Ebikorwa

EBIGAMBO BYO KUTANDIKA. — KUHANAMA KWA YEZU MW’IGULU.

¹ Ye Teofili, mu kitabo cho kutandika nkagamba byona ebyo Yezu yatandikire kukola no kwolekerera, ² kuhika ha lunaku olwo yalagire Entumwa ezo yasozire, n’Omwoyo Mutakatifu, nasagarwa mw’igulu; ³ kandi kumara obusasi bwe akabeyoleka n’enyamo ningi okwo yaliga nalora, mu naku makumi ana yababonekeraga nafumora eby’obukama bwa Mungu.

⁴ Yaliga nalya nabo, nabalagira baleke kuruga Yeruzalemu, nawe balinde omulago gwa Tata, ogwo mwahulire mu kanwa kange, engambo ye; ⁵ kuba Yohana yabatizaga n’amenzi, nawe imwe mulibatizibwa n’Omwoyo Mutakatifu, enaku zitakarabireho ningi. ⁶ Mbe abaliga basumbireho nibamubuza bati: Mukama wetu, si mu naku zinu nizo okusubizamo obukama bwa Israeli? ⁷ Nabagambira ati: Ti mulimo gwanu kumanya emyanya n’enaku ezo Tata yatereho mu buhicha bwe; ⁸ kandi mulibona amani g’Omwoyo Mutakatifu alibahanantukira, kai imwe muliba mbona zange muli Yeruzalemu, na Buyahudi yona na Samariya, no kuhika ha muhero gw’ensi. ⁹ Mbe ka yafumwere ebyo, nibamubona nayerera oluguru, elire nilimukingiriza ha meso gabo. ¹⁰ Baliga bakimulora oluguru nagenda, nibo na bamalaika babili baliho hehi na bonene, bazwere zimwera, ¹¹ nibagira bati: Imwe baseza ba Galilaya, mwikazibwe ki nimulora oluguru? Yezu onu ayasagarwa mw’igulu nabarugaho, nikwo aliza atyo nk’omwo mwamubonera nagenda mw’igulu.

ENTUMWA NIZISUMBA HAMO. — MATYASI NASORWA KUBA NTUMWA.

¹² Mbe aho nibasuba Yeruzalemu, nibaruga h’ebanga elyo bakweta bati: Zituni, elili hehi na Yeruzalemu kuti lugendo lw’olunaku lwa sabato. ¹³ Ka batahire mu nzu, nibanegera aho baliga bali Petro na Yohana, Yakobo na Andrea, Filipo na Toma, Bartolomayo na Matayo, Yakobo w’Alfeyo na Simoni Zelote, na Yuda wa Yakobo. ¹⁴ Abo bona baliga bagumire bali mutima gumo mu kulembereza, hamo n’abakazi, na Maria Nina Yezu, n’abatabani babo.

¹⁵ Mu naku ezo Petro naimerera hagati ya batabani babo, (embaga y’abantu bona hamo ehikire igana na makumi abili), nagira ati: ¹⁶ Bana betu, baseza, Olwandiko luli no kuhika, olwo Mwoyo Mutakatifu yatandikire kugamba mu kanwa ka Daudi, ebya Yuda, ayaliga ali mwebembezi w’abakwasire Yezu; ¹⁷ ayabalirwaga mul’itwe, kandi yaliga ali n’omwanya mu mulimo gunu. ¹⁸ Wenene akatunga omusiri gw’empera y’obuyaga; akesunga, nabaruk’enda, amara ge gona nigazagira. ¹⁹ Ekigambo echo kikamanywa mu batuzi bona ba Yeruzalemu, n’ensambu egyo neyetwa mu lulimi lwabo eti: Hakeldama, niyo ensambu y’ensagama. ²⁰ Kuba mu kitabo ch’Ezabuli hayandikirwemo hati: Obuturo bwabo bube busa, kai atabaho wo kuturamo, kandi omwoga gwe gusubweho ondi. ²¹ Mbe ni hakili mu bantu banu abasumbire n’etwe naku zona, ez’Omukama Yezu yatwizire, kai akaturugamo, ²² kuruga ha batisimu ya Yohana kuhika ha lunaku olwo yaturugireho nasagarwa, omo muli banu abe mbona yo kuzoka kwe hamo n’etwe. ²³ Nibataho abantu babili; Yozefu, owe bayetaga bati: Barsaba, echesongoro che ali Yusto, na Matyasi. ²⁴ Nibalembereza nibagira bati: Rugaba, iwe akumanya emitima za bona, notwoleke owe olasoramo mu babili banu, ²⁵ wo kusuba ha mwanya gw’omulimo gunu n’obutumwa obwo Yuda yanagire, agende ha mwanya gwe. ²⁶ Mbe nibabaha olweso; olweso nilugwa hali Matyasi, mbe nabalirwa n’Entumwa ikumi n’emo.

MWOYO MUTAKATIFU NAHANANTUKIRA ENTUMWA.

¹ Enaku za Pentekoste ka zahikire, bona baliga basumbire ahantu hamo. ² Aho nihabaho akahiliro nikaruga mw’igulu, kuti k’omuyaga ogukuhemba mwingi, nigwizuza enzu yona omwo baliga bekere. ³ Endimi nk’ez’omuliro nizibabonekera zitagene, nizibekaliraho buli muntu ha luguru. ⁴ Bona nibezura Mwoyo Mutakatifu, nibatandika kufumora endimi zindi, nk’omwo Mwoyo Mutakatifu yabaherere kufumora. ⁵ Muli Yeruzalemu baliga batwiremo Abayahudi, bantu basomi ba bul’ihanga elili ifwo y’igulu. ⁶ Ilaka elyo ka lyahulirwe, embaga nesumba netamibwa mu mutima, kuba buli muntu yahuliraga nibafumora mu lulimi lwe. ⁷ Bona nibakuma nibatangara, nibagira bati: Abakufumora banu bona ti Banagalilaya? ⁸ Kai itwe tukuhulizibwa ki buli muntu olulimi lwe, olwo twazalirwemo? ⁹ Abanaparti, n’Abanamedi, n’Abanælamita, n’abatwire Mezopotamiya, na Buyahudi na Kapadosya, na Posto na Aziya, ¹⁰ Frugiya na Panfuliya, na Misri n’embazu za Libya hehi na Sirene, n’abageni abarugire Roma, ¹¹ n’Abayahudi n’Abaproseliti, n’Abanakleti, n’Abarabu, twahulira nibafumora mu ndimi zetu amakuru ga Mungu. ¹² Bona bakatamibwa nibakuma bonka, nibagambirana bati: Kinu kikwenda kuba kita? ¹³ Abandi bayesekeraga bati: Banu bakorwa evini mpya.

OBWOLEKEREZI BWA PETRO. — NIBABATIZIBWA BIHUMBI BISATU. — ENTUNGWA Z’ABAHEMBA.

¹⁴ Mbe Petro naimerera n’ekumi n’omo, nayereza ilaka, nabagambira ati: Baseza mwe, Bayahudi, imwe mwena abatwire muli Yeruzalemu, nimumanye kinu, kai muhulirize ebigambo byange. ¹⁵ Banu tibatamire, nk’okwo imwe mukutekateka, kuba ni saha ya kasatu ya musana; ¹⁶ kuba si kinu n’echagambirwe omulagi Yœli, ati: ¹⁷ Omukama akagira ati: Halibaho mu naku zo kuhereruka olwo ndisesera buli muntu Omwoyo gwange; kandi abana banu b’obwozo n’ab’ obuhara balilaga, abasigazi banu balibonekerwa, abagurusi banu balirota ebiroto. ¹⁸ Na kandi mu beru bange n’abazana bange ndiseseramo Omwoyo gwange mu naku ezo, kai balilaga. ¹⁹ Ndileta amahano mw’igulu oluguru n’enyamo mu nsi ifwo, ensagama n’omuliro, n’olwoya lw’omwika. ²⁰ Izoba lilihinduka libe mwirima, okwezi kube nsagama, olunaku luhango n’olukuru lw’Omukama lutakezire. ²¹ Aho buli muntu alilembereza izina ly’Omukama, alichunguka. ²² Baseza Banaisraeli mwe, muhulirize ebigambo binu: Yezu Omunazareti ayamanyisibwe Mungu mul’imwe n’ebikumyo n’amahano n’enyamo, ebyo Mungu yakozire ha bwe hagati yanu, nk’omwo n’emwe mukumanyira, ²³ ayaherezibwe mu ngaro z’ab’obuyaga, bakamunaza, bakamwita, Mungu yamazire kubitegeka no kubibona kara; ²⁴ owe Mungu yazokwere, namusasira obusasi bwa kuzimu, kuba yaliga atakuhicha kuberamo. ²⁵ Kuba si Daudi akamugambaho ati: Bucha bucha naliga nimbona Omukama obusyo yange, obw’ali ha bulyo bwange, niho ntatengeta. ²⁶ Nich’omutima gwange gukusemerererwa, n’olulimi lwange nilunulirirwa, kandi n’engingo zange zikuhumulira mu kutegeza, ²⁷ kuba tolisiga omwoyo gwange kuzimu, kai toliha Omutakatifu wawe kubona obuzunde. ²⁸ Okammanyisya emihanda z’obulame, kai olinizuza obusemererwa n’obusyo bwawe.

²⁹ Baseza, bana betu, nimumpeho omwanya mbafumorere, ntakusitaraho, ebya tatenkuru Daudi, nk’okwo yafwire nazikwa, kai n’ekituro che kili owetu kuhika ha lunaku lwa lero. ³⁰ Mbe obwo yaliga ali mulagi, akamanya okwo Mungu yamulahirire ekilahiro, ech’Omwana aliruga hali wenene, kai alikara ha kitebe che, ³¹ nabona kara nafumora ebyo kuzoka kwa Kristu, nk’okwo atasigirwe kuzimu, kai n’okwo engingo ze zitabwene obuzunde. ³² Yezu ogwo Mungu akamuzokora, owe itwe tuli mbona ze. ³³ Mbe kumara kwerezibwa omukono mulyo gwa Mungu no kuhabwa omulago gwa Mwoyo Mutakatifu hali Tata, nasesa Omwoyo ogwo imwe mukubona no kuhulira. ³⁴ Kandi Daudi tiyahanamire mw’igulu; nawe wenene akagira ati: Omukama akagambira Omukama wange ati: Ikara ha bulyo bwange, ³⁵ kuhika ngire abahate bawe buhumuzo bw’amaguru gawe. ³⁶ Enzu ya Israeli yona emanye koto okwo Yezu ogwo, owe mwalegire ha musalaba, Mungu yamugizire Mukama na Kristu.

³⁷ Ka bahulire ebyo, nibahya omutima, nibagambira Petro n’Entumwa zindi bati: Tugire tuta, bana betu? ³⁸ Mbe Petro nabagambira ati: Mutamwe, kai buli muntu mul’imwe abatizibwe mw’izina lya Yezu Kristu, mukizibwe ebiheno byanu; kandi mulihabwa engabirano z’Omwoyo Mutakatifu. ³⁹ Kuba omulago guli hal’imwe, na ha bana banu na hali bona abali hara, bona bona ab’Omukama Mungu wetu aliba ayesire. ⁴⁰ Akabamanyisya n’ebigambo bindi, nabahana, nagira ati: Nimwechungure ha luzaro olwo oluhenekire. ⁴¹ Abayanankwire ebigambo bye nibabatizibwa; olunaku olwo abantu kuti bihumbi bisatu nibekiriza.

⁴² Baliga bagumire mu bigambo ebyo Entumwa zabolekerere, bakobire mu kuhinzur’omukatena mu kulembereza. ⁴³ Obutini nibuba mu mwoyo gwa buli muntu; kandi n’amahano mengi n’enyamo nizikorwa Entumwa muli Yeruzalemu, kai obutini bwingi bwaliga buli muli bona. ⁴⁴ Mbe bona abekirize baliga batwire hamo, kai bakobere byona hamo. ⁴⁵ Ebintu byabo n’ebyo baliga bali nabyo baliga nibabiguza nibabigabana, ha bw’obukene bwa buli muntu. ⁴⁶ Naku zona basibaga mutima gumo mw’eklezia, bahinzulaga omukate mu maka, balyaga ebilyo n’obusemererwa n’omutima gutasobire, ⁴⁷ basimaga Mungu, kandi buli muntu yasemererwaga. Omukama yayongezaga naku zona abaliga bali no kuchunguka.

PETRO NAKIZA OMULEMA W’OBUZARWA. — NAYOLEKERERA KUTAMWA KW’EBIHENO.

¹ Petro na Yohana nibanegera mw’eklezia mu saha yo mwenda yo kulembereza. ² Omuntu ogwo, ayaliga alemere kuruga mu nda ya nina, bamubatwire; bamutaga naku zona ha mulyango gw’eklezia, ogwo bakweta bati: Gusemere, ahiche kukurata abatahaga mw’eklezia. ³ Wenene ka yabwene Petro na Yohana nibatandika kutaha mw’eklezia, nabasaba bamuheho akantu. ⁴ Petro namwetegereza na Yohana, nagira ati: Notulore. ⁵ Wenene nabalora, nategeza kuhabwa ekintu hali bonene. ⁶ Nawe Petro nagira ati: Ezahabu n’efweza tindi nabyo; nawe ka nkuhe echo ndi nacho, kinu: mw’izina lya Yezu Kristu Omunazareti imuka, olibate. ⁷ Nakwata omukono gwe gw’obulyo, namwimucha; aho honka amaguru ge n’enonga niziguma. ⁸ Ka yachumire, nayemerera nalibata; nataha nabo mw’eklezia, yaliga nalibata nachuma, nakuza Mungu. ⁹ Embaga yona nemubona nalibata nakuza Mungu. ¹⁰ Nibamumanya okw’ali wenene ayekaraga hali Gusemere, omulyango gw’eklezia, nasabiriza, nibezur’obutini n’omutangaro kuber’ebyagizire hali ogwo. ¹¹ Ka yayomerere Petro na Yohana, abantu bona nibaberukirira mu lukale, olwo bakweta bati: olwa Salomoni, nibakuma.

¹² Petro ka yabwene, nasubiramo abantu ati: Baseza mwe, Banaisraeli, mukukumisibwa ki binu? nangu mukutunonkolera ki oti henda onu tumulibasize n’amani getu hamo na buhicha yetu? ¹³ Mungu wa Ibrahimu, Mungu wa Izaki, Mungu wa Yakobo, Mungu wa batata akakuza Omwana we Yezu, owe imwe mwasagere, kai mukamwanga mu meso ga Pilato, ka yamulamwire kusurumurwa. ¹⁴ Imwe mukayanga Omutakatifu n’omuronge, nimusaba omuntu mwisi, niwe babahe; ¹⁵ nimwita Kana bulame, owe Mungu yazokwere mu bafu, owe itwe tuli mbona ze. ¹⁶ Na ha bwo kwikiriza izina lye onu, owe mukubona no kumanya, izina lye likamutamo amani; kai kwikiriza okukuruga hali wenene kukaleta obukiza obwo bwa kimo ha meso ganu mwena. ¹⁷ Mbe hati, bana betu, nkumanya okwo mwakikozire mutakumanya, nk’abakuru banu. ¹⁸ Nawe Mungu akahicha atyo ebyo yatengire kara mu kanwa k’abalagi bona, okwo Kristu we alisasibwa.

¹⁹ Mbe mutamwe, muhinduke, niho ebiheno byanu bikizibwe, ²⁰ niho zize enaku zo kuhumura, niziruga mu meso g’Omukama, kai alituma owe babayolekerereho, Yezu Kristu, ²¹ niwe wo kwanankurwa mw’igulu kuhika mu naku zo kusuba kusemerezamo byona, ebyo Mungu yafumorere mu kanwa k’abalagi be batakatifu kuruga ira lyona. ²² Kuba Musa akagira ati: Mungu Omukama wanu aliha mu batabani banu omulagi nk’ene; mulimuhulira muli byona na byona ebyo alibafumorera. ²³ Halibaho kinu: buli muntu alibura kuhulira omulagi ogwo, alirukibwa mw’ihanga. ²⁴ N’abalagi bona kuruga Samueli n’abarubireho, abafumwere, bakatenga enaku ezo. ²⁵ Imwe muli bana b’abalagi n’ab’omulago ogwo Mungu yalagire batata, nagambira Ibrahimu ati: Mu luganda lwawe nimwo enganda zona zo mu nsi ziliboner’omugisa. ²⁶ Mungu akatandika kwimukiza imwe Omwana we, namutuma kubabarika, niho buli muntu ahinduke, aruge mu bubi bwe.

PETRO NA YOHANA NIBASAGARWA MW’ILAMULIRO. — NIBAZIBIRWA KUTENGA EBYA YEZU.

¹ Baliga bakifumora n’abantu, nibemukirwa abasaserdoti n’omukuru wo mw’eklezia n’Abasadusayo, ² babihirirwe obwo bayolekereraga abantu, nibabatengera ebya Yezu kuzoka mu bafu; ³ nibabataho engaro, nibabasagara mw’ibohero kuhika obwire kucha, kuba haliga habere kebazo. ⁴ Nawe banamwingi muli banu abahulire ekigambo bakekiriza: nihabaho olubaro lw’abantu bihumbi bitanu.

⁵ Mbe obwire ka bwachere, abakuru b’abantu n’abagurusi babo n’abandikinibekobyanya Yeruzalemu, ⁶ na Anna, omukuru w’abasaserdoti, na Kaifa, na Yohana, na Alekisanderi, na bona abaliga bali bo mu luganda lw’abasaserdoti. ⁷ Nibabemereza hagati, nibababuza bati: Kinu mukikolize mani ki hamo izina ki? ⁸ Aho Petro, ka yezuzibwe Mwoyo Mutakatifu, nabagambira ati: Imwe bakuru b’embaga n’abagurusi, nimuhulirize. ⁹ Raba nimutulamula obwo twakolere kuzima omulema, echo wenene yakirizibweho, ¹⁰ muli no kumanya, imwe mwena n’ihanga lyona lya Israeli, okwo mw’izina ly’Omukama wetu Yezu Kristu Omunazareti, owe mwalegire ha musalaba n’owe Mungu yazokwere mu bafu, nimwo onu yakirizibwe, naimerera obusyo yanu. ¹¹ Wenene nilyo ibale elyo imwe abombeki mwayangire, niliba ibale lyo mu kisago; ¹² kandi muli ondi tihalimo obuchunguzi: no kuba tihaliyo izina lindi ifwo y’igulu, elyaherwe abantu, elyo tuli no kuchunguka nalyo.

¹³ Ka babwene obugume bwa Petro na Yohana, kai nibetegereza okwo bali bantu bateyegire, batali na bwenge, nibakuma; hona bamanyaga okwo baliga bali na Yezu; ¹⁴ obwo babonaga omuntu ayakizibwe aimerere na bonene, mbe nibaburwa echo kusubamo. ¹⁵ Nibalagira kubahurucha hanza, baruge mu nzu y’omutegeko; mbe nibategekerana bonka, ¹⁶ nibagira bati: Abantu banu tubagire tuta? kuba ihano limo lyakorwa bonene, elikumanywa abatuzi bona ba Yeruzalemu; lili ha bweru, kai titukuhicha kulihakana. ¹⁷ Nawe lileke kusugana mu bantu, mbe tubachahalire, baleke kusuba kufumorera abantu mw’izina elyo. ¹⁸ Ka babayesire, nibabatengera kulekera koto kufumora hamo kwolekerera mw’izina lya Yezu. ¹⁹ Nawe Petro na Yohana ka basubiremo, nibabagambira bati: Nimulamule, raba kuhikire mu meso ga Mungu kuhulira imwe kukira kuhulira Mungu; ²⁰ kuba titukuhicha kuleka kufumora ebyo twabwene n’ebyo twahulire. ²¹ Bonene nibabachahalira, nibabasindika kugenda, tibabwene okwo balabanaranaza, kuber’abantu, kuba bona basimiraga Mungu echagwire hali ogwo. ²² Kuba si omuntu ayakizibwe ihano elyo yaliga ali n’emyaka kukira makumi ana.

ESALA Z’ABAHEMBA. — EMITULIRE EHIKIRE Y’ABAKRISTU BO KUTANDIKA.

²³ Ka babasindikire, nibeza ha bezabo, nibabarobeza ebyo abakuru b’abasaserdoti n’abagurusi babatengere. ²⁴ Banu ka bahulire, nibereza ilaka lyabo mutima gumo hali Mungu nibagira bati: Mukama wetu, niwe wakozire igulu n’ensi, n’enanza na byona ebilimo; ²⁵ niwe wagambisize Mwoyo Mutakatifu mu kanwa ka tata wetu Daudi, omwana wawe, oti: ²⁶ Ab’ensi bemukire, n’abakuru basumbire hamo kurwana Omukama, kurwana Kristu we. ²⁷ Kuba bakasumba koto mu kikale kinu kurwana Omwana wawe mutakatifu Yezu, owe wasigire amazuta, ba Herode na Ponsyo Pilato n’abasenzi n’ihanga lya Israeli, ²⁸ bahikirize eby’omukono gwawe n’obwetegeki bwawe byaliga byalagire. ²⁹ Mukama wetu, hati nolore echaha chabo, nohe aberu bawe kufumora ekigambo chawe n’obwesige bwona, ³⁰ nogorore omukono gwawe, niho obwehulizi n’enyamo n’amahano bikorwe mw’izina ly’Omwana wawe mutakatifu Yezu. ³¹ Ka balembereze, enzu aho baliga basumbire netengeta; bona nibezuzibwa Mwoyo Mutakatifu, mbe nibafumora ekigambo cha Mungu n’obwesige.

