Wụ̃ngárá

Búkũ

Wụ̃ngárá

vé rĩ

Tã búkũ rĩ vé rĩ ã ũlũngárá

Búkũ Wụ̃ngárá vé rĩ agá, íꞌdózú cápĩtã 1-20 gé, ũlũ úꞌdógúꞌdógú Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé rĩ. Yãhụ́dị̃ rĩ pi Múngú ĩpẽ kộpi adrií ꞌbá ívé ni. Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé tã íꞌdó ꞌi lókí búkũ Íꞌdóngárá vé rĩ ní ꞌi dẹzú rĩ gé. Búkũ Wụ̃ngárá vé rĩ vé íꞌdóngárá gá, Yãhụ́dị̃ rĩ pi rikí adrií tụ́gẹ̃rị̃ rú Ẽjẽpétõ agá, ꞌbo Múngú yị kộpivé zịngárá rá. Kúru Múngú ĩpẽ Mósẽ ri adrií Yãhụ́dị̃ rĩ pi ní drị̃koma rú, jị Yãhụ́dị̃ rĩ pi fũú Ẽjẽpétõ agásĩ ãmvé nĩ. ꞌBo Yãhụ́dị̃ rĩ pi ẽ ị́sụ́kí dõ drị̃wãlã gí drãáãsĩyã, kộpi kâ rií mụụ́ ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú rĩ agásĩ ãngũ Múngú ní ẹzịị́ kộpi ní Kãnánã vé rĩ gé ꞌdãá, kộpi nyakí ĩzãngã lẹ́tị gé ꞌdĩgé ambamba. Kộpi gãkí tã Múngú vé rĩ ꞌdụgá ngagá sĩ, ꞌbo kộpi kâ mụụ́ caá írã Sĩnáyĩ vé rĩ drị̃gé ꞌdãá, Múngú ní tãị́mbị́ sẽzú Mósẽ ní kĩnĩ, lẽ ꞌbá rĩ pi ã ꞌdụkí tãị́mbị́ rĩ ngaá sụ̃ ꞌî ẹ́sị́ ní lẽé rĩ tị́nị. Búkũ ꞌdĩri íꞌdókí sĩí cápĩtã 1-20, ị̃mbị́tã ni cápĩtã 21-40.

Íꞌdózú 21-40 gé, Múngú lũ kĩnĩ kộpi ẽ ị̃njị̃kí ꞌi, kộpi ã údékí vũrã, atala rĩ pi ẽ íjị́kí rí ꞌí ní ngá sẽé ãní, ãzini kộpi ẽ íjị́kí rí ꞌí ní rọ̃bọ̃ŋọ̃ zãá.

Ĩzãngã Ĩsẽrélẽ rĩ pi ní nyaá Ẽjẽpétõ gá rĩ

¹Yõkóbũ ĩ ní zịị́ Ĩsẽrélẽ1:1 Ĩsẽrélẽ: Múngú gõ Yõkóbũ ã rụ́ újá zịị́ Ĩsẽrélẽ. Rụ́ Ĩsẽrélẽ ꞌdĩri Ẽbérẽ tị sĩ, ĩrivé ífífí, ꞌbá ũmbã fụụ́pi kúpé sĩ Múngú be ni. ꞌÍ lã Íꞌdóngárá 32:28. rĩ vé anji ãgõ mụꞌbá ĩri be Ẽjẽpétõ gá ꞌdãlé rĩ pi, ꞌbá ãlu ãlu mụ ívé ꞌbá ꞌbẹ̃tị́ ãsámvú gé rĩ pi be, kộpivé rụ́ pi ꞌdĩ: ²Rũbénã ꞌi, Sĩmĩyónã ꞌi, Lẹ́vị̃ ꞌi, Yụ́dã ꞌi, ³Ĩsãkárã ꞌi, Jẽbũlúnã ꞌi, Bẹ̃nyẹ̃mị́nẹ̃ ꞌi, ⁴Dánã ꞌi, Nãfãtálĩ ꞌi, Gádĩ ꞌi, Ãsérã sĩ. ⁵Yõkóbũ vé úyú mụꞌbá rĩ pi vé kãlãfe céré pụ̃kụ́ ẹ́zị̂rị̃. Kộpi cakí Yõsépã ri ị́sụ́ ãkũdẽ ĩri ri adri Ẽjẽpétõ gá ꞌdãáꞌdã.

⁶Yõsépã pi ũdrãkí ẹ́drị́pị́ị be céré, úyú lókí ꞌdãri gé rĩ pi be céré. ⁷ꞌBo ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ízúkí kárákará ãngũ ꞌdãri gé, kộpi ícákí ũkpõ be ambamba, kộpi gõkí gaá tré ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agá.

⁸Kúru ꞌbãgú úꞌdí Yõsépã vé tã nị̃ị́pi kuyé ni ní gõzú mãlũngã Ẽjẽpétõ vé rĩ rụzú nĩ. ⁹Ĩri ní ꞌyozú ívé ꞌbá rĩ pi ní kĩnĩ, “Ĩmi ndrekí drĩ ká, ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ízúkí nóni ambamba, kộpi ndẽkí ꞌbâ ũkpõ sĩ rá. ¹⁰Ĩmi ímụ́kí, ꞌbâ ndãkí lẹ́tị kộpi ugazú, kộpi ẽ ízúkí rí kárákará ku, ãꞌdiãtãsĩyã ẹ̃ꞌdị́ ꞌde dõ nĩ, kộpi ímụ́ ĩ úmú ꞌbávé ariꞌba rĩ pi be, kộpi ímụ́ ẹ̃ꞌdị́ ꞌdị ꞌbá be, kộpi ímụ́ ápá fũ ãngũ nõri agásĩ rá.”

¹¹Kúru ꞌbá ambugu Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ꞌdụkí ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ꞌbãá kuú tụ́gẹ̃rị̃ rú, kộpi ũꞌbãkí ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi drị̃gé ꞌbá ambugu rú, mĩkí kộpi rií ẹ̃zị́ ũkpó ũkpó ni pi ngaá. Tụ́gẹ̃rị̃ rĩ pi sịkí jó ambugu ambugu ĩrá rú ni pi kụ̃rụ́ Pĩtómĩ vé rĩ agá, ãzini Rãmãsésẽ vé rĩ agá ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ ní. ¹²ꞌBo ã rikí dõ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ọ̃cụ̃ụ́ mụzú ꞌdíni drãáãsĩyã, kộpi rikí ízú mụzú drị̃gélé, kộpi írékí ĩ adrií ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ céré. ꞌBá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi gõkí ꞌoó kộpi sĩ ụ̃rị̃ sĩ. ¹³Mĩkí kộpi rií ẹ̃zị́ ũkpó ũkpó ni pi ngaá. ¹⁴Mĩkí kộpi rií ũtrẽtrẽ usaá gbãá bị̃rị́kị̃ rú, ãzini rií ẹ̃zị́ ngaá lẹ́tị be ãndíãndí ọ́mvụ́ rĩ pi agásĩ, sẽ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi adrikí céré kuú ãní ĩzãngã ĩzãngã rú.

¹⁵ꞌBãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ ní Sĩpúrã pi zịzú Púwã be, ũkú ꞌdĩꞌbée ri ũkú Ẽbérẽ1:15 Ẽbérẽ: Ãbũrámã ri Ẽbérẽgú. Ĩrivé mvá vé mvá Yõkóbũ ri gõkí zịị́ Ĩsẽrélẽ, sâ ãzi sĩ ĩrivé úyú rĩ pi ĩ ri zị Ẽbérẽ, sâ ãzi sĩ ĩ kpá zị anji Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi. Sâ Yẹ́sụ̃ vé rĩ gé, ĩ ri kộpi zị Yãhụ́dị̃. vé tĩꞌbá tĩtĩ rĩ pi ẽ ĩzã ko tĩngárá rĩ gé nĩ, ĩri ní ꞌyozú kộpi ní kĩnĩ, ¹⁶“Ĩmi dõ ri ũkú Ẽbérẽ vé rĩ pi ẽ ĩzã ko anji tĩngárá gá, sâ kộpi ní rizú anji tĩzú rĩ gé, ĩmi ndrekí dõ mváŋá rĩ ágóŋá, ĩmi ꞌdịkí ĩri drãá ꞌdĩísĩ rá, dõ mváŋá rĩ ũkúŋá, ĩmi kukí ã adri ídri rú.” ¹⁷ꞌBo ũkú riꞌbá ũkú anji tĩꞌbá rĩ pi ẽ ĩzã koꞌbá tĩngárá sĩ ꞌdĩꞌbée ní Múngú ri ị̃njị̃ị́ ị̃njị̃ rĩ sĩ, kộpi ꞌdụkí tã ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ ní ꞌyoó ĩ ní ꞌdĩri ẹ̃zị́ ngazú kuyé, kộpi úꞌdị́kí anji ãgõ rĩ pi ũdrãá kuyé. ¹⁸Kúru ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ ní ũkú ꞌdĩꞌbée zịzú ímụ́zú ꞌí vúgá nõó, ĩri ní ꞌyozú kộpi ní kĩnĩ, “Ĩmi ꞌokí ꞌdíni ãsĩ? Ĩmi kukí anji ãgõŋá rĩ pi ídri rú, ĩmi úꞌdị́kí kộpi kuyé ãsĩ?”

¹⁹Ũkú riꞌbá ũkú anji tĩꞌbá rĩ pi ẽ ĩzã koꞌbá tĩngárá sĩ ꞌdĩꞌbée ní újázú ꞌbãgú rĩ ní kínĩ, “Ũkú Ẽbérẽ vé rĩ pi adrikí sụ̃ụ́ ũkú Ẽjẽpétõ vé rĩ pi tị́nị ku. Kộpi ĩvé anjiŋá pi tĩ ĩfũ mbẽlẽŋá. ꞌBá kãdõ caá, ꞌbâ ị́sụ́ ãkũdẽ kộpi tĩkí gí.”

²⁰Múngú ꞌbã ẹ́sị́ múké ũkú riꞌbá ũkú anji tĩꞌbá rĩ pi ẽ ĩzã koꞌbá tĩngárá sĩ rĩ pi ní, sẽ Ĩsẽrélẽ rĩ pi gõkí ízú mụzú drị̃gélé. ²¹Ũkú riꞌbá ũkú anji tĩꞌbá rĩ pi ẽ ĩzã koꞌbá rĩ pi ní Múngú ri ị̃njị̃ị́ ị̃njị̃ rĩ sĩ, Múngú sẽ kộpi tịkí anjiŋá rá.

²²ꞌBãgú rĩ ní gõzú tãị́mbị́ sẽzú ívé ꞌbá rĩ pi ní kĩnĩ, “Ĩmi úꞌbékí anji ãgõŋá Ẽbérẽ ũkú rĩ pi ní tịị́ rĩ pi céré yị̃ị́ ãmbúgú dịị́pi dịdị Náyĩlĩ agá, ꞌbo ĩmi kukí anji ũkúŋá rĩ pi ídri rú.”

Mósẽ vé tịngárá

¹Lókí ꞌdãri gé, ágó ãzi sụ́rụ́ Lẹ́vị̃ vé rĩ agá, je ũkú sụ́rụ́ ívé rĩ agá ũgõgõ. ²Ũkú rĩ ní ꞌa ị́sụ́zú, ĩri ní mváŋá rĩ tịzú ágóŋá. Kã ndreé mváŋá rĩ ũnyĩ be ambamba, ũzụ̃ mváŋá rĩ caá mbãá be na. ³ꞌBo kã ámá tí, ꞌí ícó mváŋá rĩ ũzụ̃ụ́ bã ku, ĩri ní wụ̃rụ̃gụ̃ íꞌdụ́zú, ĩri ní rụ́ꞌbá ni ũmbĩzú ngá ụ̃drị rú ni sĩ. Ĩri ní mváŋá rĩ ꞌbãzú wụ̃rụ̃gụ̃ rĩ agá, ĩri ní jịzú zụ̃zú yị̃ị́ ãmbúgú dịị́pi dịdị Náyĩlĩ jẽlé gá, lómí agá ꞌdãlé. ⁴Mváŋá rĩ vé ọ́mvụ́pị mụ ꞌi zụ̃ụ́ rárá rú, tẽ rí ndreé, dõ tã ngóni ri ímụ́ ꞌi nga mváŋá rĩ rụ́ꞌbá gá nĩ.

⁵Kúru ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ vé mvá ũkú rĩ ní ꞌdezú mụzú ꞌi jĩngárá gá yị̃ị́ ãmbúgú dịị́pi dịdị Náyĩlĩ agá ꞌdãlé, mvá ũkú rĩ kâ caá yị̃ị́ gé ꞌdãá, ĩrivé tụ́gẹ̃rị̃ ũkú rú rĩ pi ri ẹ́cị́ yị̃ị́ rĩ ã gãrã gá sĩ. ꞌBãgú rĩ vé mvá ũkú rĩ ní wụ̃rụ̃gụ̃ rĩ ndrezú, ĩri ní ívé tụ́gẹ̃rị̃zị́ ãlu pẽzú mụzú wụ̃rụ̃gụ̃ rĩ íꞌdụ́zú. ⁶ꞌBãgú rĩ vé mvá ũkú rĩ ní wụ̃rụ̃gụ̃ rĩ ẽ tị zị̃zú, ĩri ní mvá ágóŋá rĩ ndrezú wụ̃rụ̃gụ̃ rĩ agá ꞌdãá, ĩri ri ngongo. Sẽ mvá ũkú rĩ ní ĩzãngã, ĩri ní ꞌyozú kĩnĩ, “Mváŋá nõri Ẽbérẽ rĩ pi vé ni.”

⁷Kúru mváŋá rĩ vé ọ́mvụ́pị ní ĩri zịzú kĩnĩ, “Mí ãꞌyĩ rá mâ mụ mí ní ũkú Ẽbérẽ vé ni bĩí, ã jị rí mí ní mváŋá rĩ úcé?”

⁸ꞌBãgú rĩ vé mvá ũkú rĩ ní ꞌyozú kĩnĩ “ꞌÍ mụ bĩí.” Kúru mváŋá rĩ vé ọ́mvụ́pị ní mụzú mváŋá rĩ vé ẹ́ndrẹ́pị ĩri tịị́pi rĩ bĩzú ímụ́zú. ⁹Mváŋá rĩ vé ẹ́ndrẹ́pị kã ícá ꞌbãgú rĩ vé mvá ũkú rĩ vúgá nõlé, mvá ũkú rĩ ní ꞌyozú ĩri ní kĩnĩ, “ꞌÍ jị má ní mváŋá nõri úcé, mváŋá rĩ ku dõ bã gí, mí íjị́ ĩri ĩgõó má vú nõlé, ma ímụ́ mi ũfẽ rá.” Mváŋá rĩ vé ẹ́ndrẹ́pị ní kúru mváŋá rĩ jịzú úcézú. ¹⁰Mváŋá rĩ kã mbaá ícá ãmbúgú gí, ẹ́ndrẹ́pị ní ĩri jịzú gõzú ꞌbãgú rĩ vé mvá ũkú rĩ vúgá ꞌdãlé. Mvá ũkú rĩ ní mváŋá rĩ ꞌdụzú ꞌí ní mvá ágóŋá rú. Ĩri ní rụ́ ni ꞌdazú Mósẽ ꞌi, kĩnĩ, “Má ísé ĩri yị̃ị́ agálésĩ.”

Mósẽ ápá mụụ́ Mĩdĩyánã gá

¹¹Mósẽ kã mbaá ícá ãmbúgú gí, ụ́ꞌdụ́ ãlu, ꞌde mụụ́ ívé ꞌbá Ẽbérẽ vé rĩ pi úndré, ca ị́sụ́ ꞌbá rĩ pi ri ẹ̃zị́ ũkpó ũkpó ni pi nga. Ĩri ní Ẽjẽpétõgú ndrezú, ĩri ri ívé ꞌbá Ẽbérẽ vé ni ũgbã. ¹²Mósẽ ní ãngũ úndrézú ꞌí gãrã gá sĩ kụ́rụ̃, ndre ꞌbá ãzi ꞌí gãrã gá ꞌdãáyo, ĩri ní Ẽjẽpétõgú rĩ ꞌdịzú drãzú, ĩri ní cínyáfã kụ̃zú drị̃ ni gé. ¹³Kã mụụ́ caá drụ̃ ꞌdíni, Mósẽ gõ mụụ́ ívé ꞌbá rĩ pi ndreé. Kã caá ꞌdãlé, ị́sụ́ kpá ꞌbá ị̃rị̃ Ẽbérẽ vé ni pi ri ũmbã fụ ĩ drị̃kã sĩ. Mósẽ ní ꞌyozú ágó tã ã ndụ́ íꞌdópi rĩ ní kĩnĩ, “Mi ri mí ọ́gụ́pị ri fụ ãsĩ?”

¹⁴Ágó tã rĩ ã ndụ́ íꞌdópi rĩ ní ꞌyozú kĩnĩ, “Ãꞌdi ꞌbã mi ãmbúgú rú rií ꞌbávé tã lịị́ nĩ? ꞌÍ lẽ ma ꞌdịị́ sụ̃ mí ní Ẽjẽpétõgú rĩ ꞌdịị́ drãá rĩ tị́nị?” Tã ꞌdĩri sẽ Mósẽ ní ụ̃rị̃ ambamba. Ĩri ní ụ̃sụ̃zú ẹ́sị́sị́lé sĩ kĩnĩ, “Tã má ní ꞌoó rĩ ꞌbá rĩ pi nị̃kí gí.”

¹⁵ꞌBãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ kã tã ꞌdĩri yịị́, lẽ kõdô lẹ́tị ndãá Mósẽ ri ꞌdịzú drãzú rá. ꞌBo ị́sụ́ Mósẽ nga ápá mụụ́ adrií rárá rú Mĩdĩyánã gá gí, Mósẽ kã caá Mĩdĩyánã gá ꞌdãlé, mụ úrí kuú kídí tị gé. ¹⁶Átálágú ãzi Mĩdĩyánã vé ni, rụ́ ni Yétẽrõ ꞌi, ĩri anji ũkú be ẹ́zị̂rị̃. Anji ũkú ꞌdĩꞌbée jịkí ĩrivé ndrị̃ị́ rĩ pi kãbĩlõ rĩ pi be mụụ́ yị̃ị́ mvụụ́. ¹⁷ꞌBá ụrụkọ ndrị̃ị́ úcéꞌbá ni pi ícákí ímụ́ kộpi údró yị̃ị́ rĩ tị gé sĩ ꞌdĩísĩ rá. ꞌBo Mósẽ ní ngazú ụrụ, ĩri ní anji ũkú ꞌdĩꞌbée ẹ́rị́zú, ĩri ní yị̃ị́ sẽzú mvụzú kộpivé ndrị̃ị́ rĩ pi ní.

¹⁸Anji ũkú rĩ pi kâ mvií caá ĩ ẹ́tẹ́pị Rẽúlẽ vúgá ꞌdãlé, ĩri ní kộpi zịzú kĩnĩ, “Ĩmi ímvíkí ãndrũ ị́nọ́gọ́sị́ ꞌdíni ãsĩ?”

¹⁹Kộpi ní újázú ĩri ní kínĩ, “ꞌBá ị́sụ́kí Ẽjẽpétõgú ãzi kídí rĩ tị gé ꞌdãlé, pa ꞌbâ ꞌbá ndrị̃ị́ úcéꞌbá rĩ pi drị́gé sĩ, ĩbẽ yị̃ị́ sẽé mvụụ́ ꞌbávé ndrị̃ị́ rĩ pi ní, ãzini kãbĩlõ rĩ pi ní.”

²⁰Yétẽrõ ní kộpi zịzú kĩnĩ, “Ĩri íngãá? Ĩmi kukí ĩri ꞌdãlé ãsĩ? Ĩmi gõkí mụụ́ ĩri bĩí, ẽ ímụ́ rí ngá nyaá.”

²¹Mósẽ ãꞌyĩ adrií Yétẽrõ vé ãngá ꞌdãá rá, Yétẽrõ ní ívé mvá ũkú Sĩpúrã ri sẽzú jezú Mósẽ ní ũkú rú. ²²Sĩpúrã ní Mósẽ ní mvá ágó tịzú. Mósẽ ní ꞌyozú kĩnĩ, “Ma jãkã ãngũ nõri gé, ma ĩri ã rụ́ ꞌda Gẽrẽsómã ꞌi.” Ífífí ni jãkã.

²³Vụ́drị̃ ni kã vụ̃ụ́ ílí be ãco, ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ ní drãzú. ꞌBo rikí nyo ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ọ̃cụ̃ụ́ mụzú drị̃gélé. ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi rikí ngoó Múngú ẹndrẹtị gé, Múngú ã ko rí ĩ ĩzã bẽnĩ. Kộpivé ngongárá ca Múngú vúgá ꞌdãlé rá. ²⁴Múngú yị kộpivé ngongárá rá, ĩri ní ívé ũndĩ ꞌí ní rụụ́ Ãbũrámã be Ĩsákã be, Yõkóbũ be rĩ ã tã ígázú. ²⁵Múngú ndre ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi vé ĩzãngã rií nya rĩ, tã ni fi ẹ́sị́ ni gé ambamba.

Múngú átá Mósẽ be

¹Ụ́ꞌdụ́ ãlu, Mósẽ ri ẹ́nyẹ́pị Yétẽrõ3:1 Yétẽrõ: Yétẽrõ vé rụ́ ãzi Rũwélẽ ꞌi. ꞌÍ lã Wụ̃ngárá 2:18. átálágú Mĩdĩyánã vé rĩ vé kãbĩlõ pi úcé ndrị̃ị́ rĩ pi be, jị ãnyãpá rĩ pi ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú rĩ gé, írã Múngú vé rĩ gé Sĩnáyĩ gé ꞌdãá. ²Mãlãyíkã Úpí3:2 Úpí: Ẽbérẽ tị sĩ, Múngú zị ꞌî rụ́ Yáwẽ, ífífí ni, Múngú adriípi mụzú ꞌdániꞌdáni rĩ ꞌi. Kẹ̃lị̃kọ́ tị sĩ, ꞌbâ Yáwẽ ri zị Úpí. Ĩ ị́sụ́ lã Búkũ Íꞌdóngárá vé rĩ agá, Wụ̃ngárá vé rĩ agá, Rụ́tã vé rĩ agá, ãzini Yónã vé rĩ agá. Múngú vé rĩ ní ꞌi iꞌdazú Mósẽ ní ãcí dị̃ị́pi pẹtị amuúpi kụ̃mvụ̃ ni agá ꞌdãá. Mósẽ ndre ãcí rĩ ri dị̃ị́ pẹtị amuúpi kụ̃mvụ̃ rĩ agá ꞌdãá, ꞌbo pẹtị rĩ ve kuyé. ³Mósẽ ní ụ̃sụ̃zú kĩnĩ, “Tã ꞌi ꞌoópi ꞌdĩri ụ̃kụ ni á ndre kuyé, á lẽ ma útrú ĩnyiŋá mụụ́ ndreé mâ mị sĩ, ngá sẽépi pẹtị amuúpi kụ̃mvụ̃ rĩ ní vezú ku rĩ ãꞌdi.”

⁴Úpí Múngú kã ndreé Mósẽ útrú ꞌi ĩnyiŋá ãcí riípi dị̃ị́pi ꞌdĩri ndreé, Múngú ní Mósẽ ri zịzú pẹtị ãcí ní rií dị̃ị́ ꞌa ni gé rĩ agá ꞌdãá kĩnĩ, “Mósẽ! Mósẽ!”

Mósẽ ní ãꞌyĩzú kĩnĩ, “Ma nõ.”

⁵Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “Mí ítrú mi ĩnyiŋá nõó ku, ꞌí nje mívé mọ̃rọ̃kụ́ mí pá gá sĩ rá, ãꞌdiãtãsĩyã vũrã mí ní pá tuzú ꞌdĩri vũrã uletere ni.” ⁶Úpí Múngú ní ꞌyozú kĩnĩ, “Ma Múngú mí ẹ́ꞌbị́pị́ị vé rĩ, Múngú Ãbũrámã vé rĩ, Múngú Ĩsákã vé rĩ, Múngú Yõkóbũ vé rĩ.” Mósẽ ní kúru drị́ ꞌbãzú ꞌî mị ọ̃zụ̃zú ãní cí, ãꞌdiãtãsĩyã ꞌo ụ̃rị̃ sĩ Múngú ẽ ẹndrẹtị ndrengárá sĩ.

⁷Úpí Múngú ní ꞌyozú kĩnĩ, “Á ndre ĩzãngã mávé ꞌbá rĩ pi ní nyaá Ẽjẽpétõ agá rĩ gí. Á yị kộpivé ngongárá ĩ ní rizú kộpi ọ̃cụ̃zú tụ́gẹ̃rị̃ rĩ vé tã gí, ĩzãngã kộpi ní nyaá rĩ ã tã fi má ẹ́sị́ agá ambamba. ⁸Kúru má ísị́ ímụ́ kộpi paá ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi drị́gé sĩ, kộpi íjị́zú ĩfũzú ãmvé ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ, ma kộpi jị mụ ãngũ múké wãlã ni gé, ãngũ ꞌdãri agá, lé anigé, ãzini ọ̃nyụ́ anigé, ãngũ ꞌdãri ꞌbá Kãnánã vé rĩ pi vé ni, ꞌbá Hị́tị̃ vé rĩ pi vé ni, ꞌbá Ãmórã vé rĩ pi vé ni, ꞌbá Pẽrízĩ vé rĩ pi vé ni, ꞌbá Hívĩ vé rĩ pi vé ni, ꞌbá Jẽbúsĩ vé rĩ pi vé ni. ⁹Á yị ngongárá ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi vé rĩ gí, á ndre ọ̃cụ̃ngárá ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ní kộpi ọ̃cụ̃zú rĩ gí. ¹⁰Kúru nóni á lẽ mi pẽé, ꞌí mụ ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ vúgá ꞌdãlé, mí íjị́ mávé ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ĩfũú Ẽjẽpétõ agásĩ ãmvé.”

¹¹ꞌBo Mósẽ ní ꞌyozú Múngú ní kĩnĩ, “Ma ãꞌdi ꞌi ícópi mụụ́pi ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ vúgá ꞌdãá, ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi íjị́pi ĩfũúpi Ẽjẽpétõ agásĩ ãmvé?”

¹²Múngú ní ꞌyozú kĩnĩ, “Ma adri mí be trụ́. Ngá ícópi iꞌdaápi kínĩ á pẽ mi nĩ rĩ, mí íjị́ dõ ꞌbá rĩ pi ĩfũú Ẽjẽpétõ agásĩ rá, ĩmi ímụ́ ma ị̃njị̃ írã nõri drị̃gé nõgó.”

¹³Mósẽ ní ꞌyozú Múngú ní kĩnĩ, “Á mụ dõ ꞌyoó ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní, ‘Múngú ĩmi ẹ́ꞌbị́pị́ị vé rĩ ĩpẽ ma ímụ́zú ĩmi vúgá nõó nĩ,’ kộpi zịkí dõ rụ́ ni ãꞌdi ꞌi, mâ lũ kộpi ní ngóni?”

¹⁴Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “ꞌBÁ RĨ MA ꞌI. ꞌÍ ꞌyo ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní ꞌdíni. ‘ꞌBÁ RĨ MA ꞌI, ĩpẽ ma ímụ́zú ĩmi vúgá nõó nĩ.’ ”

¹⁵Múngú gõ ꞌyoó Mósẽ ní dị̃ị́ kĩnĩ, “ꞌÍ ꞌyo ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní, ‘Úpí, Múngú ĩmi ẹ́ꞌbị́pị́ị vé rĩ, Múngú Ãbũrámã vé rĩ, Múngú Ĩsákã vé rĩ, Múngú Yõkóbũ vé rĩ ĩpẽ ma ímụ́zú ĩmi vúgá nõó nĩ.’ Rụ́ ꞌdĩri mávé adriípi mụzú ꞌdániꞌdáni rĩ, úyú ĩmi vụ́drị̃ gé rĩ pi céré, kộpi ã rikí mâ rụ́ zịị́ ꞌdíni.

