1 Kõrínítõ

Kọ̃kọ̃bị́ ãlu ni Páũlũ ní sĩí sẽé ꞌbá

Kõrínítõ

vé rĩ pi ní rĩ

Tã búkũ rĩ vé rĩ ã ũlũngárá

Páũlũ sĩ kọ̃kọ̃bị́ ꞌdĩri sẽé ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí Kõrínítõ gá rĩ pi ní, Kõrínítõ ri kụ̃rụ́ ãmbúgú ãngũ Gị̃rị́kị̃ vé rĩ agá. Páũlũ ũlũ ụ́ꞌdụ́kọ́ Múngú vé rĩ Kõrínítõ agá ꞌdãlé aga ílí ãlu rá (Ẹ̃zị́ 18), ꞌbá kárákará ẹ̃ꞌyị̃kí Yẹ́sụ̃ ri rá. ꞌBo Páũlũ kã fũú kụ̃rụ́ Kõrínítõ vé rĩ agásĩ, tã ũnjí ũnjí ni pi gõkí ífí ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ãsámvú gé, sẽ Páũlũ ní kọ̃kọ̃bị́ ꞌdĩri sĩzú sẽzú kộpi ní ãní, tã ũnjí ꞌdĩꞌbée ã dẹ rí kộpi ãsámvú gé sĩ rá.

Kọ̃kọ̃bị́ ꞌdĩri agá, Páũlũ ũlũ kĩnĩ, ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi rikí dõ ĩ acoó rií ãgátá gãá ĩ ãsámvú gé sĩ, ĩri ũnjí (cápĩtã 1-4). Páũlũ ꞌyo kộpi ã ụrụkọ ní tã ũkpó ũkpó kĩnĩ, lẽ kộpi ã rikí ọ̃wụ̃ ꞌbãá sụ̃ ꞌbá Múngú ri nị̃ꞌbá kuyé rĩ pi tị́nị ku (cápĩtã 5-6). Ímbá kộpi ní lẹ́tị ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ní adrizú ĩvé ũkú pi be rĩ, ũkú rĩ pi ní adrizú ĩvé ãgõ pi be rĩ, ãzini tã kộpivé ꞌbẹ̃tị́ ãsámvú gé rĩ (cápĩtã 7). Ímbá kpá kộpi kĩnĩ, kộpi dõ ꞌbá riꞌbá múngú ĩ ní údé drị́ sĩ rĩ ị̃njị̃ꞌbá rĩ pi ãsámvú gé, lẽ tã kộpi ní ꞌoó rĩ ẽ iꞌda lũzú kínĩ, ádarú kộpi ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí ni pi, ãzini kộpi kádõ rií ĩ úmú, lẽ ẽ iꞌda lũzú kínĩ, ádarú kộpi ri Múngú ri ị̃njị̃. Páũlũ ímbá tã Índrí Uletere rĩ ní kộpi ní ũkpõ sẽzú rĩ, agaápi rá rĩ, tã lẽngárá vé rĩ (cápĩtã 13), ã ko rí kộpi ẽ ĩzã, kộpi ẽ ị̃njị̃kí rí Múngú ri ãní ị̃njị̃njị̃, ãzini kộpi ã adrikí rí ãní ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí ni pi rú. Lũ kộpi ní kĩnĩ, Kúrísítõ ní íngá gõó ídri rú drãngárá gálésĩla gí rĩ sĩ, kộpi nị̃kí rá ꞌyozú kínĩ, Múngú ri kpá úmvúlésĩ sẽ ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi íngá gõ ídri rú rá.

Páũlũ sẽ mõdó

¹Ma Páũlũ ꞌi, Múngú ĩpẽ ma adrií ꞌbá Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ vé áyúãyũ ni rú, ꞌbá sĩkí kọ̃kọ̃bị́ ꞌdĩri sẽé ꞌbá ọ́gụ́pị Sõsĩténĩ Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi gí rĩ be.

²ꞌBá sĩkí sẽé ĩmi ꞌbá Múngú vé kãnísã Kõrínítõ agá rĩ pi ní, Múngú ũpẽ ĩmi adrií ꞌbá ívé ni uletere ni pi Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ ã tã sĩ, sụ̃ ĩri ní ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ũpẽé vũrã gá sĩ céré rĩ tị́nị, Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri kộpivé Úpí, ãzini ꞌbávé Úpí.

³Ẹ́sị́ múké, ãzini tãkíri ꞌbá Ẹ́tẹ́pị Múngú vé rĩ, ãzini Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé rĩ ã adri ĩmi be.

Páũlũ sẽ õwõꞌdĩfô Múngú ní

⁴Ụ́ꞌdụ́ céré ma ri õwõꞌdĩfô sẽ Múngú ní ĩmi tã sĩ, ãꞌdiãtãsĩyã ĩri ní ĩmi ní ẹ́sị́ múké sẽé, ĩmi ní Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí rĩ sĩ. ⁵Ĩmi ní adrií Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ agá rĩ sĩ, Múngú sẽ ĩmi ní tã rĩ pi ãrẽvú céré gí, sẽ ĩmi ní tã nị̃ngárá, sẽ ĩmi ri átá múké. ⁶ꞌDĩri lũ ꞌyozú kínĩ, tã Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé ꞌbá ní ũlũú ĩmi ní rĩ tã áda. ⁷Ĩmi ní rizú ꞌbávé Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri ũtẽngárá gá, Múngú sẽ ĩmi ní fẽfẽ Índrí Uletere rĩ vé rĩ gí, ĩmi ị́sụ́kí rí ũkpõ ẹ̃zị́ ívé rĩ pi ngazú ãní. ⁸Ĩri sẽ ĩmi adri ũkpó ũkpó cĩmgbá cazú ụ́ꞌdụ́ ụ̃dụ̃ vé rĩ gé, ẽ ị́sụ́kí rí ĩmi ũnjĩkãnyã ãkó ụ́ꞌdụ́ ꞌbávé Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ní ĩgõzú rĩ gé. ⁹Múngú zị ĩmi, ĩmi úmúkí rí ĩmi adrií ívé Mvá Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ꞌbávé Úpí be trụ́, ĩri ẹ́sị́ ꞌbã tã ꞌí ní lẽé ꞌoó rĩ ꞌdụ nga rá.

Kãnísã agá lẽ ã adrikí trụ́

¹⁰Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, á mã ĩmi ꞌbávé Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ã rụ́ sĩ, lẽ ĩmi yịkí ĩmi yịyị, ĩmi acokí ĩmi ku, ĩmi úmúkí ĩmi adrií ngá ãlu, yị̃kị̂ be ãlu, lẽ ĩmivé tã ụ̃sụ̃ngárá ã adri ngá ãlu. ¹¹Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, má ị́sụ́ ụ́ꞌdụ́kọ́ ꞌbá adriꞌbée Kĩlóẽ vé ãngá rĩ pi vúgá kínĩ, ĩmi ri ãwã ĩmi ãsámvú gé sĩ ãwãwã. ¹²Ĩmi ãsámvú gé ꞌdĩgé, ꞌbá ụrụkọ ri ꞌyo, “Ma ꞌbá Páũlũ vé ni,” ụrụkọꞌbée ri ꞌyo, “Ma ꞌbá Ãpólõ vé ni,” ụrụkọꞌbée ri ꞌyo, “Ma ꞌbá Kéfã1:12 Kéfã: ꞌBá Kéfã ꞌdĩri Sị̃mọ́nã Pétẽró ꞌi. Ĩrivé rụ́ Ẽbérẽ tị sĩ Kéfã, Gị̃rị́kị̃ tị sĩ Pétẽró. vé ni,” ụrụkọꞌbée ri ꞌyo, “Ma ꞌbá Kúrísítõ vé ni.”

¹³Kúrísítõ aco nyo ꞌi rá? Ma Páũlũ rú, gbãkí nyo ma pẹtị alambaku sị́gé ĩmi tã sĩ rá? Sẽkí nyo ĩmi ní bãtízĩmũ mâ rụ́ sĩ rá? ¹⁴Ma õwõꞌdĩfô sĩ ãmbúgú, ãꞌdiãtãsĩyã á sẽ mâ bãtízĩmũ ĩmi ní kuyé, á sẽ ꞌyéŋá bãtízĩmũ rĩ Kũrísípõ pi ní Gáyõ be, ¹⁵ꞌbá ãzi ícó ꞌyoó kínĩ sẽkí ĩmi ní bãtízĩmũ mâ rụ́ sĩ ꞌdíni ku. ¹⁶(Ádarú, á sẽ kpá bãtízĩmũ ꞌbá Sẽtẽfãnásĩ vé ãngá rĩ pi ní rá, ꞌdĩri ã vụ́drị̃ gé, á nị̃ kuyé dõ á sẽ bãtízĩmũ ꞌbá ãzi ní rá.) ¹⁷Kúrísítõ ĩpẽ ma ímụ́ bãtízĩmũ sẽé kuyé, ĩpẽ ma ímụ́ ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Múngú vé rĩ ũlũú, ꞌbo ụ́ꞌdụ́kọ́ múké má ní ũlũú rĩ, mâ ũlũ té dõ tã nị̃ngárá mávé rĩ sĩ ĩmi úbézú, ĩmi ní Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃zú ãní, ĩri té lũ kínĩ drãngárá Kúrísítõ vé pẹtị alambaku1:17 Pẹtị alambaku: ꞌBá Rómã vé rĩ pi ri ꞌbá tã ꞌoꞌbá ũnjí rĩ pi gbã mũsũmárĩ sĩ pẹtị alambaku sị́gé, ĩri sâ ꞌdụ ãco kộpi íbí drã ndõ, kộpi ĩzãngã nya ambamba drãngárá rĩ gé. sị́gé rĩ ẹ̃zị́ ãkó, ícó ãngũ paá ku.

