Kọ̃kọ̃bị́ ị̃rị̃ ni Páũlũ ní sĩí sẽé ꞌbá

Kõrínítõ

vé rĩ pi ní rĩ

Tã búkũ rĩ vé rĩ ã ũlũngárá

Páũlũ sĩ kọ̃kọ̃bị́ ꞌdĩri kụ̃rụ́ Ẽfésõ vé rĩ agá, lókí ĩri ní rizú mụzú Kõrínítõ gá rĩ gé. Sĩ kọ̃kọ̃bị́ rĩ sẽé mụzú drị̃drị̃ ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí Kõrínítõ gá rĩ pi ní. Kõrínítõ ri kụ̃rụ́ ãmbúgú ãngũ Gị̃rị́kị̃ vé rĩ agá. Páũlũ íꞌdó kãnísã ꞌdãlé, mụ kộpi ndreé, ãzini sĩ kọ̃kọ̃bị́ sẽé kộpi ẽ ẹ́sị́ ímbázú ãní, ꞌbo tã ũnjí rĩ pi áwíkí kuú kộpi ãsámvú gé ũgõgõ. Kúru sĩ kọ̃kọ̃bị́ rĩ sẽé kĩnĩ, ã útúkí tã rĩ céré ícá múké ãkũdẽ ꞌí ca drĩ ꞌdãá kuyé.

Índré sụ̃ ꞌbá ụrụkọ tõkí Páũlũ ri kínĩ Páũlũ áyú mũfẽngã kãnísã vé rĩ lẹ́tị múké ni sĩ kuyé, kộpi kínĩ Páũlũ adri ꞌbá áyúãyũ tã ꞌoópi pịrị ni kuyé. Kọ̃kọ̃bị́ ꞌdĩri agá, íngú ꞌi tã kárákará sĩ ẹ̃zị́ ĩ ní ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Yẹ́sụ̃ vé Múngú ní ꞌi zịị́ ímụ́ ũlũú rĩ vé tã sĩ. Páũlũ ímbá ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ní lẹ́tị múké kộpi ní ícózú ꞌbá Múngú vé rĩ pi ẽ ĩzã kozú rĩ, ãzini ímbá kpá kộpi ní lẹ́tị ĩ ní ẹ̃zị́ kãnísã vé rĩ ngazú vũrã ụrụkọꞌbée agásĩ rĩ (cápĩtã 9-10).

1

1Ma Páũlũ ꞌi, Múngú ní ĩpẽé adrií Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ vé ꞌbá áyúãyũ ni rú rĩ, ꞌbá sĩkí kọ̃kọ̃bị́ ꞌdĩri Tĩmõtéyõ Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi gí rĩ be.

ꞌBá sĩkí sẽé ꞌbá Múngú vé adriꞌbá kãnísã kụ̃rụ́ Kõrínítõ vé rĩ agá rĩ pi ní, ãzini ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí ãngũ Ãkáyã vé rĩ agá rĩ pi ní céré.

2Ẹ́sị́ múké, ãzini tãkíri ꞌbá Ẹ́tẹ́pị Múngú vé rĩ, ãzini Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé rĩ ã adri ĩmi be.

Múngú ri ꞌbá rĩ pi ẽ ẹ́sị́ ũmĩ nĩ

3Lẽ ꞌbâ íngúkí Múngú ꞌbávé Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ Ẹ́tẹ́pị ri, ĩri ri ꞌbávé ĩzãngã ꞌbã nĩ, ãzini ĩri ri ꞌbâ ẹ́sị́ ũmĩ nĩ. 4Tã ũkpó ũkpó kãdõ rií ꞌbâ ị́sụ́, Múngú ri ꞌbâ ẹ́sị́ ũmĩ nĩ. Ĩri sẽ tã ũkpó ũkpó ị́sụ́ dõ ꞌbá rĩ pi, ꞌbâ ũmĩkí rí kộpi ẽ ẹ́sị́, sụ̃ Múngú ní ꞌbâ ẹ́sị́ ũmĩí rĩ tị́nị. 5ꞌBá nyakí dõ ĩzãngã Kúrísítõ ã rụ́ sĩ, ĩzãngã ꞌbá ní nyaá rĩ agá, Kúrísítõ ri ꞌbâ ẹ́sị́ ũmĩ aga rá. 6Ĩzãngã ꞌbá ní rií nyaá ẹ̃zị́ Múngú vé rĩ agá nõri, ĩri sẽ ꞌbâ ícó ĩmî ẹ́sị́ ũmĩ, ĩmi pangárá ị́sụ́ ãní rá. Ĩzãngã ꞌbá ní rií nyaá rĩ pi sĩ, Múngú ũmĩ dõ ꞌbâ ẹ́sị́ rá, ĩri kpá ĩmî ẹ́sị́ ũmĩ rá, sụ̃ ĩri ní ꞌbâ ẹ́sị́ ũmĩí rĩ tị́nị. Ĩmi ímụ́ ẹ́sị́ úmbé ĩzãngã rĩ ã nyangárá gá, sụ̃ ꞌbá ní nyaá rĩ tị́nị. 7ꞌBá ꞌbãkí ẹ́sị́ céré ĩmi drị̃gé, ãꞌdiãtãsĩyã ĩzãngã ĩmi ní nyaá rĩ sụ̃ nyo ꞌbá ní nyaá rĩ tị́nị, ꞌbá nị̃kí ámá rá, Múngú ri ícó ĩmî ẹ́sị́ ũmĩ rá, sụ̃ ĩri ní ꞌbâ ẹ́sị́ ũmĩí rĩ tị́nị.

8Ĩmi ꞌbá ọ̃gụ̃pị́ị Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí ꞌdĩꞌbée, ꞌbá lẽkí ĩmi nị̃kí tã ũkpó ũkpó ꞌbá ní ĩzãngã nyazú ãngũ ãmbúgú Ẹ́zị̃yã vé rĩ agá rĩ. Ĩzãngã ꞌbá ní nyaá ꞌdãri ndẽ ꞌbâ ũkpõ rá, ꞌbá nyakí ĩzãngã ũnjí ũnjí, ꞌbá ụ̃sụ̃kí déna ꞌbâ ũdrã rá. 9Ádarú ꞌbá ụ̃sụ̃kí déna ꞌbávé sâ drãngárá vé rĩ ícó gí. ꞌBo ꞌbá ꞌokí tã rĩ ꞌbávé ũkpõ sĩ ꞌyozú kínĩ, ꞌbá ícókí gí ꞌdíni kuyé, ꞌbá ꞌbãkí ẹ́sị́ Múngú ãvũ ídrípi ĩndĩ rĩ drị̃gé. 10Múngú pa ꞌbâ drã sị́lé gá sĩ rá, ĩri ícó ꞌbâ pa mụzú dị̃ị́ dị̃ị́. Lẽ ꞌbâ ꞌbãkí ẹ́sị́ drị̃ ni gé, ã pa rí ꞌbâ mụzú dị̃ị́ dị̃ị́. 11ꞌBá ꞌbãkí ẹ́sị́ ĩmi drị̃gé, ĩmi zịkí ꞌbá ní Múngú ri. ꞌBá tré pi zịkí dõ ꞌbá ní Múngú ri nĩ, ꞌbá tré pi kpá ímụ́ õwõꞌdĩfô sẽ Múngú ní, ĩri ní zịngárá rĩ yịị́ rá rĩ sĩ.

12ꞌBâ ri ꞌbâ íngú tã ꞌbá ní ꞌoó pịrị rĩ sĩ, ãzini tã áda ꞌbá ní ꞌoó ꞌbá rĩ pi ẹndrẹtị gé rĩ sĩ, agaápi rá rĩ, tã pịrị ꞌbá ní ꞌoó ĩmi ãsámvú gé rĩ sĩ. ꞌBá rikí ꞌbâ ẹ̃tị̃ị́ Múngú rụ́ꞌbá gá, ĩrivé ẹ́sị́ múké rĩ sĩ, adri ꞌyozú kínĩ, ꞌbávé tã nị̃ngárá nyọ̃ọ́kụ́ nõri vé rĩ sĩ kuyé. 13Tã ꞌbá ní sĩí sẽé ĩmi ní rĩ, ꞌbá sĩkí átángá rĩ ẽ mị uletere, lãngárá ni mba ku, ĩri fi ĩmi drị̃gé mbẽlẽŋá. Má ụ̃sụ̃ ĩmi ícó tã ꞌbávé rĩ nị̃ múké, 14ꞌbo tã rĩ ã fi dõ ĩmi drị̃gé ãndrũ múké kuyé drãáãsĩyã, ĩmi ímụ́ tã rĩ nị̃ múké ụ́ꞌdụ́ Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ní ĩgõzú rĩ gé, ĩmi céré ímụ́ ꞌbâ íngú, ꞌbâ kpá ímụ́ ĩmi íngú ụ́ꞌdụ́ ꞌdãri gé.

Páũlũ ũlũ tã ꞌí ní lẽzú mụzú Kõrínítõ gá rĩ

15Má ní ma útúzú lẽzú mụzú ĩmi ndrezú drị̃drị̃ rĩ gé, á nị̃ uletere ꞌyozú kínĩ, ĩmi ꞌbãkí ẹ́sị́ céré kuú ꞌbá drị̃gé, ĩmi té kõdô drị̃lé múké ị́sụ́ rá. Mâ gõ té dõ mụụ́ ĩmi ndreé rá, ĩmi té gõ drị̃lé múké ãzi ị́sụ́ dị̃ị́. 16Má útú mávé tã ꞌdíni, má kãdõ lẽé mụụ́ ãngũ ãmbúgú Mãkẽdõníyã vé rĩ gé ꞌdãá, ma pá tu ĩmi ndre ũgbále, má kãdõ gõó ímví Mãkẽdõníyã gá ꞌdãásĩ, ma kpá gõ áwí ĩmi ndre dị̃ị́. Ĩmi kúru ma pẽ, mâ ꞌde rí mụụ́ ãngũ Yụ̃dáyã vé rĩ gé ꞌdãá. 17Ĩmi ícó ụ̃sụ̃ ꞌyozú kínĩ, má újá mávé tã má ní útú rĩ rá ãsĩ. Ĩmi ụ̃sụ̃kí má útú mávé tã múké múké kuyé? Ĩmi ụ̃sụ̃kí má adri sụ̃ ꞌbá ụrụkọꞌbée tã útúꞌbá ꞌyoꞌbée ma mụ rá, dõku á mụ ku rĩ pi tị́nị?

18Ádarú Múngú ri ẹ́sị́ ꞌbã céré ku tã ꞌí ní lẽé ꞌoó rĩ drị̃gé, ꞌbávé ụ́ꞌdụ́kọ́ múké ꞌbá ní ũlũú rĩ újá ꞌi ku, ũnjõ ꞌa ni gé ꞌdãáyo. 19Ãꞌdiãtãsĩyã Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ Múngú Mvọ́pị ꞌbá ní ĩrivé tã ũlũú ĩmi ní Sílã be, Tĩmõtéyõ sĩ rĩ, ĩri ri njị̃ị́ tã áda Múngú vé rĩ ꞌo. Ĩrivé tã ꞌbá ní ũlũú rĩ, ĩri tã áda, ũnjõ ꞌa ni gé ꞌdãáyo. 20Tã céré Múngú ní ẹzịị́ ꞌbá ní rĩ pi, nga ꞌi fũú tị ni gé rá Kúrísítõ ã rụ́ sĩ. ꞌBâ ri tã áda Kúrísítõ vé rĩ átá, ẽ íngúkí rí Múngú ri ãní. 21Nóni Múngú sẽ ꞌbá ní ũkpõ ĩmi be, sẽ ꞌbá ní pá tuzú tị́tị́ ꞌbávé ẹ̃ꞌyị̃ngárá agá Kúrísítõ ã rụ́ sĩ ãní. Múngú ũpẽ ꞌbâ ĩmi be 22ímụ́ adrií ꞌbá ꞌi ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá áda áda ni pi rú. Múngú ĩpẽ ívé Índrí Uletere rĩ ímụ́ adrií ꞌbâ ẹ́sị́ agá, lũzú ꞌbá ní kínĩ, ádarú ꞌi tã múké ꞌí ní ẹzịị́ rĩ sẽ ꞌbá ní rá.

23Ádarú á ꞌyo ĩmi ní ꞌdíni, tã má ní ꞌoó rĩ pi Múngú nị̃ rá. Tã ã pá má ní mụzú Kõrínítõ gá ꞌdĩlé kuyé rĩ, mâ mụ rí átángá ũkpó ũkpó ĩzãngã sẽépi ni átá ĩmi drị̃gé ku. 24Tã ꞌbá ní lũú ĩmi ní kínĩ ĩmi ẹ̃ꞌyị̃kí Yẹ́sụ̃ ri ꞌdĩri, adri ꞌyozú kínĩ ꞌbâ ri ꞌbâ íngú, ꞌbá ndẽkí céré nĩ ꞌdíni kuyé, ꞌbâ ri ẹ̃zị́ nga ĩmi be, ã sẽ rí ĩmi ní ãyĩkõ, ãꞌdiãtãsĩyã ĩmi tukí pá tị́tị́ ĩmivé ẹ̃ꞌyị̃ngárá agá.

2

1Má ụ̃sụ̃ má ẹ́sị́ agá nõó, á gõ ma ẹndịị́ mụụ́ ĩmi ndreé dị̃ị́ ku, ã sẽ rí ĩmi ní ĩzãngã ku. 2ꞌBo á sẽ dõ ĩmi ní ĩzãngã, ãꞌdi ri má ní ãyĩkõ sẽ nĩ? ꞌBá má ní ãyĩkõ sẽꞌbá rĩ pi, ĩri adri ꞌyéŋá ĩmi má ní ĩzãngã sẽé ĩmi ní rĩ pi. 3Tã má ní kọ̃kọ̃bị́ ụ̃dụ̃mbị́tã ꞌdĩri sĩzú sẽzú ĩmi ní rĩ, ĩri ꞌdíni. Má kãdõ lẽé mụụ́ ĩmi ndreé, tã ĩmi ní rií ꞌoó rĩ ã sẽ rí ĩzãngã mâ ẹ́sị́ agá ku, lẽ tã ĩmi ní ꞌoó rĩ ã sẽ má ní ãyĩkõ, ã sẽ kpá ĩmi ní ãyĩkõ ĩndĩ. Á nị̃ rá ĩmi ícó tã pịrị ꞌo rá, ĩri má ní ãyĩkõ sẽ, ĩri kpá ĩmi ní ãyĩkõ sẽ. 4Sâ má ní kọ̃kọ̃bị́ rĩ sĩzú rĩ gé, ĩzãngã ŋõ mâ ẹ́sị́, mị̃ị́ndrẹ álá mâ mị rá. Adri ꞌyozú kínĩ, ĩmi ní ĩzãngã sẽzú ku, ã lũ rí kínĩ, lẽngárá má ní ĩmi lẽzú rĩ, tã ni ãmbúgú mâ ẹ́sị́ agá.

