Rómã

Kọ̃kọ̃bị́ Páũlũ ní sĩí sẽé ꞌbá

Rómã

vé rĩ pi ní rĩ

Tã búkũ rĩ vé rĩ ã ũlũngárá

Páũlũ sĩ kọ̃kọ̃bị́ ꞌdĩri sẽé ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí kụ̃rụ́ Rómã vé rĩ agá rĩ pi ní, lẽ ụ́ꞌdụ́kọ́ múké ꞌí ní sẽé vũrã ụrụkọꞌbée agásĩ rĩ vé tã ũlũú kộpi ní. Páũlũ ũlũ ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Yẹ́sụ̃ ní iꞌdaá rĩ vé lẹ́tị kĩnĩ, Múngú sẽ ꞌbá rĩ pi ícá pịrị ꞌí ẹndrẹtị gé ãngũ rĩ pi agásĩ céré, kộpi ní ẹ́sị́ ꞌbãá tã Múngú ní ꞌoó ĩ ní rĩ drị̃gé rĩ sĩ. Páũlũ iꞌda Yãhụ́dị̃ Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ní kĩnĩ, ụ́ꞌdụ́kọ́ ꞌdĩri kpá Búkũ Múngú vé Ũndĩ Ụ̃kụ rĩ rụzú rĩ agá anigé. Iꞌda kpá ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ní kĩnĩ, kộpi gõ adri ꞌbá Múngú vé ni, kộpi ní ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ ẹ̃ꞌyị̃ị́ rĩ sĩ. Ũlũ kĩnĩ, Múngú sẽ ꞌbâ ícá pịrị ꞌí ẹndrẹtị gé, ꞌbá ní ꞌi ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, adri ꞌyozú kínĩ, ꞌbá ní tãị́mbị́ rĩ ꞌdụụ́ ngaá rĩ sĩ kuyé. Índrí Uletere rĩ dõ ri ꞌbâ drị̃ ko ꞌbávé adringárá agá nĩ, ꞌbâ ícó adri sụ̃ Múngú ní lẽé rĩ tị́nị rá.

Búkũ rĩ vé ụ̃dụ̃ gé, cápĩtã 12-15 agá, Páũlũ ímbá lẹ́tị ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ní adrizú rĩ. Ũlũ kĩnĩ, lẽ ꞌbâ lẽkí ꞌbâ ọ̃gụ̃pị́ị lẽlẽ, ꞌbâ lẽkí ꞌbá riꞌbée ãgátá gãꞌbée ꞌbá be rĩ pi lẽlẽ, ãzini ꞌbâ lẽkí ꞌbá riꞌbá ꞌbâ ọ̃cụ̃ꞌbá rĩ pi lẽlẽ. Ãzini ũlũ ꞌbá ambugu ꞌbâ rụꞌbá rĩ pi vé ị̃njị̃ngárá ã tã. Ụ̃dụ̃ ni gé, cápĩtã 16 agá, Páũlũ sẽ mõdó ívé ũndĩ Rómã gá rĩ pi ní, ri kộpi zịị́ rụ́ sĩ.

¹Ma Páũlũ ꞌi, ãtíꞌbágú riípi ẹ̃zị́ ngaápi Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ ní rĩ, Múngú ĩpẽ ma ꞌbá áyúãyũ ni rú, pẽ ma mụụ́ Múngú vé ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ ũlũú. ²Múngú ẹzị ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ vé tã kú ị́nọ́gọ́sị́ nẹ́bị̃ rĩ pi tị gé, sĩkí tã ni kú Búkũ Uletere Múngú vé rĩ agá. ³Ụ́ꞌdụ́kọ́ múké ĩ ní sĩí ꞌdĩri, sĩkí tã Múngú Mvọ́pị vé rĩ. Tịkí ĩri ꞌbá áda rú úyú ꞌbãgú Dãwụ́dị̃1:3 Dãwụ́dị̃: Múngú ĩpẽ Dãwụ́dị̃ ri adrií ꞌbãgú Ĩsẽrélẽ rĩ pi vé ni, ẹzị kĩnĩ, ꞌbãgú úꞌdí ri ímụ́ ĩfũ ĩrivé úyú agá, ĩri mãlũngã rĩ rụ mụzú ꞌdániꞌdáni, ꞌbãgú rĩ Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ꞌi. ꞌÍ lã Sãwụ́mã 132:11-12; Ẹ̃zị́ 2:30. Tịkí Dãwụ́dị̃ ri ị́sụ́ ãkũdẽ ílí rĩ ca élĩfũ ãlu (1,000) gí, ílí ꞌdãri gé, ị́sụ́ tịkí drĩ Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri kuyé. ꞌÍ lã 1 Sãmũélẽ 16-30; 2 Sãmũélẽ 1-24; 1 ꞌBãgú 1-2. vé rĩ agá. ⁴Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ Úpí ꞌbávé rĩ, ímụ́kí ĩri nị̃ị́ ámá Mvá Múngú vé ni, lókí Múngú ní ĩri ingaá gõó ídri rú ũkpõ Índrí Uletere rĩ vé rĩ sĩ rĩ gé. ⁵Yẹ́sụ̃ ꞌbã ẹ́sị́ múké ꞌbá ní, ũpẽ ꞌbâ ꞌbá ĩ ní rií áyúãyũ ni pi rú, ꞌbâ mụkí tị sẽé ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ní, kộpi ã újákí rí ẹ́sị́ Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃zú, kộpi ã ꞌdụkí rí tã ĩri ní ẹzịị́ rĩ ngaá, ãzini kộpi ẽ íngúkí rí Yẹ́sụ̃ ri. ⁶Ĩmi ꞌbá adriꞌbá Rómã gá ꞌdĩꞌbée, Múngú zị ĩmi ímụ́ adrií ꞌbá Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé ni.

⁷Ĩmi ꞌbá Rómã vé Múngú ní lẽélẽ, ĩri ní zịị́ ꞌbá ívé ni rĩ pi, á sĩ kọ̃kọ̃bị́ ꞌdĩri sẽé ĩmi ní nĩ.

Ẹ́sị́ múké, ãzini tãkíri ꞌbá Ẹ́tẹ́pị Múngú vé rĩ, ãzini Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé rĩ ã adri ĩmi be.

Páũlũ lẽ ꞌdeé mụụ́ Rómã gá.

⁸Drị̃drị̃ ni, á lẽ õwõꞌdĩfô sẽé Múngú ní rụ́ Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé rĩ sĩ ĩmi tã sĩ, ãꞌdiãtãsĩyã ẹ́sị́ ĩmi ní ꞌbãá Múngú drị̃gé ꞌdĩri vé tã ayi mụzú vũ drị̃gé sĩ céré. ⁹Múngú má ní rií ẹ̃zị́ ngaá ĩri ní ẹ́sị́ be céré, má ní rií ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Mvọ́pị vé rĩ ũlũú rĩ, nị̃ tã má ní rií zịị́ ĩmi ní njị̃ị́ ꞌdĩri céré rá. ¹⁰Ụ́ꞌdụ́ céré, má kãdõ rií Múngú ri zịị́, ma ri zị tị ni gé, ãꞌyĩ dõ rá, ã zị̃ má ní lẹ́tị mụzú ĩmi ndrezú Rómã gá ꞌdĩlé.

¹¹Á lẽ mụụ́ ĩmi ndreé, mâ zị rí Múngú ri, ã sẽ rí ĩmi ní fẽfẽ Índrí Uletere rĩ vé rĩ, ĩmi adrikí rí ũkpó ũkpó ĩmivé ẹ̃ꞌyị̃ngárá agá. ¹²ꞌBá kãdõ ꞌbâ úmú ĩmi be trụ́, mávé ẹ̃ꞌyị̃ngárá ri ĩmî ẹ́sị́ ímbá, ĩmivé ẹ̃ꞌyị̃ngárá ri kpá mâ ẹ́sị́ ímbá. ¹³Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị má ní lẽélẽ rĩ pi, má útú ma kõdô lẽzú mụzú ĩmi ndrezú vú be tré, tã ụrụkọꞌbée ugakí mâ lẹ́tị cí cĩmgbá ícázú ãndrũ sĩ. Á lẽ mụụ́ ẹ̃zị́ ngaá ĩmi ãsámvú gé, sụ̃ má ní ẹ̃zị́ ngaá vũrã ụrụkọꞌbée agá ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ãsámvú gé rĩ tị́nị, ĩmi ẹ̃ꞌyị̃kí rí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri.

¹⁴Á ꞌbã ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Múngú vé rĩ ã tã ãmbúgú má ẹ́sị́ agá, á lẽ mụụ́ ũlũú Gị̃rị́kị̃ rĩ pi ní, ãzini ꞌbá adriꞌbée Gị̃rị́kị̃ rú ku rĩ pi ní, ꞌbá úmĩ be rĩ pi ní, ãzini ꞌbá azakaza rú rĩ pi ní. ¹⁵Tã ni sĩ, má ní lẽzú mụzú ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ ũlũzú ĩmi ní Rómã gá ꞌdĩlé ãní.

¹⁶Mâ drị̃ ícó njaá ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ vé ũlũngárá ã tã sĩ ku, ãꞌdiãtãsĩyã ĩri ũkpó Múngú vé ni, ĩri ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi pa ĩvé ũnjĩkãnyã agásĩ rá. Drị̃drị̃ ni, ĩ Yãhụ́dị̃ rĩ pi pa, ĩ kúru ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi pa ndõ. ¹⁷Ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ, ĩri lẹ́tị ꞌbá rĩ ní adrizú pịrị Múngú ẹndrẹtị gé rĩ iꞌda nĩ. Múngú ri sẽ ꞌbá rĩ ícá pịrị ꞌí ẹndrẹtị gé ẹ̃ꞌyị̃ngárá sĩ, ãzini ꞌbá rĩ adri mụzú pịrị Múngú ẹndrẹtị gé ẹ̃ꞌyị̃ngárá vé tã sĩ, sụ̃ Búkũ Múngú vé rĩ ní ꞌyoó rĩ tị́nị, “ꞌBá tã be pịrị Múngú ẹndrẹtị gé rĩ, ĩrivé ẹ̃ꞌyị̃ngárá ri sẽ ĩri tã ꞌo pịrị.”1:17 Ãbãkụ́kã 2:4

Ũnjĩkãnyã ri sẽ Múngú ã ꞌa ri vé ũnjí ũnjí

¹⁸Múngú ã ꞌa ve ꞌbụ̃ gé ꞌdãá ũnjí ũnjí ꞌbá riꞌbée ũnjĩkãnyã ꞌoꞌbá, tã áda rĩ gãꞌbá sĩ rĩ pi ní. ¹⁹ꞌBá ũnjĩkãnyã ꞌoꞌbá ꞌdíni ꞌdĩꞌbée, kộpi nị̃kí tã áda Múngú vé rĩ rá, ãꞌdiãtãsĩyã Múngú iꞌda tã rĩ kộpi ní rá. ²⁰Ãꞌdiãtãsĩyã ĩ ní ꞌbụ̃ pi gbizú vũ be rĩ gé, ꞌbá rĩ pi ndrekí Múngú ã rụ́ꞌbá kuyé, ngá kộpi ní ndreé rĩ vũ Múngú ní gbií rĩ, ãzini ꞌbụ̃ ĩri ní gbií rĩ. Kộpi ndrekí ĩrivé ũkpõ adriípi mụzú ꞌdániꞌdáni rĩ, ãzini kộpi nị̃kí ĩrivé ọ̃sụ̃kã ámá ngá ĩri ní gbií rĩ pi ã rụ́ꞌbá gá. Kộpi ícókí ꞌyoó kínĩ, ĩ nị̃kí Múngú ri kuyé ꞌdíni ku.

²¹Kộpi ã nị̃kí dõ Múngú ri rá drãáãsĩyã, kộpi íngúkí Múngú ri ãluŋáni ku, kộpi sẽkí kpá ĩri ní õwõꞌdĩfô ku, kộpi ri tã azakaza vé ni pi ụ̃sụ̃, ãꞌdiãtãsĩyã kộpivé yị̃kị̂ tã pịrị ꞌozú rĩ ábá gí. ²²Kộpi ã ꞌyokí dõ kínĩ, ĩ ꞌbá tã nị̃ꞌbá ni pi drãáãsĩyã, kộpi ꞌbá azakaza rú ni pi. ²³Kộpi gãkí Múngú adriípi mụzú nyonyo Ũkpõ ꞌDị́pa rĩ ị̃njị̃gá sĩ, kộpi ri ngá ĩ ní údé drị́ sĩ sụ̃ ꞌbá áda tị́nị, ãríŋá tị́nị, ãnyãpá tị́nị, ị̃nị̃ tị́nị rĩ pi ị̃njị̃ị́ áyu.

²⁴Kúru Múngú adi kộpi ꞌí drị́gé sĩ rií tã ũnjí ũnjí ĩ ẹ́sị́ ní lẽé rĩ pi ꞌdụụ́ ngaá mụzú. Tã kộpi ní rií ꞌoó rĩ, ĩri drị̃njá sẽ, kộpi ri ĩ rụ́ꞌbá áyú rizú ọ̃wụ̃ ꞌbãzú mụzú ĩ ọ̃gụ̃pị́ị sĩ. ²⁵Kộpi gãkí tã áda Múngú vé rĩ ẹ̃ꞌyị̃gá sĩ, kộpi ãꞌyĩkí tã ũnjõ vé rĩ áyu. Kộpi gõkí rií ngá Múngú ní údé rĩ pi ị̃njị̃ị́ áyu, kộpi gãkí Múngú ꞌbụ̃ pi gbiípi vũ be ĩ ní rií íngú mụzú ꞌdániꞌdáni rĩ ị̃njị̃gá sĩ. Ãmĩnã.

²⁶Tã kộpi ní rií ꞌoó ꞌdĩri sĩ, Múngú adi kộpi ꞌí drị́gé sĩ rií ĩ rụ́ꞌbá áyú tã ũnjí ꞌozú mụzú, ũkú rĩ pi kukí lẹ́tị rizú adrizú ãgõ be rĩ ãní, kộpi gõkí rií laá ĩ sĩ ũkú rú. ²⁷Ãgõ rĩ pi kpá ꞌdíni, kộpi kukí lẹ́tị rizú adrizú ũkú be rĩ ãní, kộpi gõkí kpá rií laá ĩ sĩ ãgõ rú. Kộpi rikí tã drị̃njá sẽépi ni ꞌoó mụzú ĩ ãsámvú gé sĩ ĩ drị̃kã sĩ, ũnjĩkãnyã kộpi ní ꞌoó ꞌdĩri sĩ, ĩrĩŋãkí kộpi ãní rá.

²⁸Kộpi ní gãá Múngú vé tã ẹ̃ꞌyị̃gá sĩ rĩ sĩ, Múngú adi kộpi ꞌí drị́gé sĩ, sẽ kộpi rikí tã ũnjí ĩvé úmĩ ábápi gí rĩ ní lũú kộpi ã ꞌokí rĩ ꞌoó mụzú, kộpi rikí tã ĩ ní ícó ꞌoó ku ni pi ꞌoó mụzú. ²⁹Tã ũnjí ga kộpi ẽ ẹ́sị́ agá tré tré, kộpi ri tã ãzãvũ rú ni pi ꞌo, kộpivé ẹ́sị́ ãmbúgú ngá drị̃gé, kộpi ri ꞌbá rĩ pi ngụ̃ ũnjí, kộpi ri ẹ́sị́ ꞌbã ꞌbá ãzi vé ngá drị̃gé, kộpi ri ãngũ úꞌdị́ꞌdị̃, kộpi ũmbá rú, kộpi ri ꞌbá rĩ pi ẽ mị ũꞌbã, kộpi ri tã ụ̃sụ̃ ꞌbá ụrụkọ drị̃gé ũnjí, kộpi ri ãngũ ꞌyoꞌyo. ³⁰Kộpi ri átángá ũnjí ꞌyo ꞌbá rĩ pi rụ́ꞌbá gá, kộpi ariꞌba Múngú vé ni, kộpi ri ꞌbá rĩ pi uꞌdaꞌda, kộpi ri ĩ íngú kínĩ, ĩ ndẽkí ꞌbá rĩ pi céré nĩ, kộpi ãfú rú, kộpi ri tã ũnjí ꞌo mụzú, kộpi ị̃njị̃kí ꞌbá ĩ tịꞌbá rĩ pi ku. ³¹Kộpi ụ̃sụ̃kí tã pịrị ku, ẹ̃ꞌyị̃ngárá kộpi ẽ ẹ́sị́ agá ꞌdãáyo, kộpi lẽkí ãngũ ku, kộpi ꞌbãkí ẹ́sị́ múké ꞌbá ãzi drị̃gé ku. ³²Kộpi nị̃kí tã pịrị Múngú ní ꞌyoó rĩ rá kĩnĩ, ꞌbá rĩ ꞌo dõ tã ũnjí, ĩri drã rá, ꞌbo ꞌbá rĩ pi ri tã rĩ ꞌo mụzú ãkã, kộpi ri ꞌbá rĩ pi ímbá, ꞌbá rĩ pi ã ꞌokí tã ũnjí ꞌdĩꞌbée mụzú.

Múngú ri tã lị pịrị

¹Ĩmi ri ꞌbá ụrụkọꞌbée tõ, ĩmi kínĩ, tã kộpi ní ꞌoó rĩ adri múké ku, ꞌbo tã ĩmi ní ꞌoó ꞌdĩri, ĩmi ícókí ĩmi úná tị ni gé sĩ bã ku. Ĩmi lịkí dõ tã ꞌbá rĩ pi drị̃gé kínĩ, kộpi ri tã ũnjí ꞌo, ĩmi ri tã lị ĩmi drị̃gé ũgõgõlé rú, ãꞌdiãtãsĩyã ĩmi kpá ri tã ãlu ãlu kộpi ní ꞌoó ꞌdĩri ꞌo ĩndĩ. ²ꞌBá nị̃kí rá, Múngú lị dõ tã ꞌbá rĩ drị̃gé ũnjĩkãnyã ĩri ní ꞌoó rĩ sĩ, tã ĩri ní lịị́ rĩ, ĩri pịrị. ³Ĩmi ꞌbá áda ꞌdĩꞌbée, ĩmi lịkí dõ tã ꞌbá ĩmi ní tõó ꞌdĩꞌbée drị̃gé, ị́sụ́zú ĩmi ri tã ãlu ãlu kộpi ní ꞌoó ꞌdĩri ꞌo, ĩmi ụ̃sụ̃kí ĩmi ícó ĩmi úná tã Múngú ní ímụ́ lịị́ ĩmi drị̃gé rĩ sị́gé sĩ rá? ⁴Ĩmi nị̃kí ámá ꞌyozú kínĩ, Múngú ri ẹ́sị́ be múké, ĩri tã ꞌdụ mụzú ẹ́sị́ be mãdã, ícó tã lịị́ ĩmi drị̃gé mbẽlẽŋá ku ꞌdíni kuyé? Ĩmi ndrekí tã ꞌdĩꞌbée kú ẹ̃zị́ ãkó? Ĩmi nị̃kí ámá ꞌyozú kínĩ, Múngú ku ĩmi ní lókí, ĩmi újákí rí ẹ́sị́ ĩmivé ũnjĩkãnyã agásĩ ꞌdíni kuyé?

⁵ꞌBo tã fi ĩmî ẹ́sị́ agá ku, ĩmi gãkí Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃gá sĩ. Ụ́ꞌdụ́ Múngú ní ímụ́zú tã lịzú pịrị rĩ kãdõ ícá, Múngú ã ꞌa ri ímụ́ ve ĩmi ní rá. ⁶Múngú ri ímụ́ tã lị ꞌbá ãlu ãlu drị̃gé ĩrivé tã ĩri ní ꞌoó rĩ vú sĩ.2:6 Sãwụ́mã 62:12; Nãpí 24:12⁷ꞌBá tã ꞌoꞌbá mụzú múké ãndẽngárá ãkó rĩ pi, kộpi ꞌbãkí ẹ́sị́ rizú ị̃njị̃ngárá, íngúngárá, adringárá mụzú nyonyo rĩ ndãzú ị́sụ́zú. Múngú ri ímụ́ kộpi ní ídri ꞌdániꞌdáni rĩ sẽ rá. ⁸ꞌBo ꞌbá riꞌbá ĩ tã ụ̃sụ̃ꞌbá áyu, ũnjĩkãnyã kuꞌbá ku, tã áda rĩ gãꞌbá sĩ rĩ pi, Múngú ri ímụ́ kộpi ĩrĩŋã rá. ⁹ꞌBá riípi ũnjĩkãnyã ꞌoópi rĩ, ĩ ímụ́ ĩri ĩrĩŋã ũnjí ũnjí. Drị̃drị̃ ni, ĩ íꞌdó Yãhụ́dị̃ rĩ pi ĩrĩŋã, ĩ kúru íbí ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ĩrĩŋã ndõ. ¹⁰ꞌBo ꞌbá céré tã ꞌoꞌbá pịrị rĩ pi, Múngú rĩ sẽ ĩ ímụ́ kộpi íngúngũ, ĩ kộpi ị̃njị̃njị̃, ãzini kộpi tãkíri ị́sụ́ rá. Drị̃drị̃ ni, ĩ íꞌdó Yãhụ́dị̃ rĩ pi vúgá, ĩri ca ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi vúgá. ¹¹Ãꞌdiãtãsĩyã Múngú ẹndrẹtị gé, ꞌbá rĩ pi céré trõtrõ.

¹²ꞌBá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ã nị̃kí dõ tãị́mbị́ Múngú ní ẹzịị́ ꞌdĩꞌbée kuyé drãáãsĩyã, kộpi ꞌokí dõ ũnjĩkãnyã, Múngú ri kộpi ĩrĩŋã ũnjĩkãnyã kộpi ní ꞌoó rĩ sĩ. Yãhụ́dị̃ tãị́mbị́ Múngú vé rĩ nị̃ꞌbá rá rĩ pi ꞌokí dõ ũnjĩkãnyã, Múngú ri kộpi ĩrĩŋã kộpi ní tãị́mbị́ rĩ ŋõó rĩ sĩ. ¹³ꞌBá Múngú vé tãị́mbị́ yịꞌbá kú bị́ sĩ, tã ni ꞌdụꞌbá ngaꞌbá ku rĩ pi, kộpi adrikí ꞌbá pịrị ku Múngú ẹndrẹtị gé. ꞌBo ꞌbá Múngú vé tãị́mbị́ ꞌdụꞌbá ngaꞌbá rá rĩ pi, kộpi ꞌbá pịrị Múngú ẹndrẹtị gé. ¹⁴ꞌBá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ẽ ị́sụ́kí dõ tãị́mbị́ Múngú vé rĩ yịị́ kuyé drãáãsĩyã, kộpi ní rií tã ꞌoó pịrị rĩ sĩ, ꞌdĩri lũ ꞌyozú kínĩ, tãị́mbị́ rĩ kộpi ẽ ẹ́sị́ agá ꞌdãá anigé. ¹⁵ꞌDĩri lũ ꞌyozú kínĩ, tãị́mbị́ Múngú vé rĩ kộpi ẽ ẹ́sị́ agá ꞌdãá anigé. Tã kộpi ní rií ụ̃sụ̃ụ́ rĩ, ĩri lũ kộpi ní, tã ĩ ní rií ꞌoó rĩ ũnjí, dõku tã ĩ ní rií ꞌoó rĩ pịrị. ¹⁶Ụ́ꞌdụ́ ĩ ní ímụ́zú tã lịzú ꞌdãri kãdõ ícá, Múngú ri ímụ́ Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ rĩ ĩpẽ tã lị ꞌbá drị̃gé tã ũnjí ꞌbá ní rií ũzụ̃ụ́ kuú ꞌbá ẹ́sị́ agá ꞌdĩꞌbée ã tã sĩ, ꞌdĩri ụ́ꞌdụ́kọ́ múké má ní ũlũú rĩ.

Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé tã ãzini tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ

¹⁷Ĩmi ri ꞌyo ĩmi Yãhụ́dị̃, ĩmi ri tãị́mbị́ rĩ vé tã ꞌdụ nga, ãzini ĩmi ri ĩmi íngú ꞌyozú kínĩ, ĩmi nị̃kí Múngú ri rá, ¹⁸ĩmi nị̃kí tã Múngú ní lẽé ĩmi ꞌokí rĩ rá, ĩmi nị̃kí tã múké rĩ pi tã ũnjí rĩ be rá, ãꞌdiãtãsĩyã ímbákí ĩmi ní tãị́mbị́ rĩ gí, ¹⁹ĩmi ụ̃sụ̃kí ĩmi ri ꞌbá mị ãkó rĩ pi ẽ drị̃ ko mụzú, ĩmi ri ka ụ̃tụ́ŋá rú ꞌbá riꞌbá ũnjĩkãnyã ꞌoꞌbá ị́nị́ŋá agá rĩ pi ní, ²⁰ĩmi ụ̃sụ̃kí, ĩmi kínĩ, ĩmi ri ꞌbá azakaza rú ni pi ímbá, ãzini ĩmi ri anjiŋá rĩ pi ímbá tã Múngú vé rĩ sĩ, ãꞌdiãtãsĩyã ĩmi kínĩ, ĩmi nị̃kí tãị́mbị́ rĩ gí, ĩri ĩmi ní tã nị̃ngárá sẽ, ãzini ĩri sẽ ĩmi tã áda rĩ nị̃ rá.

²¹ꞌBo ĩmi íni ri ꞌbá ụrụkọꞌbée ímbá rá pírí, tã ĩmi ní ímbá rĩ, ĩmi ꞌdụkí ngaá ku ãsĩ? Ĩmi ri ꞌbá ụrụkọꞌbée ímbá kínĩ, ã ụ̃gụ̃kí ngá ku, ꞌbo ĩmi ri ngá ụ̃gụ̃ ãlé? ²²Ĩmi ri lũ ꞌbá rĩ pi ní ọ̃wụ̃ ꞌbãngárá ri ũnjí pírí, ĩmi dí ri ọ̃wụ̃ ꞌbã ĩndĩ ãsĩ? Ĩmi kínĩ, ngá ĩ ní údé drị́ sĩ múngú rú ꞌdĩꞌbée ũnjí pírí, ngá ĩmi ní rizú ꞌbá Múngú ri nị̃ꞌbá kuyé rĩ pi vé ngá jó kộpi ní rizú ĩvé múngú rĩ pi ị̃njị̃zú rĩ agá rĩ pi ụ̃gụ̃zú rĩ ãꞌdi? ²³Ĩmi ri ĩmi íngú tãị́mbị́ rĩ sĩ pírí, ngá ĩmi ní tãị́mbị́ rĩ ŋõzú rá rĩ ãꞌdi? Ngá ĩmi ní Múngú ri ị̃njị̃zú ku rĩ ãꞌdi? ²⁴Sụ̃ ĩ ní sĩí Búkũ Múngú vé rĩ agá rĩ tị́nị, “Ĩmi sẽkí ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi idekí Múngú ri ĩmi tã sĩ.”2:24 Ĩsáyã 52:5; Ẽzẽkélẽ 36:22

²⁵Yãhụ́dị̃ tãị́mbị́ rĩ vé tã ꞌdụꞌbá ngaꞌbá rĩ pi vúgá ꞌdãá, ágélé ẽ tị lịngárá2:25 Ágélé ẽ tị lịngárá: Múngú lũ Ãbũrámã ní kĩnĩ, anji ãgõ Ãbũrámã vé rĩ pi adrikí dõ caá ụ́ꞌdụ́ ãrõ gí, lẽ ã úlị́kí kộpi ã ágélé ẽ tị rá, lũzú kínĩ, kộpi anji Múngú vé ni. ꞌBá rĩ ãꞌyĩ dõ ꞌî ágélé ẽ tị sẽé lịị́ gí, ĩri tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ ꞌdụ nga. ꞌÍ lã Íꞌdóngárá 17:9-14; Ẹ̃zị́ 15:1-5. ri múké. ꞌBo ꞌbá rĩ ŋõ dõ tãị́mbị́ rĩ gí, índré sụ̃ ꞌbá ĩ ní ágélé ni ẽ tị lịị́ kuyé rĩ tị́nị. ²⁶ꞌBá rĩ adri dõ Yãhụ́dị̃gú ku, lịkí dõ ĩrivé ágélé ẽ tị kuyé drãáãsĩyã, ꞌdụ dõ tãị́mbị́ Múngú vé rĩ ngaá rá, ĩri adri mvá Múngú vé ni. ²⁷ꞌBá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku, ĩ ní kộpi ágélé ẽ tị úlị́ kuyé ꞌdĩꞌbée, kộpi ꞌdụkí dõ tãị́mbị́ Múngú vé rĩ ngaá rá, ĩmi adriꞌbá Yãhụ́dị̃ ꞌdĩꞌbée, kộpi tã lị ĩmi drị̃gé rá, ãꞌdiãtãsĩyã ĩmi nị̃kí tãị́mbị́ rĩ rá, ãzini úlị́kí kpá ĩmî ágélé ẽ tị rá, ꞌbo ĩmi ŋõkí tãị́mbị́ rĩ rá.

²⁸Tịkí dõ mi Yãhụ́dị̃gú, lịkí dõ mî ágélé ẽ tị gí, ꞌbo ꞌí ꞌdụ dõ tãị́mbị́ rĩ ngaá kuyé, mí adri Yãhụ́dị̃gú áda ku. ²⁹ꞌBá rĩ ní adrizú Yãhụ́dị̃gú áda rú, lẽ Índrí Uletere rĩ ã sẽ ã újá ẹ́sị́. Ágélé ẽ tị lịngárá, ĩri tã rụ́ꞌbá vé ni, lịngárá áda rĩ, ĩri ẹ́sị́ újángárá, adri tãị́mbị́ ĩ ní sĩí drị́ sĩ rĩ kuyé. Íngúngárá múké rĩ, lẽ Múngú ẽ íngú ꞌbâ nĩ, adri ꞌyozú kínĩ, ꞌbá áda ri ꞌbâ íngú ni kuyé.

Múngú ri ícó tã ꞌí ní ẹzịị́ rĩ ꞌdụ nga rá

¹Mi dõ Yãhụ́dị̃gú, ngá múké mí ní ị́sụ́ adringárá Yãhụ́dị̃gú rú rĩ agá ꞌdĩgé rĩ ãꞌdi? Lịkí dõ mî ágélé ẽ tị rá, ngá múké mí ní ị́sụ́ ꞌa ni gé ꞌdĩgé rĩ ãꞌdi? ²Mi dõ Yãhụ́dị̃gú, tã múké kárákará anigé mí ní ícó ị́sụ́ rá ni pi. Drị̃drị̃ ni, ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Múngú vé rĩ sẽkí Yãhụ́dị̃ rĩ pi ní.

³Ádarú Yãhụ́dị̃ ụrụkọꞌbée ẹ̃ꞌyị̃kí ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Múngú vé rĩ kuyé, kộpi ní tã Múngú ní ẹzịị́ rĩ ẹ̃ꞌyị̃ị́ kuyé rĩ sĩ. ꞌDĩri nyo lũ kínĩ, Múngú ícó tã ꞌí ní ẹzịị́ rĩ ꞌdụụ́ ngaá ku ꞌdíni rá? ⁴Kuyé! ꞌBá rĩ pi dõ céré ũnjó rú drãáãsĩyã, tã Múngú ní ꞌyoó rĩ, ĩri tã áda, sụ̃ ĩ ní sĩí Búkũ Múngú vé rĩ agá rĩ tị́nị,

“Múngú, tã mí ní átá rĩ, ĩri adri pịrị,

tã mí ní lịị́ rĩ, ĩri adri pịrị.”3:4 Sãwụ́mã 51:4

⁵Ũnjĩkãnyã ꞌbá ní rií ꞌoó rĩ, ĩri dõ iꞌda ꞌbá rĩ pi ní ꞌyozú kínĩ, Múngú ri tã be pịrị pírí, ngá ꞌbá ní ꞌyozú kínĩ, Múngú ĩrĩŋã dõ ꞌbâ, ĩri ũnjí rĩ ãꞌdi? (Ma ri átá yị̃kị̂ ꞌbá áda vé ni sĩ.) ⁶ꞌBo adri ꞌdíni ku! Múngú lị dõ tã pịrị ku, ĩri ícó tã lị ꞌbá adriꞌbá vũ drị̃gé nõgó rĩ pi drị̃gé íngóni? ⁷ꞌBá ãzi ri ícó ꞌyo, “Ũnjõ má ní ụ́lị́ rĩ, ĩri dõ lũ kínĩ, tã Múngú ní átá rĩ, ĩri tã áda, ĩ dõ Múngú ri íngú ãní rá pírí, ngá ĩ ní ꞌyozú kínĩ, ma ꞌbá ũnjí rĩ ãꞌdi?” ⁸ꞌBá ụrụkọꞌbée rikí ꞌyoó kínĩ, ꞌbá kĩnĩ, “Lẽ ꞌbâ ꞌokí ũnjĩkãnyã, ꞌbâ ị́sụ́kí rí tã múké.” ꞌBá ꞌbâ ideꞌbá ꞌdíni ꞌdĩꞌbée, ĩri múké Múngú ní tã lịzú kộpi drị̃gé.

ꞌBá ãzi tã be pịrị ni ꞌdãáyo

⁹Kúru ꞌbâ ꞌyokí rí ngóni? ꞌBâ ꞌyokí rí kínĩ, ꞌbâ Yãhụ́dị̃ rú ꞌbâ múké, ꞌbá ndẽkí ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi rá ꞌdíni? Adri ꞌdíni kuyé, ꞌbá ꞌyokí drị̃drị̃ rá, ꞌbá kĩnĩ, Yãhụ́dị̃ rĩ pi ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi be, ꞌokí céré ũnjĩkãnyã rá. ¹⁰Sụ̃ ĩ ní sĩí Búkũ Múngú vé rĩ agá rĩ tị́nị kínĩ,

“ꞌBá tã be pịrị Múngú ẹndrẹtị gé ni ꞌdãáyo.

¹¹ꞌBá tã Múngú vé rĩ ní fií drị̃ ni gé ni ꞌdãáyo,

ꞌbá úvá ꞌbãápi Múngú ri ndãápi ni ꞌdãáyo.

¹²ꞌBá rĩ pi céré gãkí Múngú ri sĩ,

kộpi ícákí kuú Múngú ẹndrẹtị gé ẹ̃zị́ ãkó,

ꞌbá tã ꞌoópi pịrị ni ꞌdãáyo,

ãluŋáni ꞌdãáyo.”3:12 Sãwụ́mã 14:1-3; 53:1-3; Ẽkĩlẽsĩásĩtĩ 7:20

¹³“Átángá riípi ĩfũúpi kộpi tị gé sĩ rĩ ũnjíkãnyãkãnyã,

adri sụ̃ ãvũ ŋmaápi ngụ̃ụ́pi ũnjí ꞌbụ́ agálésĩla rĩ tị́nị,

kộpivé ádra ri céré átángá ũnjõ vé ni átá.”3:13 Sãwụ́mã 5:9

“Átángá riípi ĩfũúpi kộpi tị gé sĩ rĩ, sụ̃ kícú ị̃nị̃ vé rĩ tị́nị.”3:13 Sãwụ́mã 140:3

¹⁴“Átángá kộpi tị gé rĩ céré ụ̃kẹ́ngẹlị, kộpi ri ãngũ wãwã.”3:14 Sãwụ́mã 10:7

¹⁵“Kộpi nju mbẽlẽŋá mụ ꞌbá rĩ pi vé ãrí dã.

¹⁶Vũrã kộpi ní rizú ẹ́cị́zú rĩ agásĩ céré, kộpi ri ngá rĩ pi iza mụzú, ꞌbá rĩ pi ri ngo mụzú ãní ngongo.

¹⁷Adringárá tã be kíri rĩ, kộpi nị̃kí kuyé.”3:17 Ĩsáyã 59:7-8

¹⁸“Kộpi rukí Múngú ri ku.”3:18 Sãwụ́mã 36:1

¹⁹ꞌBá nị̃kí rá ꞌyozú kínĩ, tãị́mbị́ ĩ ní sĩí ꞌdĩri, sĩkí ꞌbá ĩ ꞌbãꞌbée tãị́mbị́ rĩ ã pálé gá rĩ pi ní. ꞌBá ãzi ícó ãgátá gãá tãị́mbị́ rĩ vé tã sĩ ku, ꞌbá vũ drị̃gé rĩ pi céré ímụ́ pá tu Múngú ẹndrẹtị gé, ĩ tã lị kộpi drị̃gé ũnjĩkãnyã kộpi ní ꞌoó rĩ sĩ. ²⁰Múngú ícó ꞌbá rĩ ãꞌyĩí adrií pịrị ꞌí ẹndrẹtị gé ꞌyéŋá tãị́mbị́ ĩri ní ꞌdụụ́ ngaá rĩ sĩ ku, ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbá rĩ ícó tãị́mbị́ rĩ ꞌdụụ́ ngaá céré ku, tãị́mbị́ rĩ, ĩri ũnjĩkãnyã ꞌbá rĩ ní ꞌoó rĩ iꞌda nĩ.

Ẹ̃ꞌyị̃ngárá ri sẽ ꞌbâ adri anji Múngú vé ni

²¹Nóni Múngú iꞌda ꞌbá ní lẹ́tị ãzi ꞌbá ní adrizú ãní pịrị ꞌî ẹndrẹtị gé ni gí, ícókí ꞌbâ ꞌbãá adrií ꞌbá pịrị ꞌbá ní tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ ꞌdụụ́ ngaá rĩ sĩ ku. Lẹ́tị úꞌdí pịrị ĩ ní iꞌdaá ꞌdĩri, sĩkí tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ agá rá, ãzini nẹ́bị̃ rĩ pi ũlũkí kpá rá. ²²ꞌBá céré Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí, ẹ́sị́ ꞌbãꞌbée ĩri drị̃gé rĩ pi, Múngú ri kộpi ãꞌyĩ adri ꞌbá pịrị ꞌí ẹndrẹtị gé. Lẹ́tị ãzi túngú ꞌbá rĩ ní adrizú pịrị Múngú ẹndrẹtị gé ni ꞌdãáyo. ²³ꞌBá céré ꞌokí ũnjĩkãnyã rá, ꞌbá ãzi ícópi tã céré Múngú ní lẽé ꞌbá rĩ pi ã ꞌokí rĩ pi ꞌoópi ni ꞌdãáyo. ²⁴Múngú vé ẹ́sị́ múké rĩ sĩ, ãꞌyĩ ꞌbâ píríni adrií ꞌbá pịrị ni pi, ĩpẽ Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ ri ímụ́ ꞌbâ drị̃ jeé ꞌbávé ũnjĩkãnyã agásĩ. ²⁵Múngú ĩpẽ Yẹ́sụ̃ ri ímụ́ drãá rọ̃bọ̃ŋọ̃ rú, ĩrivé ãrí dã ꞌbâ trũzú ãní ꞌbávé ũnjĩkãnyã agásĩ. ꞌDĩri iꞌda kínĩ, Múngú ꞌo tã pịrị, ꞌbã ẹ́sị́ mãdã ĩrĩŋã ꞌbá ũnjĩkãnyã ꞌoꞌbá ọ́tụ́ ị́nọ́gọ́sị́ rĩ pi kuyé. ²⁶Múngú ꞌo tã ꞌdĩri ꞌdíni, ꞌî iꞌda rí ívé tã pịrị rĩ lókí ãndrũ nõri gé, ĩri ꞌbá Yẹ́sụ̃ rĩ ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ãꞌyĩ adri pịrị.

²⁷ꞌBâ nyo ícó ꞌbâ íngú ꞌyozú kínĩ, Múngú ri ꞌbâ ꞌbã adri pịrị ꞌbá ní tãị́mbị́ rĩ ꞌdụụ́ ngaá rĩ sĩ ꞌdíni rá? Adri ꞌdíni kuyé. Trũkí ꞌbâ tã múké ꞌbá ní ꞌoó rĩ sĩ kuyé, trũkí ꞌbâ tã ꞌbá ní Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ. ²⁸ꞌBâ adri pịrị Múngú ẹndrẹtị gé, ꞌbá ní Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, adri ꞌyozú kínĩ, ꞌbá ní tãị́mbị́ rĩ ꞌdụụ́ ngaá rĩ sĩ kuyé. ²⁹Múngú ri nyo ꞌyéŋá Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé ni ọ́ꞌdụ́kụ́lẹ? Adri ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi vé ni ĩndĩ kuyé? Múngú ri ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi vé ni ĩndĩ. ³⁰Múngú ri ꞌyéŋá ãlu, ĩri ꞌbá ĩ ní kộpi ã ágélé ẽ tị úlị́ gí rĩ pi ãꞌyĩ adri ꞌbá pịrị ĩvé ẹ̃ꞌyị̃ngárá ã tã sĩ, ĩri kpá ꞌbá ĩ ní kộpi ã ágélé ẽ tị úlị́ kuyé rĩ pi ãꞌyĩ ĩvé ẹ̃ꞌyị̃ngárá ã tã sĩ. ³¹ꞌBá ní Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, ꞌbâ nyo ícó tãị́mbị́ rĩ ꞌdụ ꞌbe vũgá rá? Adri ꞌdíni kuyé, ꞌbá rụkí tãị́mbị́ rĩ vé tã tị́tị́.

Ẹ̃ꞌyị̃ngárá sĩ Ãbũrámã ri ꞌbá pịrị

¹Ngá sẽépi Múngú ní ꞌbá ẹ́ꞌbị́pị Ãbũrámã4:1 Ãbũrámã: Múngú zị Ãbũrámã ri kĩnĩ, ã ku ívé ꞌbá ꞌbẹ̃tị́ ãsámvú gé rĩ pi, ã ku ívé ãngũ, ã ꞌde mụụ́ ãngũ ãzi úꞌdí ni gé. Ãbũrámã ri ẹ́ꞌbị́pị Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé rĩ, tịkí ĩri ílí élĩfũ ãlu mụ̃dụ̃rụ̃lụ̃ ãrõ (1,800) gé, ị́sụ́ tịkí drĩ Yẹ́sụ̃ ri kuyé. ꞌÍ lã Íꞌdóngárá 12-25. ri ꞌdụzú ꞌbãzú ꞌbá pịrị rú rĩ ãꞌdi? ²Múngú ꞌbã té dõ Ãbũrámã ri adrií pịrị ẹ̃zị́ múké ĩri ní ngaá rĩ sĩ, Ãbũrámã ri té ꞌi íngú rá, ꞌbo Ãbũrámã íngú ꞌi Múngú ẹndrẹtị gé kuyé, ãꞌdiãtãsĩyã Múngú ꞌbã ꞌbá rĩ adrií pịrị ẹ̃zị́ ĩri ní ngaá rĩ ã tã sĩ ku. ³Búkũ Múngú vé rĩ lũ ꞌbá ní tã ngóni? Kĩnĩ, “Ãbũrámã ẹ̃ꞌyị̃ Múngú ri rá, Múngú ãꞌyĩ ĩri adrií ꞌbá pịrị ꞌí ẹndrẹtị gé.”4:3 Íꞌdóngárá 15:6

⁴ꞌBá rĩ nga dõ ẹ̃zị́ ꞌbá ãzi vúgá, mũfẽngã ĩ ní ĩri ũfẽzú rĩ adri ꞌyozú kínĩ, sẽkí ĩri ní fẽfẽ rú kuyé, ĩ ĩri ũfẽ ẹ̃zị́ ĩri ní ngaá rĩ sĩ. ⁵Múngú ri ꞌbá rĩ ãꞌyĩ adri ꞌbá pịrị adri ꞌyozú kínĩ, ẹ̃zị́ ĩri ní ngaá rĩ sĩ kuyé, Múngú ri ꞌbá ũnjĩkãnyã ꞌoópi rĩ ãꞌyĩ adri pịrị, ĩri ní ꞌi ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ. ⁶Búkũ Múngú vé rĩ agá, ꞌbãgú Dãwụ́dị̃ átá kpá ꞌdíni kĩnĩ, Múngú ri ꞌbá rĩ pi ãꞌyĩ adri pịrị ꞌí ẹndrẹtị gé, adri ꞌyozú kínĩ, ẹ̃zị́ kộpi ní ngaá rĩ sĩ kuyé.

⁷“ꞌBá ĩ ní kộpivé ũnjĩkãnyã trũú gí rĩ pi,

ãzini ꞌbá ĩ ní kộpivé ũnjĩkãnyã ũjĩí gí rĩ pi,

kộpi tãkíri ị́sụ́ rá.

⁸ꞌBá Úpí ní ĩrĩŋãá ĩrivé ũnjĩkãnyã ã tã sĩ kuyé rĩ, ĩri tãkíri ị́sụ́ rá,

Úpí gõ ĩrivé ũnjĩkãnyã ã tã ígá dị̃ị́ ku.”4:8 Sãwụ́mã 32:1-2

⁹Tãkíri Múngú ní sẽé ꞌbá rĩ pi ní ꞌdĩri, sẽkí nyo ꞌyéŋá Yãhụ́dị̃ ĩ ní kộpi ã ágélé ẽ tị úlị́ gí rĩ pi ní, dõku sẽkí kpá ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku ĩ ágélé ẽ tị úlị́ꞌbá kuyé rĩ pi ní ĩndĩ? ꞌBá rikí ꞌyoó, Múngú ãꞌyĩ Ãbũrámã ri adrií ꞌbá pịrị, Ãbũrámã ní ĩri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ. ¹⁰Múngú ãꞌyĩ Ãbũrámã ri adrií ꞌbá pịrị lókí ngõri gé? Ãꞌyĩ ĩri ị́sụ́ lịkí ágélé ni ẽ tị gí yã, dõku ị́sụ́ lịkí drĩ ágélé ni ẽ tị kuyé? Múngú ãꞌyĩ Ãbũrámã ri adrií ꞌbá pịrị ị́sụ́ lịkí drĩ ágélé ni ẽ tị kuyé. ¹¹Ãbũrámã ãꞌyĩ ꞌî ágélé ẽ tị sẽé lịị́, ã adri rí bị́lẹ́mị rú lũzú kínĩ, Múngú ãꞌyĩ ꞌi ị́nọ́gọ́sị́, ꞌí ní Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, Múngú ãꞌyĩ ĩri ꞌbá pịrị ꞌí ẹndrẹtị gé, ị́sụ́ drĩ lịkí ágélé ni ẽ tị kuyé. ꞌBá céré Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí, sẽꞌbá ĩ ágélé ẽ tị úlị́ꞌbá kuyé rĩ pi, kộpi céré anji Ãbũrámã vé ni. Ĩ kộpi lã céré ꞌbá pịrị, kộpivé ẹ̃ꞌyị̃ngárá ã tã sĩ. ¹²Ãbũrámã ri kpá ẹ́tẹ́pị ꞌbá ĩ ní kộpi ã ágélé ẽ tị úlị́ gí rĩ pi vé ni, kộpi ũbĩkí dõ Ãbũrámã ã pámvú Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃zú sụ̃ Ãbũrámã ní Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ ị́sụ́zú lịkí drĩ ágélé ni ẽ tị kuyé rĩ tị́nị rá.