Ũkpõ Múngú vé rĩ ãzini úmĩ ĩrivé rĩ

¹⁸Kúrísítõ vé drãngárá pẹtị alambaku sị́gé rĩ vé tã ĩ ní átá rĩ índré ꞌbá úmvúlésĩ fiꞌbá drãngárá ꞌdániꞌdáni rĩ agá rĩ pi vúgá ꞌdãá tã azakaza vé ni, ꞌbo ꞌbâ ĩ ní paá gí nõꞌbée, drãngárá Kúrísítõ vé rĩ iꞌda ũkpõ Múngú vé ãngũ pazú rĩ. ¹⁹Sĩkí Búkũ Múngú vé rĩ agá kínĩ,

“ꞌBá ꞌyoꞌbá kínĩ ĩ úmĩ be ꞌdĩꞌbée, ma úmvúlésĩ sẽ kộpivé tã nị̃ngárá ri ãvĩ kộpi drị̃gé sĩ rá,

ãzini ma sẽ kộpivé úmĩ ri ábá rá.”1:19 Ĩsáyã 29:14

²⁰ꞌBá ꞌyoópi kínĩ ꞌi úmĩ be rĩ íngãá? ꞌBá ꞌyoópi kínĩ ꞌí nị̃ tã ambamba rĩ íngãá? ꞌBá vũ drị̃gé nõgó ꞌyoópi kínĩ ꞌí nị̃ átángá átá be ambamba rĩ íngãá? Múngú sẽ nyo ꞌbá úmĩ be vũ drị̃gé nõgó rĩ pi vé úmĩ ícá azakaza rú gí kuyé? ²¹Múngú ri úmĩ be, lẽ ꞌbá vũ drị̃gé nõgó rĩ pi ã nị̃kí ꞌi ámá úmĩ ĩvé rĩ sĩ ku. ꞌBá tị ꞌbá ní sẽé azakaza rú rĩ ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá rá rĩ pi, Múngú pa kộpi rá. ²²Yãhụ́dị̃ rĩ pi lẽkí tã ãyãzú ãyãyã ni ndreé, Gị̃rị́kị̃ rĩ pi lẽkí ĩvé rĩ tã nị̃ngárá ị́sụ́. ²³ꞌBo ꞌbâ ri Kúrísítõ vé gbãngárá pẹtị alambaku sị́gé rĩ vé tã ũlũ, tã ni sẽ Yãhụ́dị̃ rĩ pi ẽ ẹ́sị́ ve ãní rá, ãzini ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi kínĩ tã ꞌdĩri azakaza vé ni. ²⁴ꞌBo Yãhụ́dị̃, ãzini Gị̃rị́kị̃ Múngú ní zịị́ rĩ pi nị̃kí rá ꞌyozú kínĩ, drãngárá Kúrísítõ vé rĩ iꞌda ũkpõ Múngú vé rĩ, ãzini iꞌda úmĩ Múngú vé rĩ. ²⁵Múngú vé tã ẽ índré dõ kú ꞌbá rĩ pi mịlé gá azakaza rú drãáãsĩyã, ĩrivé tã nị̃ngárá ndẽ ꞌbá rĩ pi vé rĩ rá. Tã Múngú ní ꞌoó rĩ ẽ índré dõ ꞌbá rĩ pi mịlé gá ũkpõ ãkó drãáãsĩyã, ĩrivé ũkpõ ndẽ ꞌbá rĩ pi vé rĩ rá.

²⁶Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, lẽ ĩmi ụ̃sụ̃kí ĩmivé adringárá ọ́tụ́ Múngú ní ĩmi zịzú rĩ gé ꞌdãri. ꞌBá nyọ̃ọ́kụ́ nõri vé rĩ pi ụ̃sụ̃kí kínĩ ĩmi ãsámvú gé ꞌdĩgé, ꞌbá tã nị̃ꞌbá rĩ pi adrikí tré ku, ꞌbá ũkpõ be rĩ pi adrikí tré ku, ãzini ꞌbá ĩ ní ị̃njị̃ị́ ị̃njị̃ rĩ pi adrikí tré ku. ²⁷ꞌBo Múngú ũpẽ ꞌbá adriꞌbá azakaza rú nyọ̃ọ́kụ́ drị̃gé nõgó rĩ pi, ã sẽ rí drị̃njá ꞌbá ꞌyoꞌbá kínĩ ĩ úmĩ be rĩ pi ní. Múngú ũpẽ ꞌbá ũkpõ ãkó nyọ̃ọ́kụ́ drị̃gé nõgó rĩ pi, ã sẽ rí drị̃njá ꞌbá ũkpõ be nyọ̃ọ́kụ́ drị̃gé nõgó rĩ pi ní. ²⁸Múngú ũpẽ ꞌbá ĩ ní ndreé kuú ẹ̃zị́ ãkó nyọ̃ọ́kụ́ drị̃gé nõgó rĩ pi, ãzini ĩ ní rií ideéde rĩ pi, tã ꞌbá vũ drị̃gé rĩ pi ní ꞌdụụ́ ꞌbãá tã ãmbúgú rú ꞌdĩri ẽ ícá rí ẹ̃zị́ ãkó, ²⁹ã sẽ rí ꞌbá ãzi ẽ íngú rí ꞌi Múngú ẹndrẹtị gé ku. ³⁰Múngú sẽ ĩmi adrií Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ agá nĩ, ãꞌdiãtãsĩyã ĩpẽ Kúrísítõ ri ímụ́ ꞌbâ paá, ãzini ímụ́ ꞌbá ní úmĩ tã nị̃ngárá vé ni sẽé, ãꞌyĩ ꞌbâ adrií pịrị Múngú ẹndrẹtị gé, sẽ nóni ꞌbá ícákí uletere gí. ³¹Sụ̃ ĩ ní sĩí Búkũ Múngú vé rĩ agá rĩ tị́nị kínĩ, “ꞌBá rĩ lẽ dõ ꞌi íngú, lẽ ẽ íngú ꞌi tã Úpí ní ꞌoó ꞌí ní rĩ sĩ.”1:31 Yẽrẽmíyã 9:24

¹Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, má ní ándúrú mụzú ụ́ꞌdụ́kọ́ Múngú vé rĩ ũlũzú ĩmi ní rĩ gé, má átá tã ũkpó ũkpó fiípi ĩmi drị̃gé ku ni mávé tã nị̃ngárá sĩ kuyé. ²Ãꞌdiãtãsĩyã á ꞌbã ma kú sụ̃ ꞌbá tã nị̃ị́pi kuyé ni tị́nị, á ri ꞌyéŋá Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé tã ũlũú, ãzini tã ĩ ní ĩri gbãzú pẹtị alambaku sị́gé rĩ vé tã ũlũú. ³Má kã caá ĩmi vúgá ꞌdĩlé, má ícá kuú ũkpõ ãkó, ụ̃rị̃ fụ ma, mâ rụ́ꞌbá ri yãáyã. ⁴Tã má ní átá, ãzini tị má ní ũlũú ĩmi ní rĩ, adri ꞌyozú kínĩ á nị̃ tã ambamba, ãzini ma ri ĩmi úbé yã ꞌdíni ku, ꞌbo á ri tã rĩ ũlũú ũkpõ Índrí Uletere rĩ vé rĩ sĩ, ⁵ĩmi ꞌbãkí rí ẹ́sị́ tã nị̃ngárá ꞌbá áda vé rĩ drị̃gé ku, ĩmi ꞌbãkí rí ẹ́sị́ ũkpõ Múngú vé rĩ drị̃gé.

Tã nị̃ngárá Múngú vé rĩ

⁶ꞌBâ ri átángá tã nị̃ngárá vé rĩ átá ꞌbá ẹ̃ꞌyị̃ngárá be ũkpó ũkpó rĩ pi ãsámvú gé, ꞌbo tã nị̃ngárá ꞌdĩri adri ꞌbá nyọ̃ọ́kụ́ drị̃gé nõgó rĩ pi vé ni kuyé, dõku adri tã nị̃ngárá ꞌbá ãngũ rụ́ꞌbá nyọ̃ọ́kụ́ drị̃gé nõgó ímụ́ꞌbá ũdrãꞌbée ũdrãdrã rĩ pi vé ni kuyé. ⁷ꞌBâ ri Múngú vé tã nị̃ngárá ĩri ní zụ̃ụ́ kuú mũdũmũdũ rú, ꞌbá ãzi ní nị̃ị́ kuyé ꞌdãri vé tã ũlũ. Múngú ụ̃sụ̃ tã nị̃ngárá ꞌdĩri vé tã kú ị́nọ́gọ́sị́ ị́sụ́ gbi drĩ vũ rĩ kuyé, tã nị̃ngárá ꞌdĩri sẽ ꞌbâ ímụ́ dị̃ngárá ị́sụ́ rá. ⁸ꞌBá ãngũ rụ́ꞌbá vũ drị̃gé nõgó rĩ pi nị̃kí tã nị̃ngárá ꞌdĩri ámá kuyé, kộpi ã nị̃kí té dõ rá, kộpi ícókí té Úpí ĩ ní rií íngúngũ ꞌdĩri gbãá pẹtị alambaku sị́gé ku. ⁹ꞌBo sụ̃ ĩ ní sĩí Búkũ Múngú vé rĩ agá rĩ tị́nị,

“Tã Múngú ní útú ꞌbá ꞌi lẽꞌbá rá rĩ pi ní rĩ,

ꞌbá ãzi ndre kuyé,

ꞌbá ãzi yị kuyé,

tã ni fi ꞌbá ãzi drị̃gé kuyé.”2:9 Ĩsáyã 64:4

¹⁰ꞌBo Múngú iꞌda ꞌbá ní tã ꞌdĩri ũkpõ Índrí Uletere rĩ vé rĩ sĩ. Índrí Uletere rĩ, ĩri tã rĩ pi ãrẽvú iꞌda céré ãmvé, ĩri Múngú vé tã ũzụ̃ụ́zụ̃ rĩ iꞌda ãmvé. ¹¹ꞌBá ãzi ícó tã ꞌbá ãzi ní rií ụ̃sụ̃ụ́ ꞌí ẹ́sị́ agá ꞌdãlé rĩ nị̃ị́ ku, ꞌyéŋá ꞌdị́pa nị̃ îngá nĩ. Ĩri kpá adri sụ̃ ꞌdĩri tị́nị, ꞌbá ãzi ícó tã Múngú vé rií ụ̃sụ̃ụ́ rĩ nị̃ị́ ku, ꞌyéŋá Índrí Múngú vé rĩ tã Múngú ní rií ụ̃sụ̃ụ́ rĩ nị̃ ámá nĩ. ¹²Tã ꞌbá ní rií ụ̃sụ̃ụ́ rĩ adri sụ̃ ꞌbá nyọ̃ọ́kụ́ drị̃gé nõgó rĩ pi ní rií ụ̃sụ̃ụ́ rĩ tị́nị ku, Índrí ꞌbá ní rizú tã ụ̃sụ̃zú rĩ íbí íngá Múngú vúgálésĩ, ĩri sẽ ꞌbâ ícó ngá Múngú ní sẽé ꞌbá ní píríni rĩ pi nị̃ ámá ãní rá. ¹³Tã ꞌbá ní rií átá rĩ, ꞌbá úmĩ be ni ímbá ꞌbá ní nĩ kuyé, Índrí Múngú vé rĩ ímbá ꞌbá ní nĩ. Índrí ãlu ãlu ꞌdĩri sẽ ꞌbâ ri ụ́ꞌdụ́kọ́ tã áda vé rĩ ũlũ ꞌbá rĩ pi ní. ¹⁴ꞌBá Índrí Múngú vé rĩ ní fií ẹ́sị́ ni agá kuyé rĩ, ãꞌyĩ tã Índrí rĩ ní ímbá rĩ ku, ãꞌdiãtãsĩyã ĩri índré ĩri ní tã azakaza vé ni, tã rĩ fi drị̃ ni gé ꞌdãá ku, ãꞌdiãtãsĩyã Índrí Uletere rĩ tã ꞌdĩꞌbée vé ífífí iꞌda nĩ. ¹⁵ꞌBá Índrí rĩ ní fií ẹ́sị́ ni agá gí rĩ, ĩri ícó tã Múngú vé rĩ nị̃ ámá rá, ꞌbo ꞌbá ãzi ícó tã ĩri ní nị̃ị́ ámá ꞌdĩri nị̃ị́ ámá ku.

¹⁶“Ãꞌdi nị̃ úmĩ Úpí Múngú vé rĩ rá nĩ

ꞌyozú kínĩ ꞌi ícó ĩri ímbá rá?”2:16 Ĩsáyã 40:13

ꞌBo ꞌbávé úmĩ sụ̃ Kúrísítõ vé rĩ tị́nị.

