ³⁹ Nabagambira ati: Nimwize mulore. Nibeza nibalora aho yaliga atwire, olunaku olwo nibasiba nage, zaliga zili kuti saha ikumi. ⁴⁰ Omo wa babili abahulire Yohana yaliga ali Andrea, mutabani wabo Simoni Petro, nibamuruba. ⁴¹ Ogwo natandika kubona mutabani wabo, Simoni, namugambira ati: Tubwene Masiha (owe bakweta bati: Kristu). ⁴² Namusagara hali Yezu. Mbe Yezu, ka yamwetegereze, nagira ati: Oli Simoni, mwende Yona; olyetwa Kefa (nikwo kugira oti: Petro). ⁴³ Obwire kucha yayendaga kuza Galilaya, nasanga Filipo. Yezu namugambira ati: Nondube. ⁴⁴ Filipo yaliga ali wa Betsaida, mu charo cha Andrea na Petro.

⁴⁵ Filipo ka yabwene Natanaeli, namugambira ati: Owe Musa yayandikire mu Kilagiro n’Abalagi, tumubwene: niwe Yezu, mwende Yozefu, wa Nazareti. ⁴⁶ Natanaeli namugambira ati: Nazareti hakuhicha kurugayo ekintu kizima? Filipo namugambira ati: Noize, olore. ⁴⁷ Yezu ka yabwene Natanaeli namwizaho, namugambira ati: Ngugwo Omunaisraeli wa kimo, atalimo buzigi. ⁴⁸ Natanaeli namugambira ati: Okammanyira hai? Yezu nasubamo namugira ati: Filipo sanga atakakwesire, aho sanga oli ifwo y’omutini, ine nakubwene. ⁴⁹ Natanaeli namusubiramo nagira ati: Rabbi, n’iwe Mwana wa Mungu, n’iwe mukama wa Israeli. ⁵⁰ Yezu nasubamo nagira ati: Wekiriza, obwo nakugambira nti: Nakubona ifwo y’omutini; okwiza kubona ebikukira ebyo. ⁵¹ Namugambira ati: Koto koto nkubagambira nti: Mulibona igulu nilikinguka, n’abamalaika ba Mungu nibahanama nibahanantuka ha Mwana w’omuntu.

OBUSWEZI BWA KANA YA GALILAYA. — ABATUNZI NIBERUKIBWA MW’EKLEZIA.

¹ Olunaku lwa kasatu nihabayo obuswezi Kana ya Galilaya, na nina Yezu wena yaliga aliho. ² Na Yezu wena nalalikwa ha buswezi n’abahemba be. ³ Nawe evini ka yahwereho, nina Yezu namugambira ati: Tibali na vini. ⁴ Yezu namugambira ati: Mukazi, ndi na ki n’ewe? buhicha yange tekahikire. ⁵ Nina nagambira abahereza ati: Echo alabagambira chona, mukikorega. ⁶ Nawe haliga haliho ensuha mukaga z’amabale zo kunabiramo Abayahudi, buli nsuha nezibwamo michuro ibili hamo isatu. ⁷ Yezu nabagambira ati: Mwizuze ensuha amenzi. Nibazizuza koto. ⁸ Aho Yezu nabagambira ati: Hati nimutahemo, musagalire omukuru w’emeza. Nibamusagalira. ⁹ Omukuru w’emeza ka yarolize amenzi gahindukire vini, kai yaliga atakumanya aho yarugire, nawe abahereza abatahire amenzi baliga nibamanya, nayeta omuswezi, ¹⁰ namugambira ati: Buli muntu akutandika kuleta evini nzima; abantu ka bakuba begusire, niho yaleta evini mbi; nawe iwe wabika evini nzima kuhika hati. ¹¹ Ihano elyo nilyo Yezu yatandikire kukola Kana ya Galilaya; nayoleka ikuzo lye, abahemba be nibamwikiriza. ¹² Kumara ebyo nagenda Kafarnahumi, wenene na nina n’abatabani babo n’abahemba be; okwo tibamazireyo naku ningi.

¹³ Paska y’Abayahudiyaliga eli hehi, kai Yezu nanegera Yeruzalemu. ¹⁴ Nasanga mw’eklezia abatundaga ente n’enabalega n’ameba, n’abahingyaga empilya, bekere. ¹⁵ Ka yagizire kuti nsanzu z’enkoba, nairucha bona mw’eklezia, n’enabalega n’ente; nasesa n’empilya z’abahingya, nazumika amero. ¹⁶ Abatundaga ameba nabagambira ati: Musagare ebyo okwo, muleke kugir’enzu ya Tata enzu yo kutundiramo. ¹⁷ Abahemba be nibezuka okwo byandikirwe biti: Amani g’enzu yawe gandya. ¹⁸ Mbe Abayahudi nibasubamo nibamugambira bati: Okutwoleka lunyamo ki lwo kukola ebyo? ¹⁹ Yezu nasubamo nabagambira ati: Nimukambure eklezia enu, kai mu naku isatu ninsuba kugyemereza. ²⁰ Mbe Abayahudi nibagira bati: Eklezia enu ekayombekwa myaka makumi ana na mukaga, kai iwe ogyemereze mu naku isatu? ²¹ Nawe wenene yagambaga eklezia y’engingo ze. ²² Mbe ka yazokire mu bafu, niho abahemba be nibezuka okwo niby’ebyo yagambaga, nibekiriza Enandiko n’ekigambo echo Yezu yatengire.

²³ Aho yaliga ali Yeruzalemu mu Paska, ha lunaku lukuru, bengi bakekiriza mw’izina lye, ka babwene amahano ge ago yakozire. ²⁴ Nawe Yezu wenene tiyabesigiraga, obwo wenene yabamanyaga bona, ²⁵ kai yaliga atali no kugambirwa, amanye buli muntu, kuba wenene yamanyaga ebili mu muntu.

YEZU NA NIKODEMU. — BATISIMU YA YOHANA N’EYA YEZU. — OBWOLEKEREZI BWA YOHANA.

¹ Haliga hali omuntu wo mu Bafarizayo, izina lye Nikodemu, omukuru w’Abayahudi. ² Ogwo naiza hali Yezu mu kiro namugambira ati: Mwolekerezi, tukumanya ogwo warugire hali Mungu oli mwolekerezi; kuba tihaliho akuhicha amahano ago iwe okukola, Mungu atali nage. ³ Yezu nasubamo namutengera ati: Koto koto nkukugambira nti: Omuntu atasubire kuzarwa lwa kabili, takuhicha kubona obukama bwa Mungu. ⁴ Nikodemu namugambira ati: Omuntu akuhicha kuzarwa ata, yakokwere? Si akuhicha kutahamo mu nda ya nina lwa kabili no kusuba kuzarwa? ⁵ Yezu nasubamo ati: Koto koto nkukugambira nti: Omuntu atasubire kuzarwa mu menzi na mu Mwoyo Mutakatifu, takuhicha kutaha mu bukama bwa Mungu. ⁶ Ekikuzarwa mu ngingo kikuba ngingo; kai ekikuzarwa mu Mwoyo ni mwoyo. ⁷ Otakuma obwo nakugambira nti: Muli no kuzarwa lwa kabili. ⁸ Omuyaga gukuhembera eyo gukwenda; okuhulira ilaka lyagwo, nawe otakumanya eyo gukuruga n’eyo gukuza: nikwo atyo na buli muntu wena akuzarwa mu Mwoyo. ⁹ Nikodemu nasubamo namugambira ati: Kai ebyo bikuhika bita? ¹⁰ Yezu nasubamo nagira ati: Iwe oli mwolekerezi wa Israeli, kai wabura kumanya ebyo? ¹¹ Koto koto nkukugambira okwo tukufumora ebyo tukumanya, n’okwo tukumanyisya ebyo twabwene; kandi ebyo tukumanyisya timukubikwata. ¹² Ka nkubagambira ebyo mu nsi, mwabura kwikiriza, kai nkabagambira ebyo mw’igulu, mukwikiriza muta? ¹³ Tihaliho ayahanamire mw’igulu, atali ayahanantukire naruga mw’igulu, Omwana w’omuntu, ali mw’igulu. ¹⁴ Nk’okwo Musa yayereze enzoka mu mbuga, nikwo n’Omwana w’omuntu ali no kwerezibwa atyo, ¹⁵ niho buli alimwikiriza aleke kubura, nawe abone obulame obutahwaho. ¹⁶ Nikwo Mungu yayenzire atyo ensi, natamwa naha Omwana we nagumo; niho buli alimwikiriza aleke kubura, nawe abone obulame obutahwaho. ¹⁷ Kuba Mungu tiyatumire Omwana we mu nsi, alamule ensi, nawe ensi ehiche kuchungulwa wenene. ¹⁸ Akumwikiriza takulamurwa; nawe atakumwikiriza, ogwo yalamwirwe, obw’atakwikiriza izina ly’Omwana nagumo wa Mungu. ¹⁹ Enu niyo elamu: obw’olumuli lwezire mu nsi, kai abantu bakayenda muno omwirima kukir’olumuli, kuba ebikorwa byabo byaliga bili bibi. ²⁰ Kuba si buli akukola kubi, akuhata olumuli, takwiza ha lumuli, niho ebikorwa bye bileke kusokoka. ²¹ Nawe akukola ebikomereze, akwiza ha lumuli, niho ebikorwa bye bisokoke, obwo byakolerwa muli Mungu.

²² Kumara ebyo Yezu nagenda n’abahemba be mu nsi ya Buyahudi; niyo naba wo kwikara nabo, nabatiza. ²³ Yohana wena yabatizaga Henoni, hehi na Salimu, obwo haliga haliyo amenzi mengi; mbe bezaga nibabatizibwa. ²⁴ Kuba Yohana yaliga atakasagerwe mw’ibohero.

²⁵ Mbe empaka nebaho mu bahemba ba Yohana n’Abayahudi kubera kwezibwa. ²⁶ Nibeza hali Yohana nibamugambira bati: Mwolekerezi, owe waliga oli nage ha mwambu gwa Yordani, owe wamanyisyaga, ngugwo wena akubatiza, kai bona bakumuzaho. ²⁷ Yohana nasubamo nagira ati: Omuntu takuhicha kubona kintu, akaba atakiherwe mw’igulu. ²⁸ Imwe muli mbona zange okwo nabagambire nti: Ine tindi Kristu, nawe nkatumwa kumwebemberera. ²⁹ Ali n’omwenga, niwe muswezi; nawe omunwani w’omuswezi akuba ali aho namuhuliriza, akusemerezibwa ilaka ly’omuswezi. Mbe kusemererwa kwange okwo kwahika. ³⁰ Ogwo niwe ahikire kukura, ine kusub’enuma. ³¹ Akuruga oluguru akukira bona. Kandi akuruga ha nsi, wena ni wo mu nsi, kai n’enfumora ye. Akuruga mw’igulu akukira bona; ³² ebyo yabwene n’ebyo yahulire, nibyo akumanyisya; kai hona kumanyisya kwe, tihaliho omuntu n’omo ayakwikirize. ³³ Nawe ayekirize kumanyisya kwe niwe yamanyisize kimokimo nk’okwo Mungu akomereze. ³⁴ Kuba owe Mungu yatumire akufumora ebigambo bya Mungu; kuba Mungu takuha Omwoyo na lulengo. ³⁵ Tata akwenda Mwana, akamuha byona mu ngaro ze. ³⁶ Akwikiriza Mwana ali n’obulame obutalihwaho; nawe atakwikiriza Mwana talibona obulame, nawe alikalirwaho ebiniga bya Mungu.

OMUNASAMARIYAKAZI. — ILYA N’IGESA LY’OMWOYO. — YEZU MU BANASAMARIYA.

¹ Mbe Yezu ka yamanyire okw’Abafarizayo bahulire okwo yagizire abahemba bengi, n’okw’akubatiza kukira Yohana, ² (naho Yezu atabatizaga omwene, nawe abahemba be), ³ naruga Buyahudi nasuba kugenda Galilaya. ⁴ Mbe naba wo kuraba Samariya. ⁵ Nahika mu charo cha Samariya, echo bakweta bati: Sikari, hehi n’ensambu eyo Yakobo yaliga yahere omutabani we Yozefu. ⁶ Haliga haliyo iziba lya Yakobo. Yezu ka yalemirwe olugendo, naikara h’eziba. Lyaliga lili kuti izoba lya mw’ihangwe. ⁷ Omukazi naruga Samariya kwiza kutah’amenzi. Yezu namugambira ati: Nompeho nnwe. ⁸ Nawe abahemba be baliga bazire mu maka kugul’ebilyo. ⁹ Mbe Omunasamariyakazi ogwo namugambira ati: Kai iwe oli Muyahudi, okunsaba ota echo kunwa, ine ndi Munasamariyakazi? Kuba Abayahudi tibahulirizenye n’Abanasamariya. ¹⁰ Yezu nasubamo namugambira ati: Okiba nomanya engabirano ya Mungu n’akukusaba ati: Mpa nnweho, hamo n’iwe wakumusabire, kai yakakuhere amenzi agakuloza. ¹¹ Omukazi ogwo namugambira ati: Mukama wange, toli n’echo kutahya, kai iziba lilehire; kai amenzi g’obulame okugeha hai si? ¹² Si iwe oli mukuru kukira tata Yakobo, ayatuhere iziba linu, kai na wenene akanwaho, n’abana be, n’ebitunganwa bye? ¹³ Yezu nasubamo namugambira ati: Buli akunw’amenzi ganu akusuba kugir’eliho; nawe alinw’amenzi ago ine ndimuha taligir’eliho mu myaka zona; ¹⁴ nawe amenzi ago ine ndimuha galiba muli wenene iziba ly’amenzi agakuchiririkira mu bulame obutahwaho. ¹⁵ Omukazi namugambira ati: Mukama wange, nompe amenzi ago, ndekere kwitw’eliho no kwiza hanu kutaha. ¹⁶ Yezu namugambira ati: Roko, oyete baro, kandi oize hanu. ¹⁷ Omukazi nasubamo nagira ati: Tindi na museza. Yezu namugambira ati: Wagamba kuzima oti: Tindi na museza. ¹⁸ Kuba olaswerwe baseza batanu, na hati owe oli nage ti baro; ebyo kai wagamba kuzima. ¹⁹ Omukazi namugambira ati: Mukama wange, hati nabona okw’oli mulagi. ²⁰ Batata bahabuduga Mungu h’ebanga eli, kai imwe mukugira muti: Yeruzalemu nigwo mwanya gwo kuhabudu. ²¹ Yezu namugambira ati: Iwe mukazi, nonikirize, kuba olunaku lwahikire olwo mutaliza h’ebanga linu, na Yeruzalemu hona pai, kuhabudu Tata. ²² Imwe mukuhabudu echo mutakumanya; itwe tukuhabudu echo tukumanya, obw’ obuchunguzi bukuruga mu Bayahudi. ²³ Kuba olunaku lukwiza, na hati lwahikire, olw’abantu abakuhabudu kimo balihabudu Tata mu mwoyo na mu bukomereza; kuba si abakuhabudu batyo, nibo Tata akuhiga. ²⁴ Mungu ni mwoyo; mbe abakumuhabudu bali no kumuhabudu mu mwoyo na mu bukomereza. ²⁵ Omukazi ogwo namugambira ati: Nkumanya okwo Masiha, (owe bakweta bati: Kristu), ali no kwiza; mbe ogwo k’aliza, niwe alitutengera byona. ²⁶ Yezu namugambira ati: N’ine omwene akufumora n’ewe.

²⁷ Aho honka abahemba be nibeza; nibakuma obwo yafumoraga n’omukazi. Nawe tihaliho ayagizire ati: Okuhiga ki? hamo ati: Okufumorera ki nage? ²⁸ Mbe omukazi ogwo nasig’aho ensuha ye, nagenda mu maka. ²⁹ Nagambira abantu ati: Mwize mulore omuntu ayangambire byona ebyo ndakozire; si hamo niwe Kristu? ³⁰ Mbe nibaruga mu charo, nibamuzaho. ³¹ Aho abahemba be nibamusaba nibagira bati: Mwolekerezi, nolye. ³² Nawe wenene nabagambira ati: Ine ndi n’ebilyo byo kulya, ebyo imwe mutakumanya. ³³ Aho abahemba be nibatengerana bati: Si hamo haliho ayamuletere ebyo kulya? ³⁴ Yezu nabagambira ati: Ebilyo byange ni kukola ebyo ayantumire akwenda, niho mpiche omulimo gwe. ³⁵ Si imwe timukugira muti: Hachaliyo mezi ana, igesa nilihika? Lora, nkubagambira nti: Mwereze ameso ganu, mulore emisiri, okwo zayezire zo kugesa. ³⁶ Omugesi akubona empera ye, kandi akusororeza ebilyo mu bulame obutahwaho, niho omubibi asemererwe hamo n’omugesi. ³⁷ Kuba muli ebyo kikuhika ekigambo kiti: Akubiba n’ondi, kai akugesa n’ondi. ³⁸ Ine nkabatuma kugesa ebyo mutakozire; abandi nibo bakozire, imwe nimugenda mu milimo zabo.

