Gãlãtị́yã

Kọ̃kọ̃bị́ Páũlũ ní sĩí sẽé ꞌbá

Gãlãtị́yã

vé rĩ pi ní rĩ

Tã búkũ rĩ vé rĩ ã ũlũngárá

Gãlãtị́yã ri ágágá ãngũ nóni ĩ ní zịị́ Tákĩ rĩ agá. Páũlũ pi Bãrụ́nábã be, kộpi sẽkí ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Yẹ́sụ̃ vé rĩ kụ̃rụ́ Gãlãtị́yã vé rĩ pi agásĩ, sẽ ꞌbá kárákará újákí ẹ́sị́ Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃zú rá (Ẹ̃zị́ 13-14). Páũlũ kĩnĩ, ꞌbá ícókí Múngú ní ãyĩkõ sẽé ẹ̃zị́ ꞌbá ní ngaá rĩ sĩ ku. ꞌBâ ꞌyéŋá adri pịrị Múngú ẹndrẹtị gé ẹ̃ꞌyị̃ngárá sĩ, sụ̃ Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé ẹ́ꞌbị́pị Ãbũrámã tị́nị. Cápĩtã 5-6 lũ ꞌbá ní kĩnĩ, ꞌbâ Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi, lẽ Índrí Uletere rĩ ã ũlũ ꞌbá ní tã pịrị ꞌbá ní adrizú Kũrĩsĩtĩyánĩ rú rĩ nĩ, ã sẽ rí ꞌbâ ꞌdụkí rí tãị́mbị́ Múngú vé rĩ ngaá, ãzini ꞌbâ lẽkí rí ꞌbá ụrụkọ lẽlẽ.

Páũlũ sẽ mõdó Kũrĩsĩtĩyánĩ Gãlãtị́yã gá rĩ pi ní

¹Ma Páũlũ ĩ ní zịị́ ímụ́ ẹ̃zị́ ngaá Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé ꞌbá áyúãyũ ni rú rĩ ꞌi. Mávé zịngárá nõri íbí íngá ꞌbá áda vúgá kuyé, íbí íngá Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vúgá, ãzini Ẹ́tẹ́pị Múngú ĩri ingaápi gõópi ídri rú drãngárá gálésĩ rĩ vúgá. ²ꞌBâ má ọ̃gụ̃pị́ị Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí, adriꞌbá má be trụ́ nõꞌbée be, ꞌbá sẽkí ĩmi ní mõdó.

Ĩmi ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí kãnísã ãndíãndí ãngũ Gãlãtị́yã vé rĩ agá rĩ pi, á sĩ kọ̃kọ̃bị́ ꞌdĩri sẽé ĩmi ní nĩ.

³Tãkíri, ãzini ẹ́sị́ múké ꞌbá Ẹ́tẹ́pị Múngú vé rĩ, ãzini Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé rĩ ã adri ĩmi be. ⁴Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ sẽ ꞌi drãá rọ̃bọ̃ŋọ̃ rú ꞌbávé ũnjĩkãnyã ã tã sĩ, ꞌbâ pazú tã ũnjí nyọ̃ọ́kụ́ nõri vé rĩ agásĩ, sụ̃ ꞌbá Ẹ́tẹ́pị Múngú ní tã ni ụ̃tị̃ị́ rĩ tị́nị. ⁵Ẽ íngúkí Múngú ri mụzú nyonyo. Ãmĩnã.

Ụ́ꞌdụ́kọ́ múké áda rĩ, ĩri ꞌyéŋá ãlu

⁶Mâ ẹ́sị́ ị́sụ́ ĩzãngã, ĩmi ní koro Múngú ĩmi zịị́pi ẹ́sị́ múké Kúrísítõ vé rĩ sĩ rĩ kuú rá, ĩmi ní gõó ĩmi újá ụ́ꞌdụ́kọ́ túngú ni vé tã ꞌdụụ́ ngaá áyu rĩ sĩ. ⁷ꞌBá ụrụkọ ímụ́kí ĩmî drị̃ izaá, kộpi újákí ụ́ꞌdụ́kọ́ múké ꞌdĩri ũlũú gõrõŋõ rú, ꞌbo ụ́ꞌdụ́kọ́ ꞌdĩri adri ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Kúrísítõ vé ni ku. ⁸Ụ́ꞌdụ́kọ́ múké ꞌbá ní ándúrú ũlũú ĩmi ní gí ꞌdãri, ꞌbá ãzi ímụ́ dõ újá ũlũú túngú, dõ ĩri mãlãyíkã íngápi ꞌbụ̃ gélésĩ ni yã, dõ ꞌbá ãzi yã, dõ ma ꞌi yã, Múngú ã lị ĩrivé tã ũnjí. ⁹Ándúrú á ꞌyo ĩmi ní rá, á lẽ gõó ẹndịị́ ꞌyoó ĩmi ní dị̃ị́, ꞌbá ãzi ímụ́ dõ ụ́ꞌdụ́kọ́ múké ĩmi ní ándúrú ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí ꞌdãri újá ũlũú túngú, Múngú ã lị ĩrivé tã ũnjí.

¹⁰Ĩmi kádõ ụ̃sụ̃ụ́, tã má ní rií átá ꞌdĩꞌbée, ma ri átá ãyĩkõ sẽzú ꞌbá áda ní? Tã má ní rií átá ꞌdĩꞌbée adri ꞌyozú kínĩ, ãyĩkõ sẽzú ꞌbá áda ní kuyé, ĩri ãyĩkõ sẽzú Múngú ní. Mâ ri té dõ tã ꞌdĩri átá ãyĩkõ sẽzú ꞌbá áda ní, má ícó té adrií ãtíꞌbá Kúrísítõ vé ni ku.

Múngú zị Páũlũ ri nĩ

¹¹Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, á lẽ ĩmi nị̃kí múké ꞌyozú kínĩ, ụ́ꞌdụ́kọ́ múké má ní ũlũú ĩmi ní ꞌdĩri íbí íngá ꞌbá áda vúgá kuyé. ¹²Ụ́ꞌdụ́kọ́ ꞌdĩri ꞌbá ãzi ímbá ma ãní nĩ kuyé, dõku ꞌbá áda ũlũ má ní nĩ kuyé. Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ iꞌda ꞌi má ní ị́ndrị́lị́kị́ agá, ũlũ má ní tã rĩ nĩ.

¹³Ĩmi nị̃kí rá, á ri mẽrẽ Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé rĩ ꞌdụụ́ ngaá. Á ri ꞌbá Múngú vé rĩ pi ọ̃cụ̃ụ́ ũnjí ũnjí, á lẽ kõdô kãnísã rĩ izaá. ¹⁴Mẽrẽ Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé má ní ụ̃nị̃ị́ rĩ, béré mávé rĩ gé, ꞌbá ãzi Yãhụ́dị̃ rĩ pi ãsámvú gé ꞌdĩgé ma ndẽépi ni ꞌdãáyo, mẽrẽ má ẹ́ꞌbị́pị́ị pi ní ímbá ꞌbá ní rĩ, á ꞌdụ tã ni ꞌbãá ũkpó ũkpó. ¹⁵ꞌBo Múngú ꞌbã ẹ́sị́ múké má ní, ĩpẽ ma ị́sụ́ tịkí drĩ ma kuyé. Múngú ụ̃sụ̃, ¹⁶iꞌda ꞌî Mvọ́pị Yẹ́sụ̃ ri má ní, mâ mụ rí ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Yẹ́sụ̃ vé tã sĩ rĩ ũlũú ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ní. Tã ꞌdĩri má ị́sụ́ íngázú ꞌbá áda vúgá kuyé. ¹⁷Á mụ Yẹ́sụ̃ vé ꞌbá áyúãyũ adriꞌbá má sĩ drị̃drị̃ Yẹ̃rụ́sãlémã gá ꞌdãlé rĩ pi zịị́ tã sĩ ãluŋáni kuyé, á ꞌde mụụ́ ãngũ Árãbĩ rĩ pi vé rĩ gé. Vụ́drị̃ ni gé, má ní gõzú ma újázú mụzú vúlé kụ̃rụ́ Dãmãsékẽ vé ándúrú má ní adrizú rĩ gé.