³² Obwingi bw’abekirize baliga bali b’omutima gumo n’omwoyo gumo; tihaliho muntu muli bonene ayayetaga ebyo ali nabyo ati: ni byange; nawe baliga bakobere byona. ³³ N’amani mengi Entumwa nizimanyisya kuzoka kwa Yezu Kristu, Omukama wetu; kandi omugisa mwingi gwaliga guli muli bonene bona. ³⁴ Kai muli bonene haliga hatalimo muntu akenire: kuba buli ayaliga ali n’ensambu hamo amazu, yabiguzaga, yaletaga obuguzi bwabyo obwarugamoga, ³⁵ yabutaga mu maguru g’Entumwa; bwagabanwaga buli muntu ha bw’obukene bwe. ³⁶ Mbe omulevitaYozefu Omunasipriya, owe Entumwa zarukire Barnaba, (nikwo kugira oti: mwana w’obuhumuza), ³⁷ yaliga ali n’ensambu, nagiguza, naleta obuguzi bwayo, nabuta mu maguru g’Entumwa.

ANANIYA NA SAFIRA. — EKLEZIA NEKURA. — ENTUMWA MW’IBOHERO NA MUMALAIKA.

¹ Nawe omuntu ogwo, izina lye Ananiya, n’omukazi we Safira, naguza ensambu; ² natebyaho obuguzi bwayo, omukazi we amanyire, naletaho ekihinzu nakita mu maguru g’Entumwa. ³ Petro namugambira ati: Ananiya, isitani lyaloliza ki omutima gwawe kuziga Mwoyo Mutakatifu no kutebyaho obuguzi bw’ensambu? ⁴ Aho sanga ekili hal’iwe, sanga etali yawe si? kandi kumara kuguza sanga etali mu buhicha bwawe? Kai ekigambo echo okitere ki mu mutima gwawe? Tozigire abantu, nawe Mungu. ⁵ Mbe Ananiya ka yahulire ebigambo ebyo, nagwa, nafwa. Abahulire bona bakakwatw’obutini bwingi. ⁶ Abasigazi nibemuka nibamutwara, nibamusagara kuza kumunaga. ⁷ Niharabaho mwanya kuti gw’esaha isatu, omukazi we naiza, atakumanya ebyaliga byagwire. ⁸ Petro namugambira ati: Ngambira, mukazi we, si ensambu mugigulize binu byonka? wenene namugira ati: Yee, nibyo. ⁹ Petro namugambira ati: Mulaganire ki kuroza Omwoyo gw’Omukama? Amaguru g’abazikire baro gahikire ha mulyango, ngaga, n’ewe bakukusagara. ¹⁰ Aho honka nagwa mu maguru ge, omwoyo niguhwamo. Abasigazi nibatahamo nibamusanga afwire; nibamusagara, nibamuzika hehi n’omuseza we. ¹¹ Eklezia yona na bona abahulire ebyo nibakwatw’obutini bwingi.

¹² Enyamo n’amahano mengi gakakorwa emikono z’Entumwa mu bantu; baliga basumbire hamo mu lukale lwa Salomoni. ¹³ Mu bandi haliga hatalimo muntu wo kuza kubetobamo; nawe abantu baliga nibabakuza. ¹⁴ Obwingi bw’abakwikirizaga Omukama nibukana kweyongera mu baseza n’abakazi; ¹⁵ baletaga ha mihanda abarwere, babatwalire ha bitabo na ha malaro, niho Petro yeza, ekiminimini che kikaswekaho omo muli bonene, yakira mu ndwara ye. ¹⁶ Banamwingi bo mu byaro ebihererenwe na Yeruzalemu nibaleta abarwere n’abaliga bakwasirwe emyoyo z’obulofu, nibakizibwa bona.

¹⁷ Omukuru w’abasaserdoti naimuka n’abaliga bali nage, (nibo Abasadusayo) bali n’ichubi lingi; ¹⁸ nibataho Entumwa engaro, nibabasagara mw’ibohero lya bukama. ¹⁹ Nawe mumalaika w’Omukama nakingur’emilyango z’ibohero mu kiro, nabahurucha nagira ati: ²⁰ Nimugende, mwemerere mw’eklezia, mugambire abantu ebigambo ebyo byona by’obulame. ²¹ Ka bahulire, nibataha mw’eklezia mu lumambya, nibolekerera. Omusaserdoti mukuru naiza n’abo yaliga ali nabo, nibasoroza abalamuzi n’abagurusi bona b’abana ba Israeli, nibatuma abantu kuza kubenda mw’ibohero. ²² Aberu ka bagenzire, nibakingura ibohero, nibasanga batalimo, nibasuba, ²³ nibagira bati: Ibohero twasanga likingire zirumire, n’abalinzi bemerere ha milyango; nawe ka twakingula, titwasanga muntu mu nda. ²⁴ Abakuru bo mw’eklezia n’abakuru b’abasaserdoti ka bahulire ebigambo ebyo, nibatamibwa okwo bilaba. ²⁵ Omuntu ondi naiza nabatengera ati: Mbabo abantu abo musagere mw’ibohero, bali mw’eklezia, bemerere, bakwolekerera abantu. ²⁶ Aho omukuru nagenda n’aberu, nabaleta, kutali kw’amani, kuba batinaga abantu, batabalasy’amabale.

PETRO NASUBIRAMO ABASASERDOTI. — EBIGAMBO BYA GAMALYELI.

²⁷ Ka babalesire, nibabatahya mw’ilamuliro; omukuru w’abasaserdoti nababuza, ²⁸ nagira ati: Tukabazibira mani kuleka kwolekerera mw’izina elyo, kai imwe mwezwize Yeruzalemu ebyo mukwolekerera; kandi mukwenda kuleta ensagama y’omuntu ogwo hal’itwe. ²⁹ Petro nasubamo n’Entumwa nibagira bati: Tuli no kuhulira Mungu kukir’abantu. ³⁰ Mungu wa batata yazokwere Yezu, owe mwesire nimumusunga h’eti. ³¹ Omukuru ogwo omuchunguzi Mungu akamukuza n’omukono gwe gw’obulyo, Israeli ehiche kuhabwa kutamwa no kukizibwa ebiheno. ³² Itwe n’itwe mbona z’ebigambo ebyo, na Mwoyo Mutakatifu, owe Mungu yahere abakumuhulira bona. ³³ Ka bahulire batyo, nibasara nilununka, nibatekateka kubeta.

³⁴ Omuntu ogwo Mufarizayo naimuka mw’ilamuliro, izina lye Gamalyeli, ali mubuya w’ebilagiro nakuzibwa mu bantu bona, nalagira Entumwa zize hanza mwanya muke, ³⁵ nabagambira ati: Imwe baseza Banaisraeli, nimwetegereze imwe abene okwo mulagirira abantu banu. ³⁶ Kuba mu naku aho Teyoda akemuka, nayeyeta muntu mukuru, naba muhemba mukuru w’abantu kuti magana ana; kumara naitwa, n’abamwikirizaga bona nibanyarambuka, kai nibamarwaho. ³⁷ Enuma y’ogwo naimuka Yuda Omunagalilaya, mu naku zo kubarwa, nakongy’abantu kumuruba; wenene nabura, na buli bona abaliga bamurubire nibanyarangana. ³⁸ Mbe hati nkubagambira nti: Mutagane n’abantu banu, mubaleke; kuba ekigambo hamo omulimo gukaba gurugire mu bantu, gukuheneka; ³⁹ nawe raba gurugire hali Mungu, timukuhicha kugumaraho, mutabwenwe okwo mukurwanana na Mungu. Nibekiriza; ⁴⁰ nibayeta Entumwa, nibabasanzura, nibabazibira koto kufumora mw’izina lya Yezu; nibabasindika kugenda. ⁴¹ Bonene nibaruga mw’ilamuliro basemererwe, obwo babwenwe bahikire kwemera ebinaranazo ha bw’izina lya Yezu. ⁴² Buli lunaku tibayosaga kwolekerera mw’eklezia na mu maka, no kutenga ebigambo bizima bya Kristu Yezu.

ABADYAKONI NIBASORWA. — STEFANO MW’ILAMULIRO LY’ABAYAHUDI.

¹ Mu naku ezo olubaro lw’abahemba ka lwakanire, Abagereki nibarundumira Abayahudi, obwo bakifwerwa beba babo babayebwaga mu bugabi bwa buli lunaku. ² Ikumi na babili nibayeta embaga y’abahemba, nibabagambira bati: Tikingene itwe kuleka ekigambo cha Mungu, kai tukaza kuhereza h’eliro. ³ Mbe, bana betu, nimusoremo abantu musanzu mul’imwe ab’entungwa nzima, abezwire Mwoyo Mutakatifu n’obwetegereza, niho tubate ha mwanya ogwo. ⁴ Nawe itwe tugume mu kulembereza na mu butumwa bw’ekigambo. ⁵ Ekigambo echo nikisemereza embaga yona; nibasora Stefano, omuntu wo kwikiriza kwingi, aizwire Mwoyo Mutakatifu, na Filipo, na Prokoro, na Nikanori, na Timoni, na Parmena, na Nikola, omusomi Munantyokiya. ⁶ Aho nibabaleta mu meso g’Entumwa, nizilembereza nizibataho emikono. ⁷ Ekigambo ch’Omukama nikikura, n’olubaro lw’abahemba nilweyongera muno muli Yeruzalemu. N’embaga ningi y’abasaserdoti neruba ebyo kwikiriza.

⁸ Stefano yaliga aizwire enema n’amani, yakoraga amahano n’enyamo mu bantu. ⁹ Niharugayo abandi b’isomero elyayetwaga ely’Abachunguki, Abanasirene n’Abalekisanderi n’abaliga bali ba Silisiya n’Aziya, nibahakana na Stefano; ¹⁰ nawe batakuhicha kusinga obwenge n’Omwoyo, ebyo yafumoraga nabyo. ¹¹ Aho nibatuma abantu nibagiraga bati: Twamuhulira nagamba ebizumi hali Musa na hali Mungu. ¹² Nibagomesya embaga n’abagurusi n’abandiki; niberukira hamo nibamukwata, nibamusagara ha balamuzi. ¹³ Nibalet’embona z’obubehi, nizigira ziti: Omuntu onu takwosa kufumora ebigambo byo kuzuma ahantu hatakatifu n’Ekilagiro; ¹⁴ kuba tumuhulire nagira ati: Yezu Omunazareti alimaraho omwanya gunu, kai alihindura amasigirane ago Musa yatusigire. ¹⁵ Bona abaliga bekere mw’ilamuliro nibamwetegereza, nibabona obusyo bwe, nk’obusyo bwa mumalaika.

EBIGAMBO BYA STEFANO: IBRAHIMU NA YOZEFU. — MUSA N’OBUTUMWA BWE.

¹ Omukuru w’abasaserdoti nagira ati: Nikwo bili bityo? ² Wenene nagira ati: Imwe baseza, bana betu, lubazu batata, muhulirize. Mungu w’ikuzo akabonekera tata Ibrahimu, aho yaliga ali Mesopotamiya, atakatwire Karana, ³ namugambira ati: Ruga mu nsi yanu na ha banaluganda bawe, oize mu nsi eyo ndakwoleka. ⁴ Aho naruga mu nsi y’Abanakaldeya naba wo kutura Karana; kandi, ise ka yafwire, Mungu namwihayo namufururira mu nsi eyo mutwiremo hati; ⁵ tiyamuhereyo ekihunguro, n’ekigere kimo nangu, nawe nalaga kukimuha obusy’okwo, kibe che n’ech’abana be, wenene k’aliba atakiliho, kai kunu atali na mwana. ⁶ Mungu akamugambira okw’abana be balitura bali bageni mu nsi etali yabo, balibagira beru, kai balibakolera kubi myaka magana ana. ⁷ Kandi ihanga elyo bakolere, ndililamula, nikwo Omukama yagambire; kumara balirugayo, kai bankolere mu buturo bunu. ⁸ Kandi namuha omulago gwo kusarwa; atyo nazara Izaki, namusara lunaku lwo munana; Izaki nazara Yakobo, Yakobo nazara batatenkuru ikumi na babili. ⁹ Batatenkuru bakachubira Yozefu, nibamutunda Misri; kandi Mungu yaliga ali nage, ¹⁰ akamuchungula mu naku ze zona, namuha omugisa n’obwenge mu meso ga Farao, omukama wa Misri, ogwo namugira mukuru wa Misri n’eka ye yona. ¹¹ Enzala neiza muli Misri yona na Kanani, no kunaranara kwingi; batata nibaburwa ebilyo. ¹² Yakobo ka yahulire okwo Misri haliyo engano, natuma batata olwo kutandika; ¹³ olwa kabili Yozefu namanywa batabani babo, n’oluganda lwabo nilumanywa Farao. ¹⁴ Aho Yozefu nasindika kufurura ise Yakobo n’oluganda lwabo lwona, bantu makumi musanzu na batanu. ¹⁵ Mbe Yakobo nalengetuka Misri, nafwerayo, na batata bona. ¹⁶ Nibabasagara Sikemu nibabanaga mu kituro echo Ibrahimu yaliga yaguzire empiliya ningi ha bana ba Hemori, mwende Sikemu. ¹⁷ Enaku ka zahikire hehi z’omulago ogwo Mungu yaliga alagene na Ibrahimu, abantu nibakana Misri, nibaba kingaha, ¹⁸ natamwa natwara omukama ondi Misri, atamanyaga Yozefu. ¹⁹ Ogwo nateraho obukeruke oluganda lwetu, nanaza batata, nayenda kumaraho abana babo, batalama.

²⁰ Mu naku ezo nizo Musa nazalirwamo, nabona gubande hali Mungu. Akayonkibwa mezi asatu mu nzu y’ese. ²¹ Ka bamunagire, muhara wa Farao namutwara namulera, namugira mwana we. ²² Musa nayolekererwa obwenge bwona bw’Abanamisri, yaliga ali mubuya mu bigambo na mu milimo zabo. ²³ Ka yabere mukuru w’emyaka makumi ana, naizirwa mu mutima gwe ebitekateko byo kuza kulora batabani babo, abana ba Israeli. ²⁴ Ka yabwene omo muli abo nibamunaza muno, namukingiriza, namalir’enzigu owe banaranazaga ogwo, naita Omunamisri. ²⁵ Yachwaga ati: Abana betu bakusombokerwa okwo Mungu alabachunguza omukono gwange; nawe bonene tibasombokerwe. ²⁶ Bwire kucha nasanga abandi nibaboya, nabagambira ebyo kugorozanya no kubasubya mu mulebo, nagira ati: Imwe baseza, muli b’oluganda lumo; mukuhenanira ki? ²⁷ Nawe ayagiriraga owezabo kubi namusindika nagira ati: Akutereho kutukulira no kutulamula ni ga? ²⁸ Nangu okwenda kunita, nk’okwo negoro oisire Omunamisri? ²⁹ Musa nairukibwa ekigambo echo; naza kuba mugeni mu nsi ya Madyani, niyo yazalire abana b’obwozo babili.

³⁰ Ka harabireho myaka makumi ana, mumalaika namubonekera mw’iswa ly’ebanga lya Sinai, mu kisaka nichaka omuliro. ³¹ Musa akakuma muno ka yabwene echo; nairira hehi kuza kwetegereza, nahulira ilaka ly’Omukama nilimugambira liti: ³² Nine Mungu wa baso, Mungu wa Ibrahimu, Mungu wa Izaki na Mungu wa Yakobo. Musa nachundw’olumazi, tiyahikize kwetegereza. ³³ Omukama namugambira ati: Zura enketo mu maguru gawe, kuba ah’oimerere aho ni nsi ntakatifu. ³⁴ Kubona nabwene enaku z’abantu bange abali Misri, nahulira no kulira kwabo, mbe nimpanantuka kwiza kubachungula. Mbe hati iza, nkutume Misri. ³⁵ Musa onu, owe bayangire nibagira bati: Akutereho kutukulira no kutulamura ni ga? niwe Mungu natuma kuba mukuru wabo n’omuchunguzi wabo, n’omukono gwa mumalaika ayamubonekere mu kisaka. ³⁶ Akabehayo nakol’amahano n’enyamo mu nsi ya Misri na mu nanza Mutuku na mw’iswa, mu myaka makumi ana. ³⁷ Niwe Musa ogwo ayagambire abana ba Israeli ati: Mungu alibehira omulagi nk’ene mu batabani banu; mukeze kumuhulira. ³⁸ Niwe ogwo ayaliga ali h’ikobero mw’iswa na mumalaika, ayafumorere h’ebanga lya Sinai na batata; ayayanankwire ebigambo by’obulame, atuhe. ³⁹ Batata bayangire kumuhulira, nawe nibamusindika nibahindukira emitima zabo kulora Misri, ⁴⁰ nibagambira Aroni bati: Notugirire ebimungu byo kutwebemberera; kuba Musa onu, ayatwihire Misri, titukumanya echo yabayo. ⁴¹ Nibagira enana mu naku ezo; nibatambira ekimungu ekitambo, nibasemererwa mu mulimo gw’emikono zabo. ⁴² Nawe Mungu nabateg’omugongo, nabaleka kukoler’ embaga yo mw’igulu, nk’okwo hayandikirwe mu kitabo ch’abalagi hati: Si mukampereza emiherezo n’ebitambo mw’iswa myaka makumi ana, iwe nzu ya Israeli? ⁴³ Mukategula enzu ya Moloki n’enenezi y’ekimungu chanu Remufamu, ensuso ezo mwakozire kuzetongereza. Nicho ndibafurulira ha lubazu lundi lwa Babiloni.

EBYARUBIRE MUSA KUHIKA HATI. — STEFANO NIBAMULASY’AMABALE.

⁴⁴ Ihema ly’omulago lyaliga lili na batata mw’iswa, nk’omwo Mungu yabalagirire, nagambira Musa kulikora, nilisusana nk’okwo yabwene. ⁴⁵ Ihema elyo batata nibalyanankura nibaza nalyo na Yozwe aho basingire ensi y’abasenzi, abo Mungu yerukize obusyo ya batata, kuhika mu naku za Daudi, ⁴⁶ ayabwene ekisa mu meso ga Mungu, nasaba kubonera Mungu wa Yakobo enzu. ⁴⁷ Nawe Salomoni niwe yamwombekere enzu. ⁴⁸ Nawe si Asingire mw’igulu takutura mu byakozirwe emikono, nk’omwo omulagi akugambira ati: ⁴⁹ Obuturo bwange n’igulu, nawe ensi ni buhumuzo bw’amaguru gange. Omukama akagira ati: Mulinombekera enzu eta, hamo ni mwanya ki ogwo kuhumuliraho ine? ⁵⁰ Si ebyo byona tibyakozirwe omukono gwange? ⁵¹ B’emitwe zigumire mwe, abatasazirwe emitima n’amatwi, mukuhagarikana naku zona na Mwoyo Mutakatifu; nk’okwo baso baliga bali, nikwo n’emwe muli. ⁵² Mulagi ki owe baso batanaraneze? Baketa abalagire kwiza kw’Arongire, owe imwe hati mwatunzire, mukamwita; ⁵³ imwe abayanankwire Ekilagiro mu butumwa bwa bamalaika, kai mukabura kukihicha.

⁵⁴ Ka bahulire ebyo, nibasara mu mitima, nibamunener’ameno. ⁵⁵ Yaliga aizwire Mwoyo Mutakatifu, nalalamira mw’igulu, nabona ikuzo lya Mungu, na Yezu aimerere ha bulyo bwa Mungu; ⁵⁶ nagira ati: Lora, nkubona igulu likingwire, n’Omwana w’omuntu aimerere ha bulyo bwa Mungu. ⁵⁷ Nibayomba n’amalaka mahango, nibaziby’amatwi gabo, nibamuchumiraho bona hamo. ⁵⁸ Ka bamuhurukize mu kikale, nibamulasy’amabale; embona nizitaho emyenda zabo mu maguru g’omusigazi ogwo, izina lye Sauli. ⁵⁹ Aho balasize Stefano amabale, yalemberezaga nagira ati: Mukama wange Yezu, yanankura omwoyo gwange. ⁶⁰ Ka yateliz’ebizwi, nahamuka n’ilaka ihango nagira ati: Rugaba, otababalira ekiheno echo. Ka yamazire kufumora atyo, nanagira mu Mukama. Sauli yaliga naikiriza bamwite.

FILIPO ALI SAMARIYA. — SIMONI OMUFUMU. — PETRO NA YOHANA MU BANASAMARIYA.

¹ Ha lunaku olwo hakabaho kunaranazibwa kuhango mw’Eklezia eyaliga eli Yeruzalemu; bona nibasambalira mu nsi za Buyahudi na Samariya, raba si Entumwa zonka nikwo pai. ² Abantu bazima nibachuma omutumbi gwa Stefano, nibamwaramira charamo kihango. ³ Nawe Sauli yaliga nahena muno Eklezia; yatahaga mu mazu, naihamo abaseza n’abakazi, nabasagara kubohwa.