¹³Múngú ẹzị kĩnĩ, ꞌi ímụ́ ãngũ rĩ sẽ Ãbũrámã pi ní úyú ĩrivé rĩ pi be. Tã ĩri ní ẹzịị́ ꞌdĩri adri ꞌyozú kínĩ, Ãbũrámã ní tãị́mbị́ rĩ ꞌdụụ́ ngaá rĩ sĩ kuyé, ĩri ní Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, Múngú ꞌbã ĩri adrií pịrị ꞌí ẹndrẹtị gé. ¹⁴Múngú ẹzị té dõ ãngũ rĩ ꞌyéŋá ꞌbá tãị́mbị́ rĩ ꞌdụꞌbá ngaꞌbá rĩ pi ní, ẹ̃ꞌyị̃ngárá ri té adri ẹ̃zị́ ãkó, tã Múngú ní ẹzịị́ rĩ, ífífí ni ri adri ꞌdãáyo. ¹⁵ꞌBá rĩ ŋõ dõ tãị́mbị́ rĩ gí, Múngú ri ĩri ĩrĩŋã ãní rá. Tãị́mbị́ ã adri té dõ ꞌdãáyo, tã ãzi lũúpi kínĩ, ꞌbá rĩ ŋõ tãị́mbị́ gí ꞌdíni ꞌdãáyo.

¹⁶Múngú ri tã ẹzị ꞌbá ꞌi ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ní ívé ẹ́sị́ múké rĩ sĩ. Ẹzị tã ri úyú Ãbũrámã vé rĩ pi ní céré, ẹzị ꞌyéŋá ꞌbá tãị́mbị́ rĩ rụꞌbá rĩ pi ní kuyé, ẹzị kpá ꞌbá ẹ̃ꞌyị̃ngárá be Ãbũrámã vé rĩ tị́nị rĩ pi ní ĩndĩ. Ãbũrámã ri ẹ́tẹ́pị ꞌbá ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi vé ni céré. ¹⁷Sĩkí Búkũ Múngú vé rĩ agá kínĩ, “Á ꞌbã mi adrií ẹ́tẹ́pị sụ́rụ́ kárákará pi vé ni.”4:17 Íꞌdóngárá 17:5 Ãbũrámã ri ꞌbá ẹ́tẹ́pị Múngú ẹndrẹtị gé ꞌdãá, ẹ̃ꞌyị̃ Múngú ãvũ sẽépi ídrípi gõó ídri rú, ãzini ngá rĩ pi gbiípi ĩfũúpi ngá adriípi ꞌdãáyo ni agásĩ rĩ rá.

¹⁸Ãbũrámã ã ụ̃sụ̃ dõ ꞌí ícó mvá tịị́ ku drãáãsĩyã, ꞌbã ẹ́sị́ tã Múngú ní ꞌyoó, “Mívé úyú ri ímụ́ ízú kárákará,”4:18 Íꞌdóngárá 15:5 ꞌdĩri ẹ̃ꞌyị̃zú rá. ¹⁹Ãbũrámã ã dẽ dõ, ĩrivé ílí lẽ dõ kõdô caá mụ̃dụ̃rụ̃lụ̃ ãlu, ũkú ni Sárã ã adri dõ úndó rú drãáãsĩyã, Ãbũrámã vé ẹ̃ꞌyị̃ngárá ísị́ ĩgõó vúlé kuyé. ²⁰Ãbũrámã ꞌbã ꞌî ẹ́sị́ céré kuú tã Múngú ní ẹzịị́ ꞌí ní ꞌdĩri drị̃gé. Ádarú Ãbũrámã tu pá tị́tị́ ívé ẹ̃ꞌyị̃ngárá agá, ĩrivé ẹ̃ꞌyị̃ngárá ꞌdĩri sẽ íngúkí Múngú ri ãní rá. ²¹Ãbũrámã nị̃ ámá uletere ꞌyozú kínĩ, Múngú ri ũkpõ be, ĩri tã ꞌí ní ẹzịị́ rĩ ꞌdụ nga rá. ²²Ãbũrámã ní Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, Múngú ãꞌyĩ ĩri adrií ꞌbá pịrị ꞌí ẹndrẹtị gé.

²³Múngú ꞌbã Ãbũrámã ri adrií ꞌbá pịrị ꞌí ẹndrẹtị gé, ĩri ní Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, tã Múngú ní ꞌyoó ꞌdĩri adri ꞌyéŋá Ãbũrámã ní kuyé, ²⁴Múngú ꞌyo kpá tã ꞌdĩri ꞌbá ní ĩndĩ, ꞌbá ní Múngú Úpí Yẹ́sụ̃ ri íngápi gõópi ídri rú drãngárá gálésĩ rĩ ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, ꞌbávé ẹ̃ꞌyị̃ngárá ꞌdĩri sẽ Múngú ní kpá ꞌbâ ãꞌyĩí adrií pịrị ꞌí ẹndrẹtị gé ãní. ²⁵Múngú sẽ Yẹ́sụ̃ ri drãá ꞌbávé ũnjĩkãnyã ã tã sĩ, inga ĩri gõó ídri rú, ꞌî ãꞌyĩ rí ꞌbâ adrií pịrị ꞌí ẹndrẹtị gé.

Ẹ̃ꞌyị̃ngárá ri ãyĩkõ sẽ

¹ꞌBá ní Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, Múngú sẽ ꞌbâ ícá pịrị ꞌí ẹndrẹtị gé, ꞌbâ nóni adri tã be kíri Múngú ẹndrẹtị gé, tã múké Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ní ꞌoó ꞌbá ní rĩ sĩ. ²Yẹ́sụ̃ íjị́ ꞌbâ iꞌdaá Múngú ẹndrẹtị gé, ãꞌyĩ ꞌbâ ícá pịrị ẹ́sị́ múké ívé rĩ sĩ, ãzini ꞌbá ní ꞌi ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ. ꞌBá nị̃kí ámá uletere ꞌyozú kínĩ, ꞌbâ ãyĩkõ sĩ, ꞌbâ ri ẹ́sị́ ꞌbã lẽzú Múngú vé dị̃ngárá pọ̃wụ̃pọ̃wụ̃ ꞌdãri ị́sụ́zú. ³ꞌBâ kpá ĩzãngã ị́sụ́ rá, ꞌbo ĩzãngã rĩ agá, ꞌbâ adri ãyĩkõ sĩ, ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbâ ẹ́sị́ úmbé ĩzãngã rĩ ã nyangárá gá. ⁴Ẹ́sị́ úmbéngárá ĩzãngã nyazú rĩ, ĩri sẽ ꞌbâ adri ũkpó ũkpó, Múngú ri ꞌbâ ãꞌyĩ rá, adringárá ũkpó ũkpó ꞌdíni ꞌdĩri, ĩri sẽ ꞌbâ ẹ́sị́ ꞌbã tã ĩ ní ímụ́ ꞌbâ pazú rĩ drị̃gé. ⁵Ẹ́sị́ ꞌbá ní ꞌbãá tã drị̃drị̃ ꞌdĩlé rĩ drị̃gé ꞌdĩri, ꞌbâ úvá ícó fũú ãní ku, ãꞌdiãtãsĩyã Múngú ĩpẽ Índrí Uletere rĩ ímụ́ ívé lẽngárá sẽé ꞌbá ẹ́sị́ agá nĩ.

⁶Kúrísítõ ímụ́ drãá ꞌbâ paá sâ pịrị rĩ gé, sâ ꞌdãri gé, ꞌbâ ũnjĩkãnyã agá, ꞌbá ícókí ꞌbâ paá ũnjĩkãnyã rĩ agásĩ bã ku. ⁷Ĩri ũkpó ũkpó ꞌbá ãzi ní ꞌi adizú drãzú ꞌbá tã be pịrị Múngú ẹndrẹtị gé rĩ ã tã sĩ. Sâ ãzi ni sĩ, ꞌbá ãzi ri ícó ꞌi adi sẽ drã ꞌbá tã be múké rĩ ã tã sĩ rá. ⁸ꞌBâ adrikí dõ ũnjĩkãnyã agá drãáãsĩyã, Múngú iꞌda ívé lẽngárá ꞌbá ní ãmbúgú, ĩpẽ Kúrísítõ ri ímụ́ drãá ꞌbâ tã sĩ.

⁹Múngú ãꞌyĩ ꞌbâ adrií pịrị ꞌí ẹndrẹtị gé Yẹ́sụ̃ vé ãrí dãápi rĩ sĩ, tã agaápi rá rĩ, ĩri tã úmvúlésĩ Yẹ́sụ̃ ní ꞌbâ pazú jĩkó Múngú ní tã lịzú ꞌbá drị̃gé rĩ agásĩ rĩ. ¹⁰ꞌBâ adrikí dõ ándúrú ariꞌba Múngú vé ni drãáãsĩyã, Múngú údé ꞌbâ ãsámvú ꞌí be rĩ ícá múké Mvọ́pị vé drãngárá sĩ gí. Tã agaápi rá rĩ, Múngú ri ímụ́ ꞌbâ pa ꞌî Mvọ́pị ní ídrí gí rĩ sĩ. ¹¹ꞌBo tã rĩ adri ꞌyéŋá ꞌdĩ kuyé, ꞌbâ nóni ãyĩkõ sĩ, ãꞌdiãtãsĩyã Múngú ĩpẽ Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri ímụ́ ꞌbâ ãsámvú údé Múngú be.

Ãdámã pi vé tã Kúrísítõ be rĩ

¹²Ãdámã kã ũnjĩkãnyã ꞌoó gí, sẽ ũnjĩkãnyã ĩmũlũ ꞌbá vũ drị̃gé rĩ pi céré, ꞌbá rĩ pi ní rií ũnjĩkãnyã ꞌoó rĩ sĩ, sẽ nóni ꞌbá rĩ pi céré ri ũdrãdrã. ¹³Drị̃drị̃ ni, ĩ ní drĩ tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ sẽzú kuyé rĩ gé, ị́sụ́zú ꞌbá rĩ pi ri ũnjĩkãnyã ꞌo vũ drị̃gé nõgó. Tãị́mbị́ ã adri té dõ ꞌdãáyo, tã ãzi lũúpi kínĩ, ꞌbá rĩ ŋõ tãị́mbị́ gí ꞌdíni ꞌdãáyo. ¹⁴Íꞌdózú lókí Ãdámã5:14 Ãdámã: Ãdámã ri ꞌbá Múngú ní íꞌdó gbií drị̃drị̃ rĩ. Ĩri ẹ́tẹ́pị ꞌbá vũ drị̃gé rĩ pi vé ni céré. Ĩrivé ũkú Évã ri ẹ́ndrẹ́pị ꞌbá vũ drị̃gé rĩ pi vé ni céré. ꞌÍ lã Íꞌdóngárá 1-5. vé rĩ gé ꞌdãá, cĩmgbá ícázú lókí Mósẽ5:14Mósẽ: Yõsépã kã drãá gí, ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ ꞌbã anji Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ẹ̃zị́ ngaá tụ́gẹ̃rị̃ rú caá ílí mụ̃dụ̃rụ̃lụ̃ sụ (400). Kúru Múngú ní Mósẽ ri ĩpẽzú ímụ́zú anji Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi pazú adringárá tụ́gẹ̃rị̃ rú rĩ agásĩ. Múngú sẽ tãị́mbị́ rĩ Mósẽ ní, ã lũ anji Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní, sẽzú ĩ ní tãị́mbị́ rĩ zịzú tãị́mbị́ Mósẽ vé ni ãní. Tịkí Mósẽ ri ị́sụ́ ãkũdẽ ílí rĩ ca mụ̃dụ̃rụ̃lụ̃ sụ (1,400), ị́sụ́ ãkũdẽ tịkí drĩ Yẹ́sụ̃ ri kuyé. ꞌÍ lã Wụ̃ngárá 2-24. vé rĩ gé, ꞌbá rĩ pi céré rikí ũdrãdrã. Átã ꞌbá ũnjĩkãnyã ꞌoꞌbá sụ̃ Ãdámã ní ꞌoó Múngú vé tãị́mbị́ ŋõzú rĩ tị́nị kuyé rĩ pi ũdrãkí rá. Ãdámã ri ꞌbá ãlu, íjị́ ũnjĩkãnyã ꞌbá drị̃gé céré, Kúrísítõ ri kpá ꞌbá ãlu, ímụ́ ꞌbâ paá ũnjĩkãnyã agásĩ céré.

¹⁵ꞌBo fẽfẽ Múngú ní sẽé ꞌbá rĩ pi ní ẹ́sị́ múké sĩ ꞌdĩri, ãsámvú ni aco ꞌi ũnjĩkãnyã Ãdámã ní ꞌoó rĩ be rá. Ũnjĩkãnyã ꞌbá ãlu ní ꞌoó ꞌdĩri sĩ, íjị́ drã ꞌbá kárákará pi drị̃gé. ꞌBo tã agaápi rá rĩ, ĩri fẽfẽ Múngú ní sẽé, ĩri ní ꞌbá ãlu Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ rĩ ĩsẽzú ẹ́sị́ múké sĩ ꞌbá rĩ pi trũzú ĩvé ũnjĩkãnyã agásĩ rĩ. ¹⁶Ũnjĩkãnyã Ãdámã ní ꞌoó ꞌdãri sẽ ĩrĩŋãkí ꞌbá rĩ pi ãní céré. Fẽfẽ Múngú ní sẽé ꞌbá rĩ pi ní rĩ, ãsámvú ni aco ꞌi ũnjĩkãnyã Ãdámã ní ꞌoó rĩ be rá. ꞌBâ rikí dõ ũnjĩkãnyã ꞌoó mụzú dị̃ị́ dị̃ị́ drãáãsĩyã, ꞌbâ Yẹ́sụ̃ rĩ ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi, fẽfẽ Múngú ní sẽé ꞌbá ní rĩ, ĩri sẽ ꞌbâ adri pịrị ĩri ẹndrẹtị gé. ¹⁷Ũnjĩkãnyã ꞌbá ãlu ní ꞌoó ꞌdĩri sẽ drãngárá ọ́rụ́ ꞌbá rĩ pi ẽ drị̃ céré. ꞌBo tã agaápi rá rĩ, ꞌbá Múngú ní ẹ́sị́ múké ꞌbãá kộpi ní, ĩri ní kộpi sẽé adrií pịrị ꞌí ẹndrẹtị gé rĩ pi, kộpi ímụ́ mãlũngã rụ ꞌbá ãlu ꞌdĩri vé tã sĩ, sâ kộpi ní mụzú adrizú ꞌbụ̃ gé ꞌdãá rĩ gé, ꞌbá ꞌdĩri Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ꞌi.

¹⁸Ũnjĩkãnyã ãlu Ãdámã ní ꞌoó rĩ sĩ, ĩ té kõdô ꞌbá rĩ pi ĩrĩŋã céré, ꞌbo Kúrísítõ ꞌo tã ãlu pịrị, sẽ Múngú ri ícó ꞌbá rĩ pi ãrẽvú ãꞌyĩ céré adri pịrị ꞌí ẹndrẹtị gé, kộpi ícó ídri ꞌdániꞌdáni rĩ ị́sụ́ rá. ¹⁹Ãdámã ri ꞌbá ãlu, ĩri ní tã Múngú vé rĩ ꞌdụụ́ ngaá kuyé rĩ sĩ, sẽ ꞌbá kárákará fikí ũnjĩkãnyã ꞌoó. ꞌBo Yẹ́sụ̃ ri ꞌbá ãlu, ꞌdụ tã Múngú vé rĩ pi ãrẽvú ngaá céré, sẽ Múngú ri ímụ́ ꞌbá kárákará ãꞌyĩ adri pịrị ꞌí ẹndrẹtị gé.

²⁰Múngú sẽ tãị́mbị́ rĩ pi ꞌbá rĩ pi ní céré, ꞌbá rĩ pi ã ámákí rí ũnjĩkãnyã ĩ ní ꞌoó rĩ ãní. ꞌBo ꞌbá rĩ pi ní rií ũnjĩkãnyã ꞌoó mụzú dị̃ị́ dị̃ị́ rĩ sĩ, Múngú vé ẹ́sị́ múké ĩri ní ꞌbãá ꞌbá ní ꞌdĩri gõ tị mụzú drị̃gélé. ²¹Ũnjĩkãnyã ọ́rụ́ ꞌbâ drị̃, íjị́ drãngárá ꞌbá drị̃gé, ꞌbo nóni Múngú vé ẹ́sị́ múké tã be agaápi rá ꞌdĩri pa ꞌbá rĩ pi nĩ, ĩri sẽ ꞌbâ ícá ꞌbá pịrị Múngú ẹndrẹtị gé. ꞌBá ẹ̃ꞌyị̃kí dõ Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri gí, ĩri ꞌbá ní ídri ꞌdániꞌdáni rĩ sẽ rá.

Kúrísítõ ndẽ ũkpõ ũnjĩkãnyã vé rĩ gí

¹ꞌBâ ꞌyokí rí ngóni? ꞌBâ rikí nyo ũnjĩkãnyã ꞌoó mụzú Múngú ã ꞌbã rí ívé ẹ́sị́ múké ꞌbâ trũzú ꞌbávé ũnjĩkãnyã agásĩ ꞌdíni? ²Adri ꞌdíni kuyé! ꞌBá índrékí sụ̃ ꞌbá ũdrãꞌbá gí ni pi tị́nị, ũnjĩkãnyã gõ tã ãzi ꞌoó ꞌbâ rụ́ꞌbá gá ku, ꞌbâ ícó ri áwí ũnjĩkãnyã ꞌo mụzú ꞌdíni ãlé? ³Ĩmi nị̃kí kuyé ꞌyozú kínĩ, kâ ꞌbá ní bãtízĩmũ sẽé, ꞌbá drãkí Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ be trụ́ gí ꞌdíni kuyé? ⁴Bãtízĩmũ ĩ ní sẽé ꞌbá ní rĩ sĩ, ꞌbá ũdrãkí, sị̃kí ꞌbâ sụ̃ ĩ ní Kúrísítõ ri sị̃ị́ rĩ tị́nị, Kúrísítõ íngá gõó ídri rú rá, ꞌbâ kpá gõ íngá ídri rú sụ̃ Kúrísítõ ní íngá ídri rú Ẹ́tẹ́pị vé ũkpõ sĩ rĩ tị́nị.

⁵ꞌBá drãkí dõ sụ̃ Kúrísítõ ní drãá rĩ tị́nị, ĩ kpá ímụ́ ꞌbâ inga gõ ídri rú, sụ̃ ĩ ní ĩri ingaá gõó ídri rú rĩ tị́nị. ⁶ꞌBá nị̃kí rá ꞌyozú kínĩ, ꞌbávé rụ́ꞌbá ũnjĩkãnyã vé nõri gbãkí pẹtị alambaku sị́gé Kúrísítõ be trụ́ gí, ũnjĩkãnyã ẽ ị́sụ́ rí ũkpõ ẹ̃zị́ ngazú ꞌbâ rụ́ꞌbá gá ku, ꞌbá gõkí adrií tụ́gẹ̃rị̃ ũnjĩkãnyã vé ni ku. ⁷Drãngárá Kúrísítõ vé rĩ ní ꞌbâ úmú ícá ꞌí be ngá ãlu rĩ sĩ, sẽ nóni ũnjĩkãnyã ícó ẹ̃zị́ ngaá ꞌbâ rụ́ꞌbá gá ku.

⁸ꞌBá ní drãá Kúrísítõ be trụ́ rĩ sĩ, ꞌbá ẹ̃ꞌyị̃kí rá ꞌyozú kínĩ, ꞌbâ kpá ícó ídri úꞌdí ị́sụ́ Kúrísítõ be trụ́ rá. ⁹ꞌBá nị̃kí rá Kúrísítõ íngá gõó ídri rú drãngárá gálésĩla rá, ícó gõó drãá dị̃ị́ ku, drã ícó ĩrivé ũkpõ ndẽé ku. ¹⁰Kúrísítõ kã drãá, drã vú ãlu ũnjĩkãnyã vé ũkpõ ndẽzú, ĩri nóni ídri rú ri ẹ̃zị́ Múngú vé rĩ nga.

¹¹Lẽ ĩmi nị̃kí ꞌyozú kínĩ, ĩmi drãkí gí, ũnjĩkãnyã ícó ẹ̃zị́ ngaá ĩmî rụ́ꞌbá gá ku, ꞌbo Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ sẽ ĩmi ní ídri rĩ gí, ĩmi ꞌbá Múngú vé ni. ¹²Lẽ ĩmi kukí ũnjĩkãnyã ã ọ́rụ́ ĩmî rụ́ꞌbá drãápi drãdrã ꞌdĩri ku, tã ũnjí rụ́ꞌbá nõri ní lẽé rĩ pi, lẽ ĩmi kukí ãní. ¹³Lẽ ĩmi rikí ĩmî rụ́ꞌbá áyú rizú ũnjĩkãnyã ꞌozú ku. Ngá múké rĩ, lẽ ĩmi sẽkí ĩmî rụ́ꞌbá Múngú ní, sụ̃ ĩ ní ꞌbá ũdrãꞌbá gí rĩ pi ingaá gõó ídri rú rĩ tị́nị. Kúru lẽ ĩmi áyúkí ĩmî rụ́ꞌbá tã pịrị ꞌozú, ĩmi adrikí pịrị Múngú ẹndrẹtị gé. ¹⁴Lẽ ĩmi kukí ũnjĩkãnyã ã ri ĩmî drị̃ ọ́rụ́ ku, ãꞌdiãtãsĩyã ĩmi adrikí tãị́mbị́ rĩ ã pálé gá kuyé, ꞌbo ẹ́sị́ múké Múngú vé rĩ sẽ ĩmi ní drị̃wãlã gí.

Tụ́gẹ̃rị̃ tã ꞌoꞌbá pịrị rĩ pi

¹⁵Tã pịrị ĩ ní lẽé ã ꞌokí rĩ íngõri? Ẹ́sị́ múké Múngú vé rĩ sĩ, Múngú ọyụ ꞌbâ tãị́mbị́ rĩ agásĩ gí, ꞌdĩri lũ nyo ꞌyozú kínĩ, ꞌbâ rikí ũnjĩkãnyã ꞌoó mụzú ꞌdíni? Adri ꞌdíni kuyé! ¹⁶Ĩmi nị̃kí ꞌyozú kínĩ, ĩmi dõ tụ́gẹ̃rị̃ ꞌbá ãzi vé ni, ĩmi ĩrivé tã ꞌdụ nga, ĩmi dõ tụ́gẹ̃rị̃ ũnjĩkãnyã vé ni, ĩri ĩmi jị fi drã agá, ꞌbo ĩmi dõ tụ́gẹ̃rị̃ Múngú vé ni, ĩri sẽ ĩmi tã pịrị ni ꞌdụ nga ꞌdíni kuyé? ¹⁷Ũnjĩkãnyã ándúrú ĩmi ní ꞌoó rĩ sĩ, sẽ ĩmi adrikí kuú ãní tụ́gẹ̃rị̃ ũnjĩkãnyã vé ni. ꞌBo á sẽ Múngú ní õwõꞌdĩfô ãmbúgú, ĩmi ní tã ĩ ní ímbá ĩmi ní rĩ ẹ̃ꞌyị̃ị́ ẹ́sị́ be céré rĩ sĩ. ¹⁸Nóni ọyụkí ĩmi ũnjĩkãnyã ĩmi ní ꞌoó rĩ agásĩ gí, ãzini ĩmi újákí nóni ĩmi ícá tụ́gẹ̃rị̃ ẹ́sị́ ꞌbãꞌbée tã pịrị ꞌozú ni pi gí.