¹⁸Ílí na ã vụ́drị̃ gé, má ní ꞌdezú mụzú Pétẽró ri ndrezú Yẹ̃rụ́sãlémã gá ꞌdãlé, ꞌbá adrikí ĩri be caá ụ́ꞌdụ́ mụdrị́ drị̃ ni tọ̃wụ́. ¹⁹ꞌBo má ị́sụ́ Yẹ́sụ̃ vé ꞌbá áyúãyũ rĩ pi ã ụrụkọ kuyé, ꞌbá má ní ị́sụ́ ndreé rĩ ꞌyéŋá Úpí Yẹ́sụ̃ ẹ́drị́pị Yõkóbũ1:19 Yõkóbũ: Yõkóbũ cápĩtã ꞌdĩri agá rĩ ĩri Yẹ́sụ̃ vé ẹ́drị́pị, ĩri ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí Yẹ̃rụ́sãlémã gá rĩ pi vé drị̃koma. ꞌÍ lã Ẹ̃zị́ 15:12-21; 21:18-19. ꞌi. ²⁰Á ꞌyo ĩmi ní Múngú ẹndrẹtị gé, tã má ní sĩí sẽé ĩmi ní ꞌdĩri adri ũnjõ kuyé. ²¹Vụ́drị̃ ni gé, má ní gõzú ꞌdezú mụzú ãngũ Sírĩyã vé rĩ gé, ãzini ãngũ Kĩlĩkíyã vé rĩ gé. ²²ꞌBo ꞌbá Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá ãngũ Yụ̃dáyã vé rĩ agá ꞌdãlé rĩ pi nị̃kí ma kuyé. ²³Kộpi yịkí ꞌyéŋá tã má ní rií ꞌoó rĩ ã kụ́bị́, ꞌbá rĩ pi rikí ꞌyoó kínĩ “Ágó ándúrú riípi ꞌbâ ọ̃cụ̃ụ́pi ũnjí ũnjí rĩ, ĩri nóni ri ụ́ꞌdụ́kọ́ múké ĩri ní kõdô lẽé izaá rĩ ũlũ ꞌbá rĩ pi ní.” ²⁴Kộpi íngúkí Múngú ri ãní rá mâ tã sĩ.

Yẹ́sụ̃ vé ꞌbá áyúãyũ rĩ pi ãꞌyĩkí tã Páũlũ ní ímbá rĩ rá

¹Kúru ílí mụdrị́ drị̃ ni sụ ã vụ́drị̃ gé, á gõ mụụ́ Yẹ̃rụ́sãlémã gá ꞌdãá dị̃ị́, ꞌbá mụkí Bãrụ́nábã be, á jị Tị́tọ̃ ri mụzú ĩndĩ. ²Á ꞌde mụụ́ ꞌdãá, ãꞌdiãtãsĩyã Múngú iꞌda má ní nĩ kĩnĩ, mâ mụ. Á ca mụụ́ drị̃koma Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ị́sụ́ Yẹ̃rụ́sãlémã gá ꞌdãá, má ní ụ́ꞌdụ́kọ́ múké má ní rií ũlũú ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ní rĩ ũlũzú kộpi ní. Á ꞌdụ tã ꞌdĩri ngaá ꞌdíni lũzú kínĩ, ụ́ꞌdụ́kọ́ má ní ũlũú ꞌdĩri ꞌbá ãzi ã ọwụ rí ku, ẹ̃zị́ má ní ngaá ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ãsámvú gé rĩ ã drã rí kána ku. ³Tị́tọ̃ ꞌbá ní mụụ́ ĩri be rĩ adri Yãhụ́dị̃gú kuyé, ĩri Gị̃rị́kị̃gú, lịkí ágélé ni ẽ tị kuyé, ꞌbo drị̃koma rĩ pi mĩkí ĩri sẽé ágélé ni ẽ tị lịị́ ũkpõ sĩ kuyé.2:3 Ágélé ẽ tị lịngárá: Múngú lũ Ãbũrámã ní kĩnĩ, anji ãgõ Ãbũrámã vé rĩ pi adrikí dõ caá ụ́ꞌdụ́ ãrõ gí, lẽ ã úlị́kí kộpi ã ágélé ẽ tị rá, lũzú kínĩ, kộpi anji Múngú vé ni. ꞌBá rĩ ãꞌyĩ dõ ꞌî ágélé ẽ tị sẽé lịị́ gí, ĩri tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ ꞌdụ nga. ꞌÍ lã Íꞌdóngárá 17:9-14; Ẹ̃zị́ 15:1-5.⁴Á mụ Yẹ̃rụ́sãlémã gá ꞌdãá, ãꞌdiãtãsĩyã Yãhụ́dị̃ ụrụkọ ụ̃sụ̃ꞌbá kínĩ, ĩ ẹ̃ꞌyị̃kí Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ ri gí rĩ pi ífíkí ꞌbâ ãsámvú gé, drị̃wãlã Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ní sẽé ꞌbá ní rĩ izaá ꞌdĩísĩ rá, kộpi lẽkí ꞌbâ ꞌbãá adrií tụ́gẹ̃rị̃ rú rií tãị́mbị́ Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé rĩ ꞌdụụ́ ngaá. ⁵ꞌBo ꞌbá ãꞌyĩkí kộpivé tã ꞌdĩri ãluŋáni kuyé, ꞌbá lẽkí ụ́ꞌdụ́kọ́ múké áda ꞌdĩri ã áwí adrií ĩmî ẹ́sị́ agá.

⁶ꞌBá ní ꞌbâ úmúngárá gá Yẹ̃rụ́sãlémã gá ꞌdãá, ꞌbá drị̃koma rú rĩ pi ꞌbãkí tró tã ãzi tã má ní ũlũú ꞌdĩꞌbée drị̃gé kuyé. Múngú mịlé gá, ꞌbá rĩ pi céré trõtrõ, kúru á ꞌdụ drị̃koma rĩ pi vé tã ꞌbãá tã ãmbúgú rú kuyé. ⁷Kộpi ãꞌyĩkí rá kínĩ, Múngú pẽ ma mụụ́ ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ ũlũú ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ní, sụ̃ ĩri ní Pétẽró ri pẽé mụụ́ ụ́ꞌdụ́kọ́ múké ãlu ãlu ꞌdĩri ũlũú Yãhụ́dị̃ rĩ pi ní rĩ tị́nị. ⁸Múngú Pétẽró ri pẽépi mụụ́pi ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ ũlũúpi Yãhụ́dị̃ rĩ pi ní ꞌdĩri, ĩri nóni ri ma áyú ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ ũlũ ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ní. ⁹Yõkóbũ pi Pétẽró be, Yũwánĩ sĩ, kộpi ágófe kãnísã vé rĩ, kộpi yịkí ẹ́sị́ múké Múngú ní sẽé má ní rĩ vé tã rá, kộpi ẹzịkí ꞌbâ Bãrụ́nábã be drị́ ị̃rị̃ sĩ. Lũzú kínĩ, kộpi ãꞌyĩkí tã Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé ꞌbá ní ímbá rĩ rá, ãzini kộpi ẹ̃tị̃kí rá kínĩ, ꞌbâ ũlũkí ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ mụzú ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ní, ĩ ĩvé rĩ ũlũ mụzú Yãhụ́dị̃ rĩ pi ní. ¹⁰Tã kộpi ní zịị́ rĩ, kộpi kínĩ, ícó dõ rá, lẽ ꞌbâ kokí Kũrĩsĩtĩyánĩ adriꞌbá Yẹ̃rụ́sãlémã gá, ngá ãkó rĩ pi ẽ ĩzã, tã ꞌdĩri má ẹ́sị́ agá nõlé anigé má ní lẽé ꞌoó rĩ.