ꞌBá ũnjĩkãnyã ꞌoópi rĩ ã trũkí ĩri ĩrivé ũnjĩkãnyã agásĩ rá

5ꞌBá rĩ sẽ dõ ꞌbá ãzi ní ĩzãngã, sẽ ĩzãngã ꞌdĩri má ní kuyé, sẽ ĩzãngã ꞌdĩri ĩmi ní céré, á lẽ átángá rĩ átá ĩmi drị̃gé ũkpõ sĩ ku. 6ꞌBá ũnjĩkãnyã ꞌoópi ꞌdĩri, ĩmi átákí ĩrivé ũnjĩkãnyã ã tã drị̃ ni gé, tã ĩ ní ĩri ĩrĩŋãzú ꞌdĩri ca gí. 7Nóni ĩri sâ ĩmi ní ĩri trũzú ĩrivé ũnjĩkãnyã agásĩ, ãzini ĩmi ní ĩri ẽ ẹ́sị́ ũmĩzú, ãꞌdiãtãsĩyã ĩzãngã ã gõ rí ẹ́sị́ ni ŋõó dị̃ị́ ku. 8Ádarú á lẽ ꞌyoó ĩmi ní, lẽ ĩmi iꞌdakí ĩmivé lẽngárá ꞌbá ũnjĩkãnyã ꞌoópi rĩ ní. 9Á sĩ kọ̃kọ̃bị́ ꞌdĩri sẽé ĩmi ní, á lẽ nị̃ị́ dõ ĩmi ícó tã má ní ẹzịị́ ĩmi ní ꞌdĩꞌbée ꞌdụ nga rá. 10ꞌBá rĩ ꞌo dõ tã ũnjí, ĩmi trũkí dõ ĩri tã ũnjí ĩri ní ꞌoó rĩ agásĩ gí, ma kpá ĩri trũ rá. Ma ĩri trũ ĩmi tã sĩ Kúrísítõ ẹndrẹtị gé, 11ãꞌdiãtãsĩyã Sãtánã ẽ ị́sụ́ rí lẹ́tị ímụ́zú ꞌbâ drị̃ izazú ku. ꞌBá nị̃kí tã Sãtánã ní rií ꞌbâ drị̃ izazú rĩ ámá múké múké gí.

ꞌBá ẹ̃zị́ ũndĩ úꞌdí rĩ vé rĩ ngaꞌbá rĩ pi

12Má kã mụụ́ caá kụ̃rụ́ Tũrówã vé rĩ gé ꞌdãá, Úpí zị̃ má ní lẹ́tị ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Kúrísítõ vé rĩ ũlũzú ꞌbá rĩ pi ní. 13ꞌBo má ní ꞌbá ọ́gụ́pị Tị́tọ̃ Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi gí rĩ ị́sụ́ ꞌdãlé kuyé rĩ sĩ, mâ úmĩ tu pá kuyé. Kúru má ní ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi kuzú, má ní ꞌdezú mụzú Tị́tọ̃ ri ndãzú ãngũ ãmbúgú Mãkẽdõníyã vé rĩ gé ꞌdãá.

14Õwõꞌdĩfô Múngú ní, ĩri ní ꞌbâ drị̃ kozú ẹ̃ꞌdị́ ndẽzú Kúrísítõ ã rụ́ sĩ rĩ sĩ, ãzini ĩri ní sẽé ꞌbá ní ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Kúrísítõ vé rĩ ũlũzú mụzú ꞌbá rĩ pi ní ãngũ rĩ pi agásĩ rĩ sĩ. Kúru ụ́ꞌdụ́kọ́ múké ꞌbá ní ũlũú ꞌdĩri ayi mụzú ãngũ rĩ pi agásĩ sụ̃ ũdu ẹ̃jị́ be ngụ̃ụ́pi ndrị̃ndrị̃ rĩ tị́nị. 15ꞌBá kã ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Kúrísítõ vé rĩ ũlũú ꞌbá rĩ pi ní, ụ́ꞌdụ́kọ́ rĩ íní kộpi ní sụ̃ ũdu ẹ̃jị́ be ngụ̃ụ́pi ndrị̃ndrị̃ rĩ tị́nị. ꞌBá ụ́ꞌdụ́kọ́ rĩ ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá rá rĩ pi, Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ pa kộpi ĩvé ũnjĩkãnyã agásĩ rá. ꞌBo ꞌbá ụ́ꞌdụ́kọ́ rĩ gãꞌbá ẹ̃ꞌyị̃gá sĩ rĩ pi, Múngú ri kộpi ĩrĩŋã rá. 16ꞌBá gãꞌbá ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ ẹ̃ꞌyị̃gá sĩ rĩ pi, kộpi fi ĩzãngã dẹẹ́pi ku rĩ agá, ꞌbá ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá rá rĩ pi, kộpi ídri ꞌdániꞌdáni rĩ ị́sụ́ rá. Ãꞌdi ri ũkpõ be tã ꞌdĩri ꞌdụ nga nĩ? ꞌBá ícókí tã ꞌdĩri ꞌdụụ́ ngaá bã ku. 17ꞌBá kárákará pi ri tị Múngú vé rĩ ũlũ rizú ãꞌbú ị́sụ́zú ãní. ꞌBo ꞌbá ꞌbá tị́nị nõꞌbée, ꞌbâ Múngú vé ꞌbá áyúãyũ ni pi, ꞌbâ ri tã áda Múngú vé rĩ ũlũ, ꞌbâ ri ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ ũlũ Kúrísítõ vé ũkpõ sĩ, Múngú ri ụ́ꞌdụ́kọ́ múké ꞌbá ní rií ũlũú rĩ tẽ ndre nĩ.

3

Ũndĩ ĩ ní rụụ́ úꞌdí rĩ vé tã

1ꞌBá íngúkí ꞌbâ ꞌyozú kínĩ ꞌbá ndẽkí ꞌbá rĩ pi céré nĩ yã ꞌdíni kuyé. Ĩmi lẽkí ꞌbá ãzi ã sĩ kọ̃kọ̃bị́ ꞌbávé tã múké rĩ lũzú sụ̃ ꞌbá ụrụkọꞌbée ní lẽé rĩ tị́nị? Dõku ĩmi lẽkí kọ̃kọ̃bị́ sĩí ꞌbávé tã múké rĩ lũzú ꞌbá ụrụkọꞌbée ní? 2Ĩmi ꞌdĩꞌbée, ĩmi kọ̃kọ̃bị́ ꞌbávé rĩ. Ẹ̃zị́ múké ꞌbá ní ngaá rĩ, ĩ ndre ĩmî rụ́ꞌbá gá ꞌdĩgé. ꞌBá rĩ pi céré ícó kọ̃kọ̃bị́ rĩ lã rá. 3Ĩmi kọ̃kọ̃bị́ Kúrísítõ ní sĩí rĩ, kọ̃kọ̃bị́ Kúrísítõ vé ꞌdĩri lũ ẹ̃zị́ ꞌbá ní ngaá múké rĩ vé tã. ꞌBo ĩmi adrikí kọ̃kọ̃bị́ ĩ ní sĩí gãlãmũ sĩ ni kuyé, dõku tãị́mbị́ Mósẽ vé ĩ ní sĩí írã kpọlọꞌbụ rụ́ꞌbá gá rĩ kuyé. Múngú adriípi ídri rú rĩ vé Índrí sĩ ĩmivé tã kú ꞌbá ẹ́sị́ agá nĩ.

4ꞌBá nị̃kí ámá múké, ꞌbá ní Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ, ꞌbâ ícó fi mụ adri Múngú be trụ́ rá. 5ꞌBá ícókí ꞌyoó, tã ꞌbá ní ꞌoó rĩ, ꞌbá ꞌokí ũkpõ ꞌbávé rĩ sĩ ꞌdíni kuyé. Ũkpõ ꞌbá ní ẹ̃zị́ ngazú ꞌdĩri, íbí íngá Múngú vúgá. 6Múngú sẽ ꞌbá ní ũkpõ rizú ũndĩ úꞌdí rĩ vé ẹ̃zị́ ngazú. ꞌBo tãị́mbị́ úꞌdí ꞌdĩri sĩkí tã ni kọ̃kọ̃bị́ agá kuyé, Índrí Uletere rĩ ũlũ tã ni ꞌbá ẹ́sị́ agá nĩ. Tãị́mbị́ ụ̃kụ ĩ ní sĩí ꞌdĩri, ĩri drã íjị́, ꞌbo Índrí uletere rĩ ídri sẽ nĩ.

7Ã sĩkí dõ tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ írã kpọlọꞌbụ rĩ ã rụ́ꞌbá gá múké múké drãáãsĩyã, ĩri drã íjị́ ꞌbá drị̃gé. Múngú kã tãị́mbị́ rĩ sẽé Mósẽ3:7 Mósẽ: Yõsépã kã drãá gí, ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ ꞌbã anji Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ẹ̃zị́ ngaá tụ́gẹ̃rị̃ rú caá ílí mụ̃dụ̃rụ̃lụ̃ sụ (400). Kúru Múngú ní Mósẽ ri ĩpẽzú ímụ́zú anji Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi pazú adringárá tụ́gẹ̃rị̃ rú rĩ agásĩ. Múngú sẽ tãị́mbị́ rĩ Mósẽ ní, ã lũ anji Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní, sẽzú ĩ ní tãị́mbị́ rĩ zịzú tãị́mbị́ Mósẽ vé ni ãní. Tịkí Mósẽ ri ị́sụ́ ãkũdẽ ílí rĩ ca élĩfũ ãlu mụ̃dụ̃rụ̃lụ̃ sụ (1,400), ị́sụ́ ãkũdẽ tịkí drĩ Yẹ́sụ̃ ri kuyé. ꞌÍ lã Wụ̃ngárá 2-24. ní, dị̃ngárá Múngú vé rĩ sẽ Mósẽ ẹndrẹtị dị̃ ọ́gụ́ pọ̃wụ̃pọ̃wụ̃. Dị̃ngárá pọ̃wụ̃pọ̃wụ̃ ꞌdãri ã ri dõ áfíãfĩ drãáãsĩyã, ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ícókí mị ꞌbãá ndrezú sâ be aco ku. 8Tãị́mbị́ rĩ vé sẽngárá sẽ Mósẽ ẽ ẹndrẹtị dị ọ́gụ́ pọ̃wụ̃pọ̃wụ̃, ꞌbo Índrí Uletere rĩ vé ọ́gụ́ngárá ndẽ ọ́gụ́ngárá tãị́mbị́ rĩ vé rĩ rá. 9Tãị́mbị́ Mósẽ vé ꞌbâ jịị́pi fiípi drã agá ꞌdĩri, ĩ dõ ri íngú sụ̃ ꞌdĩri tị́nị pírí, ũndĩ úꞌdí ꞌbá ní adrizú ãní Múngú ẹndrẹtị gé pịrị ꞌdĩri, ícókí nyo ĩri íngú agaá rá ku? 10Tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ ícókí íngú sụ̃ ĩ ní ũndĩ úꞌdí rĩ íngú rĩ tị́nị ku. 11Tãị́mbị́ Mósẽ vé ĩ ní ọ́tụ́ rií íngúngũ rĩ nóni ri dẹdẹ, ꞌbo ũndĩ úꞌdí rĩ ĩ íngú mụzú nyonyo.

12ꞌBá ní ẹ́sị́ ꞌbãá ũndĩ úꞌdí rĩ drị̃gé rĩ sĩ, sẽ ꞌbá sẽkí tị Múngú vé rĩ ụ̃rị̃ ãkó. 13ꞌBá adrikí sụ̃ Mósẽ bõngó íꞌdụ́pi ꞌî ẹndrẹtị ọ̃zụ̃zú cí, ꞌî ndre rí Múngú vé dị̃ngárá pọ̃wụ̃pọ̃wụ̃ ꞌdãri ku rĩ tị́nị kuyé. Tã Mósẽ ní ꞌî ẹndrẹtị ọ̃zụ̃zú bõngó sĩ cí ꞌdĩri, lẽ Ĩsẽrélẽ rĩ pi ã ndrekí Múngú vé dị̃ngárá pọ̃wụ̃pọ̃wụ̃ ꞌdĩri vé áfíngárá ku. 14Ĩsẽrélẽ rĩ pi ẽ ẹ́sị́ tete, kádõ rií ũndĩ ụ̃kụ Mósẽ vé rĩ lãá kộpi ní, ngá ãzi ní kộpi ã úmĩ ọ̃zụ̃ụ́ cí rĩ sĩ, sẽ kộpi nị̃kí tã áda rĩ ámá kuyé. Kộpi ẹ̃ꞌyị̃kí dõ Kúrísítõ ri gí, Kúrísítõ ri ímụ́ ngá kộpi ã úmĩ ọ̃zụ̃ụ́pi ꞌdĩri zị̃ rá. 15Cĩmgbá ãndrũ sĩ, kádõ rií tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ lãá kộpi ní, ngá ãzi ri kộpi ã úmĩ ọ̃zụ̃ cí, sẽ tã rĩ fi kộpi drị̃gé ꞌdãá ku. 16ꞌBo ꞌbá rĩ újá dõ ẹ́sị́ Úpí Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃zú gí, ngá úmĩ ni ọ̃zụ̃ụ́pi ꞌdĩri, ĩri dẹ úmĩ ni gé sĩ rá. 17Úpí ri Índrí, Índrí Úpí vé rĩ ású dõ ꞌbá rĩ gí, ĩri sẽ ꞌbá rĩ drị̃wãlã ị́sụ́ tã múké ꞌozú. 18ꞌBo Úpí Yẹ́sụ̃ ọ́wụ́ bõngó ꞌbâ ẹndrẹtị ọ̃zụ̃ụ́pi rĩ ꞌbá ẹndrẹtị gé sĩ gí, sẽ nóni ꞌbâ ícó Índrí Úpí vé dị̃ị́pi pọ̃wụ̃pọ̃wụ̃ rĩ ndre rá, sụ̃ ꞌbá ní ꞌbâ ndreé múndũrã agá rĩ tị́nị. Nóni Índrí Úpí vé rĩ újá ꞌbâ adrií Yẹ́sụ̃ tị́nị, ĩrivé dị̃ngárá ã dị̃ rí pọ̃wụ̃pọ̃wụ̃ ꞌbá agá mụzú ꞌdániꞌdáni.