¹⁹Má ụ̃ꞌbị̃ ĩmivé tã, tã tụ́gẹ̃rị̃ rĩ pi vé rĩ sĩ, ĩmi nị̃kí rí ũkpõ ũnjĩkãnyã vé rĩ ãní. Drị̃drị̃ ni, ĩmi adrikí tụ́gẹ̃rị̃ tị́nị ũnjĩkãnyã ĩmi ní rií ꞌoó mụzú dị̃ị́ dị̃ị́ ꞌdĩri sĩ. Kúru nóni lẽ ĩmi kukí ũnjĩkãnyã ãní, ĩmi ꞌokí tã pịrị, ĩmi adrikí rí ule Múngú ẹndrẹtị gé. ²⁰Ándúrú ĩmi ní adrizú tụ́gẹ̃rị̃ rú ũnjĩkãnyã agá rĩ sĩ, ĩmi ásíkí tã pịrị ꞌongárá sĩ kuyé. ²¹Tã múké ĩmi ní ị́sụ́ ũnjĩkãnyã ĩmi ní ꞌoó drị̃njá sẽépi ꞌdĩri agá rĩ ãꞌdi? Tã ũnjí ĩmi ní ꞌoó ꞌdĩꞌbée, kộpi drã íjị́ ĩmi drị̃gé. ²²ꞌBo nóni ọyụkí ĩmi ũnjĩkãnyã ĩmi ní ꞌoó rĩ agásĩ gí, ĩmi nóni ãtíꞌbá Múngú vé ni. Nóni ĩmi ícákí ule Múngú ẹndrẹtị gé gí, ĩmi ídri ꞌdániꞌdáni rĩ ị́sụ́ rá. ²³ꞌBá ũnjĩkãnyã ꞌoópi rĩ, ĩ ĩri ũfẽ drã sĩ, ꞌbá rĩ ẹ̃ꞌyị̃ dõ ꞌbávé Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri gí, Múngú ri ímụ́ ĩri ní ídri ꞌdániꞌdáni rĩ sẽ píríni.

Ụ̃ꞌbị̃kí ãjẽ ũkú jezú rĩ vé tã

¹Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị má ní lẽélẽ rĩ pi, ĩmi nị̃kí tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ rá, ꞌbá ídri rú rĩ, ĩri adri tãị́mbị́ rĩ ã pálé gá, tãị́mbị́ rĩ drị̃ ni ọ́rụ́ sâ ĩri ní adrizú ídri rú rĩ gé. ²Lẽ mâ ụ̃ꞌbị̃ ĩmi ní tã ãjẽ vé rĩ ũlũú, ágó je dõ ũkú, ĩri dõ drĩ ídri rú, tãị́mbị́ rĩ kĩnĩ, ũkú rĩ ĩrivé ni, ꞌbo ágó rĩ drã dõ gí, tãị́mbị́ rĩ ãꞌyĩ rá, ágó ãzi ri ícó ọ̃wụ́zị́ rĩ ẹ́ꞌyị́ ꞌí ní ũkú rú rá. ³Ũkú ꞌdĩri je dõ ágó ãzi, ị́sụ́zú ĩrivé ágó rĩ drĩ ídri rú, ũkú ꞌdĩri ꞌbã ọ̃wụ̃ gí. ꞌBo ágó ni drã dõ gí, tãị́mbị́ rĩ ãꞌyĩ rá, ĩri ícó ágó ãzi je rá, ícókí ĩri zịị́ ọ̃wụ́ꞌbá ku.

⁴Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị má ní lẽélẽ rĩ pi, tã rĩ, ĩri ꞌdíni, ĩmi ẹ̃ꞌyị̃kí nóni Kúrísítõ ri gí, ĩmi índrékí sụ̃ ꞌbá ũdrãꞌbá gí rĩ pi tị́nị, nóni tãị́mbị́ rĩ vé ũkpõ nga ẹ̃zị́ ĩmî rụ́ꞌbá gá ku. Kúrísítõ ĩ ní ingaá gõó ídri rú drãngárá gálésĩ rĩ sẽ nóni ĩmi ícákí ꞌbá ívé ni pi gí, ĩri sẽ ĩmi tã múké ni pi ꞌo Múngú ã rụ́ sĩ. ⁵Lókí ũnjĩkãnyã ní ꞌbâ ásúzú gí rĩ gé, tãị́mbị́ rĩ sẽ ꞌbá rikí ẹ́sị́ ꞌbãá rizú ũnjĩkãnyã ꞌozú. Ũnjĩkãnyã ꞌbá ní ꞌoó rĩ íjị́ drãngárá ꞌbá drị̃gé. ⁶ꞌBo ꞌbá índrékí sụ̃ ꞌbá ũdrãꞌbée gí ni pi tị́nị, nóni tãị́mbị́ rĩ gõ ẹ̃zị́ ngaá ꞌbâ rụ́ꞌbá gá ku. ꞌBâ nóni Múngú ní ẹ̃zị́ nga lẹ́tị úꞌdí Índrí Uletere rĩ ní lũú ꞌbá ní rĩ sĩ, adri lẹ́tị ụ̃kụ tãị́mbị́ ĩ ní sĩí rĩ vé rĩ sĩ ku.

Tãị́mbị́ Múngú vé rĩ, ĩri ꞌbávé ũnjĩkãnyã iꞌda ãmvé

⁷Mâ ꞌyo rí íngóni, mâ ꞌyo rí tãị́mbị́ rĩ ũnjĩkãnyã íjị́? Adri ꞌdíni kuyé! Tãị́mbị́ té dõ ꞌdãáyo, má ícó té mávé ũnjĩkãnyã nị̃ị́ ámá ku. Má ícó té nị̃ị́ ámá ꞌyozú kínĩ, ẹ́sị́ ꞌbãngárá ꞌbá ãzi vé ngá drị̃gé rĩ ũnjí ꞌdíni ku. ꞌBo tãị́mbị́ rĩ kĩnĩ, “Lẽ mî ꞌbã ẹ́sị́ ꞌbá mî gãrã gá rĩ vé ngá drị̃gé ku.”7:7 Wụ̃ngárá 20:17; Dẽtõrõnómẽ 5:21⁸Ũnjĩkãnyã ị́sụ́ lẹ́tị tãị́mbị́ rĩ áyúzú, mâ ꞌbã rí ẹ́sị́ ꞌbá ãzi vé ngá drị̃gé dị̃ị́ dị̃ị́. ꞌBo tãị́mbị́ té dõ ꞌdãáyo, ũnjĩkãnyã ri té adri ũkpõ ãkó. ⁹Má ní drĩ tãị́mbị́ rĩ nị̃zú kuyé rĩ gé, á ri adrií bãdãrú, ꞌbo vụ́drị̃ ni gé, má kã nị̃ị́ ámá ꞌyozú kínĩ, tãị́mbị́ anigé, sẽ á nị̃ ámá ꞌyozú kínĩ, ũkpõ ũnjĩkãnyã vé rĩ ású ma gí, sẽ á fi lẹ́tị drãngárá vé ni agá. ¹⁰Má ị́sụ́ nị̃ị́ ámá ꞌyozú kínĩ, tãị́mbị́ ãlu ãlu kõdô ídri sẽépi rĩ, sẽ Múngú lị mávé tã ũnjí, íjị́ drãngárá má drị̃gé.

¹¹Ũnjĩkãnyã ị́sụ́ lẹ́tị tãị́mbị́ rĩ áyúzú, mâ mị ũꞌbãzú ãní, íjị́ drãngárá má drị̃gé. ¹²ꞌBo tãị́mbị́ Múngú vé rĩ uletere, ĩri pịrị, ĩri múké. ¹³Tãị́mbị́ adriípi múké ꞌdĩri, ĩri nyo ícó drãngárá íjị́ má drị̃gé rá? Ícó íjị́ ãluŋáni ku! Múngú áyú tãị́mbị́ adriípi múké ꞌdĩri, lũzú má ní kínĩ, ũnjĩkãnyã ri ũnjí.

Ẹ̃ꞌdị́ ꞌdịngárá ũnjĩkãnyã be rĩ

¹⁴Tãị́mbị́ rĩ Múngú sẽ nĩ, ꞌbo ma ꞌbá áda, má ícá kuú tụ́gẹ̃rị̃ rú ũnjĩkãnyã drị́gé. ¹⁵Á nị̃ tã má ní rií ꞌoó rĩ kuyé. Tã pịrị má ní kõdô lẽé ꞌoó rĩ, á ꞌo ku, ꞌbo tã má ní kõdô gãá sĩ rĩ, ma ri ꞌo rá. ¹⁶Mâ ꞌo dõ tã pịrị ku drãáãsĩyã, á nị̃ rá tã má ní rií ꞌoó rĩ ũnjí, má ãꞌyĩ rá tãị́mbị́ rĩ múké. ¹⁷Adri ꞌyozú kínĩ, ma ri tã ũnjí ꞌdĩri ꞌo ãkã yã ꞌdíni kuyé, ũnjĩkãnyã fiípi kú má ẹ́sị́ agá nõri sẽ ma ri tã ũnjí ꞌdĩri ꞌo nĩ. ¹⁸Á nị̃ rá tã ãzi múké má ẹ́sị́ agá ãluŋáni ꞌdãáyo, á lẽ dõ kõdô tã múké ꞌoó, ãní sẽ má ícó ꞌoó bã ku. ¹⁹Á lẽ kõdô tã múké ꞌoó, ꞌbo má ícó ꞌoó ku. Á lẽ kõdô tã ũnjí ꞌoó ku, ꞌbo ma ri tã ũnjí rĩ ꞌo rá. ²⁰Ma ri tã ma ní kõdô ícó ꞌoó ku ni ꞌo mụzú, ꞌdĩri lũ ꞌyozú kínĩ, á ꞌo tã rĩ ãkã kuyé, ũnjĩkãnyã fiípi má ẹ́sị́ agá rĩ sẽ ma ri tã rĩ ꞌo nĩ.

²¹Tãị́mbị́ rĩ iꞌda má ní uletere, má kãdõ lẽé kõdô tã múké ꞌoó, ma gõ ri ũnjĩkãnyã ꞌo mụzú áyu. ²²Á lẽ tãị́mbị́ Múngú vé rĩ ẹ́sị́ be céré. ²³ꞌBo tãị́mbị́ ãzi anigé, ĩri ri ẹ̃zị́ nga mâ rụ́ꞌbá gá, ĩri ri ẹ̃ꞌdị́ ꞌdị tãị́mbị́ Múngú vé rĩ be mâ ẹ́sị́ agá. Tãị́mbị́ ꞌdĩri rụ má ícá kuú tụ́gẹ̃rị̃ ũnjĩkãnyã vé ni, ĩri sẽ ma ri ũnjĩkãnyã ꞌo nĩ. ²⁴Á, ĩzãngã mávé nõri! Ãꞌdi ri ícó ma pa ũnjĩkãnyã ma jịị́pi fiípi drã agá nõri drị́gé sĩ nĩ? ²⁵Á sẽ õwõꞌdĩfô Múngú ní, Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ní ꞌbâ paá ꞌbávé ũnjĩkãnyã agásĩ rĩ sĩ.

Mávé úmĩ gé nõlé, ma tụ́gẹ̃rị̃ riípi tãị́mbị́ Múngú vé rĩ ꞌdụụ́pi ngaápi ni, ꞌbo ũnjĩkãnyã má ní rií ꞌoó rĩ sĩ, má ícá nóni kú tụ́gẹ̃rị̃ ũnjĩkãnyã vé ni.

Índrí Uletere rĩ ꞌbá ní ídri sẽ nĩ

¹Nóni ꞌbá Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi, ícókí tã lịị́ kộpi drị̃gé ku, ²ãꞌdiãtãsĩyã Índrí Uletere ũkpõ be ídri íngápi Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ vúgá rĩ sẽépi ĩmi ní rĩ, ọyụ ĩmi ĩfũú ũkpõ ũnjĩkãnyã riípi ĩmi jịị́pi fiípi drã agá rĩ sị́gé sĩ gí. ³Tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ ícó ꞌbá ní ídri sẽé ku, ãꞌdiãtãsĩyã ũnjĩkãnyã riípi ꞌbâ drị̃ ọ́rụ́pi ꞌdĩri sẽ ꞌbá ícákí kuú ũkpõ ãkó. ꞌBo Múngú ĩpẽ ívé Mvá, ímụ́kí ĩri tịị́ ꞌbá áda rú, sụ̃ ꞌbá vũ drị̃gé nõgó ũnjĩkãnyã be rĩ tị́nị, adi ꞌi sẽé drãá ꞌbávé ũnjĩkãnyã tị gé. Múngú sẽ Kúrísítõ ri drãá tã lịzú ũnjĩkãnyã drị̃gé. ⁴Múngú ꞌo tã ꞌdĩri ꞌdíni, ꞌbâ ꞌokí rí tã pịrị sụ̃ tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ ní lẽé rĩ tị́nị, ꞌbâ ꞌbãkí rí ẹ́sị́ tã ũnjí rụ́ꞌbá nõri ní lẽé rĩ pi drị̃gé ku, ꞌbâ ꞌdụkí rí tã Índrí Uletere rĩ ní lẽé rĩ pi ngaá áyu.

⁵ꞌBá ẹ́sị́ ꞌbãꞌbée ũnjĩkãnyã rụ́ꞌbá nõri vé rĩ drị̃gé rĩ pi, kộpi ri ẹ́sị́ ꞌbã céré tã rụ́ꞌbá nõri vé rĩ drị̃gé. ꞌBo ꞌbá ẹ́sị́ ꞌbãꞌbée Índrí Uletere rĩ drị̃gé rĩ pi, kộpi ri ẹ́sị́ ꞌbã céré tã Índrí Uletere rĩ ní lẽé ã ꞌokí rĩ drị̃gé. ⁶ꞌBá ẹ́sị́ ꞌbãápi kú céré ũnjĩkãnyã drị̃gé rĩ, ĩrivé ụ̃dụ̃ drãngárá. ꞌBo ꞌbá ẹ́sị́ ꞌbãápi tã Índrí Uletere rĩ ní lẽé ã ꞌokí rĩ drị̃gé rĩ, ĩri ídri ꞌdániꞌdáni rĩ ị́sụ́ rá, ãzini ĩri tãkíri ị́sụ́ rá. ⁷ꞌBá ẹ́sị́ ꞌbãápi kú ũnjĩkãnyã drị̃gé rĩ, ĩri ãríꞌbá Múngú vé ni. ꞌBá sụ̃ ꞌdĩri tị́nị ꞌdĩri, gã tãị́mbị́ Múngú vé rĩ sĩ, ícó tãị́mbị́ rĩ ngaá ku. ⁸ꞌBá ẹ́sị́ ꞌbãꞌbée ũnjĩkãnyã rụ́ꞌbá nõri vé rĩ drị̃gé rĩ pi, sẽ Múngú ní ãyĩkõ ku.

⁹Nóni ũnjĩkãnyã ícó ĩmî drị̃ ọ́rụ́ ku. ꞌBo Índrí Múngú vé rĩ dõ ĩmî ẹ́sị́ agá anigé, ĩri ĩmî drị̃ ko nĩ. Índrí Kúrísítõ vé rĩ dõ ꞌbá rĩ ẽ ẹ́sị́ agá ꞌdãáyo, ꞌbá ꞌdĩri adri Kúrísítõ vé ni ku. ¹⁰Kúrísítõ ri dõ ĩmî ẹ́sị́ agá anigé, ĩmivé rụ́ꞌbá ri dõ ícó drã rá ĩmi ní ũnjĩkãnyã ꞌoó rĩ sĩ drãáãsĩyã, ĩmivé índrí ri áwí adri ídri rú, ãꞌdiãtãsĩyã Yẹ́sụ̃ sẽ ĩmi ícákí pịrị Múngú ẹndrẹtị gé gí. ¹¹Múngú Yẹ́sụ̃ ri ingaápi gõó ídri rú drãngárá gálésĩ rĩ, ĩrivé Índrí dõ ĩmî ẹ́sị́ agá anigé, ĩri ívé Índrí Uletere ĩmî ẹ́sị́ agá rĩ áyú ĩmivé rụ́ꞌbá drãápi gí rĩ újá ícá gõ ídri rú.

¹²Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị má ní lẽélẽ rĩ pi, lẽ ꞌbâ ꞌokí tã múké, lẽ ꞌbâ rikí ũnjĩkãnyã rụ́ꞌbá nõri ní lẽé rĩ ꞌoó ku. ¹³Ĩmi áwíkí dõ rií ũnjĩkãnyã rụ́ꞌbá nõri ní lẽé rĩ ꞌoó, ĩmivé ụ̃dụ̃ ri adri drãngárá. ꞌBo Índrí Uletere rĩ dõ ĩmî ẹ́sị́ agá anigé, ĩri ĩmi ĩzã ko ĩmi ugazú, ĩmi gõkí rí ũnjĩkãnyã ꞌoó dị̃ị́ ku, Índrí Uletere rĩ kúru ĩmi ní ídri ꞌdániꞌdáni rĩ sẽ. ¹⁴ꞌBá Índrí Uletere Múngú vé rĩ ní rií kộpi ẽ drị̃ koó rĩ pi, kộpi anji Múngú vé ni. ¹⁵Índrí Múngú vé rĩ sẽ ĩmi adrikí tụ́gẹ̃rị̃ ụ̃rị́ rú ni pi kuyé, ĩmi ị́sụ́kí Índrí Múngú vé rĩ gí, ĩmi nóni anji Múngú vé ni. Índrí Múngú vé rĩ sẽ ꞌbâ ri Múngú ri zị “Ábã, ꞌBá Ẹ́tẹ́pị.” ¹⁶Índrí Múngú vé rĩ, ĩri sẽ ꞌbâ nị̃ ámá uletere ꞌyozú kínĩ, ꞌbâ anji Múngú vé ni. ¹⁷Nóni ꞌbá ní adrií anji Múngú vé ni rĩ sĩ, ꞌbâ drị̃lé múké ĩri ní sẽé Kúrísítõ ní rĩ ị́sụ́ rá, ꞌBá nyakí dõ ĩzãngã sụ̃ Kúrísítõ ní nyaá rĩ tị́nị, Múngú ri kpá ímụ́ ꞌbâ íngú sụ̃ ĩri ní Kúrísítõ ri íngú rĩ tị́nị.

ꞌBá Múngú vé rĩ pi úmvúlésĩ tã múké ị́sụ́ rá

¹⁸Á nị̃ ámá múké, ĩzãngã ꞌbá ní nyaá ãndrũ nõri, ĩri anigé, ꞌbo íngúngárá úmvúlésĩ Múngú ní ímụ́zú ꞌbâ íngúzú rĩ, tã ni aga rá. ¹⁹Ngá ãrẽvú céré Múngú ní gbií vũ drị̃gé nõgó rĩ pi, kộpi ri ẹ́sị́ ꞌbã rizú ụ́ꞌdụ́ Múngú ní úmvúlésĩ ꞌbá adriꞌbée anji ívé ni pi rú rĩ iꞌdazú rĩ ũtẽzú. ²⁰Ngá Múngú ní gbií rĩ pi ẽ drị̃ ábákí céré, adri ꞌyozú kínĩ, kộpi lẽkí nĩ yã ꞌdíni ku, Múngú lẽ tã rĩ ã ꞌo ꞌi ꞌdíni nĩ. Ngá ĩ ní údé rĩ pi ímụ́ ẹ́sị́ ꞌbã ꞌyozú kínĩ, ²¹ĩ ímụ́ ĩ pa drã sị́lé gá sĩ rá, ãzini ĩ ícókí ŋmaá ku, ĩ ímụ́ drị̃wãlã ị́sụ́ fizú anji Múngú vé dị̃ngárá pọ̃wụ̃pọ̃wụ̃ rĩ ị́sụ́ꞌbá rĩ pi ãsámvú gé rá.

²²Ngá ãrẽvú céré vũ drị̃gé nõgó rĩ pi, kộpi ri drị̃ cị ambamba cĩmgbá lókí ãndrũ rĩ gé, sụ̃ ũkú riípi mvá tĩípi rĩ ní rií drị̃ cịị́ rĩ tị́nị. ²³Adri ꞌyéŋá ngá ꞌdĩꞌbée ri drị̃ cị nĩ kuyé, ꞌbâ Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí nõꞌbée, ꞌbâ kpá ri drị̃ cị ĩndĩ, tã ꞌbá ní rií ụ́ꞌdụ́ Múngú ní ímụ́zú ꞌbâ ãꞌyĩzú adrizú anji ívé ni rú rĩ ũtẽzú rĩ sĩ, Índrí Uletere rĩ sẽ ꞌbá nị̃kí tã ꞌbá ní rií ũtẽé rĩ gí, ãzini sẽ ꞌbá nị̃kí tã Múngú ní ímụ́zú ꞌbâ rụ́ꞌbá újázú ícázú úꞌdí, ꞌbâ rụ́ꞌbá ní gõzú drãzú dị̃ị́ ku rĩ gí. ²⁴Tã ꞌbá ní ẹ́sị́ ꞌbãzú drị̃ ni gé rĩ, ĩri ꞌbâ pa nĩ. Nóni ꞌbâ ri ẹ́sị́ ꞌbã drị̃wãlã ĩ ní ímụ́ sẽé ꞌbá ní rĩ ũtẽzú, ꞌbo ꞌbá ị́sụ́kí drĩ kuyé. ꞌBá ãzi ícó ẹ́sị́ ꞌbãá ngá ꞌí ní ị́sụ́ gí rĩ ã tã ụ̃sụ̃zú ku. ²⁵ꞌBo ꞌbâ dõ ri ẹ́sị́ ꞌbã ngá ꞌbá ní drĩ ị́sụ́ kuyé rĩ drị̃gé, lẽ ꞌbâ ꞌbãkí ẹ́sị́ mãdã rizú ũtẽzú.

²⁶ꞌBá ní adrií tã be múké kuyé rĩ sĩ, Índrí Uletere rĩ ꞌbâ ĩzã ko nĩ. Ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbá nị̃kí ngá ꞌbá ní lẽé ẹ́ꞌyị́ Múngú vúgá rĩ zịbe ku, Índrí Uletere rĩ ꞌbá ní Múngú ri zị ĩzãngã be ãmbúgú ꞌí ẹ́sị́ agá, ꞌbá ãzi ícó tã ni átá bã ku. ²⁷Múngú riípi ꞌbâ ẹ́sị́ ndreépi rĩ nị̃ úmĩ Índrí Uletere rĩ vé rĩ rá, ãꞌdiãtãsĩyã Índrí Uletere rĩ ri Múngú ri zị ꞌbá ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ní, sụ̃ Múngú ní lẽé rĩ tị́nị.