Lẽ ã ngakí ẹ̃zị́ Múngú vé rĩ trụ́

¹Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, ĩmi ri tã ꞌo sụ̃ ꞌbá nyọ̃ọ́kụ́ nõri vé rĩ pi ní rií ꞌoó rĩ tị́nị, sẽ má ní rizú átázú ĩmi ní sụ̃ ꞌbá Índrí ní fií kộpi ẹ́sị́ agá kuyé ni pi tị́nị ãní. Ĩmivé adringárá Kúrísítõ agá rĩ gé, ĩmi índrékí sụ̃ ũdéŋá tị́nị. ²Má úcé ĩmi lé sĩ, adri ꞌyozú kínĩ ínyá sĩ kuyé, ãꞌdiãtãsĩyã ĩmi ícókí drĩ ínyá nyaá ku. Ádarú ĩmi ícókí drĩ kuyé. ³Ĩmi drĩ ri tã nyọ̃ọ́kụ́ nõri vé rĩ ꞌdụ nga. Ãꞌdiãtãsĩyã ĩmi ãsámvú gé sĩ, ọ́gụ́pị ã tã ri ꞌde ọ́gụ́pị ẽ ẹ́sị́ agá ũnjí, ãzini ĩmi ri ãwãwã. ꞌDĩri lũ ꞌyozú kínĩ Índrí rĩ ású drĩ ĩmi kuyé, ĩmi ri tã ꞌo sụ̃ ꞌbá nyọ̃ọ́kụ́ nõri vé rĩ pi ní rií ꞌoó rĩ tị́nị.

⁴Ĩmi ãsámvú gé, ꞌbá ụrụkọ ri ꞌyo, “Ma ꞌbá Páũlũ vé ni,” ụrụkọ ni pi ri ꞌyo, “Ma ꞌbá Ãpólõ vé ni.” Ĩmi nyo ri tã ꞌo sụ̃ ꞌbá nyọ̃ọ́kụ́ nõri vé rĩ pi ní rií ꞌoó rĩ tị́nị kuyé? ⁵Ãpólõ ri ꞌbá íngóni ni? Páũlũ ri ꞌbá íngóni ni? ꞌBá ꞌdĩꞌbée ãtíꞌbá Múngú vé ni, Múngú sẽ ꞌbá kokí ĩmi ĩzã Úpí ri ẹ̃ꞌyị̃zú nĩ. Úpí sẽ ꞌbá ãlu ãlu ní ẹ̃zị́ nĩ. ⁶Á sa úri rĩ nĩ, Ãpólõ ri úri rĩ ũsũú yị̃ị́ sĩ nĩ, ꞌbo Múngú sẽ úri rĩ dụụ́ nĩ. ⁷ꞌBá úri rĩ saápi rĩ pi, ꞌbá úri rĩ ũsũúpi yị̃ị́ sĩ rĩ be, tã kộpi ní ꞌoó rĩ adri tã ãmbúgú rú kuyé, ꞌbo Múngú sẽ úri ꞌdĩꞌbée dụụ́ nĩ. ⁸ꞌBá úri saápi rĩ pi, ꞌbá úri rĩ ũsũúpi yị̃ị́ sĩ rĩ be, ẹ̃zị́ kộpi ní ngaá rĩ ãlu rĩ. Ĩ ímụ́ ꞌbá ãlu ãlu ũfẽ ẹ̃zị́ ĩri ní ngaá rĩ sĩ. ⁹ꞌBâ ri ẹ̃zị́ nga Múngú ní, ĩmi ọ́mvụ́ Múngú vé ni, ãzini ĩmi jó Múngú ní rií sịị́ rĩ.

¹⁰Múngú ꞌbã ẹ́sị́ múké má ní, sẽ má ní úmĩ jó rĩ ã ndụ̃ụ́ ãꞌbãzú ãní múké múké, nóni ꞌbá ãzi ri jó rĩ sị má ní ndụ̃ụ́ ni ãꞌbãá ꞌdĩri drị̃gé. ꞌBo ꞌbá jó rĩ sịị́pi rĩ ã ndre múké, ã sị jó rĩ múké múké. ¹¹ꞌBá ãzi ícó gõó jó ãzi ã ndụ̃ụ́ ãꞌbãá dị̃ị́ ku, ãꞌdiãtãsĩyã jó ã ndụ̃ụ́ ĩ ní ãꞌbãá gí rĩ, ĩri Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ꞌi. ¹²ꞌBá ãzi sị dõ jó ĩ ní ndụ̃ụ́ ni ãꞌbãá ꞌdĩri drị̃gé dábũ sĩ, aya ọ́gụ́ꞌbá ọ́gụ́ọ̃gụ̃ ni pi sĩ, írã ãjẽ be ãmbúgú ni pi sĩ, pẹtị sĩ, ásé sĩ, ¹³kãdõ mụụ́ caá ụ́ꞌdụ́ tã lịzú rĩ gé, ĩ ꞌbá ãlu ãlu vé ẹ̃zị́ iꞌda rá, ãꞌdiãtãsĩyã ụ́ꞌdụ́ ꞌdãri gé, ãcí ri ímụ́ tã rĩ iꞌda nĩ, ĩ ímụ́ ꞌbá ãlu ãlu vé ẹ̃zị́ ĩri ní ngaá rĩ ụ̃ꞌbị̃ ãcí sĩ, dõ ĩrivé ẹ̃zị́ ngaá rĩ íngóni. ¹⁴ꞌBá jó sịị́pi rĩ vé jó ve dõ kuyé, ĩ ímụ́ ĩri ũfẽ rá. ¹⁵ꞌBo ꞌbá jó sịị́pi rĩ vé jó ve dõ rá, ị́sụ́ ngá ãzi ku. Ĩ ꞌbá jó sịị́pi rĩ pa rá, ꞌbo ĩri adri sụ̃ ꞌbá ápápi ãcí agásĩ rĩ tị́nị.

¹⁶Ĩmi nị̃kí ꞌyozú kínĩ ĩmi jó Múngú vé ni, Índrí Múngú vé rĩ ri adri ĩmi agá ꞌdíni kuyé? ¹⁷ꞌBá rĩ ũŋõ dõ jó Múngú vé rĩ árí vũgá, Múngú ri ímụ́ ĩri ĩrĩŋã ũnjí ũnjí, ãꞌdiãtãsĩyã jó Múngú vé rĩ, ĩri uletere, ĩmi jó Múngú vé ni.

¹⁸Lẽ ꞌbá ãzi ã ũꞌbã ꞌî mị ũgõgõlé rú ku. ꞌBá rĩ kĩnĩ dõ ꞌí nị̃ tã vũ drị̃gé nõgó rĩ ambamba, lẽ ã ꞌbã ꞌi adrií azakaza rú, ã újá rí ꞌi adrií ꞌbá tã nị̃ị́pi ni. ¹⁹Ãꞌdiãtãsĩyã tã nị̃ngárá nyọ̃ọ́kụ́ nõri vé rĩ, ĩri tã azakaza vé ni Múngú ẹndrẹtị gé. Sĩkí Búkũ Múngú vé rĩ agá kínĩ, “ꞌBá ꞌyoꞌbá kínĩ ĩ nị̃kí tã ambamba rĩ pi, Múngú ri kộpi mbã urụ ĩvé tã nị̃ngárá ambamba ꞌdĩri ã tã sĩ.”3:19 Ẽyóbũ 5:13²⁰Búkũ Múngú vé rĩ ꞌyo kpá ꞌdíni kĩnĩ, “Úpí nị̃ rá ꞌyozú kínĩ kộpivé tã nị̃ngárá ꞌdĩri ẹ̃zị́ ãkó.”3:20 Sãwụ́mã 94:11²¹Kúru lẽ ꞌbá ãzi ẽ íngú ꞌi tã ꞌbá ãzi ní rií ꞌoó rĩ sĩ ku! Ngá rĩ pi ãrẽvú céré ĩmivé ni. ²²Íꞌdózú Páũlũ ꞌi, Ãpólõ ꞌi, Kéfã ĩ ní zịị́ Pétẽró ꞌi, vũ nõri, ídri rĩ, drã rĩ, lókí ãndrũ rĩ, ãzini lókí drụ́zị́ rĩ, nga ꞌdĩꞌbée ãrẽvú céré ĩmivé ni, ²³ĩmi ꞌbá Kúrísítõ vé ni, Kúrísítõ ri Múngú vé ni.

Kúrísítõ vé ꞌbá áyúãyũ rĩ pi ãtíꞌbá

¹Kúru lẽ ꞌbá rĩ pi ã nị̃kí ꞌyozú kínĩ ꞌbâ ãtíꞌbá Kúrísítõ vé ni, sẽkí ꞌbá ní ẹ̃zị́, ꞌbâ ri tã Múngú vé ꞌi zụ̃ụ́pi kú mũdũmũdũ rú rĩ ũlũ. ²ꞌBá ĩ ní ẹ̃zị́ sẽé drị́ ni gé rĩ, lẽ ã adri ꞌbá ẹ̃zị́ ĩ ní sẽé drị́ ni gé rĩ ngaápi pịrị ni. ³Ĩmi átákí dõ mávé tã ũnjí, dõku ꞌbá tã lịị́pi rĩ átá dõ mávé tã ũnjí, má ụ̃sụ̃ mâ drị̃ ni gé ku. Má ícó mávé tã lịị́ ũgõgõlé rú ku. ⁴Má ụ̃sụ̃ tã má ní ꞌoó rĩ pịrị, ꞌbo ícó lũú ꞌyozú kínĩ ma tã ãkó ꞌdíni ku. Úpí ri mávé tã lị nĩ. ⁵Lẽ ꞌbá ãzi ã lị ọ́gụ́pị vé tã ku, cĩmgbá Úpí ní ícázú rĩ gé. Ĩri ímụ́ tã ĩ zụ̃ꞌbá ị́nị́ŋá agá rĩ pi iꞌda, ãzini tã ꞌbá rĩ pi ẽ ẹ́sị́ agá rĩ pi iꞌda céré ãmvé. Sâ ꞌdãri gé, Múngú ri ímụ́ ꞌbá ãlu ãlu íngú rá.

⁶Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, má íꞌdụ́ ꞌbâ ꞌbãá Ãpólõ be ụ̃ꞌbị̃tã rú, ĩmi nị̃kí rí tã ĩ ní ꞌyoó, “Ĩmi ꞌdụkí tã ĩ ní sĩí Búkũ Múngú vé rĩ agá rĩ ngaá áyu” ꞌdĩri vé ífífí ꞌbá vúgá. Ĩri sẽ ĩmi ícókí ꞌbá ãzi íngú ꞌbâ ãsámvú gé nõgó ꞌyozú kínĩ ĩrivé ãmbũgũ ndẽ ọ́gụ́pị vé rĩ rá ꞌdíni ku. ⁷Ngá sẽépi mi ícó adri ꞌbá rĩ pi ãsámvú gé sĩ túngú rĩ ãꞌdi? Ngá mí ní ị́sụ́ ꞌdĩꞌbée agá, ngá Múngú ní sẽé mí ní kuyé rĩ ãꞌdi? Ngá mí ní ị́sụ́ rĩ, Múngú sẽ dõ nĩ pírí, ngá mí ní adrizú ãfú sĩ ꞌyozú kínĩ mí ꞌo tã rĩ mi ꞌi rĩ ãꞌdi?