4

Ídri adriípi rụ́ꞌbá ũdrí tị́nị rĩ agá rĩ

1Múngú vé ẹ́sị́ múké rĩ sĩ, sẽ ẹ̃zị́ ãmbúgú nõri ꞌbá drị́gé nĩ, ꞌbá ícókí ẹ̃zị́ rĩ adií ꞌbá drị́gé sĩ ku. 2ꞌBá ꞌokí tã ĩ ní rií ꞌoó kíri kíri riípi drị̃njá sẽépi ni pi ku. ꞌBá ũꞌbãkí ꞌbá ãzi ẽ mị ku, ꞌbá újákí ụ́ꞌdụ́kọ́ Múngú vé rĩ ũlũú ũꞌdũ be túngú ku. Múngú nị̃ rá ꞌbâ ri tã áda ũlũ, ꞌbá tã be pịrị rĩ pi nị̃kí ámá rá ꞌbâ ri tã áda ũlũ. 3Ụ́ꞌdụ́kọ́ múké ꞌbá ní ũlũú ꞌdĩri fi dõ ꞌbá rĩ drị̃gé kuyé, ꞌdĩri lũ kínĩ, ꞌbá ꞌdĩri mụ fi ĩzãngã dẹẹ́pi ku rĩ ã nyangárá gá. 4Sãtánã ꞌi ꞌbãápi kú Múngú ãzi rú vũ drị̃gé nõgó rĩ, ọ̃zụ̃ ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá kuyé rĩ pi ã úmĩ gí, sẽ ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Kúrísítõ vé riípi dị̃ị́pi ꞌdĩri fi kộpi drị̃gé ku. Sẽ kộpi nị̃kí ámá ꞌyozú kínĩ, Kúrísítõ sụ̃ Múngú tị́nị ꞌdíni ku. 5Tã ꞌbá ní rií ũlũú ꞌdĩri, adri tã ꞌbávé ni kuyé, ꞌbâ ri Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé tã ũlũ ꞌyozú kínĩ, ĩri Úpí. ꞌBâ ãtíꞌbá ĩmivé ni Yẹ́sụ̃ ã rụ́ sĩ. 6Múngú ọ́tụ́ ꞌyoópi kĩnĩ, “Lẽ ụ̃tụ́ŋá ã dị̃ ãngũ bĩípi nịị́pi cịcị rĩ agá”4:6 Íꞌdóngárá 1:3 rĩ, sẽ ụ̃tụ́ŋá ívé rĩ ri dị̃ ꞌbá ẹ́sị́ agá. Ụ̃tụ́ŋá ꞌdĩri lũ ꞌbá ní Múngú vé dị̃ngárá pọ̃wụ̃pọ̃wụ̃ ꞌbá ní ndreé Kúrísítõ ẹndrẹtị gé rĩ.

7Ngá múké ũnyĩ be ambamba ꞌdĩri, ĩri adri ꞌbávé rụ́ꞌbá ũdrí tị́nị ọfụụ́pi ọfụ ọfụ rĩ agá, ꞌdĩri lũ kínĩ ngá múké ũnyĩ be ambamba ꞌdĩri vé ũkpõ íbí íngá Múngú vúgá, adri ꞌyozú kínĩ, íbí íngá ꞌbá vúgá kuyé. 8ꞌBá nyakí ĩzãngã lẹ́tị be ãndíãndí, ꞌbo ĩzãngã rĩ agásĩ ꞌbá agakí rá. Ĩzãngã ꞌbá ní nyaá ꞌdĩri ẽ iza dõ ꞌbâ drị̃ izaza drãáãsĩyã, ꞌbá kukí ẹ̃zị́ rĩ kuyé. 9ꞌBá rĩ pi ọ̃cụ̃kí ꞌbâ ambamba, ꞌbo Múngú ku ꞌbâ kuyé. Kộpi ũgbãkí ꞌbâ uꞌdeé vũgá, ꞌbo ꞌbá ũdrãkí kuyé. 10ꞌBâ ri ĩzãngã nya sụ̃ Yẹ́sụ̃ ní nyaá ívé drãngárá gá ꞌdãri tị́nị, ã ndrekí rí ídri Yẹ́sụ̃ vé rĩ ãní ꞌbâ rụ́ꞌbá gá bẽnĩ. 11ꞌBá ní rií ẹ̃zị́ Yẹ́sụ̃ vé rĩ ngaá rĩ sĩ, sẽ ꞌbâ ri ĩzãngã nya ũnjí ũnjí drãdrã ẽ tị ị́sụ́, ídri Yẹ́sụ̃ vé rĩ ẽ iꞌda rí ꞌi ꞌbâ rụ́ꞌbá ímụ́pi drãápi drãdrã rĩ gé. 12Kúru ꞌbâ ri ĩzãngã nya ũnjí ũnjí ụ́ꞌdụ́kọ́ múké ꞌbá ní rií ũlũú rĩ ã tã sĩ, ĩmi ị́sụ́kí rí ídri ꞌdániꞌdáni rĩ ãní.

13Sĩkí Búkũ Múngú vé rĩ agá kínĩ, “Má ẹ̃ꞌyị̃ Múngú ri gí, má átá tã rĩ ma ꞌi.”4:13 Sãwụ́mã 116:10 Ẹ̃ꞌyị̃ngárá ãlu ãlu ꞌdĩri ní adrií ꞌbá ẹ́sị́ agá anigé rĩ sĩ, sẽ ꞌbá átákí kpá tã ꞌdĩri nĩ, 14ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbá nị̃kí rá, Úpí Yẹ́sụ̃ kã drãá, Múngú inga ĩri gõó ídri rú ũzi. ꞌBá kãdõ ũdrãá, Múngú ri kpá úmvúlésĩ ꞌbâ inga gõ ídri rú ũzi, sụ̃ ĩri ní Yẹ́sụ̃ ri ingaá gõó ídri rú rĩ tị́nị. Múngú ri úmvúlésĩ ꞌbâ ꞌdụ ĩmi be, jị mụ adri ꞌí be trụ́, vũrã ívé adrizú rĩ gé. 15Ĩzãngã ꞌbá ní nyaá kárákará ꞌdĩꞌbée, ꞌbá rikí nyaá ĩmi tã sĩ, ã sẽ rí ꞌbá kárákará ã nị̃kí rí ẹ́sị́ múké Múngú vé rĩ ãní, kộpi ã sẽkí rí õwõꞌdĩfô Múngú ní, ãzini kộpi ẽ íngúkú rí Múngú ri ãní.

Ẹ́sị́ ꞌbãngárá Múngú drị̃gé rĩ

16Rụ́ꞌbá ꞌbávé nõri, ĩri dõ rụ́ꞌbá ímụ́pi ŋmaápi ŋmaŋma ni drãáãsĩyã, lẽ ꞌbâ adrikí ụ̃rị̃ sĩ ku, ụ́ꞌdụ́ céré Múngú ri sẽ ꞌbávé índrí ri adri mụzú ũkpó ũkpó. 17Ĩzãngã ꞌbá ní rií nyaá nõri, ĩri mãdã, ụ̃dụ̃ ni anigé, ĩri ꞌbá ní lẹ́tị zị̃ fizú mụzú dị̃ngárá dẹẹ́pi ku adriípi mụzú ꞌdániꞌdáni rĩ ị́sụ́zú. Dị̃ngárá ꞌdĩri ndẽ ĩzãngã ꞌbá ní nyaá rĩ rá. 18Lẽ ꞌbâ rikí ꞌbâ ụ̃sụ̃ụ́ drãá ĩzãngã ꞌbá ní rií nyaá lókí nõri agá rĩ sĩ ku, múké ni, lẽ ꞌbâ ꞌbãkí ẹ́sị́ tã ꞌbá ní drĩ ndreé kuyé ꞌdãꞌbée ụ̃sụ̃zú, ãꞌdiãtãsĩyã ĩzãngã ꞌbá ní rií nyaá rĩ ụ̃dụ̃ be. ꞌBo tã múké ꞌbá ní ndreé ꞌbâ mị sĩ kuyé, ꞌbá ní mụụ́ ị́sụ́ drị̃drị̃ ꞌdãlé rĩ, ĩri ụ̃dụ̃ ãkó.

5

Rụ́ꞌbá ꞌbá ní mụzú adrizú ꞌbụ̃ gé ꞌdãá rĩ

1ꞌBá nị̃kí rá ꞌyozú kínĩ, rụ́ꞌbá ꞌbá ní rizú adrizú ãní vũ drị̃gé nõgó rĩ, adri sụ̃ mõrõgó ꞌbá ní rizú adrizú ꞌa ni gé rĩ tị́nị. Ídri ꞌbávé rĩ fũ dõ rụ́ꞌbá rĩ agásĩ gí, Múngú ri ꞌbá ãlu ãlu ní jó sị mụzú adrizú ꞌa ni gé. Jó ĩ ní sịị́ ꞌdĩri, ꞌbá áda sị nĩ kuyé. Jó ꞌdĩri, ĩri rụ́ꞌbá úꞌdí ꞌbá ní mụzú adrizú ãní ꞌbụ̃ gé ꞌdãá nyonyo rĩ. 2ꞌBá ãndẽkí nóni rụ́ꞌbá nõri vé tã sĩ gí, ꞌbá lẽkí mụụ́ adrií jó Múngú ní sịị́ ꞌbá ní ꞌbụ̃ gé ꞌdãá rĩ agá, ꞌbâ ị́sụ́kí rí rụ́ꞌbá úꞌdí bẽnĩ. 3ꞌBụ̃ gé ꞌdãlé, ꞌbâ adri rụ́ꞌbá be, ꞌbá ícókí adrií índrí rú rụ́ꞌbá ãkó ku. 4ꞌBá ãndẽkí nóni rụ́ꞌbá mõrõgó rú nõri vé tã sĩ gí, ꞌbâ ri tã ẹ̃njị̃ẹ̃njị̃ ꞌdụ, ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbá lẽkí adrií rụ́ꞌbá mõrõgó tị́nị nõꞌbée agá ku, ꞌbá lẽkí adrií rụ́ꞌbá drãápi drãdrã nõꞌbée be ku, ꞌbá lẽkí mụụ́ adrií jó ꞌbụ̃ gé ꞌdãá rĩ agá, ã újákí rí ꞌbá ní rụ́ꞌbá úꞌdí drãápi ku ꞌdãri sẽé áyu. 5Múngú útú ꞌbá ní tã rụ́ꞌbá úꞌdí rĩ vé rĩ nĩ. Ĩpẽ ívé Índrí Uletere rĩ ímụ́ adrií ꞌbá ẹ́sị́ agá, lũzú ꞌbá ní kínĩ, ádarú ꞌi tã múké ꞌí ní ẹzịị́ ꞌdĩꞌbée sẽ ꞌbá ní rá.

6Sâ céré sĩ, ꞌbá nị̃kí ámá uletere ꞌyozú kínĩ, ꞌbá ní drĩ adrizú ꞌbávé rụ́ꞌbá nõꞌbée agá rĩ gé, ꞌbâ ãsámvú vụ̃ Úpí be rárá rú. 7ꞌBâ ri tã rĩ ꞌdụ nga ꞌbávé ẹ̃ꞌyị̃ngárá sĩ, adri tã ꞌbá ní ndreé rĩ pi sĩ ku. 8ꞌBá nị̃kí ámá uletere ꞌyozú kínĩ, ꞌbá lẽkí ꞌbávé ídri ã fũ ꞌbávé rụ́ꞌbá adriꞌbá mõrõgó tị́nị nõꞌbée agásĩ rá, ꞌbá lẽkí mụụ́ adrií Úpí Yẹ́sụ̃ be trụ́ jó ĩri ní sịị́ ꞌbá ní ꞌbụ̃ gé ꞌdãá rĩ agá. 9ꞌBâ dõ ri adri nõgó, dõku ꞌbụ̃ gé ꞌdãlé, ꞌbâ ẹ́sị́ ꞌbã tã ꞌozú ãyĩkõ sẽzú Úpí Yẹ́sụ̃ ní. 10Tã ꞌbá ní rií ꞌoó vũ drị̃gé nõgó rĩ, dõ múké yã, dõ ũnjí yã, ꞌbâ ãlu ãlu ri ímụ́ pá tu Kúrísítõ ẹndrẹtị gé, ĩri ꞌbávé tã lị nĩ.

Lẹ́tị ꞌbá rĩ pi ãsámvú ícízú Múngú be rĩ

11ꞌBá ní rií Úpí ri ị̃njị̃ị́ rĩ sĩ, sẽ ꞌbâ ri ꞌbá rĩ pi úbé, kộpi ã újákí rí ẹ́sị́ Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃zú ãní. Múngú nị̃ rá ꞌyozú kínĩ, ꞌbâ ri tã ꞌo pịrị. Mâ ụ̃sụ̃ ĩmi nị̃kí kpá rá ꞌyozú kínĩ, ꞌbâ ri tã ꞌo pịrị. 12ꞌBá lẽkí ꞌyoó ĩmi ní kínĩ ꞌbâ múké yã ꞌdíni ku. ꞌBá ụrụkọ anigé ꞌokí tã pịrị ku, kộpi ri ꞌyo, ĩvé tã rií ꞌoó rĩ múké, kộpi ri ĩ íngú ãní. Ĩmi kádõ rií adrií ꞌbá ꞌdíni ꞌdĩꞌbée ãsámvú gé, ꞌbá lẽkí ĩmi ꞌyokí kộpi ní, ꞌbávé tã ꞌongárá múké. 13ꞌBâ drị̃ ábá dõ gí, ábá tã Múngú vé rĩ sĩ, ꞌbávé yị̃kị̂ dõ pịrị, ꞌbávé yị̃kị̂ pịrị ꞌdĩri ĩmi tã sĩ. 14Kúrísítõ vé lẽngárá ĩri ní ꞌbâ lẽzú ꞌdĩri, ĩri ꞌbá ní úvá sẽ tã ãrẽvú ꞌdụzú ngazú ãní céré. ꞌBá nị̃kí ámá rá ꞌyozú kínĩ, ádarú Kúrísítõ ri ãlu, drã ꞌbá céré pi vé ũnjĩkãnyã ã tã sĩ, ꞌdĩri lũ ꞌyozú kínĩ ꞌbá ũdrãkí céré gí. 15Kúrísítõ drã ꞌbá céré pi ã tã sĩ. ꞌBá Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi, kộpi ídri úꞌdí rĩ ị́sụ́ rá, ꞌbá ĩri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi gõkí adrií sụ̃ ọ́tụ́ ụ̃kụ rĩ tị́nị ku. Kộpi tukí pá ĩ sĩ ọ́ꞌdụ́kụ́lẹgúsĩ ku, kộpi gõ Kúrísítõ drãápi kộpi ã tã sĩ, gõópi íngápi ídri rú rĩ vé tã ꞌo.