⁴ Mbe abasambere balibataga hona hona nibamanyisya amakuru mazima g’ekigambo cha Mungu. ⁵ Filipo akalengetuka mu charo cha Samariya, nabolekerera ebya Kristu. ⁶ Embaga yahulirizaga ebyagambwaga Filipo, nibahulira mutima gumo, kai nibabona amahano ago yaliga nakora. ⁷ Kuba bengi muli bonene abaliga bali n’emyoyo z’obulofu, bayanaga n’amalaka mahango, nizibarugamo. Kai hona abalema bengi n’abasuntizi baliga nibakizibwa. ⁸ Mbe mu charo echo nihabamo kusemererwa kwingi.

⁹ Omuntu ogwo, izina lye Simoni, ayaliga ali mufumu mu charo omwo mbele na mbele, yaliga nazig’abantu ba Samariya, nayeyeta muntu mukuru; ¹⁰ ogwo niwe batinaga muno, abato n’abakuru, nibagira bati: Onu niwe mani ga Mungu, ago bakweta bati: mahango. ¹¹ Bamuhuliraga, kuba naku ningi yaliga abatangeze n’amaleba ge. ¹² Ka bekirize Filipo nayolekerera ebigambo bizima by’obukama bwa Mungu, nibabatizibwa mw’izina lya Yezu Kristu, abaseza n’abakazi. ¹³ Hatyo na Simoni wena naikiriza; yabatizibwe, naruba Filipo; kai hona akatangara nakumisibwa kubona amahano n’ebikumyo bihango ebyakorwaga.

¹⁴ Entumwa ezaliga zili Yeruzalemu, ka zahulire okwo Samariya yayanankwile ekigambo cha Mungu, nizibatumira Petro na Yohana; ¹⁵ aho ka bahikire, nibabasaba bahabwe Mwoyo Mutakatifu: ¹⁶ kuba yaliga atakezirire omuntu n’omo muli bonene, nawe baliga babatizibwe chonka mw’izina ly’Omukama Yezu. ¹⁷ Aho nibabataho emikono, mbe nibahabwa Mwoyo Mutakatifu. ¹⁸ Simoni ka yabwene okwo kutebwaho emikono kwaletaga Mwoyo Mutakatifu, nabakwatir’empilya, ¹⁹ nagira ati: Nimumpeho n’ene obuhicha obwo, niho buli owe ndatahoga emikono, yahabwa Mwoyo Mutakatifu. Nawe Petro namugambira ati: ²⁰ Empilya zawe nizibuleyo okwo hamo n’ewe, obwo watekateka engabirano ya Mungu kugibonesy’empilya! ²¹ Toli na mugabo na mwanya mu kigambo echo; kuba omutima gwawe tigugororokire mu meso ga Mungu. ²² Mbe notamwe obubi bwawe obwo; nosabe Mungu, hamo yakakusasire ekitekateko echo ch’omutima gwawe: ²³ kuba si nabona okw’oli mu ndurwi nsalizi na mu miguha z’obubi. ²⁴ Simoni nasubamo nagira ati: Imwe nimuntwezere ha Mukama, ebyo mwagamba bitanizaho. ²⁵ Hatyo bonene nibamanyisya nibagamba ekigambo ch’Omukama, nibasuba Yeruzalemu, nibayolekerera Evanjeli mu nsi ningi z’Abanasamariya.

OMUKONE W’OMUGOLE KANDAKE NABATIZIBWA FILIPO.

²⁶ Mumalaika w’Omukama nafumorera Filipo nagira ati: Imuka, ogende lubazu lwo mu malimbe mu muhanda ogukulengetuka kuruga Yeruzalemu niguza Gaza; omuhanda ogwo guli busa. ²⁷ Naimuka nagenda. Niwe n’omuntu wa Etyopiya, omukonenfura ya Kandake, omugole wa Etyopiya, ayemererere ebintu bye byona, yaliga yezire kuhabudu Yeruzalemu. ²⁸ Mu kasubire, yaliga aikere mw’igari lye, nasoma eby’omulagi Izaiya. ²⁹ Omwoyo nigugambira Filipo guti: Irira hehi, okwatire igari eli. ³⁰ Filipo ka yerukire, namuhulira nasoma Izaiya omulagi, nagira ati: Okuchwa okw’okusombokerwa eby’okusoma? ³¹ Wenene nagira ati: Mpiche nta, hataliho muntu wo kunoleka? Nalembereza Filipo ahaname, aikare nage. ³² Mbe omwanya gw’Enandiko ezo yasomaga ni gunu: Nk’enabalega, nasagarwa mw’ibagiro, kandi nk’omwana gw’enabalega ogutali n’ilaka obusyo y’akugusinzura amoya, nikwo na wenene tiyasamize akanwa ke. ³³ Mu bwekehya bwe elamu ye ekahwa. Alirobeza oluzaro lwe ni ga? kuba obulame bwe bulihwa mu nsi. ³⁴ Omukone nasubiramo Filipo nagira ati: Nkukusaba, omulagi akugambaho ga ebyo? akwegambaho nangu akugambaho ondi? ³⁵ Filipo nayasamya akanwa ke, natandika ha Nandiko ezo kumutengera ebya Yezu. ³⁶ Baliga bakigenda mu muhanda, nibahika ha menzi, omukone nagira ati: Ngaga amenzi, ekikunzibira kubatizibwa ni kiha? ³⁷ Filipo nagira ati: Raba noikiriza n’omwoyo gwawe gwona, tikiliho ekikukuzibira. Nasubamo nagira ati: Nkwikiriza okwo Yezu Kristu ali Mwana wa Mungu. ³⁸ Nalagira kwemereza igari; ha bubili bwabo nibahanantukira mu menzi, Filipo n’omukone, namubatiza. ³⁹ Mbe ka basyokire mu menzi, Omwoyo gw’Omukama nigukwangura Filipo, omukone tiyasubire kumubona; nagenda mu muhanda gwe asemererwe. ⁴⁰ Filipo nasangwa ali Azoto, yarabayoga, nayolekerera Evanjeli mu byaro hona hona, natamwa nahika Kaizariya.

KUHINDUKA KWA SAULI. — NABATIZIBWA ANANIYA. — NATANDIKA KWOLEKERERA YEZU.

¹ Sauli yaliga akili n’olusaro n’obwegongi bwo kwit’abahemba b’Omukama, nagenda ha mukuru w’abasaserdoti, ² namusaba ebaruwa yo kuza Damasko ha masomero, k’alasanga abantu b’omuhanda ogwo, baseza hamo bakazi, abalete Yeruzalemu babohire. ³ Ka yalibasire, yerire hehi na Damasko, kachwi n’ako omwanga gwo mw’igulu nigumwezonga. ⁴ Nagwa ha nsi, nahulira ilaka nilimugambira liti: Sauli, Sauli, okunnaranaliza ki? ⁵ Wenene nagira ati: N’iwe ga, Mukama wange? Onu ati: N’ine Yezu, owe okunaranaza; kigumire kusibira ihinzyo. ⁶ Nachundw’olumazi, nazuguma, nagira ati: Rugaba, okwenda nkole ki? Omukama namugira ati: Imuka, ogende mu charo, okwo niyo balakugambira ech’ oli no kukola. ⁷ Nawe abantu abo yaliga ali nabo baliga bemerere, batangere, nibahulira ilaka, nawe batakubona muntu. ⁸ Mbe Sauli naimuka ha nsi, naburur’ameso, nawe atakubona kintu. Aho nibamukwat’omukono nibamusagara Damasko; ⁹ akamarayo naku isatu atakubona, atakulya, atakunwa.

¹⁰ Damasko haliga haliyo omuhemba omo, izina lye Ananiya; Omukama namubonekera namugambira ati: Ananiya. Onu nagira ati: Ndi hanu, Mukama wange. ¹¹ Omukama namugira ati: Imuka, ogende mu muhanda ogwo bakweta bati: Naburonge, obuze mu nzu ya Yuda omuntu izina lye Sauli Omunatarsi; kuba akulembereza. ¹² (Nabona omuntu, izina lye Ananiya, natahamo kumutaho emikono, abone). ¹³ Nawe Ananiya nasubamo ati: Rugaba, ndahulire eby’omuntu ogwo ha bantu bengi, amabi kingaha ago yakolere abatakatifu bawe ba Yeruzalemu; ¹⁴ kandi kunu ali n’obutumwa bw’abasaserdoti bwo kuboha bona abakulembereza izina lyawe. ¹⁵ Nawe Omukama namugambira ati: Nogende kuba ogwo ni kikozo echo nasozire kusagara izina lyange mu mahanga, na mu bakama, na mu bana ba Israeli. ¹⁶ Kuba si ine ndimwoleka ebyo ali no kusasibwa ha bw’izina lyange. ¹⁷ Ananiya nagenda, nataha mu nzu; namutaho emikono, nagira ati: Mwana wetu Sauli, Omukama Yezu, ayakubonekere mu muhanda ogw’oiziremo, yantuma ohiche kubona, oizure Mwoyo Mutakatifu. ¹⁸ Aho honka amantu nigaruga mu meso ge kuti magamba, nasuba kubona; naimuka, nabatizibwa. ¹⁹ Ka yalire, naguma. Naikara naku nke n’abahemba abaliga bali Damasko.

²⁰ Aho honka nayolekerera mu masomero ebya Yezu, okw’ali Mwana wa Mungu. ²¹ Nawe bona abahulire bakakuma, nibagira bati: Onu tiwe yanaranazaga Yeruzalemu abalemberezaga izina lya Yezu, kai ekimulesire kunu ti kubasagara ha bakuru b’abasaserdoti babohire? ²² Nawe Sauli nabon’amani mengi muno, natamya Abayahudi abaliga batwire Damasko, namanyisya okwo Yezu ali Kristu.

SAULI NIBAMUCHUMY’OLUGO. — PETRO NAKIZA ENEYA. — KANDI NAZORA TABITA.

²³ Ka zahikire naku ningi, Abayahudi nibategekerana kumwita. ²⁴ Nawe Sauli akamanya emitego zabo. Baliga nibalinda ha malembo mu kiro na musana, bahiche kumwita; ²⁵ nawe abahemba nibamutwara mu kiro, nibamuchumy’olugo, bamuteremo mw’itukuru. ²⁶ Ka yahikire Yeruzalemu, naroza kwekwatanisya n’abahemba; nawe bona baliga nibamutina, tibekirizaga okwo yabere muhemba. ²⁷ Aho Barnaba namutwara namusagara ha Ntumwa, nabarobeza okwo yabwene Omukama mu muhanda n’okwo yamufumorere, kandi n’okwo yakozire Damasko n’obwesige mw’izina lya Yezu. ²⁸ Mbe yaliga ali nabo Yeruzalemu, natahamo nahuruka, nayolekerera mw’izima ly’Omukama, atakukukwa. ²⁹ Yafumoreraga abasenzi, nahakanisyanya n’Abagereki; nawe bonene bahigaga kumwita. ³⁰ Batabani babo ka bamanyire, nibamusagara Kaizariya, nibamusindika Tarsi.

³¹ Mbe Eklezia negira omulebo muli Buyahudi yona na Galilaya na Samariya; nekura, nelibatira mu butini bw’Omukama, neizura ekihumuzo ch’Omwoyo Mutatatifu. ³² Mbe aho Petro naraba mu maka ga bona, nahika ha batakatifu abaliga batwire Lyda. ³³ Okwo nasangayo omuntu ogwo, izina lye Eneya, kuruga myaka munana alambire ha kitabo, yaliga alemere amaguru. ³⁴ Petro namugambira ati: Eneya, Omukama Yezu Kristu yakukiza, oyeyalire. Aho n’aho naimuka. ³⁵ Bona abaliga batwire Lyda na Salona bakamubona, nibahinduka ha Mukama.

³⁶ Yope haliga haliyo omuhembakazi, izina lye Tabita, nikwo kugira bati: Dorka. Ogwo yaliga aizwire ebikorwa bizima n’emiherezo ezo yaherezaga. ³⁷ Mbe mu naku ezo narwara nafwa; ka bamazire kumunabya, nibamuta mu kano k’enzu. ³⁸ Obwo Lyda eli hehi na Yope, mbe abahemba ka bahulire okwo Petro aliyo okwo, nibatum’abantu babili hali wenene, nibasaba bati: Oterirwa kutwizaho. ³⁹ Petro naimuka naiza nabo. Ka yahikire, nibamusagara mu kano k’enzu; bakifwerwa beba bona nibamwekumiriraho nibalira, nibamwoleka enkanzu n’emyenda ezo Dorka yaliga abakolere. ⁴⁰ Petro nabahurucha bona hanza, natez’ebizwi, nasoma; nahindukira ha mutumbi, nagira ati: Tabita, imuka. Wenene naburur’ameso; ka yabwene Petro, naikara. ⁴¹ Namuha omukono namwimucha; ka yayesire abatakatifu na bakifwerwa beba, namubaha, ali muzima. ⁴² Ekigambo echo nikisugana muli Yope hona hona, bengi nibaba bo kwikiriza Omukama. ⁴³ Mbe Petro naba wo kumara naku ningi ow’omwozo ogwo Simoni, omuhazi w’empu.

KUBONEKERWA KWA KORNELI N’OKWA PETRO. — PETRO MU KA YA KORNELI.

¹ Kaizariya haliga haliyo omuntu ogwo, izina lye Korneli, mukuru wa kohorotieyo bayetaga bati: Italika, ² ali musomi natina Mungu, n’abo mu ka ye bona, nagabira abantu ebintu bingi, nalembereza Mungu naku zona. ³ Mu saha kuti yo mwenda nabonekerwa kuzimazima mumalaika wa Mungu namwizaho, namugambira ati: Korneli. ⁴ Onu namulora nakwatw’obutini, nagira ati: Ni kiha, Mukama wange? Namugambira ati: Esala zawe n’emiherezo zawe zinegere kuti kizukizo mu meso ga Mungu. ⁵ Hati notume abantu Yope, olete omwozo ogwo Simoni, owe bakweta bati: Petro. ⁶ Asumbire ow’omwozo ogwo Simoni, omuhazi w’empu, ow’enzu eherere ha chambu; ogwo niwe alakugambira eby’oli no kukola. ⁷ Mumalaika ayafumoraga nage ka yarugireho, nayeta abantu b’omwe babili n’omusirikale ayatinaga Mungu wo mu baliga nibamukolera; ⁸ ka yamazire kubarobeza byona, nabatuma Yope.

⁹ Bwire kucha, bakili mu muhanda, bakerira hehi n’echaro, Petro nanegera oluguru kuza kulembereza kuti ha saha mukaga. ¹⁰ Enzala ka yamurumire, nayenda kulya. Baliga bakimuhigira ebilyo, natwarwa mu mwoyo; ¹¹ nabona igulu likingwire, n’elintu nilihanantuka, kuti itambala ihango, nilihananturwa kuruga mw’igulu kwiza ha nsi, likwasirwe ha mbazu zalyo ina, ¹² lilimo buli namenswa z’amaguru ana n’amekwesi ga ha nsi n’enoni zo mu lutumba. ¹³ Nahulira ilaka nilimugambira liti: Imuka, Petro; baga, olye. ¹⁴ Nawe Petro nagira ati: Kikabure, Mukama wange; kuba tinkalyaga nangu ekintu ch’obuyaga n’ekilofu. ¹⁵ Ilaka nilimugambira lwa kabili liti: Echo Mungu yayelize noleke kucheta oti: kilofu. ¹⁶ Ebyo bikagirwa kasatu, kai aho honka elintu elyo nilisagarwa mw’igulu.

¹⁷ Petro yaliga akitimatimya mu mutima gwe ensonga zo kubonekerwa okwo, niho n’abantu abaliga batumirwe Korneli nibahiga enzu ya Simoni, bemerere ha mulyango. ¹⁸ Nibayeta nibabuza okwo Simoni, owe bakweta bati: Petro, yaliga asumbire omwo. ¹⁹ Petro akitekateka ebyo kubonekerwa, Omwoyo nigumugambira guti: Mbabo abantu basatu, bakukuronda. ²⁰ Imuka, olengetuke, ogende nabo, leka kutimatimya, kuba n’ine nabatuma. ²¹ Mbe Petro nalengetukira abantu abo, nagira ati: Mpaha ndi hanu owe mukuronda; ni magambo ki agabaleta? ²² Bonene nibagira bati: Korneli, omukuru w’abasirikale igana, omuntu arongire, mutini wa Mungu, akusimwa ihanga lyona ly’Abayahudi, atengerwe mumalaika mutakatifu ngu akulete mu nzu ye, ahulireho ebigambo hal’iwe. ²³ Nabatahya mu nzu, nabakuma; bwire kucha naimuka nalibata nabo, kai batabani babo bandi ba Yope nibamuruba. ²⁴ Obwire ka bwachere, nahika Kaizariya. Korneli abalindirire, yaliga yayesire ababo n’abanwani be b’omutima. ²⁵ Mbe aho Petro ka yezire, Korneli naza kumwesungana, nagwa mu maguru ge, namulamucha. ²⁶ Nawe Petro namwimucha nagira ati: Imuka, n’ene nena ndi muntu. ²⁷ Nafumora nage, natahamo, nasanga bengi abaliga basumbire. ²⁸ Nabagambira ati: Imwe mukumanya okwo kuli kubi muno omuntu muyahudi kukwatana hamo kwirira ha muntu w’ihanga lindi; nawe Mungu anolekire kuleka kweta omuntu n’omo nti: w’obuyaga hamo mulofu. ²⁹ Nicho nezira ntakutimatimya, ka nayetwa. Mbe nkubabuza echo mwanetera. ³⁰ Korneli nagira ati: Lero ni lunaku lwa kana kuruga olwo naliga nindembereza mu nzu yange mu saha yo mwenda; niwe n’omuseza aimerere obusyo yange, azwere zimwera, nagira ati: ³¹ Korneli, esala zawe n’emiherezo zawe zikahulirwa, kandi zyezukwa mu meso ga Mungu. ³² Mbe notume abantu Yope kweta Simoni, owe bakweta bati: Petro; asumbire mu nzu ya Simoni, omuhazi w’empu, hehi n’echambu. ³³ Mbe ninkutumira abantu kachwi n’ako, kai n’ewe wena wakola kuzima kwiza; mbe hati itwe twena tuli mu meso gawe kuhuliriza byona byona, ebyo walagirwe Mungu.

PETRO NAYOLEKERERA EBYA YEZU. — ABASENZI NIBAHABWA MWOYO MUTAKATIFU.

³⁴ Petro nayasamy’akanwa ke, nagira ati: Namanya koto okwo Mungu atakwendeza muntu kukira ondi, ³⁵ nawe mw’ihanga lyona akumutina nakora ebirongire, ogwo niwe akwikirizibwa wenene. ³⁶ Mungu akatumira abana ba Israeli ekigambo che, naroma omulebo ha bwa Yezu Kristu: (ogwo niwe Omukama wa bona). ³⁷ Imwe mukumanya echagwire muli Buyahudi yona kutandikira Galilaya, kumara batisimu eyo Yohana yayolekereraga; ³⁸ okwo Mungu yasigire Yezu Omunazareti Mwoyo Mutakatifu n’amani, ayalibataga nakora ebizima, nakiza bona abanazibwaga amasitani, kuba Mungu yaliga ali nage. ³⁹ Kandi n’etwe tuli mbona za byona ebyo yakozire mu nsi y’Abayahudi na Yeruzalemu, owe baisire nibamusunga h’eti. ⁴⁰ Nawe Mungu akamuzora ha lunaku lwa kasatu, namuha kubonwa ha bweru, ⁴¹ abantu bona pai, nawe embona zonka ezasozirwe Mungu kuruga kara, itwe abalire nitunwa nage, yamazire kuzoka mu bafu. ⁴² Kandi akatulagira kwolekerera amahanga no kumanyisya okwo wenene niwe yaterweho Mungu kuba mulamuzi w’abazima n’abalafwire. ⁴³ Ogwo niwe abalagi bona bakumanyisya okwo bona abakumwikiriza balibona kukizibw’ebiheno mw’izina lye.

⁴⁴ Petro yaliga akifumora amagambo ago, Mwoyo Mutakatifu nahanantukira bona abahulirizaga ebigambo bye. ⁴⁵ Abekiriza abezire na Petro, abaliga basazirwe, bakakumisibwa engabirano ya Mwoyo Mutakatifu kusesekera n’abasenzi. ⁴⁶ Kuba babahuliraga nibafumora endimi zindi nibakuza Mungu. ⁴⁷ Aho Petro nasubamo ati: Ni ga akuhicha kwangira amenzi, banu babure kubatizibwa abaherwe Mwoyo Mutakatifu nk’etwe? ⁴⁸ Nalagira kubabatiza mw’izina ly’Omukama Yezu Kristu. Aho nibamusaba aikareho nabo naku nke.

PETRO NA BATISIMU Y’ABASENZI. — EKLEZIA Y’ANTYOKIYA NETANDIKA.