⁸Ĩmi ụ̃sụ̃kí kínĩ ĩmi nị̃kí tã índrí vé ĩmi ní lẽé rĩ pi ãrẽvú céré gí! Ĩmi ụ̃sụ̃kí kínĩ ĩmi ị́sụ́kí úmĩ Índrí Uletere rĩ ní sẽé ꞌbá rĩ pi ní rĩ ãrẽvú céré gí! Ĩmi ụ̃sụ̃kí kínĩ ĩmi nóni ꞌbãgú! ꞌBo ꞌbá adrikí ꞌbãgú ku! Ádarú á lẽ ĩmi ã adrikí ꞌbãgú, ꞌbâ rụkí rí mãlũngã rĩ ĩmi be trụ́. ⁹Ãꞌdiãtãsĩyã índré má vúgá nõlé, ꞌbâ ꞌbá áyúãyũ nõꞌbée, Múngú ꞌbã ꞌbâ adrií ụ̃dụ̃mbị́tã rú, ꞌbá adrikí sụ̃ ꞌbá ĩ ní ũꞌyĩí, ĩ ní lẽé jịị́ úꞌdị́ꞌdị̃ rĩ pi tị́nị. Mãlãyíkã rĩ pi ꞌbá vũ drị̃gé rĩ pi be céré ri mị ꞌbã ꞌbâ ndrezú. ¹⁰ꞌBá ní rií ẹ̃zị́ ngaá Kúrísítõ ní rĩ sĩ, ꞌbá rĩ pi ụ̃sụ̃kí kínĩ ꞌbâ azakaza rú, ꞌbo ĩmi ụ̃sụ̃kí kínĩ ĩmi nị̃kí tã Kúrísítõ vé rĩ nĩ! ꞌBá rĩ pi kínĩ ꞌbâ ũkpõ ãkó, ꞌbo ĩmi kínĩ ĩmi ũkpõ be! ꞌBá rĩ pi ri ĩmi ị̃njị̃ị́ ị̃njị̃, ꞌbo ꞌbá rĩ pi ị̃njị̃kí ꞌbâ ku! ¹¹Cĩmgbá ãndrũ sĩ, ꞌbâ ri adri ẹ̃bị́rị́ sĩ, yị̃ị́ úvá ri ꞌbâ ndẽ, bõngó dẽ ꞌbâ rụ́ꞌbá gá sĩ céré, ꞌbá rĩ pi ri ꞌbâ ꞌo ũnjí, ꞌbâ vũrã adrizú ni ãkó. ¹²ꞌBâ ri ẹ̃zị́ nga ũkpõ sĩ ꞌbâ drị́ sĩ. ꞌBá rĩ pi kádõ rií ꞌbâ trií, ꞌbâ ri kộpi ní tãkíri sẽ. Kádõ rií ꞌbâ ọ̃cụ̃ụ́, ꞌbâ ri tã ni ta mụzú ẹ́sị́ mãdã sĩ. ¹³ꞌBá rĩ pi kádõ rií ꞌbâ rụ́ izaá, ꞌbâ ri tã rĩ újá kộpi ní ẹ́sị́ múké sĩ. Cĩmgbá ãndrũ sĩ, ꞌbá vũ drị̃gé rĩ pi mị gé ꞌdãlé, ꞌbá índrékí sụ̃ kúrũnyá ĩ ní rií dãá kị̃ꞌdị̃rọ́ drị̃gé rĩ tị́nị.

¹⁴Á sĩ tã ꞌdĩri ĩmî drị̃ ínjázú kuyé, á sĩ tã ꞌdĩri ĩmi ímbázú ãní sụ̃ anji má ní lẽélẽ rĩ pi tị́nị, ĩmi ꞌokí rí tã pịrị. ¹⁵ꞌBá ĩmi ímbáꞌbá Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ vé tã sĩ rĩ pi ã adrikí dõ élĩfũ mụdrị́ (10,000) drãáãsĩyã, ĩmivé ẹ́tẹ́pị ꞌyéŋá ma ꞌi, ãꞌdiãtãsĩyã má íꞌdó ĩmi ímbá Kúrísítõ vé tã sĩ nĩ, ĩmi ní ĩri ẹ̃ꞌyị̃zú ãní. ¹⁶Kúru á lẽ ꞌyoó ĩmi ní ꞌdíni, lẽ ĩmi ꞌokí tã sụ̃ má ní ꞌoó rĩ tị́nị. ¹⁷Tã ꞌdĩri sĩ, á lẽ Tĩmõtéyõ ri pẽé mụzú ĩmi vúgá ꞌdĩlé, Tĩmõtéyõ adri sụ̃ mâ mvá tị́nị, á lẽ ĩri lẽlẽ, ꞌbã ívé ẹ́sị́ céré kuú Úpí drị̃gé. Ĩri mụ mávé adringárá Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ agá rĩ vé tã ũlũ ĩmi ní, ãzini ĩri tã má ní ímbá kãnísã rĩ pi agásĩ rĩ vé tã ũlũ ĩmi ní nĩ.

¹⁸Ĩmi ụrụkọꞌbée ụ̃sụ̃kí kínĩ á mụ ĩmi ndreé ku, sẽ kộpi ẽ drị̃ gõ ícá ũkpó ũkpó. ¹⁹Úpí ãꞌyĩ dõ rá, ma ca ĩmi vúgá ꞌdĩlé mbẽlẽŋá, ma kúru mụ ꞌbá drị̃ be ũkpó ũkpó rĩ pi vé tã rií átá rĩ yị, dõ kộpi ri átá ngóni, ãzini kộpi dõ ri ẹ̃zị́ rĩ nga ãꞌdi vé ũkpõ sĩ. ²⁰Mãlũngã Múngú vé rĩ átákí tã ni ꞌyéŋá tị sĩ ku, lẽ ũkpõ Múngú vé rĩ. ²¹Má kãdõ caá ĩmi vúgá ꞌdĩlé, ĩmi lẽkí mâ ꞌo ĩmi íngóni? Ĩmi lẽkí mâ átá ĩmi ní átángá ũkpó ũkpó ni pi, dõku mâ lẽ ĩmi lẽlẽ, ãzini mâ átá ĩmi ní átángá rĩ ẹ́sị́ mãdã sĩ?

Lẽ ꞌbá kãnísã vé rĩ pi ã ꞌbãkí ọ̃wụ̃ ku

¹Á yị kínĩ ĩmi ri ọ̃wụ̃ ꞌbã ĩmi ãsámvú gé sĩ, tã ĩmi ní rií ꞌoó ꞌdĩri aga pãgánõ rĩ pi ní rií ꞌoó rĩ rá. Ágó ãzi la ẹ́tẹ́pị vé ũkú sĩ. ²Ĩmi ri ĩmi íngú ãní íngúngũ. ꞌBá tã ꞌoópi ꞌdíni ꞌdĩri, ĩmi té adri ãní ĩzãngã sĩ, ĩmi té ĩri dro fũ ĩmi ãsámvú gé sĩ rá. ³Mâ adri dõ ĩmi be trụ́ kuyé drãáãsĩyã, índrí agá, ꞌbâ ĩmi be trụ́. Mâ adri dõ ĩmi ãsámvú gé ꞌdĩlé ꞌdãáyo drãáãsĩyã, á lị tã ágó ꞌdĩri drị̃gé gí. ⁴Ĩmi kádõ ĩmi úmú vũrã ãlu gé ꞌbávé Úpí Yẹ́sụ̃ ã rụ́ sĩ, índrí agá, ꞌbâ ĩmi be trụ́, ũkpõ ꞌbávé Úpí Yẹ́sụ̃ vé rĩ ĩmi ãsámvú gé anigé. ⁵Ĩmi sẽkí ágó ꞌdĩri Sãtánã drị́gé, ĩrivé rụ́ꞌbá rizú ũnjĩkãnyã ꞌozú ꞌdĩri ímụ́ ĩzãngã nya ambamba, ꞌbo ĩ ímụ́ ĩrivé índrí pa ụ́ꞌdụ́ Úpí Yẹ́sụ̃ ní ĩgõzú rĩ gé.

⁶Ĩmivé íngúngárá ꞌdĩri adri múké ku. Ĩmi nị̃kí kuyé ꞌyozú kínĩ ãkụ́fị́ mãdãŋá ri sẽ íwá ri dra íngá ãní kọ̃fụ́tọ̃ be ꞌdíni kuyé? ⁷Lẽ ĩmi drokí ꞌbá ũnjĩkãnyã ꞌoópi rĩ ĩmi ãsámvú gé sĩ rá, ĩmi adrikí rí ule, sụ̃ ĩmi ní adrií ule Múngú agá rĩ tị́nị. Kúrísítõ ri Kãbĩlõ Mvá5:7 Kãbĩlõ Mvá: Múngú sẽ tãị́mbị́ Mósẽ ní kĩnĩ, ꞌbá rĩ pi ã zãkí kãbĩlõ Múngú ní rọ̃bọ̃ŋọ̃ rú, ã trũkí rí kộpi ĩvé ũnjĩkãnyã agásĩ rá. Sẽ ĩ ní Yẹ́sụ̃ ri zịzú Kãbĩlõ Mvá Múngú vé ni ãní, ãꞌdiãtãsĩyã Múngú ĩpẽ ĩri ímụ́ drãá ꞌbávé ũnjĩkãnyã ũjĩí. ꞌÍ lã Wụ̃ngárá 12:17-28; Mãrákõ 14:12; Lúkã 22:7; Yũwánĩ 1:29-35; 1 Pétẽró 1:19. ụ́ꞌdụ́ Múngú ní Ẹlịzú Jó rĩ pi tị gé sĩ rĩ vé rĩ, drã ꞌbá ní rọ̃bọ̃ŋọ̃ rú. ⁸ꞌBá kãdõ ụ̃mụ̃ rĩ nyaá, lẽ ꞌbâ adrikí ũnjĩkãnyã be sụ̃ pánga ĩ ní áꞌdí ãkụ́fị́ sĩ rĩ tị́nị ku, ꞌbo lẽ ꞌbâ ꞌokí tã áda, ꞌbâ adrikí ule sụ̃ pánga ĩ ní áꞌdí ãkụ́fị́ ãkó rĩ tị́nị.

⁹Á sĩ sẽé ĩmi ní kọ̃kọ̃bị́ mávé rĩ agá ꞌdíni, lẽ ĩmi úmúkí ĩmi adrií ꞌbá ọ̃wụ́ rú rĩ pi be trụ́ ku. ¹⁰Tã ꞌdĩri adri ꞌyozú kínĩ ma ri átá ꞌbá nyọ̃ọ́kụ́ nõri vé adriꞌbá ọ̃wụ́ rú, dõku ẹ́sị́ be ãmbúgú ngá drị̃gé, dõku ꞌbá ãngũ aliꞌbá, dõku ꞌbá riꞌbá ngá ĩ ní údé drị́ sĩ múngú rĩ pi ị̃njị̃ꞌbá rĩ pi ã tã sĩ ku. Té dõ ma ri átá kộpi ã tã sĩ, ĩmi té adringárá vũ drị̃gé nõgó rĩ ku rá, ĩmi adrikí té ꞌbá ꞌdíni ꞌdĩꞌbée be trụ́ ku. ¹¹ꞌBo tã má ní sĩí sẽé ĩmi ní rĩ agá, má kĩnĩ, ꞌbá ꞌyoópi kínĩ ꞌí ẹ̃ꞌyị̃ Kúrísítõ ri gí, ꞌbo ị́sụ́ ĩri ri ọ̃wụ̃ ꞌbã, dõku ĩri ẹ́sị́ be ãmbúgú ngá drị̃gé, dõku ĩri ꞌbá riípi ngá ĩ ní údé múngú rú rĩ ị̃njị̃ị́pi ni, dõku ꞌbá ãngũ uꞌdaápi uꞌdaꞌda ni, dõku ꞌbá riípi ĩmẽrẽépi íwá sĩ ni, dõku ꞌbá riípi ãngũ aliípi ni, lẽ ĩmi úmúkí ĩmi adrií ĩri be trụ́ ku. ꞌBá ꞌdíni ꞌdĩri lẽ ĩmi nyakí ngá ĩri be trụ́ ku.