³⁹ Abanasamariya banamwingi bo mu charo echo nibamwikiriza ha bw’ekigambo ch’omukazi ogwo, ayamumanyisizeho ati: Yangambire byona ebyo ndakozire. ⁴⁰ Mbe Abanasamariya ka bamwizireho, nibamusaba abereyo. Naikarayo naku ibili. ⁴¹ Bengi muno nibamwikiririza ebyo yayolekereraga. ⁴² Nibagambira omukazi ogwo ati: Titwekirizibwa ekigambo chawe chonka; n’etwe abene twahulira, kai twamanya okw’onu ali koto Muchunguzi w’ensi.

YEZU MU NSI YA GALILAYA. — NAKIZA OMWANA W’OMUKUNGU.

⁴³ Enaku ibili ka zarabireho, narugayo, nagenda Galilaya. ⁴⁴ Yezu namanyisya okw’omulagi atali n’ikuzo mu nsi yabo. ⁴⁵ Mbe ka yahikire Galilaya, Abanagalilaya nibamwanankura, obwo baliga babwene ebyo yakozire Yeruzalemu ha lunaku lukuru; kuba na bonene baliga bezire ha lunaku lukuru.

⁴⁶ Mbe nasuba kuhika Kana ya Galilaya, eyo yahindulire amenzi ekaba vini. Haliga haliho omukungu, omwana we narwara Kafarnahumi. ⁴⁷ Ogwo ka yahulire okwo Yezu yarugire Buyahudi, yezire Galilaya, namuzaho, namulembereza alengetuke, akize omwana we; kuba yaliga nayenda kufwa. ⁴⁸ Aho Yezu namugambira ati: Mutabwene enyamo n’amahano, timukwikiriza. ⁴⁹ Omukungu namugira ati: Mukama wange, lengetuka, omwana wange atakafwire. ⁵⁰ Yezu namugambira ati: Roko, omwana wawe yehulire. Omuntu ogwo naikiriza ekigambo echo Yezu yamutengere, nagenda. ⁵¹ Mbe ka yalengetukire, nabugangana n’aberu be, nibamugambira bati: Omwana wawe yehulire. ⁵² Nababuza esaha eyo yehuliriremo. Nibamugambira bati: Omuswiza gumuhwereho negoro saha musanzu. ⁵³ Aho ise namanya okwo eli saha eyo Yezu yamugambirireho ati: Omwana wawe yehulire; naikiriza, wenene n’abo mu ka ye bona. ⁵⁴ Linu nilyo ihano lya kabili kai, elyakozirwe Yezu, ka yarugire Buyahudi kuza Galilaya.

OMULEMA W’AMAGURU NAKIZIBWA. — NIBABEHEREZA YEZU KUHENA SABATO.

¹ Ebyo ka byahwereho, niluba lunaku lukuru lw’Abayahudi, kai Yezu nanegera Yeruzalemu. ² Muli Yeruzalemu h’elembo ly’enabalega, haliho itunga elyo bakweta mu kiyahudi bati: Betsaida, lili n’emilyango itanu. ³ Muli lyonene halambiremo embaga ningi y’abarwere, abahume n’abasuntizi n’abalema, nibalindirira ikonzo ly’amenzi. ⁴ Kuba mumalaika w’Omukama yahanantukiraga mw’itunga omwo nka lumo, hatyo amenzi gayugukaga. Omuntu ayahanantukiramoga wo kutandika, amenzi gayukire, yakizibwaga buli ndwara ekuba emukwasire. ⁵ Haliga haliho aho omuntu yamazire myaka makumi asatu na munana arwere. ⁶ Mbe Yezu ka yamubwene alambire, namanya okwo yamazire enaku ningi, namugambira ati: Okwenda kwehulira? ⁷ Omurwere namusubiramo ati: Mukama wange, tindi na muntu wo kunsagara mw’itunga, aho amenzi gayugulirwa; kuba ine ka nkuba nkiza, ondi yanebembererayo. ⁸ Yezu namugambira ati: Imuka, twara ilaro lyawe, olibate. ⁹ Aho n’aho omurwere ogwo nayehulira, natwara ilaro lye nalibata. Kandi olunaku olwo lwaliga luli lwa sabato.

¹⁰ Mbe Abayahudi nibagambira ayakizibwe bati: Ni lunaku lwa sabato, okuzibirwa kutwara ilaro lyawe. ¹¹ Nabasubiramo ati: Ayankiza niwe yangambira ati: Twara ilaro lyawe, olibate. ¹² Mbe nibamubuza bati: Ni muntu ki ogwo ayakugambira ati: Twara ilaro lyawe, olibate? ¹³ Ayakizibwe tiyamumanyaga, kuba Yezu yaliga yarugire mu mbaga eyaliga esumbire aho. ¹⁴ Kumara Yezu namusanga mw’eklezia, namugambira ati: Lora, wakizibwa; otasuba kuhena, otagwerwa ebibihire kukiraho. ¹⁵ Omuntu ogwo nagenda natengera Abayahudi okwo niwe Yezu yamukirize. ¹⁶ Nicho Abayahudi bahigiraga Yezu, obwo yakozire ebyo olwa sabato. ¹⁷ Yezu nabagambira ati: Tata achakora na hati, n’ene nkukora. ¹⁸ Mbe nicho Abayahudi bakaniraga kuhiga kumwita, nawe t’obwo yatambukire sabato chonka, nawe n’obwo yayesire Mungu Ise, nayelenganisya na Mungu.

OBUMO BWA YEZU N’ESE. — OMUKIZA W’ABAFU N’OMULAMUZI. — ENANDIKO ZIKUMUNANYISYA.

¹⁸ Mbe Yezu nasubamo nabagambira ati: ¹⁹ Koto koto nkubagambira nti: Mwana takuhicha kukora kintu ha bwe, kitali echo yabwene Tata nakora; kuba byona eby’oliya yakozire nibyo n’Omwana nakora atyo. ²⁰ Tata akwenda Mwana, akumwoleka byona ebyo akukola; kandi ebikorwa bihango kukira binu alibimwoleka, niho mukume. ²¹ Kuba nk’okwo Tata akuzor’abafu nabaha obulame, nikwo na Mwana abo akwenda akubaha obulame. ²² Tata takulamura muntu, nawe obulamuzi bwona akabuha Mwana, ²³ niho bona bakuze Mwana, nk’okwo bakukuza Tata. Atakukuza Mwana, takukuza Tata ayamutumire.

²⁴ Koto koto nkubagambira nti: Akuhulira ebigambo byange, kai akekiriza ayantumire, ali n’obulame obutahwaho, taliza kulamurwa, nawe yarugire mu lufu, naza mu bulame. ²⁵ Koto koto nkubagambira okw’olunaku lukwiza, na hati lwahikire, olw’abafu balihuliriramo ilaka ly’Omwana wa Mungu, kai alilihulira alilama. ²⁶ Nk’okwo Tata ali n’obuzima muli wenene, nikwo yahere na Mwana kugir’obuzima muli wenene; ²⁷ kandi akamuha n’obuhicha bwo kulamula, obw’ali Mwana w’omuntu. ²⁸ Echo kitabakumisya, kuba olunaku lukwiza olwo abali mu bituro bona balihuliriramo ilaka ly’Omwana w’omuntu; ²⁹ abakozir’ebizima balirugamo, babone kuzoka kw’obulame; nawe abakozire amabi, kuzoka kwo kulamurwa. ³⁰ Ine ha bwange nenka tinkuhicha kukola kintu. Nkulamula okwo nkuhulira; kandi elamu yange eli mu mwanya, kuba tinkuhigamo ebyo nkwenda, nawe ebyo ayantumire akwenda.

³¹ Ine nkemanyisya omwene, kwemanyisya kwange kukuba kw’endimi. ³² Haliyo ondi akummanyisya, kai nkumanya okwo kumanyisya okwo akummanyisya kukomereze. ³³ Mukatuma hali Yohana, namanyisya ebikomereze. ³⁴ Ine tinkumanyisibwa muntu; nawe ebyo nkubigambira muhiche kuchunguka. ³⁵ Ogwo yaliga ali lumuli nilwaka, kai nilumulika. Kai imwe mukayenda kusemererwa katungu kanoro ha lumuli lwe. ³⁶ Ine ndi no kumanyisya kwange okukukira okwa Yohana; kuba ebikorwa ebyo Tata yampere kuhicha, ebikorwa ebyo ine nkukora, nibyo bikumanyisya okwo Tata yantumire. ³⁷ Kandi na Tata ayantumire niwe wenene akummanyisya; kai timukahuliraga ilaka lye, hona timukabonaga okw’akususa. ³⁸ Kai ekigambo che timuli nacho mul’imwe, obwo mutekiriza owe yatumire. ³⁹ Mukuhigunya mu Nandiko, kuba mukuchwa muti: Muli zonene nimwo mulibonera obuzima obutahwaho; kai na zonene nizo zikummanyisya. ⁴⁰ Kai timukwenda kunizaho, mubone obulame. ⁴¹ Ine tinkwanankula ikuzo elikuruga mu bantu. ⁴² Nawe nkubamanya, okwo mutali n’obwenzi bwa Mungu mul’imwe. ⁴³ Ine nkeza mw’izina lya Tata, nimubura kunkunda; ondi k’aliza mw’izina lye, niwe mulikunda. ⁴⁴ Imwe mukuhicha muta kwikiriza, imwe abakukuzanya mwenka? kai mutakuhiga ikuzo elikuruga hali Mungu wenka. ⁴⁵ Mutachwa muti: n’ine ndibachulira hali Tata: alibachulira ni Musa, owe mukutegezaho. ⁴⁶ Mukiba nimwikiriza Musa, munomuno mwakunikirize n’ene kimo; kuba wenene akayandika ebili hal’ine. ⁴⁷ Nawe mukabura kwikiriza Enandiko ze, kai ebigambo byange mukubikiriza muta?

YEZU NAKANISY’EMIKATE. — NALIBATA HA NANZA. — EMBAGA NESUMBA KAFARNAHUMI.

¹ Ebyo ka byahwere, Yezu nayambuka enanza ya Galilaya, niyo Tiberiyadi, ² embaga ningi nemuruba, kuba baliga nibabona enyamo ezo yakoleraga abarwere. ³ Aho Yezu nanegera mw’ibanga, niyo naikara n’abahemba be. ⁴ Nawe Paska, olunaku lukuru lw’Abayahudi, yaliga eli hehi. ⁵ Yezu ka yalalamire, nabona ekipipi kihango nikimwizaho, nagambira Filipo ati: Tugure hai emikate, banu balye? ⁶ Nawe akagira atyo kumuroza, kuba wenene yamanyaga echo alakora. ⁷ Filipo namugambira ati: Emikate z’edenari magana abili tizikuhika, buli muntu bamuhe kanoro. ⁸ Mbe omo wo mu bahemba be, niwe Andrea mutabani wabo Simoni Petro, namugambira ati: ⁹ Haliho hanu omuyanda ali n’emikate itanu za shairi n’enfwi ibili; nawe ebyo bigire bita mu bantu bengi batyo? ¹⁰ Aho Yezu nagira ati: Mugambire abantu bekare. Nawe haliga haliho amanansi mengi aho. Mbe nibekara, abaseza kuti bihumbi bitanu. ¹¹ Aho Yezu nakwat’emikate; nakampiza, nagabira abekere; nikwo n’enfwi, nk’okwo bayendaga. ¹² Ka begusire, nagambira abahemba be ati: Mukobye ebihinzu ebyasaga, bitabura. ¹³ Nibakobya nibezuza ebitukuru ikumi na bibili by’ebihinzu ebyasagire by’emikate itanu za shairi, ebyasingire abalire. ¹⁴ Abantu abo ka babwene okwo Yezu yakozire ihano, nibagira bati: Kuba onu koto ni mulagi aliza mu nsi. ¹⁵ Nawe Yezu, obwo yamanyaga okwo bayendaga kumutwara kumuta ha bukama, nasuba kwirukira mw’ibanga wenka.

¹⁶ Ka lyalagere, abahemba be nibalengetuka ha chambu. ¹⁷ Ka bahanamire mu bwato, nibahika ha mwambu gw’enanza gwa Kafarnahumi. Gwaliga gwabere mwirima, Yezu wenene atakabahikireho. ¹⁸ Omuyaga mwingi niguhemba, enanza netobanguka. ¹⁹ Ka babugire kuti sitadi makumi abili n’etanu hamo makumi asatu, nibabona Yezu nalibata ha nanza, yerire hehi n’obwato, nibatina. ²⁰ Nawe wenene nabagambira ati: N’ine, nimuleke kutina. ²¹ Nibayenda kumuhikamo, mbe aho honka obwato nibugoba ha charo, aho bazaga.

²² Bwire kucha embaga eyaliga esigere ha mwambu gundi gw’enanza nebona okw’obwato bundi bwaliga butaliho, haliho bumo, kai n’okwo Yezu atazire mu bwato n’abahemba be, nawe abahemba bonka nibo basyabere. ²³ Nawe amato gandi nigaruga Tiberiyadi hehi n’aho balilireho omukate, Omukama namara kulamiriza. ²⁴ Mbe embaga ka yabwene okwo Yezu yaliga ataliho, n’abahemba be bona nangu, mbe nibahanama mu mato, nibeza Kafarnahumi, nibahiga Yezu.

EBIGAMBO BYA UKARISTIA. — KRISTU NIWE MUKATE GWA KIMO GWO MW’IGULU.

²⁵ Ka bamusangire ha mwambu gundi gw’enanza, nibamugambira bati: Mwolekerezi, oizire kunu lihi? ²⁶ Yezu nabasubiramo nagira ati: Koto koto nkubagambira nti: Timukumpigira obwo mubwene amahano, nawe n’obwo mulireho emikate, mukeguta. ²⁷ Mutakolera ebilyo ebikuhwaho, nawe ebikugumiraho ira lyona, eby’Omwana w’omuntu alibaha. Kuba ogwo akagumisibwa Mungu Tata. ²⁸ Mbe nibamugambira bati: Tugire tuta, niho tukore ebikorwa bya Mungu? ²⁹ Yezu nasubamo nabagambira ati: Omulimo gwa Mungu ni gunu: Mwikirize owe wenene yatumire. ³⁰ Mbe nibamugambira bati: Kai iwe okugira lunyamo ki, tubone, niho tukwikirize? okukola mulimo ki? ³¹ Batata bakalya manu mu mbuga, nk’okwo chandikirwe kiti: Akabaha kulya omukate gwo mw’igulu. ³² Mbe Yezu nabagambira ati: Koto koto nkubagambira nti: Musa tiwe yabahere omukate gwo mw’igulu, nawe akubaha omukate gwa kimo gwo mw’igulu ni Tata. ³³ Kuba omukate gwa Mungu n’ogwarugire mw’igulu niguha ensi obulora. ³⁴ Mbe nibamugambira bati: Mwombeki, notuhe omukate ogwo naku zona.

