Pị̃lị̃pọ́yị̃

Kọ̃kọ̃bị́ Páũlũ ní sĩí sẽé ꞌbá

Pị̃lị̃pọ́yị̃

vé rĩ pi ní rĩ

Tã búkũ rĩ vé rĩ ã ũlũngárá

Kụ̃rụ́ Pị̃lị̃pọ́yị̃ vé rĩ ãngũ Mãkẽdõníyã vé rĩ agá, Mãkẽdõníyã ri ãngũ Gị̃rị́kị̃ vé rĩ agá, wọ̃ọ́kọ̃ ụ́rụ́lé rú rĩ gé. Páũlũ sẽ tị Múngú vé rĩ kụ̃rụ́ Pị̃lị̃pọ́yị̃ vé rĩ agá (Ẹ̃zị́ 16). Íꞌdó kãnísã ꞌdãlé. Ílí kárákará ã vụ́drị̃ gé, gõkí Páũlũ ri ꞌbeé jó ãngũ ũꞌyĩzú rĩ agá. ꞌBá kãnísã Pị̃lị̃pọ́yị̃ vé rĩ agá rĩ pi sẽkí Páũlũ ní mũfẽngã. Páũlũ sĩ kọ̃kọ̃bị́ ꞌdĩri sẽé õwõꞌdĩfô sẽzú kộpi ní.

Kọ̃kọ̃bị́ rĩ agá, ꞌyo Kũrĩsĩtĩyánĩ rĩ pi ní kĩnĩ, ꞌí ru drãngárá ku. Gõ kộpi ẽ ẹ́sị́ ímbá kĩnĩ, ꞌbá rĩ pi dõ ri kộpi ọ̃cụ̃ ũnjí ũnjí, lẽ kộpi ã tukí pá tị́tị́ ĩvé ẹ̃ꞌyị̃ngárá agá. ꞌYo kộpi ní kĩnĩ, lẽ kộpi ẽ íngúkí ĩ ku, kộpi ã adrikí ẹ́sị́ be mãdã, sụ̃ Kúrísítõ vé rĩ tị́nị. Lũ kộpi ní kĩnĩ, kộpivé adringárá Kúrísítõ agá ꞌdĩri, Múngú sẽ kộpi ní nĩ. Kúru gõ ꞌyoó kộpi ní kĩnĩ, ꞌbá ũnjó rú rĩ pi ri ãngũ ímbá ꞌyo kínĩ, mẽrẽ Yãhụ́dị̃ rĩ pi ní rií ꞌdụụ́ ngaá rĩ, Múngú lũ kộpi ní nĩ. ꞌBo lẽ kộpi ã ꞌdụkí ꞌbá ũnjó rú ꞌdĩꞌbée vé tã ngaá ku.

¹Ma Páũlũ ꞌi, ꞌbâ ị̃rị̃trọ́ Tĩmõtéyõ be ãtíꞌbá Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ vé ni, á sĩ kọ̃kọ̃bị́ ꞌdĩri sẽé ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí, adriꞌbá kụ̃rụ́ Pị̃lị̃pọ́yị̃ vé rĩ agá rĩ pi ní, drị̃koma rĩ pi ní, ãzini dị́kọ̃nị̃ rĩ pi ní. ²Ẹ́sị́ múké ãzini tãkíri ꞌbá Ẹ́tẹ́pị Múngú vé rĩ, ãzini ꞌbávé Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé rĩ ã adri ĩmi be.

Páũlũ zị Múngú ri ꞌbá Pị̃lị̃pọ́yị̃ vé rĩ pi ní

³Sâ céré má kãdõ rií ĩmi tã ụ̃sụ̃ụ́, má ri Múngú ní õwõꞌdĩfô sẽ. ⁴Ụ́ꞌdụ́ céré má kãdõ rií Múngú ri zịị́ ĩmi ní, ma ri zị ãyĩkõ be má ẹ́sị́ agá, ⁵ãꞌdiãtãsĩyã má ní rizú ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Kúrísítõ vé rĩ ũlũngárá gá, ĩmi rikí ma ẹ̃tị̃ị́ nĩ, íꞌdózú ụ́ꞌdụ́ ĩmi ní ẹ́sị́ újázú rĩ gé ꞌdãá, cĩmgbá ãndrũ sĩ. ⁶Á nị̃ ámá múké ꞌyozú kínĩ, Múngú íꞌdó rií tã múké ꞌoó ĩmî ẹ́sị́ agá gí, ĩri tã múké ꞌdĩri ꞌo mụzú ĩmî ẹ́sị́ agá dị̃ị́ dị̃ị́, cĩmgbá ụ́ꞌdụ́ Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ ní ĩgõzú rĩ gé.

⁷Á lẽ ĩmi ambamba, ĩri pịrị má ní rizú ĩmi tã ụ̃sụ̃zú ꞌdíni ãní. ꞌYĩkí ma jó ĩ ní rizú ãngũ ũꞌyĩzú rĩ agá, má ní ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Kúrísítõ vé rĩ ũlũú ꞌyoó kínĩ, ĩri tã áda rĩ ã tã sĩ, ꞌbá ãlẽkí ẹ́sị́ múké Múngú vé rĩ ĩmi be trụ́. ⁸Múngú nị̃ rá ꞌyozú kínĩ, ádarú á lẽ ĩmi ambamba, sụ̃ Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ ní ĩmi lẽé rĩ tị́nị.