Páũlũ átá tã Pétẽró drị̃gé ũkpó ũkpó

¹¹Pétẽró kã ícá Ãnĩtĩyókã gá nõlé, á ꞌyo tã rĩ drị̃ ni gé, ãꞌdiãtãsĩyã tã ĩri ní ꞌoó rĩ ũnjí. ¹²ꞌBá ímụ́ꞌbá Yõkóbũ vé ãngálésĩ rĩ pi ní drĩ ícázú kuyé rĩ gé, Pétẽró ri ínyá nyaá2:12 Ínyá nyangárá: Tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ ãꞌyĩ Yãhụ́dị̃ rĩ pi ã nyakí ãnyãpá ụrụkọꞌbée ku. Tã ꞌdĩri sẽ Yãhụ́dị̃ rĩ pi ní ínyá nyazú ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi be ku ãní. ꞌÍ lã Dẽtõrõnómẽ 14:1-21, Ẹ̃zị́ 10:9-15. ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi be trụ́. ꞌBo ꞌbá ꞌdĩꞌbée kâ ícá, gõ ꞌi njeé fũú ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ãsámvú gé sĩ rá, ãꞌdiãtãsĩyã ꞌo ụ̃rị̃ sĩ Yãhụ́dị̃ ꞌyoꞌbá kínĩ, Kũrĩsĩtĩyánĩ adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ã úlị́kí kộpi ã ágélé ẽ tị rá rĩ sĩ. ¹³Yãhụ́dị̃ ụrụkọ adriꞌbá Kũrĩsĩtĩyánĩ rú rĩ pi íꞌdókí tã rĩ ꞌoó sụ̃ Pétẽró ní ꞌoó rĩ tị́nị, kộpi gõkí ínyá nyangárá ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi be rĩ kuú rá. Tã kộpi ní ꞌoó ꞌdĩri sẽ Bãrụ́nábã ꞌde kpá rií tã rĩ ꞌoó sụ̃ kộpi ní ꞌoó rĩ tị́nị.

¹⁴Má kã mụụ́ ndreé kộpi ꞌdụkí ụ́ꞌdụ́kọ́ múké áda rĩ vé tã ngaá pịrị kuyé, má ní ꞌyozú Pétẽró ní kộpi ẹndrẹtị gé ꞌdĩgé, “Mi Yãhụ́dị̃gú, ꞌbo mi ri tã rĩ ꞌdụ nga sụ̃ ꞌbá adriípi Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ tị́nị. Ngá mí ní rizú Kũrĩsĩtĩyánĩ adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi mĩzú mẽrẽ Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé rĩ ꞌdụzú ngazú rĩ ãꞌdi?

¹⁵“ꞌBâ nõꞌbée, Yãhụ́dị̃ rĩ pi tịkí ꞌbâ nĩ, ꞌbá adrikí sụ̃ ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku ũnjĩkãnyã ꞌoꞌbá rĩ pi tị́nị ku. ¹⁶ꞌBá nị̃kí ámá rá ꞌyozú kínĩ, ꞌbá ãzi ícó adrií pịrị Múngú ẹndrẹtị gé ĩri ní tãị́mbị́ rĩ ꞌdụụ́ ngaá rĩ sĩ ku, ꞌbá rĩ ícó adri pịrị Múngú ẹndrẹtị gé, ĩri ní Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ꞌbâ paápi rĩ ẹ̃ꞌyị̃ị́ rĩ sĩ. Tã ni sĩ, ꞌbá ní kpá ẹ́sị́ ꞌbãzú Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ drị̃gé ãní, ꞌbâ adrikí rí ãní pịrị Múngú ẹndrẹtị gé, adri ꞌyozú kínĩ ꞌbá ní tãị́mbị́ rĩ ꞌdụụ́ ngaá rĩ sĩ kuyé. Ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbá rĩ ícó adrií pịrị ĩri ní tãị́mbị́ rĩ ꞌdụụ́ ngaá rĩ sĩ ku.

¹⁷“ꞌBá ꞌbãkí dõ ẹ́sị́ Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃zú, ĩri sẽ ꞌbâ adri pịrị Múngú ẹndrẹtị gé, ꞌbo ꞌbâ drĩ ri ũnjĩkãnyã ꞌo, ꞌdĩri nyo lũ ꞌyozú kínĩ, Kúrísítõ sẽ ꞌbâ fií ũnjĩkãnyã ꞌoó nĩ? Adri ꞌdíni ku! ¹⁸ꞌBo á gõ dõ fií tãị́mbị́ Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé rĩ ꞌdụụ́ ngaá ĩndĩ, tãị́mbị́ rĩ lũ ꞌyozú kínĩ, á ꞌo ũnjĩkãnyã gí, ãꞌdiãtãsĩyã á ꞌdụ tãị́mbị́ rĩ ngaá céré kuyé. ¹⁹Ọ́tụ́ á ri adrií tãị́mbị́ rĩ ã pálé gá, ꞌbo kâ ma ọyụụ́ tãị́mbị́ rĩ agásĩ, á gõ tã Múngú vé rĩ ꞌdụụ́ ngaá rá. ²⁰Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ kã drãá pẹtị alambaku sị́gé ꞌdãá, ꞌdụ mávé rụ́ꞌbá ũnjĩkãnyã ꞌozú nõri gbãá pẹtị alambaku sị́gé ꞌdãá ĩndĩ. Má adri nóni sụ̃ má ní adrií ụ̃kụ rĩ tị́nị ku. Nóni Kúrísítõ ri adri má agá. Má ní rizú adrizú vũ drị̃gé nõgó rĩ gé, ma ri ẹ́sị́ ꞌbã Múngú Mvọ́pị ma lẽépi lẽlẽ rĩ drị̃gé, ãzini drãápi mávé tã ũnjí sĩ rĩ drị̃gé. ²¹Má ícó ẹ́sị́ múké Múngú ní ꞌbâ pazú ũnjĩkãnyã agásĩ ꞌdĩri gãá ku, té dõ adringárá pịrị Múngú ẹndrẹtị gé rĩ ĩ ị́sụ́ tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ ã ꞌdụngárá ã tã sĩ, drãngárá Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé rĩ té adri ẹ̃zị́ ãkó.”

Tãị́mbị́ ícó sẽé ꞌbá rĩ ícá pịrị nĩ ku

¹Ĩmi ꞌbá Gãlãtị́yã vé ꞌdĩꞌbée, ĩmi azakaza rú! ꞌBá ĩmî drị̃ izaápi ꞌdíni rĩ ãꞌdi ꞌi? Má ũlũ ĩmi ní Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé gbãngárá pẹtị alambaku sị́gé rĩ vé ífífí uletere rá. ²Á lẽ ĩmi lũkí má ní, ĩmi ị́sụ́kí Múngú vé Índrí Uletere rĩ ĩmi ní tãị́mbị́ Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé rĩ ꞌdụụ́ ngaá rĩ sĩ yã, dõku ĩmi ní tã Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé ĩ ní ũlũú rĩ yịị́, ĩmi ní ĩri ẹ̃ꞌyị̃ị́ rĩ sĩ? ³Ngá sẽépi ĩmi ní adrizú azakaza rú ꞌdíni rĩ ãꞌdi? Ĩmi ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí ꞌdĩꞌbée, ĩmi kâ tã rĩ íꞌdó, Índrí Uletere rĩ ri ĩmî drị̃ koó nĩ múkényã rú. Ngá ĩmi ní gõó ĩmi ꞌbãzú adrizú pịrị ũkpõ ĩmivé rĩ sĩ rĩ ãꞌdi? ⁴Ĩmi nyakí ĩzãngã Yẹ́sụ̃ ã rụ́ sĩ ambamba, ĩzãngã ĩmi ní nyaá ꞌdĩri ã drã rí kuú kána? ⁵Múngú sẽ ĩmi ní Índrí Uletere rĩ nĩ, ãzini ꞌo tã ãyãzú ãyãyã ĩmi ãsámvú gé nĩ. ꞌO tã ꞌdĩri ꞌdíni, ĩmi ní tãị́mbị́ Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé rĩ ꞌdụụ́ ngaá rĩ sĩ yã, dõku ĩmi ní tã Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé ĩ ní ũlũú rĩ yịị́, ĩmi ní ĩri ẹ̃ꞌyị̃ị́ rĩ sĩ?