¹²Má ícó ꞌbá ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá kuyé rĩ pi vé tã lịị́ nĩ ku, ꞌbo ꞌbâ ícó ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí riꞌbá ũnjĩkãnyã ꞌoꞌbá rĩ pi vé tã lị rá.5:12 Dẽtõrõnómẽ 17:7; 19:19; 21:21; 22:21, 24; 24:7¹³Múngú ri ꞌbá ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá kuyé rĩ pi vé tã lị nĩ. ꞌBá riípi ũnjĩkãnyã ꞌoópi rĩ, lẽ ĩmi drokí ĩri ĩmi ãsámvú gé sĩ rá.

à jịkí ꞌbá Múngú ri nị̃ị́pi gí rĩ tõó ꞌbá tã lịị́pi rĩ ẹndrẹtị gé ku

¹Mi dõ tã be mí ọ́gụ́pị Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi gí rĩ be, mi té kõdô ĩri jị tõ ꞌbá Múngú ri nị̃ꞌbá gí rĩ pi ẹndrẹtị gé. Ngá mí ní ĩri jịzú tõzú ꞌbá Múngú ri nị̃ꞌbá kuyé rĩ pi ẹndrẹtị gé rĩ ãꞌdi? ²Ĩmi nị̃kí ꞌyozú kínĩ ꞌbá Múngú vé rĩ pi ímụ́ tã lị ꞌbá nyọ̃ọ́kụ́ nõri vé rĩ pi drị̃gé nĩ ꞌdíni kuyé? Ĩmi dõ tã lị ꞌbá nyọ̃ọ́kụ́ nõri vé rĩ pi drị̃gé rá pírí, tã mãdã mãdã ĩmi ãsámvú gé sĩ ꞌdĩꞌbée, ĩmi ícókí nyo údé ĩmi ãsámvú gé sĩ ku? ³Ĩmi nị̃kí kuyé ꞌyozú kínĩ ꞌbâ úmvúlésĩ ímụ́ tã lị mãlãyíkã rĩ pi drị̃gé nĩ? Tã rĩ dõ ꞌdĩri tị́nị, ádarú ꞌbâ ícó tã ꞌbá ní izaá ꞌbá ãsámvú gé sĩ vũ drị̃gé nõgó rĩ pi lị rá. ⁴Ĩmi dõ tã be ĩmi ãsámvú gé sĩ, ngá ĩmi ní rizú tã rĩ jịzú lịzú ꞌbá Múngú ri nị̃ꞌbá kuyé kãnísã ní kộpi ị̃njị̃ị́ ku rĩ pi vúgá rĩ ãꞌdi? ⁵Á ꞌyo tã ꞌdĩri ĩmî drị̃ ínjázú ãní. Ádarú ꞌbá nyo kãnísã agá ꞌdĩgé úmĩ be ícóꞌbá ĩmivé tã lịꞌbá ni pi ꞌdãáyo? ⁶Ngá ĩmi ní rizú ĩmi ọ̃gụ̃pị́ị jịzú tõzú ꞌbá Múngú ri nị̃ꞌbá kuyé rĩ pi ẹndrẹtị gé rĩ ãꞌdi?

⁷Ĩmi ri ĩmi ọ̃gụ̃pị́ị jị tõ ꞌbá Múngú ri nị̃ꞌbá kuyé rĩ pi ẹndrẹtị gé, ꞌdĩri lũ ꞌyozú kínĩ tã ndẽ ĩmi gí. ꞌBá rĩ ꞌo dõ ĩmi ũnjí, lẽ mî jị ĩri tõó ku, mî ku tã rĩ ã adri ꞌdíni. ⁸Ĩmi ri tã ũnjí ꞌo ĩmi ẹ́drị́pị́ị ní, ãzini ĩmi ọ́mvụ́pị́ị ní, ĩmi ri kộpivé ngá uꞌdụ mị mbamba sĩ.

⁹Ĩmi nị̃kí ꞌyozú kínĩ ꞌbá ũnjĩkãnyã ꞌoꞌbá rĩ pi fikí mãlũngã Múngú vé rĩ agá ku ꞌdíni kuyé? Lẽ ĩmi ũꞌbãkí ĩmî mị ku. ꞌBá riꞌbá ọ̃wụ̃ ꞌbãꞌbée rĩ pi, dõku ꞌbá riꞌbá ngá ĩ ní údé drị́ sĩ múngú rú rĩ ị̃njị̃ꞌbá rĩ pi, dõku ꞌbá riꞌbá laꞌbá ọ̃gụ̃pị́ị vé ũkú sĩ rĩ pi, ãgõ riꞌbá laꞌbá ĩ ọ̃gụ̃pị́ị ãgõ rú rĩ pi sĩ rĩ pi, ¹⁰ụ̃gụ́ꞌbá rĩ pi, ꞌbá ẹ́sị́ be ãmbúgú ngá drị̃gé rĩ pi, ꞌbá ĩmẽrẽꞌbá íwá sĩ rĩ pi, ꞌbá ãngũ uꞌdaꞌbá uꞌdaꞌda rĩ pi, ꞌbá ọ̃gụ̃pị́ị vé ngá uꞌdụꞌbá mị mbamba sĩ rĩ pi, kộpi ícókí fií mãlũngã Múngú vé rĩ agá ku. ¹¹Ándúrú ĩmi ụrụkọꞌbée rikí tã ꞌoó sụ̃ ꞌdĩri tị́nị. ꞌBo nóni ũjĩkí ũnjĩkãnyã ĩmivé rĩ, ĩmi ícákí uletere gí, ĩmi ícákí pịrị Múngú ẹndrẹtị gé rụ́ Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ vé rĩ sĩ, ãzini Índrí Múngú vé rĩ vé ũkpõ sĩ.

Lẽ ã ꞌbãkí ọ̃wụ̃ ku

¹²Ĩmi ụrụkọꞌbée ri ꞌyo, “Ngá ꞌbá ní lẽé rĩ pi ãrẽvú céré ꞌbâ ícó ꞌo rá,” ꞌbo á ꞌyo ĩmi ní ꞌdíni, ngá rĩ pi ãrẽvú céré ícó ĩzã koó ku, ꞌbo á lẽ adrií tụ́gẹ̃rị̃ ngá rĩ pi vé ni ku. ¹³Ĩmi ri ꞌyo, “ꞌA lẽ ínyá, ínyá lẽ fií ꞌa agá.” ꞌBo á lẽ ꞌyoó ĩmi ní ꞌdíni, Múngú ri ngá ꞌdĩꞌbée iza ị̃rị̃trọ́. Lẽ ꞌbâ áyúkí ꞌbâ rụ́ꞌbá ọ̃wụ̃ ꞌbãzú ãní ku, rụ́ꞌbá ꞌbávé rĩ, lẽ ꞌbâ ngakí ẹ̃zị́ ãní Úpí ní, Úpí ri rụ́ꞌbá ꞌbávé rĩ ũtẽ nĩ. ¹⁴Múngú ri ímụ́ ꞌbâ inga gõ ídri rú drãngárá gálésĩ ũkpõ ívé rĩ sĩ, sụ̃ ĩri ní Úpí Yẹ́sụ̃ ri ingaá gõó ídrí rú rĩ tị́nị. ¹⁵Ĩmi nị̃kí ꞌyozú kínĩ rụ́ꞌbá ĩmivé rĩ, ĩri Kúrísítõ vé ni ꞌdíni kuyé? ꞌBá áyúkí dõ rụ́ꞌbá Kúrísítõ vé nõri rizú ọ̃wụ̃ ꞌbãzú ãní, ĩri nyo múké? Adri ꞌdíni kuyé! ¹⁶Ĩmi nị̃kí ꞌyozú kínĩ ꞌbá rĩ la dõ ũkú ọ̃wụ́ rú ni sĩ, kộpi úmúkí ĩ ícá rụ́ꞌbá ãlu gí ꞌdíni kuyé? Ãꞌdiãtãsĩyã Búkũ Múngú vé rĩ kĩnĩ, “ꞌBá ị̃rị̃ ꞌdĩꞌbée ĩ úmú adri rụ́ꞌbá ãlu.”6:16 Íꞌdóngárá 2:24¹⁷ꞌBo ꞌbá ꞌi úmúpi ícápi Úpí be ngá ãlu rĩ, Índrí Kúrísítõ vé rĩ adri ĩri be trụ́.

¹⁸Lẽ ã ꞌbãkí ọ̃wụ̃ ku. Ũnjĩkãnyã ụrụkọ ꞌbá rĩ ní ꞌoó kárákará rĩ pi, iza ĩrivé rụ́ꞌbá ku, ꞌbo ꞌbá rĩ ꞌbã dõ ọ̃wụ̃, ĩri ũnjĩkãnyã íjị́ rụ́ꞌbá ni gé. ¹⁹Ĩmi nị̃kí ꞌyozú kínĩ, ĩmi ãsámvú gé ꞌdĩgé, ꞌbá ãlu ãlu vé rụ́ꞌbá ĩri Jó Múngú vé ni, Índrí Uletere rĩ ri adri ꞌa ni gé ꞌdíni kuyé? Ĩmi nị̃kí ámá ꞌyozú kínĩ Múngú sẽé ĩmi ní Índrí Uletere rĩ nĩ ꞌdíni kuyé? Ĩmi ri adri ĩmivé ũkpõ sĩ kuyé. ²⁰Múngú je ĩmi ãjẽ be ãmbúgú, kúru lẽ ĩmi áyúkí ĩmî rụ́ꞌbá Múngú ri ị̃njị̃zú.

Ũkú jengárá

¹Kúru tã ĩmi ní sĩí kọ̃kọ̃bị́ agá ma zịzú ãní ꞌdĩri, ma újá ĩmi ní ꞌdíni, múké ni, lẽ ágó ã je ũkú ku. ²ꞌBo ꞌbá rĩ pi ní adrií ọ̃wụ̃ be ambamba rĩ sĩ, lẽ ágó ã adri ũkú ívé ni be, ũkú ã adri ágó ívé ni be. ³Ágó rĩ pi ũkú rĩ be, lẽ kộpi ã úmúkí ĩ adrií trụ́, ọ́gụ́pị ã uga ꞌi ọ́gụ́pị ní ku. ⁴Rụ́ꞌbá ũkú rĩ vé rĩ adri ꞌyéŋá ĩrivé ni ọ́ꞌdụ́kụ́lẹgúsĩ kuyé, ĩri kpá ágó rĩ vé ni. Rụ́ꞌbá ágó rĩ vé rĩ adri ꞌyéŋá ĩrivé ni ọ́ꞌdụ́kụ́lẹgúsĩ kuyé, ĩri kpá ũkú rĩ vé ni. ⁵ꞌBá ãzi ã uga ꞌî rụ́ꞌbá ọ́gụ́pị ní ku. Ĩmi lẽkí dõ Múngú ri zịị́, lẽ ĩmi ẹ̃ꞌyị̃kí trụ́ ꞌyozú kínĩ ĩmi kukí sâ mãdã Múngú ri zịzú. Ĩmi zịkí dõ Múngú ri gí, ĩmi gõkí kúru ĩmi úmú, ãꞌdiãtãsĩyã ĩmi ní ícó ĩmi aꞌbií bã ku rĩ sĩ, Sãtánã ã ụ̃ꞌbị̃ rí ĩmi ku. ⁶Tã má ní ꞌyoó ꞌdĩri ĩri yị̃kị̂ mávé rĩ, ꞌbo á ꞌbã ĩri tãị́mbị́ rú kuyé. ⁷ꞌBá rĩ pi céré ã adrikí té dõ sụ̃ má tị́nị ũkú ãkó, ĩri té adri múké. ꞌBo Múngú sẽ ꞌbá ãlu ãlu ní fẽfẽ tã ꞌozú rĩ nĩ, sẽ ꞌbá ãzi ní fẽfẽ adrizú ũkú ãkó, dõku ágó ãkó, ãzini sẽ ꞌbá ãzi ní fẽfẽ ẹ̃zị́ ngazú Múngú ní, ĩri adri ũkú be, dõku ágó be.