¹ Entumwa na batabani bazo, abaliga bali Buyahudi, nibahuliza okw’abasenzi bona bayanankwire ekigambo cha Mungu. ² Mbe Petro ka yanegere Yeruzalemu, abaliga basazirwe nibamuhakanisya, ³ nibagira bati: Osagerwe ki mu bantu abatasazirwe, okalya nabo? ⁴ Aho Petro natandika kubarobeza ebyagwire nagira ati: ⁵ Naliga ndi mu charo cha Yope, nindembereza, mbe nkatwarwa mu mwoyo, nimbonekerwa, nimbona elintu elyo nilihanantuka, kuti itambala ihango, nilihananturwa kuruga mw’igulu niliza hal’ine, likwasirwe ha mbazu zalyo ina; ⁶ nindoramo ninetegereza, nimbona enamenswa z’amaguru ana za ha nsi, n’ebikaka, n’ebikwekwesa ha nsi n’enoni zo mu lutumba. ⁷ Kandi nimpulira n’ilaka nilingambira liti: Petro, imuka; obage, olye. ⁸ Ine ningira nti: Nangu, Mukama wange, kuba ekintu ch’obuyaga n’ekilofu tikikatahaga mu kanwa kange. ⁹ Ilaka niliruga mw’igulu nilisubamo lwa kabili liti: Ebyo Mungu yasemeze, otabyeta oti: ni bilofu. ¹⁰ Mbe ebyo nibikorwa kasatu, niho byona nibitwarwa kunegezibwa mw’igulu. ¹¹ Aho honka nibo n’abaseza basatu, bemerere mu k’omwo naliga ndi, batumirwe kuruga Kaizariya kwiza hal’ine. ¹² Kandi Omwoyo nigungambira kugenda nabo, nzira kutimatimya. Nitwiza nabo na batabani betu banu mukaga, nitutaha mu nzu y’omwozo ogwo. ¹³ Naturobeza okwo yabwene mumalaika aimerere mu nzu ye namugambira ati: Tuma abantu Yope kweta Simoni, owe bakweta bati: Petro; ¹⁴ ogwo niwe alakutengera ebigambo eby’olichungukiraho, iwe n’abo mu ka yawe bona. ¹⁵ Mbe ka natandikire kufumora, Mwoyo Mutakatifu nabahanantukira, nka hal’itwe ha butandikiro. ¹⁶ Nimba wo kwizuka ekigambo ech’Omukama yagambire ati: Kuba Yohana yabatizaga mu menzi, nawe imwe mulibatizibwa mu Mwoyo Mutakatifu. ¹⁷ Mbe raba Mungu yabahere enema egyo yonene nk’etwe abekirize Omukama Yezu Kristu, kai ine n’ine ga mpiche kuzibira Mungu? ¹⁸ Bonene ka bahulire ebyo, nibasima Mungu nibagira bati: Waza! Mungu ahere n’abasenzi kutamwa, niho babone obulame.

¹⁹ Mbe abaliga basambazibwe kunaranazibwa okwabereho ha bwa Stefano, nibalibata kuhika Fenisya na Sipriya n’Antyokiya, tibayolekereraga muntu ekigambo, nibo Abayahudi bonka. ²⁰ Muli bonene haliga halimo abandi, abaseza ba Sipriya na Sirene; ka bahikire Antyokiya, nibafumora n’Abagereki, nibayolekerera Omukama Yezu. ²¹ Omukono gw’Omukama gwaliga guli na bonene; olubaro luhango lw’abekirize nibahindukira ha Mukama. ²² Ekigambo echo nikihika mu matwi g’Eklezia eyaliga eli Yeruzalemu, nibatuma Barnaba kuza Antyokiya. ²³ Ogwo ka yahikireyo, akabona enema ya Mungu, akasemererwa, nabahana bona bagume ha Mukama n’omutima gwetegekire; ²⁴ kuba yaliga ali muntu muzima, aizwire Mwoyo Mutakatifu no kwikiriza. Embaga ningi neruba Omukama. ²⁵ Kumara Barnaba nagenda Tarsi kuhiga Sauli; ka yamubwene, namuleta Antyokiya. ²⁶ Nibamarayo mwaka gwona mw’Eklezia egyo, nibayolekerera embaga ningi; abahemba nibatandika Antyokiya kwetwa bati: bakristu.

²⁷ Mu naku ezo abalagiba Yeruzalemu nibeza Antyokiya; ²⁸ nihemukaho omo muli bonene, izina lye Agabi, nagambisibwa Omwoyo okw’enzala mpango ekwiza mu nsi yona, eyabereho mu naku za Klodi. ²⁹ Abahemba nibetegeka, buli muntu mu lulengo lw’ebyo yaliga ali nabyo, kuhwera batabani babo ba Buyahudi. ³⁰ Bakabikora, nibasagalira abagurusi mu mikono za Barnaba na Sauli.

PETRO NACHUNGURWA MUMALAIKA. — HERODE NAFWA KUBI.

¹ Mu nazu ezo zonene omukama Herode nagoror’omukono kunaranaza abandi bo mw’Eklezia. ² Naisya Yakobo embanda, mutabani wabo Yohana. ³ Ka yabwene okwo byasemerere Abayahudi, nakwata na Petro. Zaliga zili naku z’Azima. ⁴ Ka yamukwasire, namuta mw’ibohero, namusindika kulindwa abasirikale bana bana, ngendo ina ina, nayenda kumuhurukiza abantu, Paska yahwereho. ⁵ Mbe Petro naba wo kulindwa mw’ibohero; Eklezia nemusabira obutosa hali Mungu. ⁶ Olwo Herode yayendaga kumuhurucha, mu kiro echo Petro yaliga amamire hagati y’abasirikale babili, abohire n’enyoro ibili, kai ha mulyango abalinzi nibalinda enzu y’ibohero. ⁷ Aho mumalaika w’Omukama naboneka, omwanga nigumulika mu nzu; natera Petro ha lubazu, namusisimula nagira ati: Imuka bwangu. Enyoro nizichwaguka ha mikono ze. ⁸ Mumalaika namugambira ati: Noyebohe, ozware n’enketo zawe. Nagira atyo. Kandi namugambira ati: Iswekerera omwenda gwawe, ondube. ⁹ Nahuruka, namuruba, atakumanya okwo ebyakozirwe mumalaika bili bya kimo, yachwaga ati: nabonekerwa. ¹⁰ Mbe nibaraba ha balinzi bo kutandika n’aba kabili, nibahika ha mulyango gw’ihara ly’echoma, ogukuza mu kikale, nigubekingulira gwonka; ka bahurukire, nibalibata muhanda gumo, aho honka mumalaika namunwekaho. ¹¹ Aho Petro nayesubaho, nagira ati: Hati namanya kuzima okw’Omukama yatuma mumalaika we, akaniha mu mikono za Herode na mu kulindirira kwona kw’ihanga ly’Abayahudi. ¹² Yaliga akitekateka, nahika owa Maria, nina Yohana, owe bakweta bati: Marko, omwo baliga basumbire bengi nibalembereza. ¹³ Ka yakingwize ha mulyango, omuharakazi, izina lye Roda, naimuka kuza kulora. ¹⁴ Ka yamanyire ilaka lya Petro, kusemererwa kwa muno, nabura kukingula ihara, nawe nairukira mu nzu nagamba ati: Petro ali ha mulyango. ¹⁵ Bonene nibamugambira bati: Wasara si! Nawe wenene nayomeraho kutenga ebyo. Bonene nibagira bati: Ni mumalaika we. ¹⁶ Nawe Petro naguma kukinguza ha mulyango. Ka bakingwire, nibamubona, nibatangara. ¹⁷ Nabatigisya n’omukono besize, narobya okw’Omukama yamwihire mw’ibohero; kandi nagira ati: Mulabitengera Yakobo na batabani betu. Nahuruka, nagenda handi.

¹⁸ Obwire ka bwachere, abasirikale nibatina muno ha bw’ebyagwire hali Petro. ¹⁹ Herode ka yamuhigire akabura, nabuzya abalinzi, nalagira kubasagara kwaswa; kandi naruga Buyahudi nagenda Kaizariya, niyo naba wo kwikalira. ²⁰ Yaliga anigahalire Abanatiro n’Abanasidoni. Nibamwizaho mutima gumo; nibanwanisya Blasto, ayaliga ali nfura y’omukama, nibasaba omulebo, kuba ensi zabo zaliga zitungirwe ha z’omukama. ²¹ Ha lunaku olwaliga lusozirwe, Herode nazwar’ebizwaro by’ekikama, naikara ha kitebe cha bukama, naromanwa nabo. ²² Abantu nibamwetangirira bati: N’ilaka lya Mungu, ti ly’omuntu. ²³ Aho honka mumalaika w’Omukama namutera, obw’atahere Mungu ikuzo; nalibwa amahuka, omwoyo niguhwamo.

²⁴ Nawe ekigambo ch’Omukama nikikura, nikisugana. ²⁵ Kandi Barnaba na Sauli nibaruga Yeruzalemu, ka bamazire omulimo gwabo, batwere Yohana, owe bayetaga bati: Marko.

EBIKORWA BYA PAULO MUTAKATIFU.

OBUTUMWA BWO KUTANDIKA. — SAULI NA BARNABA NIBOLEKERERA SIPRIYA.

¹ Mw’Eklezia eyaliga eli Antyokiya haliga halimo abalagi n’abolekerezi, muli bonene haliga halimo Barnaba na Simoni, owe bayetaga bati: Mwiraguzu, na Lusyo Omunasirene, na Manahe, ayayonkire hamo n’omukama Herode, na Sauli. ² Bonene baliga nibakolera Omukama nibasiba, Mwoyo Mutakatifu nabagambira ati: Munsoreremo Sauli na Barnaba ha mulimo ogwo nabaletere. ³ Aho nibasiba no kulembereza, nibabataho emikono, hatyo nibabasindika kugenda.

⁴ Kandi bonene nibasindikwa Mwoyo Mutakatifu, nibagenda Selekiya, niy’okwo barugire nibasyabara kuza Sipriya. ⁵ Ka bahikire Salamina, nibayolekerera ekigambo cha Mungu mu masomero g’Abayahudi; baliga bali na Yohana wo kubahwera. ⁶ Ka bezongwere izinga lyona kuhika Pafumi, nibasangayo omuntu ogwo mufumu, mulagi w’obubehi, ali Muyahudi, izina lye Mwendeyezu, ⁷ ayaliga ali n’omutware Serji Paulo, muntu mwetegereza. Ogwo nayeta Barnaba na Sauli, obwo yayegongaga kuhulira ekigambo cha Mungu. ⁸ Nawe Elima omufumu ogwo, (niyo nsonga y’izina lye), nabahakanisya, nayenda kuchoka omutware ha kwikiriza. ⁹ Nawe Sauli, elindi Paulo, naizura Mwoyo Mutakatifu, namwetegereza, ¹⁰ nagira ati: Iwe aizwire obukerukekeruke n’obuzigi, mwana wa sitani, muhate wa buli kizima chona, tokuzira si kuchora emihanda z’Omukama ezigororokire? ¹¹ Lora, hati omukono gwa Mungu gukuliho; okwiza kuhuma, enaku zirabeho otakubona izoba. Aho n’aho nayezongwa oluho n’omwirima; nahiga owo kumuha omukono. ¹² Aho omutware ka yabwene ebyagwire, naikiriza, nakumisibwa obwolekerezi bw’Omukama.

PAULO NA BARNABA BALI ANTYOKIYA.

¹³ Paulo ka yarugire Pafumi, nasyabara n’abo yaliga ali nabo, nibahika Perga ya Panfiliya; Yohana akabarugaho nasuba Yeruzalemu. ¹⁴ Kandi bonene ka bazongire Perga, nibahika Antyokiya ya Pisidiya; nibataha mw’isomero ha lunaku lwa sabato, nibekara. ¹⁵ Mbe kumara kusoma ekitabo ch’Ekilagiro n’ech’Abalagi, abakuru b’isomero nibabatumaho abantu, bati: Bozo mwe, bana betu, raba muli n’ekigambo cho kutegekera abantu, mugambe. ¹⁶ Paulo naimuka, nabatigisya n’omukono babuzye, nagira ati: Imwe bantu Banaisraeli, batini ba Mungu, muhulirize. ¹⁷ Mungu w’ihanga lya Israeli akasora batata, nakanisya abantu be, aho baliga bali bageni mu nsi ya Misri, nabehayo n’omukono gugororokire. ¹⁸ Kandi myaka makumi ana nayemera entungwa zabo mw’iswa. ¹⁹ Nasingaricha amahanga musanzu mu nsi ya Kanani, nabagabanisiza mu lweso ensi yabo, ²⁰ kuti myaka magana ana na makumi atanu zahwereho; ebyo ka byarabireho, nabaha abalamuzi kuhika ha mulagi Samweli. ²¹ Kumara nibasaba omukama; Mungu nabaha Sauli, mwende Kisi, omuseza wo mu luganda lwa Benyamini, mu myaka makumi ana. ²² Ka yehireho ogwo, nabateraho Daudi ha bukama, owe yamanyisize nagira ati: Mbwene Daudi, mwende Yese, omuntu owe omutima gwange gukwenda, niwe alihicha byona ebyo nkwenda. ²³ Mu luzaro lw’ogwo nimwo Mungu yehire Israeli omuchunguzi, Yezu, nk’omwo yaliga alaganire; ²⁴ aho yaliga atakezire, Yohana nayolekerera abantu bona ba Israeli batisimu yo kutamwa. ²⁵ Yohana ka yamazire olugendo lwe, nagira ati: Tindi ogwo mukutekateka; nawe ngugwo akundug’enuma, owe ine ntahikire kusurumura enketo z’amaguru ge.

²⁶ Bozo mwe, bana betu, bana b’oluganda lwa Ibrahimu, kai imwe abakutina Mungu, ekigambo ch’obuchunguzi bunu kitumirwe hal’imwe. ²⁷ Kuba abatwire Yeruzalemu n’abakuru babo bakabura kumunaya, bakahicha mu lamu yabo ebigambo by’abalagi ebikusomwa buli sabato; ²⁸ naho batamubweneho entambala yo kumwitira, nibasaba Pilato bamwite. ²⁹ Ebyaliga bimwandikirweho byona ka byahwereho, nibamuhanantura h’eti, nibamuzika mu kituro. ³⁰ Nawe Mungu akamuzora mu bafu ha lunaku lwa kasatu; nabonwa naku ningi banu, ³¹ abaliga banegere nage kuruga Galilaya kuza Yeruzalemu, nibo bali mbona ze mu bantu kuhika hati. ³² N’etwe tukubatengera eby’omulago ogwo batata betu balaganisibwe; ³³ kuba Mungu akaguhikiriza ha bana betu, nazora Yezu, nk’okwo byandikirwe mu Zabuli ya kabili biti: Oli Mwana wange; ine lero nakuzara. ³⁴ Obwo yamuzokwere mu bafu, atasuba mu buzunde nangu, mbe nagira ati: Ndihikiza koto ndagano ntakatifu ezo nalaganire hali Daudi. ³⁵ Nich’echo yagambirire na handi ati: Tolifuha Omutakatifu wawe kubona obuzunde. ³⁶ Kuba Daudi ka yamazire kukola ebyo Mungu yayendaga akole, nanagira, nibamuzika hali bese, nabona obuzunde. ³⁷ Nawe owe Mungu yazokwere mu bafu tiyabwene obuzunde.

³⁸ Mbe nimumanye, bozo bana betu, okwo ha bw’onu niho mukwolekererwa kukizibwa kw’ebiheno byanu; n’okwo byona ebyo mutahikize kukizibwa mu Kilagiro cha Musa, ³⁹ muli wenene nimwo buli mwikiriza wena akusombokera. ⁴⁰ Mbe nimulore mutaliza kugwerwa ebyagambirwe mu balagi, bati: ⁴¹ Nimwetegereze, imwe abakugaya, nimukumye, kai musingarike; kuba ine nkukola omulimo mu naku zinu, omulimo ogwo imwe mutakwikiriza, naho omuntu akabatengera.

⁴² Ka bahurukire, nibabasaba babagambire ebigambo ebyo ha lunaku lwa sabato elarubaho. ⁴³ Ka barugire mw’isomero, bengi bo mu Bayahudi n’abageni, abatinaga Mungu, nibaruba Paulo na Barnaba, bonene bafumoraga nibabahaniriza kwikalira mu nema ya Mungu. ⁴⁴ Kandi sabato eyarubireho kihwa abantu bona bo mu charo nibasumba kuhuliriza ekigambo cha Mungu. ⁴⁵ Abayahudi ka babwene embaga, nibezura ichubi, nibahakana ebigambo ebyatengirwe Paulo, nibazuma Mungu. ⁴⁶ Aho Paulo na Barnaba nibatenga bagumire bati: Imwe n’imwe mwaliga muli no kutandika kugambirwa ekigambo cha Mungu; nawe obwo mwachangire, kai mukelenganisya nk’abatahikire obulame obutahwaho, mbe ka tuchokere ha basenzi. ⁴⁷ Kuba nikwo Omukama yatulagire ati: Nkakutaho kuba lumuli lw’amahanga, obe buchunguzi kuhika aho ensi eliherera. ⁴⁸ Abasenzi ka bahulire, nibasemererwa muno, nibakuza ekigambo cha Mungu; kai bona bona abaliga basozirwe ha bulame obutahwaho nibekiriza. ⁴⁹ Mbe ekigambo ch’Omukama nikisugana mu nsi egyo yona. ⁵⁰ Aho Abayahudi nibagomesya abakazi b’edini n’ab’ikuzo n’abakuru bo mu charo, nibemuka kunaranaza Paulo na Barnaba, nibabambuch’embibi zabo. ⁵¹ Bonene nibabakunkumulira enkungu yo mu maguru gabo, nibeza Ikoniya. ⁵² Kandi abahemba nibezura amasemererwa na Mwoyo Mutakatifu.

PAULO NA BARNABA BALI IKONIYA, NA LISTRA NA DERBE. — NIBASUBA ANTYOKIYA.

¹ Mbe Ikoniya nibahikira kutahira mw’isomero ly’Abayahudi, nibafumora batyo, netamwa embaga mpango y’Abayahudi n’Abagereki neikiriza. ² Nawe Abayahudi abasagire batekirize nibasamura abasenzi nibemuch’ebiniga byabo ha batabani betu. ³ Mbe nibamarayo naku ningi nibakora ha Mukama batakutina, wenene namanyisya ekigambo ch’enema ye, nagira amahano n’ebikumyo kukolerwa mu ngaro zabo. ⁴ Embaga yo mu charo echo netagana: abandi baliga basumbire n’Abayahudi, abandi bakobire n’Entumwa. ⁵ Mbe abandi bo mu Bayahudi na mu basenzi hamo n’abakuru babo nibetegeka kubazuma no kubalasy’amabale. ⁶ Ka basombokerwe, niberukira mu byaro bya Likoniya, Listra na Derbe, n’ensi yona y’oluguyo, okwo niyo nibaba bo kwolekerera Evanjeli.

⁷ Omuntu ogwo wa Listra yaliga arwere amaguru, aikere ali mulema kuruga mu nda ya nina, yaliga atakalibataga nangu. ⁸ Ogwo nahulira Paulo nafumora. Paulo namwetegereza, nabona okw’ali no kwikiriza kwo kukizibwa, ⁹ namugamgira n’ilaka ihango ati: Imereza amaguru gawe, ogororoke. Nachuma, nalibata. ¹⁰ Mbe embaga ka yabwene ebyo Paulo yakozire, nibayelez’amalaka gabo mu lulimi lw’ekikoniya, nibagira bati: Bamungu bakesusanisy’abantu nibahanantukira mul’ itwe. ¹¹ Barnaba nibamweta Yovi, kandi Paulo, Merkuri, obwo wenene niwe yaliga ali mukuru w’ekigambo. ¹² Omusaserdoti wa Yovi, ayaliga ali ha mulyango gw’echaro, naleta amanumi n’engata y’obwasyo ha mulyango, nayenda kutamba n’embaga. ¹³ Entumwa Barnaba na Paulo ka bahulire, nibatemul’enkanzu zabo, nibachumira ha mbaga nibahamuka, ¹⁴ nibagira bati: Mwakolera ki ebyo, baseza? N’etwe tuli bantu abakufwa nk’emwe, tukubagambira kuleka aga busa ganu, muhindukire hali Mungu asingire, ayahangire igulu n’ensi n’enanza, na byona ebilimo, ¹⁵ ayalekire amahanga gona, mu myaka ezilahwereho, kuraba mu mihanda zago. ¹⁶ Nawe hona tiyalekire kwemanyisya, akakola kuzima, nagwisy’enzula kuruga mw’igulu, nalet’enaku z’omwero, naizuz’emitima zetu ebilyo no kusemererwa. ¹⁷ N’ebigambo ebyo nibazibira embaga n’amani kubatambira.

¹⁸ Nibeza Abayahudi bandi b’Antyokiya na Ikoniya, nibakongakonga embaga, nibalasya Paulo amabale, nibamuhurucha mu charo, nibachwa bati: yafwa. ¹⁹ Nawe abahemba ka bamwekumirireho, naimuka nataha mu charo, kai bwire kucha naimuka na Barnaba kugenda Derbe.