⁹Ma ri Múngú ri zị ĩmi ní, lẽ Múngú ã sẽ ĩmi lẽkí ĩmi lẽlẽ ĩmi ãsámvú gé sĩ, ã sẽ ĩmi ní tã nị̃ngárá, ĩmi ámákí rí tã múké pi ãsámvú tã ũnjí be rĩ ãní, ¹⁰ã sẽ rí ĩmi ĩpẽkí rí tã pịrị rĩ áyu, ĩmi adrikí rí ule, ũnjĩkãnyã ãkó, cĩmgbá ụ́ꞌdụ́ Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ní ĩgõzú rĩ gé. ¹¹Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ã sẽ ĩmi adrikí ꞌbá tã ꞌoꞌbá pịrị ni pi, ẽ íngúkí rí Múngú ri, ãzini ẽ ị̃njị̃kí rí ĩri ãní bẽnĩ.

Páũlũ vé ꞌyĩngárá

¹²Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị má ní lẽélẽ rĩ pi, á lẽ lũú ĩmi ní kínĩ, ã ꞌyĩkí dõ ma jó ĩ ní rizú ãngũ ũꞌyĩzú rĩ agá drãáãsĩyã, ẹ̃zị́ ĩ ní rizú ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Kúrísítõ vé rĩ ũlũzú rĩ tu pá ãluŋáni kuyé, ꞌbá kárákará ị́sụ́kí ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Kúrísítõ vé ꞌdĩri yịị́ rá. ¹³Sẽ ꞌbá Rómã gá rĩ pi, ãzini ãngáráwá riꞌbá ꞌbãgú vé ãngũ ũtẽꞌbá rĩ pi nị̃kí ámá rá ꞌyozú kínĩ, ꞌyĩkí ma jó ĩ ní rizú ãngũ ũꞌyĩzú rĩ agá, má ní rií ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Kúrísítõ vé rĩ ũlũú rĩ sĩ. ¹⁴Ã ꞌyĩkí dõ ma kú jó ĩ ní rizú ãngũ ũꞌyĩzú rĩ agá drãáãsĩyã, ꞌbá Úpí Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi rikí ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Kúrísítõ vé rĩ ũlũú mụzú ụ̃rị̃ ãkó.

¹⁵ꞌBá ụrụkọꞌbée rikí ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Kúrísítõ vé rĩ ũlũú, ãꞌdiãtãsĩyã kộpi lẽkí ꞌbá ĩ pámvú ũbĩꞌbá rĩ pi ã ndẽ mávé rĩ rá, ꞌbo ꞌbá ụrụkọꞌbée rikí ũlũú mụzú ẹ́sị́ múké sĩ. ¹⁶ꞌBá Kúrísítõ vé tã ũlũꞌbá ẹ́sị́ múké sĩ rĩ pi lẽkí ma lẽlẽ, kộpi nị̃kí rá ꞌyozú kínĩ, ꞌyĩkí ma jó ĩ ní rizú ãngũ ũꞌyĩzú rĩ agá, má ní ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Kúrísítõ vé rĩ ũlũú rĩ sĩ. ¹⁷ꞌBá ẹ́sị́ ꞌbãꞌbée má drị̃gé ũnjí rĩ pi rikí Kúrísítõ vé tã ũlũú, ã ꞌdụkí rí ĩvé tã ꞌbãá ãmbúgú mávé rĩ ndẽé. Kộpi rikí tã rĩ ꞌoó ꞌdíni, mâ nya rí ĩzãngã jó ĩ ní rizú ãngũ ũꞌyĩzú rĩ agá ãní. ¹⁸ꞌBá ꞌdĩꞌbée dõ ri Kúrísítõ vé tã ũlũ ẹ́sị́ múké sĩ yã, dõku ẹ́sị́ ũnjí sĩ yã, kộpi ã ũlũkí mụzú ĩyí. Ma adri ãyĩkõ sĩ, ãꞌdiãtãsĩyã kộpi ri ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Kúrísítõ vé rĩ ũlũ mụzú. ¹⁹Ĩmi ní má ní Múngú ri zịị́ rĩ sĩ, ãzini Índrí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé rĩ ní mâ ĩzã koó rĩ sĩ, ĩri sẽ Múngú ri ímụ́ ma ọyụ tã ũkpó ũkpó ma ị́sụ́pi rĩ agásĩ rá.

²⁰Á ꞌbã mâ ẹ́sị́ agá nõlé, á lẽ tã má ní drị̃njá sẽépi ni ꞌoó ku, dõ ngá rĩ drãngárá yã, dõ ídríngárá yã, á lẽ adrií ụ̃rị̃ sĩ ku. Ma nóni átá ụ̃rị̃ ãkó, ẽ ị̃njị̃kí rí Kúrísítõ ri ãní tã má ní ꞌoó rĩ sĩ. ²¹Mávé adringárá ídri rú nõri, ma ri Kúrísítõ ri ị̃njị̃, á drã dõ gí, ma tã múké ị́sụ́ rá. ²²Ma dõ ri adri mụzú ídri rú, ĩri sẽ ma ẹ̃zị́ Kúrísítõ vé rĩ nga mụzú ãní múké. Á nị̃ ngá má ní lẽé ĩpẽé rĩ kuyé. ²³Tã ị̃rị̃ ꞌdĩꞌbée agá, á nị̃ kuyé, ma dõ tã ngõri ĩpẽ. Á lẽ mâ drã rá, mâ mụ rí adrií Kúrísítõ be. ²⁴ꞌBo ĩri múké má ní adrizú ídri rú, mâ ko rí ĩmi ĩzã. ²⁵Á nị̃ ámá múké ꞌyozú kínĩ, ma ícó adri mụzú ídri rú rá, mâ ko rí ĩmi ĩzã, ĩmi tukí rí pá tị́tị́ ĩmivé ẹ̃ꞌyị̃ngárá agá, ĩmi adrikí rí ãyĩkõ sĩ. ²⁶Kúru má kãdõ gõó ma ẹndịị́ mụụ́ ĩmi ndreé, ĩmi adri ãyĩkõ sĩ ãmbúgú tã Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ ní ꞌoó má ní rĩ sĩ.