¹⁶“ꞌÍ mụ ambugu Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi traá trụ́ vũrã ãlu gé, ꞌí ꞌyo kộpi ní, ‘Úpí Múngú ĩmi ẹ́ꞌbị́pị́ị vé rĩ, Múngú Ãbũrámã vé rĩ, Múngú Ĩsákã vé rĩ, Múngú Yõkóbũ vé rĩ iꞌda ꞌi má ní, ĩri ní ꞌyozú kĩnĩ, “Á ꞌbã mị rizú ĩmi ndrezú, á ndre tã ĩ ní ꞌoó ĩmi ní ũnjí Ẽjẽpétõ gá ꞌdĩlé rĩ rá. ¹⁷Ándúrú má ẹzị, má kĩnĩ, ma ĩmi íjị́ ĩfũ ĩzãngã ĩmi ní nyaá ũnjí ũnjí ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agá ꞌdãá rĩ agásĩ ãmvé, ma ĩmi jị mụ adri ãngũ ꞌbá Kãnánã vé rĩ pi ní adrizú rĩ gé, ꞌbá Hị́tị̃ vé rĩ pi ní adrizú rĩ gé, ꞌbá Ãmórã vé rĩ pi ní adrizú rĩ gé, ꞌbá Pẽrízĩ vé rĩ pi ní adrizú rĩ gé, ꞌbá Hívĩ vé rĩ pi ní adrizú rĩ gé, ãzini ꞌbá Jẽbúsĩ vé rĩ pi ní adrizú rĩ gé. Ãngũ ꞌdãri agá, lé anigé, ãzini ọ̃nyụ́ anigé.” ’

¹⁸“Ambugu Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi mi yị rá. Kúru ĩmi ꞌdekí mụụ́ ambugu Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi be ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ vúgá ꞌdãá, ĩmi ꞌyokí ĩri ní, ‘Úpí Múngú Ẽbérẽ rĩ pi vé rĩ iꞌda ꞌi ꞌbá ní rá. Mí ọyụ ꞌbâ ẹ̃cị̃ tuú mụzú ụ́ꞌdụ́ na ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú rĩ gé ꞌdãá, ꞌbâ mụkí rí rọ̃bọ̃ŋọ̃ zãá Úpí Múngú ꞌbávé rĩ ní.’ ¹⁹ꞌBo á nị̃ rá, ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ ícó ĩmi ãꞌyĩí mụụ́ ku, ꞌbãkí dõ tã ũkpó ũkpó drị̃ ni gé ká. ²⁰Kúru ma mâ drị́ inga ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi gbãzú ãní, ma tã ãyãzú ãyãyã ni ꞌo ãndíãndí kộpi ãsámvú gé. Vụ́drị̃ ni gé, ĩri ĩmi ọyụ mụzú rá.

²¹“Ma sẽ ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ẽ ẹ́sị́ ri adri ĩmi ní múké, ĩmi kádõ fũú mụzú, ĩmi fũkí mụụ́ drị́ be kọ́lọ́mgbọ́ rú ku. ²²Ũkú ãlu ãlu Ĩsẽrélẽ vé rĩ ã mụ ngá ĩ ní údé aya ọ́gụ́ꞌbá ọ́gụ́ọ̃gụ̃ ni pi sĩ, dábũ sĩ, ãzini bõngó ũnyĩ be ni pi zịị́ ꞌbá ívé jó ã gãrã gá rĩ pi vúgá, ãzini ã zị ꞌbá ívé ꞌbẹ̃tị́ ãsámvú gé rĩ pi vúgá, ĩmi úsúkí rí ĩmivé anji ãgõ rĩ pi, anji ũkú rĩ pi be ãní. Ĩmi kádõ fũú ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ, ĩmi wụ̃kí ngá ꞌdĩꞌbée ãrẽvú céré mụzú ĩndĩ.”

Múngú sẽ Mósẽ ní ũkpõ tã ãyãzú ãyãyã ni ꞌozú

¹Kúru Mósẽ ní újázú Úpí Múngú ní kĩnĩ, “ꞌBo ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ãꞌyĩkí dõ ma ku, kộpi yịkí dõ mávé tã ku, ꞌyokí dõ kínĩ mí índré má ẹndrẹtị gé kuyé, mâ ꞌo rí ngóni?”

²Úpí Múngú ní ĩri zịzú kĩnĩ, “Ngá mí ní rụụ́ mí drị́gé ꞌdĩri ãꞌdi?”

Ĩri ní újázú kĩnĩ, “Ngá rĩ túré.”

³Úpí Múngú ní ꞌyozú ĩri ní kĩnĩ, “ꞌÍ ꞌbe ĩri vũgá ꞌdãá.” Mósẽ ní túré rĩ ꞌbezú vũgá ꞌdãá, túré rĩ ní ufuzú ị̃nị̃ rú, Mósẽ nga ápá rá. ⁴Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “ꞌÍ su mî drị́, ꞌí rụ ị̃nị̃ rĩ ã só.” Kúru Mósẽ ní ị̃nị̃ rĩ vé só rụzú, ị̃nị̃ rĩ ní gõzú ufuzú túré rú ũzi. ⁵Úpí Múngú ní ꞌyozú kĩnĩ, “ꞌÍ ꞌo tã ꞌdĩri, ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ẽ ẹ̃ꞌyị̃kí rí ꞌyozú kínĩ, ma Úpí Múngú kộpi ẹ́ꞌbị́pị́ị vé rĩ, Múngú Ãbũrámã vé rĩ, Múngú Ĩsákã vé rĩ, Múngú Yõkóbũ vé rĩ iꞌda ꞌi mí ní rá.”

⁶Kúru Úpí Múngú ní gõzú ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “ꞌÍ su mî drị́ mívé bõngó akoóko rĩ agá ꞌdãá.” Mósẽ ní ꞌî drị́ suzú ívé bõngó akoó rụ̃kụ̃ rĩ agá ꞌdãlé, kã ꞌî drị́ ínjé ãmvé nõó, ũfú fu drị́ ni mveé kú gbũ.

⁷Kúru Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “ꞌÍ su mî drị́ gõó bõngó akoóko rĩ agá ꞌdãá dị̃ị́.” Mósẽ ní ꞌî drị́ suzú bõngó akoó rụ̃kụ̃ rĩ agá ꞌdãá, kã ꞌî drị́ ínjé ãmvé nõó, drị́ ni gõ ícá ule, sụ̃ ụ̃kụ rĩ tị́nị.

⁸Úpí Múngú ní ꞌyozú kĩnĩ, “Kộpi ãꞌyĩkí dõ mi kuyé, dõku kộpi ụ̃sụ̃kí dõ tã mí ní ꞌoó ãyãzú ãyãyã drị̃drị̃ ꞌdãri kuyé, kộpi ícó tã ãyãzú ãyãyã mí ní ꞌoó vúlé nõri ãꞌyĩ rá. ⁹ꞌBo kộpi ãꞌyĩkí dõ tã ãyãzú ãyãyã ị̃rị̃ ꞌdĩꞌbée kuyé, dõku kộpi yịkí dõ tã mí ní ꞌyoó rĩ kuyé, mí ĩbẽ yị̃ị́ ãmbúgú dịị́pi dịdị Náyĩlĩ vé rĩ dãá nyọ̃ọ́kụ́ drị̃gé ꞌdãá. Yị̃ị́ mí ní ĩbẽé yị̃ị́ Náyĩlĩ vé rĩ agá dãá nyọ̃ọ́kụ́ drị̃gé ꞌdĩri gõ ꞌi újá ãrí rú.”

¹⁰ꞌBo Mósẽ ní gõzú újázú Úpí Múngú ní kĩnĩ, “Á Úpí Múngú, íꞌdózú ị́nọ́gọ́sị́, á nị̃ átángá átá be múké ku, mâ ádra ẹ̃njị̃ẹ̃njị̃, ma ri aꞌbu aꞌbu.”

¹¹Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “Ãꞌdi ri sẽ ꞌbá ri ícó átángá átá nĩ, dõku átá ku nĩ? Ãꞌdi ri sẽ bị́ ni ri tã yị nĩ, dõku bị́ ni yị tã ku nĩ? Ãꞌdi ri sẽ mị ni ri ãngũ ndre nĩ, dõku mị ni ndre ãngũ ku nĩ? ꞌBá rĩ adri ma Úpí Múngú ꞌi kuyé? ¹²ꞌÍ mụ, ma mî ĩzã ko, mi ícó átángá rĩ átá rá, ma tã rĩ ímbá mí ní, mi ícó átángá rĩ átá rá.”

¹³Mósẽ ní ꞌyozú ĩri ní kĩnĩ, “Á Úpí Múngú, ꞌí pẽ ꞌbá ãzi mụzú áyu.”

¹⁴Kúru jĩkó ní ꞌdezú Úpí Múngú agá, ĩri ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “Mí ẹ́drị́pị Ãrónã Lẹ́vị̃gú rĩ ꞌdãáyo? Á nị̃ rá ĩri ícó átá múké rá. Ĩri nóni ri ímụ́ mí vúgá nõlé. Kãdõ mi ndreé, ẹ́sị́ ni ri adri ãyĩkõ sĩ. ¹⁵Mi ícó tã mí ní lẽé átá rĩ ũlũ ĩri ní rá, ma ĩmi ĩzã ko ị̃rị̃trọ́ átángá rĩ sĩ rá, ãzini ma ĩmi ímbá tã ĩmi ní lẽé ꞌoó rĩ sĩ rá. ¹⁶Ãrónã ri átángá rĩ átá ꞌbá rĩ pi ní mî vũrã gá nĩ, sụ̃ mí ní kõdô átá nĩ rĩ tị́nị, mi adri ĩri ní sụ̃ Múngú tị́nị, mi átángá ĩri ní lẽé átá rĩ ũlũ ĩri ní nĩ. ¹⁷ꞌÍ ꞌdụ túré ꞌdĩri mụzú mí drị́gé sĩ ĩndĩ, ꞌí ꞌo tã ãyãzú ãyãyã ni ãní.”

Mósẽ mvi gõó Ẽjẽpétõ gá

¹⁸Kúru Mósẽ ní ꞌi újázú gõzú ẹ́nyẹ́pị Yétẽrõ vúgá ꞌdãlé, ĩri ní ꞌyozú Yétẽrõ ní kĩnĩ, “Mí ọyụ ma, á lẽ gõó mụụ́ Ẽjẽpétõ gá má ẹ́ꞌdị́páa pi ndreé, kộpi dõ ídri rú.”

Yétẽrõ ní ꞌyozú kĩnĩ, “ꞌÍ mụ, tãkíri ã adri mí be.”

¹⁹Mósẽ ní drĩ adrií Mĩdĩyánã gá ꞌdãlé rĩ gé, Úpí Múngú ní átázú ĩri ní kĩnĩ, “ꞌÍ gõ vúlé Ẽjẽpétõ gá ꞌdãlé ũzi, ꞌbá lẽꞌbá mi ꞌdịꞌbá rĩ pi ũdrãkí gí.” ²⁰Kúru Mósẽ ní ívé ũkú ꞌdụzú anjiŋá rĩ pi be ꞌbãzú dõngí úgóró gá, kộpi ní mụzú Ẽjẽpétõ gá ꞌdãlé. ꞌDụ túré Múngú ní ꞌyoó ã jị rĩ mụzú ĩndĩ.

²¹Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “ꞌÍ gõ dõ Ẽjẽpétõ gá ꞌdãlé gí, mî nị̃ múké ꞌyozú kínĩ, ũkpõ má ní sẽé mí ní ꞌdĩri, lẽ mî ꞌo tã ãyãzú ãyãyã ni pi ꞌbãgú rĩ ẽ ẹndrẹtị gé. ꞌBo ma sẽ ĩrivé ẹ́sị́ ri te te, ícó ꞌbá rĩ pi ọyụụ́ mụzú ku. ²²Kúru ꞌí ꞌyo ꞌbãgú rĩ ní, ‘Tã Úpí ní ꞌyoó rĩ ĩri ꞌdíni, Ĩsẽrélẽ ri mávé mvá ágó kãyú rĩ.4:22 Ĩsẽrélẽ ri mávé mvá ágó kãyú rĩ: Múngú kĩnĩ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ãrẽvú céré ívé mvá ágó kãyú rĩ.²³Ándúrú á ꞌyo mí ní, má kĩnĩ, “Mî ọyụ mávé mvá ágó, ã mụ rí ma ị̃njị̃ị́,” ꞌbo mí gã ĩri ọyụgá sĩ, kúru ma mívé mvá ágó kãyú rĩ ꞌdị drã rá.’ ”

²⁴Vũrã Mósẽ pi ní lazú rĩ gé, Úpí Múngú ícá ímụ́ Mósẽ ri ị́sụ́, lẽ kõdô Mósẽ ri ꞌdịị́ drãá ꞌdĩísĩ rá. ²⁵Sĩpúrã ní ị́lị́ íꞌdụ́zú ívé mvá ágó rĩ vé ágélé ẽ tị lịzú ãní.4:25 Ágélé ẽ tị lịngárá: Múngú lũ Ãbũrámã ní kĩnĩ, anji ãgõ Ãbũrámã vé rĩ pi adrikí dõ caá ụ́ꞌdụ́ ãrõ gí, lẽ ã úlị́kí kộpi ã ágélé ẽ tị rá, lũzú kínĩ, kộpi anji Múngú vé ni. ꞌBá rĩ ãꞌyĩ dõ ꞌî ágélé ẽ tị sẽé lịị́ gí, ĩri tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ ꞌdụ nga. ꞌÍ lã Íꞌdóngárá 17:9-14; Ẹ̃zị́ 15:1-5. Ĩri ní lãꞌbú rĩ ĩkpãzú Mósẽ pá gá ꞌdãá, ĩri ní ꞌyozú kĩnĩ, “Ãrí ĩfũúpi ꞌdĩri úmú nóni ꞌbávé ãjẽ mí be rĩ ícá ngá ãlu gí.” ²⁶Kúru Úpí Múngú gõ Mósẽ ri ꞌdịị́ kuyé. Sĩpúrã ní ꞌyozú kĩnĩ, “Ágélé ẽ tị má ní lịị́ ꞌdĩri pa mi drã sị́gé sĩ gí.”

²⁷Úpí Múngú ní ꞌyozú Ãrónã ní kĩnĩ, “ꞌÍ mụ ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú rĩ gé ꞌdãá, ĩmi mụkí rí ĩmi ị́sụ́ Mósẽ be.” Kúru Ãrónã ní mụzú Mósẽ ri ị́sụ́zú írã Múngú vé rĩ drị̃gé ꞌdãlé, kộpi ní ĩ uꞌdezú ẹzịzú bẹ̃drị̃ sĩ. ²⁸Kúru Mósẽ ní tã Úpí Múngú ní ꞌi pẽzú mụzú Ẽjẽpétõ gá rĩ ũlũzú Ãrónã ní céré, ãzini ũkpõ Múngú ní sẽé ꞌí ní tã ãyãzú ãyãyã ni ꞌozú rĩ ũlũzú ĩri ní.

²⁹Kúru Mósẽ pi ní ꞌdezú mụzú Ãrónã be Ẽjẽpétõ gá ꞌdãlé. Kộpi ní ambugu Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi úmúzú céré vũrã ãlu gé. ³⁰Ãrónã ní tã Úpí Múngú ní ꞌyoó Mósẽ ní rĩ ũlũzú kộpi ní céré. Kúru Mósẽ ní tã ãyãzú ãyãyã ni ꞌozú ꞌbá rĩ pi ẹndrẹtị gé. ³¹ꞌBá rĩ pi ẹ̃ꞌyị̃kí tã Ãrónã ní átá rĩ rá. Kộpi kâ nị̃ị́ ámá ꞌyozú kínĩ Úpí Múngú ụ̃sụ̃ ĩvé tã gí, ãzini ndre ĩvé ĩzãngã gí, kộpi ní kũmũcí ũtị̃zú, ĩ drị̃ sị̃zú vũgá Úpí Múngú ri ị̃njị̃zú.

Mósẽ pi Ãrónã be mụkí átá ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ ní

¹Mósẽ pi Ãrónã be, kộpi ní ꞌdezú mụzú ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ vúgá ꞌdãlé. Kộpi ní ꞌyozú ĩri ní kínĩ, “Úpí Múngú Ĩsẽrélẽ rĩ pi vé rĩ kĩnĩ, ‘Lẽ mî ọyụ ꞌbá mávé rĩ pi fũú nõósĩ rá, kộpi ã mụkí rí ụ̃mụ̃ údé ma ị̃njị̃zú ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú rĩ gé ꞌdãá.’ ”

²ꞌBãgú rĩ ní ꞌyozú kộpi ní kĩnĩ, “Úpí Múngú ĩmi ní ꞌyoó mâ ꞌdụ ĩrivé tã ngaá, mâ ọyụ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi fũú nõósĩ rá ꞌdĩri ãꞌdi ꞌi? Á nị̃ Úpí Múngú ꞌdĩri kuyé, má ọyụ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi fũú nõósĩ ãluŋáni ku.”

³Mósẽ pi Ãrónã be, kộpi ní ꞌyozú ꞌbãgú rĩ ní kínĩ, “Múngú Ẽbérẽ rĩ pi vé rĩ, iꞌda ꞌi ꞌbá ẹndrẹtị gé rá. Mí ọyụ ꞌbâ fũú nõósĩ rá, ꞌbâ tukí rí ẹ̃cị̃ ụ́ꞌdụ́ na ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú rĩ agásĩ, ꞌbâ mụkí rí rọ̃bọ̃ŋọ̃ zãá Úpí Múngú ꞌbávé rĩ ní, ꞌbá mụkí dõ ku, ĩri drã ũnjí ĩpẽ ꞌbá drị̃gé, dõku ĩri ariꞌba ĩpẽ ímụ́ ꞌbâ úꞌdị́ ũdrã rá.”

⁴ꞌBo ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ ní ꞌyozú kĩnĩ, “Mósẽ, ĩmi Ãrónã be, ꞌbá rĩ pi ri ẹ̃zị́ ngá pírí, ngá ĩmi ní lẽzú kộpi jịzú mụzú rá rĩ ãꞌdi? Ĩmi gõkí vúlé ẹ̃zị́ gé ꞌdãá.” ⁵Kúru ꞌbãgú rĩ ní ꞌyozú kĩnĩ, “Ĩmi ndrekí drĩ ká, ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ízúkí nóni ambamba, ĩmi lẽkí kộpi ã ngakí ẹ̃zị́ ku!”

⁶Ụ́ꞌdụ́ ãlu ãlu ꞌdãri sĩ, ꞌbãgú rĩ ní tãị́mbị́ sẽzú ꞌbá ẹ̃zị́ ũlũꞌbá tụ́gẹ̃rị̃ rĩ pi ní rĩ pi ní, ãzini Ĩsẽrélẽ ĩ ní ũpẽé ũꞌbãá ꞌbá ambugu rú Ĩsẽrélẽ rĩ pi drị̃gé rĩ pi ní kĩnĩ, ⁷“Nóni ã sẽkí ásé ĩ ní rizú bị̃rị́kị̃ vé ũtrẽtrẽ tuzú rĩ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní dị̃ị́ ku. Kộpi ã mụkí ĩngá ndãá nĩ. ⁸ꞌBo ĩmi ꞌbãkí kộpi ã gbãkí bị̃rị́kị̃ rĩ vé kãlãfe caá gbã ándúrú kộpi ní gbãá drị̃drị̃ rĩ pí, lẽ kộpi ã gbãkí kãlãfe ni mãdãŋá ku. Kộpi kpũnũkũ rú, kộpi ní rizú útrézú ãní kínĩ, ‘Mí ọyụ ꞌbâ fũú nõósĩ rá, ꞌbá lẽkí mụụ́ rọ̃bọ̃ŋọ̃ zãá ꞌbávé Múngú ní.’ ⁹Ĩmi ꞌbãkí kộpi ã ngakí ẹ̃zị́ ũkpó ũkpó ni pi, kộpi ã rikí pá tuú tẽé rií tã ũnjõ vé ꞌdĩri yịị́ ku.” ¹⁰Kúru ꞌbá ẹ̃zị́ ũlũꞌbá tụ́gẹ̃rị̃ rĩ pi ní rĩ pi, Ĩsẽrélẽ ꞌí ní ũpẽé ũꞌbãá ꞌbá ambugu rú Ĩsẽrélẽ rĩ pi drị̃gé rĩ pi be, kộpi ní fũzú mụzú átángá ꞌbãgú rĩ ní ꞌyoó rĩ ũlũzú ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní kínĩ, “ꞌBãgú rĩ ꞌyo ꞌdíni kĩnĩ, ‘Á gõ ĩmi ní ásé bị̃rị́kị̃ vé ũtrẽtrẽ tuzú ni sẽé dị̃ị́ ku. ¹¹Ĩmi mụkí ndãá ĩmi ngúlúpí sĩ, vũrã ĩmi ní ícózú ị́sụ́zú rá rĩ gé. ꞌBo lẽ ĩmi gbãkí bị̃rị́kị̃ rĩ vé kãlãfe caá gbã ándúrú ĩmi ní gbãá drị̃drị̃ rĩ pí.’ ” ¹²Kúru ꞌbá rĩ pi ní ayizú mụzú ásé bị̃rị́kị̃ vé ũtrẽtrẽ tuzú rĩ ndã be ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ. ¹³ꞌBá ẹ̃zị́ ũlũꞌbá tụ́gẹ̃rị̃ rĩ pi ní rĩ pi rikí tụ́gẹ̃rị̃ rĩ pi mĩí rií ẹ̃zị́ rĩ ngaá ũkpõ sĩ. Kộpi ri ꞌyo tụ́gẹ̃rị̃ rĩ pi ní, “Lẽ ụ́ꞌdụ́ ãlu ãlu, ĩmi gbãkí bị̃rị́kị̃ rĩ gbã ándúrú ĩmi ní rií gbãá ꞌbá ní rií ĩmi ní ásé bị̃rị́kị̃ tuzú rĩ sẽé nĩ rĩ pí.” ¹⁴ꞌBãgú rĩ vé ꞌbá ẹ̃zị́ ũlũꞌbá rĩ pi rikí ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé ĩ ní ũꞌbãá ambugu rú rĩ pi ũgbãá, kộpi rikí ꞌyoó kínĩ, “Íꞌdózú ájée ícázú ãndrũ, ĩmivé ꞌbá rĩ pi gbãkí bị̃rị́kị̃ rĩ gbã ándúrú rĩ pí kuyé ãsĩ?”

¹⁵Ĩsẽrélẽ ĩ ní ũpẽé ũꞌbãá ꞌbá ambugu rú Ĩsẽrélẽ rĩ pi drị̃gé rĩ pi ní ꞌdezú mụzú ꞌbãgú rĩ vúgá ꞌdãlé, kộpi ní ĩri mãzú drị́ ị̃rị̃ sĩ kínĩ, “ꞌBâ ãtíꞌbá mívé ni, mi ri ꞌbâ ꞌo ꞌdíni ãsĩ? ¹⁶ꞌBá ẹ̃zị́ ũlũꞌbá rĩ pi gãkí ꞌbá ní ásé ũtrẽtrẽ tuzú rĩ sẽgá sĩ, kộpi ri ꞌyo ꞌbâ gbãkí bị̃rị́kị̃, kộpi dị̃ ri ꞌbâ ũgbã be, tã ũnjí ꞌdĩri, ꞌbá mívé rĩ pi ri íjị́ ꞌbá drị̃gé nĩ.”

¹⁷ꞌBãgú rĩ ní újázú kộpi ní kĩnĩ, “Ĩmi kpũnũkũ rú, ĩmi gãkí ẹ̃zị́ ngagá sĩ, sẽ ĩmi ní rizú ꞌyozú kínĩ, ‘Mí ọyụ ꞌbâ fũú nõósĩ, mụụ́ rọ̃bọ̃ŋọ̃ zãá Úpí Múngú ní ãní.’ ¹⁸Ĩmi ngakí mụụ́ ẹ̃zị́ rĩ ngangárá gá, sẽkí ĩmi ní ásé bị̃rị́kị̃ tuzú rĩ ãluŋáni ku. ꞌBo lẽ ĩmi gbãkí bị̃rị́kị̃ rĩ gbã ándúrú ĩmi ní rií gbãá rĩ pí.”

¹⁹Ĩsẽrélẽ ĩ ní ũpẽé ũꞌbãá ꞌbá ambugu rú Ĩsẽrélẽ rĩ pi drị̃gé rĩ pi kâ yịị́ kínĩ, ụ́ꞌdụ́ ãlu agá, lẽ ĩ gbãkí kãlãfe bị̃rị́kị̃ vé rĩ mãdãŋá ku, sẽ kộpi nị̃kí ámá ꞌyozú kínĩ ĩ nóni ĩzãngã agá. ²⁰Kộpi kâ ꞌbãgú rĩ kuú, kộpi ị́sụ́kí Mósẽ pi ri ĩ tẽ Ãrónã be lẹ́tị gé ꞌdãáꞌdã. ²¹Kộpi ní ꞌyozú Mósẽ pi ní Ãrónã be kínĩ, “Úpí Múngú ã ndre tã ĩmivé ꞌdĩri, ã lị tã ĩmi drị̃gé, ãꞌdiãtãsĩyã ĩmi sẽkí nóni ꞌbãgú rĩ ívé ũgalaku rĩ pi be, kộpi ngụ̃kí ꞌbâ ũnjí, tã ĩmi ní ꞌoó ꞌdĩri índré sụ̃ ĩmi sẽkí ị́lị́ ãco ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi drị́gé ꞌbâ úꞌdị́zú ũdrãzú ãní rĩ tị́nị.”

Mósẽ zị Múngú ri

²²Mósẽ ní kộpi kuzú, ĩri ní mụzú Múngú ri zịzú kĩnĩ, “Á! Úpí Múngú, mi ri ĩzãngã sẽ mívé ꞌbá rĩ pi ní ꞌdíni ãsĩ? Mí ĩpẽ ma ímụ́zú nõgó ãlé? ²³Íꞌdózú sâ má ní mụzú ꞌbãgú rĩ vúgá tã mívé rĩ ũlũzú rĩ gé, ꞌbãgú rĩ sẽ ĩzãngã ꞌbá mívé rĩ pi ní ũnjí ũnjí, ꞌbo ꞌí pa ꞌbá mívé rĩ pi kuyé.”

¹Kúru Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “Mi ímụ́ tã má ní lẽé ꞌoó ꞌbãgú rĩ ní rĩ ndre rá. Mávé ũkpõ sĩ, ĩri ꞌbá mávé rĩ pi ọyụ mụzú rá, mávé ũkpõ sĩ, ĩri ꞌbá rĩ pi dro fũ ívé ãngũ agásĩ rá.”

²Múngú gõ ꞌyoó Mósẽ ní kĩnĩ, “Ma Úpí Múngú ꞌi. ³Ọ́tụ́ má iꞌda ma Ãbũrámã ẹndrẹtị gé, Ĩsákã ẹndrẹtị gé, ãzini Yõkóbũ ẹndrẹtị gé rá, Ma Múngú Ũkpõ ꞌDị́pa ꞌi, ꞌbo á sẽ mávé rụ́ Úpí Múngú ꞌdĩri nị̃ị́ kộpi ní kuyé. ⁴Á rụ kpá ũndĩ kộpi be, ma ãngũ Kãnánã vé kộpi ní ándúrú adrií ꞌa ni gé ꞌdãá jãkã rú rĩ sẽ kộpi ní. ⁵Á yị ĩzãngã ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ní rizú ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ọ̃cụ̃zú tụ́gẹ̃rị̃ rú rĩ gí, sẽ má ígá ũndĩ má ní rụụ́ kộpi be rĩ vé tã gí.