²⁰ Ka bamazile kumanyisya Evanjeli mu charo echo no kwolekerera bengi, nibasuba Listra na Ikoniya n’Antyokiya, ²¹ nibagumisy’emitima z’abahemba, nibabahaniriza bagume mu kwikiriza, n’okwo tuli no kuhika mu bukama bwa Mungu, turabire mu muhanda gw’ebinaranazo bingi. ²² Ka batereho abasaserdoti mu buli eklezia, no kulembereza no kusiba, nibabahereza ha Mukama owe baikirize. ²³ Nibaraba Pisidiya nibahika Panfiliya. ²⁴ Nibafumora ekigambo ch’Omukama muli Perga nibalengetuka Ataliya; ²⁵ ka barugireyo, nibasyabara kugenda Antyokiya, okwo niyo baterweho enema ya Mungu ha mulimo ogwo bahikize. ²⁶ Ka bahikize, nibasumbya Eklezia, nibatenga ebikorwa ebyo Mungu yabahere kukola, n’okwo yakingulire abasenzi omulyango gwo kwikiriza. ²⁷ Bakamarayo naku ningi n’abahemba.

EMPAKA YO KUSARWA. — OMUTEGEKO GWA YERUZALEMU. — OLUGENDO LWA KABILI LWA PAULO.

¹ Abandi nibaruga Buyahudi nibalengetuka kwolekerera batabani babo bati: Mutasazirwe, nk’okwo entungwa za Musa zili, timukuhicha kuchunguka. ² Nihabaho enombo ningi hali Paulo na Barnaba, nibabahakanisya, nibasora Paulo na Barnaba n’abandi muli bonene, bagende ha Ntumwa n’abakuru Yeruzalemu kubuza ebigambo ebyo. ³ Mbe bonene nibasendekerezibwa Eklezia, nibaraba Fenisiya na Samariya, nibarobya ebyo kuhinduka kw’abasenzi, nibaletera batabani bona kusemererwa kwingi. ⁴ Mbe ka bahikire Yeruzalemu, nibayanankurwa Eklezia n’Entumwa n’abagurusi, nibatenga ebyo Mungu yakozire nabo. ⁵ Abandi bo mu butagani bw’Abafarizayo abekirize nibemuka nibagira bati: Abasenzi balagirwe kusarwa no kuhich’Ekilagiro cha Musa.

⁶ Entumwa n’abagurusi nibakoba kutegeka ekigambo echo. ⁷ Mbe ka habereho empaka ningi, Petro naimuka nabagambira ati: Bozo mwe, bana betu, mukumanya okwo kuruga mu naku za kara Mungu yansozire mul’itwe, niho abasenzi bahulire Evanjeli no kugikiriza mu kanwa kange. ⁸ Kandi Mungu akumanya emitima, akabamanyisya nabaha Mwoyo Mutakatifu nk’etwe; ⁹ tiyasorwere kintu mul’itwe na bonene, nayez’emitima zabo no kwikiriza. ¹⁰ Mbe hati mukuloreza ki Mungu nimutwekereza ebicha by’abahemba enkomyo eyo batata n’etwe tutahikize kutegula? ¹¹ Nawe tukekiriza kuchungurwa enema y’Omukama wetu Yezu Kristu nka bonene. ¹² Embaga yona nebuzya; nibahuliriza Paulo na Barnaba nibarobya amahano n’ebikumyo ebyo Mungu yakozire na bonene mu basenzi. ¹³ Ka bamazire kubuzya, Yakobo nasubamo nagira ati: Baseza bana betu, nimumpulirize. ¹⁴ Simoni akatenga okwo ha butandikiro Mungu yasozire naiha mu basenzi ihanga nalihereza h’ezina lye. ¹⁵ Ebyo bikwatene n’ebigambo by’abalagi nk’okwo byandikirwe biti: ¹⁶ Kumara ndisuba kwiza, ndisuba kwombeka enzu ya Daudi eyakambukire; ndisuba kwombeka enkambulira yayo no kusuba kugyemereza, ¹⁷ abantu abasigere bahige Omukama, kai amahanga gona ago izina lyange lyatengirwemo, Omukama akafumora nabikola. ¹⁸ Omukama akumanya omulimo gwe kuruga ira lyona. ¹⁹ Nicho nkulamulira nti: abasenzi abakuhindukira hali Mungu baleke kunaranazibwa, ²⁰ nawe tubandikire bazire obulofu bw’ebimungu, n’obusihani, n’enyama zo kunigwa, n’echamba. ²¹ Kuba kuruga kara Musa ali n’abantu mu buli charo, abamwolekereraga buli sabato mu masomero, omwo basomeraga ebitabo bye.

²² Aho Entumwa n’abagurusi n’Eklezia yona nibayenda kusora abaseza muli bonene no kubatuma Antyokiya hamo na Paulo na Barnaba: Yuda, mu chesongoro bati: Barsaba, na Sila, abaseza nfura mu bezabo; ²³ nibandika nibabaha enandiko zinu: Entumwa n’abagurusi batabani babo, buhoro ha batabani betu b’amahanga, abali Antyokiya na Siriya na Silisiya. ²⁴ Obwo tuhulire okw’abandi mul’itwe, abo tutatumire, bababihirize n’ebigambo nibatamy’emitima zanu, ²⁵ tukategeka hamo nitusoramo abantu, tubatume hal’imwe hamo n’abo tukwenda muno ba Barnaba na Paulo, ²⁶ abantu abazumire obuzima bwabo ha bw’ezina ly’Omukama wetu Yezu Kristu. ²⁷ Mbe twatuma Yuda na Sila, nibo balabagambiza omunwa ebigambo ebyo byonene. ²⁸ Kuba si ni kuzima hali Mwoyo Mutakatifu na hal’itwe, tuleke kubatwekereza omutegulo ogukukira ebisasire, binu: ²⁹ muzire enyama y’ebitambo by’ebimungu, n’echamba, n’enyama zo kunigwa, n’eby’obusihani; mukazir’ ebyo, mukukola kuzima. Buche!

³⁰ Mbe abatumirwe abo nibalengetuka Antyokiya, nibasumby’embaga, nibabaha olwandiko. ³¹ Ka balusomire, nibasemerezibwa ekihumuzo echo. ³² Yuda na Sila, obwo na bonene baliga bali balagi, bakahumuza batabani babo n’ebigambo bingi no kubagumisya. ³³ Ka bamazireyo naku nke, batabani babo nibabasindika n’omulebo kuza hali baliya abaliga babatumire. ³⁴ Nawe Sila nabona okwo kwikalirayo kuli kuzima; Yuda wenka niwe naba wo kugenda Yeruzalemu. ³⁵ Kandi Paulo na Barnaba nibekalira Antyokiya, nibolekerera, nibamanyisya ekigambo ch’Omukama hamo n’abandi bengi.

³⁶ Enaku noro ka zarabireho, Paulo nagambira Barnaba ati: Tusube mu byaro byona ebyo twayolekereremo ekigambo ch’Omukama, tusure abana betu okwo bali. ³⁷ Nawe Barnaba yayendaga baze na Yohana, owe bayetaga bati: Marko. ³⁸ Nawe Paulo namugambira baleke kuza nage, obwo yatagene nabo Panfiliya n’obwo atagenzire nabo mu milimo. ³⁹ Mbe nihabaho mpaka, nibatamwa nibatagana, Barnaba natwara Marko, nasyabara kuza Sipriya, ⁴⁰ kandi Paulo nasoramo Sila, nagenda, batabani babo nibamusindika mu kisa cha Mungu. ⁴¹ Nazongorora muli Siriya na Silisiya, nagumisya Eklezia, nalagira kuhich’ebilagiro by’Entumwa n’eby’abagurusi.

PAULO NAGENDA MASEDONIYA NA TIMOTE. — NAYOLEKERERA MU NSI YA FILIPI.

¹ Mbe nahika Derbe na Listra. Okwo haliga haliyo omuhemba ogwo, izina lye Timote, mwana w’Omuyahudikazi mwikiriza, ise ali musenzi. ² Ogwo nasimwa batabani babo abaliga bali Listra na Ikoniya. ³ Paulo nayenda kuza nage; ka yamutwere, namusara ha bw’Abayahudi abaliga bali okwo; kuba bona bamanyaga okwo ise yaliga ali musenzi. ⁴ Mbe ka bazongorwere ebyaro, babahaga kuhich’ebilagiro ebyaliga biterweho Entumwa n’abagurusi, abaliga bali Yeruzalemu. ⁵ Eklezia nizigumisibwa mu kwikiriza, kai nibayongeza obukumi buli lunaku.

⁶ Bakiraba Frigiya na mu nsi ya Galatiya, nibazibirwa Mwoyo Mutakatifu kwolekerera ekigambo cha Mungu muli Aziya. ⁷ Ka bahikire Mizya, nibaroza kuza Bitiniya; nawe Omwoyo gwa Yezu tigwabasindikireyo. ⁸ Mbe nibaraba Mizya, nibalengetuka Troa; ⁹ mu kiro Paulo nabonekerwa. Nabona omuseza ogwo Munamasedoniya aimerere, namusaba nagira ati: Noize Masedoniya, otuzune. ¹⁰ Mbe ka yabonekerwe, aho n’aho nituhiga kugenda Masedoniya, nitumanya kuzima okwo Mungu yatwesire kuza kubolekerera Evanjeli.

¹¹ Nitusyabara kuruga Troa nitugorora muhanda gumo, nitugoba Samotrasiya, bwire kucha nituhika Neapoli, ¹² kuruga okwo nituhika Filipi, echaro cho kutandika cha Masedoniya, kitwerwe Roma. Mu charo echo nitumarayo naku noro. ¹³ Ha lunaku lwa sabato nituhuruka mw’ilembo h’esazi hehi n’omugera, niyo haliga hasusene kusomera; ka twekere, nitwolekerera abakazi abaliga basumbireho. ¹⁴ Omukazi ogwo, izina lye Lidya, ayaguzaga emyenda z’amabara ga mutuku, wo mu charo cha Tyatira, mutini wa Mungu, natuhulira: Omukama yamukingwire omutima ahulirize ebyagambwaga Paulo. ¹⁵ Ka yabatizibwe n’ab’enzu ye, nasaba nagira ati: Raba nimundenga muti: akwikiriza Omukama, nimwize mwikare mu nzu yange. Natusiniriza.

¹⁶ Aho twaliga nitugenda kulembereza, omuharakazi ogwo, ayaliga ali n’omwoyo Pitoni, natubugangana; yaliga yabonere besebugeni ebintu bingi n’amafubo ge. ¹⁷ Naruba Paulo n’etwe nahamuka nagira ati: Abantu banu ni beru ba Mungu asingire, nibo bakubagambira omuhanda gwo kuchunguka. ¹⁸ Nagira atyo naku ningi. Nawe Paulo nahinduka abihirirwe, nagambira omwoyo ogwo ati: Mw’izina lya Yezu Kristu nkukulagira omurugeho. Nigumurugamo mu katungu ako. ¹⁹ Besebugeni ka babwene okwo kutegeza kwabo kw’ebintu kwabarugaho, nibakwata Paulo na Sila, nibabasagara mw’iguliro ha bakuru; ²⁰ nibabaleta ha balamuzi, nibagira bati: Abantu banu bakugomesya echaro chetu; ni Bayahudi, ²¹ kandi bakwolekerera entungwa ezo tuzibirwe kuruba no kukola, obwo tuli Banaroma. ²² Abantu nibabemukiraho; abalamuzi nibabatemuza enkanzu zabo, nibabasindika kuterw’amasanzu. ²³ Ka bamazire kubatera obuhuta bwingi, nibabasagara mw’ibohero, nibakomereza omulinzi kubalinda kuzima. ²⁴ Ogwo ka yahulire ekilagiro echo, nabasagara mw’ibohero lyo mu nda, nabata amaguru mw’iti.

NIBASURUMURWA IHANO. — OMULINZI WABO NABATIZIBWA. — BWIRE KUCHA NIBAKINGULIRWA.

²⁵ Mu kiro mw’itumbi Paulo na Sila baliga nibalembereza nibakuza Mungu; embohe zindi nizibahuliriza. ²⁶ Aho honka ensi netengeta muno, oluhazu lw’ibohero nilutengesibwa; kachwi n’ako emilyango zona nizikinguka, emiguha za bona nizisurumurwa. ²⁷ Omulinzi w’embohe ka yasisimukire, akabona emilyango z’ibohero zikingwire, nasoromorayo embanda, nayenda kweita, nachwa ati: embohe zachwire. ²⁸ Paulo nahamuka n’ilaka ihango nagira ati: Otehutaza; kuba tuliho twena hanu. ²⁹ Nasaba kumulikirwa, natahamo nachundw’ olumazi, nagwa mu maguru ga Paulo na Sila; ³⁰ nabahurucha hanza nagira ati: Bakuru bange, ngire nta, niho mpiche kuchunguka? ³¹ Bonene nibamugambira bati: Noikirize Omukama Yezu Kristu, niho ochunguke n’eka yawe yona. ³² Nibamutengera ekigambo ch’Omukama, na bona abaliga bali mu ka ye. ³³ Nabatwara mu saha egyo mu kiro, nabanaby’obuhuta, aho honka nabatizibwa wenene n’eka ye yona. ³⁴ Ka yabasagere mu nzu ye, nabaha ebilyo, nasemererwa n’abo mu nzu ye bona, obwo yekirize Mungu.

³⁵ Obwire ka bwachere, abalamuzi nibatuma abarugaruga nibagira bati: Sindika abantu abo bagende. ³⁶ Omulinzi w’ibohero natengera Paulo ebigambo ebyo ati: Angu abalamuzi batuma bati: musurumurwe; mbe hati nimuhuruke, mugende n’omulebo. ³⁷ Paulo nabagambira ati: Bakatuterera ha bweru, tutalamwirwe, nibatusagara kubohwa, tuli bantu Banaroma, kai hati batuhuruche bwesereke? Tibiliba bityo; nibeze, ³⁸ bonene nibo batusurumure. Abarugaruga nibatengera abalamuzi ebigambo ebyo. Bakatinisibwa kuhulira okwo bali Banaroma; ³⁹ ka bezire, nibeyogesya, nibabahurucha, nibasaba baruge mu charo. ⁴⁰ Aho nibaruga mw’ibohero, nibagenda owa Lidya; nibasura batabani babo, nibabahumuza, kumara nibagenda.

PAULO NA SILA BALI TESALONIKA NA BEROYA. — PAULO ALI ATENI.

¹ Ka barabire Anfipoli n’Apoloniya, nibahika Tesalonika, okwo haliga haliyo isomero ly’Abayahudi. ² Nk’okwo Paulo yaliga amanyire, nabatahirira, namara sabato isatu nafumora nabo eby’Enandiko, ³ nasombora, nayolekerera okwo Kristu yaliga ali no kusasibwa no kusuba kuzoka mu bafu; n’okw’ali Yezu, Kristu ogwo, owe nkubatengera. ⁴ Abandi muli bonene nibekiriza nibakwatana na Paulo na Sila, n’embaga ningi y’abasenzi n’abasomi, kai n’abakazi b’abakuru kingaha. ⁵ Nawe Abayahudi nibachuba, nibatwar’abantu bandi b’obuyaga, nibasumby’embaga, nibagomesya echaro; nibemukira enzu ya Yasoni, babahurukize embaga. ⁶ Ka babuzire kubasanga, nibasagara Yasoni na batabani babo bandi ha bakuru b’echaro, nibayomba bati: Banu abakugomesya ensi, abezire kunu, ⁷ Yasoni niwe nabakuma, kai abo bona bakukora ebihabene n’ebilagiro bya Kaizari, kai bakugira bati: Haliyo omukama ondi, angu Yezu. ⁸ Nibasazy’embaga n’abakuru b’echaro abahuliraga ebyo. ⁹ Nawe Yasoni n’abandi bona ka babahere omukwatirizo, nibabasindika kugenda.

¹⁰ Aho n’aho mu kiro batabani babo nibasindika Paulo na Sila kuza Beroya. Ka bahikire, nibataha mw’isomero ly’Abayahudi. ¹¹ Abo baliga bali bazima kukira aba Tesalonika; bakayanankura ekigambo n’obwegongi bwingi, naku zona barondarondaga mu Nandiko, raba nikwo bili bityo. ¹² Banamwingi muli bonene nibekiriza, n’enfura z’abakazi b’abasenzi n’abaseza kingaha. ¹³ Nawe Abayahudi ba Tesalonika ka bamanyire okwo Paulo yayolekerere Beroya ekigambo cha Mungu, nibezayo n’okwo, nibanyarambula embaga no kugigomesya. ¹⁴ Mbe aho n’aho batabani babo nibasindika Paulo kugenda, ahike ha chambu; kandi Sila na Timote nibasigarayo.

¹⁵ Abatwere Paulo bakamusagara nibamuhicha Ateni; ka yalagire Sila na Timote kwiza bwangu hali wenene, nibagenda. ¹⁶ Paulo yaliga akibalindirira Ateni, nabihiriwa mu mwoyo gwe kubona okw’echaro kikondekere kuhabudu ebimungu. ¹⁷ Mbe yaliga naroma n’Abayahudi mw’isomero n’abatinaga Mungu, kai naku zona mw’iguliro n’abasangwamoga. ¹⁸ Abandi ba Epikurin’aba Stoki abafilozofinibahakana nage: abandi nibagira bati: Omuromaromi onu akwenda kugamba ki? kai abandi bati: Akusasana kuti henda akwolekerera ebimungu bihya; obwo yabolekereraga ebya Yezu n’ebyo kuzoka. ¹⁹ Ka bamukwasire, nibamusagara mu Areopago, nibagira bati: Si tukuhicha kusombokerwa ebihya binu eby’okwolekerera? ²⁰ Kuba okuta mu matwi getu ebihya; mbe tukwenda kumanya okwo bili. ²¹ Abanateni bona n’abageni abaliga batwireyo baliga batali n’omwanya gw’ebindi, gutali hamo gwo kutenga hamo gwo kuhulira ebihya.

²² Mbe Paulo nayemerera hagati y’Areopago nagira ati: Imwe baseza Banateni, nkubona okwo muli byona muli bantu abakukuza Mungu kukira abandi. ²³ Kuba nalibata nindora engasani zanu, nasanga itambiro elyandikirwe liti: Hali Mungu atakumanywa. Mbe echo mukukuza mutakumanya, nicho nkubatengera. ²⁴ Mungu ayahangire ensi yona na byona ebilimo, ogwo niwe Omukama w’igulu n’ensi, tatwire mw’eklezia ezayombekirwe emikono z’abantu, ²⁵ kandi takukolerwa mukono gw’omuntu, kuti henda akenire kintu, kai niwe naha bona obulame n’obwich’omwoyo na byona. ²⁶ Akagira oluganda lwona lw’abantu ha muntu omo, luture ha bwaransi bw’ensi yona, kandi nataho emyaka n’embibi z’obuturo bwabo, ²⁷ bahige Mungu nibababata bahiche kumubona, naho wenene atali hara na buli muntu mul’itwe. ²⁸ Kuba muli wenene nimwo tukulorera, nimwo tukwetengesiza, nimwo tuli; nk’okwo abembi bandi bo mul’imwe bagizire bati: N’etwe twena tuli luzaro lwe. ²⁹ Mbe obwo tuli bana ba Mungu, tuleke kuchwa tuti: ezahabu n’efweza n’amabale n’ensuso ebyakozirwe obubuya n’obumanyi bw’abantu bikwingana na bumungu. ³⁰ Enaku z’obutamanya obwo Mungu alazigayire, hati akugambira abantu batamwe bona na bona, hona benaranaze; ³¹ kuba akataho olunaku olwo alilamuliraho ensi yona mu buronge, akataho omuntu ha bulamuzi obwo, akayenda bona bamwikirize, namuzora mu bafu. ³² Ka bahulire ebyo kuzoka kw’abafu, abandi nibamusekerera, abandi nibagira bati: Tukusuba kukuhulira muli ebyo olundi. ³³ Nikwo Paulo naruga atyo hagati yabo. ³⁴ Abaseza bandi nibamwekomaho nibekiriza; muli bonene ni Dionizi Areopagita, n’omukazi, izina lye Damari, n’abandi hamo nabo.

PAULO ALI KORINTI; BENGI NIBAHINDUKA. — PAULO NIBAMULEGA HALI GALIYO.