²⁷Tã ãmbúgú agaápi rá rĩ, lẽ ĩmivé adringárá ã adri múké, ẽ ị̃njị̃kí rí ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Kúrísítõ vé rĩ ãní. Á mụ dõ ĩmi ndreé rá, dõku á mụ dõ drĩ ĩmi ndreé kuyé, mâ yị ꞌyozú kínĩ, ĩmi ri tã ꞌdụ nga trụ́ yị̃kị̂ ãlu sĩ, ꞌbá rĩ pi íjị́zú ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Kúrísítõ vé rĩ ẹ̃ꞌyị̃zú. ²⁸Ariꞌba rĩ pi ĩmgbẽkí dõ ĩmî mị, lẽ ĩmi ꞌokí ụ̃rị̃ sĩ ku. ꞌDĩri lũ kộpi ní kínĩ, Múngú ri úmvúlésĩ ímụ́ sẽ kộpi ĩzãngã nya mụzú ụ̃dụ̃ ãkó, ꞌbo Múngú ri ĩmi pa ĩzãngã ꞌdĩri agásĩ rá. ²⁹Múngú sẽ ĩmi ní drị̃lé múké ꞌdĩri Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃zú ꞌyéŋá áyu kuyé, drị̃lé múké ĩ ní sẽé ĩmi ní ꞌdĩri agá, ĩmi kpá ĩzãngã nya ĩndĩ Kúrísítõ ã tã sĩ. ³⁰Ĩmi ndrekí ándúrú ĩzãngã má ní nyaá ĩrivé tã sĩ rĩ rá, ĩmi yịkí rá, ma ri ĩzãngã rĩ nya mụzú drị̃drị̃, ĩmi kpá nóni ri ĩzãngã má ní nyaá rĩ nya.

Lẽ ĩmi adrikí sụ̃ Kúrísítõ tị́nị

¹Kúrísítõ ri ĩmî ẹ́sị́ ímbá nĩ, lẽngárá ĩrivé rĩ, ĩri ĩmî ẹ́sị́ ímbá nĩ, Índrí Múngú vé rĩ, ĩri ĩmi úmú nĩ, ĩri sẽ ĩmi ẹ́sị́ ꞌbã rizú ĩmi ọ̃gụ̃pị́ị ẽ ĩzã kozú. ²Nóni lẽ ĩmi ꞌokí tã má ní ãyĩkõ sẽépi ni, ĩmi yịkí ĩmi yịyị ĩmi ãsámvú gé sĩ, ĩmi lẽkí ĩmi lẽlẽ. Yị̃kị̂ ĩmivé tã ꞌozú rĩ ã adri ngá ãlu. ³Lẽ ĩmi ꞌdụkí ĩmivé tã ꞌbãá ãmbúgú ĩmi ọ̃gụ̃pị́ị vé rĩ ndẽé ku, lẽ ĩmi íngúkí ĩmi ku, lẽ ĩmi ꞌdụkí ĩmi ọ̃gụ̃pị́ị vé tã ꞌbãá ãmbúgú, ã ndẽ ĩmivé rĩ rá, lẽ ĩmi ꞌbãkí ĩmi adrií mãdã. ⁴Lẽ ꞌbá ãlu ãlu ã ri ꞌî tã ụ̃sụ̃ụ́ áyu ku, lẽ ã ụ̃sụ̃ ꞌbá ụrụkọꞌbée ã tã ĩndĩ.

⁵Lẽ yị̃kị̂ ĩmivé tã ꞌozú rĩ, ã adri sụ̃ Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ vé rĩ tị́nị.

⁶Yẹ́sụ̃ ã ngúlúpí ã adri dõ Múngú ꞌi drãáãsĩyã,

ꞌdụ ívé tã ꞌbãá Múngú be trõtrõ kuyé,

⁷ꞌbo ꞌdụ ívé íngúngárá ã tã ꞌbãá mãdãŋáŋá,

ꞌdụ ꞌi ꞌbãá kuú ãtíꞌbá rú,

tịkí ĩri ĩfũú ꞌbá áda rú.

⁸Kâ ĩri tịị́ ĩfũú ꞌbá áda rú,

ꞌbã ꞌi kú tã be mãdãŋáŋá, ꞌdụ tã Múngú vé rĩ ngaá rá,

adi ꞌi sẽé drãá pẹtị alambaku2:8 Pẹtị alambaku: ꞌBá Rómã vé rĩ pi ri ꞌbá tã ꞌoꞌbá ũnjí rĩ pi gbã mũsũmárĩ sĩ pẹtị alambaku sị́gé, ĩri sâ ꞌdụ ãco kộpi íbí drã ndõ, kộpi ĩzãngã nya ambamba drãngárá rĩ gé. sị́gé.

⁹Múngú sẽ ĩri ícá ãmbúgú ꞌbụ̃ gé ꞌdãá tã ꞌdĩri sĩ,

sẽ ĩri ã rụ́ kụ ndẽ ꞌbá rĩ pi vé rĩ céré.

¹⁰Yẹ́sụ̃ ã rụ́ sĩ, ꞌbá ꞌbụ̃ gé rĩ pi, vũ drị̃gé rĩ pi, ãzini ꞌbá ĩ ní sị̃ị́ nyọ̃ọ́kụ́ agá rĩ pi ãrẽvú céré

ímụ́ kũmũcí ũtị̃ vũgá.

¹¹ꞌBá rĩ pi ãrẽvú céré ímụ́ ꞌyo, Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri Úpí,

ĩri sẽ ĩ ímụ́ Ẹ́tẹ́pị Múngú ri íngúngũ.