³⁵ Yezu nabagambira ati: N’ine mukate gw’obulame; akunizaho, takurumw’enzala, kai akunikiriza, talitw’eliho nangu. ³⁶ Nawe nkabagambira, mwambwene, nimubura kwikiriza. ³⁷ Buli echo Tata akumpa kikunizaho, kai akwiza hal’ine tindimwirukiza hanza. ³⁸ Kuba tinarugire mw’igulu nkore ebyo nkwenda, nawe ebyo ayantumire akwenda. ³⁹ Ebyo ayantumire, Tata, akwenda ni binu: Buli owe yampere ntamunagira, nawe mmuzore ha lunaku olulihereruka. ⁴⁰ Ebyo ayantumire, Tata, akwenda ni binu: buli akubona Omwana akamwikiriza, abone obulame obutahwaho; kandi ine mmuzore ha lunaku olulihereruka. ⁴¹ Mbe Abayahudi nibamurundumira obwo yagizire ati: N’ine mukate ogukulora, ogwarugire mw’igulu. ⁴² Nibagira bati: Onu si ti Yezu, mwende Yozefu, owe tukumanya ise na nina? Mbe kai akugambira ki ati: Nkaruga mw’igulu? ⁴³ Mbe Yezu nasubamo nabagambira ati: Nimuleke kurundumyanya. ⁴⁴ Tihaliho akunizaho, atayesirwe Tata ayantumire; kandi ine ndimuzora ha lunaku lwo kuhereruka. ⁴⁵ Mu balagi hayandikwa hati: Bona baliba bolekererwa ba Mungu. Buli ayahulire Tata, akeyega, akunizaho. ⁴⁶ T’obwo omuntu alabwene Tata, atali ayarugire hali Mungu, ogwo niwe yabwene Tata. ⁴⁷ Koto koto nkubagambira nti: Akunikiriza alibona obulame obutahwaho.

ENGINGO ZA YEZU NI BILYO BY’OMWOYO KIMO. — ABAHEMBA BANDI NIBASUB’ENUMA.

⁴⁸ N’ine mukate gw’obulame. ⁴⁹ Baso bakalya manu mu mbuga, nibafwa. ⁵⁰ Gunu ni mukate ogwarugire mw’igulu, niho omuntu aliba agulireho, talifwa. ⁵¹ N’ine mukate ogukulora ogwarugire mw’igulu. ⁵² Omuntu aliba alire ha mukate gunu, alilama myaka zona; kandi omukate ogwo ndiha ni ngingo zange, ha buzima bw’ensi. ⁵³ Mbe Abayahudi nibahakanisyanya nibagira bati: Akuhicha ata onu kutuha engingo ze kulya? ⁵⁴ Mbe Yezu nabagambira ati: Koto koto nkubagambira nti: Ka muliba mutalire engingo z’Omwana w’omuntu, mutanwere n’ensagama ye, timuliba n’obuzima mul’imwe. ⁵⁵ Akuly’engingo zange, akanwa n’ensagama yange, ali n’obuzima obutahwaho; kandi ine ndimuzora ha lunaku olulihereruka. ⁵⁶ Kuba engingo zange ni kilyo koto, n’ensagama yange ni munwo koto. ⁵⁷ Akuly’engingo zange, akanwa n’ensagama yange, akutura mul’ine, nena nkutura muli wenene. ⁵⁸ Nka nikwo Tata ayantumire akulora, n’okwo ine nkulora ha bwa Tata, nikwo kai n’akundya, alilora ha bwange. ⁵⁹ Gunu nigwo mukate ogwarugire mw’igulu. Tiguli nka manu, eyo baswenkuru balire, bakafwa. Akuly’omukate gunu alilama bucha bucha.

⁶⁰ Ebyo akabigamba nayolekerera mw’isomero Kafarnahumi. ⁶¹ Mbe banamwingi bo mu bahemba be, ka bahulire, nibagira bati: Ekigambo kinu kigumire, akuhicha kukihuliriza ni ga? ⁶² Yezu namanya mu mutima gwe okw’abahemba be babihirizibwe ebyo, nabagambira ati: Echo nicho chabasitaza? ⁶³ Kai ka mulibona Omwana w’omuntu nahanama eyo yaliga ali mbere? ⁶⁴ Omwoyo nigwo gukuloza; nawe engingo tizikugasa kantu. Ebigambo ebyo nabagambire, nigwo mwoyo n’obulame. ⁶⁵ Nawe halimo abandi mul’imwe abatakwikiriza. Kuba kuruga ha butandikiro yaliga namanya abatakwikiriza n’alimutunda. ⁶⁶ Nagira ati: Nicho nabagambirire nti: Tihaliho muntu akuhicha kunizaho, atakiherwe Tata. ⁶⁷ Kurug’ aho banamwingi bo mu bahemba be nibagenda, nibalekera kulibata nage. ⁶⁸ Yezu nagambira ikumi na babili ati: Si n’emwe mukwenda kugenda? ⁶⁹ Petro namusubiramo ati: Mukama wange, tukugenda hali ga? N’iwe oli n’ebigambo by’obulame obutahwaho. ⁷⁰ Itwe tukekiriza nitumanya okw’ oli Kristu, Omwana wa Mungu. ⁷¹ Yezu nabasubiramo ati: Si t’ine ayasozire imwe ikumi na babili? Kai mul’imwe omo n’isitani. ⁷² Yagambaga Yuda Iskaryota, mwende Simoni; kuba ogwo niwe yaliga ali no kumutunda, naho ali omo mul’ ikumi na babili.

BATABANI BABO YEZU. — YEZU NAYOLEKERERA MW’EKLEZIA.

¹ Kumara ebyo Yezu naba wo kutulira Galilaya; kuba tiyayendaga kutulira Buyahudi, obwo baliga nibahiga kumwita. ² Olunaku lukuru lw’Abayahudi, olw’Amahema, niluhika hehi. ³ Mbe batabani babo nibamugambira bati:Noruge kunu ogende Buyahudi, niho abahemba bawe babone ebikorwa eby’okukola. ⁴ Kai tihaliho akora bwesereke, kai kunu nayenda kwesokora ha bweru; raba nokora ebyo, oli no kweyoleka abo mu nsi. ⁵ Kuba si batabani babo bona tibamwikirizaga. ⁶ Mbe Yezu nabagambira ati: Olunaku lwange luchali; nawe imwe olunaku lwanu lukwikara lwetegekire bucha bucha. ⁷ Abo mu nsi tibakuhicha kubahata imwe; nawe ine bakumpata, kuba ine nkusokora okwo ebikorwa byabo bili bibi. ⁸ Imwe nimunegere ha lunaku lukuru olwo, nawe ine tinkunegera ha lunaku lukuru lunu, kuba olunaku lwange tilukahikire. ⁹ Ka yagambire ebyo, nasigara Galilaya. ¹⁰ Batabani babo ka banegere, niho na wenene nagenda ha lunaku lukuru, ha bweru pai, nawe kuti bwesereke.

¹¹ Mbe Abayahudi baliga nibamuhiga ha lunaku lukuru nibagira bati: Wenene ali hai? ¹² Kurunduma kwaliga kuli kwingi mu mbaga kubera wenene. Abandi baliga nibagira bati: Ni muzima; kai abandi bati: Pai, nawe akukongya embaga. ¹³ Tihaliho ayafumoreraga ha bweru ebye, kuba batinaga Abayahudi. ¹⁴ Mbe olunaku lukuru ka lwahikire hagati, Yezu nanegera mw’eklezia nayolekerera. ¹⁵ Abayahudi baliga nibagira bati: Onu akumanya ata Enandiko, atakayeyegaga? ¹⁶ Yezu nabasubiramo nagira ati: Ebyo nkwolekerera ti byange, nawe ni by’ayantumire. ¹⁷ Akwenda kukola ebyo wenene akwenda, ogwo niwe akumanya ebyo nkwolekerera, okwo bikuruga hali Mungu, nangu hamo okwo nkubyegambira ha bwange nenka. ¹⁸ Akufumora ha bwe chonka, akuhiga ikuzo lye; nawe akuhiga ikuzo ly’ayamutumire, ogwo akukomereza, kai muli wenene tihalimo kabi. ¹⁹ Si Musa tiyabahere ebilagiro? kai mul’imwe tihaliho muntu akuhich’ebilagiro. ²⁰ Mukuhigira ki kunita? Embaga nesubamo negira eti: Oli na sitani; akuhiga kukwita ni ga? ²¹ Yezu nasubamo nabagambira ati: Nkozire ekikumyo kimo, mwakuma mwena. ²² Mbe Musa yabahere kusarwa, (naho kutarugire hali Musa, nawe ha batatenkuru), kandi mukusara omuntu ha lwa sabato. ²³ Omuntu k’akusarwa ha lwa sabato, tahena ekilagiro cha Musa, kai imwe mukumpata obwo nkukiza omuntu wena ha lwa sabato? ²⁴ Nimuleke kulamula mu ndorameso, nawe mulamule elamu ehikire. ²⁵ Mbe abandi bo mu Banayeruzalemu nibagira bati: Tiwe onu owe bakuhiga kumwita? ²⁶ Kampaho akufumorera ha bweru, kai tibakumugambira kintu. Hati si abakuru bakumanya kuzima okw’onu ali Kristu? ²⁷ Nawe onu tukumanya oburugo bwe; Kristu k’aliba yezire, tihaliho muntu alimanya aho aliruga. ²⁸ Mbe Yezu nahamuka mw’eklezia nayolekerera, nagira ati: Ine mukummanya, kai n’aho narugire. Hona tinezire ha bwange nenka, nawe ayantumire akomereze, owe imwe mutakumanya. ²⁹ Ine nkumumanya, obwo narugire hali wenene, kai niwe yantumire. ³⁰ Mbe bahigaga kumukwata; nawe tihaliho muntu ayamutereho engaro, obwo buhicha ye yaliga etakahikire. ³¹ Banamwingi bo mu mbaga nibamwikiriza; nibagira bati: Kristu k’aliba yezire, si alikora amahano mengi kukira ag’onu akukora?

NIBATUMA ABERU KUMUKWATA. — EMPAKA MU MBAGA HA BWA YEZU.

³² Abafarizayo nibahulira embaga kufumoraho ebyo, mbe abakuru n’Abafarizayo nibatuma aberu bamukwate. ³³ Mbe Yezu nabagambira ati: Nchali n’enaku nke n’emwe, ningenda ha ayantumire. ³⁴ Mulimpiga, timulimbona; eyo nkuba ndi timukuhicha kwizayo. ³⁵ Mbe Abayahudi nibagambirana bati: Akuza hai si onu, tukabura kumubona? Si akugenda mu mataganiro g’abasenzi, nayolekerera abanamahanga? ³⁶ Ni kigambo ki kinu echo yagamba ati: Mulimpiga, timulimbona; kai eyo nkuba ndi timukuhicha kwizayo? ³⁷ Olunaku oluhereruka lw’olunaku lukuru, olukukira ezindi, Yezu naimerera nahama nagira ati: Ali n’eliho, aize hal’ine, anwe. ³⁸ Akunikiriza, nk’okwo Enandiko zikugamba, emigera z’amenzi agakugera obulame zilimuruga mu nda. ³⁹ Ebyo yabigambaga ha Mwoyo ogwo balihabwa, abalimwikiriza; kuba Omwoyo gwaliga gutakagabirwe, obwo Yezu yaliga atakakuzibwe.

⁴⁰ Abo mu mbaga egyo ka bahulire ebigambo bye ebyo, nibagira bati: Onu ni mulagi kimo. ⁴¹ Abandi nibagira bati: Onu ni Kristu. Nawe abandi bati: Iwe, Kristu si aliruga Galilaya? ⁴² Enandiko tizikugira ziti: Kristu aliruga mu luganda lwa Daudi mu charo cha Betlehemu, eyo Daudi yaliga ali? ⁴³ Mbe niziza mpaka mu mbaga hali wenene. ⁴⁴ Abandi muli bonene bayendaga kumukwata, nawe tihaliho muntu ayamutereho engaro.

⁴⁵ Mbe aberu nibasuba ha bakuru b’abasaserdoti n’Abafarizayo. Bonene nibabagambira bati: Mwazibirwa ki kumuleta? ⁴⁶ Aberu nibasubamo bati: Taliho akufumora nk’omuntu ogu. ⁴⁷ Mbe Abafarizayo nibabasubiramo bati: Si n’emwe mwena mwazigazigwa? ⁴⁸ Si omo wo mu bakuru hamo wo mu Bafarizayo yamwikirize? ⁴⁹ Nawe embaga enu etamanyaga Ekilagiro ekazumirizibwa. ⁵⁰ Nikodemu, ayezire mu kiro hali wenene, ayaliga ali wo muli bonene, nabagambira ati: ⁵¹ Si ekilagiro chetu kikulamula omuntu batakahulire ebye, kai batakamanyire ebyo yakora? ⁵² Nibasubamo nibamugambira bati: Si n’ewe oli Munagalilaya? Nolore mu Nandiko, obone okwo Galilaya hatakarugayo omulagi. ⁵³ Buli muntu nasuba mu ka.

OMUKAZI W’OBUKWATE. — YEZU OLUMULI LW’ENSI. — ABAFARIZAYO BALIFWA MU KIHENO.

¹ Yezu nanegera mw’ibanga lya Zituni. ² Bwanencha nasuba kwiza mw’eklezia, embaga yona nemwizaho, naikara nabolekerera. ³ Abandiki n’Abafarizayo nibaleta omukazi ogwo, owe bakwasire n’omuseza; nibamwimereza hagati, ⁴ nibamugambira bati: Mwolekerezi, omukazi onu yakwatwa hatihati. ⁵ Mu Kilagiro Musa akatulagira owezabo onu ati kumulasy’amabale. Mbe kai iwe okugir’ota? ⁶ Nawe ebyo babigambaga nibamuroza, bahiche kumulega. Yezu nainama, nayandika ha nsi n’echara che. ⁷ Mbe ka basyeberere kumubuza, nabagambira ati: Atali n’ekiheno mul’imwe niwe natandike kumulasya ibale. ⁸ Nasuba kwinama, nayandika ha nsi. ⁹ Ka bahulire, nibarugaho omo omo kutandikira ha bagurusi; nasigaraho Yezu wenka n’omukazi aimerere hagati. ¹⁰ Yezu ka yenamukire, namugambira ati: Mukazi we, abo sanga nibakuchulira bali hai? tihaliho si ayakulamula? ¹¹ Namugambira ati: Muntu n’omo pai, Mukama wange. Yezu namugambira ati: N’ene nena tinkukulamula; nogende, otasubira kuhena.

¹² Mbe Yezu nasuba kubafumorera nagira ati: Ine ndi lumuli lw’ensi; akunduba takulibatira mu mwirima, nawe aliba n’olumuli lw’obulame. ¹³ Mbe Abafarizayo nibamugambira bati: Kai n’iwe omwene okwemanyisya; kwemanyisya kwawe tikukomereze. ¹⁴ Yezu nasubamo ati: Naho nkemanyisya ine omwene, hona kwemanyisya kwange kukomereze, kuba nkumanya eyo narugire n’eyo nkuza; nawe imwe timukumanya eyo nkuruga n’eyo nkugenda. ¹⁵ Imwe mukulamula nk’okwo engingo zikulamula, nawe ine tinkulamula muntu; ¹⁶ kai ine naho nkulamula, hona elamu yange ekomereze, kuba ine tindi nenka, nawe n’ine n’ayantumire, Tata. ¹⁷ Na mu Kilagiro chanu hayandikirwemo okwo kumanyisya kwa babili kukomereze. ¹⁸ Ine n’ine nkwemanyisya omwene; kai n’ayantumire, Tata, wena akummanyisya. ¹⁹ Mbe nibamugambira bati: Iso ali hai? Yezu nasubamo ati: Ine timukummanya, na Tata wena pai; mukiba nimummanya, wakumanyire na Tata. ²⁰ Ebigambo ebyo Yezu akabigamba ha bubiko bw’efweza, nayolekerera mw’eklezia; kandi tihaliho muntu ayamukwasire, obwo buhicha ye yaliga etakabere.

²¹ Mbe Yezu nasuba kubagambira ati: Ine nagenda, mulimpiga, kai mulifwera mu kiheno chanu. Eyo ine nkugenda, imwe timukuhicha kwizayo. ²² Mbe Abayahudi nibagira bati: Hamo akwenda kweita, obwo yagira ati: Eyo nkugenda, imwe timukuhicha kwizayo? ²³ Nabagambira ati: Imwe muli b’ifwo, ine ndi w’oluguru. Imwe muli bo mu nsi munu, ine tindi wo mu nsi munu. ²⁴ Mbe nabagambira okwo mulifwera mu biheno byanu; kuba mukabura kwikiriza okwo ine ndi, mukufwera mu kiheno chanu. ²⁵ Mbe nibamugambira bati: N’iwe ga? Yezu nabagambira ati: N’ine butandikiro, akufumora n’emwe. ²⁶ Ndi na bingi byo kubagambaho, no kulamula. Nawe ayantumire takubeha; kai n’ene ebyo nahulire hali wenene, nibyo nkufumora mu nsi. ²⁷ Tibamanyire okwo Ise, owe yagamba, ali Mungu. ²⁸ Mbe Yezu nabagambira ati: Ka muliba mwasungire Omwana w’omuntu, niho mulimanya okwo ine ndi n’okwo ntakukola kintu ha bwange nenka, nawe nk’ebyo Tata yanolekerere, nibyo nkutenga. ²⁹ Kai ayantumire ali n’ene, kandi takunsiga nenka, kuba ine nkukola bucha bucha ebikumusemereza.