¹ Ebyo ka byahwereho, Paulo naruga Ateni, naiza Korinti. ² Nasangayo Omuyahudi ogwo, izina lye Akwila, azalirwe Ponto, ayamaraga kuruga Italiya n’omukazi we Prisila, (kuba Klodi yaliga ateremo omuku, Abayahudi bona baruge Roma), nabagendaho. ³ Obwo baliga bali b’omwoga gumo, naikara owabo, nakol’emilimo: baliga bali b’omwoga gwo kubazir’amahema, ⁴ buli sabato yafumoraga mu masomero, natenga izina ly’Omukama Yezu, nahabura Abayahudi n’Abagereki. ⁵ Nawe Sila na Timote ka barugire Masedoniya, Paulo nagumy’ekigambo, namanyisya Abayahudi okwo Yezu ali Kristu. ⁶ Bonene ka bamuhakanisize no kuzuma Mungu, nakunkumura ebizwaro bye, nabagira ati: Ensagama yanu ebere ha mitwe zanu; ine tindi na ntambala, kuruga hati negenderaga mu basenzi. ⁷ Nafurukayo okwo, nataha mu nzu y’omwozo ogwo, mutini wa Mungu, izina lye Tito Yusto, ow’enzu ye yaliga ehagatene n’isomero. ⁸ Krispi, omukuru w’isomero, naikiriza Omukama n’eka ye yona; na banamwingi bo mu Banakorinti bakahulira nibekiriza, nibabatizibwa. ⁹ Omukama nabonekera Paulo mu kiro namugambira ati: Leka kutina, nawe fumora, otabuzya; ¹⁰ kuba ine ndi n’ewe, tihaliyo muntu alakuyogayoga kwenda kukuhutaza, kuba si ndi n’abantu bengi mu charo munu. ¹¹ Mbe akamarayo mwaka gumo n’amezi mukaga nayolekerera muli bonene ekigambo cha Mungu.

¹² Aho Galiyo yaliga ali mulamuzi w’Akaya, Abayahudi nibemukiramo Paulo mutima gumo, nibamusagara mw’ilamuliro, ¹³ nibagira bati: Onu akukongy’abantu, bakuze Mungu, baleke Ekilagiro. ¹⁴ Paulo akitandika kwasamy’akanwa, Galiyo nagambira Abayahudi ati: Hakiba haliho ekigambo kibi, hamo entambala mpango, imwe baseza Bayahudi, nakubahulirize kuzima; ¹⁵ nawe raba ebyo bili by’ebigambo n’amazina n’Ekilagiro chanu, imwe abene mulabona: ine tinkwenda kuba mulamuzi wabyo. ¹⁶ Naberucha mw’ilamuliro. ¹⁷ Bona nibakwataho Sostene, omukuru w’isomero, nibamuterera mw’ilamuliro; Galiyo tiyasasirwe kintu muli ebyo.

PAULO NALENGETUKA ANTYOKIYA. — PAULO NAYOLEKERERA EFWEZI.

¹⁸ Paulo akasuba kumarayo naku ningi, nakesyanya na batabani babo, nasyabara kuza Siriya, (ali na Prisila na Akwila); yaliga yayemwere omutwe Kenkerea, kuba yaliga ali n’ekilahiro. ¹⁹ Nahika Efwezi, niyo nabasiga. Wenene nataha mw’isomero, naba wo kuhakana n’Abayahudi. ²⁰ Naho bamusabire asube kwikarayo kukiraho, tiyakunzire; ²¹ akabalaga nagira ati: Mungu k’alayenda, ndisuba kwiza hal’imwe; naruga Efwezi. ²² Nalengetuka Kaizariya, nanegera kubwacha Eklezia ya Yeruzalemu, nalengetuka Antyokiya. ²³ Ka yamazireyo naku nke, naimuka kugenda, naraba ensi emo emo Galasiya na Frigiya, nagumisya abahemba bona.

²⁴ Omuyahudi ogwo, izina lye Apolo, muzalirwa w’Alekisandriya, museza muromi, mumanyi w’Enandiko, naiza Efwezi. ²⁵ Omuntu ogwo yaliga ayolekererwe omuhanda gw’Omukama; nayaka mu mutima, natenga nayolekerera kuzimazima ebyaliga bili hali Yezu, kunu namanya batisimu ya Yohana yonka. ²⁶ Natandika n’obwesige kufumora mw’isomero. Prisila n’Akwila ka bamuhulire, nibamutwara nibamusomborera kuzimazima omuhanda gw’Omukama. ²⁷ Ka yayenzire kuza Akaya, batabani babo abaliga bamuhabwire nibayandikira abahemba, bamwanankure. Ka yahikireyo, nahwera muno abaliga nibekiriza; ²⁸ kuba yaliga nasinga Abayahudi ha bweru, nayoleka mu Nandiko okwo Yezu ali Kristu.

OLUGENDO LWA KASATU LWA PAULO. — PAULO NAYOLEKERERA MYAKA IBILI EFWEZI.

¹ Mbe aho Apolo yaliga ali Korinti, Paulo ka yarabire mu nsi z’oluguru, nahika Efwezi, nasangayo abahemba bandi. ² Nabagambira ati: Si, ka mwekirize, mukahabwa Mwoyo Mutakatifu? Bonene nibamugambira bati: Itwe titwahulire okw’aliho Mwoyo Mutakatifu, hona pai. ³ Kandi wenene ati: Mukabatizibwa batisimu ki? Bonene bati: Batisimu ya Yohana. ⁴ Paulo nagira ati: Yohana akabatiza batisimu yo kutamwa, nabagambira bekirize aliza ha numa ye, niwe Yezu. ⁵ Ka bahulire ebyo, nibabatizibwa mw’izina ly’Omukama Yezu. ⁶ Paulo ka yabatereho emikono, Mwoyo Mutakatifu nabezaho, nibafumora endimi zindi, nibalaga eby’ obusyo. ⁷ Bona hamo baliga bali kuti baseza ikumi na babili.

⁸ Mbe nataha mw’isomero, nafumora mezi asatu, atakutina, nayolekerera namanyisya obukama bwa Mungu. ⁹ Nawe abandi ka bagumire bakabura kwikiriza nibagaya omuhanda gw’Omukama mu meso g’abantu, nabarugamo, nasororamo abahemba, nayolekerera buli lunaku mw’isomero lya Tirani ogwo. ¹⁰ Ebyo bikamara myaka ibili, nibatamwa abaliga batwire Aziya bona nibahulira ekigambo ch’Omukama, buli Bayahudi n’abasenzi.

¹¹ Mungu akakola amahano gatamize n’omukono gwa Paulo; ¹² abarwere baleterwaga ebitambala n’enkoba bya ha ngingo ze, endwara nizibarugaho, emyoyo mibi nizihuruka. ¹³ N’abandi bo mu Bayahudi bayengezi abalahiliraga amasitani, nibaroza kugambira izina ly’Omukama Yezu abaliga bali n’emyoyo mibi, nibagira bati: Nabalahirira Yezu, owe Paulo akwolekerera. ¹⁴ Baliga bali bana musanzu b’Omuyahudi ogwo Seva, omusaserdoti mukuru, nibo bagizire batyo. ¹⁵ Nawe omwoyo gw’obuyaga nigusubamo nigubagambira guti: Yezu nkumumanya, na Paulo nkumumanya: nawe imwe muli baha? ¹⁶ Omuntu ayaliga ali na sitani ibi muno nabachumira nasingaho babili, nabarwana atyo, nibatamwa nibahuruka mu nzu omwo bali busa, kai bahutere.

¹⁷ Ekigambo echo nikimanywa Abayahudi bona n’abasenzi abaliga batwire Efwezi; abo bona nibakwatw’obutini, kai izina ly’Omukama Yezu nilikuzibwa. ¹⁸ Bengi bo mu baliga bekirize bakeza kwikiriza no kugamba ebikorwa byabo. ¹⁹ Bengi abaliga bali bafumu nibaleta ebitabo byabo nibabyocha, bona basumbire; nibabara obuguzi bwabyo, nibasanga efweza z’edenari bihumbi makumi atanu. ²⁰ Nicho ekigambo cha Mungu chakuzire mani kityo, kandi nikiguma.

EFWEZI NEGOMERA PAULO. — OMWANDIKI NAHUMUZA EMBAGA.

²¹ Ebyo ka byahwere, Paulo nayetegeka mu Mwoyo kuraba Masedoniya n’Akaya kugenda Yeruzalemu, nagira ati: Ka ndiba nahikire kuliya, ndi no kuza kusura Roma. ²² Mbe natumaho babili bo mu bahemba be, Timote n’Erasto, kuza Masedoniya, wenene nasigara Aziya mwanya muke. ²³ Nawe obugome, obwabereho ha bw’omuhanda gw’Omukama, mu naku ezo bwaliga butali buke. ²⁴ Kuba omuntu ogwo, izina lye Demetri, omuhesi w’efweza, yagiraga obuzu bw’efweza bw’ekimungukazi Diana, nanibira abakozi b’emilimo ebintu bingi. ²⁵ Nabasoroza n’abaliga bali b’omwoga gutyo, nagira ati: Baseza mwe, mukumanya okwo mu bubuya bunu nimwo tukwihiramo ebitutungire; ²⁶ kandi mukwehulirira nimwebonera, kai ti kunu honka Efwezi, nawe n’Aziya kihwa yona, okwo Paulo onu akukongya embaga ningi nagihindura, nagira ati: Tihaliyo bamungu abakukorwa emikono z’abantu. ²⁷ Ti mulimo gwetu gwonka ogukwiza kufwa, nawe n’isomero ly’omukurukazi Diana lyona elililenganisibwa busa chonka, kandi n’ikuzo lye lilitandika kuhwaho, owe Aziya yona ekuhabudu, n’ensi yona. ²⁸ Ka bahulire ebyo, nibafunzibwa ebiniga, nibayoma nibagira bati: Mukuru ni Diana w’Abanefwezi! ²⁹ Echaro nikizura eyombo; nibachuma mutima gumo nibaza mu teatro, Gayo n’Aristarko Abanamasedoniya, abezabo Paulo, nibakwatwa. ³⁰ Paulo yayendaga kwesyaka mu bantu, abahemba nibamwangira. ³¹ Kai abandi bo mu bakuru b’Aziya, abaliga bali banwani be, nibatuma abantu hali wenene nibamulembereza, aleke kwesagara mu teatro. ³² Abandi nibayomba gandi, abandi gandi, kuba embaga yaliga eli tobangu, banamwingi tibamanyaga echo baliga basumbirire. ³³ Nibeha Alekisandri mu mbaga, Abayahudi nibamusindikira obusyo; Alekisandri nabatigisya n’omukono, besize, yayendaga kusomborera abantu. ³⁴ Ka bamanyire okw’ali Muyahudi, amalaka ga bona nigagambira hamo kuti saha ibili, nibayomba bati: Mukuru ni Diana w’Abanefwezi!

³⁵ Omwandiki wo mu charo ka yamazire kuhumuz’embaga, nagira ati: Baseza mwe, Banefwezi, mu bantu atakumanya ni ga okw’echaro ch’Abanefwezi kikuhabudu omukurukazi Diana, muhara wa Yovi? ³⁶ Mbe, obwo ebyo bitakuhakanwa, muli no kuchulera no kukola buli kintu chesagazi. ³⁷ Kuba mwaleta abantu banu chonka batahenire, kandi batazumire ekimungukazi chanu. ³⁸ Mbe Demetri n’ababuya abo ali nabo, raba bali n’ekigambo n’omuntu wena wena, entongana ziliho, n’abalamuzi baliho: nibachulirane. ³⁹ Raba muli n’ensonga z’ekigambo kindi, hona kikuhicha kulamurwa mu mukobo gwingene. ⁴⁰ Kuba tuli mu ntambala yo kulegwa obugome kubera ebya lero, obwo tutali n’ensonga zihikire zo kusombora obusumbi bunu. Ka yamazire kugamba ebyo, nasindika embaga kugenda.

PAULO ALI BUGEREKI NA MASEDONIYA. — NAZORA ETIKO. — NAGENDA MILETO.

¹ Eyombo ka yachulere, Paulo nayeta abahemba nabahaniriza, kandi nabakesya, naimuch’olugendo lwo kuza Masedoniya. ² Ka yazongorwere mu mbazu ezo no kubahaniriza n’ebigambo bingi, nahika Bugereki; ³ okwo, ka yamazireyo mezi asatu, nayenda kusyabara kuza Siriya, Abayahudi nibamutega, nayetegeka kuraba Masedoniya mu kasubire. ⁴ Nagenda na Sopatero, mwende Piro Omunaberoya, n’Aristarko na Sekundo, Abanatesalonika, na Gayo Omunaderbe, na Timote, kandi na Tisiko na Trofimo, Abanaziya. ⁵ Abo ka bebemberere, nibatulindira Troya.

⁶ Enaku z’omukate gutatumbisize ka zahwereho, nitusyabara kuruga Filipi, nitwiza Troya hali bonene mu naku itanu, nitumarayo naku musanzu. ⁷ Olunaku lwo kutandika lw’obwoyo twaliga tusumbire nitwenda kuhinzul’omukate, Paulo, ayayendaga kwimuch’olugendo bwire kucha, nafumora n’abahemba, nagendezaho ebigambo bye kuhika mu kiro mw’itumbi. ⁸ Mu kano k’enzu omwo twaliga tusumbire, haliga halimo emuli ningi. ⁹ Omusigazi ogwo, izina lye Etiko, yaliga aikere ha kalorero, Paulo ka yalehize muno ebigambo, ogwo nanagira muno, entiro ka zamukubire, nagwa ha nsi kuruga mu kano ka kasatu, nibamwimucha afwire. ¹⁰ Paulo ka yahanantukire kumuzaho, namwinamira; namufumbatira, nagira ati: Muleke kubihirirwa, kuba omwoyo gwe gumulimo. ¹¹ Nanegera oluguru, nahinzul’omukate nalya, nasuba kufumora bingi kuhika obwire nibucha, niho nagenda. ¹² Nibaleta omusigazi ogwo nalora, nibahumuzibwa muno.

¹³ Itwe nituhanama mu bwato nitusyabara kugenda Asoni, niyo twayendaga kwanankulira Paulo; kuba wenene nikwo yaliga alagire atyo nayenda kulibata maguru. ¹⁴ Ka yatusangire Asoni, kumara kumwanankura, nituza Mitilene. ¹⁵ Okwo nitusyabara, bwire kucha nituhika olubazu lwa Kiyo; olunaku lwa kabili nituza Samo, kai ka bwachere, nituhika Mileto. ¹⁶ Paulo wenene yaliga ayetegekire kuraba Efwezi atagobire, aleke kwirirwa Aziya; kuba yayanguhirizaga, nk’okwo alahicha, akolere olunaku lwa Pentekoste Yeruzalemu.

¹⁷ Kuruga Mileto natuma omuntu Efwezi kweta abakuru b’Eklezia. ¹⁸ Ka bamuhikireho bakasumba, nabagambira ati: Imwe mukumanya kuruga olunaku lwo kutandika olwo naizire Aziya, okwo naliga ndi n’emwe naku zona, ¹⁹ ninkolera Omukama n’obwekehya bwingi n’amaziga no kurozibwa, okwo naleterwe enkeruko y’Abayahudi; ²⁰ nk’okwo ntabaserekire kintu ekisasire, nkabagambira nimbolekererera ha bweru na mu maka, ²¹ nkamanyisya Abayahudi n’abasenzi, batamwe hali Mungu, bekirize Omukama wetu Yezu Kristu. ²² Lora, hati mbohirwe Omwoyo kugenda Yeruzalemu, ntakumanya ebilangweraho; ²³ raba si Mwoyo Mutakatifu kummanyisya buli charo nagamba okw’emiguha n’ebinaranazo bindindilire Yeruzalemu. ²⁴ Nawe tinkutinaho ebyo, kai hona obulame bwange tinkubusima kukira ine, kihango mmare olugendo lwange n’obutumwa bw’ekigambo obwo naherwe Omukama Yezu bwo kumanyisya Evanjeli y’enema ya Mungu.

²⁵ Mbe hati namanya okwo imwe mwena mutalisuba kubona obusyo bwange, imwe abo narabire owanu ninolekerera obukama bwa Mungu. ²⁶ Nicho nkubamanyisiza mwena ha lunaku lwa lero okwo ine ndi mwera ha nsagama ya bona. ²⁷ Kuba tinalekire kubagambira byona ebyategekirwe Mungu. ²⁸ Mwemanye imwe, mumanye n’embaga yona eyo Mwoyo Mutakatifu yabatereho kuba bepiskopi bo kugerera Eklezia ya Mungu, eyo yebonere n’ensagama ye. ²⁹ Ine nkumanya okwo, ine ka ndiba narugireho, emisege miruruhe zilibezira, zitakusasira ekihyo; ³⁰ kai mul’imwe mwenka halirugamo abantu abalitenga ebitarongire, bakongye abahemba bo kubaruba. ³¹ Nich’echo muli no kulekera kunagira, nimwizuka okwo mu myaka isatu, musana na mu kiro, nkahabura buli muntu mul’ imwe, nindiliraho ntakwosa. ³² Hati nabahereza hali Mungu na ha kigambo ch’enema ye, wenene akuhicha kubombekera no kubaha ekihunguro hamo n’abatakatifuzibwe bona. ³³ Tinayegongire efweza hamo ezahabu hamo luhu lwa muntu, nk’okwo ³⁴ n’emwe mukumanya; kuba emikono zinu zikaleta ebyaliga bisasire hal’ine na hali banu abaliga bali n’ene. ³⁵ Nkaboleka muli byona okwo, mukikola mutyo, muli no kuhwera abanogire no kwizuka ekigambo ch’Omukama Yezu, echo yagambire ati: Kuha kulimo mugisa kukira kuhabwa.

³⁶ Ka yamazire kugamba ebyo, natez’ebizwi nasoma nabo bona. ³⁷ Bona nibalira muno, nibagwa mu bicha bya Paulo nibamunwegera, ³⁸ nibabihirizibwa ekigambo echo yaliga abagambire, okwo batalisuba kubona obusyo bwe. Nibamusendekereza kuhika ha bwato.

PAULO NAHIKA YERUZALEMU. — NAYANANKURWA ABAHEMBA. — NAKWATIRWA MW’EKLEZIA.

¹ Mbe ka twasyabere tukatagana nabo, nitugoba Kosi muhanda gumo, kai bwire kucha nituhika Rodo, kuruga okwo nituhika Patara; ² nitusangaho obwato obwayambukaga kuza Fenisiya, nituhanamamo nitusyabara. ³ Ka twalolere Sipro, nitugisiga obumoso, nitubuga kuza Siriya, nitugoba Tiro, kuba okwo niyo obwato bwahikurulira empura. ⁴ Tukasangayo abahemba, nitumarayo naku musanzu; nibagambira Paulo mu Mwoyo, aleke kunegera Yeruzalemu. ⁵ Enaku ka zahikire, nitugenda, nibatusendekereza bona n’abakazi n’abana, nibatwambuch’echaro; nitutez’ebizwi ha chambu, nitusoma. ⁶ Mbe ka twamazire kukesyanya, nituhanama mu bwato, bonene nibasuba owabo.

⁷ Itwe ka twasyabere kuruga Tiro, nitugoba Pitolema; nitubwacha batabani betu nitusiba nabo lunaku lumo. ⁸ Bwire kucha nitwerera, nituhika Kaizariya, nituza mu nzu ya Filipo, omwolekerezi w’Evanjeli, ayaliga ali omo wo mu bandi musanzu, nituba bo kwikara owe. ⁹ Yaliga ali n’abana b’obuhara bana babikira, balagikazi. ¹⁰ Ka twamazireyo naku nke, omulagi omo, izina lye Agabi, naiza kuruga Buyahudi. ¹¹ Ka yatuhikireho, natwar’olukoba lwa Paulo, nalwebohya amaguru n’emikono, nagira ati: Mwoyo Mutakatifu yagira ati: Omuntu kana lukoba lunu nikwo Abayahudi balimuboha batyo Yeruzalemu, balimuhereza mu ngaro z’abasenzi. ¹² Itwe n’abaliga baliho aho, ka twahulire tutyo, nitumulembereza aleke kunegera Yeruzalemu. ¹³ Aho Paulo nasubamo nagira ati: Kubaki kulira no kumpendagur’omutima? Kuba ine tinemere kubohwa kwonka, nawe nemere no kufwera Yeruzalemu ha bw’ezina ly’Omukama Yezu. ¹⁴ Ka twasingirwe kumuchora, nituchulera, nitugira tuti: Bigirwe eby’Omukama akwenda. ¹⁵ Enaku ezo ka zarabireho, tukamara kwetegeka, nitunegera Yeruzalemu. ¹⁶ N’abandi bo mu bahemba nibaruga Kaizariya, nituza nabo, nibatusagara owa Munasoni Omunasipriya, omuhemba wa kara, niyo nituba bo kusumbira.

¹⁷ Ka twahikire Yeruzalemu, batabani betu nibatwanankura no kusemererwa. ¹⁸ Bwire kucha Paulo nagenda n’etwe omwa Yakobo, omwo abagurusi bona baliga bekobyenye. ¹⁹ Ka yamazire kubabwacha, narobeza kimo kimo ebyo Mungu yakozire mu basenzi n’omukono gwe. ²⁰ Bonene ka bahulire, nibakuza Mungu, kai nibamugambira bati: Okubona, mwana wetu, okwo bili bihumbi bingi mu Buyahudi abakwikiriza; kai bona bakutaho amani mu Kilagiro. ²¹ Bakakuhulira okw’okwolekerera Abayahudi abali mu mahanga kuruga hali Musa wabo, nobagambira kulekera kusara abana babo, no kulekera kuruba entugwa zabo. ²² Mbe kai ni kiha? Nikwo embaga eli no kusumba; kuba balihuliza okwo wezire. ²³ Mbe nokore ebyo tukukugambira. Tuli n’abantu bana abalahire ekilahiro; ²⁴ nobatware, oyeyeze nabo, obakwatire ebintu bahiche kumwa isoke; niho bona bamanye okwo ebyo bahulire hal’iwe bili by’endimi, nawe okwo iwe wena okuhich’Ekilagiro. ²⁵ Eby’ abo mu mahanga abakwikiriza, twandikire nitulamula bazire ebikutambirwa ebimungu, n’echamba, n’enyama zo kunigwa, n’eby’obusihani. ²⁶ Aho Paulo natwar’abantu abo, nayeyeza nabo bwire kucha, nataha mw’eklezia, namanyisya enaku ezo balayezibwa n’ezo balahereza omuherezo gwa buli muntu.