Adringárá ụ̃tụ́ŋá agá rĩ

¹²Ĩmi mávé ũndĩ má ní lẽélẽ rĩ pi, lókí má ní adrizú ĩmi be trụ́ rĩ gé, ĩmi ꞌdụkí tã má ní ẹzịị́ ĩmi ní rĩ ngaá rá, nóni ma dõ ꞌdãáyo ĩmi ãsámvú gé, lẽ ĩmi ꞌdụkí tã rĩ ngaá ándúrú ĩmi ní ngaá drị̃drị̃ ꞌdãri ndẽé. Lẽ ĩmi ngakí ẹ̃zị́ Múngú vé rĩ ũkpõ sĩ, ĩmi adrikí ụ̃rị̃ sĩ Múngú sĩ, lẽ ĩmî ẹ́sị́ ã yãyã ĩrivé tã sĩ, Múngú ã pa rí ĩmi ãní bẽnĩ. ¹³Múngú ri ẹ̃zị́ nga ĩmî ẹ́sị́ agá, ĩri ri ĩmi ní úvá sẽ ẹ̃zị́ ívé rĩ ꞌdụzú ngazú nĩ.

¹⁴Lẽ tã ãrẽvú céré ĩmi ꞌokí mụzú unungárá ãkó, dõku ãgátá ãkó, ¹⁵ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbá ãzi ã ọwụ rí ĩmi ku. Ĩmi kádõ rií adrií ꞌbá vũ drị̃gé rĩ pi ãsámvú gé, lẽ ĩmi adrikí anji Múngú vé ni pi rú, ũnjĩkãnyã ãkó. Lẽ ĩmi adrikí uletere ꞌbá ũnjí rĩ pi ẹndrẹtị gé, sụ̃ línyã ní dị̃ị́ rĩ tị́nị. ¹⁶Lẽ ĩmi ũlũkí ụ́ꞌdụ́kọ́ múké ídri ꞌdániꞌdáni rĩ ị́sụ́zú rĩ kộpi ní, ụ́ꞌdụ́ Kúrísítõ ní ĩgõzú ꞌdãri kãdõ ícá, mâ íngú rí ma ꞌyozú kínĩ, ẹ̃zị́ má ní ngaá rĩ drã kána kuyé. ¹⁷Ẹ̃ꞌyị̃ngárá ĩmivé rĩ sẽ ĩmi ní ĩmivé ídri adizú sẽzú rọ̃bọ̃ŋọ̃ rú ẹ̃zị́ ngazú Múngú ní ãní. Á drã dõ ĩmivé tã sĩ rọ̃bọ̃ŋọ̃ rú gí, ma adri ãní ãyĩkõ sĩ. ¹⁸Ĩmi kpá adri ãyĩkõ sĩ má sĩ.

Tĩmõtéyõ pi Ẽpãfũrõdítã be

¹⁹Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ãꞌyĩ dõ rá, má ụ̃sụ̃, á lẽ Tĩmõtéyõ ri pẽé mụzú ĩmi vúgá ꞌdĩlé, kãdõ ímví ĩgõó má vúgá nõlé, ẽ ímụ́ rí tã ĩmi ní rií ꞌoó rĩ ũlũú má ní, mâ ẹ́sị́ ẽ ị́sụ́ rí ãyĩkõ ãní. ²⁰ꞌBá ãzi má ní ị́sụ́ úvá be sụ̃ụ́pi Tĩmõtéyõ tị́nị ĩmivé tã ụ̃sụ̃ụ́pi ni ꞌdãáyo. ²¹Ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbá ãlu ãlu lẽ úvá ꞌbãá rizú tã ꞌí ní lẽé rĩ ꞌozú, ꞌbã úvá tã Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé rĩ ꞌozú ku. ²²ꞌBo ĩmi nị̃kí ámá rá ꞌyozú kínĩ, Tĩmõtéyõ ícó gí ívé ẹ̃ꞌyị̃ngárá agá, ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbá rikí ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ ũlũú ĩri be trụ́, sụ̃ mvá pi ní ẹ̃zị́ ngaá ẹ́tẹ́pị be trụ́ rĩ tị́nị. ²³Má ụ̃sụ̃, á lẽ ĩri pẽé mụzú mbẽlẽŋá ĩmi vúgá ꞌdĩlé, á nị̃ dõ tã ímụ́pi ꞌi ngaápi má rụ́ꞌbá gá rĩ ũgbále gí ká. ²⁴Á nị̃ rá, Úpí ri ãꞌyĩ má ní rá, ma mụ ĩmi ndre mbẽlẽŋá nõgó rá.

²⁵Má ụ̃sụ̃, á lẽ Ẽpãfũrõdítã ĩmi ní ĩpẽé ímụ́ mâ ĩzã koó rĩ pẽé gõó ĩmi vúgá ꞌdĩlé ũzi. Ĩri má ọ́gụ́pị, ãngáráwá Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé ni, ꞌbá rikí ẹ̃zị́ ngaá ĩri be trụ́, ĩmi ĩpẽkí ĩri ímụ́ mâ tã mbaá. ²⁶Ẽpãfũrõdítã ꞌbã ꞌî ẹ́sị́ céré lẽzú mụzú ĩmi ndrezú, ꞌbo adri yị̃kị̂ sĩ, ĩri ní yịị́ ꞌyozú kínĩ, ĩmi yịkí kínĩ, drã rụ ꞌi nĩ rĩ sĩ. ²⁷Ádarú drã rụ ĩri ũnjí ũnjí, ĩri kõdô drãdrã, ꞌBo Múngú ndre ĩrivé ĩzãngã, Múngú ídrí ĩri rá. Múngú ndre ĩrivé ĩzãngã ọ́ꞌdụ́kụ́lẹ kuyé, ndre kpá ĩzãngã má ẹ́sị́ agá rĩ rá, mâ ẹ́sị́ ã gõ rí ĩzãngã ãzi2:27 Ĩzãngã ãzi: Ĩzãngã ãzi ꞌdĩri, té dõ Ẽpãfũrõdítã drã rá, Páũlũ ẽ ẹ́sị́ ri té ĩzãngã nya rá. Páũlũ ri drĩ ri ĩzãngã nya jó ĩ ní rizú ãngũ ũꞌyĩzú rĩ agá. ꞌÍ lã Pị̃lị̃pọ́yị̃ 1:13. nyaá ku.