⁶“Kúru ꞌí ꞌyo ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní kínĩ, ‘Ma Úpí Múngú ꞌi, ma ĩmi íjị́ ĩfũ ẹ̃zị́ ũkpó ũkpó ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ní rií ĩmi ọ̃cụ̃zú rĩ agásĩ rá. Ma ĩmi ọyụ adringárá tụ́gẹ̃rị̃ rú rĩ agásĩ rá, ũkpõ mávé rĩ sĩ, ma ĩmi pa, ma kộpi ĩrĩŋã ũnjí ũnjí. ⁷Ĩmi adri ꞌbá mávé ní pi, ma adri Múngú ĩmivé ni. Ĩmi kúru ímụ́ nị̃ ámá ꞌyozú kínĩ, ma Úpí Múngú ĩmivé rĩ, ĩmi íjị́pi ĩfũúpi ẹ̃zị́ ũkpó ũkpó ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ní rizú ĩmi ọ̃cụ̃zú rĩ agásĩ rĩ ꞌi. ⁸Ma ĩmi íjị́ adri ãngũ má ní ũyõ ni sõó sẽé Ãbũrámã ní, Ĩsákã ní, ãzini Yõkóbũ ní rĩ agá. Ma ãngũ rĩ sẽ ĩmi ní, ĩri adri ngá ĩmivé ni. Ma Úpí Múngú ꞌi.’ ”

⁹Mósẽ ní tã Múngú ní ꞌyoó ꞌdĩri ũlũzú ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní, ꞌbo kộpi gãkí Mósẽ ri yịgá sĩ, ãꞌdiãtãsĩyã kộpi ẽ ẹ́sị́ ị́sụ́ ĩzãngã ĩ ní ĩ ọ̃cụ̃ụ́ tụ́gẹ̃rị̃ rú rĩ sĩ.

¹⁰Kúru Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, ¹¹“ꞌÍ mụ ꞌyoó ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ ní ꞌdíni, lẽ ã ọyụ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi fũú ívé ãngũ agásĩ ãmvé.”

¹²ꞌBo Mósẽ ní újázú Úpí Múngú ní kĩnĩ, “Dõ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi yịkí ma ku pírí, ꞌbãgú rĩ ícó ma yị íngóni, ị́sụ́zú ma ri aꞌbu aꞌbu?”

¹³Úpí Múngú ní tãị́mbị́ sẽzú Mósẽ pi ní Ãrónã be kĩnĩ, “Ĩmi újákí ĩmi gõó ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ vúgá ꞌdãá, ĩmi íjị́kí ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ĩfũú Ẽjẽpétõ agásĩ ãmvé.”

Ẹ́ꞌbị́pị́ị Mósẽ vé rĩ pi, ãzini Ãrónã vé rĩ pi

¹⁴Úyú Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ꞌdĩ:

Ĩsẽrélẽ vé mvá kãyú Rũbénã vé anji ãgõ rĩ pi ã rụ́ ꞌdĩ, Ẽnókã ꞌi, Pálũ ꞌi, Ẽzĩrónã ꞌi, Kãrímĩ sĩ. Úyú ꞌdĩꞌbée Rũbénã vé rĩ.

¹⁵Anji ãgõ Sĩmĩyónã vé rĩ pi ꞌdĩ, Yẽmũyélẽ ꞌi, Yãmínĩ ꞌi, Õhádĩ ꞌi, Yãkínĩ ꞌi, Zõhárã ꞌi, Kãnánãzị́ rĩ vé mvá Sáwũlã sĩ. Úyú ꞌdĩꞌbée Sĩmĩyónã vé rĩ.

¹⁶Anji ãgõ Lẹ́vị̃ vé ĩ ní sĩí rĩ pi ã rụ́ ꞌdĩ: Gẽrẽsónã ꞌi, Kõhátã ꞌi, Mẽrárã sĩ. Lẹ́vị̃ adri caá ílí be mụ̃dụ̃rụ̃lụ̃ ãlu pụ̃kụ́ na drị̃ ni ẹ́zị̂rị̃ (137).

¹⁷Anji ãgõ Gẽrẽsónã vé rĩ pi, Lị̃bị́nị̃ pi Sĩméyĩ be.

¹⁸Anji ãgõ Kõhátã vé rĩ pi ã rụ́ ꞌdĩ, Ãmũrámũ ꞌi, Ĩzĩhárĩ ꞌi, Hẽbẽrónã ꞌi, Ũzĩyélẽ sĩ. Kõhátã adri caá ílí be mụ̃dụ̃rụ̃lụ̃ ãlu pụ̃kụ́ na drị̃ ni na (133).

¹⁹Anji ãgõ Mẽrárã vé rĩ pi, Mãhúlĩ pi Músĩ be. Úyú ĩ ní sĩí ꞌdĩꞌbée íbíkí ĩfũú sụ́rụ́ Lẹ́vị̃ vé rĩ agá.

²⁰Ãmũrámũ je ꞌí ẹ́tẹ́pị vé ọ́mvụ́pị Yõkõbédẽ ri, tị ĩri ní Ãrónã pi Mósẽ be. Ãmũrámũ adri caá ílí be mụ̃dụ̃rụ̃lụ̃ ãlu pụ̃kụ́ na drị̃ ni ẹ́zị̂rị̃. (137)

²¹Anji ãgõ Ĩzĩhárĩ vé rĩ pi ꞌdĩ, Kórã ꞌi, Nẽfégẽ ꞌi, Zíkĩrĩ sĩ.

²²Anji ãgõ Ũzĩyélẽ vé rĩ pi ꞌdĩ, Mĩsãyélẽ ꞌi, Ẽlẽzãfánã ꞌi, Sítĩrĩ sĩ.

²³Ãrónã je Ẽlĩsébã ri, Ẽlĩsébã ri Ãmĩnãdábã vé mvá ũkú, ĩri Nãsónã ọ́mvụ́pị, tị Nãdábũ ri, Ãbúhũ ri, Ẽlẽzárã ri, Ĩtãmárã sĩ.

²⁴Anji ãgõ Kórã vé rĩ pi ꞌdĩ, Ãsírĩ ꞌi, Ẽlẽkánã ꞌi, Ãbĩyãsáfã sĩ. Úyú ꞌdĩꞌbée Kórã vé rĩ.

²⁵Ãrónã vé mvá Ẽlẽzárã je Pũtĩyélẽ vé mvá ũkú, mvá ũkú rĩ tị ĩri ní Fĩnásã ri.

Úyú ꞌdĩꞌbée íbíkí ĩfũú sụ́rụ́ Lẹ́vị̃ vé rĩ agá.

²⁶Ãrónã pi Mósẽ be, ꞌbá ꞌdĩꞌbée Úpí Múngú ní ꞌyoó kộpi ní, “Ĩmi íjị́kí sụ́rụ́ Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ĩfũú ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ ãmvé ĩvé sụ́rụ́ rĩ pi vúgá sĩ.” ²⁷ꞌBá ꞌdĩꞌbée ꞌyoꞌbá ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ ã ọyụ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ĩfũú ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ ãmvé rĩ.

²⁸Úpí Múngú átá ándúrú Mósẽ ní Ẽjẽpétõ gá ꞌdãlé, ²⁹kĩnĩ, “Ma Úpí Múngú ꞌi. Lẽ mî ũlũ ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ ní tã má ní ꞌyoó mí ní rĩ pi ãrẽvú céré.”

³⁰ꞌBo Mósẽ újá Úpí Múngú ní kĩnĩ, “Mí nị̃ rá ma ri aꞌbu aꞌbu, ꞌbãgú rĩ ícó ma yị íngóni?”

¹Kúru Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “ꞌÍ ndre drĩ ká, á ꞌbã mi adrií sụ̃ Múngú tị́nị ꞌbãgú rĩ ẹndrẹtị gé, mí ẹ́drị́pị Ãrónã ri adri nẹ́bị̃ rú, ri mívé ụ́ꞌdụ́kọ́ rĩ ũlũ ꞌbãgú rĩ ní nĩ. ²Mí ũlũ tã má ní ꞌyoó mí ní rĩ pi céré mí ẹ́drị́pị Ãrónã ní, Ãrónã ã mụ ꞌyoó ꞌbãgú rĩ ní kínĩ, lẽ ã ọyụ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi fũú ívé ãngũ agásĩ ãmvé. ³ꞌBo ma sẽ ꞌbãgú rĩ vé ẹ́sị́ ri tete, átã mâ ꞌo dõ tã ãyãzú ãyãyã ni ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agá kárákará drãáãsĩyã, ⁴ꞌbãgú rĩ ícó ĩmi yịị́ ku. Kúru mávé ũkpõ sĩ, ma ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ĩrĩŋã tã ũnjí ũnjí ni pi sĩ, ma sụ́rụ́ ãndíãndí Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi íjị́ ĩfũ ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ ãmvé. ⁵Má kãdõ mávé ũkpõ lũú ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ní, ãzini ma kãdõ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi íjị́ ĩfũú Ẽjẽpétõ agásĩ ãmvé, ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi kúru ímụ́ nị̃ ámá ꞌyozú kínĩ, ma Úpí Múngú ꞌi.”

⁶Mósẽ pi Ãrónã be ꞌokí tã rĩ sụ̃ Úpí Múngú ní ẹzịị́ ĩ ní rĩ tị́nị. ⁷Lókí kộpi ní átázú ꞌbãgú rĩ be rĩ gé, ị́sụ́ Mósẽ ri ílí be pụ̃kụ́ ãrõ, Ãrónã ri ílí be pụ̃kụ́ ãrõ drị̃ ni na.

Ãrónã vé túré újá ꞌi ufuú ị̃nị̃ rú

⁸Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ pi ní Ãrónã be kĩnĩ, ⁹“ꞌBãgú rĩ ꞌyo dõ ĩmi ní, ‘Ĩmi ꞌokí tã ãyãzú ãyãyã ni,’ ꞌí ꞌyo Ãrónã ní, ‘Mí íꞌdụ́ mívé túré, ꞌí ꞌbe ꞌbãgú rĩ ẹndrẹtị gé vũgá ꞌdãá,’ ĩri gõ ꞌi újá ufu ị̃nị̃ rú.”

¹⁰Kúru Mósẽ pi ní mụzú Ãrónã be ꞌbãgú rĩ vúgá ꞌdãá, kộpi ꞌokí tã rĩ sụ̃ Úpí Múngú ní ẹzịị́ ĩ ní rĩ tị́nị. Ãrónã ní ívé túré ꞌbezú vũgá ꞌbãgú rĩ ẹndrẹtị gé, ãzini ĩrivé ũgalaku rĩ pi ẹndrẹtị gé, túré rĩ újá ꞌi ufuú ị̃nị̃ rú. ¹¹Kúru ꞌbãgú rĩ ní ívé ꞌbá tã nị̃ꞌbá ambamba rĩ pi zịzú ꞌbá újógú rú rĩ pi be, ãzini ꞌbá ũjõgũ vé ẹ̃zị́ ngaꞌbá ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agá rĩ pi be, kộpi ꞌokí kpá tã rĩ nyo sụ̃ ꞌdĩri tị́nị. ¹²ꞌBá ãlu ãlu ꞌbe ívé túré vũgá ꞌdãá, túré rĩ pi újákí ĩ ufuú céré ị̃nị̃ rú. ꞌBo Ãrónã vé túré ufuúpi ị̃nị̃ rú rĩ, ute kộpivé túré ufuꞌbá ị̃nị̃ rú rĩ pi rá. ¹³ꞌBãgú rĩ vé ẹ́sị́ gõ teéte sụ̃ Úpí Múngú ní ꞌyoó rĩ tị́nị, gã Mósẽ pi yịgá Ãrónã be sĩ.

Yị̃ị́ Ẽjẽpétõ agá rĩ újá ꞌi ufuú ãrí rú

¹⁴Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “ꞌBãgú rĩ vé ẹ́sị́ tete, gã ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ọyụgá mụgá sĩ. ¹⁵Kúru drụ̃ sĩ ụ̃ꞌbụ́tị kụ̃nị̃kụ̃nị̃, ꞌí mụ ꞌbãgú rĩ tẽé yị̃ị́ ãmbúgú dịị́pi dịdị Náyĩlĩ vé rĩ gé ꞌdãá, ị́sụ́ mụ drĩ yị̃ị́ gé ꞌdãlé kuyé. Kãdõ mụụ́ yị̃ị́ gé ꞌdãá, ĩmi ị́sụ́kí rí ĩmi ĩri be, ꞌí ꞌdụ mívé túré ꞌi újápi ufuúpi ị̃nị̃ rú rĩ mụụ́ mí drị́gé sĩ ĩndĩ. ¹⁶Kúru ꞌí ꞌyo ꞌbãgú rĩ ní, ‘Úpí Múngú Ẽbérẽ rĩ pi vé rĩ ĩpẽ ma ímụ́ ꞌyo mí ní kĩnĩ, “Lẽ mî ọyụ ꞌbá mávé rĩ pi mụụ́ rá, kộpi ã mụkí rí ma ị̃njị̃ị́ ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú rĩ gé ꞌdãá.” ꞌBo cĩmgbá ãndrũ sĩ, mí gã tã ꞌdĩri yịgá sĩ. ¹⁷Úpí Múngú ní ꞌyozú kĩnĩ, ꞌi tã ãzi ꞌo lũzú kínĩ ádarú ꞌi Úpí ꞌi, ꞌi yị̃ị́ ãmbúgú dịị́pi dịdị Náyĩlĩ7:17 Náyĩlĩ: ꞌBá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi vé múngú rií ị̃njị̃ị́ rĩ pi kárákará, Náyĩlĩ ri múngú ãzi kộpi ní rií ị̃njị̃ị́ rĩ. vé rĩ gbã túré ꞌí drị́gé ꞌdĩri sĩ, yị̃ị́ rĩ gõ ꞌi újá ka ku ãrí rú. ¹⁸Ị̃ꞌbị́ yị̃ị́ ãmbúgú dịị́pi dịdị Náyĩlĩ agá rĩ pi ímụ́ ũdrã rá, yị̃ị́ rĩ gõ ngụ̃ ũnjíkãnyãkãnyã. ꞌBá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ícókí mvụụ́ ku.’ ”

¹⁹Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “ꞌÍ ꞌyo Ãrónã ní, ‘ꞌÍ ꞌdụ mívé túré, mí inga suú yị̃ị́ Ẽjẽpétõ vé rĩ pi drị̃gé ꞌdãá, yị̃ị́ dịꞌbá dịdị rĩ pi drị̃gé ꞌdãá, yị̃ị́ ĩ ní gaága rĩ pi drị̃gé ꞌdãá, átápárá rĩ pi drị̃gé ꞌdãá, yị̃ị́ rĩ pi gõ ĩ újá céré ku ãrí rú. Ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agá ꞌdãá, yị̃ị́ ũdrí agá rĩ pi, yị̃ị́ kụ̃lụ́kụ́ agá rĩ pi céré ĩ újá adri ku ãrí rú.’ ”

²⁰Kúru Mósẽ pi Ãrónã be ꞌdụkí tã rĩ ngaá sụ̃ Úpí Múngú ní ẹzịị́ ĩ ní rĩ tị́nị. Ãrónã ní ívé túré íꞌdụ́zú, ĩri ní yị̃ị́ Náyĩlĩ ẽ mị gbãzú ꞌbãgú rĩ ẹndrẹtị gé ꞌdĩgé, ãzini ĩrivé ũgalaku rĩ pi ẹndrẹtị gé ꞌdĩgé, yị̃ị́ rĩ újá ꞌi céré kuú ãrí rú. ²¹Ị̃ꞌbị́ yị̃ị́ Náyĩlĩ agá rĩ pi ũdrãkí rá, yị̃ị́ ãmbúgú dịị́pi dịdị Náyĩlĩ rĩ gõ ngụ̃ụ́ ũnjíkãnyãkãnyã, ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ícókí mvụụ́ ku. Yị̃ị́ ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agá rĩ gõ céré adrií ãrí rú.

²²ꞌBo újógú Ẽjẽpétõ agá rĩ pi ụ̃ꞌbị̃kí kpá ĩvé ũkpõ ũjõgũ vé rĩ áyú, yị̃ị́ rĩ újá ꞌi ufuú ãrí rú. Sẽ ꞌbãgú rĩ vé ẹ́sị́ gõ teé mụzú drị̃gélé, gã Mósẽ pi vé tã Ãrónã be rĩ yịgá sĩ, sụ̃ Úpí Múngú ní ꞌyoó rĩ tị́nị. ²³Tã ꞌdĩri fi ẹ́sị́ ni agá ꞌdãá ãluŋáni kuyé, ĩri ní ꞌi újázú gõzú ívé jó agá ꞌdãá. ²⁴ꞌBá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi gakí yị̃ị́ Náyĩlĩ ã gãrã céré kuú kídí rú, ĩ ị́sụ́kí rí yị̃ị́ mvụụ́ ãní, ãꞌdiãtãsĩyã kộpi ícókí yị̃ị́ Náyĩlĩ ri mvụụ́ ku.

²⁵Úpí Múngú kã yị̃ị́ Náyĩlĩ rĩ ẽ mị gbãá, vụ́drị̃ ni gõ adrií caá ụ́ꞌdụ́ ẹ́zị̂rị̃.

Ị̃wọ̃nyọ̃kí ụ́drụ́kụ́drụ́ ĩfũú

¹Kúru Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “ꞌÍ mụ ꞌyoó ꞌbãgú rĩ ní, ‘Úpí Múngú kĩnĩ, mî ọyụ ívé ꞌbá rĩ pi fũú nõósĩ rá, kộpi ã mụkí rí ꞌi ị̃njị̃ị́ bẽsĩnĩ. ²ꞌÍ gã dõ kộpi ọyụgá sĩ, ꞌi sẽ mívé ãngũ rĩ ga céré ku ụ́drụ́kụ́drụ́ rú, ³Yị̃ị́ ãmbúgú dịị́pi dịdị Náyĩlĩ ã ꞌa ri ga céré ku ụ́drụ́kụ́drụ́ rú. Kộpi ĩfũ yị̃ị́ rĩ agásĩ, kộpi fi mívé jó agá, kộpi útụ́ mívé gbọ́lọ́ drị̃gé sĩ, kộpi úfí ũgalaku rĩ pi vé jó agá, kộpi úfí mívé ãti sị́lé gá sĩ, dõku kộpi útụ́ úfí mívé sángú rĩ pi agá. ⁴Kộpi útụ́ mî rụ́ꞌbá gá sĩ, mívé ꞌbá rĩ pi ã rụ́ꞌbá gá sĩ, ãzini mívé ũgalaku rĩ pi ã rụ́ꞌbá gá sĩ.’ ”

⁵Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “ꞌÍ ꞌyo Ãrónã ẽ inga ívé túré úsú yị̃ị́ dịꞌbá dịdị Ẽjẽpétõ vé rĩ pi drị̃gé sĩ, yị̃ị́ ĩ ní gaága rĩ pi drị̃gé sĩ, átápárá rĩ pi drị̃gé sĩ, ụ́drụ́kụ́drụ́ rĩ pi ẽ ĩfũkí rí ayií ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ céré.”

⁶Kúru Ãrónã ní ívé túré ingazú úsúzú yị̃ị́ Ẽjẽpétõ vé rĩ pi drị̃gé sĩ, ụ̃drụ́kụ́drụ́ rĩ pi ĩfũkí gaá ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ céré. ⁷ꞌBo újógú rĩ pi ꞌokí kpá ĩvé ũkpõ ũjõgũ vé rĩ sụ̃ ꞌdĩri tị́nị, sẽ ụ́drụ́kụ́drụ́ rĩ pi ĩfũkí kpá ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agá rá.

⁸ꞌBãgú rĩ ní Mósẽ pi zịzú ímụ́zú Ãrónã be, ĩri ní ꞌyozú kộpi ní kĩnĩ, “Ĩmi zịkí Úpí Múngú ri, ã dro rí ụ́drụ́kụ́drụ́ rĩ pi mâ rụ́ꞌbá gá sĩ, ãzini mávé ꞌbá rĩ pi ã rụ́ꞌbá gá sĩ rá. Ma ꞌbá ĩmivé rĩ pi ọyụ mụ rọ̃bọ̃ŋọ̃ zã Úpí Múngú ní rá.”

⁹Mósẽ ní újázú ꞌbãgú rĩ ní kĩnĩ, “Mí ĩpẽ sâ ni, ma ícó Múngú ri zị mí ní, mívé ũgalaku rĩ pi ní, ãzini mívé ꞌbá rĩ pi ní rá, ụ́drụ́kụ́drụ́ rĩ pi ícó ãngũ rĩ ku rá, ꞌyéŋá yị̃ị́ ãmbúgú dịị́pi dịdị Náyĩlĩ agá rĩ pi áwí adri nĩ.”

¹⁰ꞌBãgú rĩ ní ꞌyozú kĩnĩ, “Ĩmi ímụ́kí zịị́ má ní drụ̃ sĩ.” Mósẽ ní újázú ꞌbãgú rĩ ní kĩnĩ, “Ma ícó mụ zị mí ní rá, sụ̃ mí ní ꞌyoó rĩ tị́nị, mî nị̃ rí ámá ꞌyozú kínĩ, múngú ãzi adriípi sụ̃ Úpí Múngú ꞌbávé rĩ tị́nị ni ꞌdãáyo. ¹¹Ụ̃drụ́kụ́drụ́ rĩ pi ĩmi ku rá, ãzini kộpi mívé ũgalaku rĩ pi ku mívé ꞌbá rĩ pi be rá, ꞌyéŋá yị̃ị́ ãmbúgú dịị́pi dịdị agá rĩ pi áwí adri nĩ.”

¹²Mósẽ pi Ãrónã be, kộpi kâ ꞌbãgú rĩ kuú gí, Mósẽ ní Úpí Múngú ri zịzú, ã dro rí ụ́drụ́kụ́drụ́ ĩri ní ĩpẽé ꞌbãgú rĩ drị̃gé rĩ ꞌdĩísĩ rá. ¹³Úpí Múngú yị Mósẽ vé zịngárá rá, ụ́drụ́kụ́drụ́ rĩ pi ũdrãkí jó rĩ pi agásĩ, bóró rĩ pi agásĩ, ãngũ rĩ pi agásĩ céré. ¹⁴ꞌBá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ĩkũnãkí ụ́drụ́kụ́drụ́ ũdrãꞌbée rĩ pi kuú amuku rú, amuku rú, ãngũ rĩ ngụ̃ kú ãní ũnjíkãnyãkãnyã. ¹⁵ꞌBo ꞌbãgú rĩ kã ndreé ụ́drụ́kụ́drụ́ rĩ pi ũdrãkí céré gí, ẹ́sị́ ni gõ teéte, gã Mósẽ pi ve tã Ãrónã be rĩ yịgá sĩ, sụ̃ Úpí Múngú ní ándúrú ꞌyoó rĩ tị́nị.

Ị̃wọ̃nyọ̃kí mọ̃nyụ́ŋá ĩfũú

¹⁶Kúru Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “ꞌÍ ꞌyo Ãrónã ní, ẽ inga ívé túré, ã gbã fụ́rụ́ndị́ nyọ̃ọ́kụ́ agá ꞌdĩri ãní, fụ́rụ́ndị́ Ẽjẽpétõ agá rĩ gõ ꞌi újá ufu céré mọ̃nyụ́ŋá rú.” ¹⁷Kúru Mósẽ pi ní ꞌozú Ãrónã be sụ̃ Úpí Múngú ní ꞌyoó ĩ ní rĩ tị́nị. Ãrónã kã fụ́rụ́ndị́ rĩ gbãá, fụ́rụ́ndị́ rĩ gõ ꞌi újá ufuú kuú céré mọ̃nyụ́ŋá rú, mọ̃nyụ́ŋá rĩ pi gũkí ꞌbá rĩ pi drị̃gé, ãzini ãnyãpá rĩ pi drị̃gé. Fụ́rụ́ndị́ ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agá rĩ, gõ ꞌi újá ufuú kuú céré mọ̃nyụ́ŋá rú. ¹⁸ꞌBo újógú rĩ pi kâ kõdô ụ̃ꞌbị̃ị́ ĩvé ũkpõ ũjõgũ vé rĩ áyú mọ̃nyụ́ŋá rĩ pi ẽ ĩfũkí rí ãní ãmvé, kộpi ụ̃ꞌbị̃kí tí. Mọ̃nyụ́ŋá rĩ pi áwíkí gũú kuú ꞌbá rĩ pi drị̃gé, ãzini ãnyãpá rĩ pi drị̃gé.

¹⁹Újógú rĩ pi ní ꞌyozú ꞌbãgú rĩ ní kínĩ, “Tã ꞌdĩri Múngú ꞌo nĩ.” ꞌBo ꞌbãgú rĩ vé ẹ́sị́ áwí teéte, gã tã ꞌdĩri yịgá sĩ, sụ̃ Úpí Múngú ní ándúrú ꞌyoó rĩ tị́nị.

Ị̃wọ̃nyọ̃kí ụ́nyụ́nyụ́ ĩfũú

²⁰Kúru Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “Drụ̃ ụ̃ꞌbụ́tị kụ̃nị̃kụ̃nị̃, ꞌí kpu mụụ́ ꞌbãgú rĩ vúgá ꞌdãá, kãdõ lẽé mụụ́ yị̃ị́ gé ꞌdãá, ꞌí ꞌyo ĩri ní, ‘Úpí Múngú kĩnĩ, mí ọyụ mávé ꞌbá rĩ pi fũú nõósĩ rá, kộpi ã mụkí rí ma ị̃njị̃ị́ bẽnĩ. ²¹Mí gã dõ kộpi ọyụgá sĩ, ma ụ́nyụ́nyụ́ bị́trị́ká ĩpẽ ímụ́ mí drị̃gé, mívé ũgalaku rĩ pi drị̃gé, ãzini mívé ꞌbá rĩ pi drị̃gé, kộpi úfí ĩmivé jó agásĩ céré. ꞌBá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi vé jó ã ꞌa ri ga céré ku ụ́nyụ́nyụ́ rú, ãngũ kộpivé rĩ ga céré ku ụ́nyụ́nyụ́ rú.

²²“ ‘ꞌBo ụ́ꞌdụ́ ꞌdãri sĩ, ụ́nyụ́nyụ́ bị́trị́ká rĩ pi cakí mávé ꞌbá adriꞌbá ãngũ Gõsénĩ vé rĩ agá rĩ pi vúgá ꞌdãá ku. Ma tã ꞌdĩri ꞌo ꞌdíni, mî nị̃ rí ámá ꞌyozú kínĩ, ma Úpí Múngú ꞌi, ma ũkpõ be ãngũ nõri agá. ²³Ma mávé ꞌbá rĩ pi ãsámvú aco mívé ꞌbá rĩ pi be rá. Tã ãyãzú ãyãyã ꞌdĩri, ĩri ꞌi ꞌo drụ̃ sĩ.’ ”

²⁴Úpí Múngú ní tã rĩ ꞌozú sụ̃ ꞌí ní ꞌyoó rĩ tị́nị. Ụ́nyụ́nyụ́ bị́trị́ká pi ní ĩ tõzú ꞌbãgú rĩ vé jó agá, ũgalaku rĩ pi vé jó agásĩ, ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ ã ꞌa ga céré kuú ụ́nyụ́nyụ́ rú, iza ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ céré.