Tã ãzi ꞌbâ gụ̃ụ́pi ãmvé Múngú vé lẽngárá agásĩ ni ꞌdãáyo

²⁸ꞌBá nị̃kí kpá rá ꞌyozú kínĩ, tã riꞌbá ꞌbâ ị́sụ́ꞌbée rĩ pi agásĩ, Múngú ri tã múké ꞌo ꞌbá ꞌi lẽꞌbá lẽlẽ rĩ pi ní nĩ, tã ni íbí íngá ẹ́sị́ ni agá, ũpẽ îngá ꞌbá ꞌdĩꞌbée nĩ. ²⁹Múngú nị̃ ꞌbá ꞌdĩꞌbée ị́nọ́gọ́sị́, ũpẽ kộpi ímụ́ adrií sụ̃ ꞌî Mvọ́pị tị́nị, Yẹ́sụ̃ ri kộpi ní Mvá kãyú Múngú vé anji kárákará rĩ pi ãsámvú gé. ³⁰Múngú ãꞌyĩ ꞌbá ꞌí ní ũpẽé ꞌdĩꞌbée nĩ, zị kpá ꞌbá ꞌdĩꞌbée nĩ, kộpi ẽ ímụ́kí rí adrií ꞌbá ívé ni, ꞌbã kộpi adrií ꞌbá pịrị ꞌí ẹndrẹtị gé, zị kộpi, ẽ ímụ́kí rí kộpi íngú sụ̃ ĩ ní ꞌi íngú rĩ tị́nị.

³¹Tã ꞌdĩꞌbée ã tã sĩ, ꞌbâ átákí rí íngóni? Múngú ri dõ ꞌbá be trụ́, ꞌbá ãzi ri nyo ícó ꞌbâ ꞌo ũnjí rá? ³²Múngú uga ívé Mvá ꞌbâ tã sĩ kuyé, ĩpẽ ĩri ꞌbá ní rá. Múngú ꞌo dõ tã ꞌbá ní ꞌdĩri tị́nị, ícó nyo ꞌbá ní ngá ãrẽvú sẽé céré píríni ku? ³³Múngú ꞌyo dõ kĩnĩ ꞌbá ívé ꞌí ní ũpẽé ꞌdĩꞌbée anji ívé ni, ãzini ꞌbã kộpi adri ꞌbá pịrị ꞌí ẹndrẹtị gé gí pírí, ãꞌdi ri ícó tã íjị́ kộpi drị̃gé, kộpi tõzú ꞌyozú kínĩ kộpi ũnjí nĩ? ³⁴Ãꞌdi ri ícó ꞌyo kộpi ũnjí nĩ? Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ drã kộpi ã tã sĩ, ingakí ĩri gõó ídri rú, nóni úrí Múngú vé drị́ ẹ̃ndẹ́pị gé, ĩri ri Múngú ri zị kộpi ní.

³⁵Ngá ãzi nyo ícópi ꞌbâ ãsámvú acoópi Kúrísítõ be lẽngárá Kúrísítõ ní ꞌbâ lẽzú ꞌdĩri agásĩ ni anigé? Tã ũkpó ũkpó, ĩzãngã, ọ̃cụ̃ngárá, ẹ̃bị́rị́, bõngó ãkõ, tã ũnjí drã íjị́pi ni, tã ĩ ní ũlãá ꞌdĩꞌbée, kộpi nyo ícó ꞌbâ ãsámvú aco Kúrísítõ be rá? ³⁶Sĩkí Búkũ Múngú vé rĩ agá kínĩ,

“Mî tã sĩ, ụ́ꞌdụ́ ãlu ãlu, ꞌbá rĩ pi lẽkí rií ꞌbâ úꞌdị́,

ꞌbá índrékí sụ̃ kãbĩlõ ĩ ní rií úlị́lị̃ rĩ pi tị́nị.”8:36 Sãwụ́mã 44:22

³⁷Tã ãzi ꞌbâ gụ̃ụ́pi ãmvé ni ꞌdãáyo. Tã ũnjí ꞌdĩꞌbée kádõ ꞌbâ ị́sụ́, ꞌbâ ícó pá tu tị́tị́ ũkpõ Kúrísítõ ꞌbâ lẽépi lẽlẽ rĩ vé rĩ sĩ. ³⁸Má ẹ́pị́ tã ꞌdĩri sĩ múké múké ꞌyozú kínĩ, drãngárá, dõku ídri, dõku mãlãyíkã, dõku índrí ũnjí rĩ pi,8:38 Índrí ũnjí rĩ pi: Índrí ũnjí rĩ pi ándúrú mãlãyíkã Múngú vé ni ꞌbụ̃ gé ꞌdãá, kộpi ŋõkí tãị́mbị́ Múngú vé rĩ, Sãtánã ri kộpivé ãmbúgú. Múngú ídró kộpi ꞌbụ̃ gé ꞌdãásĩ vũgá nõó, kộpi gõkí ufuú índrí ũnjí, kộpi ri ꞌbá rĩ pi ní ĩzãngã sẽ vũ drị̃gé nõgó. ꞌÍ lã Iꞌdangárá 12:7-9. dõku tã nóni riꞌbá ꞌi ngaꞌbée rĩ pi, dõku tã úmvúlésĩ ímụ́ꞌbá ĩ ngaꞌbá drị̃drị̃ ꞌdĩlé rĩ pi, dõku ũkpõ ụrụkọꞌbée, ngá ꞌdĩꞌbée ícókí ꞌbâ ãsámvú acoó Múngú ꞌbâ lẽépi lẽlẽ rĩ be ku. ³⁹Ũkpõ íngáꞌbá ꞌbụ̃ gélésĩ rĩ pi, dõku ũkpõ vũ drị̃gé nõgó ãngũ wị̃lị̃wị́lị́ rú rĩ agá rĩ pi, ngá Múngú ní gbií rĩ pi, ícókí ꞌbâ ãsámvú acoó lẽngárá Múngú ní iꞌdaá ꞌbá ní Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ ꞌbávé Úpí ã rụ́ꞌbá gá ꞌdĩri agásĩ ku.

Múngú ĩpẽ Ĩsẽrélẽ rĩ pi nĩ

¹Kúrísítõ nị̃ rá, tã má ní átá rĩ, ĩri tã áda, adri ũnjõ ku, yị̃kị̂ mávé rĩ, ãzini Índrí Uletere rĩ lũ kpá má ní kĩnĩ, tã má ní átá rĩ tã áda. ²Ĩzãngã fi má ẹ́sị́ agá, sẽ mâ ẹ́sị́ ŋõ ambamba ³má ẹ́ꞌdị́páa Yãhụ́dị̃ rĩ pi ã tã sĩ. Á lẽ Múngú ã tri ma, ã aco ꞌbâ ãsámvú Kúrísítõ be, má ẹ́ꞌdị́páa Yãhụ́dị̃ rĩ pi ẽ ị́sụ́kí rí pangárá bẽsĩnĩ. ⁴Kộpi ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé ni, Múngú ũpẽ kộpi adrií anji ívé ni. Múngú iꞌda ívé dị̃ngárá pọ̃wụ̃pọ̃wụ̃ rĩ kộpi ní, Múngú rụ ũndĩ kộpi be, ẹzị ívé tãị́mbị́ kộpi ní. Kộpi ã rikí ꞌi ị̃njị̃ị́ Jó Múngú vé rĩ agá, ãzini kộpi ẽ ị́sụ́kí rí tã ꞌí ní ẹzịị́ rĩ bẽnĩ. ⁵Ãbũrámã pi, Ĩsákã be, Yõkóbũ sĩ, kộpi Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé ẹ́ꞌbị́pị́ị drị̃drị̃ rĩ pi, tịkí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri ꞌbá áda rú, íbí ĩfũú úyú Ĩsẽrélẽ vé rĩ agá, Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri Múngú ꞌi, ĩri ngá ãrẽvú drị̃gé sĩ céré ãmbúgú, ẽ íngúkí ĩri mụzú ꞌdániꞌdáni! Ãmĩnã.

⁶Ícókí ꞌyoó tã Múngú ní ẹzịị́ Yãhụ́dị̃ rĩ pi ní rĩ, ꞌdụ tã ni ngaá ku yã ꞌdíni ku. Adri ꞌyozú kínĩ, ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi céré nị̃kí Múngú ri rá yã ꞌdíni kuyé. ⁷Úyú Ãbũrámã vé rĩ pi9:7 Úyú Ãbũrámã vé rĩ pi: Múngú ĩpẽ úyú Ãbũrámã vé rĩ pi céré adrií anji ívé ni kuyé. Ĩpẽ ꞌyéŋá úyú Sárã pi ní tịị́ Ãbũrámã be rĩ pi áyu, ĩpẽ Ĩsĩmãélẽ Ãgárã ní tịị́ Ãbũrámã be rĩ kuyé. adrikí céré anji Ãbũrámã vé ni kuyé. Múngú ꞌyo ívé búkũ agá kĩnĩ, “Úyú mívé rĩ pi ímụ́ ĩfũ Ĩsákã9:7 Ĩsákã: Ĩsákã ri mvá Múngú ní ẹzịị́ Ãbũrámã ní rĩ. ꞌÍ lã Íꞌdóngárá 17-35. rụ́ꞌbá gá.”9:7 Íꞌdóngárá 21:12⁸Tã ꞌdĩri lũ ꞌyozú kínĩ, anji Ãbũrámã ní tịị́ rụ́ꞌbá rụ́ꞌbá rĩ pi adrikí anji Múngú vé ni ku, anji Múngú ní tã ni ẹzịị́ rĩ, kộpi adri anji Múngú ní ꞌdụụ́ ꞌbãá anji Ãbũrámã vé ni rú ni pi. ⁹Tã Múngú ní ẹzịị́ rĩ ꞌdíni kĩnĩ, “Ma ímụ́ ĩgõ sâ nõri tị́nị rĩ gé, ílí drụ̃ rĩ agá, Sárã ri ímụ́ mvá ágó tị rá.”9:9 Íꞌdóngárá 18:10, 14

¹⁰Ĩsákã ri ꞌbávé ẹ́ꞌbị́pị, je Rẽbékã ri ꞌí ní ũkú rú, Rẽbékã tị ĩri ní anji ãgõ ẹ̃tị́ rú, ¹¹ꞌbâ nị̃kí rí ꞌyozú kínĩ, lẹ́tị Múngú ní ꞌbá ĩpẽzú rĩ pịrị. Sâ Rẽbékã ní drĩ kộpi tịzú kuyé, dõku kộpi ní drĩ tã múké ꞌozú kuyé, dõku tã ũnjí ꞌozú kuyé rĩ gé, ¹²Múngú ꞌyo Rẽbékã ní kĩnĩ, “Mvá kãyú rĩ ímụ́ ẹ̃zị́ nga mvá ụ̃dụ́ rĩ ní.”9:12 Íꞌdóngárá 25:23 Múngú ꞌyo tã rĩ ꞌdíni lũzú kínĩ, ĩpẽ ꞌbá rĩ ẹ̃zị́ ĩri ní ngaá múké rĩ ã tã sĩ ku. ¹³Sĩkí Búkũ Múngú vé rĩ agá kínĩ, “Á lẽ Yõkóbũ9:13 Yõkóbũ: Yõkóbũ ri Ãbũrámã mvọ́pị Ĩsákã vé mvá, ĩri anji be mụdrị́ drị̃ ni ị̃rị̃, Múngú újá rụ́ ni zịị́ Ĩsẽrélẽ, úyú ĩrivé rĩ zịkí anji Ĩsẽrélẽ vé ni. Sâ Yẹ́sụ̃ vé rĩ gé, zịkí kộpi Yãhụ́dị̃. ꞌÍ lã Íꞌdóngárá 25-50. ri áyu, á gã Ị́sọ̃wụ̃ rĩ sĩ.”9:13 Mãlákĩ 1:2-3

¹⁴ꞌBâ ꞌyokí rí ngóni? ꞌBâ ꞌyokí rí kínĩ, tã Múngú ní ꞌoó ꞌdĩri adri pịrị ku? Adri ꞌdíni kuyé! ¹⁵Múngú ꞌyo Mósẽ ní kĩnĩ,

“Mâ ẹ́sị́ ri adri ĩdríkídri ꞌbá má ní ĩpẽé rĩ ní,

ma ícó ꞌbá má ní lẽé rĩ ẽ ĩzã ko rá.”9:15 Wụ̃ngárá 33:19

¹⁶Tã ꞌdĩꞌbée nga ꞌi tã ꞌbá áda ní lẽé rĩ sĩ ku, dõku ũkpõ ꞌbá áda vé ni sĩ ku, ĩri ꞌi nga ẹ́sị́ ĩdríkídri Múngú vé rĩ sĩ. ¹⁷Sĩkí Búkũ Múngú vé rĩ agá, Múngú ꞌyo ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ ní kĩnĩ, “Ma sẽ mi ícá ꞌbãgú rú, ma mávé ũkpõ iꞌda mí ní, kúru ꞌbá vũ drị̃gé rĩ pi céré ímụ́ nị̃ ámá ꞌyozú kínĩ, ma Múngú ꞌi.”9:17 Wụ̃ngárá 9:16¹⁸Múngú vé ẹ́sị́ ri adri ĩdríkídri ꞌbá ĩri ní ĩpẽé lẽé ẹ́sị́ ĩdríkídri ꞌbãá ĩri ní rĩ ní. Múngú ụ̃sụ̃ dõ ꞌí lẽ ꞌbá rĩ ẽ drị̃ ẽ ícá ũkpó ũkpó, ĩri ícó ꞌo rá.

¹⁹ꞌBá ãzi ri ícó ꞌyo, “Múngú lẽ dõ ꞌbâ ꞌokí tã rĩ sụ̃ ꞌí ní lẽé rĩ tị́nị pírí, ngá ĩri ní ꞌyoó ꞌbâ ũnjí rĩ ãꞌdi? Ãꞌdi ri ícó tã Múngú ní ụ̃tị̃ị́ gí rĩ ŋõ nĩ?” ²⁰ꞌBo mi ãꞌdi ꞌi átángá ꞌyoópi Múngú ní ꞌdíni? Ngá ĩ ní údé rĩ, ĩri nyo ícó ꞌyo ꞌbá ꞌi údépi rĩ ní, “Mí údé ma ꞌdíni ãsĩ ꞌdíni rá?”9:20 Ĩsáyã 29:16; 45:9²¹ꞌBá riípi ũdrí gbiípi rĩ, ụ̃rụ́tẹ́ ãlu ãlu ꞌdĩri sĩ, ĩri ícó ũdrí rĩ ãzi gbi, ĩri ĩgĩrĩ múké múké, ĩri ãzi rĩ gbi ĩgĩrĩ ku.

²²Múngú lẽ ívé jĩkó iꞌdaá, ãzini ívé ũkpõ iꞌdaá ꞌbá ĩ ní lẽé úꞌdị́ rĩ pi ní tã lịzú ãní kộpi drị̃gé, ꞌbo ĩri tã ni ꞌdụ mụzú ẹ́sị́ be mãdã. ²³Múngú ri kpá ívé dị̃ngárá pọ̃wụ̃pọ̃wụ̃ rĩ iꞌda ꞌbá ꞌí ní ũpẽé lẽé ẹ́sị́ múké ꞌbãá kộpi ní rĩ pi ní rá, ²⁴ꞌbá ĩri ní ũpẽé rĩ ꞌbâ ꞌi, Yãhụ́dị̃ rĩ pi, ãzini ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi. ²⁵Búkũ nẹ́bị̃ Õséyã ní sĩí rĩ agá, Múngú ꞌyo ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ní kĩnĩ,

“Ĩmi adriꞌbée ꞌbá mávé ni kuyé ꞌdĩꞌbée, nóni ma ĩmi zị ꞌbá mávé ni.

Ĩmi ꞌbá má ní ándúrú lẽé ku ꞌdĩꞌbée, ma ímụ́ ĩmi lẽlẽ.”9:25 Õséyã 2:23

²⁶Búkũ Múngú vé rĩ ꞌyo kpá ꞌdíni kĩnĩ,

“Vũrã ãlu ãlu ándúrú má ní ꞌyoó ĩmi ní kínĩ,

‘Ĩmi adrikí ꞌbá mávé ni ku ꞌdĩri,’

nóni ma ꞌyo,

‘Ĩmi ímụ́ adri anji mávé ni, ma Múngú adriípi ídri rú rĩ ꞌi.’ ”9:26 Õséyã 1:10

²⁷Nẹ́bị̃ Ĩsáyã átá ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ã tã sĩ ꞌdíni,

“ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ã adrikí dõ kárákará cínyáfã yị̃ị́ agá rĩ tị́nị drãáãsĩyã,

ꞌyéŋá ĩ ímụ́ kộpi ẽ ị̃mbị́tã ĩ ní kuú kíníkiniŋá ꞌdĩꞌbée pa áyu.

²⁸Úpí ri ímụ́ ꞌbá vũ drị̃gé rĩ pi ĩrĩŋã rá,

ĩri kộpi ĩrĩŋã mbẽlẽŋá.”9:28 Ĩsáyã 10:22-23

²⁹Tã rĩ ímụ́ ꞌi nga sụ̃ Ĩsáyã ní ꞌyoó drị̃drị̃ rĩ tị́nị,

“Úpí Múngú ã ku té dõ ꞌbá rĩ pi vé

úyú ẽ ị̃mbị́tã ku,

ꞌbâ té ũdrã céré sụ̃ ꞌbá kụ̃rụ́ Sõdómõ9:29 Sõdómõ ãzini Gõmórã: Múngú iza kụ̃rụ́ ꞌdĩꞌbée ũnjĩkãnyã ꞌbá kụ̃rụ́ ꞌdĩꞌbée agá rĩ pi ní ꞌoó rĩ sĩ lókí Ãbũrámã vé rĩ gé. ꞌÍ lã Íꞌdóngárá 18:20-33; 19:1-28. vé rĩ agá rĩ pi

ní ũdrãá ꞌbá kụ̃rụ́ Gõmórã vé rĩ agá rĩ pi be rĩ tị́nị.”9:29 Ĩsáyã 1:9

Ĩsẽrélẽ rĩ pi ẹ̃ꞌyị̃kí Múngú ri kuyé

³⁰ꞌBâ ꞌyokí rí ngóni? ꞌBá ándúrú adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku, tã ꞌoꞌbá pịrị ku ꞌdĩꞌbée, kộpi újákí nóni ĩ ícá ꞌbá pịrị Múngú ẹndrẹtị gé, kộpi ní ĩri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ. ³¹ꞌBo ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé ꞌyoꞌbá kínĩ, ĩ lẽkí ícá pịrị Múngú ẹndrẹtị gé tãị́mbị́ rĩ vé tã sĩ ꞌdĩꞌbée, tãị́mbị́ rĩ sẽ kộpi ícákí ꞌbá pịrị kuyé. ³²Kộpi ị́sụ́kí tã pịrị kuyé ãsĩ? Kộpi ị́sụ́kí kuyé, kộpi ní adrií ẹ̃ꞌyị̃ngárá ãkó rĩ sĩ, kộpi ꞌbãkí ẹ́sị́ rizú tãị́mbị́ rĩ ꞌdụzú ngazú áyu. Kộpi adrikí sụ̃ ꞌbá riꞌbá ĩ ũsị̃ꞌbá írã ꞌi alaápi kú lẹ́tị agá rĩ ã rụ́ꞌbá gá rĩ tị́nị. ³³Sĩkí Búkũ Múngú vé rĩ agá kínĩ,

“Á ꞌbã írã9:33 Írã: Írã ꞌdĩri Yẹ́sụ̃ ꞌi. kú Sĩónã9:33 Sĩónã: Sĩónã ri ĩ kpá zị Yẹ̃rụ́sãlémã. gá ꞌdãáꞌdã, ꞌbá rĩ pi ri ĩ ũsị̃ rụ́ꞌbá ni gé,

írã rĩ sẽ kộpi ri uꞌde vũgá,

ꞌbá ĩri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi rá rĩ, ícó drị̃njá ị́sụ́ ku.”9:33 Ĩsáyã 8:14; 28:16

¹Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị má ní lẽélẽ rĩ pi, tã mâ ẹ́sị́ agá nõlé má ní lẽzú Múngú ri zịzú ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní rĩ, Múngú ã pa rí kộpi bẽnĩ. ²Á nị̃ rá, kộpi ꞌbãkí úvá Múngú ri ị̃njị̃zú, ꞌbo tã Múngú ní lẽé kộpi ã ꞌokí rĩ fi kộpi drị̃gé kuyé. ³Kộpi ní lẹ́tị Múngú ní ꞌbá rĩ ãꞌyĩzú adrizú pịrị ꞌí ẹndrẹtị gé rĩ nị̃ị́ kuyé rĩ sĩ, kộpi gãkí lẹ́tị Múngú ní ꞌbá rĩ ãꞌyĩzú adrizú pịrị ꞌí ẹndrẹtị gé ꞌdĩri ꞌdụgá ngagá sĩ, kộpi gõkí lẹ́tị ĩvé ni túngú ni ꞌdụụ́ ngaá áyú. ⁴Kúrísítõ ꞌdụ tãị́mbị́ rĩ ngaá fũú tị ni gé gí, ãní ꞌbá céré ĩri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi, Múngú ri kộpi ãꞌyĩ adri ꞌbá pịrị ꞌí ẹndrẹtị gé.