ABANA BA KIMO BA IBRAHIMU. — ABANA BA MUNGU. — YEZU ATI: NDI MWANA WA MUNGU.

³⁰ Bengi bakamwikiriza, ka yafumwere ebyo. ³¹ Mbe Yezu nagambira Abayahudi abamwikirize ati: Imwe, mukaguma mu kigambo change, mukuba koto bahemba bange, ³² nimumanya ebikomereze, kai ebikomereze bilibachungula. ³³ Nibamusubiramo bati: Itwe tuli bana ba Ibrahimu, titukabere beru b’omuntu nangu; kai okutugambirira ki oti: Mulichunguka. ³⁴ Yezu nabagambira ati: Koto koto nkubagambira nti: Buli akuhena ni mwiru w’ekiheno. ³⁵ Omwiru takwikara mu ka kuhika myaka zona; nawe omwana akwikara mu myaka z’emyaka. ³⁶ Mbe Mwana k’aliba yabachungwire, mulichunguka koto. ³⁷ Nkumanya okwo muli bana ba Ibrahimu; nawe mukuhiga kunita, obw’ekigambo change kitakwasire mul’imwe. ³⁸ Ine nkufumora ebyo nabwene owa Tata; kai imwe mukukola ebyo mwabwene owa so. ³⁹ Nibasubamo nibamugambira bati: Tata ni Ibrahimu. Yezu nabagambira ati: Raba muli bana ba Ibrahimu, nimukole ebikorwa bya Ibrahimu. ⁴⁰ Nawe imwe hati mukuhiga kunita, ine muntu akutenga ebikomereze ebyo nahulire hali Mungu; ebyo Ibrahimu tiyabikozire.

⁴¹ Imwe mukukola ebikorwa bya so. Mbe nibamugambira bati: Itwe titwazerwe mu busihani: tuli na tata omo, ni Mungu. ⁴² Mbe Yezu nabagambira ati: Mungu akiba al’iso, yee mwakunenzire; kuba ine nkaruga hali Mungu niniza; kai tinezire ha bwange, nawe niwe yantumire. ⁴³ Mukuzibirwa ki kumanya ebyo nkufumora? Kuba timukuhicha kuhulira amagambo gange. ⁴⁴ Mukaruga hal’iso sitani, kai ebyo iso akwegonga, nibyo mukwenda kukola. Ogwo akaruga ha nsi ali mwisi, kai tiyasigere mu bukomereza, obw’obukomereza butamulimo. K’akufumora eby’endimi, akubifumora ha bwe wenka, obw’ali w’endimi n’ese obubehi. ⁴⁵ Nawe ka nkufumora ebikomereze, timukunikiriza. ⁴⁶ Ni ga mul’imwe akumbehereza ekibi, nansinga? Raba nimbatengera agakomereze, mukuzibirwa ki kunikiriza? ⁴⁷ Owa Mungu akuhulira ebigambo bya Mungu. Obwo imwe mutali ba Mungu, nicho mutakumpulira.

⁴⁸ Mbe Abayahudi nibasubamo nibamugambira bati: Si titukomereza kutenga okw’oli Munasamariya n’okw’oli na sitani? ⁴⁹ Yezu nabasubiramo ati: Ine tindi na sitani; nawe nkukuza Tata, kai imwe mukungaya. ⁵⁰ Nawe ine tinkuhiga ikuzo lyange; aliho akulihiga, niwe alilamula. ⁵¹ Koto koto nkubagambira nti: Alihich’amagambo gange, talibon’olufu myaka zona. ⁵² Aho Abayahudi nibagira bati: Hati twamanya okw’oli na sitani. Ibrahimu akafwa, n’abalagi bona; kai iwe oti: Alihich’amagambo gange talibon’olufu myaka zona. ⁵³ Si iwe okukira tata wetu Ibrahimu, ayafwire? n’abalagi bona, abafwire? Okwegira ota? ⁵⁴ Yezu nasubamo ati: Nkekuza ine omwene, ikuzo lyange ti kintu; aliho Tata akunkuza, niwe ogwo owe mukutenga muti: ni Mungu wetu. ⁵⁵ Kai timukamumanyaga, nawe ine nkumumanya; hatyo nkagira nti: Tinkumumanyaga, nkuba mubehi nk’emwe. Nawe nkumumanya, nimpulira age. ⁵⁶ Ibrahimu, iso wanu, akayegonga kubona olunaku lwange; akalubona, nasemererwa. ⁵⁷ Abayahudi nibamugambira bati: Tokamazire myaka makumi atanu, kai okabona Ibrahimu? ⁵⁸ Yezu nabagambira ati: Ibrahimu yaliga atakabereho, ine ndiho. ⁵⁹ Aho nibakoby’amabale kumulasa; nawe Yezu nayesereka, nahuruka mw’eklezia.

OMUHUME W’OBUZARWA NAKIBIBWA. — OBUHAKANI BW’ABAFARIZAYO. — OMUNUHE NAIKIRIZA.

¹ Yezu ka yarabireho, nabona omuntu ahumire kuruga kuzarwa. ² Abahemba be nibamubuza bati: Mwolekerezi, ayahenire ni ga, onu nangu abazere be, kulinda akazarwa ahumire? ³ Yezu nasubamo ati: Onu tiyahenire, n’abazere be bona pai; nawe ebikorwa bya Mungu bili no kubonwa hali wenene. ⁴ Ine ndi no kukola ebikorwa by’ayantumire, omusana gukiyaka; ekiro kikwiza, aho omuntu atakuhicha kukolamo. ⁵ Enaku ezo nkuba nkili mu nsi, ndi lumuli lw’ensi. ⁶ Ka yagambire ebyo, nachwa ha nsi, nagira olutoto n’amachwanta, nasiga olutoto ha meso ge. ⁷ Namugambira ati: Roko; onabe mw’itunga lya Silo (elyo bakweta bati: Entumwa). Mbe nagenda nanaba, naiza nabona. ⁸ Abatulanwa be n’abamubwene kara nasabiriza nibagira bati: Tiwe onu ayaliga aikere nasabiriza? Abandi nibagira bati: Niwe wenene. ⁹ Kai abandi bati: Pai, akususana nage chonka. Nawe wenene nabagambira ati: N’ine. ¹⁰ Mbe nibamugambira bati: Ameso gawe gabundukire gata? ¹¹ Nasubamo ati: Omuntu ogwo, owe bakweta bati: Yezu, agizire olutoto, yansiga ha meso gange, nangambira ati: Roko h’etunga lya Silo, onabe. Ningenda, ninnaba, nimbona. ¹² Nibamugambira bati: Wenene ali hai? Nagira ati: Tinkumanya.

¹³ Ayaliga ali muhume nibamusagalira Abafarizayo. ¹⁴ Nawe olwo Yezu yagizire olutoto, akahumurura ameso ge, lwaliga luli lwa sabato. ¹⁵ Mbe Abafarizayo nibasuba kumubuza okwo yabwene. Wenene nabagambira ati: Akanta olutoto ha meso, ninnaba, nimbona. ¹⁶ Mbe abandi bo mu Bafarizayo nibagira bati: Omuntu onu atakulinda sabato tarugire hali Mungu. Kai abandi bati: Omuntu muheni ati akuhicha ata kukol’amahano gati: Nizibaho mpaka muli bonene. ¹⁷ Mbe nibasuba kugambira omuhume bati: Iwe, ayakuhurwire ameso ogu okumugambaho ki? Wenene nagira ati: Ni mulagi. ¹⁸ Mbe Abafarizayo tibekirize okwo yaliga ahumire, kandi akabona, nibatamwa nibayeta abazere be. ¹⁹ Nibababuza bati: Onu niwe mwana wanu, owe mukugira muti: Akazarwa ahumire? Kai kubaki hati akubona? ²⁰ Abazere be nibabasubiramo bati: Tukumanya okw’onu ali mwana wetu, n’okwo yazerwe ahumire; ²¹ nawe hati okw’abwene, titukumanya; kai titukumanya n’ayamuhumurwire ameso. Nimubuze wenene, yakuzire, wenene nayegambe. ²² Abazere be bakagamba ebyo, obwo batinaga Abayahudi; kuba Abayahudi baliga bamazire kutegekerana bati: Buli alimwikiriza ati: ni Kristu, alirukibwa mw’isomero. ²³ Nicho abazere be bagambirire bati: Yakuzire, nimubuzye wenene. ²⁴ Mbe nibasuba kweta omuntu ayaliga ahumire, nibamugambira bati: Nokuze Mungu. Itwe tukumanya okw’omuntu ogwo ali muheni. ²⁵ Mbe wenene nabagambira ati: Ine tinkumanya okw’ali muheni; ine nkumanya kimo chonka, ni kinu: naliga ndi muhume, kai hati nkubona. ²⁶ Mbe nibamugambira bati: Akukolere ki? akuhumurwire ata ameso? ²⁷ Nabasubiramo ati: Namazire kubagambira, mwahulire; mukwendera ki kusuba kuhulira? Si n’emwe mukwenda kuba bahemba be? ²⁸ Mbe nibamuzuma, nibagira bati: Iwe nobe muhemba we; itwe tuli bahemba ba Musa. ²⁹ Itwe tukumanya okwo Mungu yafumorere Musa; nawe onu titukumanya eyo yarugire. ³⁰ Omuntu ogwo nasuba nabagambira ati: Koto echo ni cho kukuma, obw’imwe mutakumanya eyo yarugire, kai ine ampumurwire ameso. ³¹ Tukumanya okwo Mungu atakuhulira abaheni; nawe omuntu natina Mungu nakora ebyo akwenda, ogwo niwe akuhulira. ³² Kuruga ira lyona tikikahulirwaga okw’omuntu akuloz’ameso g’omuhume w’obuzarwa. ³³ Onu akiba atarugire hali Mungu, tiyakuhikize kukola kintu. ³⁴ Nibasubamo nibamugambira bati: Iwe okazalirwa mu biheno wena wena, kai okwolekerera itwe? Nibamwirucha hanza.

³⁵ Yezu nahulira okwo bamwirukize hanza; ka yamubwene, namugambira ati: Iwe okwikiriza Omwana wa Mungu? ³⁶ Wenene nasubamo nagira ati: Niwe ga, mmwikirize, Mukama wange? ³⁷ Yezu namugambira ati: Wamubwene, akufumora n’ewe niwe wenene. ³⁸ Onu nagira ati: Nkwikiriza, Mukama wange. Nainama namuhabudu. ³⁹ Yezu nagira ati: Nkaletwa obulamuzi mu nsi munu, niho abatakubona babone, kai abakubona bahume. ⁴⁰ Abandi bo mu Bafarizayo, abaliga bali nage, ka bahulire, nibagira bati: Si n’etwe twena tuhumire? ⁴¹ Yezu nabagambira ati: Mukiba muhumire, timwakubere n’ekiheno; nawe hati mukugira muti: Tukubona; ekiheno chanu kikwikaliraho.

OMULISYA MUZIMA. — KRISTU N’OMO NA TATA. — BAKWENDA KUMULASY’AMABALE.

¹ Koto koto nkubagambira nti: Atakuraba mu mulyango kutaha mu kibuga ch’enabalega, nawe akahanamira handi, ogwo ni musuma n’omunyagi. ² Kandi akuraba mu mulyango, ogwo ni mulisya w’enabalega. ³ Omulinzi wa ha mulyango akumukingulira, n’enabalega zikuhulira ilaka lye; kai akweta enabalega ze amazina, nazihurucha. ⁴ K’akusyetura enabalega ze, nazyebemberera; kandi enabalega nizimuruba, obwo zikumanya ilaka lye. ⁵ Omugeni tizikumuruba, nawe zikumwiruka, obwo zitakumanya ilaka ly’abageni. ⁶ Yezu nabaganira olugani olwo; nawe bonene tibamanyire ebyo yabafumorera. ⁷ Mbe Yezu nasuba kubagambira ati: Koto koto nkubagambira nti: Ine ndi mulyango gw’enabalega. ⁸ Abezire bona ni basuma n’abasakuzi, n’enabalega tizibahulire. ⁹ Ine ndi mulyango. Omuntu akutahira hal’ine, akuchunguka; akutaha, nahuruka, nasanga ebyo kulya. ¹⁰ Omusuma takuletwa kindi, kutali kwiba no kubaga no kuhenahena. Ine nkeza, niho babone obulame, kai babubone bwingi muno. ¹¹ Ine ndi mulisya muzima. Omulisya muzima akuteraho enabalega ze omwoyo gwe. ¹² Nawe akulisiza empera, atali ninazo, enabalega zitali ze, k’akubona omusege nigwiza, akwiruka nasiga enabalega; omusege nigukwat’enabalega, niguzinyarambula. ¹³ Omulisya w’empera akwiruka kuba ni w’empera, enabalega tizikumusasa. ¹⁴ Ine ndi mulisya muzima, nkumanya enabalega zange, kai enabalega zange zikummanya, ¹⁵ nk’okwo Tata akummanya, n’ene nikwo nkumanya Tata; kai nkuteraho enabalega zange omwoyo gwange. ¹⁶ Kandi ndi n’enabalega zindi ezitali zo mu kihyo kinu; kai kuleta ezo zona ni mulimo gwange, na zonene zilihulira ilaka lyange, ziliba kihyo kimo n’omulisya omo. ¹⁷ Nicho Tata akunendera, obwo nkutaho omwoyo gwange, mpiche kugubona lwa kabili. ¹⁸ Tihaliho muntu akugunihaho, nawe ine n’ine nkugutaho omwene. Kai ndi n’obuhicha bwo kugutaho, kandi n’obuhicha bwo kugusubya: ekilagiro echo nkakihabwa Tata. ¹⁹ Ebigambo ebyo nibisuba kuleta empaka mu Bayahudi. ²⁰ Banamwingi muli bonene nibagira bati: Ali na sitani, tali na bwenge; mukumuhuliriza ki? ²¹ Abandi nibagira bati: Ebigambo ebi ti by’omuntu ali na sitani; hati si isitani likuhicha kuhumurura ameso g’omuntu?

²² Yeruzalemu nihabaho olunaku lukuru lwo kubarik’ eklezia; zaliga zili naku z’ekitiko. ²³ Yezu yaliga nalibata mw’eklezia mw’ibindo lya Salomoni. ²⁴ Mbe Abayahudi nibamwekumiriraho nibamugambira bati: Okutuha kutimatimya kuhika lihi? Raba iwe oli Kristu, notugambire ha bweru. ²⁵ Yezu nabasubiramo ati: Nkubagambira, kai timukwikiriza. Ebikorwa ebyo nkukolera mw’izina lya Tata, nibyo bikummanyisya. ²⁶ Nawe imwe timukwikiriza, obwo mutali bo mu nabalega zange. ²⁷ Enabalega zange zikuhulira ilaka lyange; kai n’ene nkuzimanya, zikunduba. ²⁸ Kandi nkuziha obulame obutahwaho, tizilibura nangu nangu, kandi si tihaliho alizinaka mu ngaro zange. ²⁹ Tata ayazimpere akukira bona, taliho akuhicha kuziha mu ngaro za Tata. ³⁰ Ine na Tata tuli omo.