²⁸Á ꞌbã mâ yị̃kị̂ céré Ẽpãfũrõdítã ri pẽzú gõzú ĩmi vúgá ꞌdĩlé, ĩmi kádõ ĩri ndreé, ãyĩkõ ri ĩmi fụ ambamba, ĩzãngã má ẹ́sị́ agá rĩ gõ dẹ rá. ²⁹Lẽ ĩmi ẹ́ꞌyị́kí ĩri ãyĩkõ sĩ Úpí ã rụ́ sĩ, ĩmi ị̃njị̃kí ĩri ị̃njị̃njị̃. Ĩri múké ĩmi ní ꞌbá ẹ̃zị́ ngaꞌbá Kúrísítõ ní sụ̃ Ẽpãfũrõdítã ní ngaá rĩ tị́nị rĩ pi ị̃njị̃zú ị̃njị̃njị̃. ³⁰Ĩmi ị̃njị̃kí Ẽpãfũrõdítã ri, ãꞌdiãtãsĩyã drã kõdô ẹ̃zị́ Kúrísítõ vé rĩ ã tã sĩ gí, adi ꞌi rií ẹ̃zị́ ĩmi ní kõdô lẽé ímụ́ ngaá mâ tã mbazú rĩ ngaá má be trụ́. Ãngũ rĩ ní adrií rárá rú rĩ sĩ, ĩmi ícókí ímụ́ ẹ̃zị́ rĩ ngaá ku.

ꞌBá Múngú ní ícó ãꞌyĩí rá rĩ

¹Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị má ní lẽélẽ rĩ pi, Úpí agá, lẽ ĩmi adrikí ãyĩkõ sĩ! Má ícó ãndẽé tã rĩ ã ũlũngárá ĩmi ní dị̃ị́ dị̃ị́ rĩ sĩ ku, ma ri tã rĩ ẹndị ũlũ ꞌdíni, ã ko rí ĩmi ĩzã múké.

²Ĩmi zị̃kí ĩmî mị ꞌbá tã ꞌoꞌbá sụ̃ ũcógú tị́nị ꞌdĩꞌbée sĩ! Kộpi ꞌbá riꞌbá ũnjĩkãnyã ꞌoꞌbá ni pi, kộpi ri si ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi vú sĩ kínĩ, lẽ kộpi ã úlị́kí ĩ ágélé ẽ tị rá.3:2 Ágélé ẽ tị lịngárá: Múngú lũ Ãbũrámã ní kĩnĩ, anji ãgõ Ãbũrámã vé rĩ pi adrikí dõ caá ụ́ꞌdụ́ ãrõ gí, lẽ ã úlị́kí kộpi ã ágélé ẽ tị rá, lũzú kínĩ, kộpi anji Múngú vé ni. ꞌBá rĩ ãꞌyĩ dõ ꞌî ágélé ẽ tị sẽé lịị́ gí, ĩri tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ ꞌdụ nga. ꞌÍ lã Íꞌdóngárá 17:9-14; Ẹ̃zị́ 15:1-5.³ꞌBo ꞌbâ riꞌbá Múngú ri ị̃njị̃ꞌbá ũkpõ Índrí Uletere rĩ vé rĩ sĩ nõꞌbée, ꞌbâ ri Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ ri íngú, ẹ́sị́ agá, lịkí ꞌbâ gí,3:3 Ẹ́sị́ agá lịkí ꞌbâ gí: ꞌBá rĩ újá dõ ẹ́sị́, ẹ̃ꞌyị̃ dõ Yẹ́sụ̃ ri gí, ẹ́sị́ újángárá ꞌdĩri, ĩri sẽ ꞌbá rĩ adri ꞌbá Múngú vé ni, sụ̃ ágélé lịngárá ní sẽé ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní adrií ꞌbá Múngú vé ni rĩ tị́nị. Páũlũ zị ẹ́sị́ újángárá ꞌdĩri lịngárá ẹ́sị́ agá ni. rụ́ꞌbá vé lịngárá, ꞌbá ícókí ẹ́sị́ ꞌbãá drị̃gé ni gé ku. ⁴Ma té kõdô ícó ma íngú tã má ní ꞌoó rĩ pi sĩ rá. ꞌBá rĩ ụ̃sụ̃ dõ kĩnĩ, ꞌi ꞌi íngú tã ꞌí ní ngaá rĩ sĩ rá, ma kpá ma íngú aga rá. ⁵Kâ ma tĩí, má adri caá ụ́ꞌdụ́ ãrõ, ĩ ní mâ ágélé ẽ tị lịzú. Ma Ĩsẽrélẽgú, sụ́rụ́ Bẹ̃nyẹ̃mị́nẹ̃ vé rĩ agá. Ma Ẽbérẽgú, Ẽbérẽgú tị ma nĩ. Má ní adrií Fãrụ́sị̃3:5 Fãrụ́sị̃: Fãrụ́sị̃ rĩ pi ngúlúmũ Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ rụꞌbá tị́tị́ rĩ pi. Kộpi ꞌdụkí índrí rĩ pi vé tã, ãzini mãlãyíkã rĩ pi vé tã ꞌbãá tã ãmbúgú rú, kộpi ẹ̃ꞌyị̃kí rá ꞌyozú kínĩ, ꞌbá ũdrãꞌbá gí rĩ pi gõ íngá ídri rú rá. ꞌÍ lã Ẹ̃zị́ 23:8. rĩ sĩ, ma ri tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ ꞌdụ nga. ⁶Má ní ẹ́sị́ ꞌbãá Múngú drị̃gé rĩ ã tã sĩ, á ri ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ọ̃cụ̃ụ́ ũnjí ũnjí, á ꞌbã ẹ́sị́ rizú tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ ꞌdụzú ngazú pịrị, ũnjĩkãnyã ãkó.