16Kúru íꞌdózú ãndrũ mụzú drị̃drị̃, lẽ ꞌbâ rikí ꞌbá rĩ pi vé tã lịị́ yị̃kị̂ ꞌbá áda vé ni sĩ ku. Ọ́tụ́ ꞌbá rikí Kúrísítõ vé tã lịị́ sụ̃ ꞌdĩri tị́nị, ꞌbo nóni ꞌbá lịkí ĩrivé tã sụ̃ ꞌdĩri tị́nị ku. 17Kúru ꞌbá rĩ ẹ̃ꞌyị̃ dõ Kúrísítõ ri gí, Múngú újá nóni ĩri ícá ꞌbá úꞌdí rú ni gí, ĩrivé tã rií ꞌoó ụ̃kụ rĩ dẹ ꞌi gí, ĩri nóni ri tã úꞌdí ni ꞌo. 18Múngú ꞌo tã ꞌdĩꞌbée céré nĩ, ĩpẽ Kúrísítõ ri ímụ́ ꞌbâ ãsámvú údé ꞌí be nĩ. Múngú sẽ nóni ꞌbá ní ẹ̃zị́ rizú ꞌbá rĩ pi ãsámvú ícízú ꞌí be. 19Tã ꞌbá ní ꞌyoó rĩ, ĩri ꞌdíni, Múngú ĩpẽ Kúrísítõ ri ímụ́ ꞌbá rĩ pi ãsámvú údé ꞌí be, trũ kộpi ĩvé ũnjĩkãnyã agásĩ gí. Múngú sẽ nóni ꞌbá ní ẹ̃zị́ rizú ꞌbá rĩ pi ãsámvú ícízú ꞌí be. 20ꞌBâ ꞌbá riꞌbá Kúrísítõ vé ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ ũlũꞌbá ĩri ã vũrã gá ni pi, Múngú ri ꞌbâ áyú ri ụ́ꞌdụ́kọ́ rĩ ũlũ ĩmi ní. ꞌBá mãkí ĩmi drị́ ị̃rị̃ sĩ Kúrísítõ ã rụ́ sĩ, lẽ ĩmi ícíkí ĩmivé ãsámvú Múngú be rĩ. 21Kúrísítõ ꞌo ũnjĩkãnyã kuyé! ꞌBo Múngú ꞌdụ ĩrivé tã ꞌbãá sụ̃ ꞌbá ũnjĩkãnyã ꞌoópi ni tị́nị ꞌbâ tã sĩ, ꞌbâ adrikí rí ãní pịrị Múngú ẹndrẹtị gé.

6

1ꞌBâ riꞌbá ẹ̃zị́ ngaꞌbá Múngú ní ĩmi be nõꞌbée, ꞌbá mãkí ĩmi drị́ ị̃rị̃ sĩ, ẹ́sị́ múké Múngú vé ĩ ní tã ni ũlũú ꞌdĩri, lẽ ĩmi gãkí ku. 2Sĩkí Búkũ Múngú vé rĩ agá, Múngú kĩnĩ,

“Sâ má ní lẽzú mí ĩzã kozú rĩ gé,

á yị mi rá,

ụ́ꞌdụ́ pangárá vé rĩ gé,

á ko mí ĩzã rá.”6:2 Ĩsáyã 49:8

Ĩmi ndrekí drĩ ká! Sâ rĩ ícá nóni gí, sâ nõri ĩ ní ĩmi pazú ĩmivé ũnjĩkãnyã agásĩ rĩ.

Páũlũ nya ĩzãngã

3Ẹ̃zị́ ꞌbá ní ngaá rĩ agá, ꞌbá lẽkí ẽ ị́sụ́kí ũnjĩkãnyã ꞌa ni gé ku, ã uga rí lẹ́tị ꞌbá lẽꞌbá Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá rĩ pi ní ku. 4ꞌBâ ãtíꞌbá Múngú vé ni, ẹ̃zị́ ꞌbá ní rií ngaá Múngú ní rĩ, ĩri lũ ꞌyozú kínĩ, ádarú ꞌbâ ri tã Múngú vé rĩ ꞌdụ nga. Ĩzãngã ꞌbá ní nyaá kárákará rĩ pi agásĩ, tã ũkpó ũkpó ꞌbá ní ị́sụ́ rĩ pi agásĩ, ꞌbá rikí ẹ́sị́ úmbé ĩzãngã rĩ ã nyangárá gá. 5Ũgbãkí ꞌbâ ũnjí ũnjí, úꞌbékí ꞌbâ jó rizú ãngũ ũꞌyĩzú rĩ agá, ꞌbá nyakí ĩzãngã ꞌbá bị́trị́ká rĩ pi drị́gé ambamba, ꞌbá ngakí ẹ̃zị́ ũkpõ sĩ, ꞌbá ãndẽkí ambamba, ꞌbá rikí adrií ẹ̃bị́rị́ sĩ, ꞌbá kokí ụ́ꞌdụ́ kuyé. 6Ĩzãngã ꞌbá ní ị́sụ́ kárákará ꞌdĩꞌbée agásĩ, ꞌbá adrikí ẹ́sị́ be ule, ꞌbá nị̃kí tã ambamba, ꞌbá ꞌbãkí ẹ́sị́ mãdã, ꞌbá adrikí ẹ́sị́ be múké. Índrí Uletere rĩ, ĩri ꞌbá be trụ́, lẽngárá ꞌbá ẹ́sị́ agá rĩ, ĩri lẽngárá áda. 7Tị ꞌbá ní sẽé rĩ, ĩri tã áda. Múngú sẽ ꞌbá ní ũkpõ ẹ̃zị́ rĩ ngazú. ꞌBá rụkí tã pịrị rĩ drị́ ị̃rị̃ sĩ, ẹ̃ꞌdị́ ꞌdịzú ãní. 8ꞌBá rĩ pi dõ ri ꞌbâ ị̃njị̃ rá yã, dõ kộpi ꞌbâ idede yã, kộpi dõ ri ꞌbâ íngú rá yã, dõ kộpi ri ꞌbâ tritri yã, ꞌbâ ri ẹ̃zị́ nga Múngú ní. ꞌBo ꞌbá ụrụkọꞌbée ri ꞌyo kínĩ, ꞌbá ngakí ẹ̃zị́ Múngú vé rĩ ku. 9ꞌBá ụrụkọꞌbée nị̃kí ꞌbâ kuyé, ꞌbo ĩmi nị̃kí ꞌbâ rá. ꞌBá ị́sụ́kí ĩzãngã ũnjí ũnjí, ꞌbo ꞌbâ drĩ ídri rú. Ọ̃cụ̃kí ꞌbâ ũnjí ũnjí, ꞌbo úꞌdị́kí ꞌbâ kuyé. 10Ĩzãngã ꞌbá ní nyaá kárákará rĩ agásĩ, ãyĩkõ ꞌbávé rĩ dẹ ꞌbá ẹ́sị́ agásĩ kuyé. ꞌBâ adrikí dõ ngá ãkó drãáãsĩyã, tị ꞌbá ní sẽé rĩ sẽ tã múké Múngú vé rĩ ga ꞌbá rĩ pi ẽ ẹ́sị́ agá trétré. ꞌBâ ngá ãkó, ꞌbo tã múké Múngú vé rĩ pi ãrẽvú céré ꞌbávé ni.

11Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị adriꞌbá kụ̃rụ́ Kõrínítõ vé rĩ agá ꞌdĩlé rĩ pi, ꞌbá lẽkí lũú ĩmi ní uletere ꞌyozú kínĩ, ꞌbá lẽkí ĩmi ambamba. 12Lẽngárá ꞌbá ní ĩmi lẽzú rĩ, ꞌbá kukí kuyé, ꞌbo ĩmivé lẽngárá ĩmi ní ꞌbâ lẽzú rĩ, ísị́ nóni kú mãdã gí. 13Átángá má ní rií átá ĩmi ní nõri, ma ri átá sụ̃ má ní átá anji mávé rĩ pi ní rĩ tị́nị. Lẽ ĩmi ꞌbãkí ẹ́sị́ ꞌbâ lẽzú ụ́gụ́sị́lé be céré.

Lẽ ĩmi úmúkí ĩmi ꞌbá ũnjĩkãnyã ꞌoꞌbá rĩ pi be ku

14Lẽ ĩmi úmúkí ĩmi ꞌbá ũnjĩkãnyã ꞌoꞌbá rĩ pi be ku. ꞌBá tã ꞌoꞌbá pịrị rĩ pi vé tã úmú ꞌi ꞌbá ũnjĩkãnyã ꞌoꞌbá rĩ pi vé rĩ be trụ́ ku. Tã ụ̃tụ́ŋá vé rĩ pi úmúkí ĩ tã ị́nị́ŋá vé rĩ be ku. 15Kúrísítõ pi nyo tã ãlẽ ꞌdụ nga Bẽlĩyálã6:15 Bẽlĩyálã: Rụ́ Bẽlĩyálã ꞌdĩri, ĩri rụ́ ãzi Sãtánã vé rĩ, ĩri ãmbúgú índrí ũnjí rĩ pi drị̃gé. be trụ́ rá? ꞌBá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi gí rĩ vé tã ri nyo ꞌi rụ ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi kuyé rĩ vé rĩ be trụ́ rá? 16Ngá ĩ ní údé múngú rú rĩ pi vé tã úmú ꞌi Jó Múngú vé rĩ be ku. ꞌBá ní adrií jó Múngú ídri rú rĩ vé ni rĩ sĩ, Múngú ní ꞌyozú kĩnĩ,

“Ma adri ꞌbá ꞌdĩꞌbée ãsámvú gé,

ma ẹ́cị́ kộpi be trụ́.

Ma adri Múngú kộpivé ni,

kộpi adri ꞌbá mávé ni.”6:16 Lẹ̃vị̃tị́kã 26:11-12; Yẽrẽmíyã 32:38; Ẽzẽkélẽ 37:27

17Úpí Múngú ní gõzú ꞌyozú kĩnĩ,

“Tã kộpivé ũnjí ꞌdĩꞌbée ĩmi kukí ãní,

ngá ãzãvũ rú rĩ pi ã úlókí ku.

Ma kúru ĩmi ẹ́ꞌyị́ ímụ́ adri má be trụ́.”6:17 Ĩsáyã 52:11; Ẽzẽkélẽ 20:34, 41

18Úpí Múngú Ũkpõ ꞌDị́pa ní ꞌyozú kĩnĩ,

“Ma adri Ẹ́tẹ́pị ĩmivé ni,

ĩmi adri anji ãgõ mávé ni, ãzini ãnji ũkú mávé ni.”6:18 2 Sãmũélẽ 7:8, 14

7

1Ĩmi mávé ũndĩ má ní lẽélẽ rĩ pi, Múngú ẹzị ꞌbá ní tã ꞌdĩꞌbée nĩ. Lẽ ꞌbâ ũjĩkí ngá ãzãvũ rú rĩ pi ꞌbâ rụ́ꞌbá gá sĩ, ãzini ꞌbá ẹ́sị́ agásĩ rá. Lẽ ꞌbâ ị̃njị̃kí Múngú ri, ꞌbâ adrikí uletere Múngú tị́nị.

Páũlũ ẽ ẹ́sị́ ị́sụ́ ãyĩkõ

2Lẽ ĩmi ꞌbãkí ẹ́sị́ ꞌbâ lẽzú. ꞌBá ꞌokí ꞌbá ãzi ũnjí kuyé, ꞌbá sẽkí ꞌbá ãzi fií tã ũnjí agá kuyé, ꞌbá ꞌdụkí ꞌbá ãzi ã ngá mị mbamba sĩ kuyé. 3Á ꞌyo tã ꞌdĩri ꞌdíni adri ꞌyozú kínĩ, ĩmi tõzú, ã ꞌokí rí ĩmi ũnjí yã ꞌdíni kuyé. Sụ̃ má ní ꞌyoó drị̃drị̃ rĩ tị́nị, ꞌbá lẽkí ĩmi lẽlẽ. ꞌBâ dõ ri adri ídri rú, ꞌbâ adri mụzú ĩmi be trụ́, dõ drã ícá nĩ, ꞌbâ ũdrã ĩmi be trụ́. 4Á ꞌbã ẹ́sị́ céré kú ĩmi drị̃gé. Sẽ má íngú ma ambamba ĩmi tã sĩ. Ĩzãngã riꞌbá ma ị́sụ́ꞌbá kárákará rĩ pi, sẽ má ní ẹ́sị́ mbangárá, ãzini sẽ má ní ãyĩkõ.

5ꞌBá kã caá ãngũ Mãkẽdõníyã vé rĩ gé ꞌdãlé, ꞌbá ị́sụ́kí sâ uvuzú ni kuyé. Tã ũnjí ũnjí ni pi ị́sụ́kí ꞌbâ lẹ́tị be ãndíãndí. ꞌBá rĩ pi rikí útré ꞌbá drị̃gé, sẽ ụ̃rị̃ fi ꞌbá ẹ́sị́ agá ambamba. 6ꞌBo Múngú riípi ꞌbá ĩzãngã nyaꞌbá rĩ pi ẽ ẹ́sị́ ũmĩípi rĩ, ĩpẽ Tị́tọ̃ ri ímụ́, Tị́tọ̃ vé ícángárá ũmĩ ꞌbâ ẹ́sị́ rá. 7ꞌBâ ãyĩkõ sĩ Tị́tọ̃ vé ícángárá sĩ. Tã ꞌbá ní ãyĩkõ sẽépi rĩ, Tị́tọ̃ ní tã ĩmi ní ꞌî ẹ́sị́ ũmĩzú rĩ íjị́ ũlũú ꞌbá ní rĩ sĩ. Ũlũ ꞌbá ní tã ĩmi ní rizú mâ ĩzãngã ꞌbãzú rĩ, ãzini ẹ́sị́ ĩmi ní ꞌbãá rizú mâ tã ụ̃sụ̃zú rĩ. Tã ꞌdĩri sẽ má ní ãyĩkõ ambamba.