ꞌBá Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi, Múngú ri kộpi pa rá

⁵Mósẽ kĩnĩ, ꞌbá rĩ ꞌdụ dõ tãị́mbị́ rĩ ngaá rá, ĩri adri Múngú ẹndrẹtị gé pịrị. Sĩ kĩnĩ, “ꞌBá tã ꞌoópi ꞌdíni rĩ, lẽ ã ꞌdụ tã rĩ ngaá sụ̃ tãị́mbị́ rĩ ní lẽé rĩ tị́nị.”10:5 Lẹ̃vị̃tị́kã 18:5⁶ꞌBo ꞌbá adriípi pịrị Múngú ẹndrẹtị gé ẹ̃ꞌyị̃ngárá be rĩ, ĩri ꞌyo, “Lẽ mî ri ꞌyoó mí ẹ́sị́ agá ꞌdãlé, ‘Ãꞌdi ri nga mụ ꞌbụ̃ gé ꞌdãlé Kúrísítõ ri íjị́ vũgá nõó nĩ?’10:6 Dẽtõrõnómẽ 30:12 ꞌdíni ku, ⁷dõku, mî ri ꞌyoó ‘Ãꞌdi ri ícó fi mụ ꞌbụ́ índrí ꞌbá ũdrãꞌbá gí rĩ pi ní adrizú rĩ agá ꞌdãá Kúrísítõ ri inga gõ ídri rú drãngárá gálésĩ nĩ?’10:7 Dẽtõrõnómẽ 30:13 ꞌdíni ku.” ⁸Búkũ Múngú vé rĩ ꞌyo kĩnĩ, “Ụ́ꞌdụ́kọ́ rĩ ĩnyiŋáŋá mí be, ĩri ĩfũ mí tị gé, ãzini mî ẹ́sị́ agálésĩ.”10:8 Dẽtõrõnómẽ 30:14 Ụ́ꞌdụ́kọ́ ꞌbá ní ũlũú ꞌdĩri, ꞌbâ ri tã ẹ̃ꞌyị̃ngárá vé rĩ ũlũ. ⁹Mí ꞌyo dõ mî tị sĩ, “Yẹ́sụ̃ ri Úpí,” ãzini mí ãꞌyĩ dõ mí ẹ́sị́ agá ꞌdãlé ꞌyozú kínĩ, Múngú inga ĩri gõó drãngárá gálésĩla ídri rú rá, Múngú ri mi pa rá. ¹⁰Mí ẹ̃ꞌyị̃ dõ Kúrísítõ ri mí ẹ́sị́ agá ꞌdãlé gí, mi adri ꞌbá pịrị Múngú ẹndrẹtị gé, ãzini mí ꞌyo dõ mî tị sĩ kínĩ, mi ꞌbá Kúrísítõ vé ni, Múngú ri mi pa rá. ¹¹Búkũ Múngú vé rĩ kĩnĩ, “ꞌBá ĩri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi rá rĩ, ícó drị̃njá ị́sụ́ ku.”10:11 Ĩsáyã 28:16¹²Mi dõ Yãhụ́dị̃gú yã, mí adri dõ Yãhụ́dị̃gú ku yã, adri tã rú ku, ãꞌdiãtãsĩyã Yẹ́sụ̃ ri Úpí ꞌbá rĩ pi vé ni céré, ꞌbá ꞌyoópi kínĩ ã ko ꞌî ĩzã rĩ, ĩri ꞌbá ꞌdĩri ẽ ĩzã ko aga rá. ¹³Sĩkí Búkũ Múngú vé rĩ agá kínĩ, “ꞌBá céré Úpí ã rụ́ zịꞌbá rá rĩ pi, Úpí ri kộpi pa rá.”10:13 Yõélẽ 2:32

¹⁴Kộpi ẹ̃ꞌyị̃kí dõ Úpí ri kuyé, kộpi ícó ĩri ã rụ́ zị ngóni? Kộpi yịkí dõ ụ́ꞌdụ́kọ́ múké ĩrivé rĩ kuyé, kộpi ícó ĩri ẹ̃ꞌyị̃ ngóni? ꞌBá ãzi ũlũ dõ kộpi ní ụ́ꞌdụ́kọ́ múké ꞌdĩri kuyé, kộpi ícó yị ngóni? ¹⁵Pẽkí dõ ꞌbá ãzi mụụ́ ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ ũlũú kuyé, kộpi ícó ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ ũlũ íngóni? Sĩkí Búkũ Múngú vé rĩ agá kínĩ, “Ngá múké rĩ, lẽ ꞌbâ ndrekí ꞌbá ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ íjị́ꞌbá ũlũꞌbá rĩ pi ꞌbâ mị sĩ.”10:15 Ĩsáyã 52:7

¹⁶ꞌBo Ĩsẽrélẽ rĩ pi ã ụrụkọ ẹ̃ꞌyị̃kí ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ kuyé. Nẹ́bị̃ Ĩsáyã ꞌyo ꞌdíni kĩnĩ, “Úpí, ãꞌdi ẹ̃ꞌyị̃ ụ́ꞌdụ́kọ́ múké ꞌbá ní ũlũú rĩ rá nĩ?”10:16 Ĩsáyã 53:1¹⁷ꞌBá rĩ yị dõ ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ gí, ĩri kúru ẹ̃ꞌyị̃. Ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ, ĩri tã Kúrísítõ vé rĩ. ¹⁸ꞌBo á lẽ zịị́, ẹ̃ndẹ́pị Ĩsẽrélẽ rĩ pi yịkí nyo ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ kuyé? Kộpi yịkí rá. Sĩkí Búkũ Múngú vé rĩ agá kínĩ,

“Ụ́ꞌdụ́kọ́ Múngú vé rĩ ayi mụzú vũ drị̃gé sĩ céré,

átángá ĩ ní átá rĩ, ayi kpá mụzú vũ drị̃gé sĩ céré.”10:18 Sãwụ́mã 19:4

¹⁹Ẹ̃ndẹ́pị tã rĩ fi nyo ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi drị̃gé rá? Ẽ, fi rá. Mósẽ sĩ tã Múngú ní átá Ĩsẽrélẽ rĩ pi vé tã sĩ rĩ ꞌdíni kĩnĩ,

“Ma sẽ ĩmi ímụ́ ãꞌyã ꞌbã tãkíri má ní sẽé ꞌbá ãngũ ụrụkọ agá rĩ pi ní rĩ sĩ.

Má kãdõ tãkíri sẽé ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku tã ní fií kộpi drị̃gé kuyé rĩ pi ní, ĩmî ẹ́sị́ ri ímụ́ ve kộpi ní ũnjí ũnjí.”10:19 Dẽtõrõnómẽ 32:21

²⁰Ĩsáyã gõ átá ụ̃rị̃ ãkó kĩnĩ, Múngú kĩnĩ,

“ꞌBá ma ndãꞌbée kuyé rĩ pi, ị́sụ́kí ma rá.

ꞌBá mávé tã zịꞌbá kuyé rĩ pi, má iꞌda ma kộpi ẹndrẹtị gé rá.”10:20 Ĩsáyã 65:1

²¹ꞌBo Ĩsáyã kĩnĩ, “Múngú átá ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ã tã sĩ kĩnĩ,

‘ꞌDụ ụ́ꞌdụ́ ãco, á ri kộpi mãá kộpi ẽ ímụ́kí rí má vúgá,

ꞌbo kộpi ẽ drị̃ ũkpó ũkpó, kộpi gãkí ma ẹ̃ꞌyị̃gá sĩ.’ ”10:21 Ĩsáyã 65:2

Múngú ꞌbã ẹ́sị́ múké ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní

¹Kúru á lẽ zịị́ ꞌdíni, Múngú gã nyo ívé ꞌbá rĩ pi gí? Múngú gã kuyé! Lẽ ĩmi nị̃kí múké ꞌyozú kínĩ, ma Ĩsẽrélẽgú, ma úyú Ãbũrámã vé ni, má íbí ĩfũú sụ́rụ́ Bẹ̃nyẹ̃mị́nẹ̃ vé rĩ agá. ²Múngú gã ívé ꞌbá ꞌí ní ũpẽé íꞌdóngárá gá ꞌdãá rĩ pi kuyé. Ĩmi nị̃kí rá Búkũ Múngú vé rĩ kĩnĩ, nẹ́bị̃ Ẽlíyã11:2 Ẽlíyã: Ẽlíyã ri nẹ́bị̃, Múngú ꞌdụ ĩri mụzú ꞌbụ̃ gé ídri rú, drã kuyé. Tịkí ĩri ãkũdẽ ílí rĩ ca mụ̃dụ̃rụ̃lụ̃ úrõmĩ (900), ị́sụ́ ãkũdẽ tịkí drĩ Yẹ́sụ̃ ri kuyé. ꞌÍ lã 1 ꞌBãgú 17-21; 2 ꞌBãgú 1-3. unu Múngú ẹndrẹtị gé Ĩsẽrélẽ rĩ pi vé tã sĩ kĩnĩ, ³“Úpí, kộpi úꞌdị́kí mívé nẹ́bị̃ rĩ pi, ãzini kộpi ũŋõkí mívé vũrã rọ̃bọ̃ŋọ̃ zãzú rĩ pi rá, ꞌbá ꞌyéŋá ĩ ní kuú rĩ ma ꞌi. Kộpi nóni ri lẹ́tị ndã lẽzú ma ꞌdịzú.”11:3 1 ꞌBãgú 19:10, 14

⁴Múngú újá Ẽlíyã ní ngóni? Újá Ẽlíyã ní kĩnĩ, “Ma ꞌbá be élĩfũ ẹ́zị̂rị̃ (7,000), kộpi ũtị̃kí kũmũcí Bálã11:4 Bálã: Bálã ri ngá ĩ ní údé múngú rú ni. ꞌÍ lã ꞌBá Tã Lịꞌbá rĩ pi 6:25-32. ri ị̃njị̃zú kuyé.”11:4 1 ꞌBãgú 19:18⁵Ĩri nyo adri lókí ãndrũ nõri vé rĩ tị́nị, Múngú vé ẹ́sị́ múké rĩ sĩ, ũpẽ ꞌbá mãdãŋáŋá Ĩsẽrélẽ rĩ pi ãsámvú gé adrií ꞌbá ívé ni. ⁶Múngú ri ꞌbá rĩ pi ũpẽ ívé ẹ́sị́ múké rĩ sĩ, ã ũpẽ té dõ ꞌbá rĩ pi ẹ̃zị́ kộpi ní ngaá rĩ sĩ, ĩrivé ẹ́sị́ múké rĩ té adri ẹ̃zị́ ãkó.

⁷ꞌDĩri lũ ꞌyozú kínĩ, Ĩsẽrélẽ rĩ pi ndẽé ni pi ị́sụ́kí Múngú vé ẹ́sị́ múké kộpi ní rií ndãá rĩ kuyé, ꞌbo mãdãŋáŋá Múngú ní ũpẽé rĩ pi ị́sụ́kí ẹ́sị́ múké Múngú vé rĩ nĩ. ꞌBo ndẽé ni pi ẽ drị̃ ũkpó ũkpó. ⁸Búkũ Múngú vé rĩ kĩnĩ,

“Múngú sẽ kộpi ã úmĩ ja ꞌi rá,

kộpi ã ámákí rí tã rĩ ku,

ọ̃zụ̃ kộpi ẽ mị,

kộpi ã ndrekí rí tã ívé rĩ ku,

ãzini ọ̃zụ̃ kộpi ẽ bị́,

kộpi ã yịkí rí tã ku

ícázú cĩmgbá ụ́ꞌdụ́ ãndrũ nõri gé.”11:8 Dẽtõrõnómẽ 29:4; Ĩsáyã 29:10

⁹ꞌBãgú Dãwụ́dị̃ ní ꞌyozú kĩnĩ,

“Kộpi kádõ rií ĩ úmú ụ̃mụ̃ nyaá, lẽ ã urụkí kộpi,

ẽ ĩrĩŋãkí kộpi, ã uzekí kộpi uꞌdeé vũgá.

¹⁰Lẽ kộpi ẽ mị ẽ ẹ̃sị̃, kộpi ã ndrekí rí ãngũ ku,

lẽ kộpi ã úgóró ã ọ́trụ́ áwí kú nyonyo.”11:10 Sãwụ́mã 69:22-23

Ĩ ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi pa rá

¹¹Á lẽ gõó zịị́ dị̃ị́, Yãhụ́dị̃ rĩ pi uꞌdekí dõ vũgá gí, kộpi gõkí nyo íngá ụrụ ku? Adri ꞌdíni ku. Kộpi ní lẹ́tị Múngú vé ĩ ní adrizú pịrị rĩ gãá sĩ rĩ sĩ, ĩri sẽ Ĩsẽrélẽ rĩ pi adri ãꞌyã sĩ ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ní pangárá ị́sụ́ Yẹ́sụ̃ vúgá rĩ sĩ. ¹²Yãhụ́dị̃ rĩ pi ní Múngú ri gãá sĩ rĩ sĩ, sẽ ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ị́sụ́kí drị̃lé múké Múngú vé rĩ rá. Yãhụ́dị̃ rĩ pi kádõ ímụ́ Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́, kúru ĩri sẽ Múngú ri ímụ́ drị̃lé múké sẽ ꞌbá rĩ pi ní aga rá. ¹³Ĩmi ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku ꞌdĩꞌbée, agaápi rá rĩ, ma ri tã ꞌdĩri átá ĩmi ní. Múngú ĩpẽ ma ꞌbá áyúãyũ ni rú ĩmi ní, ma ri ẹ̃zị́ nga ũkpõ sĩ Múngú ní, ¹⁴ãꞌdiãtãsĩyã á lẽ mávé ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ã ꞌbãkí ãꞌyã ĩmi sĩ, kộpi ã ụrụkọ ẽ ị́sụ́kí rí pangárá ãní. ¹⁵Yãhụ́dị̃ rĩ pi ní Múngú ri gãá sĩ rĩ sĩ, sẽ ꞌbá vũ drị̃gé rĩ pi újákí ẹ́sị́ gí. Kộpi kádõ ímụ́ Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́, kộpi gõ íngá adri ídri rú drãngárá gálésĩ. ¹⁶Ãbũrámã pi ní adrií ẹ́ꞌbị́pị́ị ụrụkọꞌbée be ule rĩ sĩ, kộpivé úyú rĩ pi kpá adri ule, ãnyãngã ụrụkọ ĩ ní íjị́ sẽé Múngú ní rĩ dõ ule, ãnyãngã ọ́mvụ́ agá rĩ pi céré ule, pẹtị rĩ vé úlá dõ ule, ĩrivé drị́tị pi kpá adri ule.

¹⁷Pẹtị rĩ vé drị́tị pi ũŋõkí dõ gí drãáãsĩyã, ĩmi ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku ꞌdĩꞌbée, ĩmi pẹtị rĩ vé drị́tị ĩ ní ugaá pẹtị õlívẽ ãzi rụ́ꞌbá gá ni, ĩ jị ũdrõ pẹtị múké ni ã rụ́ꞌbá gá. Pẹtị úlá be múké õlívẽ11:17 Õlívẽ: Pẹtị õlívẽ vé rĩ ĩri ꞌa ũꞌa be, ĩ ícó nya rá, ĩ ĩrivé ũꞌa zo ũdu rú, Yãhụ́dị̃ rĩ pi ri tị́bị́ áꞌdí ũdu rĩ sĩ, ãzini kộpi ri tõ lámbã agá, ãcí ꞌyũzú ãní. vé rĩ, ĩri ídri sẽ ĩmi ní, ĩmi adriꞌbée drị́tị rú ꞌdĩꞌbée. ¹⁸Lẽ ĩmi rikí ĩmi íngú ꞌyozú kínĩ, ĩmi ndẽkí drị́tị ĩ ní ũŋõó ꞌdĩꞌbée rá ꞌdíni ku. Ĩmi íngúkí dõ ĩmi rá, ĩmi ụ̃sụ̃kí tã ꞌdĩri, ĩmi kokí pẹtị úlá rĩ ẽ ĩzã nĩ ku, pẹtị úlá rĩ ĩmi ĩzã ko nĩ. ¹⁹Ĩmi ícó ụ̃sụ̃ ꞌyozú kínĩ, “Pẹtị rĩ ẽ drị́tị ĩ ní gaá úꞌbé vũgá gí ꞌdĩꞌbée, ĩri lẹ́tị zị̃ ꞌbá ní fizú adrizú kộpi ã vũrã gá.” ²⁰Tã ꞌdĩri tã áda. ꞌBo ũŋõkí kộpi gí, ãꞌdiãtãsĩyã kộpi ẹ̃ꞌyị̃kí Yẹ́sụ̃ ri kuyé, ĩmi tukí pá tị́tị́, ĩmi ní Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ. Lẽ ĩmi íngúkí ĩmi ku, ꞌbo lẽ ĩmi adrikí ụ̃rị̃ sĩ. ²¹Múngú ga dõ pẹtị ẽ drị́tị drị̃drị̃ ꞌdãꞌbée vũgá rá pírí, ícó nyo ĩmi gaá vũgá ku?

²²Lẽ ĩmi nị̃kí ámá múké ꞌyozú kínĩ, Múngú ri ẹ́sị́ be ĩdríkídri ĩmi ní, ꞌbo ĩri tã lị Yãhụ́dị̃ ĩri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá kuyé rĩ pi drị̃gé. ꞌBo lẽ ĩmi ãꞌyĩkí ĩrivé ẹ́sị́ ĩdríkídri rĩ vé tã mụzú nyonyo, ĩmi ãꞌyĩkí dõ ku, ĩ kpá ĩmi uga vũgá rá. ²³Yãhụ́dị̃ rĩ pi újákí dõ ẹ́sị́ Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃zú rá, Múngú ri kộpi ãꞌyĩ rá, ĩri kộpi ꞌbã gõ vúlé, sụ̃ ĩri ní pẹtị rĩ ẽ drị́tị ꞌbãá gõó pẹtị rĩ ã rụ́ꞌbá gá ũzi rĩ tị́nị. Ĩri ũkpõ be tã ꞌdĩri ꞌdụzú ngazú. ²⁴Ĩmi adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku ꞌdĩꞌbée, ĩmi índrékí sụ̃ pẹtị õlívẽ vé rĩ ẽ drị́tị ĩ ní ugaá mụụ́ ꞌbãá pẹtị ãzi túngú ni ã rụ́ꞌbá gá rĩ tị́nị. ꞌBo Yãhụ́dị̃ lẽꞌbá ĩ újáꞌbá Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá rĩ pi, adrikí sụ̃ pẹtị ẽ drị́tị drị̃drị̃ ꞌdãꞌbée tị́nị, Múngú ri ũkpõ be pẹtị ẽ drị́tị drị̃drị̃ ꞌdãri újázú ꞌbãzú pẹtị rĩ ã rụ́ꞌbá gá ꞌdãá ũzi.

ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi gõ Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ dị̃ị́

²⁵Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, á lẽ ĩmi nị̃kí tã ĩ ní ũzụ̃ụ́ kuú mũdũmũdũ rú ꞌdĩꞌbée, lẽ ĩmi íngúkí ĩmi ku, ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ụrụkọ gãkí Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃gá sĩ, ꞌbo kộpi ũtẽ ꞌdíni cĩmgbá ĩmi adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku Múngú ní ũpẽé ꞌdĩꞌbée ní ímụ́zú Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃zú rĩ gé. ²⁶Kúru ĩ ímụ́ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi pa céré, sụ̃ ĩ ní sĩí Búkũ Múngú vé rĩ agá rĩ tị́nị,

“ꞌBá ímụ́pi kộpi paápi rĩ, ĩri íbí ímụ́ írã Sĩónã vé rĩ gélésĩ,

ĩri ímụ́ úyú ĩfũꞌbá Yõkóbũ agá rĩ pi vé ũnjĩkãnyã ũjĩ kộpi ã rụ́ꞌbá gá sĩ céré.

²⁷Ũndĩ má ní ímụ́ rụụ́ kộpi be rĩ,

ma kộpi trũ ĩvé ũnjĩkãnyã agásĩ céré.”11:27 Ĩsáyã 27:9; 59:20-21; Yẽrẽmíyã 31:33-34

²⁸ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ndẽé ni pi ícákí ariꞌba Múngú vé ni, ĩmi ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ẽ ẹ̃ꞌyị̃kí rí ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ ãní. ꞌBo Múngú lẽ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi lẽlẽ, ãꞌdiãtãsĩyã ĩri ní kộpivé ẹ́ꞌbị́pị Ãbũrámã ri ĩpẽé Ĩsákã be ãzini Yõkóbũ be rĩ ã tã sĩ. ²⁹Ĩmi ndrekí drĩ ká, Múngú sẽ dõ ꞌbá rĩ ní fẽfẽ gí, ãzini zị dõ ĩri gí, ícó ívé yị̃kị̂ újá ku. ³⁰Ĩmi ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku ꞌdĩꞌbée, ándúrú ĩmi gãkí Múngú ri sĩ, ꞌbo Múngú gõ ívé ẹ́sị́ múké rĩ ꞌbãá ĩmi ní, ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi nóni gãkí Múngú ri sĩ. ³¹Yãhụ́dị̃ kárákará rĩ pi ẽ drị̃ ícákí nóni ũkpó ũkpó, ꞌbo Múngú ri ímụ́ ívé ẹ́sị́ múké rĩ ꞌbã kộpi ní, ãꞌdiãtãsĩyã ĩmi ị́sụ́kí rí ẹ́sị́ múké Múngú vé rĩ ãní. ³²Múngú adi ꞌbá rĩ pi ꞌí drị́gé sĩ, ku kộpi rií ũnjĩkãnyã ꞌoó sụ̃ kộpi ní lẽé rĩ tị́nị, ꞌî ꞌbã rí ívé ẹ́sị́ múké rĩ kộpi ní céré bẽsĩnĩ.

Õwõꞌdĩfô sẽngárá Múngú ní

³³Úmĩ Múngú vé rĩ, ãzini tã nị̃ngárá Múngú vé rĩ aga rá,

ꞌbá ãzi ícó ĩrivé tã ũlũú bã ku,

dõku ꞌbá ãzi ícó tã ĩri ní ꞌoó rĩ ũlũú bã ku.

³⁴“Ãꞌdi nị̃ úmĩ Úpí Múngú vé rĩ rá nĩ?

Dõku ãꞌdi ũlũ ĩri ní tã rá nĩ?”11:34 Ĩsáyã 40:13

³⁵“ꞌBá ngá sẽépi Múngú ní,

Múngú ní gõó ngá újá sẽé ĩri ní rá rĩ ãꞌdi ꞌi?”11:35 Ẽyóbũ 41:11

³⁶Múngú gbi ngá rĩ pi ãrẽvú céré nĩ,

kộpi ri adri ĩrivé ũkpõ sĩ,

gbi kộpi ẽ íngúkí rí ꞌi ãní.

Ẽ íngúkí Múngú ri mụzú nyonyo! Ãmĩnã.

Lẽ ꞌbâ adrikí uletere Múngú ẹndrẹtị gé

¹Má ẹ́drị́pị́ị ma ọ́mvụ́pị́ị, Múngú iꞌda ẹ́sị́ ĩdríkídri ívé rĩ ĩmi ní gí. Tã ni sĩ, á mã ĩmi drị́ ị̃rị̃ sĩ, lẽ ĩmi sẽkí ĩmî rụ́ꞌbá Múngú ní rọ̃bọ̃ŋọ̃ rú, ã adri uletere, ã sẽ rí Múngú ní ãyĩkõ. ꞌDĩri lẹ́tị áda Múngú ri ị̃njị̃zú rĩ. ²Lẽ ĩmi rikí ĩmi újá tã ꞌoó sụ̃ ꞌbá nyọ̃ọ́kụ́ nõri vé rĩ pi ní rií tã ꞌoó rĩ tị́nị ku, lẽ Múngú ã újá ĩmivé yị̃kị̂ ícá úꞌdí. Kúru ĩmi ícó tã Múngú ní lẽé ĩmi ꞌokí rĩ nị̃ ámá rá, ãzini ĩmi ícó tã múké, ãzini tã ãyĩkõ sẽépi Múngú ní, ĩri ní lẽé rĩ nị̃ ámá rá.