⁷Má ụ̃sụ̃ tã ándúrú má ní rií ꞌoó rĩ pi múké, ꞌbo nóni má ní Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, á ndre tã ándúrú má ní ꞌoó rĩ pi kú ẹ̃zị́ ãkó. ⁸Má kãdõ tã ándúrú má ní ꞌoó rĩ pi ãsámvú ámá, tã má ní Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃zú Úpí mávé ni rú rĩ be, tã má ní Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃zú rĩ ndẽ tã ãrẽvú céré rá. Ádarú tã ándúrú má ní ꞌoó rĩ pi céré ẹ̃zị́ ãkó, nóni índré má ní ãzãvũ rú, á ku kộpi ãrẽvú céré gí, mâ ꞌbã rí ẹ́sị́ Kúrísítõ drị̃gé, ⁹mâ adri rí ꞌbá ĩrivé ni. Má ícó ícá pịrị Múngú ẹndrẹtị gé, má ní rií tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ ꞌdụụ́ ngaá rĩ sĩ ku, ma ícá pịrị Múngú ẹndrẹtị gé, má ní Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ. Múngú ri ꞌbâ ãꞌyĩ adri pịrị ꞌí ẹndrẹtị gé, ꞌbá ní Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ. ¹⁰Á lẽ Kúrísítõ ri nị̃ị́, ãzini ũkpõ ĩri ní íngázú gõzú ídri rú drãngárá gálésĩla rĩ nị̃ị́, á lẽ ĩzãngã nyaá sụ̃ ĩri ní nyaá rĩ tị́nị, ãzini á lẽ drãá sụ̃ ĩri ní drãá rĩ tị́nị, ¹¹má kãdõ drãá, Múngú ẽ inga rí ma gõó ídri rú.

Á lẽ ụ̃ꞌbị̃ị́ ũkpõ sĩ ọ́ngụ́ rĩ njuú caá ụ̃dụ̃ gé

¹²Tã má ní ꞌyoó ꞌdĩri, adri ꞌyozú kínĩ, má ị́sụ́ tã ꞌdĩꞌbée gí yã ꞌdíni kuyé, dõku ãꞌyĩkí ma ꞌbá tã ꞌoópi pịrị ni gí yã ꞌdíni kuyé. ꞌBo á lẽ ọ́ngụ́ rĩ njuú ũkpõ sĩ, mâ adri rí sụ̃ Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ tị́nị, sụ̃ ĩri ní lẽé rĩ tị́nị. ¹³Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, má ícó ꞌyoó kínĩ, á nga tã rĩ fũú tị ni gé gí yã ꞌdíni ku. ꞌBo má ãvĩ tã ándúrú má ní ꞌoó agaꞌbée gí ꞌdãꞌbée sĩ gí, ma ri ụ̃ꞌbị̃ ũkpõ sĩ, tã rĩ nga mụzú drị̃drị̃. ¹⁴Á lẽ ụ̃ꞌbị̃ị́ ũkpõ sĩ Kúrísítõ ã vụ́drị̃ ũbĩí cĩmgbá cazú ụ̃dụ̃ gé, mâ ị́sụ́ rí ãndẽma Múngú ní ma zịzú fizú ꞌbụ̃ gé rĩ, má ní Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ.

¹⁵ꞌBâ Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí, pá tuꞌbá tị́tị́ nõꞌbée, lẽ ꞌbâ ãꞌyĩkí tã ꞌdĩꞌbée. Ĩmivé yị̃kị̂ kụ dõ túngú tã ụrụkọꞌbée sĩ, Múngú ri ĩmi ní tã rĩ ẽ mị lũ uletere. ¹⁶Lẽ ꞌbâ nị̃kí ámá múké ꞌyozú kínĩ, tã ꞌbá ní íꞌdó ngaá múké gí ꞌdĩꞌbée, ꞌbâ ꞌdụkí ngaá mụzú áyu.

¹⁷Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị má ní lẽélẽ rĩ pi, lẽ ĩmi ũbĩkí tã má ní ꞌoó rĩ ã pámvú mụzú, ĩmi ụ̃nị̃kí tã múké ꞌbá ní ímbá ꞌbá ụrụkọ ní rií ꞌdụụ́ ngaá rĩ pi, ĩmi ꞌdụkí rí ngaá sụ̃ kộpi ní ngaá rĩ tị́nị. ¹⁸Má ũlũ ándúrú tã ꞌdĩri ĩmi ní rá, má kĩnĩ, ꞌbá kárákará pi ímụ́ adri ariꞌba Kúrísítõ ĩ ní gbãá pẹtị alambaku sị́gé rĩ vé ni, ꞌbo á lẽ gõó ẹndịị́ lũú ĩmi ní dị̃ị́, tã ꞌdĩri sẽ ĩzãngã ŋõ mâ ẹ́sị́, mị̃ị́ndrẹ álá mâ mị céré céré. ¹⁹ꞌBá ꞌdíni ꞌdĩꞌbée, kộpivé ụ̃dụ̃, ĩ kộpi ꞌdụ úꞌbé vũrã ĩ ní ĩzãngã nyazú ụ̃dụ̃ ãkó rĩ agá. Tã kộpi ní ꞌbãá ãmbúgú ĩvé múngú rú rĩ, ĩri tã rụ́ꞌbá nõri vé rĩ, kộpi ri ĩ íngú tã drị̃njá sẽꞌbá ni pi sĩ, kộpi ꞌbãkí ẹ́sị́ céré tã nyọ̃ọ́kụ́ nõri vé rĩ drị̃gé. ²⁰ꞌBo ãngũ Úpí Kúrísítõ ní adrizú ꞌbụ̃ gé ꞌdãá rĩ, ĩri ãngũ ꞌbávé ni. ꞌBâ ri ẹ́sị́ ꞌbã rizú ꞌbávé Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ꞌbâ Paápi rĩ vé ĩgõngárá ũtẽzú. ²¹Ĩri ũkpõ be ngá ãrẽvú drị̃gé céré, ĩri úmvúlésĩ ꞌbávé rụ́ꞌbá ŋmaꞌbée ŋmaŋma nõꞌbée újá ọ́gụ́ sụ̃ ívé rĩ tị́nị.