²⁵Kúru ꞌbãgú rĩ ní Mósẽ pi zịzú ímụ́zú Ãrónã be ꞌí vúgá nõó, ĩri ní ꞌyozú kộpi ní kĩnĩ, “Ĩmi mụkí rọ̃bọ̃ŋọ̃ zãá Múngú ĩmivé rĩ ní, ꞌbo ĩmi zãkí ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agá nõgó ũgõgõ.”

²⁶ꞌBo Mósẽ ní újázú ꞌbãgú rĩ ní kĩnĩ, “Tã mí ní ꞌyoó ꞌdĩri adri múké ku. Rọ̃bọ̃ŋọ̃8:26 Rọ̃bọ̃ŋọ̃: ꞌBá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ri ãnyãpá ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní rií zãá rọ̃bọ̃ŋọ̃ rú rĩ pi ị̃njị̃ múngú rú. ꞌbá ní lẽé zãá Úpí Múngú ꞌbávé rĩ ní rĩ pi, ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ꞌbâ ngụ̃ ãní ũnjí. Dõ ꞌbá zãkí rọ̃bọ̃ŋọ̃ ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ní lẽé ku ni nõgó, kộpi ícókí nyo ꞌbâ úvị́ ũdrãá írã sĩ ku? ²⁷Lẽ ꞌbâ tukí ẹ̃cị̃ caá ụ́ꞌdụ́ na, mụzú ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú rĩ gé ꞌdãá, ꞌbâ zãkí rí rọ̃bọ̃ŋọ̃ Úpí Múngú ꞌbávé rĩ ní, sụ̃ ĩri ní ẹzịị́ ꞌbá ní rĩ tị́nị.”

²⁸ꞌBãgú rĩ ní ꞌyozú kĩnĩ, “Ma ĩmi ọyụ mụzú rọ̃bọ̃ŋọ̃ zã Úpí Múngú ĩmivé rĩ ní ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú rĩ gé ꞌdãlé rá, ꞌbo lẽ ĩmi mụkí rárá rú ku. Nóni ĩmi zịkí má ní Múngú ri.”

²⁹Mósẽ ní újázú ꞌbãgú rĩ ní kĩnĩ, “Má kãdõ mi kuú, ma koro mụ Úpí Múngú ri zị, drụ̃ sĩ, ụ́nyụ́nyụ́ bị́trị́ká rĩ pi nga mụ rá. Kộpi ĩmi ku mívé ũgalaku rĩ pi be, mívé ꞌbá rĩ pi be rá. ꞌBo lẽ mî ũꞌbã ꞌbâ mị ku, ãzini mî uga ꞌbâ ku, ádarú lẽ mî ọyụ ꞌbâ mụụ́ rọ̃bọ̃ŋọ̃ zãá Úpí Múngú ní rá.”

³⁰Mósẽ ní kúru ꞌbãgú rĩ kuzú ꞌdãgá, ĩri ní mụzú Úpí Múngú ri zịzú, ³¹Úpí Múngú ꞌo tã rĩ sụ̃ Mósẽ ní zịị́ rĩ tị́nị. Ụ́nyụ́nyụ́ rĩ pi ní ngazú fũzú ꞌbãgú rĩ vé jó agásĩ, ĩrivé ũgalaku rĩ pi vé jó agásĩ, ĩrivé ꞌbá rĩ pi vé jó agásĩ. Ụ́nyụ́nyụ́ ace ꞌdãlé ãluŋáni kuyé. ³²ꞌBo ꞌbãgú rĩ vé ẹ́sị́ gõ áwí teéte, gã ꞌbá rĩ pi ọyụgá sĩ.

Ị̃wọ̃nyọ̃kí ãnyãpá rĩ pi ũdrãá

¹Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “ꞌÍ mụ ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ vúgá ꞌdãá, ꞌí ꞌyo ĩri ní, ‘Úpí Múngú Ẽbérẽ rĩ pi vé rĩ kĩnĩ, “Mí ọyụ mávé ꞌbá rĩ pi fũú nõósĩ rá, kộpi ã mụkí ma ị̃njị̃ị́.” ²Mí gã dõ kộpi ọyụgá sĩ, ³Úpí Múngú ri drã ũnjí ĩpẽ mívé ãnyãpá rĩ pi úꞌdị́ ũdrã rá. Íꞌdózú mívé hũsánĩ, dõngí, kámĩlõ, tị́, kãbĩlõ, ndrị̃ị́ rĩ pi be, ĩri úꞌdị́ ũdrã rá. ⁴ꞌBo Úpí Múngú ri ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi vé ãnyãpá gụ̃ túngú, ĩri ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi vé rĩ gụ̃ túngú, Ĩsẽrélẽ rĩ pi vé ãnyãpá ã ũdrãkí rí ĩndĩ ku.’ ”

⁵Úpí Múngú útú sâ tã ꞌdĩri ꞌozú rĩ gí, Úpí Múngú kĩnĩ, ꞌi tã ꞌdĩri ꞌo drụ̃ sĩ. ⁶Kã caá drụ̃ ꞌdíni, Úpí Múngú ní tã rĩ ꞌozú sụ̃ ꞌí ní ꞌyoó rĩ tị́nị. ꞌBá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi vé ãnyãpá ũdrãkí céré. ꞌBo ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi vé rĩ ũdrã kuyé. ⁷ꞌBãgú rĩ ní ãgõ ụrụkọ pẽzú mụzú ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi vé ãnyãpá rĩ pi ndrezú, kộpi cakí ị́sụ́ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi vé ãnyãpá drã ãluŋáni kuyé. ꞌBo kộpi kâ ímụ́ ũlũú ꞌbãgú rĩ ní, ꞌbãgú rĩ vé ẹ́sị́ áwí nyo teéte, gã ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ọyụgá sĩ.

Ị̃wọ̃nyọ̃kí ụ̃pị́pịŋá ꞌbá rĩ pi ã rụ́ꞌbá ũꞌbãá

⁸Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ pi ní Ãrónã be kĩnĩ, “Ĩmi úmvúkí úfúrágú ãcí vũrã gá rĩ drị́ sĩ tré tré, Mósẽ ã yĩ úfúrágú rĩ ụrụ ꞌdãá, ꞌbãgú rĩ ã tẽ rí ndreé. ⁹Úfúrágú rĩ ꞌi újá ufu fụ́rụ́ndị́ rú, ĩri ayi ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ céré, ĩri ufu ụ̃pị́pịŋá rú, ĩri ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ã rụ́ꞌbá ũꞌbã, ĩvé ãnyãpá rĩ pi be, ụ̃pị́pịŋá rĩ pi ũfĩ ku ãzó rú.”

¹⁰Kúru kộpi ní úfúrágú ãcí vũrã gá rĩ úmvúzú, kộpi ní ꞌdezú mụzú ꞌbãgú rĩ vúgá ꞌdãá. Mósẽ ní úfúrágú rĩ yĩzú ụrụ ꞌdãá, sẽ ụ̃pị́pịŋá ũꞌbã ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ã rụ́ꞌbá, ãnyãpá rĩ pi be, ụ̃pị́pịŋá rĩ pi ũfĩkí kú ãzó rú. ¹¹Újógú rĩ pi ícókí pá tuú Mósẽ ẹndrẹtị gé bã ku, ãꞌdiãtãsĩyã ụ̃pị́pịŋá rĩ ní kộpi ã rụ́ꞌbá ũꞌbãá kuú ãzó rú, ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi be rĩ sĩ. ¹²ꞌBo Úpí Múngú sẽ ꞌbãgú rĩ vé ẹ́sị́ áwí teéte, gã Mósẽ pi vé tã Ãrónã be rĩ yịgá sĩ, sụ̃ Úpí Múngú ní ándúrú ꞌyoó Mósẽ ní rĩ tị́nị.

Ị̃wọ̃nyọ̃kí fí ꞌdeé

¹³Kúru Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “Drụ̃ sĩ ụ̃ꞌbụ́tị kụ̃nị̃kụ̃nị̃, ꞌí kpu mụzú ꞌbãgú rĩ vúgá ꞌdãá, ꞌí ꞌyo ĩri ní, Úpí Múngú ꞌbá Ẽbérẽ vé rĩ pi ní rií ị̃njị̃ị́ rĩ kĩnĩ, ‘Mí ọyụ mávé ꞌbá rĩ pi fũú nõósĩ rá, kộpi ã mụkí rí ma ị̃njị̃ị́. ¹⁴Mí gã dõ kộpi ọyụgá sĩ, ma wọ̃nyọ́kị́ ũnjí ĩpẽ mí drị̃gé, mívé ũgalaku rĩ pi drị̃gé, ãzini ꞌbá mívé ãngũ agá rĩ pi drị̃gé, mî nị̃ rí ꞌyozú kínĩ, ꞌbá ãzi sụ̃ụ́pi má tị́nị vũ drị̃gé nõgó ꞌdãáyo. ¹⁵Mâ ẹ́sị́ ã lẽ té dõ nĩ, ma mávé ũkpõ lũ, ma té drã ị̃wọ̃nyọ̃ mí ní, ãzini mívé ꞌbá rĩ pi ní, ĩmi té ũdrã mívé ꞌbá rĩ pi be vũ drị̃gé sĩ céré. ¹⁶ꞌBo tã má ní mi kuzú adrizú ídri rú rĩ, mî nị̃ rí mávé ũkpõ ámá ãní, mâ rụ́ ã kụ rí ayií mụzú vũ drị̃gé sĩ céré. ¹⁷ꞌBo mi drĩ ri pá tu tị́tị́ ꞌbá mávé rĩ pi drị̃gé, mí gã kộpi ọyụgá sĩ. ¹⁸Drụ̃ sĩ sâ nõri tị́nị rĩ gé, ma fí ụ̃kụ ni ꞌdeépi Ẽjẽpétõ agá nõgó kuyé ni sẽ ꞌde ũnjí ũnjí. ¹⁹ꞌÍ sẽ tãị́mbị́ mívé ũgalaku rĩ pi ní, kộpi ã mụkí ĩvé ãnyãpá rĩ pi íjị́ ꞌbá rĩ pi be ápãlá ã ndụ́gé nõó mbẽlẽ, ãꞌdiãtãsĩyã íjị́kí dõ ꞌbá rĩ pi ãnyãpá rĩ pi be kuyé, fí ri ímụ́ ꞌde, ĩri kộpi gbã ũdrã rá!’ ”

²⁰ꞌBãgú rĩ vé ũgalaku rĩ pi ã ụrụkọ ãꞌyĩkí átángá Úpí Múngú ní ꞌyoó Mósẽ tị gé rĩ rá, koro kộpi njukí mụụ́ ĩvé tụ́gẹ̃rị̃ rĩ pi íjị́ ãnyãpá rĩ pi be ápãlá ã ndụ́gé nõó. ²¹ꞌBo ꞌbá gãꞌbá tã Úpí Múngú ní ꞌyoó rĩ yịgá sĩ rĩ pi, kukí ĩvé tụ́gẹ̃rị̃ rĩ pi, ãnyãpá rĩ pi be kú ãmvé ꞌdãá.

²²Kúru Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “Mí inga mívé túré suú ụrụ ꞌdãá, fí ã ꞌde rí ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ céré, fí rĩ ã gbã rí ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi, ĩvé ãnyãpá rĩ pi be, ngá ọ́mvụ́ agá rĩ pi be céré.” ²³Mósẽ kã ívé túré rĩ ingaá suú ụrụ ꞌdãá, Úpí Múngú ní fí ĩpẽzú ũvi be, ãngũ rĩ ga lọ́kụ́ ụrụ ꞌdãá cĩmgbá ícázú vũgá nõó. Úpí Múngú ĩpẽ fí ꞌdeé ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ céré. ²⁴Fí rĩ ꞌde, ãngũ rĩ ga lọ́kụ́lọ́kụ́. Ũlí vịị́pi ũkpõ be ꞌdãri, ị́nọ́gọ́sị́ ni vị drĩ ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agá kuyé. ²⁵Fí ꞌdeépi ꞌdãri gbã ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ãnyãpá rĩ pi be ũnjí ũnjí, gbã kộpivé ngá ọ́mvụ́ agá rĩ pi rúwí rúwí, gbã pẹtị rĩ pi ũŋõó vũgá. ²⁶Vũrã fí rĩ ní ꞌdezú kuyé rĩ ꞌyéŋá Gõsénĩ vé rĩ. Gõsénĩ ri vũrã ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní adrizú rĩ.

²⁷ꞌBãgú rĩ ní tị pẽzú Mósẽ pi vú sĩ Ãrónã be. Ĩri ní ꞌyozú kộpi ní kĩnĩ, “Ẹ̃ndẹ́pị á ꞌo ũnjí, tã Úpí Múngú vé rĩ ĩri pịrị, ma ꞌbá mávé rĩ pi be, tã ꞌbá ní ꞌoó rĩ adri pịrị kuyé. ²⁸Ĩmi zịkí Úpí Múngú ri, fí ꞌdeépi ũvi be ꞌdĩri ã tu pá rá. Ma ĩmi ọyụ fũ mụzú rá, ĩmi gõkí adrií nõgó dị̃ị́ ku.” ²⁹Mósẽ ní újázú ĩri ní kĩnĩ, “Má kãdõ fũú kụ̃rụ́ rĩ agá nõósĩ, ma koro mụ Múngú ri mã drị́ ị̃rị̃ sĩ, ma ĩri zị, ũvi rĩ pá tu rá, fí rĩ vé ꞌdengárá, ĩri kpá pá tu rá. Mi kúru nị̃ ámá ꞌyozú kínĩ, vũ nõri ẹ̃ndẹ́pị Úpí Múngú vé ni. ³⁰ꞌBo á nị̃ rá, mi mívé ũgalaku rĩ pi be, ĩmi rukí Úpí Múngú ri kuyé.”

³¹Fí rĩ gbã ngá ĩ ní saása rĩ pi rúwí rúwí, ị́sụ́zú ụrụkọꞌbée ũꞌa be, ụrụkọꞌbée zokí fũ gí. ³²ꞌBo fí rĩ gbã ũndú rĩ pi kuyé, ãꞌdiãtãsĩyã ũndú rĩ pi kakí vúlé rú.

³³Mósẽ ní kúru ꞌbãgú rĩ kuzú, ĩri ní ꞌdezú fũzú kụ̃rụ́ rĩ agásĩ ãmvé, ĩri ní Úpí Múngú ri mãzú drị́ ị̃rị̃ sĩ, ĩri ní Múngú ri zịzú, ũvi rĩ vé gangárá, ãzini fí rĩ vé ꞌdengárá ní pá tuzú, yị̃ị́gọ́ rĩ ní ãtĩzú. ³⁴ꞌBãgú rĩ kã ndreé yị̃ị́gọ́ rĩ vé ꞌdịngárá, fí rĩ vé ꞌdengárá, ãzini ũvi rĩ vé gangárá tu pá gí, ꞌbãgú rĩ pi ívé ũgalaku rĩ pi be, kộpi gõkí ꞌdeé rií ũnjĩkãnyã ꞌoó dị̃ị́, kộpi ẽ ẹ́sị́ gõ teéte. ³⁵ꞌBãgú rĩ gã ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ọyụgá sĩ, sụ̃ Úpí Múngú ní ándúrú ꞌyoó Mósẽ ní rĩ tị́nị.

Ị̃wọ̃nyọ̃kí úmbí ꞌdeé

¹Kúru Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “ꞌÍ gõ mụụ́ ꞌbãgú rĩ vú ꞌdãá, á ꞌo ꞌbãgú rĩ vé ẹ́sị́ teéte, ívé ũgalaku rĩ pi be gí, mâ ꞌo rí tã ãyãzú ãyãyã ni pi ãní kộpi ãsámvú gé, ²tã má ní ꞌoó ãyãzú ãyãyã ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ãsámvú gé kộpi ĩrĩŋãzú ꞌdĩri, ĩmi ũlũkí rí úꞌdógúꞌdógú ni ĩmivé anjiŋá rĩ pi ní, ãzini kộpivé anjiŋá rĩ pi ní, ĩmi nị̃kí rí ꞌyozú kínĩ, ma Úpí Múngú ꞌi.”

³Kúru Mósẽ pi ní ꞌdezú mụzú Ãrónã be ꞌbãgú rĩ vũgá ꞌdãá, kộpi ní ꞌyozú ꞌbãgú rĩ ní kínĩ, “Úpí Múngú Ẽbérẽ rĩ pi ní rií ị̃njị̃ị́ rĩ kĩnĩ, ‘Ngá sẽépi mî drị̃ ní adrizú ũkpó ũkpó, mí ní ma ị̃njị̃zú ku rĩ ãꞌdi? Mí ọyụ ꞌbá mávé rĩ pi mụụ́, kộpi ã mụkí rí ma ị̃njị̃ị́ bẽnĩ. ⁴ꞌÍ gã dõ kộpi ọyụgá sĩ, ꞌí ndre múké! Drụ̃ sĩ, ma úmbí ĩpẽ mívé ãngũ agá. ⁵Kộpi nyọ̃ọ́kụ́ rĩ ẽ drị̃ ĩmũlũ céré. Kộpi mívé ngá ẽ ị̃mbị́tã fí ní izaá kuyé rĩ nya ngá ọ́mvụ́ agá rĩ pi be céré. ⁶Kộpi ĩ tõ ĩmivé jó agásĩ, ũgalaku rĩ pi vé jó agásĩ, ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi vé jó agásĩ céré, úmbí ímụ́pi ꞌdeépi ꞌdĩri, ụ̃kụ ni ꞌde drĩ ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agá ꞌdíni kuyé, íꞌdózú lókí ĩmi ẹ́ꞌbị́pị́ị ní rizú adrizú ãngũ rĩ agá rĩ gé.’ ” Kúru Mósẽ ní ꞌi újázú, ĩri ní ꞌdezú mụzú ꞌbãgú rĩ ẹndrẹtị gé ꞌdĩísĩ rá.

⁷ꞌBãgú rĩ vé ũgalaku rĩ pi ní ꞌyozú ꞌbãgú rĩ ní kínĩ, “Mí lẽ ꞌbâ nyakí ĩzãngã rĩ ágó ꞌdĩri drị́gé caá gbụ ngọ̃tụ́? Mí ọyụ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi mụụ́ ꞌdĩísĩ rá, kộpi ã mụkí rí ĩvé Úpí Múngú ri ị̃njị̃ị́. Mí nị̃ kuyé ꞌyozú kínĩ, Ẽjẽpétõ ábá gí?”

⁸Kúru ũgalaku rĩ pi ní Mósẽ pi zịzú Ãrónã be ĩgõzú ꞌbãgú rĩ vúgá nõlé, ꞌbãgú rĩ ní ꞌyozú kộpi ní kĩnĩ, “Múké, ĩmi ícó mụ ĩmivé Úpí Múngú ri ị̃njị̃ rá. ꞌBo ꞌí lũ má ní, ãꞌdi pi mụ nĩ?”

⁹Mósẽ ní újázú ꞌbãgú rĩ ní kĩnĩ, “ꞌBâ mụ ꞌbávé anjiŋá rĩ pi be, ꞌbá ãká rú rĩ pi be, anji ãgõ rĩ pi be, anji ũkú rĩ pi be, kãbĩlõ rĩ pi be, ndrị̃ị́ rĩ pi be, tị́ rĩ pi be, ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbâ mụ ụ̃mụ̃ údé Úpí Múngú ri ị̃njị̃zú.”

¹⁰ꞌBãgú rĩ ní ꞌyozú kĩnĩ, “Má ọyụ dõ ĩmi mụụ́ ĩmivé ũkú rĩ pi be, anjiŋá rĩ pi be gí, Úpí Múngú ã adri ĩmi be! Tã ĩmi ní rií ụ̃sụ̃ụ́ rĩ adri múké ku. ¹¹Á lẽ ku ĩmi ní mụzú céré! Á lẽ ꞌyéŋá ãgõ rĩ pi ã mụkí nĩ, kộpi ã mụkí rí Úpí Múngú rĩ ị̃njị̃ị́ sụ̃ mí ní zịị́ rĩ tị́nị.” Kúru ꞌbãgú rĩ ní Mósẽ pi drozú fũzú Ãrónã be ꞌí andregá sĩ ãmvé.

¹²Kúru Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “Mí inga mívé túré suú ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ drị̃gé ꞌdãá, úmbí ẽ ĩmũlũ rí ãngũ rĩ, kộpi ã nyakí rí ngá ọ́mvụ́ agá rĩ pi, ãzini ngá ị̃mbị́tã fí ní gbãá kuyé rĩ pi céré ꞌdĩísĩ rá.”

¹³Kúru Mósẽ ní ívé túré ingazú suzú ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ drị̃gé ꞌdãá, Úpí Múngú ní ũlí ĩpẽzú ãngũ rĩ agá ụ̃tụ́ ní ĩfũngárá gálésĩla, ũlí rĩ vị ụ̃tụ́ njị̃ị́, ị́nị́ŋá be rã. Kã mụụ́ caá ụ̃ꞌbụ́tịŋá gá, ị́sụ́ ũlí rĩ ívị́ úmbí rĩ pi íjị́ gí. ¹⁴Úmbí rĩ ꞌde, ĩmũlũ ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ ẽ drị̃ céré. Úmbí ꞌdeépi ꞌdãri, ụ̃kụ ni ꞌde drĩ ꞌdáni kuyé, gõ kpá ꞌdeé dị̃ị́ ku. ¹⁵Úmbí rĩ pi ĩmũlũkí ãngũ rĩ nịị́ kuú gị̃. Kộpi nyakí ngá ẽ ị̃mbị́tã fí rĩ ní gbãá kuyé ọ́mvụ́ agásĩ rĩ pi, pẹtị ũꞌa rĩ pi be céré, ngá ọ́mvụ́ agá rĩ pi, pẹtị rĩ pi be, kộpi ẽ bị́ gõ adrií ꞌdãáyo ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agá.

¹⁶Koro ꞌbãgú rĩ ní Mósẽ pi zịzú ímụ́zú Ãrónã be. Ĩri ní ꞌyozú kộpi ní kĩnĩ, “Á ꞌo ũnjí Úpí Múngú ĩmivé rĩ ẹndrẹtị gé, ãzini ĩmi ẹndrẹtị gé. ¹⁷Ĩmi trũkí ma mávé ũnjĩkãnyã agásĩ dị̃ị́, ĩmi zịkí má ní Úpí Múngú ĩmivé rĩ, ã ꞌdụ rí wọ̃nyọ́kị́ ũnjí nõri mâ rụ́ꞌbá gá sĩ rá.”

¹⁸Kúru Mósẽ ní ꞌbãgú rĩ kuzú, ĩri ní mụzú Úpí Múngú ri zịzú. ¹⁹Úpí Múngú ní ũlí rĩ újázú, ũlí rĩ gõ íꞌdó vịị́ ũkpõ be ụ̃tụ́ ní ꞌdengárá gálésĩla, gõ úmbí rĩ pi vịị́ mụzú Yị̃ị́ Tafu Ika10:19 Yị̃ị́ Tafu Ika: Yị̃ị́ Tafu Ika ꞌdĩri, ĩ kpá zị Yị̃ị́ Tafu Lómí be ni. rĩ gé ꞌdãá. Úmbí ace ãluŋáni ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agá ꞌdãá kuyé. ²⁰ꞌBo Úpí Múngú sẽ ꞌbãgú rĩ vé ẹ́sị́ gõ teéte, gã ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ọyụgá sĩ.

Ị̃wọ̃nyọ̃kí ãngũ rĩ bĩí nịị́ kuú cịcị

²¹Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “ꞌÍ su mî drị́ ꞌbụ̃ gé ꞌdãá, ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ ã bĩ rí nịị́ kuú cịcị,10:21 Ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ ã nị rí kú cịcị: Múngú sẽ ụ̃tụ́ rĩ bĩí nịị́ kuú cịcị, ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ní ụ̃tụ́ rĩ ị̃njị̃ị́ ĩvé múngú ãzi rú rĩ sĩ. ꞌbá ãzi ã ndre rí ãngũ ãní ku.” ²²Kúru Mósẽ ní ꞌî drị́ suzú ꞌbụ̃ gé ꞌdãá, ãngũ rĩ ní bĩzú nịzú cịcị, ꞌdụ caá ụ́ꞌdụ́ na, ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agá sĩ céré. ²³ꞌBá ãzi ndre ọ́gụ́pị ã rụ́ꞌbá ku, ꞌbá ãzi tu ẹ̃cị̃ ku. ꞌBo vũrã ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní adrizú rĩ gé, ãngũ rĩ ụ̃tụ́ŋá rú.

²⁴Kúru ꞌbãgú rĩ ní Mósẽ ri zịzú ímụ́zú ꞌí vúgá nõó, ĩri ní ꞌyozú kĩnĩ, “Ĩmi mụkí Úpí Múngú ri ị̃njị̃ị́ ĩyí. Ĩmi ícó mụ ĩmivé ũkú rĩ pi be, anjiŋá rĩ pi be rá, ꞌbo ĩmi kukí ĩmivé kãbĩlõ rĩ pi, ndrị̃ị́ rĩ pi, tị́ rĩ pi be adrií nõgó.”

²⁵ꞌBo Mósẽ ní ꞌyozú kĩnĩ, “Mí ọyụ ꞌbá ní ãnyãpá rĩ pi, ꞌbâ jịkí rí zãá ꞌbávé Úpí Múngú ní rọ̃bọ̃ŋọ̃ rú. ²⁶ꞌBâ ꞌbávé ãnyãpá rĩ pi jị céré mụzú ĩndĩ, ꞌbá ícókí ãzi ni kuú vúlé ku. ꞌBâ ụrụkọꞌbée zã ꞌbávé Úpí Múngú ri ị̃njị̃zú ãní, ꞌbo ꞌbá nị̃kí drĩ kuyé, ꞌbâ ãnyãpá ngõri zã Múngú ní rọ̃bọ̃ŋọ̃ rú, cĩmgbá ꞌbá ní cazú ꞌdãlé rĩ gé.”

²⁷ꞌBo Úpí Múngú sẽ ꞌbãgú rĩ vé ẹ́sị́ gõ teéte, ꞌbãgú rĩ gã kộpi ọyụgá sĩ. ²⁸ꞌBãgú rĩ ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “ꞌÍ dẹ̃ mi má ẹndrẹtị gé ꞌdĩísĩ rá! Mî nị̃ múké, lẽ mî gõ índré má ẹndrẹtị gé dị̃ị́ ku! ꞌÍ gõ dõ ímụ́ má vúgá nõó dị̃ị́, mi drã rá!”

²⁹Mósẽ ní újázú ĩri ní kĩnĩ, “Ĩri múké, sụ̃ mí ní ꞌyoó rĩ tị́nị, má ícó índré mí ẹndrẹtị gé dị̃ị́ ku!”

Ị̃wọ̃nyọ̃kí anji kãyú rĩ pi ũdrãá

¹Kúru Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “Á lẽ wọ̃nyọ́kị́ ãzi ũnjí ni ĩpẽé ãlu ꞌbãgú rĩ drị̃gé, ívé ꞌbá Ẽjẽpétõ agá rĩ pi be. Tã ꞌdĩri ã vụ́drị̃ gé, ꞌbãgú rĩ ĩmi ọyụ mụzú rá. Ĩri ĩmi dro fũ ãngũ rĩ agásĩ rá. ²ꞌÍ mụ lũú ãgõ Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní, ãzini ũkú rĩ pi ní kínĩ, kộpi ã mụkí ngá ĩ ní údé aya ọ́gụ́ꞌbá ọ́gụ́ọ̃gụ̃ ni pi sĩ, ãzini dábũ sĩ ni pi zịị́ ꞌbá adriꞌbá ĩvé jó gãrã gá rĩ pi vúgá.” ³Úpí Múngú sẽ ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ị̃njị̃kí ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ị̃njị̃njị̃. Mósẽ ri Ẽjẽpétõ gá ꞌdãá ꞌbá ãmbúgú, ꞌbãgú rĩ vé ũgalaku rĩ pi ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi be, ị̃njị̃kí ĩri ị̃njị̃njị̃.