⁸Á lẽ ꞌyoó ꞌbá ũkú ãkó, dõku ágó ãkó, ãzini ꞌbá ọwụzị rú rĩ pi ní ꞌdíni, lẽ kộpi ã adrikí sụ̃ má ní adrií rĩ tị́nị, ũkú ãkó, dõku ágó ãkó. ⁹ꞌBo kộpi ícókí dõ ĩ aꞌbií bã ku, lẽ kộpi ã jekí ũkú, dõku ã jekí ágó, ãꞌdiãtãsĩyã mí ní rizú drãzú ũkú úvá sĩ, dõku ágó úvá sĩ, múké ni, lẽ mî je ũkú, dõku mî je ágó.

¹⁰Á lẽ ꞌyoó ũkú ágó be rĩ ní ꞌdíni, lẽ ũkú ágó be rĩ ã ku ágó ívé rĩ ku. ꞌBo tã ꞌdĩri á ꞌyo nĩ kuyé, Úpí ꞌyo nĩ. ¹¹Ũkú ágó be rĩ ku dõ ágó ívé rĩ gí, lẽ ã áwí adrií ágó ãkó, dõku ã újá ꞌi gõó ágó ívé rĩ vúgá ꞌdãá ũzi. Lẽ ágó ã dro ũkú ívé rĩ ku.

¹²Á lẽ ꞌyoó ĩmi ụrụkọꞌbée ní ꞌdíni, ꞌbá rĩ je dõ ũkú Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi kuyé ni, ũkú rĩ ãꞌyĩ dõ adrií ĩri be rá, lẽ ꞌbá rĩ ã dro ũkú rĩ ku. Á ꞌyo tã ꞌdĩri nĩ, adri ꞌyozú kínĩ Úpí ꞌyo nĩ kuyé. ¹³Ũkú rĩ je dõ ágó Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi kuyé ni, ágó rĩ ãꞌyĩ dõ adrií ĩri be rá, lẽ ũkú rĩ ã ku ágó rĩ ku. ¹⁴Ágó Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi kuyé rĩ, Múngú ri ícó ĩri ndre ꞌbá ívé ni rú ĩrivé ũkú Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi gí rĩ ã tã sĩ, ũkú Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi kuyé rĩ, Múngú ri ícó ĩri ndre ꞌbá ívé ni rú ĩrivé ágó Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi gí rĩ ã tã sĩ. à adri dõ ꞌdíni ku, anjiŋá kộpivé rĩ ícókí té adrií uletere Múngú ẹndrẹtị gé ku, ꞌbo nóni Múngú ri kộpi ndre anji ívé ni pi rú.

¹⁵Ágó rĩ dõ ꞌbá Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi kuyé ni, lẽ dõ ũkú rĩ droó, lẽ ũkú rĩ ã ꞌde mụụ́ ĩyí, dõku ũkú rĩ dõ ꞌbá Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi kuyé nĩ, lẽ dõ ágó rĩ kuú, ágó rĩ ã ku ã ꞌde mụụ́ ĩyí. Ágó Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi gí, dõku ũkú Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi gí rĩ, kộpi ícókí adrií ꞌbá ꞌdíni ꞌdĩri be ku, Múngú lẽ ã adrikí ãsámvú gé sĩ tã be kíri. ¹⁶Mi ũkú rĩ, mi ícó nị̃ ámá íngóni ꞌyozú kínĩ mi ícó sẽ ágó mívé rĩ Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ rá? Dõku mi ágó rĩ, mi ícó nị̃ ámá íngóni ꞌyozú kínĩ mi ícó sẽ ũkú mívé rĩ Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ rá?

¹⁷Lẽ ꞌbá ãlu ãlu ã adri sụ̃ Úpí Yẹ́sụ̃ ní ĩri ĩpẽé gí rĩ tị́nị, ãzini lẽ ã adri sụ̃ Múngú ní ĩri zịị́ ímụ́ adrií ꞌbá ívé ni rú rĩ tị́nị. Tãị́mbị́ ꞌdĩri má ní lẽé ꞌbá kãnísã vé rĩ pi ãrẽvú céré ã ꞌdụkí ngaá rĩ. ¹⁸ꞌBá rĩ ẹ̃ꞌyị̃ dõ Yẹ́sụ̃ rĩ gí, lịkí dõ ĩri ã ágélé ẽ tị7:18 Ágélé ẽ tị lịngárá: Múngú lũ Ãbũrámã ní kĩnĩ, anji ãgõ Ãbũrámã vé rĩ pi adrikí dõ caá ụ́ꞌdụ́ ãrõ gí, lẽ ã úlị́kí kộpi ã ágélé ẽ tị rá, lũzú kínĩ, kộpi anji Múngú vé ni. ꞌBá rĩ ãꞌyĩ dõ ꞌî ágélé ẽ tị sẽé lịị́ gí, ĩri tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ ꞌdụ nga. ꞌÍ lã Íꞌdóngárá 17:9-14; Ẹ̃zị́ 15:1-5. ị́sụ́ ãkũdẽ ẹ̃ꞌyị̃ drĩ Yẹ́sụ̃ ri kuyé, lẽ ã áwí adrií ꞌbá ĩ ní ágélé ni ẽ tị lịị́ gí rĩ rú. ꞌBá ĩ ní ágélé ni ẽ tị lịị́ kuyé rĩ ẹ̃ꞌyị̃ dõ Yẹ́sụ̃ ri gí, lẽ ã sẽ ꞌî ágélé ẽ tị lịị́ ku. ¹⁹Lịkí dõ ꞌbá rĩ ã ágélé ẽ tị gí yã, dõ lịkí kuyé yã, adri tã rú ku. Tã ãmbúgú rĩ, lẽ ꞌbá rĩ ã ꞌdụ tãị́mbị́ Múngú vé rĩ ngaá. ²⁰ꞌBá Múngú ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi gí rĩ, lẽ ã áwí adrií sụ̃ Múngú ní ĩri ĩpẽé gí rĩ tị́nị. ²¹Mi dõ tụ́gẹ̃rị̃, lẽ mî adri ĩzãngã sĩ ku, mí ị́sụ́ dõ drị̃wãlã gí, lẽ mî ãꞌyĩ drị̃wãlã rĩ vé tã. ²²Mi dõ tụ́gẹ̃rị̃, Úpí zị dõ mi adrií ꞌbá ívé ni, ọyụ mi mívé ũnjĩkãnyã agásĩ gí. Mi adriípi tụ́gẹ̃rị̃ ku rĩ, Úpí zị dõ mi adrií ꞌbá ívé ni, mi adri tụ́gẹ̃rị̃ Kúrísítõ vé ni. ²³Múngú je ĩmi ãjẽ be ãmbúgú. Lẽ ĩmi adrikí tụ́gẹ̃rị̃ nyọ̃ọ́kụ́ nõri vé ni ku. ²⁴Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, ĩmi nóni anji Múngú vé ni, sụ̃ má ní átá drị̃drị̃ rĩ tị́nị, lẽ ĩmi áwíkí adrií sụ̃ ĩmi ní ándúrú adrií sâ ĩmi ní Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃zú rĩ gé rĩ tị́nị.

²⁵Anji ũkú adriꞌbée kácáŋá rú rĩ pi, Úpí lũ má ní kộpivé tã kuyé. ꞌBo Úpí vé ẹ́sị́ múké rĩ sĩ, sẽ má ní tã nị̃ngárá, ma ícó átá ĩmi ní, ĩmi ícó mávé tã yị rá. ²⁶Ĩzãngã ní nóni adrií ambamba rĩ sĩ, lẽ ĩmi áwíkí adrií sụ̃ ĩmi ní ándúrú adrií rĩ tị́nị. ²⁷ꞌÍ je dõ ũkú gí, lẽ ĩmi ã ayikí ũkú rĩ be ku. ꞌÍ je dõ ũkú kuyé, lẽ mî je ũkú ku. ²⁸ꞌBo ꞌbá rĩ je dõ ũkú, adri ũnjĩkãnyã ku, mvá ũkú kácáŋá rú rĩ je dõ ágó, adri ũnjĩkãnyã ku. ꞌBo ꞌbá ĩ jeꞌbá gí rĩ pi, kộpi tã ũkpó ũkpó ni pi ị́sụ́ rá ĩvé adringárá agá. Á lẽ ĩmi ị́sụ́kí ĩzãngã ku.

²⁹Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, Úpí ri ĩgõ úꞌdíkírĩŋá nõgó. Á lẽ ꞌyoó ĩmi ní ꞌdíni, ãjẽ vé tã adri tã ãmbúgú ku. ³⁰ꞌBá riꞌbá ãá ngoꞌbá rĩ pi, ã adrikí sụ̃ ꞌbá ãá ngoꞌbá kuyé rĩ pi tị́nị, ꞌbá ãyĩkõ ꞌbãꞌbée rĩ pi, ã adrikí sụ̃ ꞌbá ãyĩkõ ꞌbãꞌbée kuyé rĩ pi tị́nị, ꞌbá ngá jeꞌbá rĩ pi, ã adrikí sụ̃ ꞌbá ngá ãkó rĩ pi tị́nị. ³¹Ngá múké mí ní ị́sụ́ vũ drị̃gé nõgó rĩ ã adri dõ gbã ngõpí, dõku mî lẽ dõ kộpi ambamba, tã ãzi múké mí ní ị́sụ́ ꞌa ní gé ꞌdĩgé ni ꞌdãáyo. ꞌBá nị̃kí rá ꞌyozú kínĩ, tã ãrẽvú céré nyọ̃ọ́kụ́ nõri vé rĩ pi ímụ́ dẹ rá.