⁶Búkũ Múngú vé rĩ átá Ãbũrámã3:6 Ãbũrámã: Ĩri kụ̃kụ̃rị́ Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé ni. ꞌÍ lã Íꞌdóngárá 12-25. vé tã ꞌdíni, “Ãbũrámã ẹ̃ꞌyị̃ Múngú ri rá, sẽ Múngú ãꞌyĩ ĩri adrií ꞌbá pịrị ꞌí ẹndrẹtị gé.”3:6 Íꞌdóngárá 15:6⁷Lẽ ĩmi nị̃kí ámá múké ꞌyozú kínĩ, ꞌbá ẹ́sị́ ꞌbãápi Múngú drị̃gé, sụ̃ Ãbũrámã ní ꞌbãá rĩ tị́nị rĩ, ĩ ĩri zị mvá Ãbũrámã vé ni. ⁸Sĩkí tã ꞌdĩri kú ị́nọ́gọ́sị́ Búkũ Múngú vé rĩ agá kínĩ, ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku ẹ́sị́ ꞌbãꞌbée Múngú drị̃gé rĩ pi, Múngú ri kộpi ꞌbã adri pịrị, kộpi ní ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ. Múngú átá ụ́ꞌdụ́kọ́ múké ꞌdĩri Ãbũrámã ní kĩnĩ, “ꞌBá ãngũ rĩ pi agásĩ rĩ pi ãrẽvú céré úmvúlésĩ tãkíri ị́sụ́ íngázú mí vúgá.”3:8 Íꞌdóngárá 12:3; 18:18; 22:18⁹ꞌDĩri lũ ꞌyozú kínĩ, ꞌbá ẹ́sị́ ꞌbãápi Múngú drị̃gé rĩ, ĩri tãkíri ị́sụ́, sụ̃ Ãbũrámã ní ị́sụ́ rĩ tị́nị, ãꞌdiãtãsĩyã Ãbũrámã ꞌbã ẹ́sị́ Múngú drị̃gé.

¹⁰ꞌBo ꞌbá ꞌyoꞌbá kínĩ Múngú ri ĩ ꞌbã adri ꞌbá pịrị ĩ ní rií Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé tãị́mbị́ ꞌdụụ́ ngaá rĩ sĩ rĩ pi, ĩ ímụ́ kộpi tri rá, ãꞌdiãtãsĩyã sĩkí búkũ Múngú vé tãị́mbị́ vé rĩ agá kínĩ, “ꞌBá céré tãị́mbị́ rĩ ꞌdụꞌbá ngaꞌbá pịrị ku rĩ pi, ĩ ímụ́ kộpi tri rá.”3:10 Dẽtõrõnómẽ 27:26¹¹Ádarú ꞌbá rĩ ícó adrií pịrị Múngú ẹndrẹtị gé tãị́mbị́ rĩ vé tã sĩ ku, ãꞌdiãtãsĩyã sĩkí Búkũ Múngú vé rĩ agá kínĩ, “ꞌBá tã be pịrị Múngú ẹndrẹtị gé rĩ, ĩrivé ẹ̃ꞌyị̃ngárá ri sẽ ĩri tã ꞌo pịrị.”3:11 Ãbãkụ́kã 2:4¹²Lẹ́tị ẹ̃ꞌyị̃ngárá vé rĩ, ĩri túngú. Lẹ́tị tãị́mbị́ vé rĩ, ĩri kpá túngú, ãꞌdiãtãsĩyã búkũ tãị́mbị́ vé rĩ kĩnĩ, “ꞌBá tãị́mbị́ rĩ ꞌdụụ́pi ngaápi rá rĩ, ĩri tãị́mbị́ rĩ rụ tị́tị́.”3:12 Lẹ̃vị̃tị́kã 18:5¹³Kâ Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri gbãá pẹtị alambaku3:13 Pẹtị alambaku: ꞌBá Rómã vé rĩ pi ri ꞌbá tã ꞌoꞌbá ũnjí rĩ pi gbã mũsũmárĩ sĩ pẹtị alambaku sị́gé, ĩri sâ ꞌdụ ãco kộpi íbí drã ndõ, kộpi ĩzãngã nya ambamba drãngárá rĩ gé. sị́gé gí, pa ꞌbâ tã tãị́mbị́ rĩ ní ꞌyoó kínĩ ĩ ꞌbâ tri rá rĩ agásĩ gí, ꞌdụ tã ĩ ní ꞌbâ trizú rĩ ꞌbãá ꞌî rụ́ꞌbá gá gí, ãꞌdiãtãsĩyã sĩkí Búkũ Múngú vé rĩ agá kínĩ, “ꞌBá ĩ ní ꞌyĩí drãá pẹtị sị́gé rĩ, trikí ĩri gí.”3:13 Dẽtõrõnómẽ 21:23¹⁴Yẹ́sụ̃ pa ꞌbâ, ꞌbâ ị́sụ́kí rí tãkíri Múngú ní ọ́tụ́ sẽé Ãbũrámã ní ꞌdãri, ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ẽ ị́sụ́kí rí kpá ĩndĩ, kúru ꞌbâ Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi, ꞌbâ ị́sụ́kí rí Índrí Uletere ĩ ní ẹzịị́ ꞌdãri bẽnĩ.

Tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ ãzini tã Múngú ní ẹzịị́ rĩ

¹⁵Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, á lẽ tã má ní átá ꞌdĩri ụ̃ꞌbị̃ị́ ĩmi ní tã ꞌbá rĩ pi ní rií ꞌoó rĩ sĩ, ꞌbá ị̃rị̃ pi rụkí dõ ũndĩ, ꞌbá ãzi ícó ũndĩ rĩ ŋõó ku, dõku ícó ãzi ni ꞌbãá drị̃ ni gé ku, ĩri áwí adri sụ̃ kộpi ni rụụ́ gí rĩ tị́nị. ¹⁶Múngú ẹzị tã rĩ Ãbũrámã ní, ãzini mvá ĩrivé úyú agá rĩ ní. Búkũ Múngú vé rĩ agá, Múngú ẹzị tã rĩ “ꞌbá kárákará pi ní” kuyé, ẹzị “mvá ĩrivé úyú agá rĩ ní”3:16 Íꞌdóngárá 12:7; 13:15; 24:7 ífífí ni ꞌbá ãlu, ꞌbá rĩ Kúrísítõ ꞌi. ¹⁷Tã má ní átá rĩ, ĩri ꞌdíni, tãị́mbị́ rĩ ímụ́kí sẽé ílí mụ̃dụ̃rụ̃lụ̃ sụ pụ̃kụ́ na (430) ã vụ́drị̃ gé, ị́sụ́zú ãkũdẽ Múngú rụ ũndĩ Ãbũrámã be drị̃drị̃ gí. Tãị́mbị́ ĩ ní sẽé vúlé rú rĩ ŋõ ũndĩ Múngú ní rụụ́ Ãbũrámã be rĩ ku, tãị́mbị́ rĩ újá tã Múngú ní ẹzịị́ Ãbũrámã ní rĩ ku. ¹⁸Té dõ ꞌbâ tãkíri ídri ꞌdániꞌdáni vé rĩ ị́sụ́ ꞌbá ní rií tãị́mbị́ rĩ ꞌdụụ́ ngaá rĩ sĩ, Múngú ẹzị té Ãbũrámã ní ídri ꞌdániꞌdáni rĩ vé tã ku. ꞌBo Múngú ẹzị tã rĩ Ãbũrámã ní ívé ẹ́sị́ múké rĩ sĩ.

¹⁹Údékí tãị́mbị́ rĩ ãꞌdi ã tã sĩ? Údékí tãị́mbị́ rĩ ẽ iꞌda rí tã ũnjí ꞌbá rĩ pi ní rií ꞌoó rĩ. Tãị́mbị́ Múngú ní údé ꞌdĩri adri ca lókí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ní ícázú rĩ gé, ĩri mvá Múngú ní tã ni ẹzịị́ Ãbũrámã ní rĩ. Múngú áyú mãlãyíkã rĩ pi tãị́mbị́ rĩ jịị́ sẽé Mósẽ drị́gé, Mósẽ ní kúru tãị́mbị́ rĩ sẽzú ꞌbá rĩ pi ní. ²⁰ꞌBá ꞌbá ị̃rị̃ pi ãsámvú ícípi rĩ, ꞌdụ ꞌbá ãlu vé tã ngaá ọ́ꞌdụ́kụ́lẹ ku, ĩri kộpivé tã ꞌdụ nga ị̃rị̃trọ́. ꞌBo Múngú ri ꞌyéŋá ãlu.