⁴Kúru Mósẽ ní ꞌyozú ꞌbãgú rĩ ní kĩnĩ, “Úpí Múngú kĩnĩ, ‘Kãdõ mụụ́ caá ị́nị́ŋá ágágá, ma ẹlị mụzú ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ. ⁵Anji ãgõ ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ní tịị́ kãyú rĩ pi céré ímụ́ ũdrã rá, ꞌbãgú rĩ vé mvá kãyú ímụ́pi úrípi lúpá mãlũngã vé rĩ drị̃gé rĩ íꞌdó drã nĩ, anji kãyú rĩ pi ũdrã cĩmgbá cazú tụ́gẹ̃rị̃ riípi ngá ꞌyịị́pi rĩ vé mvá ágó kãyú rĩ vúgá, ãzini ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi vé ãnyãpá rĩ pi vé anji ãgõ kãyú rĩ pi kpá céré ímụ́ ũdrã rá. ⁶Ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ céré, ꞌbá rĩ pi ímụ́ lụ̃ụ́lụ́ ga, lụ̃ụ́lụ́ ĩ ní ímụ́ gaá ꞌdĩri, ụ̃kụ ni gakí drĩ ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agá kuyé, ꞌbo lụ̃ụ́lụ́ sụ̃ ꞌdĩri tị́nị ícókí gõó gaá dị̃ị́ ku. ⁷ꞌBo ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ãsámvú gé ꞌdãá, ãngũ rĩ újí ku kíri, ũcógú ágbó ꞌbá ãzi sĩ ku, dõku ágbó ãnyãpá sĩ ku.’ Kúru ĩmi ícó nị̃ ámá ꞌyozú kínĩ, Úpí Múngú ri ẹ́sị́ múké ꞌbã ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní, ĩmi ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi, ĩri ĩmi ĩrĩŋã rá. ⁸Ũgalaku Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ãrẽvú céré ímụ́ kũmũcí ũtị̃ má ẹndrẹtị gé, kộpi ma mã drị́ ị̃rị̃ sĩ, kộpi ꞌyo, mâ jị mávé ꞌbá rĩ pi mụzú. Tã ꞌdĩri ã vụ́drị̃ gé, ma kúru ꞌde mụ.” Jĩkó ní ꞌdeé Mósẽ agá rĩ sĩ, ĩri ní ꞌbãgú rĩ kuzú, ĩri ní fũzú mụzú ãmvé.

⁹Úpí Múngú ꞌyo ándúrú Mósẽ ní kĩnĩ, “ꞌBãgú rĩ ícó ĩmi yịị́ ku. Kúru ĩri sẽ ma tã ãyãzú ãyãyã ni pi ꞌo tré ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agá.” ¹⁰Mósẽ pi Ãrónã be ꞌokí tã ãyãzú ãyãyã ꞌdĩꞌbée céré ꞌbãgú rĩ ẹndrẹtị gé rá, ꞌbo Úpí Múngú sẽ ꞌbãgú rĩ ẹ́sị́ gõ teéte, lẽ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ọyụụ́ fụụ́ ívé ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ ku.

Múngú ẹlị ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi vé jó tị gé sĩ

¹Kúru Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ pi ní Ãrónã be Ẽjẽpétõ gá ꞌdãlé kĩnĩ, ²“Mbãá nõri ĩri adri ĩmi ní mbãá ĩmi ní íꞌdózú ĩmivé ílí lãzú rĩ. ³Mí áyú ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní céré kínĩ, ụ́ꞌdụ́ mụdrị́ mbãá nõri vé rĩ gé, ꞌbẹ̃tị́ ãlu ãlu ẽ íꞌdụ́ kãbĩlõ mvá dõku ndrị̃ị́ mbaápi fõlõ ni. ⁴Dõ ꞌbá rĩ pi vé kãlãfe ꞌbẹ̃tị́ ꞌdĩgé rĩ mãdãŋá, ícókí kãbĩlõ rĩ nyaá dẹẹ́ céré ku, kộpi ã úmúkí ĩ ꞌbẹ̃tị́ ãzi ĩnyiŋáŋá ni be, kộpi ẽ ĩpẽkí kãbĩlõ ĩ ní ícó nyaá céré rá ni. ⁵Ãnyãpá ĩmi ní ĩpẽé rĩ ã adri kãbĩlõ ágó, dõku ndrị̃ị́ ágó adriípi ílí be ãlu, rụ́ꞌbá be múké ni. ⁶Ĩmi ũtẽkí kộpi múké cĩmgbá cazú ụ́ꞌdụ́ mụdrị́ drị̃ ni sụ mbãá ꞌdĩri vé rĩ agá, kúru ꞌbẹ̃tị́ ãlu ãlu Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ã úlị́kí kãbĩlõ rĩ pi ndrị̃ị́ rĩ pi be, ụ̃tụ́ rĩ ní ꞌdengárá gá nyã rĩ gé ꞌdĩgé. ⁷Kộpi ẽ íꞌdụ́kí kãbĩlõ rĩ vé ãrí, dõku ndrị̃ị́ rĩ vé ãrí ũbẽé jó kộpi ní ngá nyazú rĩ vé kẹ̃ẹ́tị ẽ ẹ̃rị̃fe ị̃rị̃ ꞌdĩꞌbée ã rụ́ꞌbá gá sĩ, ãzini ụrụ rĩ ã rụ́ꞌbá gá. ⁸Ị́nị́ŋá ãlu ãlu ꞌdãri sĩ, kộpi ã úzókí kãbĩlõ rĩ vé zãá, dõku ndrị̃ị́ rĩ vé zãá úzózõ, ã nyakí pánga ĩ ní áꞌdí ãkụ́fị́ ãkó ni sĩ, tị́bị́ nị̃ị́ draápi dradra ni sĩ. ⁹à nyakí zãá rĩ ụ́bụ̃rụ́ ku, dõku ã áꞌdíkí áꞌdí ãꞌdi ku. à úzókí céré úzózõ, drị̃ ni pi, pá ni pi, fí ni pi, úgú ni pi be céré ã úzókí úzózõ. ¹⁰à kukí zãá rĩ ẽ ị̃mbị́tã caá drụ̃ ụ̃ꞌbụ́tịŋá gá ku. Zãá rĩ ẽ ị̃mbị́tã ace dõ rá, ã zãkí veé ꞌdĩísĩ rá. ¹¹Ĩmi kãdõ rií ínyá rĩ nyaá, ĩmi trakí ĩmivé bõngó akoó rụ̃kụ̃ rĩ pi úsú ĩmivé gõ rụ́ꞌbá gá, ĩmi úsúkí mọ̃rọ̃kụ́ ĩmi pá gá, ĩmi íꞌdụ́kí ĩmivé túré rụụ́ kuú ĩmi drị́gé. Ĩmi nyakí ínyá rĩ mbẽlẽ mbẽlẽ, Ụ́ꞌdụ́ ꞌdĩri Úpí Múngú ní Ẹlịzú Jó rĩ pi tị gé sĩ rĩ.

¹²“Ị́nị́ŋá ãlu ãlu ꞌdãri sĩ, ma ímụ́ ẹlị trãá ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ, ma ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi vé anji ãgõ tịlé kãyú rĩ pi úꞌdị́ ãnyãpá ãgõ kãyú rĩ pi be céré, ma múngú Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ĩrĩŋã rá, ãꞌdiãtãsĩyã ma Úpí Múngú ꞌi. ¹³Ãrí ĩmi ní ũbẽé kẹ̃ẹ́tị ẹ̃rị̃fe gá sĩ rĩ pi, ĩri lũ ꞌyozú kínĩ, jó ĩmi ní rizú adrizú rĩ pi ꞌdĩ. Má kãdõ ãrí ĩmi ní ũbẽé rĩ ndreé, ma ẹlị ĩmi drị̃gé sĩ. Má kãdõ ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi vé anji ãgõ kãyú rĩ pi úꞌdị́, má ícó ĩmivé anji ãgõ úꞌdị́ ku.

¹⁴“Ụ́ꞌdụ́ ꞌdĩri lẽ ĩmi ꞌbãkí tã ni kú ĩmi drị̃gé, ílí ãlu ãlu, lẽ úyú ĩmivé rĩ pi ã rikí ụ̃mụ̃ ꞌdĩri nyaá Úpí Múngú ri ị̃njị̃zú. ¹⁵Ụ́ꞌdụ́ ẹ́zị̂rị̃, lẽ ĩmi nyakí pánga ĩ ní áꞌdílé ãkụ́fị́ ãkó ni áyu. Ụ́ꞌdụ́ ẹ́zị̂rị̃ ꞌdĩꞌbée vé íꞌdóngárá gá, lẽ ĩmi uꞌdụkí ãkụ́fị́ ĩmivé jó agá rĩ pi céré ãmvé, ꞌbá pánga ãkụ́fị́ be ni nyaápi ãkã ụ́ꞌdụ́ ẹ́zị̂rị̃ ꞌdĩri agá rĩ, ĩ ĩri gụ̃ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ãsámvú gé sĩ ãmvé. ¹⁶Ụ́ꞌdụ́ ãlu rĩ gé, lẽ ĩmi úmúkí ĩmi trụ́ Múngú ri ị̃njị̃ị́, ãzini ụ́ꞌdụ́ ẹ́zị̂rị̃ rĩ gé, lẽ ĩmi úmúkí ĩmi trụ́ Úpí Múngú ri ị̃njị̃ị́. Ụ́ꞌdụ́ ị̃rị̃ ꞌdĩꞌbée agá, lẽ ꞌbá ãzi ã nga ẹ̃zị́ ku. Ngá ĩmi ní ícó ꞌoó rá rĩ, ꞌyéŋá ĩmi ínyá áꞌdí áyu.

¹⁷“Ĩmi údékí ụ̃mụ̃, ĩmi áꞌdíkí pánga ãkụ́fị́ ãkó ni ĩmi nyakí, ĩmi ígákí rí ụ́ꞌdụ́ má ní ĩmi íjị́zú ĩfũzú ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ ꞌdãri ãní. Ụ̃mụ̃ ꞌdĩri ĩmi nyakí ĩri mụzú ílí ãlu ãlu vú sĩ céré. ¹⁸Mbãá ílí rĩ ní íꞌdózú rĩ vé ụ́ꞌdụ́ kãdõ caá mụdrị́ drị̃ ni sụ rĩ vé ũndréŋá gá, ĩmi nyakí pánga áꞌdílé ãkụ́fị́ ãkó ni cĩmgbá cazú ụ́ꞌdụ́ pụ̃kụ́ ị̃rị̃ drị̃ ni ãlu vé ũndréŋá gá. ¹⁹Ụ́ꞌdụ́ ẹ́zị̂rị̃ ꞌdĩri agá, lẽ ẽ ị́sụ́kí ãkụ́fị́ jó ĩmivé rĩ pi agásĩ ku. ꞌBá pánga ãkụ́fị́ be ni nyaápi ụ́ꞌdụ́ ẹ́zị̂rị̃ ꞌdĩri agá ãkã rĩ, dõ ĩri Ĩsẽrélẽgú yã dõku jãkã yã, ĩ ĩri gụ̃ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ãsámvú gé sĩ ãmvé. ²⁰Vũrã céré ĩmi ní adrizú rĩ pi gé sĩ, ụ́ꞌdụ́ ẹ́zị̂rị̃ ꞌdĩri agá, ꞌbá ãzi ã nya ngá ãkụ́fị́ be ni ku, ã nyakí pánga áꞌdílé ãkụ́fị́ ãkó ni áyu.”

Mósẽ ũlũ tã Múngú ní ímbá ꞌí ní rĩ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní

²¹Kúru Mósẽ ní ꞌbá ambugu Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi zịzú ímụ́zú ꞌí vúgá nõó, ĩri ní ꞌyozú kộpi ní kĩnĩ, “Lẽ ꞌbẹ̃tị́ ãlu ãlu ẽ ĩpẽ ãnyãpá ĩ ní lẽé úlị́ Ụ́ꞌdụ́ Múngú ní Ẹlịzú Jó rĩ pi tị gé sĩ rĩ. ²²Ĩmi ꞌbãkí kãbĩlõ rĩ pi vé ãrí, dõku ndrị̃ị́ rĩ pi vé ãrí raá ĩgãŋá agá, ĩmi íꞌdụ́kí ị̃bị́bị́, ĩmi sukí ãrí rĩ agá ꞌdãá, ĩmi ũbẽkí ãrí rĩ kẹ̃ẹ́tị ẽ ẹ̃rị̃fe ị̃rị̃ ꞌdĩꞌbée ã rụ́ꞌbá gá sĩ, ãzini ụrụ rĩ ã rụ́ꞌbá gá. ꞌBá ãzi ẽ ĩfũ ívé jó agásĩ ãmvé ku cĩmgbá ụ̃ꞌbụ́tịŋá gá. ²³Úpí Múngú kãdõ ẹlịị́ mụụ́ ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ, rií ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi úꞌdị́, ĩri ãrí ĩmi ní ũbẽé kẹ̃ẹ́tị ẹ̃rị̃fe ụrụ rĩ ã rụ́ꞌbá gá, ãzini ẹ̃rị̃fe ị̃rị̃ ꞌdĩꞌbée ã rụ́ꞌbá gá rĩ ndre. Mãlãyíkã Múngú ní ímụ́ ĩpẽé ãngũ úꞌdị́pi rĩ ícó fií ĩmivé jó agá ĩmivé anji ãgõ kãyú rĩ pi úꞌdị́ ku.

²⁴“Tã má ní ũlũú ĩmi ní ꞌdĩri, lẽ ĩmi ꞌdụkí tã ni ngaá mụzú nyonyo, íꞌdózú ĩmi vúgá, cazú ĩmivé úyú rĩ pi vúgá. ²⁵Ĩmi kádõ caá ãngũ Úpí Múngú ní ẹzịị́, ĩri ní lẽé sẽé ĩmi ní rĩ gé ꞌdãá, lẽ ĩmi rikí ụ̃mụ̃ rĩ vé tã ꞌoó mụzú dị̃ị́ dị̃ị́. ²⁶Anji ĩmivé rĩ pi zịkí dõ ĩmi kínĩ, ‘Ụ̃mụ̃ ꞌbá ní rií ꞌoó nõri vé ífífí ãꞌdi?’ ²⁷Ĩmi ũlũkí kộpi ní ꞌdíni, ‘ꞌBâ ri ụ̃mụ̃ Ụ́ꞌdụ́ Múngú ní Ẹlịzú Jó rĩ pi tị gé sĩ rĩ vé rĩ nya Úpí ri ị̃njị̃zú, Úpí Múngú kã rií ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi úꞌdị́, ẹlị ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé adriꞌbá Ẽjẽpétõ agá rĩ pi vé jó drị̃gé sĩ, úló ꞌbá ãzi ã rụ́ꞌbá ãluŋáni kuyé.’ ” ꞌBá rĩ pi kâ tã Mósẽ ní ũlũú rĩ yịị́, kộpi ní drị̃ sị̃zú Múngú ri ị̃njị̃zú. ²⁸ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ꞌdụkí tã rĩ ngaá sụ̃ Úpí Múngú ní ẹzịị́ Mósẽ pi ní Ãrónã be rĩ tị́nị.

Anji kãyú rĩ pi vé ũdrãngárá

²⁹Kã adrií ị́nị́ŋá ágágá, Úpí Múngú ní ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi vé anji ãgõ kãyú rĩ pi úꞌdị́zú, íꞌdó ꞌbãgú mãlũngã rụụ́pi rĩ vé mvá ágó kãyú rĩ ꞌdịị́ drãá, úꞌdị́ anji ãgõ kãyú rĩ pi cĩmgbá cazú ꞌbá ĩ ní ꞌyĩí kuú ꞌbụ́ agá rĩ vé mvá ágó kãyú rĩ vúgá, ãzini úꞌdị́ ãnyãpá rĩ pi vé anji tịlé kãyú rĩ pi ũdrãá céré. ³⁰Ị́nị́ŋá ꞌdãri sĩ, ꞌbãgú rĩ ívé ũgalaku rĩ pi be, ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi be arukí ụ́ꞌdụ́ gélésĩ, kộpi ní íꞌdózú lụ̃ụ́lụ́ gazú ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agá ꞌdãá, ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbẹ̃tị́ ãzi ãvũ ní drãá ꞌa ni gé kuyé ni ꞌdãáyo.

ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi vé fũngárá Ẽjẽpétõ agásĩ rĩ

³¹Ị́nị́ŋá ꞌdãri sĩ, ꞌbãgú rĩ ní Mósẽ pi zịzú Ãrónã be ímụ́zú ꞌí vúgá nõó, ĩri ní ꞌyozú kĩnĩ, “Ĩmi ĩmivé ꞌbá ĩsẽrélẽ vé rĩ pi be, ĩmi ngakí fũú mávé ꞌbá rĩ pi ãsámvú gé sĩ ꞌdĩísĩ rá, ĩmi mụkí ĩmivé Úpí Múngú ĩmi ní tã ni zịị́ má tị gé rĩ ị̃njị̃ị́. ³²Ĩmi ꞌdụkí ĩmivé kãbĩlõ, ndrị̃ị́, tị́ rĩ pi be céré mụzú ĩndĩ. ꞌBo ĩmi kukí má ní tãkíri ũgbále.”

³³ꞌBá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ní ꞌyozú ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní kínĩ, “Ĩmi fũkí ꞌbávé ãngũ agásĩ mbẽlẽ mbẽlẽ, ĩmi fũkí dõ kuyé, ꞌbâ céré ũdrã rá.” ³⁴Kúru ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní fúndru ĩ ní usaá yị̃ị́ sĩ, ĩ ní drĩ ãkụ́fị́ yĩí ꞌa ni gé kuyé ni íꞌdụ́zú ũdãzú lãálã rĩ pi agásĩ, kộpi ní lãálã rĩ pi úmbézú bõngó sĩ, kộpi ní uꞌdụzú ꞌbãzú ĩ kị́dị́ gé, kộpi ní ꞌdezú mụzú. ³⁵ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ꞌdụkí tã rĩ ngaá sụ̃ Mósẽ ní ũlũú ĩ ní rĩ tị́nị, kộpi zịkí ngá ĩ ní údé dábũ sĩ ni pi, aya ọ́gụ́ꞌbá ọ́gụ́ọ̃gụ̃ sĩ ni pi, bõngó ũnyĩ be ni pi be ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi vúgá. ³⁶Úpí Múngú sẽ ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ꞌbãkí ẹ́sị́ múké ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní, kộpi sẽkí ngá ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní zịị́ rĩ pi rá, sâ kộpi ní fũzú Ẽjẽpétõ agásĩ rĩ gé, kộpi ꞌdụkí ãꞌbú Ẽjẽpétõ vé rĩ pi mụzú ĩndĩ.

³⁷Ị́nị́ŋá ꞌdãri sĩ, ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi íꞌdókí ẹ̃cị̃ tuú kụ̃rụ́ Rãmãsésẽ vé rĩ gé, cĩmgbá cazú kụ̃rụ́ Sõkótõ vé rĩ gé. ꞌBá mụꞌbá rĩ pi élĩfũ mụ̃dụ̃rụ̃lụ̃ ázíyá (600,000), ꞌdĩꞌbée céré ãgõ, ꞌbo lãkí ũkú rĩ pi anjiŋá rĩ pi be kuyé. ³⁸ꞌBá ụrụkọ kárákará ꞌdekí mụụ́ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi vúgá sĩ ĩndĩ. Tị́, ndrị̃ị́, ãzini kãbĩlõ kárákará ꞌdekí mụzú ĩndĩ. ³⁹Kộpi ní fúndru ĩ ní usaá yị̃ị́ sĩ ãkụ́fị́ ãkó ĩ ní íjị́ Ẽjẽpétõ gálésĩ rĩ ꞌbãzú áꞌdízú pánga rú. Ãꞌdiãtãsĩyã ídrókí kộpi ĩfũú ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agá ꞌdãásĩ, kộpi ị́sụ́kí sâ ínyá áꞌdízú ni kuyé.

⁴⁰ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi adrikí Ẽjẽpétõ agá ꞌdãlé caá ílí mụ̃dụ̃rụ̃lụ̃ sụ pụ̃kụ́ na (430). ⁴¹Ílí mụ̃dụ̃rụ̃lụ̃ sụ pụ̃kụ́ na (430) ꞌdĩri vé ụ̃dụ̃ gé, Úpí Múngú vé ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní fũzú ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ úyú ĩvé rĩ vú sĩ. ⁴²Ị́nị́ŋá ꞌdãri sĩ, Úpí Múngú ꞌbã mị kộpi ndrezú, íjị́ kộpi ĩfũú ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ rá. Ílí ãlu ãlu, lẽ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ẽ ígákí ị́nị́ŋá ꞌdãri vé tã, kộpi ã rikí Úpí Múngú ri ị̃njị̃ị́ úyú ĩvé rĩ pi be.

Ụ́ꞌdụ́ Múngú ní Ẹlịzú Jó rĩ pi tị gé sĩ rĩ vé tã

⁴³Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ pi ní Ãrónã be kĩnĩ, “Tãị́mbị́ Ụ́ꞌdụ́ Múngú ní Ẹlịzú Jó rĩ pi tị gé sĩ rĩ pi ꞌdĩ:

“Lẽ jãkãgú ã nya ụ̃mụ̃ rĩ ku. ⁴⁴Tụ́gẹ̃rị̃ mí ní jeé, mí ní ágélé ni ẽ tị lịị́ gí rĩ, ĩri ícó ụ̃mụ̃ ꞌdĩri nya rá. ⁴⁵Ụ̃mụ́ ímụ́pi adriípi mívé ãngá, ãzini ꞌbá riípi ẹ̃zị́ ngaápi mí ní, mí ní rií ũfẽfẽ rĩ, ã nya ụ̃mụ̃ rĩ ku.

⁴⁶“ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ã nyakí zãá ụ̃mụ̃ vé rĩ jó agá ꞌdãá ũgõgõ. Ã jịkí zãá rĩ fũú ãmvé ku. Ã ŋõkí zãá rĩ vé fã ãluŋáni ku. ⁴⁷Lẽ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ãrẽvú céré ã nyakí ụ̃mụ̃ ụ́ꞌdụ́ ꞌdãri ị̃njị̃zú ãní.

⁴⁸“Jãkãgú riípi adriípi ĩmi ãsámvú gé, lẽépi ụ̃mụ̃ Ụ́ꞌdụ́ Úpí Múngú ní Ẹlịzú Jó rĩ pi tị gé sĩ rĩ nyaápi rĩ, lẽ ã úlị́ anji ãgõ adriꞌbá ívé ãngá rĩ pi vé ágélé ẽ tị rá. Kúru kộpi ícó ụ̃mụ̃ rĩ nya rá, sụ̃ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé ni tị́nị. ꞌBá ágó ĩ ní ágélé ni ẽ tị lịị́ kuyé rĩ, ã nya ku. ⁴⁹Tãị́mbị́ ãlu ãlu ĩ ní rizú ágélé ẽ tị lịzú ꞌdĩri, ĩri ꞌi nga ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní ãzini jãkã adriꞌbá ĩmi ãsámvú gé rĩ pi be céré.”

⁵⁰Ĩsẽrélẽ rĩ pi ãrẽvú céré ꞌdụkí tã Úpí Múngú ní ẹzịị́ Mósẽ pi ní Ãrónã be rĩ ngaá rá. ⁵¹Ụ́ꞌdụ́ ãlu ãlu ꞌdãri sĩ, Úpí Múngú íjị́ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ĩfũú ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ ãmvé úyú ĩvé rĩ vú sĩ.

Múngú gụ̃ anji ãgõ kãyú rĩ pi ꞌí ní

¹Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, ²“ꞌÍ gụ̃ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi vé anji ãgõ kãyú rĩ pi adrií túngú. Ãnji Ĩsẽrélẽ vé ĩ ní tịị́ kãyú rĩ pi, ãnyãpá ĩ ní tịị́ kãyú rĩ pi be, kộpi mávé ni.”

³Kúru Mósẽ ní ꞌyozú ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní kĩnĩ, “Lẽ ĩmi ígákí ụ́ꞌdụ́ ĩmi ní ĩfũzú Ẽjẽpétõ agásĩ, ĩmi ní ĩzãngã nyazú tụ́gẹ̃rị̃ rú ꞌdãri, ãꞌdiãtãsĩyã Úpí Múngú íjị́ ĩmi ĩfũú ũkpõ ívé rĩ sĩ nĩ. ꞌBá ãzi ã nya pánga ĩ ní áꞌdí ãkụ́fị́ sĩ ni ku. ⁴Lẽ ĩmi ígákí ụ́ꞌdụ́ ĩmi ní ĩfũzú ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ mbãá Ãbị́bụ̃13:4 Mbãá Ãbị́bụ̃: Mbãá Ãbị́bụ̃ íꞌdó ꞌi Gbara vé útútú gé, cazú Ị̃rị́bị̃lị́ vé útútú gé. Mbãá ꞌdĩri ílí rĩ vé íꞌdóngárá, ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ĩfũkí ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ mbãá ꞌdĩri agá. agá rĩ vé tã. ⁵Úpí Múngú ẹzị ĩmi ẹ́ꞌbị́pị́ị ní ãngũ ꞌbá Kãnánã vé rĩ pi vé rĩ, Hị́tị̃ rĩ pi vé rĩ, Ãmórã rĩ pi vé rĩ, Hívĩ rĩ pi vé rĩ, ãzini Jẽbúsĩ rĩ pi vé rĩ, sẽ ĩmi ní, ãngũ ꞌdãri múké, lé be, ãzini ọ̃nyụ́ be. Ĩmi cakí dõ ãngũ ꞌdãri agá gí, ílí ãlu ãlu, mbãá Ãbị́bụ̃ vé rĩ gé, lẽ ĩmi údékí ụ̃mụ̃, ĩmi nyakí ụ́ꞌdụ́ ĩmi ní ĩfũzú ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ ꞌdãri ígázú ãní. ⁶Lẽ ĩmi nyakí pánga ĩ ní áꞌdí ãkụ́fị́ ãkó ni caá ụ́ꞌdụ́ ẹ́zị̂rị̃, ca dõ ụ́ꞌdụ́ ẹ́zị̂rị̃ gí, lẽ ĩmi údékí ụ̃mụ̃ Úpí Múngú ri ị̃njị̃zú. ⁷Ụ́ꞌdụ́ ẹ́zị̂rị̃ ꞌdĩri agá, lẽ ĩmi nyakí pánga ĩ ní áꞌdí ãkụ́fị́ ãkó ni, lẽ ãkụ́fị́ ã adri ĩmivé jó agá ku, ãngũ ĩmi ní adrizú rĩ agásĩ céré, ãkụ́fị́ ã adri ku. ⁸Ụ́ꞌdụ́ ẹ́zị̂rị̃ ꞌdĩri agá, lẽ ꞌbẹ̃tị́ ãlu ãlu ã ũlũ anji ívé rĩ pi ní ꞌdíni, ‘Ma ri tã ꞌdĩri ꞌo ꞌdíni, ãꞌdiãtãsĩyã tã Úpí Múngú ní ꞌoó má ní, ĩri ní ma íjị́ ĩfũú Ẽjẽpétõ agásĩ ãmvé rĩ sĩ.’ ⁹Ụ̃mụ̃ nõri adri sụ̃ ngá ĩ ní ꞌyĩí drị́gé rĩ tị́nị, dõku ngá ĩ ní ꞌbãá ẹndrẹtị gé rĩ tị́nị, ĩmi ígákí rí tã Múngú ní ẹzịị́ ĩmi ní rĩ ãní, ĩmi ũlũkí rí ĩmivé anjiŋá rĩ pi ní. Ĩmi ndrekí drĩ ká, Úpí Múngú íjị́ ĩmi ĩfũú ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ ũkpõ ívé rĩ sĩ nĩ. ¹⁰Ílí ãlu ãlu, ĩmi údékí ụ̃mụ̃ rií nyaá ụ́ꞌdụ́ ꞌdĩri gé.