³¹ Mbe Abayahudi nibakoby’amabale kumulasa. ³² Yezu nabasubiramo ati: Ndabolekire ebikorwa bizima bingi ebyarugire hali Tata; mukundasy’amabale ha bw’ebikorwa ki si muli ebyo? ³³ Abayahudi nibamusubiramo bati: Titukulasira ekikorwa kizima, nawe ebizumi ebyo okuzuma Mungu, kai n’obw’ okwegira Mungu, kunu oli muntu. ³⁴ Yezu nabasubiramo ati: Si tichandikirwe mu Kilagiro chanu kiti: Nagambire nti: Muli bamungu? ³⁵ Raba abo bayesirwe bamungu, abo ekigambo cha Mungu chezire, (kai Enandiko tizikuhicha kwihwaho), ³⁶ kai owe Mungu yakulize akamutuma mu nsi, niwe imwe mukugira muti: Okuzuma Mungu, obwo nagizire nti: Ndi Mwana wa Mungu? ³⁷ Raba ntakukola ebikorwa bya Tata, nimuleke kunikiriza. ³⁸ Raba nimbikola, mbe naho mutakwenda kunikiriza, hona nimwikirize ebikorwa byange, niho mumanye nimwikiriza okwo Tata ali mul’ine, kai ine ndi muli Tata. ³⁹ Mbe nibahiga kumukwata; nawe nanoha mu ngaro zabo. ⁴⁰ Nasuba kugenda ha mwambu gundi gwa Yordani, aho Yohana yaliga yatandikire kubatiriza; niyo naikara. ⁴¹ Bengi nibamwizaho, nibagira bati: Yohana tiyakozire ihano n’elimo; ⁴² nawe byona byona ebyo yagambire hali onu, byaliga bikomereze. Kai bengi nibamwikiriza.

LAZARI NARWARA NAFWA. — YEZU NAFUMORA NA MARTA NA MARIA. — NAZORA LAZARI.

¹ Omuntu ogwo Lazari yaliga arwere Betaniya, olusozi lwabo Maria na Marta, bahara babo. ² Maria niwe yaliga asigire Omukama amazuta, kandi akubwize isoke lye ebigere bye; owe mutabani wabo Lazari yarwaraga. ³ Mbe bahara babo nibamutumira omuntu, nibagira bati: Rugaba, ngugwo owe okwenda akurwara. ⁴ Yezu ka yahulire, nagira ati: Endwara egyo ti yo kumwita, nawe ni yo kukulizaho Mungu, niho Omwana wa Mungu akuzibwe yonene. ⁵ Nawe Yezu yayendaga Marta na Maria na Lazari. ⁶ Mbe ka yahulire okwo akurwara, nasuba kumarayo naku ibili aho. ⁷ Kandi ka yamazire ebyo, niho nagambira abahemba be ati: Tusube kugenda Buyahudi. ⁸ Abahemba nibamugambira bati: Mwolekerezi, ha naku aho Abayahudi sanga nibayenda kukulasy’amabale, kai osubeyo? ⁹ Yezu nasubamo ati: Esaha z’olunaku t’ikumi n’ebili? Omuntu akaba nalibata musana, takusitara, obw’akubona olumuli lw’ensi enu; ¹⁰ nawe akaba nalibata mu kiro, akusitara, kuba olumuli tilumulimo. ¹¹ Akagamba ebyo, kumara nagira ati: Omunwani wetu Lazari anagire; nawe nkugenda mmusisimule mu ntiro. ¹² Aho abahemba be nibagira bati: Rugaba, raba anagire, akwehulira. ¹³ Nawe Yezu yagambaga olufu lwe; kai bonene bachwaga bati: yagamba obunagizi bw’entiro. ¹⁴ Mbe hatyo niho Yezu nabagambira ha bweru ati: Lazari yafwire; ¹⁵ kandi nkusemererwa kubera imwe, obwo sanga ntaliho, niho mwikirize. Mbe ka tumuzeho. ¹⁶ Mbe Toma, owe bakweta Didimo, nagambira abahemba bezabo ati: Ka tugende n’etwe, tuze kufwa nage. ¹⁷ Mbe Yezu naiza, namusanga yamazire naku ina mu kituro. ¹⁸ Betaniya yaliga eli hehi na Yeruzalemu, kuti sitadi ikumi n’etanu. ¹⁹ Bengi bo mu Bayahudi baliga bezire hali Marta na Maria kubahumuza mu lufu lwa mutabani wabo.

²⁰ Mbe Marta ka yahulire okwo Yezu yezire, namwesungana; nawe Maria nasigara mu ka. ²¹ Mbe Marta nagambira Yezu ati: Mukama wange, okiba oliho, mutabani wetu tiyakufwire. ²² Nawe na hati nkumanya okwo buli chona ech’olisaba hali Mungu, Mungu alikuha. ²³ Yezu namugambira ati: Mutabani wanu akuzoka. ²⁴ Marta namugambira ati: Nkumanya okw’alizoka ha kuzoka kw’olunaku olulihereruka. ²⁵ Yezu namugira ati: N’ine kuzoka, n’ine bulame: akunikiriza, naho akaba yafwire, akulora; ²⁶ kandi buli akulora wena nanikiriza, ogwo talifwa mu myaka zona. Okwikiriza ebyo? ²⁷ Onu ati: Nikwo, Mukama wange, nkwikiriza okw’ oli Kristu, Mwana wa Mungu asingire, ayezire mu nsi munu. ²⁸ Ka yafumwere ebyo, nagenda nayeta Maria, muhara wabo, namuhwehweta nagira ati: Omwolekerezi aliho, akukweta. ²⁹ Ogwo ka yahulire, naimuka bwangu namuzaho. ³⁰ Kuba Yezu yaliga atakezire mu maka; nawe yaliga akili aho Marta yamwesunganire. ³¹ Mbe Abayahudi abaliga bali nage mu ka nibamuhumuza, ka babwene naimuka bwangu nagenda, nibamuruba nibagira bati: Hamo akuza ha kituro kulilirayo. ³² Mbe Maria ka yezire aho Yezu yaliga ali, akamubona, namugwa mu maguru ge namugambira ati: Mukama wange, okiba oliho, mutabani wetu tiyakufwire.

³³ Mbe Yezu ka yamubwene nalira, n’Abayahudi abo yezire nabo bona nibalira, nakuka omutima, natamibwa. ³⁴ Nagira ati: Mumunagire hai? Nibamugambira bati: Rugaba, noize olore. ³⁵ Yezu nalira. ³⁶ Aho Abayahudi nibagira bati: Mulore okwo sanga namwenda. ³⁷ Kandi abandi muli bonene nibagira bati: Onu ayahumurwire omuhume w’obuzarwa tiyakuhikize kugira ogu akaleka kufwa? ³⁸ Mbe Yezu nasuba kuzubira mu mutima, nahika ha kituro. Yaliga eli nanga eterweho ibale ha luguru. ³⁹ Yezu nagira ati: Nimwiheho ibale. Marta, muhara wabo omufu, namugambira ati: Mukama wange, yanunkire, kuba yamazire naku ina. ⁴⁰ Yezu namugambira ati: Si tinakugambira nti: K’olekiriza, okubona ikuzo lya Mungu? ⁴¹ Mbe nibehaho ibale. Yezu nayerez’ameso oluguru, nagira ati: Tata, nkukusima obwo wampulira. ⁴² Nawe ine sanga nimmanya okw’okumpulira bucha bucha; nagambibwa abantu abekumirireho banu, bekirize okwo n’iwe wantumire. ⁴³ Ka yagambire ebyo, nahamuka n’ilaka ihango nagira ati: Lazari, huruka hanza. ⁴⁴ Aho n’aho ayaliga afwire nahuruka, abohirwe n’emiguha emikono n’amaguru, obusyo bwe busembirwe mu mwenda. Yezu nabagambira ati: Nimumusurumule, mumuleke agende.

OLWANGO LW’ABAYAHUDI. — YEZU NAIKARA EFREMU.

⁴⁵ Mbe banamwingi bo mu Bayahudi, abaliga bezire hali Maria na Marta, nibabona ebyo Yezu yakozire, bakamwikiriza. ⁴⁶ Nawe abandi muli bonene nibagenda ha Bafarizayo, nibabagambira ebyo Yezu yakozire. ⁴⁷ Mbe abasaserdoti bakuru n’Abafarizayo nibesoroza nibategekerana, nibagira bati: Tugire tuta, omuntu onu akola amahano mengi? ⁴⁸ Tukamuleka atyo, bona bakumwikiriza; Abanaroma bakwiza, batwake ekikale chetu n’ihanga. ⁴⁹ Omo muli bonene, izina lye Kaifa, ayaliga ali musaserdoti mukuru w’omwaka ogwo, nabagambira ati: Imwe timukumanya kintu, ⁵⁰ kai timukutekateka okwo kuli kuzima hal’imwe omuntu omo akafwer’embaga, niho ihanga lyona lileke kusirika. ⁵¹ Ebyo tiyabigambire ha bwe wenka; nawe obwo yaliga ali musaserdoti mukuru w’omwaka ogwo, akalaga okwo Yezu alifwer’embaga, ⁵² kai ti mbaga yonka, nawe n’abana ba Mungu abaliga basambere, abasumbye ha bumo. ⁵³ Mbe kuruga ha lunaku olwo nibatekateka kumwita.

⁵⁴ Mbe Yezu tiyasubire kutulira ha bweru mu Buyahudi; nawe nagenda mu nsi ya hehi n’iswa, mu charo ekikwetwa Efremu, okwo niyo naikara n’abahemba be. ⁵⁵ Paska y’Abayahudi yaliga eli hehi, banamwingi bo mu nsi egyo nibanegera Yeruzalemu, Paska etakabere, bahiche kweyeza. ⁵⁶ Mbe nibahiga Yezu, nibagambirana bali mw’eklezia bati: Mukuchwa muta? echamuzibire kwiza ha lunaku lukuru ni kiha? Mbe abasaserdoti bakuru n’Abafarizayo nibatamo omuku, bati: Alamanya aho ali, agambe, bahiche kumukwata.

ILYA LYA BETANIYA. — YEZU NATAHA YERUZALEMU. — YEZU N’ABASENZI. — ILAKA MW’IGULU.

¹ Mbe ka hasigereyo naku mukaga kuhika Paska, Yezu naiza Betaniya, eyo Lazari yaliga afwerere, owe Yezu yazokwere. ² Okwo nibamutekerayo ebilyo; Marta nakebengana, kai Lazari ali omo wo mu baliga bekere nage h’eliro. ³ Mbe Maria natwara endengo y’ebintu ebikununka kuzima bya nardi nzima by’obuguzi bwingi, nasiga amaguru ga Yezu, nakubuza isoke lye; enzu nechumura yona omwaya gw’ebikununka kuzima. ⁴ Omo wo mu bahemba be, niwe Yuda Iskaryota, alamutunda, nagira ati: ⁵ Ebikununka kuzima binu byakuguzirwe denari magana asatu zo kugabira abahabi! ⁶ Ebyo tiyabigambisibwe kusaswa abahabi, nawe n’obwo yaliga ali musuma, kai ali n’ensaho, yatwaraga ebyo batamoga. ⁷ Mbe Yezu nagira ati: Mumuleke, abikolere ha bw’olunaku lwo kuzikwa kwange. ⁸ Kuba abahabi muli nabo bucha bucha, nawe ine timuli n’ene naku zona. ⁹ Mbe embaga ningi y’Abayahudi nemanya okwo aliyo; nibeza, tibaletwaga Yezu wenka, nawe no kulora Lazari, owe yazokwere mu bafu. ¹⁰ Abakuru b’abasaserdoti nibatekateka no kwita Lazari, ¹¹ kuba bengi barugaga Buyahudi kubera wenene, nibekiriza Yezu.

¹² Bwire kucha, embaga ningi eyaliga eizile ha lunaku lukuru, ka bahulire okwo Yezu akwiza Yeruzalemu, ¹³ nibatwara amatabi g’amakinda, nibarobekana kuza kumwesungana, nibahamuka bati: Hozana! ali n’omugisa Omukama wa Israeli, akwizira mw’izina ly’Omukama! ¹⁴ Yezu nasanga omwana gw’ensikiri, nagihanamaho, nk’okwo chaliga chandikirwe kiti: ¹⁵ Noleke kutina, muhara wa Sioni, ngugwo Omukama wawe akwiza ahanamire ha mwana gw’ensikiri. ¹⁶ Ebyo abahemba be tibabimanyire ahw’aho; nawe Yezu ka yakuzibwe, niho nibezuka okwo byaliga bimwandikirweho, nibyo nibamugirira. ¹⁷ Embaga eyaliga eliho, olwo yayeta Lazari mu kituro akamuzora mu bafu, nemumanyisya. ¹⁸ Nicho n’embaga yezire kumwesungana, obwo yaliga yahulire okwo yakozire ihano elyo. ¹⁹ Mbe Abafarizayo nibagambirana bati: Mukubona okwo tutakuhicha kintu? Lora okwo akurubwa abantu bona.

²⁰ Mu bantu abaliga banegere kwiza kulembereza, haliga halimo n’abasenzi bandi ha lunaku lukuru ²¹ Mbe abo niberirira Filipo, ayaliga ali wa Betsaisa ya Galilaya, nibamusaba nibagira bati: Yego, tukwenda kulora Yezu. ²² Filipo naza kugambira Andrea; Andrea na Filipo nibagambira Yezu. ²³ Yezu nabasubiramo nagira ati: Olunaku lukwiza olw’Omwana w’omuntu alikulizibwamo. ²⁴ Koto koto nkubagambira nti: Enzuma y’engano etagwire mw’itaka ekazunda, ²⁵ ekwikara yonka etyo; nawe k’ekuzunda, ekutunga nzuma ningi. Akwenda omwoyo gwe, akugunaga; nawe akuhata omwoyo gwe mu nsi munu, akugubikira obulame obutahwaho. ²⁶ Omuntu akunkolera, akunduba; kandi eyo ndi, niyo n’omukozi wange aliba ali. Omuntu alinkolera, Tata alimukuza. ²⁷ Hati omwoyo gwange gwahaha. Mbe nfumore ki? Tata, nonchungule mu katungu kanu. Nawe niby’ebyo byampika ha katungu ako. ²⁸ Tata, nokuze izina lyawe. Ilaka niliruga mw’igulu niligira liti: Namukulize, kandi nkusuba kumukuza. ²⁹ Mbe embaga eyaliga eliho nehulira yagiraga eti: Hamo embaragazi niyo yagamba. Abandi nibagira bati: Ni mumalaika, niwe yamufumorere. ³⁰ Yezu nasubamo nagira ati: Ilaka linu tilyezira ine, nawe lyezira imwe. ³¹ Hati ni lamu y’ensi; hati omukuru w’ensi akuhurukibwa hanza. ³² Ine ka ndyerezibwa ha nsi, ndikwesera byona hal’ine. ³³ (Nawe ebyo akabigamba nasusanisya olufu olulimwita.) ³⁴ Embaga nemusubiramo eti: Itwe tukahulira mu Kilagiro okwo Kristu alikaliraho emyaka ezitahwaho; kai iwe okutugambira ki oti: Omwana w’omuntu ali no kusungwa? Omwana w’omuntu ogwo n’oha? ³⁵ Mbe Yezu nabagambira ati: Olumuli luchaliho mwanya muke mul’imwe. Nimulibate mukili n’olumuli, niho omwirima gutabapampukiza; akutura mu mwirima takumanya eyo akuza. ³⁶ Mukili n’olumuli, nimwikirize olumuli, niho mube bana b’olumuli. Yezu ka yagambire ebyo, nagenda, nabeserekera.

OBUHUME BW’ABAYAHUDI. — BENGI NIBAMWIKIRIZA.

³⁷ Naho yakozire amahano mengi gatyo baliho, hona tibamwikirize, ³⁸ niho ekigambo ch’omulagi Izaiya kihike echo yagambire ati: Mukama wange, ayekirize ebyo yatuhulireho n’oha? n’omukono gw’Omukama gukasururirwa ga? ³⁹ Nicho batahikirize kwikiriza, kuba Izaiya akasuba kugamba ati: ⁴⁰ Akahumya ameso gabo nagumya emitima zabo, niho ameso gabo galeke kubona n’emitima zabo zileke kusombokerwa, batahinduka nkabakiza. ⁴¹ Izaiya akagamba ebyo olwo yabona ikuzo lye, nagamba ebye. ⁴² Nawe bengi na mu bakuru bakamwikiriza; nawe tibayesokoraga ha bw’Abafarizayo, baterukibwa mw’isomero. ⁴³ Bayendaga muno ikuzo ly’abantu kukira elya Mungu. ⁴⁴ Yezu nahamuka nagira ati: Akunikiriza takwikiriza ine, nawe ayantumire. ⁴⁵ Akumbona akubona ayantumire. ⁴⁶ Ine nkeza nk’olumuli mu nsi, niho buli muntu akunikiriza naleke kwikalira mu mwirima. ⁴⁷ Omuntu aliba yahulire ebigambo byange, akabura kubihicha, ine tindimulamula; kuba tinezire kulamula ensi, nawe nkeza kuchungula ensi. ⁴⁸ Akungaya akabura kwanankula ebigambo byange, ali n’alimulamula. Ekigambo echo nafumora nicho kilimulamula ha lunaku olulihereruka. ⁴⁹ Kuba ine tinkufumora ha bwange nenka, nawe Tata ayantumire niwe yandagirire ebyo ndafumora n’ebyo ndagamba. ⁵⁰ Kai nkumanya okw’ekilagiro che buli bulame obutahwaho. Mbe ebyo nkufumora, nkubifumora nk’okwo Tata yangambire.