²¹Tãị́mbị́ Múngú ní údé rĩ pi tã ĩri ní ẹzịị́ rĩ be, kộpi nyo ĩ ãsámvú gé sĩ ariꞌba rú? Kộpi adrikí ariꞌba rú ku. Dõ tãị́mbị́ ĩ ní údé rĩ, ꞌbá rĩ pi ẽ ị́sụ́kí rí ídri ꞌdániꞌdáni rĩ ãní, ꞌbá rĩ pi té kõdô ícó adri pịrị Múngú ẹndrẹtị gé kộpi ní tãị́mbị́ rĩ ꞌdụụ́ ngaá rĩ sĩ. ²²ꞌBo Búkũ Múngú vé rĩ lũ ꞌbá ní uletere kĩnĩ, ꞌbá vũ drị̃gé rĩ pi ãrẽvú céré ũnjĩkãnyã ású kộpi gí, kúru lẽ kộpi ẽ ẹ̃ꞌyị̃kí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri, Múngú ã sẽ rí ídri ꞌdániꞌdáni ꞌí ní tã ni ẹzịị́ rĩ kộpi ní.

²³ꞌBá ní drĩ Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃zú kuyé rĩ gé, tãị́mbị́ rĩ ꞌyĩ ꞌbâ pá tị́tị́, cĩmgbá lókí Múngú ní tã ꞌbá ní Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃zú rĩ iꞌdazú rĩ gé. ²⁴Tãị́mbị́ rĩ ri ꞌbâ ímbá nĩ, ĩri ri ꞌbâ drị̃ ko mụzú Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vúgá nĩ, ãní ꞌbâ adrikí rí ꞌbá pịrị, ꞌbá ní Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ. ²⁵Nóni ꞌbá ẹ̃ꞌyị̃kí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri gí, tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ ícó ꞌbâ drị̃ koó nĩ ku.

ꞌBá Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi nóni anji Múngú vé ni

²⁶Ĩmi ꞌbá Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí ꞌdĩꞌbée, ĩmi nóni anji Múngú vé ni. ²⁷Ĩmi rụkí dõ bãtízĩmũ gí, ĩmi ĩkpãkí nóni ĩmi tị́tị́ Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ã rụ́ꞌbá gá gí. ²⁸ꞌBá rĩ dõ Yãhụ́dị̃gú yã, dõ Gị̃rị́kị̃gú yã, dõ tụ́gẹ̃rị̃ yã, dõ adri tụ́gẹ̃rị̃ ku yã, dõ ꞌbá ágó yã, dõ ꞌbá ũkú yã, ĩmi céré ꞌbá ãlu Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ rụ́ꞌbá gá. ²⁹Ĩmi ní nóni adrií ꞌbá Kúrísítõ vé ni rĩ sĩ, ĩmi nóni anji Ãbũrámã vé ni, ĩmi tã Múngú ní ẹzịị́ Ãbũrámã ní rĩ ị́sụ́ rá.

¹Á lẽ tã rĩ ꞌyoó ꞌdíni, mváŋá rĩ vé ẹ́tẹ́pị drã dõ ị́sụ́ mváŋá rĩ drĩ mãdãŋá, mváŋá ꞌdĩri gõ ẹ́tẹ́pị vé ngá rĩ pi ẽ tị rụ céré nĩ. Ngá ẹ́tẹ́pị vé rĩ pi ã adrikí dõ ĩrivé ni drãáãsĩyã, vúlé nõlé, mváŋá ꞌdĩri adri sụ̃ tụ́gẹ̃rị̃ tị́nị. ²Ãꞌdiãtãsĩyã mváŋá rĩ, ĩri adri ꞌbá ĩri úcépi rĩ drị́gé, cĩmgbá lókí tã ọ́tụ́ ẹ́tẹ́pị ní ẹzịị́, ĩri ímụ́ ngá rĩ pi ẽ tị rụ nĩ rĩ gé. ³Tã ꞌdĩri sụ̃ nyo riípi ꞌi ngaápi ꞌbâ rụ́ꞌbá gá rĩ tị́nị. Yẹ́sụ̃ ní drĩ ícázú kuyé rĩ gé, ꞌbâ Yãhụ́dị̃ rú, ꞌbá adrikí sụ̃ mváŋá mbaápi ꞌbá ãzi drị́gé rĩ tị́nị, ꞌbá adrikí tãị́mbị́ rĩ drị́gé sụ̃ tụ́gẹ̃rị̃ tị́nị, ꞌbá rikí yị̃kị̂ ꞌbá áda vé ni ũbĩí mụzú áyu. ⁴Sâ Múngú ní útú rĩ kã ícó, ĩpẽ ívé Mvá Yẹ́sụ̃ ri, ꞌbá ũkú tị ĩri nĩ. Tịkí ĩri Yãhụ́dị̃gú rú tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ ã pálé gá. ⁵Ímụ́ nóni ꞌbâ paá adringárá tãị́mbị́ rĩ drị́gé tụ́gẹ̃rị̃ rú rĩ agásĩ gí, ꞌbâ anji rú, ꞌbâ ị́sụ́kí rí ngá Múngú ní lẽé sẽé ꞌbá ní rĩ pi ãrẽvú céré. ⁶Nóni ĩmi ní adrií anji Múngú vé ni rĩ sĩ, Múngú ĩpẽ ꞌî Mvọ́pị vé Índrí ímụ́ fií adrií ĩmî ẹ́sị́ agá, Índrí rĩ lũ ꞌbá ní kĩnĩ, “Múngú, mi ꞌbá Ẹ́tẹ́pị.” ⁷Ãní ĩmi adrikí nóni tụ́gẹ̃rị̃ ku, ĩmi anji Múngú vé ni. Ĩmi ní adrií anji Múngú vé ni rĩ sĩ, Múngú ri ngá ãrẽvú ꞌí ní ẹzịị́ ĩmi ní rĩ sẽ rá.

Lẽ ĩmi kukí ĩmi kú tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ drị́gé tụ́gẹ̃rị̃ rú ku

⁸Ĩmi adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku ꞌdĩꞌbée, ĩmi ní ándúrú Múngú ri nị̃ị́ kuyé rĩ gé, ĩmi adrikí kuú tụ́gẹ̃rị̃ rú úrí ĩ ní ị̃njị̃ị́ múngú rú rĩ pi drị́gé. ⁹ꞌBo nóni ĩmi nị̃kí Múngú ri gí, dõku ma ꞌyo, Múngú nị̃ ĩmi gí. Ngá ĩmi ní lẽzú ĩmi újázú gõzú tụ́gẹ̃rị̃ rú tã ꞌdĩꞌbée ꞌdụzú ngazú, ãzini úrí nyọ̃ọ́kụ́ nõri vé rĩ pi vé tã ꞌdụzú ngazú rĩ ãꞌdi? ¹⁰Ĩmi ri Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé ụ́ꞌdụ́ ụrụkọꞌbée ị̃njị̃, mbãá ụrụkọꞌbée ị̃njị̃, lókí ụrụkọꞌbée ị̃njị̃, ãzini ílí ụrụkọꞌbée ị̃njị̃. ¹¹Mâ ẹ́sị́ ị́sụ́ ĩzãngã tã ĩmi ní rií ꞌoó ꞌdĩꞌbée sĩ, índrézú má iza mâ sâ ẹ̃zị́ ngazú ĩmi ní.