³Ẹ́sị́ múké Múngú ní ꞌbãá má ní ꞌdĩri sĩ, á lẽ ꞌyoó ĩmi ní céré, lẽ ĩmi ụ̃sụ̃kí ꞌyozú kínĩ, ĩmi ndẽkí tã sĩ céré nĩ ꞌdíni ku. Lẽ ĩmi ámákí ĩmivé adringárá, ẹ̃ꞌyị̃ngárá Múngú ní sẽé ĩmî ẹ́sị́ agá rĩ sĩ. ⁴ꞌBâ rụ́ꞌbá ĩgélé be ãndíãndí, ĩgélé ãlu ãlu ri ívé ẹ̃zị́ be túngú túngú. ⁵ꞌBâ adrikí dõ kárákará drãáãsĩyã, ꞌbá úmúkí ꞌbâ ícá rụ́ꞌbá ãlu Kúrísítõ ã rụ́ꞌbá gá, ꞌbá ãlu ãlu ri pá tu ọ́gụ́pị sĩ. ⁶Múngú ꞌbã ẹ́sị́ múké ꞌbá ní, sẽ ꞌbá ní fẽfẽ tã ꞌozú rĩ pi céré ãndíãndí. Fẽfẽ ꞌbá rĩ vé rĩ, ĩri dõ rizú tã Múngú ní iꞌdaá rĩ ũlũzú ꞌbá rĩ pi ní, lẽ ã ũlũ ụ́ꞌdụ́kọ́ Múngú vé rĩ ꞌbá rĩ pi ní, ĩrivé ẹ̃ꞌyị̃ngárá ã adri ãmbúgú. ⁷Múngú sẽ dõ mî ri ẹ̃zị́ ngaá ꞌbá ụrụkọ ní, lẽ mî nga ẹ̃zị́ rĩ mụzú múké, Múngú sẽ dõ mî ri ꞌbá rĩ pi ímbá, lẽ mî ímbá ꞌbá rĩ pi mụzú múké. ⁸Múngú sẽ dõ mí ní ẹ̃zị́ rizú ꞌbá rĩ pi ẽ ẹ́sị́ ũmĩzú, lẽ mî ũmĩ nyo ꞌbá rĩ pi ẹ́sị́ mụzú. Múngú sẽ dõ mî ri ngá sẽé ꞌbá rĩ pi ní, lẽ mî sẽ ngá rĩ ẹ́sị́ be céré. Múngú sẽ dõ mî adri drị̃koma rú, lẽ mî rụ ꞌbá rĩ pi mụzú múké. Múngú sẽ dõ mí ní ẹ́sị́ ĩdríkídri adrizú ꞌbá rĩ pi be, lẽ mî sẽ kộpi ní ngá rĩ ãyĩkõ sĩ.

Lẽngárá

⁹Lẽngárá ĩmivé rĩ ã adri lẽngárá áda ni. Lẽ ĩmi gãkí tã ũnjí rĩ pi céré sĩ, lẽ ĩmi ꞌokí tã múké ni pi mụzú áyu. ¹⁰Lẽ ĩmi lẽkí ĩmi ọ̃gụ̃pị́ị lẽlẽ, ãzini lẽ ꞌbá ãlu ãlu ẽ ị̃njị̃ ꞌí ọ́gụ́pị ri agaá rá. ¹¹Lẽ ĩmi ꞌbãkí ũvũ tã Múngú vé rĩ sĩ ku, ꞌbo lẽ ĩmi ngakí ẹ̃zị́ Úpí ní ẹ́sị́ be céré. ¹²Ĩmi kádõ rií tã drị̃drị̃ ꞌdĩlé rĩ ã tã ụ̃sụ̃ụ́, lẽ ĩmi adrikí ãyĩkõ sĩ. Ĩmi dõ ri ĩzãngã nya, lẽ ĩmi adrikí ẹ́sị́ be mãdã, lẽ ĩmi ꞌbãkí ẹ́sị́ rizú Múngú ri zịzú. ¹³Lẽ ĩmi ãlẽkí ngá ꞌbá Múngú vé ngá ãkó rĩ pi be trụ́. ꞌBá ĩmi ní nị̃ị́ kuyé ni pi ífíkí dõ ícá ĩmivé ꞌbẹ̃tị́ ãsámvú gé, ĩmi ẹ́ꞌyị́kí kộpi drị́ ị̃rị̃ sĩ.

¹⁴ꞌBá ĩmi ꞌoꞌbá ũnjí rĩ pi, ĩmi sẽkí kộpi ní tãkíri, ã trikí kộpi ku. ¹⁵ꞌBá rĩ pi dõ ri ãyĩkõ ꞌbã, ĩmi ꞌbãkí ãyĩkõ rĩ kộpi be trụ́, ꞌbá rĩ pi dõ ri ãvũ ngo, ĩmi ngokí ãvũ rĩ kộpi be trụ́. ¹⁶Lẽ ĩmi adrikí tã be kíri ĩmi ãsámvú gé sĩ. Lẽ ĩmi rikí ĩmi íngú ku, ꞌbo lẽ ĩmi rụkí ũndĩ ꞌbá ĩ ní ndreé kú mịlé gá ẹ̃zị́ ãkó rĩ pi be, lẽ ĩmi ụ̃sụ̃kí ꞌyozú kínĩ ĩmi ndẽkí ꞌbá ụrụkọ rá ꞌdíni ku.

¹⁷ꞌBá ãzi ꞌo dõ ĩmi ũnjí, lẽ ĩmi ꞌokí ĩri ũnjí sụ̃ ĩri ní ĩmi ꞌoó ũnjí rĩ tị́nị ku. Lẽ ĩmi ꞌokí tã índrépi ꞌbá rĩ pi mịlé gá múké ni áyu. ¹⁸Lẽ ĩmi ꞌbãkí úvá adrizú ꞌbá rĩ pi be céré tã be kíri. ¹⁹Mávé ũndĩ rĩ pi, ꞌbá rĩ ꞌo dõ ĩmi ũnjí, lẽ ĩmi újákí ĩri ní tã ũnjí ku, ĩmi kukí tã rĩ Múngú drị́gé, Múngú ã ũfẽ nĩ, ãꞌdiãtãsĩyã sĩkí Búkũ Múngú vé rĩ agá, Úpí Múngú kĩnĩ, “Ma ímụ́ tã ꞌdĩri ũfẽ nĩ.”12:19 Dẽtõrõnómẽ 32:35²⁰ꞌBo lẽ ĩmî ꞌokí tã rĩ sụ̃ Búkũ Múngú vé rĩ ní ꞌyoó rĩ tị́nị,

“Ãríꞌbá mívé rĩ ẹ̃bị́rị́ fụ dõ ĩri nĩ, lẽ mî sẽ ĩri ní ngá nyaá,

yị̃ị́ úvá ndẽ dõ ĩri nĩ, ꞌí sẽ ĩri ní yị̃ị́ mvụụ́.

ꞌÍ ꞌo dõ ĩri múké, ĩri ívé ũnjĩkãnyã nị̃ ámá rá, ĩri drị̃njá ị́sụ́.”12:20 Nãpí 25:21-22

²¹Lẽ ĩmî kukí ũnjĩkãnyã ã ndẽ ĩmivé ũkpõ ku, ꞌbo lẽ ĩmî ꞌokí tã múké, ĩmî ndẽkí rí ũnjĩkãnyã vé ũkpõ ãní.

Lẽ ã ꞌdụkí tã ꞌbá ambugu ãngũ rụꞌbá rĩ pi vé rĩ ngaánga

¹Lẽ ꞌbá céré ã ꞌdụkí ꞌbá ambugu ãngũ rụꞌbá rĩ pi vé tã ngaánga, ũkpõ ẹ̃zị́ ngazú rĩ Múngú ri sẽ ꞌbá ambugu rĩ pi ní nĩ, ãzini ꞌbá céré ĩ ní ũꞌbãá ꞌbá ambugu rú rĩ pi Múngú ꞌbã kộpi nĩ. ²ꞌBá rĩ ọwụ dõ ꞌbá ambugu rĩ pi vé tã gí, ọwụ ꞌdĩri tã Múngú ní ẹzịị́ rĩ, ꞌbá tã ꞌoꞌbá ꞌdíni ꞌdĩꞌbée, ĩ tã lị kộpi drị̃gé. ³ꞌBá tã ꞌoꞌbá pịrị rĩ pi, kộpi ícókí adrií ụ̃rị̃ sĩ ꞌbá ambugu rĩ pi sĩ ku, ꞌbo ꞌbá tã ꞌoꞌbá pịrị ku rĩ pi, kộpi adri ụ̃rị̃ sĩ. ꞌÍ lẽ dõ adrií ꞌbá ambugu rĩ pi sĩ ụ̃rị̃ sĩ ku, lẽ mî ꞌo tã pịrị, ĩri sẽ kộpi mi íngúngũ. ⁴ꞌBá ambugu rĩ pi ãtíꞌbá Múngú vé ni, kộpi ꞌbá rĩ pi ẽ ĩzã ko tã múké sĩ. ꞌBo ꞌbá riípi tã ũnjí ꞌoópi rĩ, ĩri adri ꞌbá ambugu rĩ pi sĩ ụ̃rị̃ sĩ, ãꞌdiãtãsĩyã kộpi ũkpõ be ꞌbá tã ũnjí ꞌoꞌbá rĩ pi ĩrĩŋãzú Múngú vé jĩkó iꞌdazú ãní.

⁵Lẽ ĩmî ꞌdụkí ꞌbá ambugu ãngũ rụꞌbá rĩ pi vé tã ngaánga, adri ꞌyozú kínĩ, ĩmi ꞌyéŋá kộpivé tã ꞌdụ nga ĩ ní lẽé ĩmi ĩrĩŋãá rĩ sĩ yã ꞌdíni ku, ĩri tã pịrị ĩmi ni kộpivé tã ꞌdụụ́ ngaá rĩ sĩ.

⁶Tã ã pá ĩ ní rizú mũfẽngã ũfẽzú rĩ ꞌdĩ, ꞌbá ambugu ꞌdĩꞌbée ãtíꞌbá Múngú vé ni, kộpivé ẹ̃zị́ ngaá rĩ rizú ꞌbá rĩ pi ã tã mbazú céré. ⁷Lẽ ĩmi ũfẽkí ngá ꞌbá ambugu rĩ pi ní lẽé ĩmi vúgá rĩ ũfẽfẽ. Dõ ngá rĩ mũfẽngã umbe jezú rĩ ã ũfẽngárá, ĩmi ũfẽkí kộpi ní. Lẽ ĩmi rukí kộpi ruru, ĩmi ị̃njị̃kí kpá kộpi ị̃njị̃njị̃.

Lẽ ĩmi lẽkí ĩmi ọ̃gụ̃pị́ị lẽlẽ

⁸Lẽ mî adri mẹ̃rị́ ꞌbá ãzi vé ni be ku, ngá múké ĩ ní lẽé rĩ, lẽ ĩmi lẽkí ĩmi lẽlẽ. ꞌBá ꞌí ọ́gụ́pị ri lẽépi lẽlẽ rĩ, ꞌdụ tãị́mbị́ rĩ vé tã ngaá gí. ⁹Tãị́mbị́ rĩ ꞌyo ꞌdíni, “Lẽ mî ꞌbã ọ̃wụ̃ ku, lẽ mî ꞌdị ꞌbá ku, lẽ mî ụ̃gụ̃ ꞌbá ãzi ã ngá ku, lẽ mî ꞌbã ẹ́sị́ ꞌbá mî gãrã gá rĩ vé ngá drị̃gé ku.”13:9 Wụ̃ngárá 20:13-15, 17; Dẽtõrõnómẽ 5:17-19, 21 Tãị́mbị́ ĩ ní ũlãá ꞌdĩꞌbée, úmúkí kộpi céré ícá ngá ãlu kínĩ, “Lẽ mî lẽ ꞌbá mî gãrã gá rĩ sụ̃ mí ní mî rụ́ꞌbá lẽé rĩ tị́nị.”13:9 Lẹ̃vị̃tị́kã 19:18¹⁰Lẽngárá ri sẽ ꞌí ꞌo mí ọ́gụ́pị ri ũnjí ku. ꞌBá rĩ dõ lẽngárá be ẹ́sị́ agá, ꞌbá rĩ ꞌdụ ꞌdĩri tãị́mbị́ rĩ vé tã ngaá gí.

¹¹Lókí ĩmi ní tã pịrị ꞌozú rĩ, ĩri adriípi nõ. Lẽ ĩmi arukí ụ́ꞌdụ́ gélésĩ, ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbá nị̃kí rá lókí ĩ ní lẽzú ꞌbâ pazú ũnjĩkãnyã agásĩ rĩ, ĩri ĩnyiŋáŋá, ĩrivé tã ndẽ lókí ándúrú ꞌbá ní Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃zú drị̃drị̃ ꞌdãri rá. ¹²Ẹ̃sị̃ mãdã, tã ị́nị́ŋá vé rĩ pi dẹdẹ, ãngũ rĩ ílókõ ícá ụ̃tụ́ŋá rú. Lẽ ꞌbâ kukí tã ị́nị́ŋá vé rĩ ã ꞌongárá ãní, lẽ ꞌbâ úsúkí ngá ẹ̃ꞌdị́ vé rĩ pi, ꞌbâ adrikí rí ụ̃tụ́ŋá agá. ¹³Lẽ ꞌbâ adrikí múké, sụ̃ ꞌbá riꞌbá ẹ́cị́ꞌbá ụ̃tụ́ŋá agá rĩ pi tị́nị. Lẽ ꞌbâ ꞌokí tã ị́nị́ŋá vé rĩ pi ku, lẽ ꞌbá rikí íwá mvụụ́ ĩmẽrẽzú ku, lẽ ꞌbâ rikí ꞌbá úmú vũrã ãlu gé rií tã ũnjí ꞌoó ku, lẽ ꞌbâ ꞌbãkí ọ̃wụ̃ ku, lẽ ꞌbâ ꞌokí tã drị̃njá sẽépi ni ku, lẽ ꞌbâ adrikí ũmbá rú ꞌbâ ãsámvú gé sĩ ku, lẽ ꞌbâ adrikí ãꞌyã sĩ ku. ¹⁴Lẽ ĩmi ẹ̃ꞌyị̃kí Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri áyu, lẽ ĩmi kukí tã ũnjí rụ́ꞌbá nõri ní lẽé rĩ pi rá.

à ꞌyokí ꞌbá ãzi ã tã ũnjí ku

¹Lẽ ĩmi ẹ́ꞌyị́kí ꞌbá adriípi ẹ̃ꞌyị̃ngárá be mũnyámúnya rĩ ífí ĩmi ãsámvú gé, lẽ ĩmi ꞌbãkí ãgátá tã ꞌbá ụrụkọ ní ndreé múké ãzini ꞌbá ụrụkọ ní ndreé ũnjí rĩ ã tã sĩ ku. ²ꞌBá ãzi ri ụ̃sụ̃, ꞌi ícó ngá rĩ pi ãrẽvú nya céré rá, ꞌbo ꞌbá adriípi ẹ̃ꞌyị̃ngárá be mũnyámúnya rĩ, ĩri ụ̃sụ̃, ꞌí lẽ ꞌyéŋá tị́bị́ nị̃ị́ nyaá áyu. ³ꞌBá ꞌyoópi ꞌí lẽ ngá ãrẽvú nyaá céré rĩ, lẽ ẽ ide ꞌbá riípi tị́bị́ nị̃ị́ nyaápi áyu rĩ ku, lẽ kpá ꞌbá tị́bị́ nị̃ị́ nyaápi áyu rĩ, ẽ ide ꞌbá ngá ãrẽvú nyaápi céré rĩ ku, ãꞌdiãtãsĩyã Múngú ãꞌyĩ ꞌbá rĩ pi ãrẽvú céré. ⁴Mi ãꞌdi ꞌi ícópi ꞌbá ãzi vé ãtíꞌbá ã tã ꞌyoópi ũnjí? Dõ ꞌo tã múké yã, dõ ꞌo tã ũnjí yã, Úpí ri îngá ĩrivé tã lị nĩ. Úpí ri ímụ́ ĩri ẽ ĩzã ko, sẽ ĩri tã nị̃ngárá ĩpẽ tã pịrị ꞌozú ãní.

⁵Ụ́ꞌdụ́ ĩ ní Múngú ri ị̃njị̃zú rĩ ã tã sĩ, ꞌbá ãlu ri ụ̃sụ̃ ꞌyozú kínĩ, ĩpẽkí ụ́ꞌdụ́ ãzi ãlu ĩrivé tã ndẽ agaá rá, ꞌbo ꞌbá ãzi ri ụ̃sụ̃, ụ́ꞌdụ́ rĩ pi céré ĩ ícó Múngú ri ị̃njị̃ ãní rá. Lẽ ꞌbá ãlu ãlu ã ụ̃sụ̃ tã ị̃rị̃ ꞌdĩꞌbée ãsámvú, ngõri múké nĩ, ã ꞌdụ rí ngaá. ⁶ꞌBá ụ́ꞌdụ́ ãzi ãlu ni ꞌdụụ́pi ꞌbãápi tã ãmbúgú rú rĩ, ĩri tã ꞌdĩri ꞌo ꞌdíni Úpí Múngú ri ị̃njị̃zú. ꞌBá riípi ngá ãrẽvú nyaápi céré rĩ, ĩri ꞌdĩri ri Múngú ri ị̃njị̃, ãꞌdiãtãsĩyã ĩri ri Úpí ní õwõꞌdĩfô sẽ. ꞌBá riípi tị́bị́ nị̃ị́ nyaápi áyu, zãá nyaápi ku rĩ, ĩri ri Úpí ri ị̃njị̃, ãꞌdiãtãsĩyã ĩri kpá ri Múngú ní õwõꞌdĩfô sẽ. ⁷ꞌBávé adringárá ídri rú rĩ, ũkpõ ni adri ꞌbá drị́gé kuyé, ãzini ꞌbávé drãngárá, ũkpõ ni adri ꞌbá drị́gé kuyé. ⁸ꞌBâ dõ ri adri ídri rú, ꞌbâ Úpí Múngú ri ị̃njị̃, ꞌbâ ũdrãkí dõ gí, ꞌbâ adri ꞌbá Úpí vé ni. Dõ ꞌbâ ri adri ídri rú yã, dõku ꞌbâ ũdrãdrã yã, ꞌbâ ꞌbá Úpí vé ni.

⁹Tã ꞌdĩri sĩ, Kúrísítõ drã ꞌbâ tã sĩ, gõ íngá ídri rú, ꞌî ímụ́ rí adrií Úpí rú ꞌbá ídri rú rĩ pi vé ni, ãzini ꞌbá ũdrãꞌbá gí rĩ pi vé ni. ¹⁰Lẽ mî átá mí ọ́gụ́pị Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi gí rĩ vé tã ũnjí ku, lẽ mî ide mí ọ́gụ́pị Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi gí rĩ ku, ꞌbá rĩ pi céré ímụ́ pá tu Múngú ẹndrẹtị gé, Múngú ri kộpivé tã lị nĩ. ¹¹Sĩkí Búkũ Múngú vé rĩ agá,

“Úpí Múngú kĩnĩ, ‘Ma Múngú ꞌi,

ꞌbá rĩ pi céré ímụ́ kũmũcí ũtị̃ má ẹndrẹtị gé,

kộpi ímụ́ ꞌyo ĩ tị sĩ, ma Úpí Múngú ꞌi.’ ”14:11 Ĩsáyã 45:23

¹²ꞌBá ãlu ãlu ri ímụ́ ívé tã ũlũ ꞌî tị sĩ Múngú ẹndrẹtị gé.

¹³Kúru lẽ ꞌbâ kukí tã lịngárá ꞌbâ ọ̃gụ̃pị́ị drị̃gé rĩ ãní, lẽ mî ọ̃zụ̃ lẹ́tị ꞌbá lẽꞌbá ímụ́ꞌbá Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ní ku, kộpi ã ꞌbekí rí ĩvé ẹ̃ꞌyị̃ngárá ĩ drị́gé sĩ vũgá ku. ¹⁴Á nị̃ rá Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ã rụ́ sĩ, ngá nyanya ãzi ũnjí ni ꞌdãáyo, ꞌbá rĩ ụ̃sụ̃ dõ kínĩ ngá nyanya ꞌdĩri ũnjí, ĩri vúgá ngá nyanya ꞌdĩri ũnjí. ¹⁵Ngá nyanya mí ní rií nyaá rĩ, ĩri dõ ri mí ọ́gụ́pị Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi gí rĩ ní ĩzãngã sẽ, lẽ mî nya ĩri ã gãrã gá ku, ꞌí nya dõ ĩri ã gãrã gá, ꞌí lẽ ĩri kuyé. Ngá mí ní nyaá rĩ ã sẽ ĩzãngã ꞌbá Kúrísítõ ní drãá ĩrivé tã sĩ ꞌdĩri ní ku. ¹⁶Kúru ngá mí ní ụ̃sụ̃ụ́ kínĩ, ĩri múké ꞌdĩri, lẽ mî sẽ ã átákí drị̃ ni gé ũnjí ku. ¹⁷Ãꞌdiãtãsĩyã fingárá mãlũngã Múngú vé rĩ agá rĩ adri ꞌyozú kínĩ, ĩri ngá nyanya ã tã, dõku ngá ĩ ní rií mvụụ́mvụ rĩ pi ã tã ꞌdíni ku, ĩri tã ĩ ní ꞌoó pịrị, tã be kíri, ãyĩkõ sĩ rĩ. Tã ꞌdĩꞌbée Índrí Uletere rĩ ri sẽ nĩ. ¹⁸ꞌBá rĩ ꞌo dõ tã ꞌdĩri tị́nị Kúrísítõ ã rụ́ sĩ, ĩri Múngú ní ãyĩkõ sẽ, ꞌbá rĩ pi nga ẹ̃tị̃ kínĩ, tã ĩri ní ꞌoó ꞌdĩri múké.

¹⁹Lẽ ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi, tãkíri ã adri kộpi ãsámvú gé, kộpi ã útúkí rí ĩ ícá ũkpó ũkpó ĩvé ẹ̃ꞌyị̃ngárá agá. ²⁰Ẽ izakí Múngú vé ẹ̃zị́ ngá nyanya ã tã sĩ ku. Ngá nyanya rĩ pi ãrẽvú céré ĩ ícó nya rá, lẽ mî sẽ ꞌbá ãzi ã ꞌde fií ũnjĩkãnyã agá ngá nyanya mí ní nyaá rĩ sĩ ku. ²¹Ngá mí ní ĩpẽé nyaá rĩ dõ zãá14:21 Zãá: Lókí Páũlũ vé rĩ gé, zãá ụrụkọ ĩ ní jeé jọ̃kọ́nị̃ agá rĩ, ãzini zãá ĩ ní sẽé ngá ĩ ní údé múngú rú rĩ pi ní rĩ, Kũrĩsĩtĩyánĩ ụrụkọ ụ̃sụ̃kí kínĩ ĩ nyakí dõ zãá ꞌdĩri gí, ĩri lũ kínĩ ĩ ri ngá ĩ ní údé múngú rú rĩ pi ị̃njị̃. Ãní sẽ kộpi nyakí zãá ku. ꞌÍ lã 1 Kõrínítõ 8:1-13., dõku íwá mvụngárá, dõku tã ãzi ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi gí rĩ sẽépi ꞌdeépi ũnjĩkãnyã agá ni, lẽ mî ku ngá ꞌdĩꞌbée ãrẽvú céré ãní.

²²Ãnyãngã vé tã, ãzini ụ́ꞌdụ́ ụrụkọ ꞌbãzú ãmbúgú rĩ vé tã ã adri ꞌyéŋá ĩmi ãsámvú gé Múngú be. ꞌBá rĩ nị̃ dõ ámá rá, tã ĩ ní ꞌoó rĩ pịrị, ẹ́sị́ ni ã ũtĩ tã ꞌí ní ꞌoó rĩ sĩ ku. ²³ꞌBá rĩ ã yị̃kị̂ awa dõ ꞌi ị̃rị̃ ngá ĩ ní nyaánya rĩ ã tã sĩ, ꞌbo nya dõ ngá rĩ ãkã, ꞌbá ꞌdĩri lịkí tã drị̃ ni gé gí, ãꞌdiãtãsĩyã ꞌo tã ꞌdĩri ẹ̃ꞌyị̃ngárá ãkó. Tã ꞌbá rĩ ní ꞌoó rĩ, ẹ̃ꞌyị̃ dõ ꞌí ẹ́sị́ agá ꞌdãá ĩri tã pịrị kuyé, ꞌo ꞌdĩri ũnjĩkãnyã.