¹¹“Úpí Múngú ri ímụ́ ãngũ ꞌbá Kãnánã vé rĩ pi ní adrizú rĩ sẽ ĩmi ní, sụ̃ ĩri ní ẹzịị́ ĩmi ní, ãzini ĩmi ẹ́ꞌbị́pị́ị ní rĩ tị́nị. Ĩmi kádõ caá ãngũ rĩ agá ꞌdãá, ¹²ĩmi gụ̃kí anji ãgõ kãyú rĩ pi, ãnyãpá ãgõ kãyú rĩ pi be céré sẽé Úpí Múngú ní. ¹³ꞌBá ãlu ãlu ã újá ívé dõngí ágó kãyú rĩ ívé kãbĩlõ mvá ágó rú ni sĩ, dõngí rĩ ẽ drị̃ jezú ãní. ꞌBo újá dõ dõngí rĩ kuyé, ã pi umbe ni ŋõó rá. Lẽ ꞌbá ãlu ãlu ã je ívé mvá ágó kãyú rĩ ẽ drị̃ jeje.

¹⁴“Úmvúlésĩ anji ĩmivé rĩ pi zịkí dõ ĩmi, ‘Tã ĩ ní rizú anji ãgõ kãyú rĩ pi ẽ drị̃ jezú rĩ vé ífífí ãꞌdi?’ Ĩmi ꞌyokí kộpi ní kínĩ, ‘Úpí Múngú íjị́ ꞌbâ ĩfũú ãngũ Ẽjẽpétõ vé ꞌbá ní adrizú ãní tụ́gẹ̃rị̃ rú rĩ agásĩ ũkpõ ívé rĩ sĩ. ¹⁵Ọ́tụ́ ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ kã gãá ꞌbâ ọyụgá sĩ, Úpí Múngú úꞌdị́ ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi vé anji ãgõ kãyú rĩ pi, ãnyãpá ãgõ kãyú rĩ pi be ũdrãá rá. Sẽ ꞌbá ní rizú ãnyãpá ãgõ kãyú rĩ pi sẽzú zãzú Úpí Múngú ní rọ̃bọ̃ŋọ̃ rú ꞌbávé anji ãgõ kãyú rĩ pi ẽ drị̃ jezú kãbĩlõ mvá sĩ ãní.’ ¹⁶Tã ĩ ní rizú anji ãgõ kãyú rĩ pi ẽ drị̃ jezú rĩ adri sụ̃ ngá ĩ ní ꞌyĩí drị́gé rĩ tị́nị, dõku ngá ĩ ní ꞌyĩí ẹndrẹtị gé rĩ tị́nị, ĩmi ígákí rí tã Úpí Múngú ní ꞌbâ íjị́zú ĩfũzú ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ ívé ũkpõ sĩ rĩ ãní.”

Ĩsẽrélẽ rĩ pi zokí yị̃ị́ tafu rĩ agásĩ

¹⁷ꞌBãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ kã ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ọyụụ́ mụzú, Múngú ko kộpi ẽ drị̃ mụzú lẹ́tị mụụ́pi ãngũ Fẽlẽsétẽ vé rĩ gé sĩ kuyé, lẹ́tị rĩ ẽ ẹlị dõ ẹlị ẹlị drãáãsĩyã. Múngú kĩnĩ, “Kộpi fikí dõ ẹ̃ꞌdị́ agá, kộpi ĩvé úmĩ újá gõzú ãní vúlé Ẽjẽpétõ gá ũzi.” ¹⁸ꞌBo Múngú ko kộpi ẽ drị̃ mụzú lẹ́tị ꞌi ánápi trãá ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú rĩ gélésĩla, Yị̃ị́ Tafu Ika rĩ gélé rú. ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi fũkí ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ sụ̃ ꞌbá mụꞌbá ẹ̃ꞌdị́ ꞌdịꞌbá rĩ pi tị́nị.

¹⁹Mósẽ kã ĩfũú Ẽjẽpétõ agásĩ, ꞌdụ fã Yõsépã vé rĩ mụzú ĩndĩ, ãꞌdiãtãsĩyã Yõsépã ẹzị ọ́tụ́ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní kĩnĩ, “Á nị̃ rá Múngú ri úmvúlésĩ ímụ́ ĩmi ĩzã ko rá, kúru ĩmi kádõ fũú mụzú, ĩmi jịkí mávé fã mụzú ĩndĩ.”

²⁰ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi kâ kụ̃rụ́ Sõkótõ vé rĩ kuú, kộpi mụkí mõrõgó ꞌbeé kụ̃rụ́ Ẽtámã vé rĩ gé, ĩnyiŋá ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú rĩ gé. ²¹Kãdõ adrií ụ̃tụ́ŋá sĩ, Úpí Múngú ri ị́rị́bị́tị sẽ ãsõ kộpi ẹndrẹtị gé ri kộpi ẽ drị̃ ko mụzú. Kãdõ kpá adrií ị́nị́ŋá sĩ, ĩri sẽ ãcí ri dị̃ kộpi ẹndrẹtị gé, kộpi ã ndrekí rí ãngũ ãní ị́nị́ŋá rĩ sĩ, kộpi ã tukí rí ẹ̃cị̃ ụ̃tụ́ŋá sĩ, dõku ị́nị́ŋá sĩ. ²²Ị́rị́bị́tị rĩ ri ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ẽ drị̃ koó mụzú ụ̃tụ́ŋá rĩ sĩ, ãzini ãcí ãsõópi rĩ, ri kộpi ẽ drị̃ koó mụzú ị́nị́ŋá rĩ sĩ.

¹Kúru Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, ²“ꞌÍ ꞌyo ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní, kộpi ã újákí ĩ gõó mụụ́ mõrõgó rĩ ꞌbeé kụ̃rụ́ Pĩ Hãhĩrótã vé rĩ gé, Mĩgõdólã pi vé ãsámvú yị̃ị́ tafu ika rĩ be rĩ gé. Kộpi ã ꞌbekí mõrõgó rĩ yị̃ị́ tafu ika rĩ ã gãrã gá, ĩnyiŋá kụ̃rụ́ Bãlã Zẽfónã vé rĩ ã gãrã gá. ³ꞌBãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ ímụ́ ụ̃sụ̃, ĩri ꞌyo, ‘ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ndãkí lẹ́tị tí, kộpi ri ájá ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú rĩ agá ꞌdĩíꞌdĩ.’ ⁴Ma sẽ ꞌbãgú rĩ vé ẹ́sị́ ri tete, ĩri gõ ĩmi vụ́drị̃ dro, ꞌbo ma ꞌbãgú rĩ ndẽ ívé ãngáráwá rĩ pi be rá. Tã má ní ímụ́zú kộpi ndẽzú rĩ, ĩri sẽ ꞌbá rĩ pi céré ímụ́ ma íngú ãní rá. ꞌBá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ímụ́ nị̃ ꞌyozú kínĩ, ádarú ma Úpí Múngú ꞌi.” Kúru ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní mõrõgó ꞌbezú vũrã Úpí Múngú ní lũú ĩ ní rĩ gé.

⁵ꞌBãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ kã yịị́ kínĩ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ápákí mụzú gí, ꞌbãgú rĩ ívé ũgalaku rĩ pi be, kộpi ní ĩvé yị̃kị̂ újázú ꞌyozú kínĩ, “Ĩ ndrekí drĩ tã ꞌbá ní ꞌoó ꞌdĩri ká, ꞌbá kukí ꞌbá ꞌdĩꞌbée ápá rá ãsĩ? Kộpi gõkí ꞌbá ní ẹ̃zị́ ngaá dị̃ị́ ku!” ⁶Kúru ꞌbãgú rĩ útú ívé ãrãbíyã ĩ ní rií useé hũsánĩ14:6 Hũsánĩ: Hũsánĩ ri ãnyãpá ọ́ngụ́ njuúpi ambamba ni, ĩ ri ãrãbíyã ẹ̃ꞌdị́ ꞌdịzú rĩ use ãní. sĩ rĩ kú ị́nọ́gọ́sị́, ꞌdụ ívé ãngáráwá rĩ pi mụzú ĩndĩ. ⁷ꞌDụ ãrãbíyã múké múké ĩ ní rií useé hũsánĩ sĩ rĩ pi mụ̃dụ̃rụ̃lụ̃ ázíyá, ꞌdụ kpá ãrãbíyã ĩ ní rií useé hũsánĩ sĩ Ẽjẽpétõ agá ꞌdãá rĩ pi, ũꞌbã ũgalaku rĩ pi adrií drị̃koma rú ãrãbíyã ĩ ní rií useé hũsánĩ sĩ rĩ pi drị̃gé sĩ ãlu ãlu céré. ⁸Úpí Múngú sẽ ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ ẽ ẹ́sị́ teéte, ã dro rí ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé riꞌbá ápáꞌbá mụꞌbá ụ̃rị̃ ãkó ꞌdĩꞌbée ã vụ́drị̃ mụzú. ⁹ꞌBá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi, ãngáráwá ꞌbãgú rĩ vé rĩ pi, ꞌbá únjúꞌbá hũsánĩ sĩ rĩ pi, ãzini únjúꞌbá ãrãbíyã ĩ ní useé hũsánĩ sĩ rĩ pi be rikí ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ã vụ́drị̃ droó mụzú, kộpi cakí mụụ́ Ĩsẽrélẽ rĩ pi ị́sụ́ vũrã kộpi ní mụzú adrizú rĩ gé yị̃ị́ tafu ika rĩ ã gãrã gá ĩnyiŋá Pĩ Hãhĩrótã gá, ĩnyiŋá kụ̃rụ́ Bãlã Zẽfónã vé rĩ ã gãrã gá.

¹⁰ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi kâ ndreé ꞌbãgú rĩ ri ímụ́ ívé ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi be ĩ vúgálé rú, ụ̃rị̃ ị́mvụ́ kộpi ambamba, kộpi ní útrézú Úpí Múngú ẹndrẹtị gé, Múngú ã ko ĩ ĩzã. ¹¹Kộpi ní ꞌyozú Mósẽ ní kínĩ, “Mí íjị́ ꞌbâ ũdrãá ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú rĩ gé nõgó ãꞌdi ã tã sĩ? Ẽjẽpétõ agá ꞌdãá, nyọ̃ọ́kụ́ ãvũ sị̃zú ni ꞌdãáyo? ꞌÍ ꞌo mi ngóni ngóni ꞌbâ íjị́zú ĩfũzú Ẽjẽpétõ agásĩ ãmvé? ¹²ꞌBá ꞌyokí mí ní ándúrú Ẽjẽpétõ gá ꞌdãlé rá, ꞌbá kĩnĩ, ‘Mî ku ꞌbâ adrikí ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ní tụ́gẹ̃rị̃ rú, rií ẹ̃zị́ ngaá kộpi ní.’ ꞌBávé adringárá tụ́gẹ̃rị̃ rú Ẽjẽpétõ gá ꞌdãlé rĩ múké, ndẽ ꞌbá ní ímụ́zú ũdrãzú ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú rĩ agá nõgó rĩ.”

¹³Mósẽ ní újázú ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní kĩnĩ, “Ĩmi ꞌokí ụ̃rị̃ sĩ ku! Ĩmi úmbékí ẹ́sị́, ĩmi ãndrũ tã Úpí Múngú ní ĩmi pazú rĩ ndre rá, ꞌbá Ẽjẽpétõ vé ĩmi ní ndreé ímụ́ꞌbá ꞌdĩꞌbée, ĩmi gõkí kộpi ndreé dị̃ị́ ku. ¹⁴Úpí Múngú ri ĩmi ní ũmbã rĩ fụ nĩ, lẽ ĩmi adrikí mãdã.”

¹⁵Kúru Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “Ngá mí ní rizú mi ĩmãmãlãzú mâ ko mî ĩzã rĩ ãꞌdi? ꞌÍ lũ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní, kộpi ã útrúkí ĩ mụzú drị̃drị̃. ¹⁶Mí inga mívé túré suú yị̃ị́ tafu ika rĩ drị̃gé ꞌdãlé, yị̃ị́ rĩ ẽ ẹ́dị́ rí ꞌi, ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ẽ ẹlịkí rí mụzú ãngũ ãꞌwí rú rĩ agásĩ. ¹⁷Ma sẽ ãngáráwá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ẽ ẹ́sị́ ri tete, kộpi Ĩsẽrélẽ rĩ pi ã vụ́drị̃ dro mụzú yị̃ị́ tafu ika rĩ agásĩ, ma ꞌbãgú rĩ ndẽ ívé ãngáráwá rĩ pi be, ãrãbíyã ĩ ní useé hũsánĩ sĩ rĩ pi be, ĩ kúru ma ị̃njị̃ ãní rá. ¹⁸Má kãdõ ꞌbãgú rĩ ndẽé ívé ãngáráwá rĩ pi be gí, ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ímụ́ nị̃ ámá ꞌyozú kínĩ, ma Úpí Múngú ꞌi.”

¹⁹Kúru Múngú vé mãlãyíkã riípi ãngáráwá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ẽ drị̃ koópi rĩ gõ ꞌi újá adrií kộpi ã úgóró gá. Ị́rị́bị́tị ãsõópi kộpi ẹndrẹtị gé rĩ gõ ꞌi újá adrií kộpi ã úgóró gá. ²⁰Ị́rị́bị́tị rĩ mụ adrií ãngáráwá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ãsámvú gé ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi be. Ãngũ rĩ kã nịị́ cịcị, ị́rị́bị́tị rĩ gõ ꞌi újá dị̃ị́ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní ãcí rú ị́nị́ be rã. ꞌBo ị́rị́bị́tị rĩ sẽ ãngũ rĩ nị kú cịcị ãngáráwá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ní, sẽ ãngáráwá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi útrúkí ĩ caá ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ã gãrã gá ꞌdãá kuyé.

²¹Kúru Mósẽ ní ívé túré ingazú suzú yị̃ị́ tafu ika rĩ drị̃gé ꞌdãá, ị́nị́ŋá ꞌdãri sĩ, Úpí Múngú ní ũlí ĩpẽzú ụ̃tụ́ ní ĩfũngárá gálésĩla ũkpõ be, vịzú ị́nị́ be rã, yị̃ị́ tafu rĩ ní ꞌi ẹ́dị́zú, sẽ ãngũ rĩ gõ adrií ãꞌwí rú. ²²Kúru ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní ẹlịzú mụzú ãngũ ãꞌwí rú, yị̃ị́ ꞌi ẹ́dị́pi ngaápi kú ngẹ́njị rĩ ãsámvú gé sĩ.

²³ꞌBá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi, ãngáráwá ꞌbãgú rĩ vé rĩ pi be, kộpi ní ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ã vụ́drị̃ drozú mụzú, kộpi njukí mụzú ĩvé hũsánĩ rĩ pi sĩ, ãzini ãrãbíyã ĩ ní useé hũsánĩ sĩ rĩ pi sĩ mụzú yị̃ị́ tafu ika ꞌi ẹ́dị́pi kú ngẹ́njị rĩ ãsámvú gé sĩ. ²⁴ꞌBo kã mụụ́ adrií ụ̃ꞌbụ́tị kụ̃nị̃kụ̃nị̃, Úpí Múngú ndre ãngũ ímụ́zú ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi drị̃gé vũgá nõó ị́rị́bị́tị dị̃ị́pi ãcí rú rĩ agásĩ, sẽ ụ̃rị̃ ị́mvụ́ kộpi ambamba. ²⁵Múngú sẽ ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi vé ãrãbíyã rĩ pi ã pá ate ũtrẽtrẽ agá, ícókí njuú ku. ꞌBá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ní ꞌdezú útrézú kínĩ, “Lẽ ꞌbâ ꞌdekí fũú mụzú nõósĩ rá! Úpí Múngú ꞌde ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi vúgálésĩ, ĩri ri ũmbã rĩ fụ ꞌbá be nĩ.”

²⁶Kúru Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “Mí inga mívé túré suú yị̃ị́ tafu ika rĩ drị̃gé ꞌdãá, yị̃ị́ rĩ ẽ ící rí ꞌi ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ĩmũlũú ĩvé ãrãbíyã useé hũsánĩ sĩ rĩ pi be, ãzini ꞌbá únjúꞌbá hũsánĩ sĩ rĩ pi be.” ²⁷Kúru Mósẽ ní ívé túré ingazú suzú yị̃ị́ tafu ika rĩ drị̃gé ꞌdãá, kã mụụ́ adrií ụ̃ꞌbụ́tịŋá sĩ, yị̃ị́ rĩ ní ꞌi ícízú kpụ̃kụ́. ꞌBá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ꞌbị̃kí kõdô ápá fũú yị̃ị́ rĩ agásĩ, ꞌbo Úpí Múngú úꞌbé kộpi gõó yị̃ị́ tafu ika rĩ agá ꞌdãá ũzi. ²⁸Yị̃ị́ rĩ ĩmũlũ ãrãbíyã ĩ ní useé hũsánĩ sĩ rĩ pi, ꞌbá únjúꞌbá hũsánĩ sĩ rĩ pi be, ꞌbãgú rĩ vé ãngáráwá ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ã vụ́drị̃ droꞌbá rĩ pi be céré, ꞌbá ãzi pa ꞌi ãluŋáni kuyé.

²⁹ꞌBo ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní ẹlịzú mụzú ãngũ ãꞌwí rú rĩ gé sĩ, yị̃ị́ ꞌi ẹ́dị́pi ngaápi kú ngẹ́njị rĩ ãsámvú gé sĩ. ³⁰Ụ́ꞌdụ́ ꞌdãri gé, Úpí Múngú pa ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi drị́gé sĩ rá, ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ndrekí ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi vé ãvũ ũdrãꞌbá kú yị̃ị́ ã gãrã gá sĩ rĩ pi rá. ³¹ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi kâ Úpí Múngú vé ũkpõ ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ndẽzú rĩ ndreé, sẽ kộpi ị̃njị̃kí Úpí Múngú ri ãní rá, kộpi ꞌbãkí ẹ́sị́ Úpí Múngú drị̃gé, ãzini ĩrivé ãtíꞌbá Mósẽ drị̃gé.

Úngó Mósẽ ní ngoó rĩ

¹Kúru Mósẽ pi ní úngó ꞌdĩri ngozú ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi be Úpí Múngú ní,

“Ma úngó ngo Úpí Múngú ní,

ãꞌdiãtãsĩyã ĩri ní ariꞌba rĩ pi ã ũkpõ ndẽé rá rĩ sĩ.

Úꞌbé ꞌbá únjúꞌbá hũsánĩ sĩ rĩ pi

ĩvé hũsánĩ rĩ pi be céré yị̃ị́ tafu agá.

²Úpí Múngú ri má ní ũkpõ sẽ nĩ, ãzini ĩri sẽ ma úngó ngo nĩ,

pa ma ariꞌba rĩ pi drị́gé sĩ nĩ,

ĩri mávé Múngú, ma ĩri íngú,

ĩri Múngú má ẹ́tẹ́pị vé ni, ma ĩri íngúngũ.

³Úpí Múngú ri ꞌbá ẹ̃ꞌdị́ ꞌdịị́pi ndẽépi rá ni,

ĩrivé rụ́ Úpí ꞌi.

⁴ꞌBãgú rĩ vé ãngáráwá rĩ pi ĩvé ãrãbíyã ĩ ní useése rĩ pi be,

Múngú úꞌbé kộpi Yị̃ị́ Tafu Ika rĩ agá.

ꞌBãgú rĩ vé ũgalaku ẹ̃ꞌdị́ ã tã nị̃ꞌbá múké múké rĩ pi

uꞌdekí ũdrãá Yị̃ị́ Tafu Ika rĩ agá.

⁵Yị̃ị́ kụụ́pi kụkụ rĩ ĩmũlũ kộpi,

kộpi uꞌdekí áwí yị̃ị́ ã ndụ́gé ꞌdãá, sụ̃ írã ní ꞌdeé áwí yị̃ị́ ã ndụ́gé rĩ tị́nị.

⁶Úpí Múngú,

mívé ũkpõ aga rá,

mívé ũkpõ

úꞌdị́ ariꞌba rĩ pi ũdrãá céré.

⁷Mívé ũkpõ agaápi rá rĩ sĩ,

ꞌí ndẽ ꞌbá mi ọwụꞌbá rĩ pi rá,

jĩkó mívé rĩ sĩ,

ꞌí zã ꞌbá ꞌdĩꞌbée veé kuú úfúrágú rú, sụ̃ ásé ní veé rĩ tị́nị.

⁸Ẹ̃vị̃vị̃ mívé rĩ sĩ,

yị̃ị́ rĩ aco ꞌi ngaá kuú ngẹ́njị,

yị̃ị́ riípi dịị́pi rĩ gõ ꞌi újá troó kuú ngũ,

Mị ni kụụ́pi kụkụ rĩ gõ dịị́ ku.

⁹Ariꞌba rĩ pi rikí ĩ íngú kínĩ,

‘Ma kộpi ã vụ́drị̃ dro, ma kộpi urụ rá,

ma kộpivé ãꞌbú uꞌdụ kộpi drị́gé sĩ,

ma kộpi úꞌdị́ ũdrã céré,

ma mávé ị́lị́ ãco rĩ ínjé,

ma kộpi úꞌdị́ ũdrã rá.’

¹⁰ꞌBo Úpí Múngú, ꞌí vu mívé ẹ̃vị̃vị̃,

sẽ yị̃ị́ tafu rĩ ĩmũlũ kộpi,

kộpi uꞌdekí tĩí yị̃ị́ ã ndụ́gé

sụ̃ írã ní ꞌdeé tĩí yị̃ị́ ã ndụ́gé rĩ tị́nị.

¹¹Úpí Múngú, múngú ãzi sụ̃ụ́pi mí tị́nị ꞌdãáyo,

Ãꞌdi adri sụ̃ mí tị́nị,

uleteretere ũkpõ be nĩ?

ꞌBá ĩ ní ruú, ãzini ĩ ní íngú sụ̃ mí tị́nị rĩ ãꞌdi ꞌi?

Ãꞌdi ri ícó tã ãyãzú ãyãyã ni ꞌo sụ̃ mí tị́nị nĩ?

¹²Mí iꞌda mívé ũkpõ,

nyọ̃ọ́kụ́ rĩ zị̃ ꞌi, ute kộpi céré.

¹³Lẽngárá mívé agaápi rá rĩ sĩ,

mi ꞌbá mí ní kộpi ípá rĩ pi ẽ drị̃ ko mụzú rá.

Ũkpõ mívé rĩ ícó kộpi ũtẽ

ca mívé vũrã uletere rĩ gé rá.

¹⁴Sụ́rụ́ rĩ pi kádõ tã ꞌdĩri yịị́, ĩri sẽ kộpi ã rụ́ꞌbá ri yãyã.

Ụ̃rị̃ ri ꞌbá Fẽlẽsétẽ vé rĩ pi ị́mvụ́ ambamba.

¹⁵Ụ̃rị̃ ri ímụ́ drị̃koma Ẽdómã vé rĩ pi ị́mvụ́ ũnjí ũnjí.

Ambugu Mõábã vé rĩ pi ímụ́ yã ambamba,

ꞌbá Kãnánã vé rĩ pi ímụ́ adri ụ̃rị́ rú,

¹⁶ụ̃rị̃ ri ímụ́ kộpi ị́mvụ́ ũnjí ũnjí.

Úpí Múngú, ũkpõ mívé rĩ sĩ,

kộpi áwí pá tu sụ̃ írã ní pá tuú vũrãvũrã rĩ tị́nị.

Cĩmgbá ꞌbá mívé mí ní ípá rĩ pi ní agazú mụzú.

¹⁷Mi kộpi jị mụ adri

írã mí ní adrizú rĩ drị̃gé,

Á Úpí Múngú, vũrã ꞌdãri mí ní rizú adrizú rĩ,

Á Úpí, mí údé vũrã rĩ nĩ uletere.

¹⁸Úpí Múngú, mi ãngũ rụ

mụzú nyonyo.”

¹⁹ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi zokí fũú yị̃ị́ Múngú ní ẹ́dị́ kuú ngẹ́njị rĩ ãsámvú gé sĩ múké. ꞌBo ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ívé ãngáráwá rĩ pi be, kộpi kâ lẽé zoó mụzú, Úpí Múngú sẽ yị̃ị́ rĩ ĩmũlũ kộpi kpụ̃kụ́ ĩvé hũsánĩ rĩ pi be, ĩvé ãrãbíyã ĩ ní rií useése hũsánĩ sĩ rĩ pi be.

Úngó Mĩrĩyámã ní ngoó rĩ

²⁰Mĩrĩyámã Ãrónã ọ́mvụ́pị ri nẹ́bị̃. Kúru ĩri ní kõyõ íꞌdụ́zú rizú cozú, ũkú rĩ pi ní ꞌdezú vụ́drị̃ ni gé sĩ, pí ĩvé kõyõ pi be, kộpi ní rizú úngó tuzú mụzú. ²¹Kúru Mĩrĩyámã ní íꞌdózú úngó rĩ ngozú kộpi ní,

“Ĩmi ngokí úngó Úpí Múngú ri íngúzú,

ĩri ní ẹ̃ꞌdị́ rĩ ndẽé gí rĩ sĩ!

Úꞌbé ꞌbá únjúꞌbá hũsánĩ sĩ rĩ pi

ĩvé hũsánĩ rĩ pi be céré yị̃ị́ tafu rĩ agá.”

Yị̃ị́ draápi dradra Márã gá rĩ

²²Kúru Mósẽ ní ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ẽ drị̃ kozú Yị̃ị́ Tafu Ika rĩ gé ꞌdãásĩ mụzú ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú ĩ ní zịị́ Sụ́rụ̃ rĩ gé ꞌdãá. Kộpi ẹ́cị́kí caá ụ́ꞌdụ́ na, ị́sụ́kí yị̃ị́ mvụụ́ kuyé. ²³Kúru kộpi kâ caá Márã gá ꞌdãá, kộpi ị́sụ́kí yị̃ị́ rá, ꞌbo yị̃ị́ rĩ ní draádra rĩ sĩ, kộpi mvụkí yị̃ị́ rĩ kuyé. (Zịkí ãngũ ꞌdãri ã rụ́ Márã, yị̃ị́ rĩ ní draádra rĩ sĩ.) ²⁴ꞌBá rĩ pi rikí unuú Mósẽ bị́lé gá kínĩ, “Mósẽ, yị̃ị́ rĩ dradra, ꞌbâ mvụkí rí ãꞌdi?”

²⁵Mósẽ ní Úpí Múngú rĩ zịzú ẹ́sị́ be céré. Úpí Múngú ní pẹtị ẹ̃lị́ŋá ni iꞌdazú ĩri ní. Mósẽ ní pẹtị ẹ̃lị́ŋá ꞌdĩri ꞌbezú yị̃ị́ agá ꞌdãá, yị̃ị́ rĩ gõ ícá múké, ĩ ícó mvụ rá.