¹²Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, á mã ĩmi drị́ ị̃rị̃ sĩ, lẽ ĩmi ínjékí ĩmi ĩfũú tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ agásĩ ãmvé, adrií sụ̃ má tị́nị, ãꞌdiãtãsĩyã má ínjé ma ĩfũú tãị́mbị́ rĩ agásĩ, ímụ́ adrií sụ̃ ĩmi ní ándúrú adrií, ĩmi ní tãị́mbị́ rĩ nị̃ị́ kuyé rĩ gé rĩ tị́nị. Ọ́tụ́ ĩmi ꞌokí ma ũnjí kuyé. ¹³Má ní ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Kúrísítõ vé rĩ jịzú ũlũzú ĩmi ní drị̃drị̃ rĩ gé, ádarú ĩmi nị̃kí rá ꞌyozú kínĩ, ma drã be. ¹⁴Má ụ̃sụ̃ má kĩnĩ tãnâ má ní adrií drã rú rĩ sĩ, ĩri ĩmi ní ĩzãngã sẽ ĩmî ẹ́sị́ agá, ꞌbo ĩmi gãkí ma kuyé, ĩmi ẹ́ꞌyị́kí ma sụ̃ mãlãyíkã Múngú vé ni tị́nị, ãzini Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ tị́nị. ¹⁵Ándúrú ãyĩkõ ga ĩmî ẹ́sị́ agá tré tré, ꞌbo nóni ĩmivé ãyĩkõ gõ adrií ꞌdãáyo ãsĩ? Á nị̃ rá ándúrú ĩmi lẽkí ma agaá rá, té ẽ ícó dõ rá, ĩmi té ĩmî mị unje sẽé má ní, mâ ndre rí ãngũ ãní. ¹⁶Má ní tã áda rĩ ũlũú ĩmi ní rĩ sĩ, ĩmi ní nóni ma ꞌdụzú ꞌbãzú ãríꞌbá ĩmivé ni rú ãní?

¹⁷ꞌBá ãngũ ímbáꞌbá lẹ́tị ũnjí sĩ, lẽꞌbá ĩmi ũbĩkí Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé tãị́mbị́ áyu ꞌdĩꞌbée, kộpi úvá be lẽzú ĩmi úbézú, ꞌbo tã kộpi ní lẽé ĩmi ꞌokí ꞌdĩri adri múké ku. Kộpi lẽkí ĩmi gụ̃ụ́ ꞌbâ rụ́ꞌbá gá sĩ ãmvé, kộpi lẽkí ndẽé ni ĩmi rikí ĩvé tã yịị́ áyu. ¹⁸Múké ni, lẽ ĩmi ꞌbãkí úvá rizú tã múké ꞌozú sâ be céré, adri ꞌyozú kínĩ, ĩmi mâ rụ́ꞌbá ndre ũgbále ká ꞌdíni ku. ¹⁹Má anji rĩ, ma ri ĩzãngã nya ĩmi tã sĩ, sụ̃ ũkú mvá tĩípi rĩ vé ꞌa ní ásó, ĩri ní ĩzãngã nyaá ãní rĩ tị́nị, ma ĩzãngã rĩ nya cĩmgbá ĩmi ní tã Kúrísítõ vé rĩ ꞌdụzú ngazú ẹ́sị́ be ãlu rĩ gé. ²⁰Lẽ té kõdô ãndrũ mâ adri ĩmi ãsámvú gé ꞌdĩí ĩndĩ, mâ újá rí mávé ụ́ꞌdụ́kọ́ má ní átázú rĩ, tã ĩmi ní ꞌoó rĩ fi má drị̃gé kuyé, á nị̃ kuyé mâ ꞌo rí ĩmi íngóni?

Nãpí Ãgárã pi vé Sárã be rĩ

²¹Ĩ ndrekí drĩ ká, ĩmi ụrụkọ áwíkí ẹ́sị́ ꞌbãá kuú tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ drị̃gé, ĩmi nị̃kí nyo tã tãị́mbị́ rĩ ní ꞌyoó rĩ rá? ²²Búkũ tãị́mbị́ vé rĩ agá sĩkí kínĩ, Ãbũrámã ri anji ãgõ be ị̃rị̃, mvá ãzi rĩ vé ẹ́ndrẹ́pị tụ́gẹ̃rị̃ Ãgárã4:22 Íꞌdóngárá 16:1-16; 21:7-17 ꞌi, ãzi rĩ vé ẹ́ndrẹ́pị jó ꞌdị́pa Sárã ꞌi, adri tụ́gẹ̃rị̃ ku. ²³Mvá ãlu rĩ, ũkú tụ́gẹ̃rị̃ rú rĩ tị yị̃kị̂ ꞌbá áda vé ni sĩ. Mvá ãzi rĩ, ũkú jó ꞌdị́pa rĩ tị nĩ, ãꞌdiãtãsĩyã Múngú ẹzị tã ni nĩ.

²⁴Tã ũkú ị̃rị̃ ꞌdĩꞌbée vé rĩ lũ ũndĩ Múngú ní rụụ́ ị̃rị̃ rĩ pi vé tã. Ũndĩ ãlu rĩ, Múngú ní tã ni lũú Mósẽ ní írã Sĩnáyĩ vé rĩ drị̃gé ꞌdãá rĩ, ũndĩ rĩ sẽ tịkí anjiŋá rĩ pi tụ́gẹ̃rị̃ rú, sụ̃ ũkú tụ́gẹ̃rị̃ rú Ãgárã ní mvá tịị́ tụ́gẹ̃rị̃ rú rĩ tị́nị. ²⁵Ũkú tụ́gẹ̃rị̃ rú Ãgárã vé tã lũ írã Sĩnáyĩ adriípi ãngũ Árãbĩ rĩ pi vé rĩ agá ꞌdãri vé tã. Írã Sĩnáyĩ índré sụ̃ Yẹ̃rụ́sãlémã ãndrũ Yãhụ́dị̃ rĩ pi ní rií adrií ꞌa ni gé tụ́gẹ̃rị̃ rú tãị́mbị́ rĩ drị́gé rĩ tị́nị. ²⁶ꞌBo ũkú ãzi rĩ jó ꞌdị́pa Sárã ꞌi, ĩrivé tã lũ Yẹ̃rụ́sãlémã úꞌdí ꞌbụ̃ gé ꞌdãá rĩ vé tã, adri tụ́gẹ̃rị̃ ku. Ĩri ẹ́ndrẹ́pị ꞌbá céré Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi vé ni. ²⁷Búkũ Múngú vé rĩ ꞌyo kĩnĩ,

“Mi ũkú adriípi úndó rú mvá tịị́pi kuyé ꞌdĩri,

mí adri ãyĩkõ sĩ,

mi ũkú mvá tịngárá ãzó ꞌbị̃ị́pi kuyé ꞌdĩri,

ꞌí tre ụ́ꞌdụ́kọ́ be ụrụ ꞌdãá ãyĩkõ sĩ,

ãꞌdiãtãsĩyã ũkú ĩ ní adií adi rĩ, ĩri anji be ndẽ ũkú ágó be rĩ rá.”4:27 Ĩsáyã 54:1

²⁸Ĩmi má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, ĩmi újákí nóni ĩmi ícá úꞌdí rú gí tã Múngú ní ẹzịị́ Ãbũrámã ní rĩ sĩ, sụ̃ Sárã vé mvá Ĩsákã4:28 Ĩsákã: Ĩsákã ri mvá Múngú ní ẹzịị́ Ãbũrámã ní rĩ. ꞌÍ lã Íꞌdóngárá 17-35. Múngú ní tã ni ẹzịị́ rĩ tị́nị. ²⁹ꞌBo ꞌbá lẽꞌbá ĩmi ꞌdụkí tãị́mbị́ rĩ ngaá áyu rĩ pi, kộpi ri nóni ĩmi ọ̃cụ̃, sụ̃ Ĩsĩmãélẽ ĩ ní tịị́ yị̃kị̂ ꞌbá áda vé ni sĩ rĩ ní rií Ĩsákã ĩ ní tịị́ ũkpõ Índrí Uletere rĩ vé rĩ sĩ rĩ ọ̃cụ̃ụ́ rĩ tị́nị. ³⁰ꞌBo Búkũ Múngú vé rĩ kĩnĩ, “ꞌÍ dro ũkú tụ́gẹ̃rị̃ rú ꞌdĩri ívé mváŋá rĩ be rá, ĩrivé mváŋá rĩ ã rụ rí ãꞌbú mí ní ímụ́ kuú ũkú jó ꞌdị́pa rĩ vé mváŋá ní rĩ ku.”4:30 Íꞌdóngárá 21:10³¹Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, ꞌbá adrikí anji ũkú tụ́gẹ̃rị̃ rú rĩ vé ni ku, ꞌbâ anji ũkú jó ꞌdị́pa rĩ vé ni.