8Kọ̃kọ̃bị́ má ní sĩí sẽé ĩmi ní ꞌdĩri ã sẽ dõ ĩmi ní ĩzãngã ambamba drãáãsĩyã, má vú nõlé, adri ũnjí kuyé. Drị̃drị̃ ni, mâ ẹ́sị́ ŋõ rá, ãꞌdiãtãsĩyã á nị̃ rá kọ̃kọ̃bị́ má ní sĩí sẽé ĩmi ní rĩ sẽ ĩmi ní ĩzãngã ambamba ĩmî ẹ́sị́ agá lókíŋá be mãdã, ꞌbo nóni mâ ẹ́sị́ adri ĩzãngã sĩ ku. 9Nóni má únjí ẹ́sị́ agá, adri ꞌyozú kínĩ, ĩmî ẹ́sị́ ní ŋõó rĩ sĩ kuyé, ãꞌdiãtãsĩyã ẹ́sị́ ĩmivé ŋõópi rĩ ã vụ́drị̃ gé, ĩmi újákí ẹ́sị́ rá. Ĩzãngã ĩmi ní nyaá ꞌdĩri, Múngú ãꞌyĩ tã ni nĩ, adri ĩmi ní ũnjí kuyé. 10Múngú sẽ dõ ꞌbá rĩ ĩzãngã nyaá, ĩzãngã ꞌbá rĩ ní nyaá ꞌdĩri, ĩri sẽ ꞌbá rĩ ẹ́sị́ újá, ĩri ídri ꞌdániꞌdáni rĩ ị́sụ́ rá, ícó ẹ́sị́ ꞌbãá rizú ĩzãngã ꞌí ní nyaá rĩ ã tã ụ̃sụ̃zú ku. ꞌBo ꞌbá riípi ĩzãngã nyọ̃ọ́kụ́ nõri vé rĩ nyaápi, ẹ́sị́ újápi ku rĩ, ĩri drãngárá íjị́ drị̃ ni gé.

11Ĩmi ndrekí drĩ ká, ĩzãngã Múngú ní sẽé ĩmi ní ꞌdĩri, sẽ ĩmi ri tã ꞌo ꞌdíni: Ĩmi úvá be tã múké ꞌdụzú ngazú ãyĩkõ sẽzú Múngú ní. Ĩmi lẽkí lũú ꞌyozú kínĩ, ĩmi tã ũnjí ãkó. Ĩmî ꞌa ve kọ̃kọ̃bị́ rĩ ã tã sĩ rá, sẽ ĩmi ní ụ̃rị̃, sẽ ĩmi ꞌbãkí ẹ́sị́ lẽzú ma ndrezú, ĩmi ꞌbãkí úvá tã pịrị ꞌozú, ĩmi lẽkí ꞌbá ũnjĩkãnyã ꞌoópi rĩ ĩrĩŋãá. Tã ĩmi ní ꞌoó rĩ iꞌda uletere lũzú kínĩ, ĩmi ri tã pịrị ꞌo. 12Tã má ní kọ̃kọ̃bị́ ꞌdĩri sĩzú rĩ adri ꞌyozú kínĩ, ꞌbá ãzi ꞌo tã ũnjí, dõku ꞌokí tã ũnjí ꞌbá ãzi rụ́ꞌbá gá yã ꞌdíni kuyé. Á sĩ kọ̃kọ̃bị́ ꞌdĩri sẽé ĩmi ní, Múngú ẽ iꞌda rí ĩmi ní kínĩ, ĩmi lẽkí ꞌbâ ambamba. 13Tã ꞌdĩri ímbá ꞌbâ ẹ́sị́ ambamba.

Ãyĩkõ gõ kpá fií ꞌbâ ẹ́sị́ agá ãmbúgú Tị́tọ̃ ní adrií ãyĩkõ sĩ rĩ sĩ, ãꞌdiãtãsĩyã tã pịrị ĩmi ní ꞌoó rĩ ímbá Tị́tọ̃ ẽ ẹ́sị́ rá. 14Drị̃drị̃ ni, má íngú ĩmivé tã Tị́tọ̃ ní rá, tã ándúrú má ní ũlũú Tị́tọ̃ ní rĩ, ĩmi ꞌdụkí ngaá múké, ĩmi sẽkí má ní ĩzãngã kuyé. ꞌBá rikí ándúrú ĩmi ní tã áda rĩ ũlũú, íngúngárá má ní ĩmivé tã íngúzú ĩri ní rĩ tã áda. 15Tị́tọ̃ lẽ ĩmi agaá rá, agaápi rá rĩ, ri tã ĩmi ní ꞌî tị yịzú yịyị ꞌdãri ã tã ígá, ãzini tã ĩmi ní ꞌi ẹ́ꞌyị́zú ị̃njị̃ngárá be rĩ ã tã ígá. 16Ma nóni ãyĩkõ sĩ ãmbúgú, ãꞌdiãtãsĩyã tã céré sĩ, á ꞌbã ẹ́sị́ céré kú ĩmi drị̃gé.

8

Ngá sẽngárá ẹ́sị́ be céré rĩ

1Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, ꞌbá lẽkí ĩmi nị̃kí ẹ́sị́ múké Múngú ní sẽé ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí, adriꞌbá kãnísã ãngũ Mãkẽdõníyã vé rĩ agá rĩ pi ní rĩ. 2Kộpi ã rikí dõ ĩzãngã nyaá, ãzini kộpi ã adrikí dõ ngá ãkó drãáãsĩyã, kộpi rikí ngá sẽé ẹ́sị́ be céré ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ẽ ĩzã kozú. 3Á lẽ lũú ĩmi ní kínĩ, kộpi sẽkí ngá kộpi ní ícó sẽé rĩ pi rá, kộpi sẽkí ãndõ be. Ngá kộpi ní sẽé ꞌdĩꞌbée, tã ni íbí íngá kộpi ẽ ẹ́sị́ agá. 4Kộpi mãkí ꞌbâ úvá be céré kínĩ, ĩ lẽkí mũfẽngã soó sẽé ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí, adriꞌbá ngá ãkó kụ̃rụ́ Yẹ̃rụ́sãlémã vé rĩ agá rĩ pi ní ĩndĩ. 5Mũfẽngã kộpi ní sẽé rĩ, kộpi sẽkí ẹ́sị́ be céré, aga ꞌbá ní lẽé rĩ rá. Drị̃drị̃ ni, kộpi sẽkí ĩvé rụ́ꞌbá tã ꞌozú Úpí ní, ãzini tã ꞌozú ꞌbá ní, sụ̃ Múngú ní lẽé rĩ tị́nị.

6Tị́tọ̃ íꞌdó ándúrú mũfẽngã rĩ ã songárá ã tã ũlũú ĩmi ní drị̃drị̃ nĩ, kúru ꞌbá mãkí ĩri, ã újá ꞌi gõó mụụ́ ẹ̃zị́ ĩmi ní mũfẽngã sozú ẹ́sị́ múké sĩ rĩ dẹẹ́. 7Tã ĩmi ní ꞌoó rĩ ndẽ ꞌbá ụrụkọꞌbée vé rĩ rá. Ĩmivé ẹ̃ꞌyị̃ngárá ãmbúgú, tã ĩmi ní rií átá rĩ pi múké, ĩmi úmĩ be, ĩmi úvá be tã Múngú vé rĩ ꞌozú, ĩmi lẽkí ꞌbâ ambamba. Nóni mũfẽngã ĩmi ní lẽé sẽé rĩ, lẽ ĩmi sẽkí ẹ́sị́ múké sĩ, ã ndẽ ꞌbá ụrụkọ vé rĩ rá.

8Tã má ní ꞌyoó ĩmi ní ꞌdĩri, adri ꞌyozú kínĩ ma ri mĩ ĩmi ní ũkpõ sĩ yã ꞌdíni ku. Á lẽ nị̃ị́ ádarú dõ lẽngárá ĩmî ẹ́sị́ agá rĩ, sụ̃ ꞌbá ụrụkọ mũfẽngã soꞌbá úvá sĩ rĩ pi vé rĩ tị́nị. 9Ĩmi nị̃kí rá ꞌbávé Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé ẹ́sị́ múké, ã adri dõ ngá be ambamba drãáãsĩyã, ĩmi tã sĩ, gõ adrií ngá ãkó,8:9 Ã adri dõ ngá be ambamba drãáãsĩyã, ĩmi tã sĩ, gõ adrií ngá ãkó: Yẹ́sụ̃ ri ngá be ambamba ꞌbụ̃ gé ꞌdãá, ku ívé adringárá múké ꞌbụ̃ gé ꞌdãá rĩ, ímụ́ adrií vũ drị̃gé nõgó ꞌbá áda rú, nya ĩzãngã ĩmi tã sĩ, ĩmi ị́sụ́kí rí tã múké agaápi rá ni bẽnĩ. ã sẽ rí ĩmi adrikí rí ngá be ambamba.

10Tã má ní lẽé lũú ĩmi ímbázú rĩ, ĩri ꞌdĩ, lẽ ĩmi ꞌdụkí tã rĩ ngaá, sụ̃ ĩmi ní ngaá ílí ájée rĩ agá rĩ tị́nị. Ílí ájée rĩ sĩ, ĩmi kínĩ, ĩmi lẽkí íꞌdó ngá rĩ sẽé drị̃drị̃ nĩ, ádarú ĩmi íꞌdókí sẽé drị̃drị̃ rá. 11ꞌBo nóni lẽ ĩmi útúkí ĩmi ngá sẽé, sụ̃ ĩmi ní íꞌdó sẽé drị̃drị̃ rĩ tị́nị, lẽ ĩmi sẽkí sụ̃ ĩmî ẹ́sị́ ní ụ̃sụ̃ụ́ lẽé sẽé rĩ tị́nị. 12Fẽfẽ ĩmi ní lẽé sẽé rĩ, tã ni íbí dõ íngá ĩmî ẹ́sị́ agá, ĩri múké. Ngá índrépi ĩmi drị́gé rĩ, lẽ ĩmi ụ̃sụ̃kí sẽé sụ̃ ĩmî ẹ́sị́ ní lẽé sẽé rĩ tị́nị, dõ ĩmi drị́gé ꞌdãáyo ká.

13Tã má ní ꞌyoó ꞌdĩri vé ífífí, adri ꞌyozú kínĩ, ĩmi sẽkí ꞌbá ụrụkọ ní ngá, ĩmi ã adrikí ngá ãkó yã ꞌdíni ku, lẽ ĩmi adrikí ngá be, sụ̃ ꞌbá ụrụkọꞌbée vé rĩ tị́nị. 14Nóni ĩmi ngá be tré, ĩmi ícó ꞌbá ngá ãkó rĩ pi ẽ ĩzã ko ãní rá. Vúlé ꞌdĩí, ngá dẹ dõ ĩmi drị́gé sĩ gí, kộpi gõ ĩmi ĩzã ko nĩ. Ĩmi ꞌokí dõ sụ̃ ꞌdĩri tị́nị, ĩmi ímụ́ ngá ãlẽ ĩmi ãsámvú gé sĩ trụ́, 15sụ̃ Búkũ Múngú vé rĩ ní ꞌyoó rĩ tị́nị, “ꞌBá ãnyãngã rĩ ĩkũnãápi ãmbúgú rĩ, ị̃mbị́tã ni ku ꞌi kuyé, ꞌbá ãnyãngã rĩ ĩkũnãápi mãdãŋá rĩ, ĩrivé ãnyãngã ca ĩri ní rá.”8:15 Wụ̃ngárá 16:18

Pẽkí Tị́tọ̃ ri mụụ́ Kõrínítõ gá.

16Á sẽ Múngú ní õwõꞌdĩfô, ĩri ní Tị́tọ̃ ní úvá sẽé ẹ́sị́ ꞌbãzú ĩmi drị̃gé, sụ̃ má ní ẹ́sị́ ꞌbãá ĩmi drị̃gé rĩ tị́nị rĩ sĩ. 17ꞌBá kã ꞌyoó Tị́tọ̃ ã mụ ĩmi ndreé, ãꞌyĩ kĩnĩ, ꞌi mụ rá. Ĩrivé mụngárá ĩmi vúgá ꞌdĩlé rĩ, ꞌbã tã ni kú ꞌí ẹ́sị́ agá ị́nọ́gọ́sị́. 18ꞌBá lẽkí ꞌbá ãzi Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi gí ni pẽé mụzú Tị́tọ̃ be ĩmi vúgá ꞌdĩlé. ꞌBá ꞌdĩri ꞌbá kãnísã vé rĩ pi ãrẽvú céré íngúkí ĩri kínĩ, ĩri ꞌbá riípi ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ ũlũúpi ni. 19ꞌBá kãnísã vé rĩ pi ĩpẽkí ĩri nĩ, ã mụ rí ꞌbá be trụ́, ꞌbâ jịkí rí mũfẽngã ĩ ní sẽé rĩ pi mụzú Yẹ̃rụ́sãlémã gá ꞌdãlé. Ngá ĩ ní soó ꞌdĩri, ĩ Úpí ã rụ́ íngú ãní, ĩri lũ ꞌyozú kínĩ, ꞌbá ꞌbãkí ẹ́sị́ rizú ꞌbá ngá ãkó rĩ pi ẽ ĩzã kozú. 20Tã kộpi ní mụzú trụ́ rĩ, ꞌbá ãzi ẽ ímụ́ rí ũnjõ ụ́lị́ mũfẽngã ĩmi ní soó tã ni íngápi ĩmî ẹ́sị́ agá ꞌdĩri vé tã sĩ ku. 21ꞌBo ꞌbá lẽkí tã pịrị ꞌoó Úpí Múngú ẹndrẹtị gé, ꞌbá céré ã nị̃kí rí ꞌyozú kínĩ, ꞌbâ ri tã pịrị ꞌo.

22ꞌBá lẽkí kpá ꞌbá ãzi pẽé Tị́tọ̃ pi rụ́ꞌbá gá ꞌbá ĩ ní ĩpẽé drị̃drị̃ ꞌdãri be, kộpi ã mụkí rí ĩ be trụ́. ꞌBá ꞌdĩri, ꞌbá ãꞌyĩkí ĩrivé tã rá. Ádarú ꞌbá ꞌdĩri, ꞌbá nị̃kí ĩrivé tã ámá vú be kárákará lũzú kínĩ, ĩri ꞌbá lẽépi ĩzã koópi ni. Nóni ngá ĩri ní lẽé sẽé ĩzã kozú rĩ aga ándúrú ĩri ní sẽé drị̃drị̃ rĩ rá, ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbã ívé ẹ́sị́ céré kuú ĩmi drị̃gé. 23Tị́tọ̃ ri má ọ́gụ́pị, ꞌbâ ri ẹ̃zị́ nga ĩri be trụ́ ĩmi ĩzã kozú. ꞌBá ẹ́drị́pị́ị ꞌdĩꞌbée, ꞌbá kãnísã vé rĩ pi pẽkí kộpi mụzú nĩ, kộpi ri Kúrísítõ ri íngú. 24Kúru lẽ ĩmi iꞌdakí ĩmivé lẽngárá kộpi ní, ꞌbá kãnísã vé rĩ pi ã nị̃kí rí ámá ꞌyozú kínĩ, tã ꞌbá ní rizú ĩmi íngúzú rĩ, ĩri tã áda.