YEZU NANABY’AMAGURU G’ENTUMWA. — NALAGA ALIMUTUNDA.

¹ Olunaku lukuru lwa Paska lutakahikire, Yezu, obwo yamanyaga okwo buhicha ye yahikire yo kuruga mu nsi munu kusuba hal’Ise, n’obwo yayendaga abe abaliga bali mu nsi munu, nabayenda kuhika ha muhero. ² Ka balagire, aho isitani lyaliga lyatahire mu mutima gwa Yuda Iskaryota amutunde, ³ obwo yamanyaga okwo Ise yamuhere byona mu ngaro n’okwo yarugire hali Mungu n’okwo akugenda hali Mungu, ⁴ naimuka h’eliro, nat’aho ebizwaro bye; ka yatwere ekitambala, nayeboha. ⁵ Kumara nases’amenzi mu lusabuzo, natandika kunaby’amaguru g’entumwa ze, no kukubuza ekitambala echo yaliga ayebohire. ⁶ Mbe nahika hali Simoni Petro. Petro namugambira ati: Mukama wange, iwe kunnaby’amaguru? ⁷ Yezu nasubamo namugambira ati: Echo nkukola, tokukimanya hati, olakimanya mpola. ⁸ Petro namugambira ati: Tokunnaby’amaguru nangu nangu. Yezu namusubiramo ati: Nkabura kukunabya, toligabana n’ene. ⁹ Simoni Petro namugambira ati: Hatyo, Mukama wange, amaguru gonka pai, nawe n’emikono n’omutwe. ¹⁰ Yezu namugambira ati: Anabire takwenda kunabibwa, raba si amaguru, kai akwera wena. N’emwe mwena mwezire, nawe ti mwena. ¹¹ Kuba yamanyaga alimutunda; nicho yagambirire ati: Timwezire mwena.

¹² Mbe ka yamazire kunaby’amaguru gabo, natwar’ebizwaro bye, nasuba kwikara, nabagambira ati: Mukumanya echo nabakolera. ¹³ Imwe mukuneta muti: Mwolekerezi n’Omukama; mukugamba kuzima, kuba nikwo ndi. ¹⁴ Mbe raba ine, Omukama n’Omwolekerezi, nabanaby’amaguru ganu, n’emwe muli no kunabyanya amaguru. ¹⁵ Kuba nabaha ndolero, niho nk’okwo ine nabagirira, nikwo n’emwe mugire mutyo. ¹⁶ Koto koto nkubagambira nti: Omwiru takukira isebugeni; n’entumwa yona tekukira akuba agitumire. ¹⁷ Mukamanya ebyo, kandi mukabihicha, muliba n’omugisa. ¹⁸ Ebyo byona tinkubigamba hal’imwe mwena; nkumanya abo nasozire; nawe Enandiko niho zihike ezikugira ziti: Akulya ebilyo n’ene alinerezaho ekisinsinyo. ¹⁹ Nabagambira hati, kitakahikire, niho ka kiliba chabereho, mwikirize okwo ndi. ²⁰ Koto koto nkubagambira nti: Akwanankura owe natumire, akwanankula ine; kai akwanankula ine, akwanankula ayantumire.

²¹ Yezu ka yagambire ebyo, nazuba mu mwoyo, namanyisya, nagira ati: Koto koto nkubagambira nti: Omo wo mul’imwe alintunda. ²² Aho abahemba be nibalorana, nibatimatimya owe yagamba. ²³ Mbe omo wo mu bahemba yaliga ayegamire ha kifuba cha Yezu, owe yaliga nayenda. ²⁴ Mbe Simoni Petro namutigisya namugambira ati: Owe akugamba ni ga si? ²⁵ Nainama ha kifuba cha Yezu namugambira ati: Iwe si ni ga, Mukama wange? ²⁶ Yezu nasubamo ati: N’ogu owe ndahereza omukate gukolize. Ka yakolize omukate, naguha Yuda Iskaryota wa Simoni. ²⁷ Ka yamizire itonge elyo, isitani nilimutahamo. Yezu namugambira ati: Ech’okukola, nokikole bwangu. ²⁸ Mu baliga bekere tihaliho ayamanyire echo yamugambirire ebyo. ²⁹ Kuba abandi bachwaga bati: obwo Yuda yaliga ali n’ensaho, hamo Yezu yamugambire ati: Gura ebisasire bya ha lunaku lukuru; hamo ati: ogabire abahabi ekintu. ³⁰ Mbe wenene ka yamazire kwanankula itonge elyo, aho n’aho nahuruka. Haliga hali mu kiro.

EKILAGIRO KIHYA CH’OBWENZI. — YEZU NALAGA OBWEYOGI BWA PETRO.

³¹ Ka yahurukire, Yezu nagira ati: Hati Omwana w’omuntu yakuzibwa, na Mungu yakuzibwa muli wenene. ³² Raba Mungu nakuzibwa muli wenene, na Mungu wena alimukuliza muli wenene; kai alimukuza aho n’aho. ³³ Imwe bana, nchali n’emwe mwanya muke chonka. Mulimpiga; kai nk’okwo nagambire Abayahudi nti: Eyo nkuza imwe timukuhicha kwizayo, nikwo nkubagambira n’emwe hati. ³⁴ Nabaha ekilagiro kihya, mwendane; nk’omwo ine nabayendere, nikwo n’emwe mwendanire. ³⁵ Aho niho balimanyira bona okwo muli bahemba bange, ka muliba muli n’obwendani mul’imwe.

³⁶ Simoni Petro namugambira ati: Rugaba, okuza hai? Yezu nasubamo ati: Eyo nkugenda tokuhicha kundubayo hati; nawe olinduba mpola. ³⁷ Petro namugambira ati: Nkuzibirwa ki kukuruba hati? ine nkweteraho iwe omwoyo gwange. ³⁸ Yezu namusubiramo ati: Okweteraho ine omwoyo gwawe si? Koto koto nkukugambira nti: Enkokoromi etakakokoromire, okusanga waneyogire kasatu.

YEZU NI MUHANDA N’OBUKOMEREZA N’OBULAME. — N’OMO NA TATA.

¹ Omutima gwanu gutahaha. Mukwikiriza Mungu, nimwikirize n’ene. ² Mu nzu ya Tata halimo obwikaro bwingi. Bukiba butalimo, nakubagambire; kuba nkugenda kubachumira obwikaro. ³ Ka ndagenda nkabachumira omwanya, nkusuba kwiza kubayenda n’ene, niho mube eyo ine ndi. ⁴ Kandi eyo nkuza mukumanyayo, n’omuhanda mukugumanya. ⁵ Toma namugambira ati: Mukama wange, tukuhicha tuta kumanya omuhanda, tutamanya ey’okuza? ⁶ Yezu namugambira ati: N’ine muhanda, n’obukomereza, n’obulame. Tihaliho akuhika hali Tata, atarabire hal’ine. ⁷ Mukiba nimumanya ine, mwakumanyire na Tata; kuruga hati mukumumanya, kai mulamubwene. ⁸ Filipo namugambira ati: Mukama wange, notwoleke Tata, notumara. ⁹ Yezu namugambira ati: Enaku ezo nkatuliraga n’emwe, timukammanyaga si? Filipo, akubona ine, akubona na Tata. Kai iwe okugambira ki oti: Notwoleke Tata? ¹⁰ Si timukwikiriza okwo ine ndi muli Tata, kai Tata ali mul’ine? Ebigambo ebyo nkubafumorera, tinkubifumora ha bwange; nawe Tata atwire mul’ine niwe akukola ebikorwa. ¹¹ Si timukwikiriza okwo ine ndi muli Tata, kai Tata ali mul’ine?

YEZU ALIHULIRA ESALA ZETU. — AKWENDA YEZU NI GA? — YEZU NASIGA OMULEBO.

¹² Hatyo nimwikirize kuber’ebikorwa. Koto koto nkubagambira nti: akunikiriza akukol’ebikorwa ebyo ine nkukola, n’ebihango kukiraho, kuba ine nkugenda hali Tata. ¹³ Kandi buli chona echo mulisaba Tata mw’izina lyange, ndikikola, niho Tata akuzibwe muli Mwana. ¹⁴ Ka mulisaba ekintu mw’izina lyange, ndikikola. ¹⁵ Raba nimunenda, muhich’ebilagiro byange. ¹⁶ Ine nkusaba Tata abahe Omuhumuza ondi, aikare n’emwe myaka zona: ¹⁷ Omwoyo gw’obukomereza ogw’ensi etakuhicha kwanankula, obwo etakugubona, kai etakugumanya. Nawe imwe muligumanya, kuba gulitura, kai gulikara mul’imwe.

¹⁸ Tindibasiga muli nfuzi; ndibezaho. ¹⁹ Hachaliho kake, ensi nelekera kumbona. Nawe imwe mulimbona, obwo ine nkulora, kai n’emwe mulilora. ²⁰ Olunaku olwo nilwo mulimanyiraho okwo ine ndi muli Tata, kai imwe mul’ine, n’ene mul’imwe. ²¹ Ali n’ebilagiro byange, kai nabihicha, ogwo niwe akunenda. Kandi akunenda akwendwa Tata; kandi n’ene ndimwenda, nineyoleka hali wenene. ²² Yude, kuleka oliya Iskaryota, namugambira ati: Rugaba, kai kubaki olyeyoleka hal’itwe, kai ensi pai? ²³ Yezu nasubamo namugambira ati: Omuntu akunenda akuhich’amagambo gange; Tata wena alimwenda, tuliza owe, nitutura muli wenene. ²⁴ Atakunenda takuhich’amagambo gange. Nawe ekigambo echo mwahulire ti change, nawe ni cha Tata ayantumire.

²⁵ Nkabatengera ebyo nkili mul’imwe. ²⁶ Nawe Omusasizi, niwe Mwoyo Mutakatifu, owe Tata alituma mw’izina lyange, niwe alibolekerera byona, kandi alibezukiza byona ebyo nabagambiraga. ²⁷ Nabasigira omulebo, nabaha omulebo gwange; nawe tinkubaha nk’okwo ab’ensi bakuha, omutima gwanu guleke kutamibwa no kuhaha. ²⁸ Mwahulira okwo nabagambira nti: Nkugenda, nawe nkusuba hal’imwe. Raba nimunenda, mukusemererwa kuba nkugenda hali Tata, obwo Tata akunkira. ²⁹ Ebyo nabibagambira hati, niho, ka bilihika, mwikirize. ³⁰ Tinkibagambira bingi. Kuba omukuru w’ensi enu yeza, nawe tali n’ekigambo n’ene; ³¹ nawe niho abantu bamanye okwo nkwenda Tata, kai n’okwo nkukola nk’okwo Tata yandagire. Mwimuke, turuge hanu.

OMUZABIBU N’AMATABI. — OBWENDANI. — AB’ENSI BALIHATA ABAHEMBA BA YEZU.

¹ Ine ndi muzabibu gwa kimo, kai Tata niwe mulimi. ² Bul’itabi elitakuraba ebirabo hal’ine, akulihaho; kai buli elikuraba, akulisalira lihiche kuraba kukiraho. ³ Imwe na hati mwayezibwe kuber’ebigambo ebyo nabagambire. ⁴ Nimwikare mul’ine, n’ene mul’imwe. Nk’okwo itabi litakuhicha kuraba lyonka, litali ha muzabibu, nikwo n’emwe mutyo, mutali mul’ine. ⁵ Ine ndi muzabibu, imwe matabi. Akwikalira mul’ine, n’ene muli wenene, ogwo akuraba muno: kuba mutali n’ene, timukuhicha kukola kantu. ⁶ Omuntu atakwikara mul’ine, alinagwa h’esazi nk’itabi, alyoma, balimusena, bamute mu muliro, ahye. ⁷ Mukekalira mul’ine, n’ebigambo byange bikaguma mul’imwe, buli chona echo mulyenda mukisabe, mulikihabwa. ⁸ Muli ebyo nimwo Tata akukulizibwa, niho murabe bingi, nimuba bahemba bange. ⁹ Nk’okwo Tata yanenzire, nikwo n’ene nabayenzire. Nimugumire mu bwenzi bwange. ¹⁰ Ka mulihich’ebilagiro byange, muligumira mu bwenzi bwange, nk’okwo ine nahikize ebilagiro bya Tata, nimbera mu bwenzi bwe. ¹¹ Nabagambire ebyo, niho kusemererwa kwange kube mul’imwe, no kusemererwa kwanu kuhike.

¹² Kinu nicho kilagiro change: mwendane nk’okwo ine nabayenzire. ¹³ Tihaliho muntu ali n’obwenzi bwingi kukira ogwo ateraho abanwani be omwoyo gwe. ¹⁴ Mukuba banwani bange, ka mulakola ebyo nabalagire. ¹⁵ Tinkibayeta beru, kuba omwiru takumanya echo isebugeni akora; imwe nkubayeta banwani, obwo byona ebyo nahulire hali Tata nkabibamanyisya. ¹⁶ Imwe timwansozire; nawe n’ine nabasozire, nimbataho mugende, murabe, kandi ebyo mukuraba bigumeho; niho buli byona byona ebyo mulisaba Tata mw’izina lyange, alibaha. ¹⁷ Ebyo nkubalagira ni binu: mwendane.

¹⁸ Ensi ekabahata, mumanye okwo yatandikire kuhata ine. ¹⁹ Mukiba muli bo mu nsi, ensi yakuyenzire ebyakubere byayo; mbe obwo mutali bo mu nsi, nawe ine n’ine nabasorwere mu nsi, nicho ensi ekubahatira. ²⁰ Nimwizuke ebigambo byange ebyo ine nabagambire, nti: Omwiru takukira isebugeni. Raba ine bannaranalize, n’emwe balibanaranaza; raba nibahicha ekigambo change, balihicha n’echanu. ²¹ Nawe ebyo byona balibibagirira ha bw’ezina lyange, kuba tibakumanya ayantumire. ²² Nkiba ntezire nkafumora nabo, tibakubere n’ekiheno; nawe hati tibakili n’echo kweyogesya entambala yabo. ²³ Akumpata akuhata na Tata. ²⁴ Nkiba ntakozire muli bonene ebikorwa ebitakakorwaga muntu, tibakubere n’ekiheno; nawe hati babwene, kai bahasire ine na Tata, ²⁵ nawe niho bihike ebyandikirwe mu Kilagiro chabo biti: Bampasire chonka. ²⁶ Nawe Omusasizi k’aliza, owe ndibatumaho kuruga hali Tata, niwe Mwoyo gw’obukomereza, akuruga hali Tata, ogwo ali mbona yange. ²⁷ Kai n’emwe mwena muliba mbona zange, kuba muli n’ene kuruga ha butandikiro.

EBINARANAZO BY’ABAHEMBA. — OMUHUMUZA. — OBUSEMERERWA BWABO. — KWESIGA MUNGU.

¹ Ebyo nabibagambira, niho muleke kusitara. ² Baliberucha mu masomero; nawe olunaku luliza olwo buli muntu alibeta alichwa ati: Nakolera Mungu. ³ Ebyo balibibakolera obwo batakumanya Tata n’ene. ⁴ Nawe ebyo nabibagambira, niho, olunaku lwabyo ka lulihika, mwizuke okwo naliga nabibagambire. ⁵ Ebyo tinabibagambire ha butandikiro, obwo naliga ndi n’emwe. Hati nkusuba ha ayantumire; nawe mul’imwe taliho akumbuza ati: Okuza hai? ⁶ Hatyo obwo nabatengera ebyo, omutima gwanu gwazuba muno. ⁷ Nawe ine nkubagambira ebikomereze: kibahikire ine kugenda; kuba ine ntagenzire, Omuzuni talibezaho; nawe nkagenda, nkumubatumira. ⁸ Nawe ogwo k’aliza, alisinga ab’ensi kuber’ebiheno, no kuber’obuhikire, no kuber’obulamuzi. ⁹ Mbe kuber’ebiheno, obwo bayangire kunikiriza; ¹⁰ kuber’obuhikire, obwo nkugenda hali Tata, nimulekera kumbona; ¹¹ kandi kuber’obulamuzi, obw’omukuru w’ensi alamwirwe.