²⁷ Enaku musanzu ka zahikire, Abayahudi abaliga barugire Aziya ka bamubwene mw’eklezia, nibasohereza embaga yona, nibamukwata nibayomba bati: ²⁸ Imwe baseza Banaisraeli, mutuzune! Onu niwe omuntu akwolekerera embaga yona hona hona nahakanisya abantu eby’Ekilagiro n’eklezia enu, kandi atahize n’abasenzi mw’eklezia, nahena obuturo bunu butakatifu. ²⁹ Kuba baliga babwene mu kikale Trofimo Omunefwezi ali nage, nibachwa bati: Paulo yamutahya mw’eklezia. ³⁰ Ekikale chona nikihaha, abantu bona nibasumba lwiruko; nibakwata Paulo nibamuhurucha mw’eklezia, aho honka emilyango nizikingwa. ³¹ Baliga nibayenda kumwita, omukuru wa kohorotinahulira okwo Yeruzalemu yona egomire. ³² Aho n’aho natwara abasirikale n’abakuru babo, nabahururira. Ka babwene omukuru ogwo ali n’abasirikale, nibalekera kutera Paulo. ³³ Aho omukuru ogwo nairira hehi namukwata, nalagira kumuboha n’emikufu ibili, mbe nabuza echo ali n’echo yakozire. ³⁴ Nawe mu mbaga abandi bayombaga gandi, abandi gandi. Ka yatamibwe eyombo, akabura kusombokerwa, nalagira kumusagara mu mukobo. ³⁵ Ka yahikire ha lwego lwa ha mulyango, mbe yabaturwa abasirikale kuber’amani g’abantu. ³⁶ Kuba embaga y’abantu yarubaga ha numa, nibayomba bati: Nimumwiheho. ³⁷ Paulo ka yayenzire kutahibwa mu mukobo, nagambira omukuru w’abasirikale ati: Nkuhicha kukutengeraho ekigambo? Onu ati: Okumanya ekigereki? ³⁸ Iwe toli Omunamisri ogwo ayemukize obugome izwerizweri hanu, nosagara mw’iswa abantu betani bihumbi bina? ³⁹ Paulo namugambira ati: Ine ndi Muyahudi, muntu wa Tarsi ya Silisiya, mutuzi w’echaro ekikumanywa kuzima. Nawe nkukulembereza, onfuhe kufumoraho n’abantu. ⁴⁰ Ogwo namusindika, Paulo nayemerera ha lwego, natigisy’abantu n’omukono. Nihabaho kwesiza kuhango, nafumora mu lulimi lw’ekiyahudi, nagira ati:

PAULO NAROBYA AKAHINDUKIRE KE N’OBUTUMWA BWE.

¹ Imwe bana betu, kunu batata, muhulire hati ebyo nkwetonda hal’imwe. ² Ka bahulire nabafumorera olulimi lw’ekiyahudi, nibayongera kwesiza. ³ Nagira ati: Ine ndi muntu Muyahudi, nkazalirwa Tarsi ya Silisiya, ninkulira mu charo munu, nkayolekererwa mu maguru ga Gamalyeli ebikomereze by’Ekilagiro cha batata, nkata amani ha Kilagiro, nk’okwo imwe muli lero mwena; ⁴ nkanaranaza abantu b’omuhanda gunukuhika ha lufu, nkaboha ninsagara mw’ibohero abaseza n’abakazi, ⁵ nk’okwo nkumanyisibwa omusaserdoti mukuru n’abagurusi bona, abampere ebaruwa ha batabani betu ba Damasko, kuza kwenda abaliga baliyo no kubaleta Yeruzalemu babohire, banaranazibwe. ⁶ Mbe aho naliga nkigenda, nahikire hehi na Damasko mw’ihangwe, aho omwanga mwingi niguruga mw’igulu nigunezonga; ⁷ ningwa ha nsi, nimpulira ilaka nilingambira liti: Sauli, Sauli, okunnaranaliza ki? ⁸ Ine ninsubamo nti: N’iwe ga, Mukama wange? Nangambira ati: N’ine Yezu Omunazareti, owe okunaranaza. ⁹ Abo naliga ndi nabo bakabona omwanga, nawe ilaka ly’ayafumoraga n’ene tibalihulire. ¹⁰ Ningira nti: Nkore ki, Mukama wange? Omukama nangambira ati: Imuka, ogende Damasko; okwo niyo balakugambira byona eby’oli no kukola. ¹¹ Obw’omwanga gw’olumuli olwo gwaliga gumpumize, abezasu nibankwata omukono, nimpika Damasko. ¹² Omuntu ogwo Ananiya, ayahichaga Ekilagiro, akumukire mu Bayahudi bona abaliga batwireyo, ¹³ nanizaho, nayemerera nangambira ati: Sauli, mwana wetu, lora. Mu katungu ako nimmubona. ¹⁴ Wenene nagira ati: Mungu wa batata niwe akusozire, omanye ebyo akwenda, obone Omutakatifu, kandi ohulire ilaka elikuruga mu kanwa ke: ¹⁵ kuba oliba mu bantu embona ye y’ebyo wabwene n’ebyo wahulire. ¹⁶ Kai hati werizibwa ki? Imuka, obatizibwe, onabye ebiheno byawe notenge izina lye.

¹⁷ Mbe aho naliga nasubire Yeruzalemu ninsoma mw’eklezia, itima nilikuka, ¹⁸ nimmubona nangambira ati: Yanguha, ruga Yeruzalemu bwangu, kuba tibakwikiriza eby’olabagambira hal’ine. ¹⁹ Ine ningira nti: Mukama wange, bonene bakumanya okwo nabataga mw’ibohero nimbatereza mu masomero, abaliga nibakwikiriza; ²⁰ n’okwo ensagama ya Stefano, embona yawe, yaseseka ndiho, ninkunda, nindinda emyenda z’abesi be. ²¹ Nangambira ati: Genda, kuba ine nkwiza kukutuma mu mahanga hara.

²² Baliga nibamuhuliriza kuhika ha kigambo echo, nawe aho nibayerez’amalaka gabo nibagira bati: Omuntu atyo nimumwihe mu nsi, kuba tahikire kulama. ²³ Mbe ka bayombire, no kunag’emyenda zabo no kutuntumur’enkungu oluguru, ²⁴ omukuru w’abasirikale nalagira kumusagara mu mukobo no kumutez’ensanzu no kumunaranaza, niho amanye echo bamuyombereraga batyo. ²⁵ Ka bamazire kumuboha n’enkoba, Paulo nagambira omukuru w’abasirikale igana ayaliga aliho ati: Si timukuzibirwa kutez’amasanzu omuntu Munaroma, kai kunu atakalamwirwe? ²⁶ Omukuru w’abasirikale igana ka yahulire atyo, nagenda ha mukuru wabo, namutengera nagira ati: Okwenda kugira ota? kuba ogu ni muntu Munaroma. ²⁷ Omukuru ogwo nairira hehi nagira ati: Raba oli Munaroma, nongambire? Wenene nagira ati: Yee. ²⁸ Omukuru ogwo nasubamo ati: Ine obunaroma obwo nkabubonesibwa kukwata ebintu bingi. Paulo nagira ati: Ine ndi nabwo mu buzarwa. ²⁹ Mbe aho abaliga nibamunaranaza nibamurugaho; omukuru wabo wena natina, ka yamanyire okwo ali Munaroma, obwo yaliga amubohire. ³⁰ Bwire kucha akayenda kumanya kuzimazima echo Abayahudi baliga bamuzunanisize, namusurumura; nalagira abasaserdoti n’abalamuzi bona kusumba, naleta Paulo, namwemereza hagati yabo.

PAULO OBUSYO Y’ABASASERDOTI. — NIBALAHIRA KUMWITA. — NASAGARWA KAIZARIYA.

¹ Paulo naroborera abalamuzi ameso, nagira ati: Baseza mwe, bana betu, kuhika lero nagendaga n’omutima muzima gwona mu meso ga Mungu. ² Nawe Ananiya, omukuru w’abasaserdoti, nalagira abaliga bali hehi nage kumutera ha munwa. ³ Aho Paulo namugambira ati: Mungu alikutera, iwe ndugu ehomirwe omula. Iwe, oikere kundamula mu ntungwa z’Ekilagiro, kai okutambuka Ekilagiro nolagira kuntera. ⁴ Abaliga baliho nibagira bati: Okuzuma omusaserdoti mukuru wa Mungu si? ⁵ Paulo nagira ati: Bana betu, sanga ntakumanya okw’ali musaserdoti mukuru; kuba chandikirwe kiti: Otazumaga omukuru w’ihanga lyawe. ⁶ Paulo ka yamanyire okw’embaga endi yaliga eli y’Abasadusayo, endi y’Abafarizayo, nahamukira abalamuzi ati: Baseza mwe, bana betu, ine ndi Mufarizayo, mwana w’Abafarizayo; nalamulirwa ebyo kutegeza mu kuzoka kw’abafu. ⁷ Ka yagambire atyo, enkungana neimuka mu Bafarizayo n’Abasadusayo; embaga netagana. ⁸ Kuba si Abasadusayo bagiraga bati: Tihaliyo kuzoka, na bamalaika pai, n’emyoyo zona pai; kai Abafarizayo bekirizaga ebyo byona. ⁹ Nihabaho eyombo ningi; abandi bo mu Bafarizayo nibemuka nibakungana nibagira bati: Itwe titukubonaho kabi ha muntu onu; iwe si hamo yafumorerwa omwoyo hamo mumalaika? ¹⁰ Eyombo ka yakanire, omukuru w’abasirikale natinilira Paulo kutemurirwa bonene, nalagira abasirikale kuhanantuka, bamwihe muli bonene, bamusagare mu mukobo. ¹¹ Mu kiro echarubireho Omukama namubonekera namugambira ati: Olaguma; kuba nk’okwo wammanyisize Yeruzalemu, nikwo oli no kummanyisya na Roma.

¹² Obwire ka bwachere, abandi bo mu Bayahudi nibesoroza, nibelahira bati: Tutakamwisire, itwe titukulya, kai titukunwa. ¹³ Abelahire batyo baliga bali bantu kukira makumi ana. ¹⁴ Nibagenda ha basaserdoti bakuru na ha bagurusi nibagira bati: Tulahire nitwelahirira kuroza kintu n’ekimo pai, tutakesire Paulo. ¹⁵ Mbe imwe hamo n’abalamuzi mugambire omukuru w’abasirikale amulete hal’imwe, musane nk’abakwenda kumanya kuzima ensonga ze; itwe twetegekire kumwita atakahikire. ¹⁶ Omwana w’omuhara wabo Paulo ka yahulire emitego ezo, naiza nataha mu mukobo nagambira Paulo. ¹⁷ Paulo nayetaho omo mu bakuru b’abasirikale igana, nagira ati: Nosagare omusigazi onu ha mukuru wanu, kuba ali n’ekigambo cho kumutengera. ¹⁸ Mbe ogwo namutwara, namusagara ha mukuru, nagira ati: Embohe Paulo yandembereza nkuletere omusigazi onu, ali n’ekigambo cho kukufumorera. ¹⁹ Omukuru ogwo nakwata omusigazi ha mukono namusubya ha lubazu, namubuza ati: Okwenda kungambira kiha? ²⁰ Onu nagira ati: Abayahudi bagambenwe kukusaba olete Paulo nencha mw’ilamuliro, babe nk’abakwenda kumanya ensonga ze kuzima. ²¹ Mbe iwe otabekiririza; kuba abantu abamutegere ni bengi kukira makumi ana, abayelahirire obutalya n’obutanwa kuhika bamwite; na hati bategerekire, balindirire iwe obafuhe. ²² Mbe omukuru w’abasirikale nasindika omusigazi kugenda, namuzibira kugambira omuntu okwo yamumanyisya ebyo.

²³ Mu bakuru b’abasirikale igana nayetaho babili nabagambira ati: Mute aho abasirikale magana abili bo kugenda Kaizariya, abakuhanama efarasi makumi musanzu, n’abakwasi b’amachumu magana abili, mu saha ya kasatu ya mu kiro; ²⁴ muteho n’efarasi yo kuhanamyaho Paulo, mumuhiche kuzima ow’omutwale Felikisi. ²⁵ Yatinaga Abayahudi kumutwara bakamwita, kandi bakamubehereza bati: Yahongererwa. ²⁶ Nayandika ebaruwa elimo ebigambo binu: Klodi Lisiya akubwacha omugerezi mukuru Felikisi. ²⁷ Omuntu onu akakwatwa Abayahudi, bahigire kumwita, ka nezire n’embaga yange, nimmukiza, namazire kumanya okw’ali Munaroma; ²⁸ ninenda kumanya entambala eyo bamuzunanisize, nikwo kumusagara mw’ilamuliro lyabo. ²⁹ Nimmusanga nibamuzunanisya ebigambo byo mu Kilagiro chabo, nawe hatalimo ekihikire kumwita hamo kumuboha. ³⁰ Ka nahulire eby’emitego ezo baliga bamutegire, nikwo kumusindika hal’iwe, nimmanyisya n’abachulizi be baze kugamba hal’iwe. Buche.

³¹ Mbe abasirikale, nk’omwo baliga balagirirwe, nibatwara Paulo, nibamusagara ow’Antipatri mu kiro; ³² bwire kucha, ka bamazire kusindika abahanami b’efarasi kugenda nage, nibasuba ha mukobo. ³³ Ka bahikire Kaizariya, nibaha omutware ebaruwa nibayemerera obusyo ye na Paulo. ³⁴ Ka yagisomire, nabuza ensi eyo yarugireho; ka yamanyire okw’ali wa Silisiya, ³⁵ nagira ati: Abakukutonganisya ka baleza, ndakuhulira. Nalagira kumulindiriza mu nzu ya Herode.

PAULO NACHULIRWA HALI FELIKISI. — NAYEYOGA EBTAMBALA. — FELIKISI NA DRUSILA NIBAHULIRIZA PAULO.

¹ Mbe ka zarabireho naku itanu, omukuru w’abasaserdoti Ananiya nalengetuka n’abagurusi bandi na Tertulo omuromi, nibagenda ha mutware kuchulira Paulo. ² Paulo ka yezire, Tertulo natandika kumuchulira, nagira ati: Obwo niwe watuhere omulebo muhango n’obw’ebigambo bingi bikasomboka kuber’obwetegereza bwawe, ³ ebyo tukubikiriza bucha bucha na hona hona nitukusima muno, iwe Felikisi muzima. ⁴ Leka ntakukerereza muno, nkukulembereza otuhulirizeho mwanya muke mu bufura bwawe. ⁵ Omuntu onu tumusangire kuti muzibwe, nagomesya Abayahudi bona mu nsi yona, muhembeki mukuru w’Abanazareti. ⁶ Kai akaroza no kuhena eklezia; tumukwasire nitwenda kumulamula ha bw’Ekilagiro chetu. ⁷ Nawe Lisiya, omukuru w’abasirikale, naiza namutwaka mu ngaro n’amani mengi, ⁸ nasindika abatonganisya be kwiza hal’iwe; n’ewe wena okuhicha kumwehulirira, omanye byona ebyo tukumuchulira. ⁹ N’Abayahudi bona nibayongeza, nibagira bati: Nikwo bili bityo.

¹⁰ Omutware ka yatigisize Paulo kufumora, nasubamo ati: Obwo nkumanya okwo kuruga myaka mingi iwe oli mulamuzi w’ihanga linu, nicho nkwetonganira n’omutima guchulere. ¹¹ Kuba okuhicha kumanya okwo zitahikire naku ningi kukira ikumi n’ebili kuruga nnegere Yeruzalemu kulembereza; ¹² tibansangire nimpakanisyanya n’omuntu mw’eklezia, hamo ninsumbya embaga, nali mu masomero, ¹³ nali mu kikale; kai hona tibakuhicha kukubonesya ebyo bakunchulira hati. ¹⁴ Nawe echo nkwikiriza hal’iwe ni kinu: Ine nkukolera Tata, Mungu wange, ha bw’obukobe obwo bakweta buhakani, ninikiriza byona ebyandikirwe mu Kilagiro na mu balagi; ¹⁵ nkutegeza hali Mungu, nk’okwo na bonene bona bategamirire, kuzoka okuliza kw’abazima n’ababi. ¹⁶ Nicho nkuteraho amani gange bucha bucha, ngire omutima muzima, ogutali n’akabi hali Mungu na mu bantu. ¹⁷ Emyaka ka zarabireho mingi, nkeza kugirira ihanga lyange emiherezo n’ebitambo n’endagano. ¹⁸ Bakansanga muli ebyo, nezibwe mw’eklezia, ntali na mbaga, n’eyombo yona nangu. ¹⁹ Nawe abandi bo mu Bayahudi b’Aziya bakwingene kubaho hal’iwe no kuchula, raba balimo n’ekigambo hal’ine; ²⁰ hamo bonene banu nibatenge, raba bansangireho ekigambo kibi aho sanga nimerere mw’ilamuliro, ²¹ kitali kigambo kimo kinu, echo nahamukire nimerere hagati yabo, nti: Echo mukundamulira lero ni kuzoka kw’abafu.

²² Felikisi yamanyaga kuzima ebigambo by’omuhanda ogwo, nawe hona akabalinzyaho, nagira ati: Omukuru w’abasirikale k’aleza, niho ndabahuliriza. ²³ Nalagira omukuru w’abasirikale igana kumulinda no kumuhumuza, kandi kuleka kuzibira omuntu ali wabo kumukolera. ²⁴ Mbe ka zarabireho naku nke, Felikisi naiza n’omukazi we Drusila, ayaliga ali Muyahudikazi, nayeta Paulo, namuhuliraho ebyo kwikiriza Yezu Kristu. ²⁵ Ka yafumwere eby’obuhikire, n’eby’obwezi bw’omwoyo, n’eby’obulamuzi obuliza, Felikisi nachundw’olumazi, nasubamo ati: Hati nogende; ndasuba kukweta mu naku zingene. ²⁶ Kai hona yategezaga kuhongerwa Paulo empiliya; nicho yamweteraga ngendo ningi kufumora nage. ²⁷ Ka zarabireho myaka ibili, Felikisi naihwaho Porsiyo Festo; Felikisi, obwo yayendaga kusemereza Abayahudi, nasiga Paulo abohire.

PAULO MU MESO GA FESTO. — NAYAMBAZA KAIZARI. — FESTO N’OMUKAMA AGRIPA.

¹ Mbe Festo ka yahikire mu butware bwe, enaku isatu nizirabaho, nanegera Yeruzalemu kuruga Kaizariya. ² Abasaserdoti bakuru n’abakuru b’Abayahudi nibamuzaho kuchulira Paulo; nibamulembereza, ³ nibamutweza asindike abantu kuleta Paulo Yeruzalemu, batyo bamutegere bahiche kumwitira mu muhanda. ⁴ Nawe Festo nasubamo okwo Paulo akwikara Kaizariya, n’okwo na wenene akusubayo bwangu. ⁵ Nagira ati: Mbe mul’imwe abakuhicha tulalengetuka twena; raba omuntu ogwo ali n’entambala, bamuchulire.

⁶ Tiyamazire muli bonene naku ningi kukira munana hamo ikumi, nalengetuka Kaizariya, bwire kucha naikara ha kitebe che cho kulamuliraho, nalagira kuleta Paulo. ⁷ Ka bamulesire, Abayahudi bengi, abaliga barugire Yeruzalemu, nibamuta hagati, nibamuchwererera entambala ningi, kai mpango, ezo bonene baliga batakuhicha kugumisya. ⁸ Paulo nayetonganira nagira ati: Ine tinahenire, na mu Kilagiro ch’Abayahudi pai, na mw’eklezia pai, na hali Kaizari pai. ⁹ Nawe Festo kwenda kusemereza Abayahudi nasubiramo Paulo ati: Okwenda kunegera Yeruzalemu kulamurwa ine muli ebyo? ¹⁰ Paulo nagira ati: Ine ndi mw’ilamuliro lya Kaizari, nimwo omwo ndi no kulamulirwa; ine Abayahudi tinabahenere, nk’okwo n’ewe okumanya kuzima. ¹¹ Kuba, raba nahenire, hamo nakozire entambala yo kwitwa, hona tinkwegana kufwa; nawe raba ebyo banu bakunchulira bili bya busa, tihaliho akuhicha kubampa. Ine nkwambaza Kaizari. ¹² Aho Festo, ka yafumwere n’abalamuzi, nagira ati: Wayambaza Kaizari, olagenda hali Kaizari.