9

Sokí mũfẽngã jịị́ Yẹ̃rụ́sãlémã gá

1Ícó ku má ní kọ̃kọ̃bị́ sĩzú sẽzú ĩmi ní mũfẽngã ĩmi ní lẽé soó jịị́ mụzú Yẹ̃rụ́sãlémã gá ꞌbá Múngú vé rĩ pi ẽ ĩzã kozú rĩ ã tã sĩ, 2ãꞌdiãtãsĩyã á nị̃ rá ĩmi úvá be lẽzú ngá sẽzú ĩzã kozú. Ĩmi ꞌbá adriꞌbá ãngũ Ãkáyã vé rĩ agá rĩ pi, má íngú ĩmi ãní rá, á lũ tã ĩmi ní ĩmi útúzú caá ílí ãlu lẽzú ngá sẽzú ꞌbá Mãkẽdõníyã gá rĩ pi ní rá. Úvá ĩmi ní ꞌbãá ngá sẽzú ꞌdĩri, sẽ kộpi ní úvá ngá sẽzú. 3Tã má ní lẽzú Tị́tọ̃ ri pẽzú mụzú ꞌbá ị̃rị̃ be ĩmi vú ꞌdĩlé rĩ, á lẽ ĩmi sokí mũfẽngã rĩ kú ị́nọ́gọ́sị́ rií kộpi tẽé, sụ̃ má ní ẹzịị́ ĩmi ní rĩ tị́nị. ꞌDĩri lũ ꞌyozú kínĩ, tã ꞌbá ní ĩmi íngúzú rĩ adri ũnjõ ku.

4ꞌBá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí ãngũ Mãkẽdõníyã vé rĩ agá rĩ pi ẽ ímụ́kí té dõ má vú sĩ ĩndĩ, kộpi ị́sụ́kí té dõ ĩmi sokí mũfẽngã rĩ ị́nọ́gọ́sị́ gí kuyé, ị́sụ́zú á lũ ĩmi ní gí, ma té drị̃njá ị́sụ́ rá, ꞌbo ĩmi tẽ drị̃njá ị́sụ́ ambamba. 5Kúru má ụ̃sụ̃, á lẽ Tị́tọ̃ ri pẽé ꞌbá ụrụkọꞌbée be mụụ́ ĩmi vúgá ꞌdĩlé, kộpi ã mụkí rí ị́sụ́ mũfẽngã ĩmi ní ãꞌyĩ sẽé rĩ, ĩmi sokí kú ị́nọ́gọ́sị́ gí. Mũfẽngã ĩmi ní lẽé sẽé rĩ, lẽ tã ni ẽ íngá ĩmî ẹ́sị́ agá, adri ꞌyozú kínĩ, ĩ tã ni lũ ĩmi ní ũkpõ sĩ ꞌdíni ku.

Úri ĩ ní rií ãmbúgú rĩ

6Ĩmi ndrekí tã ꞌdĩri múké, “ꞌBá ọ́mvụ́ ꞌãápi kíníkiniŋá rĩ, ĩri ãnyãngã ni ị́sụ́ kíníkiniŋá, ꞌbá ọ́mvụ́ ꞌãápi ãmbúgú rĩ, ĩri ãnyãngã ni ị́sụ́ ãmbúgú.” 7ꞌBá lẽépi ngá sẽépi rĩ, tã ni ẽ íbí íngá ẹ́sị́ ni gé, mi dõ ri ngá sẽ, lẽ mî sẽ ẹ́sị́ be céré, adri ꞌyozú kínĩ ĩ mĩ mí ní ũkpõ sĩ ꞌdíni ku. Múngú lẽ ꞌbá ngá sẽépi ẹ́sị́ be céré rĩ lẽlẽ. 8Múngú ri ẹ́sị́ be múké, ngá ĩmi lẽé rĩ pi ãrẽvú céré, ĩri sẽ ĩmi ní rá, ĩmi adri ngá be ambamba, ĩmi ícó sẽ ꞌbá ụrụkọꞌbée ẽ ĩzã kozú rá, 9sụ̃ Búkũ Múngú vé rĩ ní ꞌyoó rĩ tị́nị,

“Múngú ri ngá sẽ ꞌbá ngá ãkó rĩ pi ní, sụ̃ ẹ́sị́ ni ní lẽé rĩ tị́nị,

ĩri tã ꞌo mụzú pịrị ụ̃dụ̃ ãkó.”9:9 Sãwụ́mã 112:9

10Múngú ri ꞌbá ọ́mvụ́ ꞌãꞌbá rĩ pi ní úri awa nĩ, ĩri ꞌbá rĩ pi ní ãnyãngã awa nĩ. Ĩri ĩmi ní úri saása ni sẽé nĩ, ĩri sẽ ĩmivé ngá ri va va, ĩmi ngá sẽ ambamba ꞌbá ngá ãkó rĩ pi ní. 11Ádarú Múngú ri ĩmi ní ãꞌbú sẽ lẹ́tị be ãndíãndí, ĩmi sẽkí rí ngá ꞌbá rĩ pi ní ẹ́sị́ be céré. Ĩmi sẽkí dõ ĩmivé ngá ꞌbá ngá ãkó rĩ pi ní, ĩri sẽ kộpi õwõꞌdĩfô sẽ Múngú ní.

12Ngá ĩmi ní sẽé ꞌbá Múngú vé adriꞌbá ngá ãkó rĩ pi ní ꞌdĩꞌbée, ĩmi sẽkí ẹ́sị́ be céré agaá rá, ĩri sẽ ꞌbá kárákará pi ímụ́ Múngú ní õwõꞌdĩfô sẽ. 13ꞌBá rĩ pi ímụ́ Múngú ri íngú ngá ĩmi ní sẽé ꞌdĩꞌbée sĩ. Ngá ĩmi ní sẽé kộpi ní ꞌdĩꞌbée, ĩri lũ kínĩ, ĩmi ẹ̃ꞌyị̃kí ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Kúrísítõ vé rĩ ã tã ꞌdụụ́ ngaá rá. 14Kộpi Múngú ri zị ĩmi ní ẹ́sị́ be céré, Múngú ní ĩmi ní ẹ́sị́ múké sẽé ĩ ĩzã kozú rĩ sĩ. 15Õwõꞌdĩfô Múngú ní, ĩri ní ívé Mvá sẽé fẽfẽ rú tã be ãmbúgú ãmbúgú rĩ sĩ. Tã ꞌbá ní rií átá ĩrivé tã sĩ ꞌdĩri, tã ni aga rá.

10

Páũlũ átá ívé ẹ̃zị́ ã tã

1Ma Páũlũ ꞌi, á mã ĩmi Kúrísítõ ẹ́sị́ be múké ãzini tã be mãdã rĩ ã rụ́ sĩ. Ĩmi ụ̃sụ̃kí kínĩ, má ní adringárá gá ĩmi ãsámvú gé, ma ri ꞌo ụ̃rị̃ sĩ, má kãdõ fũú ĩmî rụ́ꞌbá gá sĩ rárá rú, ma íbí adri ụ̃rị̃ ãkó ndõ. 2ꞌBá ụrụkọꞌbée ꞌyokí ũnjõ sĩ kínĩ, ꞌbâ ri tã ꞌo sụ̃ ꞌbá Múngú ri nị̃ꞌbá kuyé rĩ pi tị́nị, sẽ má átá kộpi drị̃gé ũkpõ sĩ. ꞌBo má kãdõ caá ĩmi vúgá ꞌdĩlé, lẽ ĩmi ꞌokí tã múké, mâ átá rí ĩmi drị̃gé ũkpó sĩ sụ̃ má ní átá ꞌbá tã ũnjí ꞌoꞌbá rĩ pi drị̃gé rĩ tị́nị ku. 3ꞌBâ rikí dõ adrií nyọ̃ọ́kụ́ drị̃gé nõgó drãáãsĩyã, ꞌbá ꞌdịkí ẹ̃ꞌdị́ sụ̃ ꞌbá nyọ̃ọ́kụ́ drị̃gé rĩ pi ní rií ꞌdịị́ rĩ tị́nị ku. 4Ngá ẹ̃ꞌdị́ vé ꞌbá ní rizú ẹ̃ꞌdị́ ꞌdịzú ariꞌba Múngú vé rĩ pi ndẽzú ãní nõꞌbée, adri ngá ꞌbá nyọ̃ọ́kụ́ nõri drị̃gé rĩ pi ní rizú ẹ̃ꞌdị́ ꞌdịzú rĩ pi kuyé, ꞌbâ ri ũkpõ Múngú vé rĩ áyú rizú ẹ̃ꞌdị́ ꞌdịzú ariꞌba Múngú vé rĩ pi ã ũkpõ ndẽzú ãní. 5ꞌBá lẽkí ãfú, ãzini ãgátá riípi lẹ́tị Múngú ri nị̃zú rĩ ugaápi rĩ izaá ꞌdĩísĩ rá, ꞌbá lẽkí ꞌbá yị̃kị̂ be ꞌdíni ꞌdĩꞌbée ã újákí ĩvé yị̃kị̂, kộpi ã ꞌdụkí rí tã Kúrísítõ vé rĩ ngaá. 6Lẽ ĩmi ꞌdụkí tã Kúrísítõ vé rĩ ngaá ẹ́sị́ be céré, ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbá Kúrísítõ vé tã ꞌdụꞌbá ngaꞌbá ku rĩ pi, ꞌbâ kộpi ĩrĩŋã rá.

7Ĩmi ri ꞌbá rĩ ndre rụ́ꞌbá gá kínĩ, ĩri ꞌbá Kúrísítõ vé ni. Ĩmi ꞌyokí dõ kínĩ, ĩmi ádarú ꞌbá Kúrísítõ vé ni, lẽ ĩmi nị̃kí ꞌyozú kínĩ, ꞌbâ ádarú ꞌbá Kúrísítõ vé ni, sụ̃ ĩmi tị́nị. 8Ma dõ ri ma íngú ũkpõ Úpí Yẹ́sụ̃ ní sẽé má ní rĩ sĩ ambamba drãáãsĩyã, ũkpõ ꞌdĩri, ĩri sẽ ĩmi pá tu ĩmivé ẹ̃ꞌyị̃ngárá agá ũkpó ũkpó, ĩmivé ẹ̃ꞌyị̃ngárá gõ ísị́ vúlé ku. Ãní sẽ má adri drị̃njá sĩ ku. 9Kọ̃kọ̃bị́ má ní sĩí sẽé ĩmi ní rĩ pi, á lẽ ã sẽ ĩmi ní ụ̃rị̃ ku. 10Ĩmi ãsámvú gé, ꞌbá ụrụkọ ri ꞌyo, “Kọ̃kọ̃bị́ Páũlũ ní sĩí rĩ pi agá, sĩ tã ꞌa ni gé ꞌdãá ũkpó ũkpó, ũkpõ ni ambamba. ꞌBo rụ́ꞌbá gálésĩ, Páũlũ ri ũkpõ ãkó, ĩrivé tã átá rĩ pi ẹ̃zị́ ãkó.” 11ꞌBá ꞌdíni ꞌdĩꞌbée ã nị̃kí ámá múké ꞌyozú kínĩ, á ca dõ ĩmi vúgá ꞌdĩlé gí, ma tã rĩ ꞌo sụ̃ má ní sĩí sẽé ĩmi ní kọ̃kọ̃bị́ agá ãngũ vụ̃rá gálésĩ rĩ tị́nị.

12ꞌBá ụrụkọꞌbée ri ĩ íngú ꞌdĩgé kínĩ, ĩ ndẽkí tã sĩ céré nĩ, ꞌbo ꞌbá ícókí ꞌbâ íngú sụ̃ kộpi ní rií ĩ íngú rĩ tị́nị ku. 13ꞌBo ꞌbá íngúkí ꞌbâ ũkpõ ĩ ní sẽé ꞌbá ní kuyé rĩ sĩ ku, ꞌbá lẽkí ꞌbâ íngú ẹ̃zị́ Múngú ní sẽé ꞌbá ní, ꞌbá ní rií ngaá rĩ sĩ. Ẹ̃zị́ ꞌbá ní ngaá rĩ, ꞌbâ ãlẽ ĩmi be trụ́ ãlu. 14ꞌBá lẽkí ꞌbâ íngú mụzú bãdãrú ku, ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbá íjị́kí ándúrú ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Kúrísítõ vé rĩ ũlũú ĩmi ní rá. 15Lẽ ꞌbâ íngúkí ꞌbâ tã ꞌbá ụrụkọꞌbée ní ꞌoó rĩ sĩ ku. ꞌBá ꞌbãkí ꞌbâ ẹ́sị́ agá ꞌdãlé ꞌyozú kínĩ, ĩmi dõ ũkpó ũkpó ĩmivé ẹ̃ꞌyị̃ngárá agá, ĩri sẽ ẹ̃zị́ ꞌbávé ĩmi ãsámvú gé rĩ, ĩri mba mụzú drị̃drị̃. 16Kúru ꞌbâ ícó ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ jị mụ ũlũ ãngũ ĩmi gãrã gá sĩ rárá rú, ꞌbá ãzi ní drĩ mụụ́ ẹ̃zị́ ngaá ꞌa ni gé kuyé rĩ agá. 17Búkũ Múngú vé rĩ kĩnĩ, “ꞌBá rĩ lẽ dõ ꞌi íngú, lẽ ẽ íngú ꞌi tã Úpí ní ꞌoó ꞌí ní rĩ sĩ.”10:17 Yẽrẽmíyã 9:2418ꞌBá ꞌyoópi kínĩ ꞌi ꞌbá múké rĩ, ĩrivé tã ꞌyoó ꞌdĩri ẹ̃zị́ ãkó. Ngá múké rĩ, lẽ Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ã ꞌyo ĩrivé tã kínĩ, ĩri ꞌbá múké nĩ.