Kúrísítõ sẽ ꞌbá ní drị̃wãlã

¹Kúrísítõ ọyụ ꞌbâ, sẽ ꞌbá ní drị̃wãlã gí. Nóni lẽ ĩmi tukí pá tị́tị́, lẽ ĩmi újákí ĩmi gõó adrií tụ́gẹ̃rị̃ rú tãị́mbị́ rĩ drị́gé dị̃ị́ ku.

²Ĩmi yịkí drĩ ma ká, ma Páũlũ ꞌi, á lẽ lũú ĩmi ní ꞌdíni, ĩmi sẽkí dõ ĩmî ágélé ẽ tị úlị́, Múngú ã ãꞌyĩ rí ĩmi ãní, Kúrísítõ vé drãngárá ꞌdĩri ĩmi ní ẹ̃zị́ ãkó. ³Á lẽ ẹndịị́ ꞌyoó ĩmi ní dị̃ị́, ꞌbá ꞌî ágélé ẽ tị sẽépi lịị́pi gí rĩ, lẽ ã ꞌdụ tãị́mbị́ Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé rĩ ãrẽvú ngaá céré. ⁴Ĩmi ꞌbá riꞌbá tãị́mbị́ Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé rĩ ụ̃ꞌbị̃ꞌbá ngaꞌbá Múngú ã ꞌbã rí ĩmi adrií ãní ꞌbá pịrị rú ꞌdĩꞌbée, gụ̃kí ĩmi Kúrísítõ ã rụ́ꞌbá gá sĩ ãmvé gí, nóni ĩmi apikí ẹ́sị́ múké Múngú vé rĩ sĩ gí. ⁵Índrí Uletere rĩ ású ꞌbâ gí, ꞌbá ẹ̃ꞌyị̃kí rá, ꞌbâ ri ẹ́sị́ ꞌbã rizú tã Múngú ní ẹzịị́ ꞌyoó kínĩ, ꞌi ímụ́ ꞌbâ ꞌbã adri pịrị ꞌdãri ũtẽzú. ⁶ꞌBá Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi gí rĩ, lịkí dõ ágélé ni ẽ tị gí yã, dõ lịkí kuyé yã, kộpi céré trõtrõ. Tã ãmbúgú agaápi rá rĩ, ĩri ẹ̃ꞌyị̃ngárá ĩmi ní Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃zú rĩ, ĩri sẽ ĩmi ĩmi lẽlẽ.

⁷Ĩmi ándúrú ri Yẹ́sụ̃ ã pámvú ũbĩ múkényã rú, ꞌbá ĩmî drị̃ izaápi sẽzú ĩmi ní ĩrivé tã áda rĩ ũbĩzú ku rĩ ãꞌdi ꞌi? ⁸ꞌBá ĩmî drị̃ izaápi ꞌdĩri íbí ímụ́ Múngú ĩmi zịị́pi rĩ vúgálésĩ kuyé. ⁹Ímbángárá ũnjõ vé ꞌdĩri adri sụ̃ ãkụ́fị́ mãdãŋá ĩ ní dãá íwá agá, íwá rĩ íngá ãní kọ̃fụ́tọ̃ be rĩ tị́nị. ¹⁰Á nị̃ ámá rá ꞌyozú kínĩ, Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri sẽ tã má ní átá nõri ĩmi ícó ẹ̃ꞌyị̃ rá, ꞌbá ĩmî drị̃ izaꞌbá ꞌdĩꞌbée, Múngú ri ímụ́ tã lị kộpi drị̃gé céré. ¹¹Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, ma dõ ri ĩmi ní ágélé ẽ tị lịngárá vé tã átá, Múngú ã ãꞌyĩ rí ĩmi ãní pírí, ngá ꞌbá ĩmî drị̃ izaꞌbá rĩ pi ní ma ọ̃cụ̃zú ꞌdíni rĩ ãꞌdi? Má ímbá té dõ ꞌbá rĩ pi kínĩ, ã úlị́kí kộpi ágélé ẽ tị rá, ụ́ꞌdụ́kọ́ múké má ní ũlũú Yẹ́sụ̃ vé drãngárá pẹtị alambaku sị́gé rĩ sẽ kộpi ẽ ẹ́sị́ ve té ku. ¹²Á lẽ ꞌbá riꞌbá ĩmî drị̃ izaꞌbá ꞌyoꞌbá kínĩ, ã úlị́kí ĩmî ágélé ẽ tị rá ꞌdĩꞌbée, lẽ ã udịkí kộpi ã ágélé, kộpi ẽ ícákí rí ꞌbáŋá rú.

¹³Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, zịkí ĩmi ĩfũú tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ agásĩ ímụ́ drị̃wãlã ị́sụ́ gí. Lẽ ĩmi íꞌdụ́kí drị̃wãlã ĩmi ní ị́sụ́ ꞌdĩri rizú tã rụ́ꞌbá nõri ní lẽé rĩ ꞌdụzú ngazú ãní áyu ku. Múké ni, lẽ ĩmi ngakí ẹ̃zị́ ĩmi ãsámvú gé sĩ lẽngárá sĩ. ¹⁴Tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ pi ãrẽvú céré ĩ ní úmú ícá ãlu ꞌdĩ. Tãị́mbị́ ãlu rĩ kĩnĩ, “Lẽ mî lẽ ꞌbá mî gãrã gá rĩ, sụ̃ mí ní mî rụ́ꞌbá lẽé rĩ tị́nị”5:14 Lẹ̃vị̃tị́kã 19:18¹⁵Ĩmi rikí dõ ĩmi úcí sị́ sĩ, sụ̃ ũcógú pi ní rií ĩ úcí rĩ tị́nị, ĩmi ndrekí múké, ĩmi ímụ́ ĩmi íré ĩmi ãsámvú gé sĩ rá.

Tã Índrí Uletere rĩ vé rĩ, ãzini tã rụ́ꞌbá vé rĩ

¹⁶Á lẽ lũú ĩmi ní kínĩ, lẽ Índrí Uletere rĩ ã ko ĩmî drị̃ nĩ, ĩri sẽ ĩmi ícókí tã rụ́ꞌbá nõri ní lẽé rĩ ꞌdụụ́ ngaá ku. ¹⁷Á ꞌyo ꞌdíni, ãꞌdiãtãsĩyã tã rụ́ꞌbá vé rĩ pi úmúkí ĩ tã Índrí Uletere rĩ vé rĩ be ku. Tã Índrí Uletere rĩ vé rĩ pi úmúkí ĩ tã rụ́ꞌbá vé rĩ be ku. Ọ́gụ́pị lẽ ọ́gụ́pị vé tã ku, ĩri sẽ tã múké mí ní kõdô ụ̃sụ̃ụ́ lẽé ngaá rĩ pi mí ícó ngaá ku. ¹⁸ꞌBo mi dõ ri ẹ̃zị́ nga Índrí Uletere rĩ vé ũkpõ sĩ, mí adri tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ ã pálé gá ku.

¹⁹Tã rụ́ꞌbá nõri vé rĩ pi índrékí bá kộpi ꞌdĩ: Ọ̃wụ̃ ꞌbãngárá, mị ꞌbãngárá ꞌbá ãzi vé ũkú sĩ, dõku ꞌbá ãzi vé ágó sĩ, tã ꞌoó drị̃njá sẽépi ni, ²⁰múngú ĩ ní údé drị́ sĩ rĩ pi ị̃njị̃ngárá, ẹ̃ndrị́ ndrịngárá, ẹ́sị́ ꞌbãngárá ꞌbá ãzi drị̃gé ũnjí, ãwãngárá, ãꞌyã, jĩkó, ĩndrã, acongárá, ²¹ũlẽ, mérâ, úmúngárá vũrã ãlu gé rizú tã ũnjí ꞌozú rĩ, ãzini tã ụrụkọ ũnjí ꞌbá rĩ pi ní rií ꞌoó sụ̃ ꞌdĩꞌbée tị́nị rĩ pi. Á ꞌyo ĩmi ní tã ꞌdĩri sụ̃ ándúrú má ní ꞌyoó ĩmi ní drị̃drị̃ rĩ tị́nị, ꞌbá tã ꞌoꞌbá ꞌdíni ꞌdĩꞌbée, kộpi ícókí ídri ꞌdániꞌdáni rĩ ị́sụ́ mãlũngã Múngú vé rĩ agá ꞌdãá ku.