¹Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị má ní lẽélẽ rĩ pi, ma úvá be lẽzú mụzú ĩmi ndrezú. Ĩmi sẽkí ãyĩkõ ga má ẹ́sị́ agá ambamba, ãndẽma mávé má ní ị́sụ́ rĩ, ĩri ĩmi ꞌi. Kúru lẽ ĩmi áwíkí tã ꞌoó pịrị Úpí ẹndrẹtị gé.

Páũlũ ímbá ꞌbá Úpí Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi

²Ẹ̃wọ̃dị́yã, ĩmi Sụ̃tụ́kẹ̃ be, ĩmi ꞌbá Úpí ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí ni pi, á mã ĩmi drị́ ị̃rị̃ sĩ, lẽ ĩmi kukí ãgátá ãní. ³Má ọ́gụ́pị,4:3 Má ọ́gụ́pị: Má ọ́gụ́pị ꞌdĩri vé rụ́ sâ ãzi sĩ, ĩri ícó adri Súzũgõ. ꞌbâ ri ẹ̃zị́ nga mí be trụ́, á mã mi, lẽ mî ko ũkú mâ ĩzã koꞌbá ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ ã ũlũngárá sĩ ꞌdĩꞌbée ẽ ĩzã koko, kộpi rikí mâ ĩzã koó Kẽlémẽnĩ be, ãzini ꞌbá ꞌbá ní rií ẹ̃zị́ ngaá kộpi be trụ́ rĩ pi be, ꞌbá ꞌdĩꞌbée ãrẽvú céré, sĩkí kộpivé rụ́ búkũ ídri vé rĩ agá rá.

⁴Ĩmi ꞌbá Úpí ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí ꞌdĩꞌbée, lẽ ĩmi adrikí ãyĩkõ sĩ. Á lẽ kpá ẹndịị́ ꞌyoó ĩmi ní dị̃ị́, lẽ ĩmi adrikí ãyĩkõ sĩ. ⁵Lẽ tã ĩmi ní ꞌoó mụzú ẹ́sị́ mãdã sĩ rĩ ẽ índré ꞌbá rĩ pi ẹndrẹtị gé ꞌdãlé múké. Ụ́ꞌdụ́ Úpí ní ĩgõzú rĩ ícá ĩnyiŋáŋá gí.

⁶Tã ũkpó ũkpó ị́sụ́ dõ ĩmi, lẽ ĩmi rikí ĩmi ụ̃sụ̃ụ́ drãá ku. Lẽ ĩmi zịkí Múngú ri, ĩmi ꞌbãkí ĩmivé tã céré ẹndrẹtị ni gé, ĩmi sẽkí ĩri ní õwõꞌdĩfô, ĩmi mãkí ngá ĩmi ní lẽé rĩ vú ni gé ꞌdãlé. ⁷Kúru ĩmi ní Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, ĩmi ícó tãkíri Múngú vé rĩ ị́sụ́ rá, tãkíri ꞌdĩri tã be ãmbúgú, ꞌbá áda ícó tã ni nị̃ị́ ámá bã ku. Tãkíri ꞌdĩri, ĩri ĩmi ĩzã ko, sẽ ĩmi adri ụ̃rị̃ ãkó, ĩzãngã fi ãní ĩmî ẹ́sị́ agá ku.

⁸Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị má ní lẽélẽ rĩ pi, kọ̃kọ̃bị́ nõri vé ụ̃dụ̃ gé, á lẽ ĩmi ní tã ãzi lũú, lẽ ĩmi ꞌbãkí ĩmivé yị̃kị̂ tã áda ni drị̃gé, tã ĩ ní ị̃njị̃ị́ ị̃njị̃ ni drị̃gé, tã pịrị ni drị̃gé, tã uletere ũnjĩkãnyã ãkó ni drị̃gé, tã ꞌbá rĩ pi ní lẽélẽ ni pi drị̃gé, tã ꞌbá rĩ pi ní rií ẹ́sị́ ꞌbãá céré kú drị̃ ni gé rĩ pi drị̃gé. Lẽ ĩmi ꞌbãkí ẹ́sị́ tã adriꞌbée múké múké ni pi drị̃gé, ãzini tã ĩ ní íngúngũ ni pi drị̃gé. ⁹Tã ĩmi ní yịị́ má vúgá, ĩmi ní ụ̃nị̃ị́ má vúgá, ĩmi ní ị́sụ́ má vúgá, ĩmi ní ndreé má ní ꞌoó rĩ, lẽ ĩmi ꞌdụkí tã ꞌdĩꞌbée ngaánga. Kúru Múngú riípi tãkíri sẽépi rĩ ã adri ĩmi be.