Márã gá ꞌdãá, Úpí sẽ tãị́mbị́ kộpi ní, ãzini ụ̃ꞌbị̃ kộpi. ²⁶Kĩnĩ, “Ma Úpí Múngú ĩmivé rĩ, ĩmi yịkí dõ ụ́ꞌdụ́kọ́ mávé rĩ rá, ĩmi ꞌokí dõ tã pịrị má ẹndrẹtị gé, ãzini ĩmi ꞌdụkí dõ tã má ní ẹzịị́ rĩ ngaá rá, má ícó drã ũnjí má ní ọ́tụ́ pẽé ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi drị̃gé rĩ pẽé ĩmi drị̃gé ku. Ma Úpí Múngú riípi ĩmi ídrípi rĩ ꞌi.”

²⁷ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní gõzú ĩ útrúzú cazú Ẽlímũ gé, vũrã ꞌdãri gé, yị̃ị́ riꞌbá ídị́ꞌbá ĩfũꞌbá nyọ̃ọ́kụ́ agálésĩ mãdã mãdã ni pi anigé mụdrị́ drị̃ ni ị̃rị̃, ãzini mbírã pẹtị vũrã ꞌdãri gé anigé pụ̃kụ́ ẹ́zị̂rị̃. Kộpi ní kúru áwízú adrizú vũrã yị̃ị́ be ꞌdãri ã gãrã gá.

Múngú sẽ mánã ãzini ãlíꞌbo íngázú ꞌbụ̃ gélésĩla

¹ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní ngazú ãngũ Ẽlímũ vé rĩ agásĩ, kộpi ní mụzú ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú Sínĩ vé rĩ gé, ãngũ ꞌdãri ĩri ãsámvú Ẽlímũ pi vé írã Sĩnáyĩ be rĩ gé. Mbãá ụ́ꞌdụ́ mụdrị́ drị̃ ni tọ̃wụ́, mbãá ị̃rị̃ gé, kộpi ní fũzú ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ, kộpi ní cazú Sĩnáyĩ gé. ²Ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú rĩ gé ꞌdãá, ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi rikí unuú Mósẽ pi bị́lé gá Ãrónã be. ³ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní ꞌyozú Mósẽ pi ní Ãrónã be kínĩ, “Úpí Múngú ã úꞌdị́ té dõ ꞌbâ ũdrãá Ẽjẽpétõ gá ꞌdãlé múké! ꞌDãlé zãá anigé, ãnyãngã anigé, ꞌbá rikí nyaá, ꞌbo ĩmi íjị́kí ꞌbâ ímụ́ ũdrãá ẹ̃bị́rị́ sĩ ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú nõri agá ãlé?”

⁴Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “Ma ĩmi ní ãnyãngã sẽ íngázú ꞌbụ̃ gé ꞌdãásĩ sụ̃ yị̃ị́gọ́ ní ꞌdịị́ rĩ tị́nị. Ụ́ꞌdụ́ ãlu ãlu, lẽ ꞌbá rĩ pi ã mụkí ãnyãngã ĩkũnãá ĩ ní nyaá ꞌyéŋá ụ́ꞌdụ́ ãlu vé ni. Á lẽ kộpi ụ̃ꞌbị̃ị́, mâ ndre rí dõ kộpi ícó tã má ní ꞌyoó ꞌdĩri ꞌdụ nga rá. ⁵Kãdõ adrií ụ́ꞌdụ́ ázíyá sĩ, lẽ kộpi ẽ ĩkũnãkí ãnyãngã ĩ ní nyaá caá ụ́ꞌdụ́ ị̃rị̃ vé ni, sụ̃ ándúrú kộpi ní rií ĩkũnãá rĩ tị́nị.”

⁶Kúru Mósẽ pi Ãrónã be, kộpi ní ꞌyozú ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní kínĩ, “Ũndréŋá ãndrũ nõri sĩ, ĩmi ícó nị̃ ámá ꞌyozú kínĩ, Úpí Múngú íjị́ ĩmi ĩfũú ãmvé ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ nĩ. ⁷Drụ̃ ụ̃ꞌbụ́tịŋá rĩ sĩ, ĩmi Úpí Múngú vé dị̃ngárá ũkpõ be rĩ ndre rá, ãꞌdiãtãsĩyã yị ĩmivé unungárá ĩmi ní rií unuú ꞌí rụ́ꞌbá gá rĩ gí. Ĩmi ri unu ꞌbâ rụ́ꞌbá gá, ꞌbá ꞌokí ãꞌdi?” ⁸Mósẽ gõ kpá ꞌyoó kộpi ní kĩnĩ, “Ĩmi ndrekí dõ sẽkí ĩmi ní zãá ũndréŋá sĩ, ãzini sẽkí dõ ĩmi ní pánga ụ̃ꞌbụ́tị sĩ, ĩmi ímụ́ nị̃ ámá ꞌyozú kínĩ, Úpí Múngú sẽ ĩmi ní ngá ꞌdĩꞌbée nĩ, ãꞌdiãtãsĩyã yị ĩmivé unungárá ĩmi ní rií unuú ꞌí rụ́ꞌbá gá rĩ gí. ꞌBá ꞌokí ãꞌdi ĩmi ní rizú unuzú ꞌbâ rụ́ꞌbá gá? Ĩmi ri unu ꞌbâ rụ́ꞌbá gá kuyé, ĩmi ri unu Úpí Múngú rụ́ꞌbá gá.”

⁹Kúru Mósẽ ní ꞌyozú Ãrónã ní kĩnĩ, “ꞌÍ lũ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní, lẽ kộpi ẽ ímụ́kí Úpí Múngú vúgá nõó, ãꞌdiãtãsĩyã Úpí Múngú yị kộpivé unungárá gí.”

¹⁰Ãrónã kã rií átá ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi be, kộpi ndrekí ãngũ gõó ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú rĩ gélé rú, kộpi ndrekí dị̃ngárá Úpí Múngú vé rĩ ị́rị́bị́tị rĩ agá ꞌdãá.

¹¹Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, ¹²“Á yị ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi vé unungárá gí. ꞌÍ lũ kộpi ní, ‘Ũndréŋá ãlu ãlu, kộpi zãá ị́sụ́ nya rá, ụ̃ꞌbụ́tịŋá ãlu ãlu, kộpi pánga ị́sụ́ ambamba. Ĩmi kúru nị̃ ámá ꞌyozú kínĩ, ma Úpí Múngú ꞌi, ma Múngú ĩmivé rĩ.’ ”

¹³Ũndréŋá ꞌdãri sĩ, ãlíꞌbo ímụ́kí kárákará, ọ̃zụ̃kí vũrã ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní adrizú rĩ céré. Kã mụụ́ caá drụ̃ ụ̃ꞌbụ́tịŋá sĩ, ãngũ rĩ ꞌa céré kuú ẹndrịlị́gọ́ rú. ¹⁴Ẹndrịlị́gọ́ rĩ kã ụ́ngụ́ dẹẹ́, ngá ụrụkọ nyíríŋá ni pi ọ̃zụ̃kí ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú ꞌdãri ẽ drị̃ céré, sụ̃ fí yị̃ị́gọ́ vé ꞌdeépi nyíríŋá rĩ tị́nị. ¹⁵ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi kâ ngá ꞌdĩꞌbée ndreé, kộpi rikí átá ĩ ãsámvú gé sĩ kínĩ, “Ngá ꞌdĩꞌbée ãꞌdi?” Ãꞌdiãtãsĩyã kộpi nị̃kí ngá rĩ kuyé.

Mósẽ ní ꞌyozú kộpi ní kĩnĩ, “Ngá rĩ pánga, Úpí Múngú sẽ ĩmi ní ãnyãngã rú. ¹⁶Tã Úpí Múngú ní ẹzịị́ ĩmi ní rĩ ꞌdĩ, ‘ꞌBá ãlu ãlu ẽ ĩkũnã caá ívé ꞌbá ꞌbẹ̃tị́ ãsámvú gé rĩ pi ní céré, ꞌbá ãlu ẽ ị́sụ́ rí õmérĩ16:16 Õmérĩ: Õmérĩ ri ícó adri lítã ị̃rị̃. ꞌÍ lã Wụ̃ngárá 16:18; 16:32; 16:33; 16:36. ã ꞌa ãlu.’ ”

¹⁷ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ĩkũnãkí ãnyãngã rĩ sụ̃ ĩ ní lũú ĩ ní rĩ tị́nị. ꞌBá ụrụkọ ĩkũnãkí ãnyãngã rĩ ãmbúgú, ꞌbá ụrụkọ ĩkũnãkí mãdãŋá. ¹⁸Kộpi kâ ãnyãngã ĩ ní ĩkũnãá rĩ ụ̃ꞌbị̃ị́ õmérĩ sĩ, ꞌbá ãnyãngã ĩkũnãápi ãmbúgú rĩ vé ãnyãngã ẽ ị̃mbị́tã ku ꞌi kuyé, ꞌbá ĩkũnãápi mãdãŋá rĩ vé ãnyãngã ca ĩri ní rá. ꞌBá ãlu ãlu ĩkũnã ãnyãngã rĩ caá ívé ꞌbá ꞌbẹ̃tị́ ãsámvú gé rĩ pi ní céré.

¹⁹Kúru Mósẽ ní ꞌyozú kộpi ní kĩnĩ, “ꞌBá ãzi ã ku ãnyãngã rĩ laá ị́nị́ be rã caá ụ̃ꞌbụ́tịŋá gá ku.”

²⁰ꞌBo ꞌbá ụrụkọ yịkí Mósẽ vé tã kuyé, kộpi kukí ãnyãngã rĩ ã ụrụkọ laá rã, ãnyãngã rĩ gõ cií ụ̃ꞌbụ̃ rú, gõ ngụ̃ụ́ ũnjí. Sẽ Mósẽ ẽ ẹ́sị́ ve kộpi ní ũnjí ũnjí.

²¹Ụ̃ꞌbụ́tịŋá ãlu ãlu, ꞌbá ãlu ãlu ri ãnyãngã rĩ ĩkũnã ca ívé ꞌbá ꞌbẹ̃tị́ ãsámvú gé rĩ pi ní céré. Ụ̃tụ́ rĩ kãdõ koó gbírílí, ãnyãngã rĩ áká ꞌdĩísĩ rá. ²²Kãdõ caá ụ́ꞌdụ́ ázíyá sĩ, kộpi ãnyãngã rĩ ĩkũnã ca kụ́rã ã ꞌa sụ vú ị̃rị̃, ándúrú rĩ agá, ꞌbá drị̃koma ꞌbá rĩ pi ũtẽꞌbá rĩ pi ꞌde mụ tã ꞌdĩri ũlũ Mósẽ ní. ²³Mósẽ ní ꞌyozú kộpi ní kĩnĩ, “Úpí Múngú ẹzị tã rĩ ꞌdíni, ‘Ụ́ꞌdụ́ drụ̃ rĩ, ĩri ụ́ꞌdụ́ uvuzú ni, ĩri Sãbátã16:23 Ụ́ꞌdụ́ Sãbátã vé rĩ: Ụ́ꞌdụ́ ꞌdĩri Yãhụ́dị̃ rĩ pi ní rizú uvuzú rĩ, ãzini kộpi ní rizú Múngú ri zịzú rĩ. Yãhụ́dị̃ rĩ pi ri ụ́ꞌdụ́ ꞌdĩri vé tã ígá kínĩ, Múngú gbi ꞌbụ̃ pi vũ be nĩ, ãzini Múngú pa ĩ adringárá tụ́gẹ̃rị̃ rú rĩ agásĩ nĩ. Ụ́ꞌdụ́ Sãbátã vé rĩ Yãhụ́dị̃ rĩ pi ri zị ụ́ꞌdụ́ ẹ́zị̂rị̃, ꞌbo Kẹ̃lị̃kọ́ rĩ pi ri zị ụ́ꞌdụ́ ázíyá. ꞌÍ lã Wụ̃ngárá 20:8-11; Dẽtõrõnómẽ 5:12-16. uletere Úpí Múngú vé ni. Ĩmi áꞌdíkí ãnyãngã rĩ ãmbúgú, dõku ĩmi ụsịkí ụsịsị. Ĩmi ꞌbãkí ụrụkọꞌbée ụ́ꞌdụ́ drụ̃ vé rĩ ã tã mbazú ãní.’ ”

²⁴Kộpi ní ãnyãngã rĩ pi ꞌbãzú lazú cĩmgbá cazú ụ̃ꞌbụ́tịŋá gá, sụ̃ Mósẽ ní ẹzịị́ ĩ ní rĩ tị́nị, ꞌbo ngụ̃ ũnjí kuyé, ci kpá ụ̃ꞌbụ̃ rú kuyé. ²⁵Mósẽ ní ꞌyozú kộpi ní kĩnĩ, “Ãnyãngã ꞌdĩri, ĩmi nyakí ụ́ꞌdụ́ ãndrũ nõri gé, ãꞌdiãtãsĩyã ụ́ꞌdụ́ ãndrũ nõri ĩri Sãbátã Úpí Múngú vé ni. Ĩmi ícókí ãndrũ ãnyãngã ị́sụ́ vũgá nyọ̃ọ́kụ́ drị̃gé ku. ²⁶Ĩmi ícó ãnyãngã rĩ ĩkũnã ca ụ́ꞌdụ́ be ázíyá, ꞌbo ụ́ꞌdụ́ ẹ́zị̂rị̃ ĩ ní zịị́ Sãbátã ꞌdĩri gé, ãnyãngã ri adri ꞌdãáyo.”

²⁷ꞌBá ụrụkọꞌbée mụkí kõdô ãnyãngã rĩ ĩkũnãá ụ́ꞌdụ́ ẹ́zị̂rị̃ gé, ꞌbo kộpi ị́sụ́kí ãnyãngã kuyé. ²⁸Kúru Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “Tã má ní ẹzịị́ ĩmi ní, ãzini má ní ímbá ĩmi ní rĩ, ĩmi gã ca gbụ ngọ̃tụ́? ²⁹Lẽ ĩmi nị̃kí múké ꞌyozú kínĩ, ma Úpí Múngú ꞌi, má ĩpẽ ĩmi ní ụ́ꞌdụ́ Sãbátã vé rĩ, má ní ĩmi ní ụ́ꞌdụ́ ázíyá ri ĩpẽzú, ĩmi ĩkũnãkí rí ãnyãngã caápi ụ́ꞌdụ́ ị̃rị̃ vé ni ãní. Ụ́ꞌdụ́ Sãbátã vé rĩ sĩ, lẽ ꞌbá ãlu ãlu ã adri vũrã ívé ꞌí ní rizú adrizú rĩ gé, ã fũ ãmvé ku.” ³⁰Kúru ꞌbá rĩ pi ní uvuzú ụ́ꞌdụ́ Sãbátã vé ꞌdãri gé.

³¹ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi zịkí ãnyãngã ꞌdãri ã rụ́ mánã.16:31 Mánã: Mánã vé ífífí Ẽbérẽ tị sĩ, “Ngá ꞌdĩri ãꞌdi?” Ngá rĩ adri kú imve sụ̃ mgbáyá ã fí tị́nị, ẹ̃jị́ ni íní sụ̃ ãnyãngã ĩ ní usaá ọ̃nyụ́ sĩ rĩ tị́nị. ³²Mósẽ ní ꞌyozú kộpi ní kĩnĩ, “Tã Úpí Múngú ní ẹzịị́ ĩmi ní rĩ ĩri ꞌdíni kĩnĩ, ‘Lẽ ĩmi ꞌbãkí mánã rĩ õmérĩ ãlu, anji úmvúlésĩ ĩ ní ímụ́ tịị́ vúlé ꞌdĩí rĩ pi ã nị̃kí rí ámá ꞌyozú kínĩ ãnyãngã ándúrú má ní sẽé ĩmi ní rií nyaá ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú rĩ gé, lókí má ní ĩmi íjị́zú ĩfũzú Ẽjẽpétõ agásĩ rĩ adriípi ꞌdĩ.’ ”

³³Mósẽ ní kúru ꞌyozú Ãrónã ní kĩnĩ, “Mí íꞌdụ́ ũdrí, ꞌí dã mánã rĩ õmérĩ ã ꞌa ãlu ũdrí rĩ agá ꞌdãá, ꞌí ꞌbã vũrã múké ĩ ní rizú Úpí Múngú ri ị̃njị̃zú rĩ gé, anji úmvúlésĩ ĩ ní ímụ́ tịị́ vúlé ꞌdĩí rĩ pi ẽ ímụ́kí rí ndreé bẽnĩ.”

³⁴Ãrónã ꞌdụ tã rĩ ngaá sụ̃ Úpí Múngú ní ẹzịị́ Mósẽ ní rĩ tị́nị. Ãrónã ꞌdụ mánã rĩ ꞌbãá sọ̃ndụ́kụ̃ Úpí Múngú ní ũndĩ rụzú rĩ16:34 Sọ̃ndụ́kụ̃ ũndĩ vé rĩ: Ĩ ri mánã rĩ ꞌbã sọ̃ndụ́kụ̃ ũndĩ vé rĩ agá, ãzini ĩ ri Ãrónã vé túré rụ́ꞌbá be rũúpi kú ị̃bị́bị́ rú rĩ ꞌbã sọ̃ndụ́kụ̃ rĩ agá, ãzini ĩ ri írã ĩ ní tãị́mbị́ mụdrị́ Múngú vé rĩ sĩí rụ́ꞌbá ni gé rĩ ꞌbã ꞌa ni gé, Ĩsẽrélẽ rĩ pi vé anji pi vé anji ẽ ímụ́kí rí ngá ꞌdĩꞌbée ndreé. ꞌÍ lã Wụ̃ngárá 25:10-12; Ẽbérẽ 9:3-5. agá. ³⁵ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi nyakí mánã rĩ caá ílí pụ̃kụ́ sụ, cĩmgbá kộpi ní cazú vũrã ĩ ní mụzú adrizú rĩ gé. Kộpi rikí mánã rĩ nyaá cĩmgbá kộpi ní cazú ãngũ Kãnánã vé rĩ gé. ³⁶(Épã ri acokí dõ caá mụdrị́, ãlu ni ri adri õmérĩ ãlu.)

Úpí Múngú sẽ yị̃ị́ ídị́ ĩfũú írã agásĩ

¹ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní ngazú fũzú ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú Sínĩ vé rĩ agásĩ, kộpi ní ngazú vũrã ꞌdĩri agásĩ, kộpi ní mụzú cazú vũrã ãzi gé, sụ̃ Úpí Múngú ní ẹzịị́ rĩ tị́nị. Kộpi ní mụzú adrizú ãngũ Rẽfĩdímũ vé rĩ agá, ꞌbo ꞌdãlé yị̃ị́ ꞌbá rĩ pi ní mvụụ́mvụ ni ꞌdãáyo. ²Kộpi ní rizú ãwãzú Mósẽ ní kínĩ, “ꞌÍ sẽ ꞌbá ní yị̃ị́ mvụụ́.”

Mósẽ ní ꞌyozú kộpi ní kĩnĩ, “Ngá ĩmi ní rizú ãwãzú má ní ꞌdíni rĩ ãꞌdi? Ĩmi ri Úpí Múngú ri ụ̃ꞌbị̃ ꞌdíni ãꞌdiãtãsĩ?”

³ꞌBo yị̃ị́ úvá ní ꞌbá rĩ pi ndẽé káyĩ káyĩ rĩ sĩ, kộpi rikí unuú Mósẽ rụ́ꞌbá gá. Kộpi kínĩ, “Ngá mí ní ꞌbâ íjị́zú ĩfũzú Ẽjẽpétõ agásĩ ímụ́zú ũdrãzú ꞌbávé anjiŋá pi be, ãnyãpá rĩ pi be yị̃ị́ úvá sĩ rĩ ãꞌdi?”

⁴Mósẽ ní kúru ngozú Úpí Múngú ẹndrẹtị gé kĩnĩ, “Mâ ꞌo rí ꞌbá nõꞌbée ní ãꞌdi? Ẹ̃sị̃ mãdã, kộpi lẽkí ma úvị́ írã sĩ.”

⁵Úpí Múngú ní újázú Mósẽ ní kĩnĩ, “ꞌÍ ꞌde mụụ́ ꞌbá rĩ pi ẹndrẹtị gé sĩ drị̃drị̃. ꞌÍ ꞌdụ ambugu ụrụkọ Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi mụụ́ mí vú sĩ ĩndĩ, ꞌí ꞌdụ kpá túré mí ní yị̃ị́ ãmbúgú dịị́pi dịdị Náyĩlĩ ẽ mị gbãzú rĩ mụzú mí drị́gé sĩ ĩndĩ. ⁶Mí kãdõ caá írã Sĩnáyĩ vé rĩ gé ꞌdãá, ma adri mí be trụ́. ꞌÍ gbã ị̃jị́gọ́ írã rĩ ã pálé gá rĩ, yị̃ị́ ri ĩfũ ị̃jị́gọ́ rĩ agásĩ rá, ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ã mvụkí rí.” Mósẽ ní kúru tã rĩ ꞌdụzú ngazú sụ̃ Múngú ní lũú ꞌí ní rĩ tị́nị, drị̃koma Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi tẽkí nyo rií ndreé. ⁷Mósẽ ní ãngũ rĩ ã rụ́ ꞌdazú Másã, ãzini Mẽríbã, ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi rikí unuú, ãzini rikí ꞌyoó kínĩ, “Úpí Múngú ri nyo ꞌbâ ãsámvú gé nõgó anigé, dõku ĩri ꞌdãáyo?”

ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ꞌdịkí ẹ̃ꞌdị́ ꞌbá Ãmãlékẽ vé rĩ pi be

⁸ꞌBá Ãmãlékẽ vé rĩ pi ímụ́kí ẹ̃ꞌdị́ ꞌdịị́ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi be ãngũ Rẽfĩdímũ vé rĩ gé. ⁹Mósẽ ní ꞌyozú Yósũwã ní kĩnĩ, “Mí ũpẽ ꞌbávé ãgõ ụrụkọꞌbée mụụ́ ẹ̃ꞌdị́ ꞌdịị́ ꞌbá Ãmãlékẽ vé rĩ pi be. Drụ̃ sĩ, ma pá tu ánga drị̃gé ꞌdãá, ma túré Múngú vé ũkpõ be rĩ rụ má drị́gé.”

¹⁰Yósũwã ní ãgõ rĩ pi ẽ drị̃ kozú mụzú ẹ̃ꞌdị́ rĩ ꞌdịzú ꞌbá Ãmãlékẽ vé rĩ pi be sụ̃ Mósẽ ní ẹzịị́ rĩ tị́nị. Mósẽ pi Ãrónã be, Hụ́rị̃ sĩ, tụkí mụụ́ adrií ánga drị̃gé ꞌdãá. ¹¹Mósẽ kãdõ túré rĩ suú ụrụ ꞌdãá, ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ẹ̃ꞌdị́ rĩ ndẽ nĩ, kãdõ túré rĩ ísị́ vũgá nõó, ꞌbá Ãmãlékẽ vé rĩ pi ẹ̃ꞌdị́ rĩ ndẽ nĩ. ¹²Mósẽ ẽ drị́ kã ũrõó túré rĩ ã rụngárá sĩ gí, Ãrónã pi Hụ́rị̃ be íꞌdụ́kí írã ꞌbãá, Mósẽ úrí drị̃ ni gé. Kộpi tukí pá Mósẽ ã gãrã gá, kộpi ẹ̃tị̃kí Mósẽ ẽ drị́ ílébe ílébe ingaá ụrụgégé cĩmgbá cazú ụ̃tụ́ ní ꞌdengárá gá. ¹³Yósũwã ꞌdị ẹ̃ꞌdị́ ꞌbá Ãmãlékẽ vé rĩ pi be, ndẽ kộpi rá.

¹⁴Kúru Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “ꞌÍ sĩ tã Yósũwã ní ẹ̃ꞌdị́ ndẽzú ꞌdĩri búkũ agá, ꞌí lã tã ni Yósũwã ní, ã yị, á lẽ ꞌbá Ãmãlékẽ vé rĩ pi vé úri ꞌbeé ãvĩí vũ drị̃gé sĩ rá.”

¹⁵Mósẽ ní vũrã rọ̃bọ̃ŋọ̃ zãzú ni sịzú, ĩri ní rụ́ ni ꞌdazú, “Úpí Múngú sẽ á ndẽ ẹ̃ꞌdị́ rĩ gí.” ¹⁶Ĩri ní ꞌyozú kĩnĩ, “Úpí Múngú sẽ má ní ũkpõ ẹ̃ꞌdị́ rĩ ꞌdịzú nĩ, ãꞌdiãtãsĩyã má inga mâ drị́ ụrụ ũkpõ zịzú vú ni gé. Úpí Múngú ri ímụ́ ẹ̃ꞌdị́ ꞌdị mụzú úyú Ãmãlékẽ vé rĩ pi be.”

Yétẽrõ mụ Mósẽ ri ndreé

¹Yétẽrõ ri átálágú Mĩdĩyánã vé ni, ĩri Mósẽ ẹ́nyẹ́pị, yị tã Múngú ní ꞌoó Mósẽ ní, ãzini ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní rĩ rá, yị kpá tã Úpí Múngú ní ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi íjị́zú ĩfũzú ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ rĩ rá.

²Mósẽ kã ꞌî ũkú ni Sĩpúrã ri pẽé mụụ́ ívé anji ãgõ ị̃rị̃ rĩ pi be ẹ́nyẹ́pị Yétẽrõ vúgá ꞌdãá, Mósẽ ẹ́nyẹ́pị ẹ́ꞌyị́ kộpi rá. ³Mvá kãyú rĩ ã rụ́ Gẽrẽsómã18:3 Gẽrẽsómã: Rụ́ Gẽrẽsómã ꞌdĩri ꞌdakí Ẽbérẽ tị sĩ, ífífí ni jãkã. ꞌi, Mósẽ ꞌyo mvá kãyú rĩ vé tã kĩnĩ, tịkí mvá ꞌdĩri ị́sụ́ ãkũdẽ ma jãkã rú ãngũ ãzi gé. ⁴Mvá ãzi rĩ ã rụ́ Ẽlĩzérẽ18:4 Ẽlĩzérẽ: Rụ́ Ẽlĩzérẽ ꞌdĩri vé ífífí, Múngú ko mâ ĩzã nĩ. ꞌi, Mósẽ ní ꞌyozú kĩnĩ, “Múngú má ẹ́ꞌbị́pị́ị vé rĩ ko mâ ĩzã nĩ, pa ma drã agásĩ ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ drị́gé sĩ nĩ.”

⁵Mósẽ ẹ́nyẹ́pị Yétẽrõ pi, Mósẽ vé anji ãgõ rĩ pi be, Mósẽ ũkú ni sĩ, kộpi ní ꞌdezú mụzú Mósẽ ri ndrezú ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú rĩ gé, vũrã Mósẽ ní adrizú ĩnyiŋá írã Sĩnáyĩ vé rĩ gé ꞌdãá. ⁶Yétẽrõ ní ụ́ꞌdụ́kọ́ pẽzú Mósẽ ní kĩnĩ, “Ma mí ẹ́nyẹ́pị Yétẽrõ ꞌi, ꞌbá lẽkí mụụ́ mî ũkú ni be, mívé anji ãgõ ị̃rị̃ rĩ pi be mí vúgá ꞌdĩí.”