11

Páũlũ pi ꞌbá áyúãyũ ũnjó rú rĩ pi be

1Ma dõ ri átángá azakaza vé ni átá, lẽ ĩmi ꞌbãkí bị́ rizú tã má ní rií átá rĩ yịzú ẹ́sị́ be mãdã. Lẽ ĩmi ꞌbãkí bị́ tã rĩ yịzú. 2Á ꞌbã ĩmivé tã má ẹ́sị́ agá ãmbúgú, sụ̃ Múngú ní ĩmivé tã ꞌbãá ãmbúgú ꞌí ẹ́sị́ agá rĩ tị́nị. Á lẽ ĩmi ãꞌyĩí sẽé jeé Kúrísítõ ní, sụ̃ ĩ ní mvá ũkúŋá kácáŋá rú ni ãꞌyĩí sẽé jeé ágó ãlu ní rĩ tị́nị. 3ꞌBo ma ụ̃rị̃ sĩ, ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbá ụrụkọꞌbée ímụ́ ĩmî mị ũꞌbã, sẽ ĩmivé yị̃kị̂ ri ꞌi újá ícá ũnjí, sụ̃ ị̃nị̃ ní Évã11:3 Évã: Évã ri ũkú Múngú ní íꞌdó gbií drị̃drị̃ rĩ. Ĩri ẹ́ndrẹ́pị ꞌbá vũ drị̃gé rĩ pi vé ni céré. Ị̃nị̃ ũꞌbã Évã ẽ mị, nya pẹtị ã ũꞌa Múngú ní ꞌyoó ã nyakí ku ri. ꞌÍ lã Íꞌdóngárá 3:1-19. ẽ mị ũꞌbãá rĩ tị́nị, sẽ ĩmi Kúrísítõ ri gã sĩ. 4ꞌBá ũlũkí ĩmi ní tã Yẹ́sụ̃ vé rĩ gí, Índrí Uletere rĩ ású ĩmi rá, ĩmi ẹ̃ꞌyị̃kí ụ́ꞌdụ́kọ́ ꞌbá ní ũlũú rĩ múké. ꞌBo ꞌbá ãzi ímụ́ tã Yẹ́sụ̃ vé rĩ újá ũlũú ĩmi ní ũꞌdũ be túngú, ĩmi ãꞌyĩkí nóni índrí túngú ni vé tã, ĩmi gãkí ụ́ꞌdụ́kọ́ múké ꞌbá ní ándúrú ũlũú ĩmi ní drị̃drị̃ ꞌdãri sĩ. 5ꞌBá áyúãyũ ũnjó rú ꞌyoꞌbá kínĩ, ĩ ndẽkí ꞌbá rĩ pi tã sĩ céré nĩ ꞌdĩꞌbée, ẹ̃zị́ má ní ngaá rĩ ndẽ kộpivé rĩ rá. 6Átángá má ní rií átá rĩ índré sụ̃ ꞌbá ĩ ní ímbá kuyé ni tị́nị, ꞌbo á nị̃ tã ambamba. ꞌBá ũlũkí ĩmi ní tã rĩ pi ãrẽvú céré uletere.

7Á ꞌo ũnjí má ní ma ꞌbãzú kú mãdã ĩmi ị̃njị̃zú rizú ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Múngú vé rĩ ũlũzú ĩmi ní kána? 8Má ní rizú ẹ̃zị́ ngazú ĩmi ãsámvú gé rĩ gé, má uꞌdụ mũfẽngã ꞌbá kãnísã ụrụkọꞌbée agá rĩ pi vúgá ẹ̃zị́ rĩ ngazú ãní. 9Lókí má ní adrizú ĩmi be trụ́ rĩ gé, mâ adri dõ ngá ãkó drãáãsĩyã, á zị ngá ĩmi tị gé ãluŋáni kuyé, ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí ímụ́ꞌbá ãngũ Mãkẽdõníyã vé rĩ gélésĩla rĩ pi sẽkí má ní ngá ma ndẽꞌbá rĩ pi nĩ, á gõ ngá ãzi zịị́ ĩmi tị gé dị̃ị́ ku. 10Áda ádarú Kúrísítõ vé tã áda rĩ ní adrií má ẹ́sị́ agá anigé rĩ sĩ, ꞌbá ãzi ãngũ Ãkáyã vé rĩ11:10 Ãngũ Ãkáyã vé rĩ: Kụ̃rụ́ Kõrínítõ vé rĩ ĩri ãngũ Ãkáyã vé rĩ agá. agá ꞌdĩgé ícópi ꞌyoópi kínĩ, mâ íngú ma tã ꞌdĩri sĩ ku ꞌdíni ꞌdãáyo. 11Adri ꞌyozú kínĩ, á lẽ ĩmi ku ꞌdíni kuyé, Múngú nị̃ rá, á lẽ ĩmi lẽlẽ. 12Á lẽ tã rĩ ꞌoó mụzú sụ̃ má ní rií ꞌoó njị̃ị́ rĩ tị́nị, ã uga rí ꞌbá riꞌbá ĩ íngúꞌbá ꞌyoꞌbá kínĩ ĩ ri ẹ̃zị́ nga sụ̃ ꞌbá tị́nị ꞌdĩꞌbée vé ẹ̃zị́ ã ngangárá rá. 13ꞌBá áyúãyũ ũnjó rú ꞌdĩꞌbée, kộpi ꞌbá ũnjó rú ni pi, kộpi ri ẹ̃zị́ nga ũnjõ sĩ, kộpi ꞌdụkí ĩ ꞌbãá kuú Kúrísítõ vé ꞌbá áyúãyũ ni pi rú. 14ꞌBo mâ ẹ́sị́ tĩ tã ꞌdĩri sĩ ãluŋáni kuyé! Ãꞌdiãtãsĩyã Sãtánã ꞌdụ ꞌi ꞌbãá sụ̃ mãlãyíkã ụ̃tụ́ŋá vé rĩ tị́nị. 15Sãtánã vé ãtíꞌbá rĩ pi ã ꞌdụkí dõ ĩ ꞌbãá ꞌbá tã ꞌoꞌbá pịrị ni pi tị́nị drãáãsĩyã, tã ꞌdĩri sẽ mâ ẹ́sị́ tĩ ãní ãluŋáni ku. Ụ̃dụ̃ ni gé, ĩ ímụ́ kộpi ĩrĩŋã tã ũnjí kộpi ní ꞌoó rĩ sĩ rá.

Páũlũ íngú ꞌi ĩzãngã ꞌí ní nyaá rĩ sĩ

16Á lẽ ẹndịị́ ꞌyoó ĩmi ní dị̃ị́, ꞌbá ãzi ã ụ̃sụ̃ ꞌyozú kínĩ, ma azakaza rú ꞌdíni ku. Ĩmi ụ̃sụ̃kí dõ kínĩ, ma azakaza rú, ã adri sụ̃ ĩmi ní ꞌyoó ma azakaza rú rĩ tị́nị, mâ íngú rí ma íngúngũ. 17Ádarú tã má ní átá ꞌdĩri adri ꞌyozú kínĩ, tã Úpí ní lẽé mâ átá ri kuyé, íngúngárá má ní ma íngúzú ꞌdĩri, ĩri lũ kínĩ, ma ri átá sụ̃ ꞌbá azakaza rú ni tị́nị. 18ꞌBá ụrụkọꞌbée dõ ri ĩ íngú tã ĩ ní ngaá rĩ sĩ, ma kpá ma íngú sụ̃ kộpi tị́nị. 19Ĩmi ụ̃sụ̃kí kínĩ, ĩmi nị̃kí tã rá, ꞌbo ĩmi ri ꞌbá azakaza rú ni pi vé tã yị. 20Ĩmi ri sẽ ꞌbá rĩ pi ri ĩmi ꞌbã ámá sụ̃ tụ́gẹ̃rị̃ tị́nị, kộpi ri ĩmivé ngá ali ĩmi drị́gé sĩ, kộpi ri ĩmivé ngá ali ĩmi drị́gé sĩ mị mbamba sĩ, kộpi ri ĩ íngú, ꞌbo kộpi ri ĩmi ide. 21Má ãꞌyĩ rá, tã ĩ ní ꞌoó ꞌdĩꞌbée tị́nị ꞌdĩri, ĩri drị̃njá sẽ! Tã ꞌdíni ꞌdĩꞌbée ndẽ ꞌbâ ũkpõ rá.

Ma nóni ri átá sụ̃ ꞌbá azakaza rú ni tị́nị, kộpi dõ ri ĩ íngú, ma kpá ma íngú rá. 22Kộpi kínĩ dõ ĩvé sụ́rụ́ Ẽbérẽ, ma kpá Ẽbérẽgú, kộpi kínĩ dõ ĩvé sụ́rụ́ Ĩsẽrélẽ, ma kpá Ĩsẽrélẽgú, kộpi kínĩ dõ ĩ úyú Ãbũrámã11:22 Ãbũrámã: Múngú zị Ãbũrámã ri kĩnĩ, ã ku ívé ꞌbá ꞌbẹ̃tị́ ãsámvú gé rĩ pi, ã ku ívé ãngũ, ã ꞌde mụụ́ ãngũ ãzi úꞌdí ni gé. Ãbũrámã ri ẹ́ꞌbị́pị Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé rĩ, tịkí ĩri ílí élĩfũ ãlu mụ̃dụ̃rụ̃lụ̃ ãrõ (1,800) gé, ị́sụ́ tịkí drĩ Yẹ́sụ̃ ri kuyé. ꞌÍ lã Íꞌdóngárá 12-25. vé ni, ma kpá úyú Ãbũrámã vé ni. 23Kộpi kínĩ ꞌdĩri ĩ nyo ri ẹ̃zị́ nga Kúrísítõ ní? Á nị̃ rá, ma ri átá sụ̃ ꞌbá drị̃ be ábápi gí ni tị́nị. Á nga ẹ̃zị́ Kúrísítõ ní ũkpõ sĩ kộpivé rĩ ndẽé rá, rikí ma ũꞌyĩí jó ĩ ní rizú ãngũ ũꞌyĩzú rĩ agá vú be kárákará, rikí ma ũgbãá ũnjí ũnjí vú be kárákará, á nya ĩzãngã drãdrã ẽ tị ị́sụ́ vú be kárákará. 24Yãhụ́dị̃ rĩ pi ũgbãkí ma zãá lãꞌbú ĩ ní údé ãngũ ũgbãzú ni sĩ caá vú be tọ̃wụ́, vú ãlu ãlu kộpi rikí ma ũgbãá caá pụ̃kụ́ na drị̃ ni úrõmĩ. 25Ũgalaku Rómã vé rĩ pi ũgbãkí ma kẹ̃lị́ŋá sĩ caá vú na, mávé ariꞌba rĩ pi úvị́kí ma írã sĩ, kũlúmgba ãndíãndí na má ní rizú ẹ́cị́zú rĩ pi rikí ĩ ũsị̃ị́ írã rụ́ꞌbá gá, ãní sẽ kộpi rikí ũtĩí yị̃ị́ ã ndụ́gé, sẽ má adri yị̃ị́ tafu rĩ agá ꞌdãá ị́nị́ be rã, ụ̃tụ́ njị̃ị́. 26Ẹ̃cị̃ má ní tuú mụụ́ rárá rú vú be kárákará ꞌdĩꞌbée agá, má ẹ́ꞌdị́páa Yãhụ́dị̃ rĩ pi, ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi be, kộpi sẽkí má ní ĩzãngã ambamba, má ị́sụ́ ĩzãngã ꞌbá riꞌbá ãngũ aliꞌbá rĩ pi drị́gé, ãzini á nya ĩzãngã yị̃ị́ ãmbúgú dịị́pi dịdị rĩ agá ꞌdãlé. Kụ̃rụ́ rĩ pi agásĩ, ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú rĩ pi agásĩ, yị̃ị́ bãlãlã rĩ pi agásĩ, ꞌbá ꞌyoꞌbá kínĩ, ĩ nị̃kí Úpí Yẹ́sụ̃ ri gí ꞌdĩꞌbée drị́gé, á nya ĩzãngã ambamba. 27Má ụ̃ꞌbị̃ ẹ̃zị́ ngaá tã ũkpó ũkpó ni pi agásĩ, ị́nị́ŋá kárákará á ko ụ́ꞌdụ́ kuyé. Má adri ẹ̃bị́rị́ sĩ, yị̃ị́ úvá ndẽ ma, ngá má ní nyaánya ni ꞌdãáyo. Ĩgbẽ fụ ma ambamba, bõngó má ní suú sẽépi mâ rụ́ꞌbá ní kozú ni ꞌdãáyo. 28Ĩzãngã má ní rií nyaá kárákará ꞌdĩꞌbée agá, ụ́ꞌdụ́ ãlu ãlu, ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí vũrã ãndíãndí agásĩ rĩ pi vé tã ri fií má ẹ́sị́ agá, sẽ á ri kộpi ã tã ụ̃sụ̃ụ́. 29ꞌBá rĩ dõ ũkpõ ãkó, ma ĩrivé tã ꞌdụ ꞌbã má ẹ́sị́ agá tã ãmbúgú rú. ꞌBá ãzi úbé dõ ꞌbá ụrụkọ ꞌdeé ũnjĩkãnyã agá, ĩri sẽ mâ ẹ́sị́ ri veve.

30Ma dõ ma íngú, ma ri ma íngú má ní adrií ũkpõ ãkó rĩ sĩ. 31Múngú ꞌbávé Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé Ẹ́tẹ́pị nị̃ tã má ní rií átá ꞌdĩꞌbée rá, adri ũnjõ ku, ẽ íngúkí Múngú ri mụzú nyonyo. 32Lókí má ní adrizú kụ̃rụ́ Dãmãsékẽ vé rĩ agá ꞌdãlé rĩ gé, gávãnã adriípi ꞌbãgú Ãrétã ã pálé gá rĩ ꞌbã ãngáráwá rĩ pi rií kẹ̃ẹ́tị kání vé rĩ pi ũtẽé, kộpi ã rụkí rí ma. 33ꞌBo ꞌbá ụrụkọ kokí mâ ĩzã, ꞌdụkí ma suú wụ̃rụ̃gụ̃ agá, kộpi sukí ma kụ̃rụ́ rĩ vé kání rĩ vé úlẽ gá sĩ mụzú vũgá ꞌdãá, má ápá mâ náké.

12

Yẹ́sụ̃ iꞌda tã Páũlũ ní ị́ndrị́lị́kị́ agá

1Ma ma íngú mụzú íngúngũ, á nị̃ rá íngúngárá má ní ma íngúzú ꞌdĩri, ngá ãzi má ní ícó ị́sụ́ ꞌa ni gé ꞌdãáyo, ꞌbo ma ma íngú mụzú ị́ndrị́lị́kị́, ãzini tã Úpí Yẹ́sụ̃ ní iꞌdaá má ní rĩ sĩ mụzú drị̃gélé. 2Ma Páũlũ ꞌi, má ẹ̃ꞌyị̃ Kúrísítõ ri gí, ị́ndrị́lị́kị́ agá, ꞌdụkí ma jịị́ mụụ́ adrií vũrã Múngú vé ꞌbụ̃ gé ꞌdãlé rĩ agá, vụ́drị̃ ni ꞌdụ nóni caá ílí mụdrị́ drị̃ ni sụ. Ĩ ní ma ꞌdụzú mụzú rĩ gé, ꞌdụkí dõ ma mụzú mâ rụ́ꞌbá be ꞌbõrõ yã, dõ ꞌdụkí mâ índrí mụzú yã, á nị̃ kuyé, Múngú nị̃ îngá nĩ.