¹² Nchali na bingi byo kubagambira; nawe hati timukuhicha kubyemera. ¹³ Nawe Omwoyo ogwo gw’obukomereza k’aliza, alibolekerera agakomereze gona. Kuba taligamba ha bwe; nawe aligamba gona ago alihulira, kai alibalaga n’ebikwenda kwiza. ¹⁴ Ogwo alikuza ine, kuba aligabirwa ha byange, nabigambira imwe. ¹⁵ Byona na byona ebyo Tata ali nabyo ni byange. Nicho ngambira nti: Aligabirwa ha byange, nabigambira imwe.

¹⁶ Hasagaho kake, timukimbona; kai mumare naku nke, musube kumbona, kuba nkugenda hali Tata. ¹⁷ Abandi bo mu bahemba be nibabuzanya bati: Ni kiha kinu echo yatugambira ati: Hasagaho kake, timukimbona, kai mumare naku nke, musube kumbona? kai ati: Nkugenda hali Tata? ¹⁸ Nibagira bati: Yagamba ki ati: Kake? Titukumanya echo yagamba. ¹⁹ Nawe Yezu yamanya okwo bayendaga kumubuza, nabagambira ati: Mukubuzanya ekigambo echo nagira, nti: Hasagaho kake, timukimbona; kai mumare naku nke, musube kumbona. ²⁰ Koto koto nkubagambira nti: Imwe mulilira, mulilir’amaziga, nawe abo mu nsi balisemererwa; imwe mulibihirirwa, nawe kubihirirwa kwanu kulihinduka kube kusemererwa. ²¹ Omukazi k’azara, akubona enaku, kuba esaha ye yahikire; nawe k’akumara kuzar’omwana, takizuka obusungu, kuber’obusemererwa bw’omuntu kuzarwa mu nsi. ²² Mbe hati mukubona enaku, nawe ndisuba kubabona, kai omutima gwanu gulisemererwa, hona kusemererwa kwanu tihaliho alikubehaho. ²³ Olunaku olwo timulimbuza kintu. Koto koto nkubagambira nti: Ka mulisaba ekintu hali Tata mw’izina lyange, alibaha. ²⁴ Kuhika hati timukasabaga kintu mw’izina lyange. Musabe, mulihabwa, kusemererwa kwanu kube kwingi muno.

²⁵ Nkabatengera ago mu ngani. Olunaku lukwiza olwo ndilekera kubatengera mu ngani, nawe ndibatulira ha bweru ebya Tata. ²⁶ Olunaku olwo mulisaba mw’izina lyange; nawe tinkubagambira nti: Ndibasabira hali Tata, ²⁷ kuba Tata wena akubayenda, obwo imwe mwanenzire, nimwikiriza okwo narugire hali Mungu. ²⁸ Nkaruga hali Tata, niniza mu nsi; nkusuba kuruga mu nsi, ngende hali Tata. ²⁹ Abahemba be nibamugira bati: Hati wayatura ha bweru, tokitenga mu ngani. ³⁰ Hati twamanya okw’okumanya byona, toli no kubuzibwa muntu; nicho twekiririze tuti: okaruga hali Mungu. ³¹ Yezu nabasubiramo ati: Hati mwekiriza? ³² Lora, olunaku lukwiza, kai lwahikire, olwo mulitaganiraho buli muntu ha bwe, ine munsige nenka; kai ine tindi nenka, kuba Tata ali n’ene. ³³ Ebyo nabibagambira, mubone omulebo mul’imwe. Mu nsi mulibona enaku; nawe mutegeze, ine nkasinga ensi.

ESALA YA YEZU Y’EKISASERDOTI: IKUZO LYE, ENTUMWA ZE, EKLEZIA YE.

¹ Yezu ka yafumwere ebyo, nayerez’ ameso ge oluguru, nagira ati: Tata, akatungu kahika, nokuze Omwana wawe, niho Omwana wawe akukuze; ² nk’okwo wamuhere obuhicha ha bantu bona, ahiche kuha abo wamuhere obulame obutahwaho. ³ Mbe obulame obutahwaho ni bunu: bamanye iwe, Mungu nagumo wa kimo, n’owe watumire, niwe Yezu Kristu. ⁴ Ine nkakukuza mu nsi; omulimo ogwo wampere kukola, nkagumara. ⁵ Hati nonkuze, Tata, mul’iwe n’ikuzo elyo naliga ndi nalyo owawe, aho ensi yaliga etakabereho.

⁶ Izina lyawe nkalimanyisya abantu abo wampere mu nsi. Baliga bali bawe, nobampa; kandi bakahich’ebigambo byawe. ⁷ Hati bakumanya okwo byona ebyo wampere byarugire hal’iwe; ⁸ kuba ebigambo ebyo wampere nkabibaha, nibabyanankula, nibamanya kuzima okwo narugire hal’iwe, nibekiriza okwo n’iwe wantumire. ⁹ Ine nkubasabira; tinkusabira ensi, nawe nkusabira abo wampere, obwo bali bawe. ¹⁰ Ebyange byona ni byawe, kai ebyawe ni byange; kandi nkakulizibwa muli bonene. ¹¹ Ine tinkili mu nsi, nawe banu bali mu nsi, kai ine nkwiza hal’iwe. Tata mutakatifu, nobalinde mw’izina lyawe, abo wampere, babe omo nk’etwe. ¹² Aho sanga nkili nabo, sanga nimbalinda mw’izina lyawe. Abo wampere nkabalinda, tihaliho ayabuzireho, raba si omwana w’oburabuzi, niho Enandiko zihike. ¹³ Hati nkwiza hal’iwe, binu nkubifumorera mu nsi, niho babe no kusemererwa kwange kuhikire muli bonene. ¹⁴ Ine nkabaha ebigambo byawe, ensi nebahata, obwo batali bo mu nsi, nk’okwo n’ene ntali wo mu nsi. ¹⁵ Tinkusaba obehaho mu nsi, nawe obalinde ha mabi. ¹⁶ Ti bo mu nsi, nk’okwo n’ene ntali wo mu nsi. ¹⁷ Nobatakatifuze mu bukomereza. Ebigambo byawe nibyo bikomereze. ¹⁸ Nk’okwo iwe wantumire mu nsi, nikwo n’ene nabatumire mu nsi. ¹⁹ Ine nkwetakatifuza ha bwabo, niho na bonene batakatifuzibwe mu bukomereza.

²⁰ Tinkusabira bonene bonka, nawe n’abalinikiriza ha bw’ekigambo chabo, ²¹ niho bona babe omo, nk’okwo iwe, Tata, oli mul’ine, kai ine mul’iwe, mbe na bonene babe omo mul’itwe, niho ensi eikirize okwo iwe wantumire. ²² Ikuzo elyo wampere nkalibaha, niho babe omo nk’okwo itwe tuli omo. ²³ Ine muli bonene, iwe mul’ine, niho bahike mu bumo, niho ensi emanye okwo wantumire n’okw’okubenda, nk’omwo okunendera. ²⁴ Tata, abo wampere nkwenda babe n’ene eyo ndi, bahiche kubona ikuzo lyange elyo wampere; kuba okanenda, ensi etakahangirwe. ²⁵ Tata muronge, ensi tiyakumanyire, nawe ine nkakumanya; kandi banu balamanyire okwo n’iwe wantumire. ²⁶ Nkabamanyisya izina lyawe, kandi ndilibamanyisya, niho obwenzi obwo wanenzire bube muli bonene, kai n’ene muli bonene.

YEZU NAKWATWA. — NIBAMUSAGARA OWA ANNA NA KAIFA. — PETRO NAMWEYOGA.

¹ Yezu ka yagambire ebyo, nahuruka n’abahemba be kugenda ha mwambu gundi gw’omugera gwa Sedroni, okwo haliga haliyo ensambu, nimwo nagendera n’abahemba be. ² Na Yuda ayamutunzire yamanyahoga aho, kuba Yezu yazayoga ngendo ningi n’abahemba be. ³ Mbe Yuda ka yatwere kohoritin’aberu ba basaserdoti bakuru n’Abafarizayo, naizayo n’etala n’ebimuli n’ebikwato. ⁴ Yezu, obwo yamanyaga byona ebilamwizira, nagenda kubesungana, nabagambira ati: Mukuhiga ga? ⁵ Nibamusubiramo bati: Yezu Omunazareti. Yezu nabagambira ati: N’ine. Na Yuda ayamutunzire wena yaliga aliho nabo. ⁶ Mbe ka yabagambire ati: N’ine, nibasub’ enuma, nibagwa ha nsi. ⁷ Aho nasuba kubabuza ati: Mukuhiga ga? Bonene bati: Yezu Omunazareti. ⁸ Yezu nasubamo ati: Nabagambire okwo n’ine; mbe raba nimuronda ine, nimuleke banu bagende. ⁹ Niho ekigambo kihike, echo yagambire, ati: Kuba abo wampere, tinanagireho omo muli bonene. ¹⁰ Mbe Simoni Petro, ayaliga ali n’embanda, nagisoromoramo nater’omwiru w’omusaserdoti mukuru, namuchwa okutwi kwe kw’obulyo. Izina ly’omwiru ogwo yaliga ali Malkusi. ¹¹ Mbe Yezu nagambira Petro ati: Nosuby’embanda yawe mu bilaro. Iwe si mbure kunwa ekikompe echo Tata yampere?

¹² Mbe ekohoriti n’omukuru wayo, n’aberu b’Abayahudi nibakwata Yezu, nibamuboha. ¹³ Nibatandika kumusagara owa Anna, obwo yaliga ali isezara Kaifa, ayaliga ali musaserdoti mukuru w’omwaka ogwo. ¹⁴ Ni Kaifa, niwe yaliga ahanirize Abayahudi ati: Kuhikire omuntu omo kufwer’embaga. ¹⁵ Petro n’omuhemba ondi nibaruba Yezu. Nawe omuhemba ogwo yamanywaga omusaserdoti mukuru, mbe nataha na Yezu mu lukale lw’omusaserdoti mukuru; ¹⁶ kandi Petro naikara h’elembo hanza. Mbe omuhemba ondi, ayamanywaga omusaserdoti mukuru, nahuruka nafumora n’omukazi ayalindaga h’elembo, natahyamo Petro. ¹⁷ Mbe omuzana ayalindaga h’elembo nagambira Petro ati: Si n’ewe wena oli wo mu bahemba b’omuntu ogwo? Namugira ati: Ine pai. ¹⁸ Aberu n’abahereza baliga bali hehi n’omuliro, kuba haliga haliyo embeho, nibayota; na Petro wena yaliga ali nabo, nayota.

¹⁹ Omusaserdoti mukuru nabuza Yezu eby’abahemba be n’eby’obwolekerezi bwe. ²⁰ Yezu namusubiramo ati: Nkatengera ensi ha bweru, ninolekerera naku zona mu masomero na mw’eklezia, omwo Abayahudi bona baliga basumbire; tinafumwere kigambo bwesereke. ²¹ Okumbuliza ki? Nobuze abahulire ebyo nabagambiraga; lora, abo bakumanya ebyo ine nagambire. ²² Ka yagambire ebyo, omo wo mu beru ayaliga aliho natera Yezu oluhi, nagira ati: Nikwo okusubiramo otyo omusaserdoti mukuru? ²³ Yezu namusubiramo ati: Raba nafumora kubi, nomanyisye obubi; nawe raba kuli kuzima, kai wanterera ki? ²⁴ Anna namusagara abohire hali Kaifa, omusaserdoti mukuru. ²⁵ Mbe Simoni Petro yaliga aimerere nayota omuliro. Nibamugambira bati: Si n’ewe oli wo mu bahemba be? Wenene nayanga nagira ati: Ine pai. ²⁶ Omo wo mu beru b’omusaserdoti mukuru, omunaluganda w’omuntu owe Petro yatemire okutwi, namugambira ati: Ine tinakubwene mu nsambu oli nage? ²⁷ Petro nasuba kwanga; aho honka enkokoromi nekokoroma.

NASAGARWA OWA PILATO.

²⁸ Yezu nibamwiha owa Kaifa nibamusagara mw’ilamuliro. Haliga hali kanencha; bonene tibatahire mw’ilamuliro, batarofuhara, bahiche kulya Paska. ²⁹ Mbe Pilato nahuruka hanza hali bonene, nagira ati: Omuntu onu mukumuchulira ki? ³⁰ Nibasubamo nibamugambira bati: Onu akiba atali na ntambala, titwakumuletere. ³¹ Mbe Pilato nabagambira ati: Nimumutware imwe, mumulamule ha bw’ekilagiro chanu. Abayahudi nibamugambira bati: Itwe tituli n’omwanya gwo kwit’omuntu. ³² Niho kihike ekigambo cha Yezu, echo yagambire nalenganisya olufu olwo alifwa. ³³ Mbe Pilato nasuba kutaha mu lukale, nayeta Yezu namugambira ati: Iwe si oli mukama w’Abayahudi? ³⁴ Yezu nasubamo ati: Wakigamba ha bwawe wenka, nangu abandi balakugambireho? ³⁵ Pilato ati: Hati ine si ndi Muyahudi? Ihanga lyawe n’abakuru b’abasaserdoti bakundetere; okaba ki? ³⁶ Yezu nasubamo ati: Obukama bwange ti bwo mu nsi munu. Obukama bwange bukiba buli bwo mu nsi munu, abantu bange bakundwanire ndeke kuherezibwa Abayahudi; nawe hati obukama bwange tibuli hanu. ³⁷ Aho Pilato namugambira ati: Hatyo oli mukama? Yezu ati: Wakigamba, kuba ine ndi mukama. Ine nicho nazalirwe, kai nicho chandesire mu nsi, mpiche kumanyisya obukomereza. Omuntu ali w’obukomereza akuhulira ilaka lyange. ³⁸ Pilato namugambira ati: Obukomereza ni buha? Ka yagambire atyo, nahuruka kuza ha Bayahudi, nabagambira ati: Ine tinamusangaho ntambala n’akati. ³⁹ Ni ntungwa zanu mbasurumulire omo mu Paska; mbe mukwenda mbasurumulire omukama w’Abayahudi? ⁴⁰ Mbe nibasuba kuyomba bona, nibagira bati: Onu pai, nawe Baraba. Kandi Baraba yaliga ali musuma.

YEZU NAZWEKW’ENGATA Y’AMAHWA HA MUTWE. — PILATO NAMULAMULA KUFWA.

¹ Mbe aho Pilato natwara Yezu, namutez’amasanzu. ² Abasirikale nibazing’engata y’amahwa nibagita ha mutwe gwe, kandi nibamuhumbira omwenda gumutuku. ³ Nibamwizaho nibagira bati: Kasinge, Mukama w’Abayahudi! nibamuter’empi. ⁴ Mbe Pilato nasuba kuhuruka hanza, nabagambira ati: Ngugwo namubaletera hanza, niho mumanye okwo ntamusangaho ntambala. ⁵ Mbe Yezu naba wo kuhuruka azwer’engata y’amahwa n’omwenda gumutuku. Nabagambira ati: Ngugu omuntu! ⁶ Aho abakuru b’abasaserdoti n’aberu ka bamubwene, nibayomba, nibagira bati: Mulege, mulege ha musalaba. Pilato nabagambira ati: Imwe nimumutware, mumulege ha musalaba; nawe ine tinamusangaho netambala. ⁷ Abayahudi nibamusubiramo bati: Itwe tuli n’ekilagiro, kai ha bw’ekilagiro echo ahikire kufwa, kuba yegira Mwana wa Mungu. ⁸ Mbe Pilato ka yahulire ekigambo echo, natina muno.