Páũlũ sẽ õwõꞌdĩfô ngá ĩ ní sẽé rĩ sĩ

¹⁰Ma ãyĩkõ sĩ ãmbúgú ĩmi ní gõó mâ tã ụ̃sụ̃ụ́ ngá sĩ dị̃ị́ rĩ sĩ, sẽ má íngú Úpí ri ãní rá. Á nị̃ rá drị̃drị̃ ni, ĩmi ꞌbãkí ẹ́sị́ ĩmivé rĩ céré kuú má drị̃gé, ꞌbo ĩmi ị́sụ́kí drĩ drị̃lé múké ĩmi ní ícózú mâ ĩzã kozú ngá sĩ ni kuyé. ¹¹Tã má ní átá ꞌdĩri adri ꞌyozú kínĩ, á lẽ ngá ĩmi vúgá yã ꞌdíni kuyé. Tã má ní nị̃ị́ ámá rĩ, ngá má ní adrií ĩri be rĩ, dõ ĩri mãdãŋá yã, dõ ãmbúgú yã, ca má ní gí. ¹²Ĩzãngã ngá ãkõ vé rĩ, á nị̃ rá, adringárá ngá be rĩ, á nị̃ rá. Tã rĩ dõ ꞌi nga mâ rụ́ꞌbá gá íngóni, á nị̃ rá. Adringárá ẹ́pị́ sĩ rĩ, á nị̃ rá. Adringárá ẹ̃bị́rị́ sĩ rĩ, á nị̃ rá. Adringárá ngá be tré dõku ngá ãkó rĩ, á nị̃ rá. ¹³Ma ícó tã rĩ pi ãrẽvú ꞌo céré ũkpõ Kúrísítõ ní sẽé má ní rĩ sĩ.

¹⁴ꞌBo ĩmi ꞌokí múké ĩmi ní mâ ĩzã koó tã ũkpó ũkpó agá rĩ sĩ. ¹⁵Ĩmi ꞌbá Pị̃lị̃pọ́yị̃ vé ꞌdĩꞌbée, ĩmi nị̃kí rá, má ní íngázú ãngũ Mãkẽdõníyã vé rĩ gélésĩ, ímụ́zú ĩmi ní ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ íꞌdózú ũlũzú rĩ gé, ĩmi sokí ngá mâ ĩzã kozú nĩ, kãnísã4:15 Kãnísã: Kãnísã ri ꞌbá Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi. ãzi túngú ni ꞌo sụ̃ ꞌdĩri tị́nị kuyé. ¹⁶Má ní drĩ adrizú kụ̃rụ́ Tẽsãlõníkẽ vé rĩ agá ꞌdãá rĩ gé, ĩmi sokí má ní ngá sẽé vú be kárákará. ¹⁷Á ꞌyo tã ꞌdĩri ꞌdíni adri ꞌyozú kínĩ, á lẽ ĩmi sokí má ní ngá sẽé fẽfẽ rú yã ꞌdíni kuyé, tã má ní lẽé rĩ, á lẽ Múngú ã sẽ ĩmi ní drị̃lé múké, ĩmi ní mâ ĩzã koó rĩ sĩ.

¹⁸Nóni ngá má ní lẽé rĩ pi ãrẽvú céré má ị́sụ́ gí, ngá má ní ị́sụ́ rĩ pi aga ngá má ní lẽé rĩ pi rá. Ngá ĩmi ní ĩpẽé má ní Ẽpãfũrõdítã drị́gé ꞌdĩꞌbée ca má ní gí. Ngá ĩmi ní sẽé ꞌdĩꞌbée, ẹ̃jị́ ni ngụ̃ ndrị̃ndrị̃ sụ̃ rọ̃bọ̃ŋọ̃ ĩ ní zãá Múngú ní rĩ tị́nị, Múngú ãꞌyĩ tã ni ẹ́sị́ be céré, sẽ ĩri ní ãyĩkõ ãmbúgú. ¹⁹Ma Múngú ri zị ĩmi ní, ã sẽ rí ĩmi ní ngá ĩmi ní lẽé rĩ pi. Ngá Múngú ní ímụ́ sẽé ĩmi ní rĩ, ĩri drị̃lé múké íngápi Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ vúgálésĩ rĩ. ²⁰Ẽ íngúkí Múngú ꞌbá Ẹ́tẹ́pị ri mụzú nyonyo. Ãmĩnã.

Páũlũ sẽ mõdó ꞌbá Pị̃lị̃pọ́yị̃ vé rĩ pi ní.

²¹Ĩmi sẽkí mõdó ꞌbá Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ní. ꞌBá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí adriꞌbá má be trụ́ nõꞌbée, sẽkí kpá ĩmi ní mõdó. ²²ꞌBá céré Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi sẽkí ĩmi ní mõdó, agaápi rá rĩ, ꞌbá riꞌbá ẹ̃zị́ ngaꞌbá ꞌbãgú ãmbúgú Rómã vé rĩ4:22 ꞌBãgú ãmbúgú Rómã vé rĩ: ꞌBá Rómã vé rĩ pi ĩvé ꞌbãgú ãmbúgú rĩ zị ĩvé tị sĩ Kãyísárã. Ĩri ꞌbãgú ãmbúgú ꞌbãgú ãngũ ãndíãndí rĩ pi agá rĩ pi drị̃gé, ãngũ Yụ̃dáyã vé rĩ drị̃gé, ãngũ Gãlĩláyã vé rĩ drị̃gé, ãzini ãngũ Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé rĩ drị̃gé. vúgá rĩ pi sẽkí céré ĩmi ní mõdó. ²³Ẹ́sị́ múké Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé rĩ ã adri ĩmi be. Ãmĩnã.