¹³ Ka zarabireho naku noro, omukama Agripa na Berenike nibalengetuka Kaizariya kuza kubwacha Festo. ¹⁴ Ka bamazireyo naku ningi, Festo namanyisya omukama ebya Paulo, nagira ati: Haliho omuntu ayasigirwe Felikisi abohirwe; ¹⁵ aho sanga ndi Yeruzalemu, abasaserdoti bakuru n’abagurusi b’Abayahudi beza kungambira ebigambo bye nibayenda anaranazibwe. ¹⁶ Ine nimbasubiramo nti: Ti ntungwa z’Abanaroma kulamula omuntu wena, onu ayachulirwa atakabonene n’abamuchulira meso n’agandi, akabona omwanya gwo kwetonganira kwo kumaraho entambala ze. ¹⁷ Mbe ka basumbire hanu, tinalangezire, bwire kucha ninikara ha kitebe cho kulamuliraho, nindagira kuleta omuntu ogwo. ¹⁸ Abatonganisya be ka bezire, tibamuchuzire entambala n’emo nk’ezo nachwaga nti: yazikora; ¹⁹ nawe bamuchuliraga eby’edini yabo, na ha muntu ogwo Yezu ayafwire, owe Paulo akweta ati: akulora. ²⁰ Ine nintimatimya mu kigambo chezabo kityo, nimmugambira nti: Raba noyenda kuza Yeruzalemu, niyo olamulirwe ebigambo bityo. ²¹ Nawe Paulo nayambaza, nayenda kulindwa, ahiche kulamurwa Ogusto, nindagira kumulinda kuhik’aho ndimusindikira kuza hali Kaizari. ²² Aho Agripa nagambira Festo ati: N’ene nena nkwenda kuhulira omuntu ogwo. Nagira ati: Olamuhulira nencha.

²³ Mbe bwire kucha Agripa naiza na Berenike n’ikuzo lingi, nataha mu lukale n’abakuru b’abasirikale n’abaseza nfura zo mu charo, Festo nalagira, nibaleta Paulo. ²⁴ Festo nagira ati: Lama, Rugaba Agripa, n’emwe abaseza mwena abali n’etwe hanu, mukubona omuntu onu, owe embaga yona y’Abayahudi banegomberere Yeruzalemu, nibasaba nibayomba bati: Tahikire kwikara nalora. ²⁵ Nawe ine nkabironda, ninsanga ataliho n’ekigambo kihikire cho kumwitira; kandi na wenene ka yayambeze Ogusto, nimba wo kwetegeka kumusagara. ²⁶ Hali wenene tindiho n’ekigambo kikomereze cho kwandikira omukuru; nicho namuletera hal’imwe, nawe munomuno hal’iwe, Rugaba Agripa, niho mbone ebyo kwandika, ka mulamara kumubuza; ²⁷ kuba nabona okwo kusagara embohe otatandikire kumanyisya ebyo bakumuzunanizya tikuhikire.

PAULO HA MESO G’AGRIPA. — BATI: NI MUSAZI, KUMARA BATI: TALI NA NTAMBALA.

¹ Aho Agripa nagambira Paulo ati: Tokuzibirwa kwetonganira iwe omwene. Mbe Paulo nikwo kugorora omukono, natandika kurobya ebyo kwetonganira, ati: ² Kasinge Rugaba Agripa, mu bigambo byona ebyo Abayahudi bakunchulira, nkwesima muno obwo nahicha kwetonganira mu meso gawe lero, ³ muno muno obw’okumanya byona, n’entungwa n’ebigambo ebili mu Bayahudi; mbe nicho nkukusabira oyemere kumpuliriza. ⁴ Mbe obulame bwange kuruga ha mwaruko, obwaliga buli mw’ihanga lyange muli Yeruzalemu kuruga ha butandikiro, Abayahudi bona babumanyire; ⁵ bakumanya kuruga kara, raba nibenda kumanyisya, okwo ine nahikize kuzima ebigambo by’obukobe obusingire bw’edini yetu, ndi Mufarizayo. ⁶ Hati nimerere mu lukale kuba nkutegeza emilago ezo Mungu yalagene na batata; ⁷ mu milago ezo nimwo enganda zetu ikumi n’ebili zategezaga kuhika, nibahabudu mu kiro na musana: ha bwo kutegeza okwo nicho nkulegirwa Abayahudi, Rugaba. ⁸ Imwe mukwangibwa ki okwo Mungu akuzokora abafu? ⁹ Ine naliga nayetekatekaga koto okwo ndi no kurwana mani izina lya Yezu Omunazareti. ¹⁰ Ebyo nibyo nakozire Yeruzalemu, kai nakingira abatakatifu bengi mw’ibohero, obuhicha mbwihire ha bakuru b’abasaserdoti; baitwaga, n’ene nkunzire. ¹¹ Nabarananazaga kengi mu masomero gona, nimbasiniriza kuzuma Mungu: kai hona olusaro lwange nilugenda nilukana, nimbanaranaza na mu byaro bigeni. ¹² Hatyo aho naliga ningenda Damasko, ndi n’obutumwa, nsindikirwe abasaserdoti bakuru, ¹³ Rugaba, mw’ihangwe hagati, mu muhanda nimbona omwanga niguruga mw’igulu, nigukira omwanga gw’izoba, nigunezonga mbazu zona, ine n’abo naliga ndi nabo. ¹⁴ Mbe ka twagwire ha nsi twena, nimpulira ilaka nilingambira mu lulimi lw’ekiyahudi liti: Sauli, Sauli, okunnaranaliza ki? Kigumire hal’iwe kusibira ihinzyo. ¹⁵ Ine aho ningira nti: N’iwe ga si, Mukama wange? Omukama nagira ati: N’ine Yezu, owe okunaranaza. ¹⁶ Mbe imuka, oimereze amaguru gawe; kuba echo nakubonekerera ni kukuta ha mulimo gwo kumanyizya ebyo wabona n’ebyo ndikubonekera, ¹⁷ ndikuchungula mu bantu na mu mahanga ago nkukutumaho hati ¹⁸ kuburur’ameso gabo, bahinduke kuruga mu mwirima kusuba ha lumuli, kuruga mu buhicha bwa sitani kuza hali Mungu; babone kukizibwa kw’ebiheno n’omugabo mu batakatifu, ha bwo kwikiriza mul’ine. ¹⁹ Lama, Rugaba Agripa, nich’echo ntabulire kwikiriza kubonekerwa kwo mw’igulu; ²⁰ nawe nkabandiza hali banu ba Damasko, na Yeruzalemu, na mu nsi yona ya Buyahudi, na mu mahanga, kwolekerera batamw’ebiheno, basube hali Mungu, nibakora ebikorwa bihikire byo kwenaranaza. ²¹ Nich’echo Abayahudi bankwatire mw’eklezia, nibahiga kunita. ²² Nawe, obwo Mungu yampwezire, nimerere kuhika ha lunaku lwa lero, nimmanyisya abato n’abakuru, ntakugamba kindi, bitali ebyo abalagi bagambire na Musa, bati: Bilibaho: ²³ okwo Kristu alisasibwa, n’okwo niwe ali wo kutandika kuzoka mu bafu, niwe alimanyisiza ihanga n’abasenzi omwanga.

²⁴ Yaliga akifumora ebyo nayetonganira, Festo nabotoka n’ilaka ihango ati: Si wasara, Paulo; obweyegi bwingi bwawe bwakusazya. ²⁵ Paulo nasubamo ati: Ine tinkusara, Rugaba Festo olasingire; nawe nkufumora ebikomereze n’ebingene. ²⁶ Kuba omukama akubimanya, owe nkufumorera ngumire; nkuchwa nti: tihaliho kigambo ekiserekire hali wenene, kuba si muli byonene tihaliho n’ekimo echakolerwe ha lubazu. ²⁷ Si okwikiriza eby’abalagi, Rugaba Agripa? Nkumanya okw’okwikiriza. ²⁸ Agripa nagambira Paulo ati: Hasagaho hanoro wakumpere kuba mukristu. ²⁹ Onu Paulo ati: Nkusaba hali Mungu hatasaga hanoro na hahango, t’iwe wenka, nawe na bona abahulira lero, babe nk’okwo ine ndi, raba si emiguha zinu. ³⁰ Aho omukama naimuka n’omutware na Benerike n’abaliga bekere nabo. ³¹ Ka barugireho, nibagambirana nibagira bati: Tihaliho ech’omuntu onu yakozire ekihikire cho kumwitira hamo kumuboha. ³² Agripa nagambira Festo ati: Omuntu onu yakuhikize kusurumurwa, akiba atayambeze Kaizari.

PAULO NASYABARA KUZA ROMA NIBEFUMA. ―NIBAGOBA MELITA NIBAKIRA BONA.

¹ Ka byategekirwe kubugira Paulo Italiya no kumuha n’embohe zindi omukuru w’abasirikale igana, izina lye Yuliyo, wa kohoroti ya Ogusto, ² nituhanama mu bwato bw’Adrumeta, nitutandika kusyabara nitubaramira ensi y’Aziya, Aristarko Omunasedoniya wa Tesalonika naguma ali n’etwe. ³ Bwire kucha nitugoba Sidoni; Yuliyo nagirira Paulo kifura, namufuha kuza mu banwani be no kwerabirira. ⁴ Ka twarugire aho, nitubaramira lubazu lwa Sipriya, kuba gwaliga guli muyaga gw’obutwe. ⁵ Nitubuga mu nanza ya Silisiya na Panfiliya, nitugoba Listra, mu Lisiya; ⁶ okwo omukuru w’abasirikale igana nasangayo obwato bw’Alekisandriya, obwabugaga kuza Italiya, naba wo kutuhikamo. ⁷ Tukabuga mpola mpola nitumara naku ningi, nitutamwa nituhika kw’amani obusyo ya Ginido, omuyaga gutuzibire, nitubaramira izinga lya Kreta, hehi na Salomona. ⁸ Nitubaramiraho kw’amani nitugoba mu kigobo echo bakweta bati: Kigobokizima, hehi n’aho haliga haliyo echaro echo bayetaga bati: Talasa. ⁹ Obwo enaku zaliga zarabireho ningi, n’olugendo lw’enanza nilubiha, kuba enaku zo kusiba zaliga zarabireho, Paulo nabagambira, ¹⁰ nagira ati: Imwe baseza, nabona okw’olugendo lwatandika kugir’obubi n’ebitegezi bingi, ti ha mpura yonka na ha bwato, nawe na ha myoyo zetu hona. ¹¹ Nawe omukuru w’abasirikale igana yaliga naikiriza omugobi na bakana bwato kukira ebyagambirwe Paulo. ¹² Kai obwo ekigobo chaliga kitasemere mu naku z’ekitiko, banamwingi nibategekerana kurugaho, baze kugoba, raba nibahicha, Fenise, ekigobo cha Kreta ekikulorera Afrika na Kori, niyo babere mu naku z’ekitiko. ¹³ Amalimbe nigahemba kake kake, nibachwa bati: twabona ebyo sanga nitwenda, nibakura isika kuruga Asoni, nibabaramira Kreta. ¹⁴ Kurabaho katungu kake, nigwihura omuyaga gw’ekihule, ogwo bakweta bati: Erakwilo; ¹⁵ obwato nibukwatw’omuyaga, butakuhicha kugwemera, nitusindikira omuyaga obwato, nituyeywa. ¹⁶ Nitubaramira ha kazinga ako, ako bakweta bati: Koda, nitutaho amani, niho nituhicha kuhanamya empanza. ¹⁷ Ka bagihanamize, nibataho ebyo kuhwera, nibaboha obwato, obwo batinaga kunagwa Sirti; nibahanantura itanga, nibasagarwa batyo chonka. ¹⁸ Obwo twaterwaga ekihure kingi, bwire kucha nibatubiza empura; ¹⁹ kai olunaku lwa kasatu nibatubiza ebintu byona byo mu bwato n’emikono zabo. ²⁰ Enaku ningi izoba n’enenezi bitakubonwa, omuyaga mwingi gutwangireho, twafwire omutima, tuti: Titukikira. ²¹ Ka bamazire naku ningi kulya nangu, niho Paulo naba wo kwemerera hagati yabo, nagira ati: Imwe baseza, mwaliga muli no kumpulira no kuleka kuruga Kreta, titwakubwene obubi bunu no kunaga bingi. ²² Hati nkubagambira kugumy’emitima; kuba tihakufwaho omuntu n’omo mul’imwe, nibw’obwato bwonka. ²³ Kuba mumalaika wa Mungu yanbonekera mu kiro cha lero, owe ine ndi we, kai niwe nkukolera, ²⁴ nagira ati: Paulo, otatina; oli no kwemerera mu meso ga Kaizari, kandi Mungu yakuha bona ab’okubuga nabo. ²⁵ Mbe nikwo mutyo, mugumy’emitima, baseza; kuba ine nkwikiriza Mungu, nk’okwo bilaba nk’omwo nagambirirwa. ²⁶ Nawe tuli no kugoba h’ezinga limo na limo.

²⁷ Ka habere mu kiro ch’ekumi na kana, twaliga nitubuga mu nanza y’Adriya, itumbi lili hehi no kuhika, ababugi nibachwa bati: echaro chabwenwe. ²⁸ Nibatimba omwoko, nibalenga bita makumi abili; ka berireho kake kurug’aho, nibabona ebita ikumi na bitanu. ²⁹ Nibatina bati: tutabalira ha byazi, nibanag’amasika ana ha nsezi y’obwato, nibayenda obwire buche. ³⁰ Ababugi ka bayenzire kwiruka mu bwato, nibahanantura empanza nibagigwereza, kuti nibayenda kunag’amasika ha lulimi lw’obwato, ³¹ Paulo nagambira omukuru w’abasirikale igana ati: Banu ka balabura kubera mu bwato, timukuhicha kukira. ³² Aho abasirikale nibaba bo kuchwagula engoye y’empanza, nibagileka kugenda. ³³ Ka bwachere, Paulo nabasaba bona balye ebilyo, nagira ati: Lero ni lunaku lw’ekumi na kana, mulindirire nimusiba, kulya kalyo nangu; ³⁴ nicho nkubasabira, nimulye ebilyo ha bwo kukira kwanu, kuba tihaliho isoke lya ha mutwe gw’omuntu mul’imwe elibura. ³⁵ Ka yamazire kugamba ebyo, nakwat’omukate, nalamiriza Mungu ha meso ga bona, natandika kulya. ³⁶ Bona nibasasa, na bonene nibakwat’ebilyo. ³⁷ Abantu mu bwato twaliga tuli twena hamo magana abili na makumi musanzu na mukaga. ³⁸ Bonene ka bamazire kulya no kwiguta, nibagerura empura mu bwato, nibatubiza engano mu nanza.

³⁹ Ka bwachere, tibamanyire echaro; nawe nibabona ikonda elili n’ekigobo, aho niho nibatekateka kuza kugobya obwato, nk’okwo bakubere nibahicha. ⁴⁰ Ka bamazire kukur’ amasika no kugerageza engoye za h’igobero, nibayesagara mu nanza, nibataho itanga inoro ha muyaga, nibagenda ha charo. ⁴¹ Obwo twaliga tuhikire ha murumo, nibagoby’obwato: olulimi lw’obwato nilusimbira, nibwikara butakutengeta, kai ensezi nefumurwa amani g’amakonzo. ⁴² Abasirikale nibategekerana kwita embohe, hatabaho omuntu wo kuziha akeruka. ⁴³ Nawe omukuru w’abasirikale igana, obwo yayendaga kukiza Paulo, nabazibira, kandi nabalagira ati: Abakuhicha kuziha nibo batandike kugwerera no kuhika ha charo, bakire. ⁴⁴ Kandi abasagire, abandi nibakirira ha mpero, abandi ha bintu ebyarugaga mu bwato. Mbe abantu bona nibatamwa nibahwera ha charo.

BALI H’EZINGA LYA MELITA. — PAULO NAHIKA ROMA.

¹ Ka twakizire, niho nitumanya okwo izinga likwetwa liti: Melita. Obufura obwo abasenzi batugirire ti buke; ² bakahemba omuliro nibatwihamo obutiti twena, kuba enzula yagwaga, n’embeho. ³ Paulo ka yakobakobize obusagate bw’obukwi, akabunaga mu muliro, enzoka nechumibwamo omuliro, neyezongerera ha mukono gwa Paulo. ⁴ Abasenzi ka babwene enzoka emwezongerere ha mukono, nibagambirana bati: Waza! omuntu onu ni mwisi, yakira mu nanza, nawe enzigu tizimuleka kulama. ⁵ Nawe wenene nasingisiza enzoka mu muliro, no kuhutazibwa nangu. ⁶ Bonene bachwaga bati: Akwiza kuzimba, aichure yagwire ha nsi nafwa; ka balindirireho katungu, kubona okwo alahutara nangu, nibachoka, nibagira bati: ni kimungu.

⁷ Aho haliga haliho ensambu y’omukuru wo mw’izinga, izina lye Publi, ayaliga atusagere owe natuchuma kuzima naku isatu. ⁸ Mbe aho ise Publi naba wo kulimbikwa omuswiza n’ensese. Paulo nataha mu nzu ye; ka yamazire kulembereza no kumutaho emikono, namukiza. ⁹ Ebyo ka byabere bityo, aba h’ezinga bona abaliga bali n’endwara nibeza nibakizibwa. ¹⁰ Bakatukuza n’ikuzo lingi, ka twayenzire kubuga, nibatuhikiramo ebyo twaliga nitwenda.

¹¹ Ka harabireho mezi asatu, nitubuga mu bwato bw’Alekisandriya, obwaliga buli h’ezinga mu naku z’ekitiko, bwaliga butonirweho olususo lw’abana b’amarongo Kastori na Polukisi. ¹² Ka twagobire Sirakuza, nitumarayo naku isatu. ¹³ Kurug’ aho nitubarama, nitugoba Regi; olunaku lumo niluhwa, amalimbe nigahemba, olunaku lwa kabili nitugoba Putoli, ¹⁴ aho nitusangaho abetu, nibatusaba kumaraho nabo naku musanzu; tutyo nituhika Roma. ¹⁵ Abetu ka batuhulize, nibeza kutwesungana kuhika mw’iguliro ly’Api na Bilabobisatu. Paulo ka yababwene, nasima Mungu, naguma.

¹⁶ Ka twahikire Roma, Paulo nahabwa kwikara wenka n’omusirikale, omulinzi we. ¹⁷ Ka harabireho naku isatu, nasumby’abakuru b’Abayahudi; ka basumbire, nabagambira ati: Baseza bana betu, ine nkabohwa Yeruzalemu, nibandeta mu ngaro z’Abanaroma, naho ntahenere ihanga lyetu hamo ntungwa za batata betu. ¹⁸ Ka bamazire kumbuza, bayendaga kunsurumula, obwo hal’ine haliga hataliho entambala n’emo yo kunitira. ¹⁹ Nawe Abayahudi ka bayangire, nintamwa ninambaza Kaizari, nawe naliga ntali n’ekigambo cho kuchulira ihanga lyetu. ²⁰ Nich’echo nayenderaga kubabonaho no kufumoraho n’emwe; nawe ha bwo kutegeza kwa Israeli nicho nazingererwe emiguha zinu. ²¹ Bonene nibamugambira bati: Itwe titwabwene ebaruwa z’ebigambo byawe kuruga Buyahudi, kai hona tihaliho omuntu mu betu ayezire kugamba hamo kukulega kigambo kibi. ²² Nawe tukwenda kuhulira hal’iwe eby’okutekateka, kuba twagambirwe okwo ebigambo by’edini enu bikuhakanwa hona hona.

²³ Ka bamazire kumulaganisya olunaku, banamwingi nibeza omwo yalalaga, akabolekerera namanyisya obukama bwa Mungu, nabahaniriza mu bya Yezu na mu Kilagiro cha Musa n’abalagi, kuruga kanencha kuhika kebazo. ²⁴ Abandi bakekiriza ebyagambirwe, abandi tibekirize. ²⁵ Bonene ka babuzire kuhulirizanya bonka, nibarugaho, Paulo nagamba ekigambo kimo, ati: Waza! Mwoyo Mutakatifu akafumorera kuzima mu kanwa ka Izaiya omulagi, nagambira batata ²⁶ ati: Roko mw’ihanga eli, obagambire oti: Mukuhuliza okutwi, kunu mutakusombokerwa, kai mulilora, hona mutakubona; ²⁷ kuba omutima gw’abantu abo guzitohire, bakuhuliza, amatwi galengahere, bakanagiriz’ameso gabo, baleke kubona n’ameso, no kuhulira n’amatwi, no kusombokerwa n’omutima, no kuhinduka, ntabakiza. ²⁸ Mbe nimumanye okw’obuchunguzi bunu bwa Mungu bwasagerwe mu mahanga, kai bonene balihulira. ²⁹ Ka yafumwere ebyo, Abayahudi nibamurugaho, nibahakanisyanya muno bonene bonka.

³⁰ Akamarayo myaka ibili mu nzu eyo yaliga asumbiremo, yayanankuraga bona abatahaga mu nzu ye, ³¹ namanyisya obukama bwa Mungu, nayolekerera eby’Omukama Yezu Kristu n’obwesige bwingi, atakuzibirwa.