³²Á lẽ ĩmi rikí ĩmi ụ̃sụ̃ụ́ drãá tã sĩ kárákará ꞌdíni ku. ꞌBá ũkú jeépi kuyé rĩ, ĩri ẹ́sị́ ꞌbã ẹ̃zị́ ngazú Úpí ní, ã sẽ rí ĩri ní ãyĩkõ. ³³ꞌBo ꞌbá ũkú jeépi gí rĩ, ĩri ẹ́sị́ ꞌbã tã nyọ̃ọ́kụ́ nõri vé rĩ ụ̃sụ̃zú, ꞌî ꞌo tã ãyĩkõ sẽépi ní ívé ũkú ní. ³⁴Ĩrivé yị̃kị̂ ri ꞌi aco ị̃rị̃. Ũkú ágó jeépi kuyé rĩ, dõku mvá ũkú adriípi kácáŋá rú rĩ, ĩri ívé ẹ́sị́ ꞌbã céré rizú ẹ̃zị́ Úpí vé rĩ ngazú. Ĩri ꞌi ũtẽ adri uletere, ri ẹ̃zị́ nga Úpí ní. ꞌBo ũkú ágó jeépi gí rĩ, ĩri ẹ́sị́ ꞌbã tã nyọ̃ọ́kụ́ nõri vé rĩ ụ̃sụ̃zú, ãzini ĩri ꞌyéŋá ri ẹ́sị́ ꞌbã ẹ̃zị́ ngazú ágó ni ní ãyĩkõ sẽzú. ³⁵Ma ri tã ꞌdĩri lũ ĩmi ní, ĩmi adrikí rí ãní múké, má uga ĩmi ní ũkú jengárá ku. Á lẽ ĩmi ĩzã koó, ĩmi ngakí rí ẹ̃zị́ Múngú vé rĩ ãní múké, ĩmivé yị̃kị̂ ã aco rí ꞌi ị̃rị̃ ku.

³⁶ꞌBá rĩ vé ẹ́sị́ lẽ dõ kĩnĩ ꞌí lẽ ũkú kácáŋá rú ni jeé, ũkú rĩ adri dõ ílí be ãco jekí kuyé, ꞌbã dõ ẹ́sị́ ũkú rĩ jezú, ã je ĩri ĩyí, adri ũnjĩkãnyã ku. ³⁷ꞌBo ꞌbá rĩ ụ̃sụ̃ dõ ívé yị̃kị̂ gé ꞌdãlé kĩnĩ, ꞌí je mvá ũkú rĩ ku, ĩri dõ ícó ẹ̃bị́rị́ rụ́ꞌbá vé rĩ aꞌbi rá, ã je mvá ũkú rĩ ku, tã ĩri ní ꞌoó ꞌdĩri múké. ³⁸ꞌBá ũkú kácáŋá rú rĩ jeépi rĩ, ꞌo ꞌdĩri múké, ꞌbo ꞌbá ũkú kácáŋá rú rĩ jeépi kuyé rĩ, ꞌo ꞌdĩri múké agaá rá.

³⁹Ũkú ágó be rĩ, ágó rĩ dõ drĩ ídri rú, lẽ ã adri ágó rĩ be, ã ku ágó rĩ ku. Ágó rĩ drã dõ gí, ĩri ícó ágó ãzi je rá. ꞌBo ágó ĩri ní lẽé jeé rĩ, ã adri ꞌbá Úpí ri ẹ̃ꞌyị̃ị́pi gí ni. ⁴⁰ꞌBo yị̃kị̂ mávé rĩ agá, gõ dõ ágó ãzi jeé dị̃ị́ kuyé, ĩri múké aga rá. Má ụ̃sụ̃ tã má ní ꞌyoó ꞌdĩri, Índrí Múngú vé rĩ lũ má ní nĩ.

Ínyá ĩ ní sẽé ngá ĩ ní údé múngú rú rĩ pi ní rĩ

¹ꞌBá nị̃kí ínyá ĩ ní rií sẽé nyaá ngá ĩ ní údé drị́ sĩ múngú rú rĩ pi ní rĩ vé tã rá. ꞌBá nị̃kí rá ꞌbâ tã nị̃ngárá be, tã nị̃ngárá ri sẽ ꞌbâ ri ꞌbâ íngúngũ, ꞌbo lẽngárá ri sẽ ꞌbâ ꞌbá ọ̃gụ̃pị́ị ẽ ĩzã ko rá. ²ꞌBá ꞌyoópi kínĩ ꞌí nị̃ tã ambamba rĩ, nị̃ drĩ tã rĩ caá sụ̃ ĩri ní lẽé rĩ tị́nị kuyé. ³ꞌBo ꞌbá Múngú ri lẽépi rá rĩ, Múngú nị̃ ĩri rá.

⁴Ínyá ĩ ní sẽé ngá ĩ ní údé drị́ sĩ múngú rú rĩ pi ní rĩ vé tã, ꞌbá nị̃kí rá ꞌyozú kínĩ, ngá ĩ ní údé múngú rú rĩ pi céré ẹ̃zị́ ãkó vũ drị̃gé nõgó, ꞌbo Múngú ri ꞌyéŋá ãlu. ⁵Ngá kárákará ꞌbụ̃ gé ꞌdãlé rĩ pi, ãzini vũ drị̃gé nõgó rĩ pi ĩ kộpi zị múngú, ãzini úpí, ꞌbá ụrụkọ ri múngú kárákará rĩ pi ị̃njị̃, ãzini úpí kárákará rĩ pi ị̃njị̃. ⁶ꞌBá nị̃kí rá Múngú ri ꞌyéŋá ãlu, ĩri Ẹ́tẹ́pị, gbi ngá rĩ pi ãrẽvú céré nĩ, ꞌbâ ri adri ídri rú ẹ̃zị́ nga ĩri ní. ꞌBávé Úpí ĩri ꞌyéŋá Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ꞌi. Gbi ngá rĩ pi ãrẽvú céré nĩ, sẽ ꞌbá ní ídri rĩ nĩ.

⁷ꞌBo ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ã ụrụkọ nị̃kí ngá ĩ ní údé drị́ sĩ múngú rú ẹ̃zị́ ãkó rĩ pi vé tã kuyé. ꞌBá rĩ pi ã ụrụkọ ụ̃sụ̃kí kínĩ, ngá ĩ ní údé drị́ sĩ múngú rú rĩ pi ũkpõ be, kộpi ri ꞌo ụ̃rị̃ sĩ, kộpi ụ̃sụ̃kí ĩ nyakí dõ ínyá ĩ ní sẽé ngá ĩ ní údé drị́ sĩ múngú rú rĩ pi ní rĩ gí, ꞌdĩri lũ kínĩ ĩ ꞌokí ũnjĩkãnyã gí. ⁸Ádarú Múngú ãꞌyĩ ꞌbâ ãnyãngã ã tã sĩ ku, ꞌbá nyakí dõ ngá kuyé drãáãsĩyã, ícó adrií ũnjí ku, ꞌBá nyakí dõ rá, ícó lũú ꞌyozú kínĩ ꞌbâ múké ꞌdíni ku.

⁹Ĩmi ndrekí múké, yị̃kị̂ ĩmivé ngá aꞌbizú ku ꞌdĩri sĩ. Lẽ ĩmi sẽkí ꞌbá yị̃kị̂ be ụ̃rị́ rú rĩ pi fií ũnjĩkãnyã agá ku. ¹⁰ꞌBá yị̃kị̂ be ụ̃rị́ rú rĩ pi ndrekí dõ mi ri ínyá ĩ ní sẽé ngá ĩ ní údé múngú rú rĩ pi ní rĩ nya úrí jó agá ꞌdãá, ícó nyo fií mụụ́ ínyá ĩ ní sẽé ngá ĩ ní údé múngú rú rĩ pi ní ꞌdĩri nyaá ĩndĩ ku? ¹¹Tã nị̃ngárá mívé ꞌdĩri, ĩri sẽ mi ꞌbá ẹ̃ꞌyị̃ngárá be mãdã Kúrísítõ ní drãá ĩri ã tã sĩ rĩ iza rá. ¹²Ĩmi sẽkí dõ ꞌbá yị̃kị̂ be ụ̃rị́ rú rĩ fií ũnjĩkãnyã agá, ꞌdĩri lũ kínĩ ĩmi ꞌokí Kúrísítõ ri ũnjí. ¹³ꞌBo zãá má ní nyaá rĩ sẽ dõ má ẹ́drị́pị dõku má ọ́mvụ́pị ri fií ũnjĩkãnyã agá, má ícó gõó zãá nyaá dị̃ị́ ãluŋáni ku, mâ sẽ rí ĩri ꞌdeé ũnjĩkãnyã agá ku.

Ẹ̃zị́ ĩ ní ãꞌyĩí Páũlũ ã nga rĩ

¹Má ị́sụ́ drị̃wãlã gí. Ma ꞌbá áyúãyũ ni. Á ndre ꞌbávé Úpí Yẹ́sụ̃ ri mâ mị sĩ rá. Ẹ̃zị́ má ní ngaá rĩ sẽ ĩmi ẹ̃ꞌyị̃kí Úpí ri gí. ²ꞌBá ụrụkọꞌbée ụ̃sụ̃kí kínĩ má adri ꞌbá áyúãyũ ni ku, ádarú ĩmi mị gé ꞌdãlé ma ꞌbá áyúãyũ ni! Ãꞌdiãtãsĩyã ĩmi ní tã má ní átá rĩ yịị́ rá, ãzini ĩmi ní Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́ rá rĩ sĩ, ꞌdĩri lũ kínĩ ma ꞌbá áyúãyũ Úpí vé ni.

³ꞌBá rĩ pi kádõ rií ẹ̃zị́ ĩ ní ãꞌyĩí mâ nga rĩ vé tã uzịị́, á ri újá kộpi ní ꞌdíni. ⁴ꞌBâ Bãrụ́nábã be, ꞌbá ícókí nyo ãnyãngã nyaá, ãzini ngá mvụụ́ ĩndĩ ku? ⁵ꞌBâ nyo ícó ũkú Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi je ꞌbá ní ũkú rú jị mụzú ꞌbá vú sĩ ĩndĩ sụ̃ ꞌbá áyúãyũ ụrụkọꞌbée ní jeé, Úpí ẹ́drị́pị́ị ní jeé, ãzini Pétẽró ní jeé rĩ tị́nị rá? ⁶ꞌBâ ꞌyéŋá Bãrụ́nábã be, ẹ̃zị́ ꞌbâ ĩzã kozú rĩ ꞌbâ rikí nyo ngaá ꞌbâ drị́ sĩ?