⁷Kộpi kâ caá ꞌdãlé, Mósẽ ní fũzú mụzú ẹ́nyẹ́pị ri ẹ́ꞌyị́zú, ĩri ní kũmũcí ũtị̃zú ẹ́nyẹ́pị ẹndrẹtị gé, ĩri uꞌdezú ẹzịzú bẹ̃drị̃ sĩ, kộpi ní fizú gãkũ rĩ agá ꞌdãá. ⁸Mósẽ ní tã Úpí Múngú ní ꞌoó ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ ní, ãzini ĩri ní ꞌoó ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ní ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ã tã sĩ rĩ ũlũzú ẹ́nyẹ́pị ní, ĩri ní kpá tã ũkpó ũkpó ĩ ị́sụ́ꞌbá ĩ ní ímụ́ngárá gá lẹ́tị gé ꞌdĩgé Múngú ní ĩ pazú rĩ ũlũzú ĩri ní.

⁹Yétẽrõ kã tã múké Úpí Múngú ní ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi pazú ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi drị́gé sĩ ꞌdĩri vé tã yịị́, sẽ ĩri ní ãyĩkõ ambamba. ¹⁰Ĩri ní ꞌyozú kĩnĩ, “Ẽ íngúkí Úpí Múngú ĩmi paápi ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi drị́gé sĩ, ãzini ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ drị́gé sĩ ꞌdĩri. ¹¹Nóni á nị̃ rá Úpí Múngú ri ãmbúgú ũkpõ be múngú adriꞌbá túngú rĩ pi drị̃gé sĩ céré, ãꞌdiãtãsĩyã pa ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ariꞌba ẹ́sị́ be ũká ũká rĩ pi drị́gé sĩ.” ¹²Mósẽ ẹ́nyẹ́pị Yétẽrõ ní ãnyãpá íjị́zú ngá ụrụkọꞌbée be zãzú Múngú ní rọ̃bọ̃ŋọ̃ rú, Ãrónã pi ní ímụ́zú ambugu Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi be Yétẽrõ vúgá nõó ínyá rĩ ã nyangárá gá vũrã ĩ ní rizú Múngú ri ị̃njị̃zú rĩ gé.

¹³Kã mụụ́ adrií drụ̃ ꞌdíni, Mósẽ ní úrízú ꞌbá rĩ pi vé tã lịngárá gá sụ̃ ándúrú rĩ tị́nị, ꞌbá rĩ pi ímụ́kí pá tuú kuú Mósẽ ã gãrã gá sĩ kụ́rụ̃ cĩmgbá cazú ũndréŋá gá. ¹⁴Mósẽ ẹ́nyẹ́pị kã tã Mósẽ ní rií ꞌoó ꞌbá rĩ pi ní ꞌdĩri ndreé, ĩri ní Mósẽ ri zịzú kĩnĩ, “Ngá mí ní rizú tã lịzú ọ́ꞌdụ́kụ́lẹgúsĩ sẽzú ꞌbá rĩ pi ní íꞌdózú pá tuzú ụ̃ꞌbụ́tị cĩmgbá ũndréŋá gá ꞌdíni rĩ ãꞌdi?”

¹⁵Mósẽ ní újázú ẹ́nyẹ́pị ní kĩnĩ, “ꞌBá rĩ pi ri ímụ́ má vúgá nõó, ãꞌdiãtãsĩyã kộpi lẽkí tã Múngú ní lẽé ã ꞌokí rĩ nị̃ị́. ¹⁶Kộpi dõ tã be ĩ ãsámvú gé sĩ anigé, kộpi íjị́ má vúgá, ma kúru kộpivé tã ãsámvú aco, ma tã Múngú ní lẽé ã ꞌokí rĩ ũlũ kộpi ní, ãzini ma tãị́mbị́ Múngú vé rĩ ímbá kộpi ní.”

¹⁷Mósẽ ẹ́nyẹ́pị ní újázú Mósẽ ní kĩnĩ, “Tã mí ní rií ꞌoó ꞌdĩri adri múké ku. ¹⁸Mi, ꞌbá ímụ́ꞌbá mí vúgá ꞌdĩꞌbée be, ĩmi ímụ́ ãndẽ rá. Ẹ̃zị́ rĩ mi ŋõŋõ, mí ícó ngaá ọ́ꞌdụ́kụ́lẹgúsĩ ku. ¹⁹ꞌÍ yị drĩ ma ká, á lẽ mî ĩzã koó tã ꞌdĩri sĩ, Múngú ã adri mí be. ꞌÍ tu pá ꞌbá rĩ pi vé tã tị gé, ꞌí jị kộpivé tã ũlũú Múngú ní. ²⁰Mí ímbá kộpi ní tã Múngú ní lẽé ã ꞌokí rĩ, ãzini mí ímbá tãị́mbị́ Múngú vé rĩ, mí iꞌda kộpi ní lẹ́tị adrizú ãní múké rĩ, ãzini lẹ́tị ẹ̃zị́ ngazú rĩ. ²¹Lẽ mî ũpẽ ꞌbá ẹ̃zị́ ngaꞌbée múké Múngú ri ị̃njị̃ꞌbá ị̃njị̃njị̃, tã ꞌoꞌbá pịrị, ẹ́sị́ ꞌbãꞌbée ngá drị̃gé ku ni pi ꞌbá ꞌdĩꞌbée ãsámvú gé. Mí ũꞌbã kộpi drị̃koma rú ngúlúmũ ꞌbá be élĩfũ ãlu rĩ pi drị̃gé, ngúlúmũ ꞌbá be mụ̃dụ̃rụ̃lụ̃ ãlu rĩ pi drị̃gé, ngúlúmũ ꞌbá be pụ̃kụ́ tọ̃wụ́ rĩ pi drị̃gé, ngúlúmũ ꞌbá be mụdrị́ rĩ pi drị̃gé, kộpi ã rikí ꞌbá ꞌdĩꞌbée vé tã ãsámvú acoó. ²²Lẽ ꞌbá ꞌdĩꞌbée ã rikí ꞌbá rĩ pi vé tã lịị́ sâ be céré, lẽ kộpi ẽ íjị́kí tã ũkpó ũkpó rĩ pi mí ẹndrẹtị gé, tã adriꞌbá mũnyámúnya rĩ pi, lẽ kộpi ã lịkí tã ni. ꞌÍ ꞌo dõ sụ̃ ꞌdĩri tị́nị, ĩri sẽ ẹ̃zị́ riípi mi ŋõópi rĩ ĩri ícá kọ̃wụ́kọ́wụ, ãꞌdiãtãsĩyã ĩmi ri tã rĩ ãlẽ kộpi be trụ́. ²³ꞌÍ ꞌdụ dõ tã má ní ẹzịị́ mí ní ꞌdĩri ngaá rá, ãzini Múngú lũ dõ mí ní kĩnĩ, mî ꞌo ꞌdíni, mî ẹ́sị́ ri adri ũkpó ũkpó, sẽ mí ãndẽ ku, ꞌbá ꞌdĩꞌbée kúru céré nga mụ ꞌbẹ̃tị́ ꞌdãá, ị́sụ́ kộpi ẹ́pị́kí tã rĩ sĩ gí.”

²⁴Mósẽ yị tã ẹ́nyẹ́pị ní ímbá ꞌí ní rĩ rá, ꞌdụ tã ẹ́nyẹ́pị ní ꞌyoó rĩ pi ãrẽvú ngaá céré rá. ²⁵Ĩri ní ꞌbá ẹ̃zị́ ngaꞌbée múké ni pi ũpẽzú ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ãsámvú gé, ũꞌbã kộpi drị̃koma rú, ngúlúmũ ꞌbá be élĩfũ ãlu (1,000) rĩ pi drị̃gé, ngúlúmũ ꞌbá be mụ̃dụ̃rụ̃lụ̃ ãlu (100) rĩ pi drị̃gé, ngúlúmũ ꞌbá be pụ̃kụ́ tọ̃wụ́ (50) rĩ pi drị̃gé, ãzini ngúlúmũ ꞌbá be mụdrị́ rĩ pi drị̃gé. ²⁶Kộpi rikí ꞌbá rĩ pi vé tã lịị́ sâ be céré. Tã ũkpó ũkpó rĩ pi kộpi rikí íjị́ Mósẽ ẹndrẹtị gé, tã adriꞌbá mũnyámúnya rĩ pi kộpi rikí lịị́ nĩ.

²⁷Mósẽ ní kúru ẹ́nyẹ́pị Yétẽrõ ri jịzú kuzú lẹ́tị gé, ĩri ní ꞌyozú, mí ẹ́cị́ múké. Yétẽrõ ní ꞌi újázú gõzú vúlé ãngũ ꞌí ní adrizú rĩ gé ꞌdãá.

ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi adrikí írã Sĩnáyĩ vé rĩ gé

¹ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi kâ ĩfũú ãngũ Ẽjẽpétõ vé rĩ agásĩ, kộpi tukí ẹ̃cị̃ caá mbãá ị̃rị̃, kộpi cakí ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú rĩ gé Sĩnáyĩ gé ꞌdãá ụ́ꞌdụ́ ãlu mbãá na vé rĩ gé. ²ꞌBá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi kâ fũú ãngũ Rẽfĩdímũ vé rĩ agásĩ, kộpi cakí mụụ́ adrií ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú Sĩnáyĩ vé rĩ gé, kộpi ní áwízú adrizú írã rĩ ã pálé gá ꞌdãá.

³Mósẽ ní kúru tụzú mụzú Múngú vúgá írã drị̃gé ꞌdãá, Úpí Múngú ní ĩri zịzú írã drị̃gé ꞌdãá, ĩri ní ꞌyozú kĩnĩ, “Tã má ní lẽé mî ꞌyo Yõkóbũ vé úyú Ĩsẽrélẽ rĩ pi ní rĩ ĩri ꞌdĩ, ⁴‘Ĩmi ndrekí tã má ní ꞌoó ꞌbá Ẽjẽpétõ vé rĩ pi ní rĩ rá, má íꞌdụ́ ĩmi íjị́ má vúgá nõó sụ̃ bị̃bị̃ ní ívé anjiŋá uꞌdụụ́ rĩ tị́nị. ⁵Ĩmi ꞌdụkí dõ tã mávé rĩ ngaá ẹ́sị́ be céré, ãzini ĩmi ꞌdụkí dõ ũndĩ má ní rụụ́ ĩmi be ꞌdĩri vé tã ngaá rá, ĩmi adri ꞌbá mávé ni ꞌbá vũ drị̃gé rĩ pi ãsámvú gé sĩ céré. ꞌBá vũ drị̃gé rĩ pi céré adri mávé ni, ⁶ꞌbo ĩmi ímụ́ adri sụ́rụ́ uletere, ri ẹ̃zị́ nga má ní atala rú.’ Ụ́ꞌdụ́kọ́ má ní lẽé mî átá ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní rĩ ĩri adriípi ꞌdĩ.”

⁷Mósẽ ní kúru ĩgõzú írã drị̃gé ꞌdãásĩ, ĩri ní ꞌbá ĩ ní ũꞌbãá drị̃koma rú rĩ pi zịzú ímụ́zú vũrã ãlu gé, ĩri ní tã Úpí Múngú ní ẹzịị́ ꞌí ní rĩ ũlũzú kộpi ní céré. ⁸ꞌBá rĩ pi ngakí céré tã ꞌdĩri ẹ̃ꞌyị̃ị́ kínĩ, “Tã ãrẽvú céré Úpí Múngú ní ẹzịị́ rĩ ꞌbâ ꞌdụ nga rá.” Mósẽ ní kúru tã kộpi ní ẹ̃ꞌyị̃ị́ rĩ jịzú mụzú ũlũzú Úpí Múngú ní.

⁹Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “Ma mụ mí vúgá ꞌdĩí ị́rị́bị́tị ãsõópi nịị́pi cịcị ni agásĩ, má kãdõ rií átá mí be, ꞌbá rĩ pi ã yịkí rí mávé ụ́ꞌdụ́kọ́, kộpi ã ꞌbãkí rí ẹ́sị́ céré kuú mí drị̃gé.” Mósẽ ní kúru tã ꞌbá rĩ pi ní ꞌyoó rĩ ũlũzú Úpí Múngú ní.

¹⁰Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “ꞌÍ mụ lũú ꞌbá rĩ pi ní, íꞌdózú ãndrũ cazú drụ̃ sĩ, lẽ kộpi ã gụ̃kí ĩ adrií uletere. Kộpi ã ũjĩkí ĩvé bõngó ũjĩjĩ. ¹¹Ụ́ꞌdụ́ na ni gé, lẽ ꞌbá rĩ pi ã útúkí ĩ kú ũrẽ, ãꞌdiãtãsĩyã Úpí Múngú ri ísị́ ímụ́ adri írã Sĩnáyĩ vé rĩ drị̃gé, ꞌbá rĩ pi céré nga ma ndre rá. ¹²ꞌÍ sĩ légéré írã rĩ ã gãrã gá sĩ kụ́rụ̃, ꞌí lũ ꞌbá rĩ pi ní, ‘Lẽ ku ĩmi ní ọvụzú légéré rĩ drị̃gé sĩ, ímụ́zú ĩnyiŋá írã rĩ ã rụ́ꞌbá gá nõó, ãzini lẽ ĩmi úlókí írã rĩ ã rụ́ꞌbá ku. ꞌBá rĩ úló dõ írã rĩ ã rụ́ꞌbá gí, ĩ ĩri ꞌdị drã ꞌdĩísĩ rá. ¹³Ĩ ĩri úvị́ írã sĩ, dõku ĩ ĩri gbi íꞌyé sĩ, ꞌdịkí dõ ĩri drãá ꞌdíni, lẽ ꞌbá ãzi ã úló ãvũ ni ã rụ́ꞌbá ku. Ngá rĩ dõ ꞌbá, dõku ãnyãpá, ícókí ĩri kuú adrií ídri rú ku.’ ꞌBá rĩ pi yịkí dõ jẽlẽgú ã ụ́ꞌdụ́kọ́ gí, kộpi ẽ íbíkí rí tụụ́ írã drị̃gé ꞌdãá ndõ.”

¹⁴Mósẽ kã ísị́ írã drị̃gé ꞌdãásĩ ꞌbá rĩ pi vúgá nõó, ĩri ní ꞌyozú kộpi ã gụ̃kí ĩ adrií uletere, kộpi ní ĩvé bõngó ũjĩzú. ¹⁵Ĩri ní ꞌyozú ꞌbá rĩ pi ní kĩnĩ, “Lẽ ĩmi útúkí ĩmi kú ị́nọ́gọ́sị́ rizú ụ́ꞌdụ́ na ꞌdãri ũtẽzú, ꞌbá ãzi ã lã ũkú be ku.”

¹⁶Kã mụụ́ caá ụ́ꞌdụ́ na ni gé, ụ̃ꞌbụ́tịŋá rĩ sĩ, ũvi ní lĩzú, ãngũ rĩ ní gazú lọ́kụ́lọ́kụ́, ị́rị́bị́tị ní ãsõzú ịnịkụrụkụrụ írã drị̃gé ꞌdãá, gũké ní kúru ꞌụzú kụ́bị́ be ụrụ ꞌdãá. ꞌBá adriꞌbá vũrã ꞌdãri gé rĩ pi ã rụ́ꞌbá ngakí céré yãáyã. ¹⁷Mósẽ ní kúru ꞌbá rĩ pi ẽ drị̃ kozú fũzú vũrã kộpi ní adrizú rĩ agásĩ Múngú vúgá ꞌdãá, ꞌbá rĩ pi áwíkí pá tuú kuú írã rĩ ã pálé gá. ¹⁸Ãcígã ọ̃zụ̃ írã Sĩnáyĩ vé rĩ ẽ drị̃ céré, ãꞌdiãtãsĩyã Úpí Múngú ísị́ ímụ́ írã drị̃gé nõó ãcí dị̃ị́pi dị̃dị̃ ni agásĩ. Ãcígã rĩ tụ ụrụgégé ꞌdãá, sụ̃ ãcígã tụụ́pi ãcí ĩ ní ũdẽé kuú ãmbúgú ãmbúgú rĩ agásĩ rĩ tị́nị, írã rĩ aya ꞌi ũkpõ be dĩngídĩngí. ¹⁹Jẽlẽgú rĩ vé ụ́ꞌdụ́kọ́ ri ọ́ꞌụ́ mụzú mgbuwa, mgbuwa. Mósẽ ní átázú, Múngú ní újázú ĩri ní ụ́ꞌdụ́kọ́ be sụ̃ ũvi ní lĩí rĩ tị́nị.

²⁰Úpí Múngú ní ísị́zú ímụ́zú írã Sĩnáyĩ vé rĩ drị̃gé ꞌdãá, ĩri ní Mósẽ ri zịzú mụzú ꞌí vúgá írã drị̃gé ꞌdãá. Mósẽ ní kúru tụzú mụzú írã drị̃gé ꞌdãá. ²¹Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “ꞌÍ sị mụụ́ ꞌbá rĩ pi vũgá ꞌdãá, ꞌí mụ ꞌyoó kộpi ní, lẽ kộpi ã ọvụkí légéré mí ní sĩí ꞌdĩri drị̃gé sĩ ímụ́ ma ndreé ku, kộpi ọvụkí dõ légéré rĩ gí, kộpi ũdrã rá. ²²Atala lẽꞌbá ímụ́ꞌbá Úpí Múngú vúgá nõó rĩ pi, lẽ kộpi ã gụ̃kí ĩ adrií uletere. Kộpi gụ̃kí dõ ĩ adrií uletere ku, Úpí Múngú ri kộpi úꞌdị́ ũdrã rá.”

²³Mósẽ ní ꞌyozú Úpí Múngú ní kĩnĩ, “ꞌBá rĩ pi ícókí ítụ́ írã Sĩnáyĩ vé rĩ drị̃gé nõó ku, ãꞌdiãtãsĩyã mí ꞌyo ꞌbá ní, mí kĩnĩ, ꞌbâ ítrúkí ꞌbâ írã rĩ ã pálé gá ĩnyiŋá nõó ku, ãꞌdiãtãsĩyã vũrã ꞌdĩri ĩri uletere.”

²⁴Úpí Múngú ní újázú Mósẽ ní kĩnĩ, “ꞌÍ sị mụụ́ vũgá ꞌdãá, mí íjị́ Ãrónã ri ímụ́ írã drị̃gé nõó. ꞌBo atala rĩ pi ꞌbá rĩ pi be, lẽ kộpi ã sikí ĩ ímụ́ má vúgá nõó ũkpó sĩ ku, kộpi sĩkí dõ ĩ ímụ́ ũkpõ sĩ, ma kộpi úꞌdị́ ũdrã rá.”

²⁵Mósẽ ní kúru ísị́zú ímụ́zú ꞌbá rĩ pi vúgá nõó, ĩri ní tã Úpí Múngú ní ꞌyoó rĩ ũlũzú kộpi ní.

Tãị́mbị́ mụdrị́ Múngú ní ẹzịị́ rĩ

¹Tã Múngú ní ẹzịị́ ꞌbá rĩ pi ní rĩ ĩri ꞌdíni kĩnĩ,

²“Ma Úpí Múngú ĩmivé rĩ, má íjị́ ĩmi ĩfũú ĩzãngã ĩmi ní nyaá tụ́gẹ̃rị̃ rú Ẽjẽpétõ agá ꞌdãá rĩ agásĩ nĩ.

³“Lẽ ĩmi ị̃njị̃kí múngú ãzi túngú ni ku, ĩmi ị̃njị̃kí ꞌyéŋá ma áyu.

⁴“Lẽ ĩmi údékí ngá ãzi índré múngú rú sụ̃ ngá ꞌbụ̃ gé ni tị́nị ku, dõku ngá vũ drị̃gé ni tị́nị ku, dõku ngá yị̃ị́ agá ni tị́nị ku. ⁵Lẽ ĩmi ọ̃vụ̃kí drị̃ sị̃ị́ vũgá ngá ĩ ní údé múngú rú ꞌdĩꞌbée ị̃njị̃zú ku, ãꞌdiãtãsĩyã ma Úpí Múngú ĩmivé rĩ, á lẽ ꞌbá ãzi ẽ ị̃njị̃ múngú ãzi ku. ꞌBá ma gãꞌbá sĩ rĩ pi, ma kộpivé anjiŋá ĩrĩŋã ũnjĩkãnyã kộpivé ẹ́tẹ́pị ní ꞌoó rĩ sĩ, ma íꞌdó ĩrĩŋã úyú na rĩ gé cĩmgbá cazú úyú sụ rĩ gé. ⁶ꞌBo ꞌbá rĩ lẽ dõ ma rá, ãzini ꞌdụ dõ tã má ní ẹzịị́ rĩ ngaá rá, ma ẹ́sị́ múké ꞌbã ĩrivé úyú rĩ pi drị̃gé cĩmgbá cazú úyú élĩfũ kárákará rĩ pi drị̃gé.

⁷“Lẽ ĩmi rikí Úpí Múngú ĩmivé rĩ ã rụ́ zịị́ tã ũnjí ꞌozú ku, ĩmi zịkí dõ Múngú ã rụ́ tã ũnjí ꞌozú, Úpí Múngú ri ĩmi ĩrĩŋã rá.

⁸“Lẽ ĩmi ígákí ụ́ꞌdụ́ Sãbátã vé rĩ, ĩmi ꞌbãkí ĩri adrií uletere. ⁹Lẽ ĩmi ngakí ĩmivé ẹ̃zị́ ãrẽvú céré dẹẹ́ ụ́ꞌdụ́ ázíyá gá, ¹⁰ꞌbo Sãbátã ri ụ́ꞌdụ́ uvuzú ni, ĩri ụ́ꞌdụ́ Úpí Múngú ĩmivé rĩ vé ni. Ụ́ꞌdụ́ ꞌdĩri gé, lẽ ĩmi ngakí ẹ̃zị́ ku, mí úlúngu, dõku mívé mvá ágó, dõku mívé mvá ũkú, dõku mívé ãtíꞌbá ágó rú rĩ, dõku mívé ãtíꞌbá ũkú rú rĩ, dõku mívé ãnyãpá rĩ pi, dõku ꞌbá jãkã rú ímụ́pi adriípi mívé ꞌbẹ̃tị́ ãsámvú gé rĩ, ã nga ẹ̃zị́ ụ́ꞌdụ́ Sãbátã vé rĩ gé ku. ¹¹Ãꞌdiãtãsĩyã Úpí Múngú gbi ꞌbụ̃ pi vũ be, yị̃ị́ tafu rĩ be, ngá ꞌa ni agá rĩ pi be céré ꞌdụ caá ụ́ꞌdụ́ ázíyá, ꞌbo kã mụụ́ caá ụ́ꞌdụ́ ẹ́zị̂rị̃ ni gé, ĩri ní uvuzú. Úpí Múngú ní kúru tãkíri ꞌbãzú ụ́ꞌdụ́ Sãbátã vé ꞌdĩri drị̃gé, ã adri uletere.

¹²“Lẽ mî ị̃njị̃ mí ẹ́tẹ́pị pi mí ẹ́ndrẹ́pị be ị̃njị̃njị̃, mî adri rí caá ílí be aco ãngũ Úpí Múngú mívé rĩ ní sẽé mí ní rĩ agá.

¹³“Lẽ mî ꞌdị ꞌbá ku.

¹⁴“Lẽ mî ꞌbã ọ̃wụ̃ ku.

¹⁵“Lẽ mî ụ̃gụ̃ ngá ku.

¹⁶“Lẽ mî úlị́ ũnjõ ꞌbá mî gãrã gá rĩ drị̃gé ku.

¹⁷“Lẽ mî ꞌbã ẹ́sị́ ꞌbá mî gãrã gá rĩ vé jó drị̃gé ku. Lẽ mî ꞌbã ẹ́sị́ ꞌbá mî gãrã gá rĩ vé ũkú drị̃gé ku, dõku mî ꞌbã ẹ́sị́ ꞌbá mî gãrã gá rĩ vé ãtíꞌbá ágó rú rĩ drị̃gé ku, dõku mî ꞌbã ẹ́sị́ ꞌbá mî gãrã gá rĩ vé ãtíꞌbá ũkú rú rĩ drị̃gé ku, dõku mî ꞌbã ẹ́sị́ ꞌbá mî gãrã gá rĩ vé tị́ drị̃gé ku, dõku mî ꞌbã ẹ́sị́ ꞌbá mî gãrã gá rĩ vé dõngí drị̃gé ku, dõku mî ꞌbã ẹ́sị́ ꞌbá mî gãrã gá rĩ vé ngá drị̃gé ku.”

¹⁸ꞌBá rĩ pi kâ ũvi rĩ vé lĩngárá, ãzini jẽlẽgú rĩ vé ꞌụngárá yịị́, ãzini kộpi kâ ũvi rĩ vé gangárá lọ́kụ́lọ́kụ́ rĩ ndreé ãcígã írã ẽ drị̃ ọ̃zụ̃ụ́pi rĩ be, sẽ ụ̃rị̃ ị́mvụ́ kộpi ambamba, kộpi yãkí ãní kpĩríkpĩrí, kộpi áwíkí pá tuú rárá rú. ¹⁹Kộpi ní ꞌyozú Mósẽ ní kínĩ, “Lẽ mî átá ꞌbá ní átángá rĩ nĩ, ꞌbâ ícó yị rá. ꞌBo lẽ mî ku Múngú átá átángá rĩ ꞌbá ní nĩ ku, ĩri sẽ ꞌbâ ũdrã rá.”

²⁰Mósẽ ní újázú kộpi ní kĩnĩ, “Ĩmi ꞌokí ụ̃rị̃ sĩ ku, Múngú ímụ́ ĩmi ụ̃ꞌbị̃ị́, ụ̃rị̃ ã rụ rí ĩmi, ĩmi ꞌokí rí ũnjĩkãnyã ku.” ²¹ꞌBá rĩ pi áwíkí pá tuú kuú rárá rú. Mósẽ fi ãngũ nịị́pi cịcị Múngú ní adrizú rĩ agá ꞌdãá nĩ.

Ngá ĩ ní údé drị́ sĩ múngú rú rĩ vé tã, ãzini vũrã rọ̃bọ̃ŋọ̃ zãzú rĩ vé tã

²²Kúru Úpí Múngú ní ꞌyozú Mósẽ ní kĩnĩ, “ꞌÍ lũ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní ꞌdíni, ‘Ĩmi ndrekí ĩmî mị sĩ rá, á ri átá íngázú ꞌbụ̃ gélésĩla. ²³Lẽ ĩmi údékí aya ọ́gụ́ꞌbá ọ́gụ́ọ̃gụ̃ ni pi rií ị̃njị̃ị́ múngú rú ku, dõku lẽ ĩmi údékí dábũ rií ị̃njị̃ị́ múngú rú ku.

²⁴“ ‘Lẽ ĩmi usakí nyọ̃ọ́kụ́, ĩmi sịkí má ní vũrã rọ̃bọ̃ŋọ̃ zãzú ni, ĩmi zãkí rí má ní kãbĩlõ, ndrị̃ị́, ãzini tị́ rọ̃bọ̃ŋọ̃ rú ãní. Ma sị mụzú vũgá ꞌdĩí, ma mụ ĩmi ní tãkíri sẽ vũrã ĩ ní rizú ma ị̃njị̃zú rĩ gé. ²⁵Ĩmi sịkí dõ má ní vũrã rọ̃bọ̃ŋọ̃ zãzú rĩ írã sĩ, lẽ ĩmi sịkí írã ĩ ní rụ́ꞌbá ni upaá kuyé ni sĩ, ã upakí rụ́ꞌbá ni ayaŋá sĩ ku, ãꞌdiãtãsĩyã ĩri sẽ vũrã rọ̃bọ̃ŋọ̃ zãzú rĩ adri ãní uletere ku. ²⁶Lẽ ĩmi tụkí mụzú vũrã rọ̃bọ̃ŋọ̃ zãzú rĩ gé ꞌdãá vũrã pá ũꞌbãzú rĩ gé sĩ ku, ꞌbâ ãzi ã ndre rí ĩmî rụ́ꞌbá ule rĩ ku.’ ”