²²ꞌBo ũꞌa Índrí Uletere rĩ vé rĩ, ĩri lẽngárá, ãyĩkõ, tãkíri, tã tangárá mãdã sĩ, ẹ́sị́ ĩdríkídri, adringárá múké, tã ꞌongárá mụzú pịrị, ²³tã ꞌongárá ẹ́sị́ be mãdã, ãzini ũtẽngárá. Tãị́mbị́ ꞌyoópi tã ꞌdĩꞌbée ũnjí ni ꞌdãáyo. ²⁴ꞌBá Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi gbãkí ĩvé ẹ̃bị́rị́ rụ́ꞌbá nõri vé rĩ pẹtị alambaku ĩ ní Yẹ́sụ̃ ri gbãzú rĩ sị́gé gí. ²⁵Nóni Índrí Uletere rĩ ní ꞌbá ní ídri úꞌdí sẽé gí rĩ sĩ, lẽ ꞌbâ ꞌdụkí tã Índrí Uletere rĩ ní ũlũú ꞌbá ní rĩ ã vụ́drị̃ ũbĩí mụzú áyu. ²⁶Lẽ ꞌbâ íngúkí ꞌbâ ꞌyozú kínĩ, ꞌbá ndẽkí ꞌbá ụrụkọꞌbée rá ꞌdíni ku, ãzini ẽ ilekí ꞌbá ãzi tã ũnjí sĩ ku, lẽ ꞌbâ ꞌbãkí ẹ́sị́ ũnjí ꞌbá ãzi vé ngá sĩ ku.

Ĩmi kokí ĩmi ĩzã ĩmi ãsámvú gé sĩ

¹Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, ꞌbá ãzi ꞌde dõ tã ũnjí agá, ĩmi ꞌbá Índrí Uletere rĩ ní ású gí ꞌdĩꞌbée, lẽ ĩmi kokí ꞌbá ꞌdĩri ẽ ĩzã lẹ́tị múké ni sĩ, ĩri útúzú ícázú pịrị. ꞌBo mî ndre múké, mî ꞌde rí ũnjĩkãnyã agá ku bẽnĩ. ²Tã ẹ̃njị̃ẹ̃njị̃ íꞌdé dõ ĩmi drị̃gé, lẽ ĩmi kokí ĩmi ĩzã ĩmi ãsámvú gé sĩ koko. Ĩmi kokí dõ ĩmi ĩzã ĩmi ãsámvú gé sĩ rá, tã ĩmi ní ꞌoó ꞌdĩri, ĩri tãị́mbị́ Kúrísítõ ní lẽé ã ꞌdụkí ngaá rĩ. ³ꞌBá rĩ dõ ri ꞌi íngú kĩnĩ, ꞌí ícó gí, ị́sụ́zú ícó kuyé, ꞌbá ꞌdĩri ri ꞌî mị ũꞌbã ũgõgõlé rú. ⁴Lẽ ꞌbá ãlu ãlu ã ámá tã ꞌí ní rií ꞌoó rĩ ã pámvú ámámã, ẽ íngú rí ꞌi tã múké ꞌí ní ꞌoó rĩ sĩ, ã ụ̃ꞌbị̃ ívé tã ꞌí ní ꞌoó rĩ ꞌbá ãzi vé ꞌoó rĩ sĩ ku. ⁵Lẽ ꞌbá ãlu ãlu ã adri ũkpó ũkpó ẹ̃zị́ ívé rĩ ngangárá gá.

⁶Ĩmi ĩ ní rií ímbá tã Múngú vé rĩ sĩ ꞌdĩꞌbée, lẽ ĩmi sẽkí ĩmivé ngá ꞌbá ĩmi ímbápi rĩ ní ĩndĩ.

⁷Ĩmi sẽkí ꞌbá ãzi ã ũꞌbã ĩmî mị ku, ꞌbá ãzi ícó tã Múngú ní lịị́ ꞌbá rĩ pi drị̃gé rĩ ideé ku, ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbá rĩ úri ꞌí ní rií ĩfũúpi kaápi rĩ ĩkũnã. ⁸ꞌBá úri ũnjĩkãnyã ꞌozú rĩ riípi, ꞌî rụ́ꞌbá ẽ ị́sụ́ rí ãyĩkõ ãní rĩ, ĩri úri ĩzãngã nyazú mụzú ꞌdániꞌdáni rĩ ĩkũnã, ꞌbo ꞌbá úri múké Índrí Uletere rĩ ní ãyĩkõ sẽépi rĩ riípi rĩ, ĩri úri ídri ꞌdániꞌdáni rĩ vé rĩ ĩkũnã. ⁹Lẽ ꞌbâ ãndẽkí tã múké ꞌongárá sĩ ku, ãní ꞌbâ ímụ́ úri kaápi múké rĩ ĩkũnã sâ múké rĩ gé, ꞌbá kukí dõ ẹ̃zị́ rĩ ã ngangárá kuyé. ¹⁰ꞌBá ní drị̃lé múké ị́sụ́ gí rĩ tị́nị, lẽ ꞌbâ ꞌokí tã múké ꞌbá rĩ pi ní céré, agaápi rá rĩ, lẽ ꞌbâ ꞌokí tã múké ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ní.

Tã Páũlũ ní ẹzịị́ ụ̃dụ̃mbị́tã rĩ

¹¹Ĩmi ndrekí tãfí má ní sĩí mị be ꞌwãrã mâ drị́ sĩ kọ̃kọ̃bị́ ꞌdĩri agá ꞌdĩꞌbée.

¹²ꞌBá ꞌyoꞌbá kínĩ ã úlị́kí ĩmî ágélé ẽ tị rá ꞌdĩꞌbée, kộpi ụ̃sụ̃kí kínĩ, ĩ ndẽkí ĩmi tã sĩ céré nĩ. Kộpi lẽkí ĩ ị́sụ́kí ĩzãngã ĩ ní rií tã Kúrísítõ vé drãzú pẹtị alambaku sị́gé rĩ ã tã ũlũzú rĩ sĩ ku. ¹³Úlị́kí íni kộpi ã ágélé ẽ tị rá, ꞌbo kộpi ꞌdụkí tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ ngaá céré kuyé, kộpi ri ꞌyo, ã úlị́kí ĩmî ágélé ẽ tị rá, úlị́kí dõ gí, ĩri sẽ kộpi ĩ íngú ãní íngúngũ. ¹⁴Má ícó ma íngú tã ãzi sĩ ãluŋáni ku, ma ꞌyéŋá ma íngú ꞌbávé Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé drãngárá pẹtị alambaku sị́gé rĩ sĩ. Yẹ́sụ̃ vé drãngárá pẹtị alambaku sị́gé rĩ vé tã sĩ, tã nyọ̃ọ́kụ́ nõri vé rĩ pi índrékí má ní ẹ̃zị́ ãkó, ãzini tã mávé rĩ índré kpá ꞌbá nyọ̃ọ́kụ́ nõri vé rĩ pi ní ẹ̃zị́ ãkó. ¹⁵Lịkí dõ ꞌbá rĩ ã ágélé ẽ tị gí, dõ lịkí ágélé ni ẽ tị kuyé drãáãsĩyã, adri tã ãmbúgú rú ku, tã agaápi rá rĩ, ĩri mí ní mî ẹ́sị́ újázú úꞌdí adrizú ꞌbá Yẹ́sụ̃ vé ni. ¹⁶Ĩmi tã ĩ ní ẹzịị́ ꞌdĩri ꞌdụꞌbá ngaꞌbá rá rĩ pi, ĩmi adri ꞌbá pịrị Múngú vé ni pi, Múngú ri ẹ́sị́ ĩdríkídri ꞌbã ĩmi ní, ãzini ĩri ĩmi ní tãkíri sẽ.

¹⁷Lẽ ꞌbá ãzi ã sẽ má ní ĩzãngã ꞌdíni ku, ũgbãkí ma, ãzini úvị́kí ma írã sĩ, ãzó bílé ni mâ rụ́ꞌbá gá anigé, má ní Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ.

¹⁸Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, ẹ́sị́ múké ꞌbávé Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé rĩ ã adri ĩmi be. Ãmĩnã.