ꞌBâ rikí ꞌyéŋá ꞌbâ tã ụ̃sụ̃ụ́ áyu ku

¹ꞌBâ adriꞌbá ẹ̃ꞌyị̃ngárá be ũkpó ũkpó nõꞌbée, lẽ ꞌbâ kokí ꞌbá ẹ̃ꞌyị̃ngárá be mũnyámúnya rĩ pi ẽ ĩzã koko, ꞌbâ rikí ꞌyéŋá ꞌbâ tã ụ̃sụ̃ụ́ áyu ku. ²Lẽ ꞌbâ ꞌokí tã múké ꞌbâ ọ̃gụ̃pị́ị ní, ã sẽ rí kộpi ní ãyĩkõ, kộpi ã adrikí rí ũkpó ũkpó ĩvé ẹ̃ꞌyị̃ngárá agá. ³Kúrísítõ ꞌo ꞌyéŋá tã rĩ ꞌí ní ãyĩkõ sẽzú ọ́ꞌdụ́kụ́lẹgúsĩ kuyé. Sĩkí Kúrísítõ vé tã Búkũ Múngú vé rĩ agá kínĩ, “Á Múngú, ꞌbá mi uꞌdaꞌbá rĩ pi, uꞌdakí kpá ma rá.”15:3 Sãwụ́mã 69:9⁴Tã ꞌdĩꞌbée sĩkí Búkũ Múngú vé rĩ agá ị́nọ́gọ́sị́ ꞌbâ ímbázú, ꞌbá úmbékí dõ ẹ́sị́ ĩzãngã nyazú rá, Búkũ Múngú vé rĩ ꞌbâ ẹ́sị́ ũmĩ, ĩri sẽ ꞌbâ ẹ́sị́ ꞌbã tã Múngú ní ẹzịị́ ꞌbá ní drị̃drị̃ ꞌdĩlé rĩ ũtẽzú.

⁵Múngú sẽépi ĩmi ní rií ẹ́sị́ úmbé ĩzãngã nyangárá gá, ãzini riípi ĩmî ẹ́sị́ ũmĩípi rĩ, ã sẽ ĩmi úmúkí ĩmi adrií ngá ãlu, ĩmi kádõ rií Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ ã pámvú ũbĩí. ⁶Kúru lẽ ĩmi úmúkí ĩmi céré trụ́, ĩmi íngúkí ꞌbávé Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé Ẹ́tẹ́pị Múngú ri.

⁷Ĩmi adrikí ĩmi ãsámvú gé sĩ ẹ́sị́ be ãlu, sụ̃ Kúrísítõ ní adrií ĩmi be ẹ́sị́ be ãlu rĩ tị́nị, ẽ íngúkí rí Múngú ri ãní. ⁸Á lẽ lũú ĩmi ní kínĩ, Kúrísítõ ímụ́ Yãhụ́dị̃ rĩ pi ãsámvú gé ãtíꞌbá rú, ímụ́ tã Múngú ní ẹzịị́ Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé ẹ́ꞌbị́pị́ị15:8 Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé ẹ́ꞌbị́pị́ị: Kộpi Ãbũrámã ꞌi, Ĩsákã ꞌi, ãzini Yõkóbũ sĩ. ní rĩ iꞌdaá kínĩ, ĩri tã áda. ⁹Ãní ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ẽ íngúkí rí Múngú ri ẹ́sị́ ĩdríkídri ĩrivé rĩ ã tã sĩ. Sĩkí Búkũ Múngú vé rĩ agá kínĩ,

“Ma ímụ́ mi íngú ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku ꞌdĩꞌbée ãsámvú gé,

ma ímụ́ úngó ngo mî rụ́ íngúzú.”15:9 2 Sãmũélẽ 22:50; Sãwụ́mã 18:49

¹⁰Gõkí kpá sĩí Búkũ Múngú vé rĩ agá dị̃ị́ kínĩ,

“Ĩmi ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku ꞌdĩꞌbée,

ĩmi ꞌbãkí ãyĩkõ mụzú ꞌbá Múngú vé rĩ pi be trụ́.”15:10 Dẽtõrõnómẽ 32:43

¹¹Gõkí kpá sĩí dị̃ị́ kínĩ,

“Ĩmi ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku ꞌdĩꞌbée,

lẽ ĩmi íngúkí Úpí Múngú ri íngúngũ,

ꞌbá céré vũ drị̃gé rĩ pi,

lẽ ĩmi íngúkí Múngú ri íngúngũ.”15:11 Sãwụ́mã 117:1

¹²Nẹ́bị̃ Ĩsáyã ꞌyo kĩnĩ,

“Mvá ãzi ri úmvúlésĩ ímụ́ ĩfũ úyú ꞌbãgú Dãwụ́dị̃ Yésẽ mvọ́pị vé rĩ agá,

ĩri ímụ́ adri ꞌbãgú rú ãngũ rĩ pi drị̃gé céré,

ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ímụ́ ẹ́sị́ ꞌbã ĩri drị̃gé.”15:12 Ĩsáyã 11:10

¹³Múngú ĩmi ní rií ẹ́sị́ ꞌbãá drị̃ ni gé ꞌdĩri, ã sẽ ãyĩkõ ã fi ĩmî ẹ́sị́ agá, ãzini ã sẽ tãkíri ĩmi ní, ĩmi ní ĩri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, ũkpõ Índrí Uletere rĩ vé rĩ ã ga ĩmî ẹ́sị́ agá trétré, ĩmi ꞌbãkí rí ẹ́sị́ tã drị̃drị̃ ꞌdĩlé rĩ ũtẽzú.

Páũlũ nga ẹ̃zị́ ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ãsámvú gé

¹⁴Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, á nị̃ rá ꞌyozú kínĩ, nóni ĩmi nị̃kí tã Múngú vé rĩ pi céré múké gí, kúru ĩmi ícó ĩmi ọ̃gụ̃pị́ị ímbá rá. ¹⁵Kọ̃kọ̃bị́ má ní sĩí ĩmi ní ꞌdĩri, á sĩ ĩmi ní tã rĩ ụ̃rị̃ ãkó, ĩmi ígákí rí tã rĩ pi ãní bẽnĩ, ã sĩ tã ꞌdĩri ꞌdíni, ãꞌdiãtãsĩyã Múngú sẽ má ní ẹ́sị́ múké, ¹⁶mâ nga rí ẹ̃zị́ Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ ní ãtíꞌbá rú, mâ nga rí ẹ̃zị́ átálágú rú ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ãsámvú gé. Ẹ̃zị́ má ní ngaá átálágú rú rĩ, rizú ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ ũlũzú ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ní, Índrí Uletere rĩ ã sẽ rí kộpi adrií rọ̃bọ̃ŋọ̃ rú, ã sẽ rí Múngú ní ãyĩkõ.

¹⁷Ma ãyĩkõ sĩ ãmbúgú ẹ̃zị́ má ní ngaá Múngú ní Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ ã rụ́ sĩ rĩ sĩ. ¹⁸Má ícó ma íngú tã má ní ꞌoó rĩ sĩ ku, ma ꞌyéŋá tã Kúrísítõ ní iꞌdaá má ní, ma íjị́pi ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ãsámvú gé rĩ ũlũ áyu. Kộpi ꞌdụkí tã Múngú vé má ní ũlũú rĩ ngaá rá. ¹⁹Má ũlũ tã ꞌdĩri, ãzini á ꞌo tã ãyãzú ãyãyã ꞌdĩꞌbée ũkpõ Índrí Uletere rĩ vé rĩ sĩ, sẽ mâ ũlũ ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Kúrísítõ vé rĩ íꞌdózú kụ̃rụ́ Yẹ̃rụ́sãlémã vé rĩ gé cazú ãngũ Ĩlĩrĩkómũ vé rĩ gé. ²⁰Ẹ̃zị́ mávé rĩ, ma ri ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Kúrísítõ vé rĩ ũlũ mụzú vũrã ꞌbá rĩ pi ní Kúrísítõ vé tã yịzú kuyé rĩ pi agásĩ, á lẽ mụụ́ vũrã ꞌbá ãzi ní Kúrísítõ vé tã ũlũzú gí rĩ agá ku. ²¹Sĩkí Búkũ Múngú vé rĩ agá kínĩ,

“ꞌBá ĩ ní ĩrivé tã ũlũú kộpi ní kuyé rĩ pi, kộpi ímụ́ tã rĩ ndre rá,

ãzini ꞌbá ĩrivé tã yịꞌbá kuyé rĩ pi, kộpi ímụ́ ĩrivé tã nị̃ ámá rá.”15:21 Ĩsáyã 52:15

²²Tã má ní mụzú ĩmi ndrezú kuyé rĩ, á ri ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Kúrísítõ vé rĩ ũlũú mụzú ãngũ rĩ pi agásĩ.

Páũlũ lẽ mụụ́ ꞌbá Rómã vé rĩ pi vúgá

²³ꞌBo nóni á dẹ ẹ̃zị́ má ní ngaá ãngũ nõꞌbée agá rĩ pi céré gí. Ílí kárákará agá, á ri ụ̃sụ̃ụ́, á lẽ mụụ́ ĩmi ndreé. ²⁴Má útú tã ni ꞌdíni, má kãdõ ꞌdeé mụụ́ ãngũ Sĩpénĩ vé rĩ gé ꞌdãá, á lẽ pá tuú ĩmi ndreé ụ́ꞌdụ́ be mãdã, ĩmi kúru má ní ngá so, ã ko rí mâ ĩzã, mâ ꞌde rí mụụ́ mávé ẹ̃cị̃ rĩ gé ꞌdãá. ²⁵ꞌBo nóni á lẽ ꞌdeé mụụ́ Yẹ̃rụ́sãlémã gá ꞌbá Múngú vé rĩ pi ẽ ĩzã koó. ²⁶ꞌBá Múngú ri nị̃ꞌbá gí ãngũ Mãkẽdõníyã vé rĩ agá, ãzini ãngũ Ãkáyã vé rĩ agá rĩ pi sokí ngá ẹ́sị́ be céré sẽé mụzú ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí Yẹ̃rụ́sãlémã gá ꞌdãá ngá ãkó rĩ pi ẽ ĩzã kozú. ²⁷Ádarú ngá kộpi ní soó rĩ, tã ni íbí íngá kộpi ẽ ẹ́sị́ agá, kộpi sokí ngá rĩ sẽé Yãhụ́dị̃ Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí ngá ãkó rĩ pi ní. Ãꞌdiãtãsĩyã Yãhụ́dị̃ rĩ pi ũlũkí ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Kúrísítõ vé rĩ ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ní, ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi sõkí ĩvé rĩ ngá sẽé Yãhụ́dị̃ Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ní. ²⁸Má kãdõ ngá ĩ ní soó sẽé má drị́gé rĩ jịị́ mụụ́ sẽé ꞌbá ngá ãkó rĩ pi ní, ma gõ ꞌde mụ ĩmi ndre, ma kúru gõ aga mụzú Sĩpénĩ gé ꞌdãá. ²⁹Á nị̃ rá ꞌyozú kínĩ, má kãdõ caá ĩmi ãsámvú gé ꞌdĩlé, Kúrísítõ ri ívé tãkíri rĩ sẽ má ní, tãkíri Kúrísítõ ní sẽé má ní ꞌdĩri, ĩmi ị́sụ́ ĩndĩ.

³⁰Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, á lẽ ꞌyoó ĩmi ní Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ã rụ́ sĩ, ãzini lẽngárá Índrí Uletere rĩ vé rĩ sĩ, á lẽ ĩmi zịkí má ní Múngú ri ẹ̃zị́ ũkpó ũkpó má ní rií ngaá rĩ ã tã sĩ. ³¹Ĩmi zịkí má ní Múngú ri, ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri gãꞌbá sĩ ãngũ Yụ̃dáyã vé rĩ agá rĩ pi ã ꞌokí rí ma ũnjí ku, ngá ĩ ní soó sẽé má drị́gé rĩ, má kãdõ jịị́ sẽé ꞌbá ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí Yẹ̃rụ́sãlémã gá rĩ pi ní, kộpi ẽ ẹ́ꞌyị́kí rí ngá rĩ bẽnĩ. ³²Múngú ãꞌyĩ dõ rá, ma mụ ĩmi vúgá ꞌdĩlé ãyĩkõ be, ꞌbâ mụkí rí ꞌbâ ẹ́sị́ ũmĩí ĩmi be trụ́. ³³Múngú riípi tãkíri sẽépi rĩ ã adri ĩmi be céré. Ãmĩnã.

Páũlũ sẽ mõdó ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ní

¹Á lẽ ĩmi ní Fãyụ́be vé ẹ̃zị́ ngaá múké rĩ ã tã ũlũú, ĩri ãtíꞌbá, ĩri ri ẹ̃zị́ nga kãnísã16:1 Kãnísã: Kãnísã ri ꞌbá Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi. kụ̃rụ́ Kẽnĩkũríyã vé rĩ agá. ²Ĩmi ẹ́ꞌyị́kí ĩri Úpí ã rụ́ sĩ, sụ̃ ĩmi ní ꞌbá Múngú vé rĩ pi ẹ́ꞌyị́ rĩ tị́nị, ngá ãzi ndẽ dõ ĩri nĩ, ĩmi sẽkí ĩri ní ngá ĩri ní lẽé rĩ, ãꞌdiãtãsĩyã ko ꞌbá kárákará pi ẽ ĩzã rá, ãzini ko kpá mâ ĩzã rá.

³Á lẽ ĩmi jịkí mõdó sẽé Ákúwílã pi ní ũkú ni Pĩrĩsílã be, ꞌbá ꞌdĩꞌbée má ọ́gụ́pị, ꞌbá rikí ẹ̃zị́ Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ vé rĩ ngaá kộpi be trụ́ ãlu. ⁴Kộpi adikí ĩvé ídri ĩzãngã nyaá mâ tã sĩ. Á sẽ õwõꞌdĩfô kộpi ní, ãzini ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí ãngũ ãndíãndí rĩ pi agásĩ rĩ pi sẽkí kpá kộpi ní õwõꞌdĩfô. ⁵Ĩmi sẽkí kpá mõdó ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí, riꞌbá ĩ úmúꞌbá kộpivé ꞌbẹ̃tị́ ãsámvú gé rĩ pi ní.

Ĩmi sẽkí mõdó mávé ũndĩgó Ẽpẽnétõ ní, ĩri ꞌbá drị̃drị̃ íꞌdópi ẹ́sị́ újápi Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi ãngũ ãmbúgú Ẹ́zị̃yã vé rĩ agá rĩ.

⁶Ĩmi sẽkí mõdó Mãríyã ní, nga ándúrú ĩmi ní ẹ̃zị́ ũkpõ sĩ.

⁷Ĩmi sẽkí mõdó Ãdrõníkã pi ní Yụ̃nị́yã be, ꞌbá ꞌdĩꞌbée mávé máríté, ũꞌyĩkí ándúrú ꞌbâ kộpi be trụ́ jó ĩ ní rizú ãngũ ũꞌyĩzú rĩ agá. Yẹ́sụ̃ vé ꞌbá áyúãyũ rĩ pi ãsámvú gé, ꞌbá ꞌdĩꞌbée ã rụ́ kụ ambamba, kộpi ẹ̃ꞌyị̃kí Kúrísítõ ri má sĩ drị̃drị̃.

⁸Ĩmi sẽkí mõdó Ãpĩlĩyátã má ní lẽélẽ rĩ ní, ãꞌdiãtãsĩyã ẹ̃ꞌyị̃ Úpí ri rá.

⁹Ĩmi sẽkí mõdó Ũrãbánã ní, ĩri ꞌbá ọ́gụ́pị, ĩri ri ẹ̃zị́ nga Kúrísítõ ní, ãzini ĩmi sẽkí mõdó mávé ũndĩ Sĩtãkísã ní.

¹⁰Ĩmi sẽkí mõdó Ãpélẽ ní, ụ̃ꞌbị̃kí ĩri ĩrivé ẹ̃ꞌyị̃ngárá ã tã sĩ. Ĩmi sẽkí mõdó ꞌbá adriꞌbá Ãrĩsĩtõbúlã vé ꞌbẹ̃tị́ ãsámvú gé rĩ pi ní.

¹¹Ĩmi sẽkí mõdó Ẽrõdĩyónĩ ní, ĩri máríté mávé ni.

Ĩmi sẽkí mõdó ꞌbá Úpí Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí, adriꞌbá Nãrĩkísõ vé ꞌbẹ̃tị́ ãsámvú gé rĩ pi ní.

¹²Ĩmi sẽkí mõdó Tũrũpãyínã pi ní Tũrũpásã be, ũkú ꞌdĩꞌbée ngakí ẹ̃zị́ Úpí ní ũkpõ sĩ.

Ĩmi sẽkí mõdó mávé ũndĩ Pẽrẽsísĩ má ní lẽélẽ rĩ ní, ũkú ꞌdĩri nga ẹ̃zị́ Úpí vé rĩ ũkpõ sĩ.

¹³Ĩmi sẽkí mõdó Rụ́fãsĩ16:13 Mãrákõ 15:21 Úpí ní ĩpẽé adrií ꞌbá ívé ni rĩ ní, ĩmi sẽkí kpá mõdó ĩrivé ẹ́ndrẹ́pị adriípi má ní sụ̃ ẹ́ndrẹ́pị tị́nị rĩ ní.

¹⁴Ĩmi sẽkí mõdó Ãsẽnĩkũrítõ ní, Pĩlĩgónã ní, Hẽrémẽ ní, Pãtõróbã ní, Hẽrẽmásĩ ní, ãzini ꞌbá ẹ́drị́pị́ị ꞌbá ọ́mvụ́pị́ị Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí adriꞌbá kộpi be trụ́ rĩ pi ní.

¹⁵Ĩmi sẽkí mõdó Pĩlõlógõ ní, Jụ́lị̃yã ní, Nẽrĩyásã pi ní ọ́mvụ́pị be, Õlĩmbásĩ ní, ãzini ꞌbá céré Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí, adriꞌbá kộpi be trụ́ rĩ pi ní.

¹⁶Ĩmi uꞌdekí ĩmi ẹzịị́ bẹ̃drị̃ sĩ.

ꞌBá Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí kãnísã ãndíãndí rĩ pi agásĩ rĩ pi céré sẽkí ĩmi ní mõdó.

Páũlũ vé tị ã ụ̃dụ̃

¹⁷Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, á lẽ lũú ĩmi ní ꞌdíni, lẽ ĩmi adrikí mị be kọwụ ꞌbá lẽꞌbá ãngũ acoꞌbá ꞌdĩꞌbée sĩ, ãzini ꞌbá lẽꞌbá ꞌbá ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ẽ drị̃ jaꞌbá ĩvé ẹ̃ꞌyị̃ngárá agásĩ gãrã gá ꞌdĩꞌbée sĩ, kộpi ri tã ĩ ní ímbá ĩmi ní ꞌdĩꞌbée újá ũlũ lẹ́tị be túngú. Lẽ ĩmi úmúkí ĩmi adrií kộpi be trụ́ ku. ¹⁸ꞌBá ꞌdíni ꞌdĩꞌbée, kộpi ngakí ẹ̃zị́ Úpí Kúrísítõ vé rĩ ku, kộpi ri ꞌyéŋá tã ĩ ẹ́sị́ ní lẽé rĩ ꞌdụ nga áyu. Kộpi ri átángá múké múké ni pi átá, ãzini kộpi ri ꞌbá tã nị̃ꞌbá múké kuyé rĩ pi ẽ mị ũꞌbã. ¹⁹ꞌBá céré yịkí rá ꞌyozú kínĩ, ĩmi ꞌdụkí tã Úpí vé rĩ ngaá múké rá. Tã ĩmi ní ꞌoó rĩ sẽ má ní ãyĩkõ ambamba. Á lẽ ĩmi adrikí tã nị̃ngárá be, ĩmi ꞌokí tã pịrị, lẽ ĩmi fikí tã ũnjí ꞌoó ku. ²⁰Ẹ̃sị̃ mãdã, Múngú riípi tãkíri sẽépi rĩ, ĩri ímụ́ Sãtánã ri tu ínyí pá sĩ, ĩri ímụ́ adri ĩmi pálé gá. Ẹ́sị́ múké Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé rĩ ã adri ĩmi be.

²¹Má ọ́gụ́pị Tĩmõtéyõ ꞌbá ní rií ẹ̃zị́ ngaá ĩri be trụ́ rĩ, sẽ ĩmi ní mõdó, ãzini mávé máríté Lũkíyã pi Yãsónã be, Sõsĩpátã sĩ, sẽkí kpá ĩmi ní mõdó.

²²Ma Tẹ̃rẹ̃tị́yọ̃ ꞌi, á ko Páũlũ ẽ ĩzã, á sĩ kọ̃kọ̃bị́ ĩrivé nõri nĩ, á sẽ ĩmi ní mõdó Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ã rụ́ sĩ.

²³Gáyõ ma ẹ́ꞌyị́pi ívé ꞌbẹ̃tị́ ãsámvú gé, ãzini ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ẹ́ꞌyị́pi ívé ꞌbẹ̃tị́ ãsámvú gé rĩ, sẽ ĩmi ní mõdó. Ẽrésĩtõ riípi mũfẽngã kụ̃rụ́ agá rĩ ũtẽépi rĩ, sẽ ĩmi ní mõdó, ãzini ꞌbá ẹ́drị́pị Kũráyĩtõ sẽ ĩmi ní mõdó. ²⁴Ẹ́sị́ múké Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé rĩ ã adri ĩmi be céré.16:24 Átángá vẹ́rẹ̃sị̃ 24 agá ꞌdĩri, búkũ Rómã vé ĩ ní sĩí Gị̃rị́kị̃ tị sĩ drị̃drị̃ rĩ agá ꞌdãáyo, ꞌbo gõkí sĩí búkũ Rómã vé vúlé rĩ agá rá.

²⁵Lẽ ꞌbâ íngúkí Múngú ri! Ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé má ní tã ni ũlũú ꞌbá rĩ pi ní rĩ, ã sẽ ĩmi tukí pá ũkpó ũkpó ĩmivé ẹ̃ꞌyị̃ngárá agá. Ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Kúrísítõ vé ọ́tụ́ ĩ ní ũzụ̃ụ́zụ̃ rĩ, iꞌdakí nóni ĩri ãmvé gí, ²⁶nẹ́bị̃ rĩ pi ũlũkí tã ꞌdĩri nĩ, Múngú adriípi mụzú ꞌdániꞌdáni rĩ ẹzị tã rĩ nĩ, ꞌbá ãngũ rĩ pi agásĩ rĩ pi ãrẽvú céré ẽ ẹ̃ꞌyị̃kí rí ĩri, ãzini kộpi ã ꞌdụkí rí ĩrivé tã ngaá. ²⁷Múngú ri ꞌyéŋá ãlu, nị̃ tã ambamba, ẽ íngúkí ĩri mụzú ꞌdániꞌdáni rụ́ Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé rĩ sĩ. Ãmĩnã.