3ꞌDụkí dõ ma mụzú mâ rụ́ꞌbá be ꞌbõrõ yã, dõ ꞌdụkí mávé índrí mụzú áyu yã, Múngú nị̃ îngá nĩ. 4ꞌDụkí ma mụzú vũrã Múngú ní adrizú rĩ gé, á ca mụụ́ tã ũnyĩ be ambamba ĩ ní ícó tã ni ũlũú bã ku ni yịị́. 5Ma ri ma íngú tã ꞌdãri sĩ, adri ꞌyozú kínĩ, ma ri mâ ngúlúpí íngú yã ꞌdíni ku, tã má ní ícó ma íngúzú rĩ, ĩri ꞌyéŋá tã má ní adrií ũkpõ ãkó rĩ sĩ. 6Mâ íngú dõ ma íngúngũ drãáãsĩyã, má ícó adrií azakaza rú ku. Ma tã áda rĩ átá mụzú áyu. ꞌBo á lẽ rií átá mụzú bãdãrú ku, ꞌbá ãzi ã ụ̃sụ̃ rí ꞌyozú kínĩ, tã má ní ꞌoó, ãzini má ní átá rĩ, á ndẽ tã sĩ nĩ ꞌdíni ku.

7Ma nóni ri mâ ẹ́sị́ ꞌbã rizú tã ãyãzú ãyãyã má ní ndreé ꞌdãri ã tã ụ̃sụ̃zú. Ĩpẽkí Sãtánã vé índrí ũnjí áyúãyũ ni ímụ́ má ní ĩzãngã sẽé ũnjí ũnjí, mâ íngú rí ma ãní ku. 8Á mã Úpí Yẹ́sụ̃ ri caá vú be na, ã ꞌdụ ĩzãngã má ní rií nyaá rĩ mâ rụ́ꞌbá gá sĩ rá. 9ꞌBo ĩri ní újázú má ní kĩnĩ, “Ngá ꞌyéŋá mí ní lẽé rĩ, ĩri ẹ́sị́ múké mávé rĩ. Mi dõ ũkpõ ãkó, mávé ũkpõ ri ẹ̃zị́ nga mî rụ́ꞌbá gá rá.” Kúru má ní adrií ũkpõ ãkó rĩ sĩ, ma ãní ãyĩkõ sĩ, ma ma íngúngũ, Kúrísítõ ã sẽ rí má ní ũkpõ bẽnĩ. 10Mâ adri dõ ũkpõ ãkó, ã rikí dõ ma uꞌdaá, mâ nya dõ ĩzãngã, ã ọ̃cụ̃kí dõ ma ũnjí ũnjí, ãzini mâ ri dõ tã ẹ̃njị̃ẹ̃njị̃ ꞌdụụ́ drãáãsĩyã, á nị̃ rá, ĩri múké Kúrísítõ vé tã sĩ. Ma dõ ũkpõ ãkó, Kúrísítõ ri má ní ũkpõ sẽ rá.

Páũlũ ꞌbã ẹ́sị́ ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí Kõrínítõ agá rĩ pi drị̃gé

11Má índré sụ̃ ꞌbá azakaza rú ni tị́nị, ĩmi sẽkí ma índré azakaza rú nĩ. Ĩmi té kõdô ícó ẹ̃zị́ má ní ngaá múké rĩ vé tã átá nĩ. ꞌBá áyúãyũ ũnjó rú ꞌyoꞌbá kínĩ, ĩ ndẽkí ꞌbá rĩ pi tã sĩ céré nĩ ꞌdĩꞌbée, ẹ̃zị́ má ní ngaá rĩ ndẽ kộpivé rĩ rá. 12Má ní rizú ẹ̃zị́ ngazú ĩmi ãsámvú gé rĩ gé, á ꞌbã ẹ́sị́ mãdã ẹ̃zị́ ngazú ũkpõ sĩ, á ꞌo tã ãyãzú ãyãyã ni pi, ãzini tã ambugu ambugu índréꞌbá índréndrẽ ni pi. Tã má ní ꞌoó ũꞌdũ be túngú túngú ꞌdĩꞌbée, ĩri mávé ẹ̃zị́ má ní ngaá adrizú Yẹ́sụ̃ vé ꞌbá áyúãyũ ni rú rĩ vé tã lũ nĩ. 13Ngá má ní ꞌoó ꞌbá kãnísã vé rĩ pi ã ụrụkọ ní rá, má ní ꞌoó ĩmi ní kuyé rĩ ãꞌdi? Ngá má ní ꞌoó kuyé rĩ, ꞌyéŋá á zị mũfẽngã ĩmi vúgá kuyé. Ĩmi trũkí ma tã ũnjí má ní mũfẽngã zịzú ĩmi vúgá kuyé ꞌdĩri ã tã sĩ rá.

14Nóni mávé mụngárá má ní lẽzú mụzú ĩmi ndrezú nõri, ĩri vú na ni, ꞌbo á lẽ ọgụ ꞌbãá ĩmi drị̃gé ku, ãꞌdiãtãsĩyã á lẽ ngá ĩmi vúgá kuyé, á lẽ ĩmi ꞌdụkí tã Kúrísítõ vé rĩ ngaá mụzú áyu. Ĩmi ndrekí drĩ ká, anjiŋá nyíríŋá rĩ pi ícókí ꞌbá ĩ tịꞌbá rĩ pi ã tã mbaá nĩ ku, ꞌbá anjiŋá rĩ pi tịꞌbá rĩ pi anjiŋá rĩ pi ã tã mba nĩ. 15Ma adri ãyĩkõ sĩ má ní lẽé ma adií ĩmi tã sĩ rĩ sĩ. Á lẽ ĩmi agaá rá, ꞌbo ĩmi lẽkí ma ku ãsĩ? 16Ĩmi ãꞌyĩkí rá ꞌyozú kínĩ á ꞌbã ọgụ ĩmi drị̃gé kuyé, ꞌbo ꞌbá ụrụkọꞌbée ụ̃sụ̃kí kínĩ, ma ri ma nje mụ ngá upa ĩmi drị̃gé sĩ mị mbamba sĩ. 17ꞌBá má ní pẽé mụụ́ ĩmi vúgá ꞌdĩꞌbée ꞌdụkí nyo ngá ĩmi drị́gé sĩ mị mbamba sĩ rá? 18Á pẽ Tị́tọ̃ pi ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi gí ni be mụụ́ ĩmi ndreé, ꞌbo Tị́tọ̃ ꞌdụ ngá ãzi ĩmi drị́gé sĩ mị mbamba sĩ kuyé. ꞌBá ꞌdụkí tã rĩ ngaá sụ̃ Tị́tọ̃ ní ꞌdụụ́ ngaá rĩ tị́nị.

19Ĩmi ri ụ̃sụ̃, tã ꞌbá ní rií átá ꞌdĩri, ꞌbâ nyo ri ꞌbâ ẹ́rị́? ꞌBâ ri tã ꞌdĩri ũlũ ĩmi ní Múngú ẹndrẹtị gé, sụ̃ ãtíꞌbá Kúrísítõ vé ni pi tị́nị. Ĩmi ũndĩ mávé rĩ pi, tã ãrẽvú céré ꞌbá ní rií ꞌoó rĩ, ꞌbá lẽkí ĩmi útú, ĩmi adrikí rí ũkpó ũkpó ĩmivé ẹ̃ꞌyị̃ngárá agá. 20Ma ri ꞌo ụ̃rị̃ sĩ, sâ ãzi ni sĩ, má kãdõ mụụ́ ĩmi ndreé, tã ĩmi ní rií ꞌoó rĩ sẽ má ní ãyĩkõ ku, tã má ní rií ꞌoó rĩ sẽ kpá ĩmi ní ãyĩkõ ku. Tã má ní ụ̃rị̃ sẽépi ĩmi tã sĩ rĩ, ãgátá ĩmivé rĩ, ãꞌyã, ꞌa vengárá, acongárá, ũnjõ úlị́ngárá ꞌbá ãzi drị̃gé, ãꞌyóngárá, ꞌbá uꞌdangárá, ãfú, ãzini íngángárá tã sĩ mgbárãsĩ rĩ. 21Ma adri ụ̃rị̃ sĩ, má kãdõ gõó mụụ́ ĩmi ndreé dị̃ị́, á mụ dõ ị́sụ́ ꞌbá ụrụkọ ĩmi ãsámvú gé, kộpi drĩ ri ũnjĩkãnyã ꞌo mụzú, ri ọ̃wụ̃ ꞌbã mụzú bãdãrú, ꞌokí tã pịrị ku, kộpi ri ẹ̃bị́rị́ rụ́ꞌbá nõri vé rĩ vé tã ꞌdụ nga áyu, ma adri drị̃njá sĩ Múngú ẹndrẹtị gé, kộpi ní ẹ́sị́ újá kuyé rĩ sĩ.

13

Tã ụ̃dụ̃mbị́tã Páũlũ ní átá ũkpó ũkpó rĩ

1Mávé mụngárá ĩmi vúgá ĩmi ndrezú nõri, ĩri vú na ni. Sĩkí Búkũ Múngú vé rĩ agá kínĩ, “Tõkí dõ ꞌbá, lẽkí dõ ĩrivé tã lịị́, lẽ ꞌbá ị̃rị̃, dõku ꞌbá na tã rĩ ndreꞌbá ĩ mị sĩ rá ni pi ã adrikí ĩndĩ.”13:1 Dẽtõrõnómẽ 19:152Ándúrú má ní mụzú ĩmi ndrezú vú ị̃rị̃ rĩ gé, má átá ĩmi ní ũkpó ũkpó, má kĩnĩ, ꞌbá ũnjĩkãnyã kuúpi ku rĩ, ma ĩri ĩrĩŋã rá. Nóni má ní drĩ adrizú ĩmi gãrã gá sĩ rárá rú rĩ gé, á lẽ tã ꞌdĩri ẹndịị́ lũú ĩmi ní dị̃ị́. Má kãdõ ma újá gõó ĩmi vúgá ꞌdĩlé, ꞌbá ándúrú ũnjĩkãnyã ꞌoꞌbá rĩ pi ꞌbá ụrụkọ ũnjĩkãnyã ꞌoꞌbá vúlé rú rĩ pi be, ma kộpi ĩrĩŋã rá. 3Ĩmi lẽkí nị̃ị́ ꞌyozú kínĩ, Kúrísítõ ri sẽ ma ri tã rĩ átá nĩ. Kúrísítõ adri ũkpõ ãkó kuyé, ĩri ũkpõ be ꞌbá ũnjĩkãnyã ꞌoꞌbá ĩmi ãsámvú gé rĩ pi ĩrĩŋãzú. 4Ĩ ní ĩri gbãzú pẹtị alambaku sị́gé rĩ gé, ĩri ũkpõ ãkó, ĩri nóni ri adri ũkpõ Múngú vé rĩ sĩ. ꞌBâ ándúrú ũkpõ ãkó, sụ̃ Kúrísítõ ní ándúrú adrií ũkpõ ãkó rĩ tị́nị, ꞌbo ĩmi ímụ́ ndre ꞌbâ ímụ́ adri ũkpõ Múngú vé rĩ sĩ, sụ̃ Kúrísítõ ní adrií rĩ tị́nị.

5Lẽ ꞌbá ãlu ãlu ã ụ̃ꞌbị̃ ꞌi ámá ẹ̃ꞌyị̃ dõ Yẹ́sụ̃ ri rá. Ĩmi nị̃kí ámá ꞌyozú kínĩ, Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ ri adri ĩmi agá ꞌdíni kuyé? Ĩmi ẹ̃ꞌyị̃kí dõ ĩri kuyé, ĩmi íꞌdé ụ̃ꞌbị̃ngárá ꞌdĩri sĩ rá. 6Má ụ̃sụ̃ ĩmi ícó nị̃ ámá rá ꞌyozú kínĩ, ꞌbá agakí ụ̃ꞌbị̃ngárá rĩ gí. 7ꞌBâ ꞌokí dõ tã rĩ fũú pịrị kuyé drãáãsĩyã, ꞌbâ ri Múngú ri zị, ĩmi ꞌokí rí ũnjĩkãnyã ku. ꞌBá zịkí Múngú ri, adri ꞌyozú kínĩ, ꞌbâ índrékí rí ãní múké yã ꞌdíni ku, ĩmi ꞌokí rí tã pịrị.

8Lẽ ꞌbâ ọwụkí tã áda rĩ ku, ꞌbâ ꞌdụkí tã áda rĩ ngaánga. 9ꞌBâ adrikí dõ ũkpõ ãkó drãáãsĩyã, ꞌbâ ãyĩkõ sĩ ĩmi ní adrií ũkpó ũkpó Kúrísítõ agá rĩ sĩ, ãzini ĩmi ní ĩrivé tã ꞌdụụ́ ngaá rĩ sĩ. ꞌBâ Múngú ri zị ĩmi ní, ĩmi ꞌokí rí tã ꞌdĩri mụzú drị̃gélé. 10Má ní drĩ cazú ĩmi vú ꞌdĩlé kuyé rĩ gé, á lẽ tã ꞌdĩꞌbée sĩí sẽé ĩmi ní drị̃drị̃, má kãdõ caá ĩmi vú ꞌdĩlé, mâ átá rí ĩmi drị̃gé ũkpõ sĩ ku. Úpí sẽ má ní ũkpõ ꞌdĩri ĩmi ĩzã kozú, adri ꞌyozú kínĩ, ĩmi ꞌozú ũnjí ku.

Páũlũ vé mõdó ã ụ̃dụ̃ sẽé rĩ

11Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi, lẽ ĩmi újákí ĩmivé adringárá ẽ ícá múké, lẽ ĩmi yịkí tã má ní sĩí kọ̃kọ̃bị́ ꞌdĩri agá rĩ yịyị. Lẽ ĩmi adrikí múké yị̃kị̂ be ãlu, tãkíri ã adri ĩmi be. Múngú ꞌbâ lẽépi lẽlẽ, riípi tãkíri sẽépi ꞌbâ ẹ́sị́ agá rĩ ã adri ĩmi be.

12Lẽ ĩmi uꞌdekí ĩmi ẹzịị́ bẹ̃drị̃ sĩ. 13ꞌBá Múngú vé rĩ pi céré sẽkí ĩmi ní mõdó.

14Ẹ́sị́ múké Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé rĩ, lẽngárá Múngú vé rĩ, ãzini ũkpõ Índrí Uletere ꞌbâ úmúpi trụ́ rĩ vé rĩ ã adri ĩmi be céré.