⁹ Nasuba kutaha mu lukale, nabuza Yezu ati: Oli wa hai? Yezu nabura kumusubiramo kigambo. ¹⁰ Aho Pilato namugambira ati: Tokunfumorera si? Tokumanya okwo ndi n’obuhicha bwo kukulega ha musalaba n’obuhicha bwo kukusindika kugenda? ¹¹ Yezu nasubamo ati: Tiwakugizire obuhicha n’obuke hal’ine, okiba otabuherwe oluguru. Nich’echo omuntu ayandetera hal’iwe ali n’ekiheno kihango kukiraho. ¹² Kurug’aho Pilato narozya kumusindika kugenda. Nawe Abayahudi nibayomba nibagira bati: Okasindika onu kugenda, toli munwani wa Kaizari; buli muntu akwegira mukama, akugomera Kaizari. ¹³ Pilato ka yahulire ebigambo ebyo, nahurucha Yezu hanza, naikara ha kitebe cho kulamuliraho, ha mwanya ogwo bakweta bati: Litostrotos, kai mu kiyahudi bati: Gabata. ¹⁴ Lwaliga luli lulaliriro lwa Paska, kuti saha mukaga. Nagira Abayahudi ati: Nguwo omukama wanu. ¹⁵ Nawe bonene nibayomba bati: Musagare, musagare, mulege ha musalaba. Pilato nabagambira ati: Ndege omukama wanu ha musalaba? Abakuru b’abasaserdoti nibasubamo bati: Tituli na mukama, atali Kaizari wenka. ¹⁶ Mbe aho namubaha, bamulege ha musalaba.

YEZU NALEGWA HA MUSALABA. — NIBAGABANA EBIZWARO BYE.

¹⁶ Nibatwara Yezu nibamusagara. ¹⁷ Nayetegulira omusalaba, nahuruka kuza ahantu ahakwetwa Kalvariyo, mu kiyahudi bati: Golgota, ¹⁸ niyo nibamulegera ha musalaba, n’abandi babili hamo nage oku n’oku, Yezu ali hagati. ¹⁹ Pilato nayandika olwandiko naluta ha luguru lw’omusalaba. Lwaliga lwandikirwe luti: Yezu Omunazareti, Omukama w’Abayahudi. ²⁰ Olwandiko olwo banamwingi mu Bayahudi bakalusoma, obwo ahantu aho Yezu yalegerweho haliga hali hehi n’ekikale. Lwaliga lwandikirwe mu kiyahudi na mu kigereki na mu kilatini. ²¹ Abasaserdoti b’Abayahudi nibagambira Pilato bati: Leka kwandika oti: Mukama w’Abayahudi, nawe okwo wenene yagizire ati: Ndi mukama w’Abayahudi. ²² Pilato nasubamo ati: Echo nayandikire nayandika.

²³ Mbe abasirikale ka bamazire kumulega ha musalaba, nibatwar’ebizwaro bye, nibabigiramo migabo ina, buli musirikale mugabo gumo, n’enkanzu ye. Enkanzu yaliga etaliho bubazirire, erukire yona fu. ²⁴ Mbe nibagambirana bati: Tuleke kugitemura, nawe tugyesere olweso, tulore owe elagwaho. Niho Olwandiko niluhika olukugira luti: Bakagabana ebizwaro byange, enkanzu yange nibagyesera olweso. Mbe nibyo abasirikale bagizire batyo.

YEZU NASIGIRA YOHANA NINA. — NACHUMITWA MU LUBAZU. — KUZIKWA KWA YEZU.

²⁵ Hehi n’omusalaba haliga hemerereho nina Yezu, na muhara wabo nina, Maria muka Kleofasi, na Maria Madalena. ²⁶ Mbe Yezu ka yabwene nina n’omuhemba owe yayendaga aimerereho, nagira nina ati: Mukazi, ngugwo omwana wawe. ²⁷ Kandi nagira omuhemba ati: Ngugwo noko. Mbe kuruga olunaku olwo omuhemba namusagara owe. ²⁸ Kumara Yezu, obwo yamanyaga okwo byona byahwa, niho Enandiko zihike, nagira ati: Ndi n’eliho. ²⁹ Mbe haliga haliho enzoga eizwire esara. Bonene nibata h’ebingo ikobyo lizwire esara, nibasagara ha munwa gwe. ³⁰ Yezu ka yayanankwire esara, nagira ati: Ganu gahwa. Nayenamya omutwe, omwoyo niguhwamo.

³¹ Mbe Abayahudi, obwo lwaliga luli lw’olulaliriro, emitumbi zitekara ha musalaba ha lwa sabato, kuba olunaku lwa sabato olwo lwaliga luli lukuru, nibasaba Pilato bachwagure amaguru gabo, babahanantureho. ³² Mbe abasirikale nibeza nibachwagul’amaguru go wo kutandika n’ag’ondi ayaliga alegirwe nage. ³³ Nawe ka bahikire hali Yezu, nibabona okwo yaliga yafwire, tibamuchwagwire amaguru; ³⁴ nawe omo wo mu basirikale nachumita olubazu lwe, aho n’aho nerugamo ensagama n’amenzi. ³⁵ Ayabwene niwe yamanyisize, kai kumanyisya kwe kukomereze. Na wenene akumanya okwo yagambire agakomereze, niho n’emwe mwikirize. ³⁶ Kuba ebyo bikagwa, niho Enandiko zinu zihike: Igufwa lye tilyasonzwerweho. ³⁷ Kandi Olwandiko lundi luti: Bakabona owe bachumisire.

³⁸ Ebyo ka byahwere, Yozefu w’Arimateya nasaba Pilato atware omutumbi gwa Yezu, obwo yaliga ali muhemba we, nawe bwesereke ha bwo kutina Abayahudi. Pilato naikiriza. Mbe naiza naihaho omutumbi gwa Yezu. ³⁹ Nikodemu wena naiza, ayaliga aizire hali Yezu kutandika mu kiro, ali na mira etobanisize n’aloesi y’endengo igana. ⁴⁰ Mbe nibatwar’omutumbi gwa Yezu, nibagusemberanya mu mwenda n’ebintu ebikununka kuzima, nk’okwo Abayahudi baliga bamanyire kuzik’abafu. ⁴¹ Aho balegereho Yezu ha musalaba haliga haliho ensambu; mu nsambu egyo halimo ekituro kihya, echaliga kitakazikwamoga muntu. ⁴² Mbe okwo niyo nibamuzika, kuber’ olulaliriro lw’Abayahudi, obw’ekituro chaliga kili hehi.

MADALENA NA PETRO NA YOHANA HA KITURO. — KUBONEKERWA KWA MADALENA.

¹ Olunaku lwo kutandika lw’obwoyo, Maria Madalena naiza ha kituro, bwanencha hakiragwire; nabona ibale lihiringisize ha kituro. ² Mbe nairuka naiza hali Simoni Petro n’omuhemba ondi owe Yezu yayendaga, nabagambira ati: Behire Omukama mu kituro, titukumanya aho bamusagere. ³ Mbe Petro nairuka n’omuhemba ondi oliya, nibeza ha kituro. ⁴ Niberuka hamo ha bubili bwabo, omuhemba ondi nairuka muno, natanga Petro, natandika kuhika ha kituro. ⁵ Ka yenamire, nabona emyenda zitere aho; nawe tiyatahiremo. ⁶ Mbe Simoni Petro naiza namuruba, nataha mu kituro; nabona emyenda zitere aho, ⁷ ekitambala, echaliga kili ha mutwe gwe, chaliga kitali hamo n’emyenda zindi, nawe kitageneho, kikubire kili handi. ⁸ Mbe niho omuhemba ogwo natahamo, ayatandikire kuhika ha kituro; nabona, naikiriza. ⁹ Kuba baliga batakamanyire Enandiko, okwo yaliga ali no kuzoka mu bafu. ¹⁰ Mbe abahemba nibasuba mu ka.

¹¹ Nawe Maria yaliga ali ha kituro hanza nalira. Mbe aho yaliga nalira, akenama nayetegereza mu kituro. ¹² Nabona bamalaika babili bazwere zimwera, bekere, ondi ha mutwe, ondi ha maguru, omwo baliga batereho engingo za Yezu. ¹³ Aho nibamugambira bati: Mukazi we, okulizibwa ki? Nabagambira ati: Kuba batwere Omukama wange, kai tinkumanya aho bamuta. ¹⁴ Ka yafumwere ebyo, nayekebuka enuma, nabona Yezu aimerere; nawe tiyamanyire okw’ali Yezu. ¹⁵ Yezu namugambira ati: Mukazi we, okulizibwa ki? okuronda ga? Wenene nachwa ati: n’omulimi, namugambira ati: Nineka, raba n’iwe omwihiremo, nongambire ah’omutere; ine mmutware. ¹⁶ Yezu namugambira ati: Maria! Wenene nayekebuka namugambira ati: Rabboni! (nikwo kugira ati: Mwolekerezi). ¹⁷ Yezu namugambira ati: Otankoraho, kuba tinkahanamire hali Tata. Nawe ogende ha batabani betu, obagambire oti: Nahanama hali Tata wange na So wanu, Mungu wange na Mungu wanu. ¹⁸ Maria Madalena naiza natengera abahemba ati: Nabona Omukama, lora ebyo yangambire.

YEZU NABONEKERA ABAHEMBA BE KABILI.

¹⁹ Mbe ka habere kebazo ha lunaku olwo lwo kutandika lw’obwoyo, emilyango z’enzu eyo abahemba baliga basumbiremo zaliga zikingire kuber’obutini bw’Abayahudi, Yezu naiza, naimerera hagati, nabagira ati: Omulebo gube n’emwe. ²⁰ Ka yagambire atyo, naboleka ebiganza n’olubazu. Abahemba nibasemererwa, ka babwene Omukama. ²¹ Nawe nasuba nabagira ati: Omulebo gube n’emwe. Nka nikwo Tata yantumire, nikwo n’ene nkubatuma. ²² Ka yatengire ebyo, nabahaha, nabagambira ati: Muhabwe Mwoyo Mutakatifu. ²³ Abantu abo mulikiz’ebiheno byabo, balikizibwa; abo muligumiza mu biheno byabo, bilibagumiraho.

²⁴ Nawe Toma, omo w’ekumi na babili akwetwa Didimo, yaliga atali nabo, aho Yezu yezire. ²⁵ Mbe abahemba bandi nibamugambira bati: Twabona Omukama. Nawe wenene nabagambira ati: Ntabwene mu biganza bye aho bafumwize emisumari, nkata echara change mu bibwa by’emisumari, kai nkata mu lubazu lwe ekiganza change, tinkwikiriza. ²⁶ Mbe naku munana ka zarabireho, abahemba baliga basubire kusumba mu nzu omwo, na Toma wena aliho nabo. Aho Yezu naiza, emilyango zikingire, naimerera hagati, nagira ati: Omulebo gube n’emwe. ²⁷ Mbe hatyo nagambira Toma ati: Leta kunu echara chawe, olore ebiganza byange; leta ekiganza chawe, otahye mu lubazu lwange; niho oleke kwanga, nawe oikirize. ²⁸ Toma nasubamo namugambira ati: Mukama wange, Mungu wange! ²⁹ Aho Yezu namugambira ati: Toma, obwo wambona, nicho wekiririza; abekiriza batabwene bali n’omugisa. ³⁰ Kandi Yezu akakola mu meso g’abahemba be amahano mengi n’agandi agatayandikirwe mu kitabo kinu. ³¹ Nawe ganu gakayandikwa, niho mwikirize okwo Yezu ali Kristu, Omwana wa Mungu, hatyo mwekirize, mubone obulame mw’izina lye.

YEZU NABONEKERA ABAHEMBA HA NANZA YA TIBERIYADI.

¹ Kumara Yezu nasuba kweyoleka abahemba be ha nanza ya Tiberiyadi. Akeyoleka ati: ² Abaliga baliho hamo na Simoni Petro ni Toma, owe bakweta bati: Didimo, na Natanæli, ayaliga ali wa Kana ya Galilaya, n’abende Zebedevo n’abandi babili bo mu bahemba be. ³ Simoni Petro nabagambira ati: Nagenda kutega. Nibamugira bati: N’etwe tukugenda twena. Nibagenda, nibahanama mu bwato; mu kiro echo tibesire kintu. ⁴ Ka habere kanencha, Yezu yaliga aimerere ha chambu; nawe abahemba tibamanyire okwo yaliga ali Yezu. ⁵ Mbe Yezu nabagambira ati: Bana mwe, muliho n’enfwi? Nibamusubiramo bati: Pai. ⁶ Nabagira ati: Nimunage enero ha lubazu lw’obulyo lw’obwato, mukwita. Mbe nibanaga; tibahikize kuzuba ha bwingi bw’enfwi. ⁷ Mbe omuhemba owe Yezu yayendaga nagambira Petro ati: Niwe Omukama. Simoni Petro ka yahulire okw’ali Omukama, nayeboha enkanzu, kuba yaliga ali busa, nayenaga mu nanza. ⁸ Kandi abahemba bandi nibezira mu bwato, (kuba haliga hatali hara n’echaro, kuti ntambi magana abili), nibakwesa olwero lw’enfwi. ⁹ Mbe ka basyokire ha charo, nibabona amakara galiho n’enfwi eterwe ha luguru, n’omukate. ¹⁰ Yezu nabagambira ati: Nimuleteho enfwi ezo mwaita hati. ¹¹ Simoni Petro nagenda mu bwato, nakwesera olwero ha charo, lwizwire enfwi mpango igana limo na makumi atanu n’enfwi isatu. Naho zaliga zili ningi zityo, hona olwero tilwatemukire. ¹² Yezu nabagambira ati: Mwize mulye. Kandi mu baliga bekere bona tihaliho ayahigahere kumubuza ati: N’iwe ga? obwo bamanyaga okw’ali Omukama. ¹³ Yezu naiza, nakwat’omukate, nabaha, n’enfwi yona nikwo. ¹⁴ Olwo ni lwa kasatu Yezu kweyoleka abahemba be, kuruga yazokire mu bafu.

PETRO NASIGIRWA ENABALEGA ZA YEZU. — EBY’OLUFU LWA PETRO NA YOHANA.

¹⁵ Ka bamazire kulya, Yezu nagambira Simoni Petro ati: Simoni, mwende Yohana, okunenda si kukira banu? Namugambira ati: Nikwo, Mukama wange, okumanya okwo nkukwenda. Namugambira ati: Lisya abana b’enabalega zange. ¹⁶ Nasuba kumugambira ati: Simoni, mwende Yohana, okunenda? Onu nagira ati: Nikwo, Mukama wange, okumanya okwo nkukwenda. Namugira ati: Lisya abana b’enabalega zange. ¹⁷ Namugambira lwa kasatu ati: Simoni, mwende Yohana, okunenda? Petro nazuba, obwo yamugambire lwa kasatu ati: Okunenda? namugira ati: Mukama wange, iwe okumanya byona; okumanya okwo nkukwenda. Namugambira ati: Lisya enabalega zange.

¹⁸ Koto koto nkukugambira nti: Okili namuto, wayebohaga omwene nogenda ey’oyendaga; nawe k’olikura, oligoror’emikono, ondi nakuboha, kai nakusagara ey’otakwenda. ¹⁹ Ebyo akabigamba nalenganisya olufu olwo Petro alikulizaho Mungu. Ka yatengire ebyo, namugira ati: Nondube. ²⁰ Petro ka yekebukire, nabona omuhemba owe Yezu yayendaga namuruba, ayaliga aikere mu nzu yo kuliramo ha kifuba che, namugambira ati: Mukama wange, alikutunda ni ga? ²¹ Mbe Petro ka yamubwene, nagambira Yezu ati: Mukama wange, kai onu akuba ata? ²² Yezu namugambira ati: Raba ninenda aikare atyo kuhika nize, echakusasa ni kiha? Iwe, nondube. ²³ Mbe ekigambo echo nikisugana mu batabani betu, okw’omuhemba ogwo talifwa. Yezu yaliga atamugambire ati: Talifwa, nawe ati: Raba ninenda aikare atyo kuhika nize, echakusasa ni kiha?

²⁴ Ogwo niwe omuhemba ayamanyisize binu, nabyandika; kai tukumanya okwo kumanyisya kwe kukomereze. ²⁵ Haliyo n’ebindi bingi ebyo Yezu yakozire; ebyo bikiba byandikirwe byona kimo kimo, nkuchwa nti: n’ensi yonene tiyakuhikize kubika ebitabo ebyakwandikirwemo.