⁷ꞌBá ãzi ri nyo ícó ẹ̃zị́ nga ãngáráwá rú, ĩri ꞌi ũfẽ ũgõgõlé rú rá? ꞌBá rĩ sa dõ pẹtị vị́nyọ̃ vé rĩ pi, ícó nyo ũꞌa ni ĩtĩí nyaá ku? ꞌBá rĩ dõ ri kãbĩlõ úcé, ícó nyo lé ni zoó mvụụ́ ku? ⁸Má átá tã ꞌdĩri yị̃kị̂ ꞌbá áda vé ni sĩ kuyé. Tãị́mbị́ Múngú vé rĩ átá nyo tã rĩ sụ̃ ꞌdĩri tị́nị. ⁹Ãꞌdiãtãsĩyã sĩkí tãị́mbị́ Mósẽ9:9 Mósẽ: Yõsépã kã drãá gí, ꞌbãgú Ẽjẽpétõ vé rĩ ꞌbã anji Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ẹ̃zị́ ngaá tụ́gẹ̃rị̃ rú caá ílí mụ̃dụ̃rụ̃lụ̃ sụ (400). Kúru Múngú ní Mósẽ ri ĩpẽzú ímụ́zú anji Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi pazú adringárá tụ́gẹ̃rị̃ rú rĩ agásĩ. Múngú sẽ tãị́mbị́ rĩ Mósẽ ní, ã lũ anji Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi ní, sẽzú ĩ ní tãị́mbị́ rĩ zịzú tãị́mbị́ Mósẽ vé ni ãní. Tịkí Mósẽ ri ị́sụ́ ãkũdẽ ílí rĩ ca élĩfũ ãlu mụ̃dụ̃rụ̃lụ̃ sụ (1,400), ị́sụ́ ãkũdẽ tịkí drĩ Yẹ́sụ̃ ri kuyé. ꞌÍ lã Wụ̃ngárá 2-24. vé rĩ agá kínĩ, “Tị́ mẹ̃ẹ́nị̃gọ́ riípi ãnyãngã ã fí coópi rĩ,9:9 Mẹ̃ẹ́nị̃gọ́ riípi ãnyãngã ã fí coópi rĩ: Yãhụ́dị̃ rĩ pi ri ĩvé tị́ mẹ̃ẹ́nị̃gọ́ rĩ pi áyú ri pẹtị use ãnyãngã ĩ ní lẽé coó rĩ drị̃gé sĩ, tị́ mẹ̃ẹ́nị̃gọ́ rĩ pi kúru ãnyãngã rĩ ã fí co lụ̃ sị́ ni gé sĩ. lẽ mî úmbé tị ni cí ku,”9:9 Dẽtõrõnómẽ 25:4 Ĩmi kádõ ụ̃sụ̃ụ́ Múngú ri ꞌyéŋá tị́ rĩ pi ã tã mba áyu? ¹⁰Ádarú Múngú átá nyo tã ꞌdĩri ꞌbâ tã sĩ kuyé? Átá tã ꞌdĩri ꞌbâ tã sĩ rá, ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbá ọ́mvụ́ ꞌãápi rĩ, ĩri ẹ́sị́ ꞌbã ọ́mvụ́ rĩ ꞌãzú, ãzini ꞌbá ãnyá trịị́pi rĩ, ĩri ẹ́sị́ ꞌbã ãnyá rĩ ã fí údézú, kộpi ri ẹ̃zị́ rĩ ãlẽ ĩ ãsámvú gé sĩ, ĩ ĩkũnãkí rí ãnyá rĩ bẽnĩ.

¹¹ꞌBá rikí dõ ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Múngú vé rĩ ũlũú ĩmi ãsámvú gé sụ̃ ĩ ní úri rií rĩ tị́nị, ꞌbá ícókí nyo ngá múké ị́sụ́ ẹ́ꞌyị́ ĩmi vúgá ku? ¹²Ĩmi dõ ri ngá sẽ ꞌbá ụrụkọꞌbée ní rá, kộpi ní tị Múngú vé rĩ sẽé ĩmi ní rĩ sĩ, ꞌbá kokí ĩmi ĩzã, ndẽ ꞌbá ụrụkọ vé rĩ rá, ĩmi ụ̃sụ̃kí ĩri ũnjí ĩmi ní ngá sẽzú ꞌbá ní? ꞌBo ꞌbá ꞌbãkí ẹ́sị́ ngá ĩmivé rĩ drị̃gé kuyé, ꞌbá úmbékí ẹ́sị́ rá, ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbá lẽkí ụ́ꞌdụ́kọ́ múké Kúrísítõ vé rĩ ã lẹ́tị ugaá ku.

¹³Ĩmi nị̃kí ꞌyozú kínĩ ꞌbá ẹ̃zị́ ngaꞌbá Jó Múngú vé rĩ agá rĩ pi ĩvé ãnyãngã ị́sụ́ Jó Múngú vé rĩ agá ꞌdĩgé ũgõgõ ꞌdíni kuyé? Ĩmi nị̃kí ámá ꞌyozú kínĩ ꞌbá riꞌbá rọ̃bọ̃ŋọ̃ zãꞌbée vũrã rọ̃bọ̃ŋọ̃ zãzú rĩ gé rĩ pi ĩvé ngá ị́sụ́ íngázú rọ̃bọ̃ŋọ̃ ĩ ní rií zãá rĩ gé ꞌdíni kuyé?9:13 Lẹ̃vị̃tị́kã 7:32-34¹⁴Úpí ẹzị kpá ꞌdíni kĩnĩ, ꞌbá riꞌbá ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ ũlũꞌbá rĩ pi, kộpi ĩvé ngá rụ́ꞌbá nõri ã tã mbazú rĩ pi ị́sụ́ ụ́ꞌdụ́kọ́ múké ĩ ní rií ũlũú rĩ sĩ.

¹⁵ꞌBo ụ́ꞌdụ́kọ́ múké má ní ũlũú ĩmi ní rĩ sĩ, á zị ngá rụ́ꞌbá nõri ã mbazú ni ĩmi vúgá kuyé. Á sĩ kọ̃kọ̃ꞌbị́ ꞌdĩri sẽé ĩmi ní ꞌyozú kínĩ ĩmi sẽkí má ní ngá ꞌdíni ku. Mâ drã té dõ ꞌdĩísĩ rá múké, ꞌbá ãzi ã újá rí lẹ́tị má ní tã rĩ ũlũzú mũfẽngã ãkó rĩ túngú ku. ¹⁶Má ícó ma íngú ụ́ꞌdụ́kọ́ múké má ní ũlũú rĩ vé tã sĩ ku, ãꞌdiãtãsĩyã Múngú ĩpẽ ma ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ ũlũú nĩ, má ũlũ dõ ku, lẽ mâ ị́sụ́ drị̃lé ũnjí! ¹⁷Mâ ũlũ dõ ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ píríkíni drãáãsĩyã, ma ãndẽma ni ị́sụ́ rá. Múngú ĩpẽ ma ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ ũlũngárá gá nĩ, má ĩpẽ ma nĩ kuyé. ¹⁸Dõ tã rĩ sụ̃ ꞌdĩri tị́nị, mávé ãndẽma ri adri ãꞌdi? Ĩri drị̃lé múké má ní ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ ũlũzú píríkíni, á lẽ ꞌyoó kínĩ ã ũfẽkí ma ũfẽfẽ ụ́ꞌdụ́kọ́ múké má ní ũlũú rĩ sĩ ꞌdíni ku.

¹⁹Mâ adri dõ ãtíꞌbá ku drãáãsĩyã, má újá ma adrií ãtíꞌbá rú ꞌbá rĩ pi ní céré, kộpi ã újákí rí ẹ́sị́ Kúrísítõ rĩ ẹ̃ꞌyị̃zú ãní bẽnĩ. ²⁰Ma dõ Yãhụ́dị̃ rĩ pi ãsámvú gé, ma ma újá tã Múngú ní lũú Yãhụ́dị̃ rĩ pi ã ꞌokí rĩ ꞌdụ nga, kộpi ẹ̃ꞌyị̃kí rí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri ãní. Má ícó dõ tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ ꞌdụụ́ ngaá céré ku drãáãsĩyã, má ẹ̃ꞌyị̃ tãị́mbị́ rĩ ꞌdụụ́ ngaá rá, ꞌbá tãị́mbị́ rĩ ꞌdụꞌbá ngaꞌbá rĩ pi ẽ ẹ̃ꞌyị̃kí rí Kúrísítõ ri ãní. ²¹Ma dõ ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi ãsámvú gé, ma ma újá adri sụ̃ kộpi tị́nị, á ꞌdụ tãị́mbị́ Yãhụ́dị̃ rĩ pi vé rĩ ngaá ku, ꞌbá tãị́mbị́ rĩ ꞌdụꞌbá ngaꞌbá ku ꞌdĩꞌbée ã újákí rí ĩ Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃ị́. ꞌBo mâ ꞌdụ dõ tãị́mbị́ ꞌdĩꞌbée ngaá ku drãáãsĩyã, ma ri Kúrísítõ vé tãị́mbị́ ꞌdụ nga. ²²Ma dõ ꞌbá ẹ̃ꞌyị̃ngárá be mũnyámúnya rĩ pi ãsámvú gé, ma kpá ma újá adri sụ̃ kộpi tị́nị, kộpi ã újákí rí ẹ́sị́ Kúrísítõ ri ẹ̃ꞌyị̃zú ãní. Má kãdõ adrií ꞌbá ãndíãndí rĩ pi ãsámvú gé, ma ri tã rĩ ꞌo lẹ́tị be ãndíãndí, ã sẽ rí ꞌbá kárákará ẽ ẹ̃ꞌyị̃kí rí Yẹ́sụ̃ ri ãní. ²³Á ꞌo tã ꞌdĩꞌbée ꞌdíni ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ ã tã sĩ, mâ ị́sụ́ rí kpá tãkíri ĩndĩ.

²⁴Ĩmi nị̃kí rá ꞌyozú kínĩ ꞌbá kárákará pi ícó ọ́ngụ́ nju, ꞌbo ꞌyéŋá ꞌbá ãlu ri nju aga, ĩri ãndẽma ni ị́sụ́ nĩ ꞌdíni kuyé? ꞌBo lẽ ĩmi njukí ọ́ngụ́ rĩ, ĩmi ị́sụ́kí rí ãndẽma rĩ ãní. ²⁵ꞌBá ọ́ngụ́ njuꞌbá rĩ pi, kộpi ri ĩ ímbá ọ́ngụ́ rĩ ã njungárá sĩ. Kộpi ọ́ngụ́ rĩ nju, ĩ kộpi ní kụ̃lá adriípi caápi ílí be ãco ku ni sẽ, ꞌbo ọ́ngụ́ ꞌbá ní njuú rĩ, ĩri sẽ ꞌbâ kụ̃lá adriípi mụzú nyonyo ni ị́sụ́. ²⁶Kúru á nju ọ́ngụ́ rĩ mụzú yị̃kị̂ ãkó ku. Ma dõ ũmbã fụ, á dị ꞌbá rĩ koro ku. ²⁷Ma ri ma ímbá, mâ ũtẽ rí mâ rụ́ꞌbá ãní. Má kãdõ ụ́ꞌdụ́kọ́ múké rĩ ũlũú ꞌbá rĩ pi ní, á lẽ tã ũnjí ꞌoó ku, Múngú ã gã rí ma ãní ku.

Lẽ ẽ ị̃njị̃kí ngá ĩ ní údé múngú rú rĩ pi ku

¹Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, lẽ ĩmi ãvĩkí tã ꞌi ngaápi ꞌbá ẹ́ꞌbị́pị́ị rụ́ꞌbá gá ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú rĩ agá ꞌdãri sĩ ku, Múngú ĩpẽ ị́rị́bị́tị ímụ́ kộpi ẽ drị̃ ọ̃zụ̃ụ́, kộpi ní kúru zozú yị̃ị́ tafu rĩ agásĩ.10:1 Wụ̃ngárá 13:21-22; 14:19-31²Sẽkí kộpi ní bãtízĩmũ ị́rị́bị́tị rĩ agá ꞌdãá, ãzini yị̃ị́ tafu rĩ agá ꞌdãá, kộpi gõkí ícá ꞌbá Mósẽ ã pámvú ũbĩꞌbá ni pi. ³Kộpi ãrẽvú céré nyakí ínyá ãlu ãlu íngápi Múngú ídri sẽépi rĩ vúgá rĩ, ⁴ãzini kộpi mvụkí yị̃ị́ Múngú ní sẽé ídị́pi ĩfũúpi írã agásĩ rĩ, írã ꞌdãri ꞌde mụzú kộpi be trụ́, írã ꞌdãri Kúrísítõ ꞌi. ⁵ꞌBo ꞌbá ꞌdãꞌbée ndẽé ni pi Múngú adri kộpi sĩ ãyĩkõ sĩ kuyé. Kộpivé ãvũ uꞌdekí kuú ãngũ ãꞌwí cínyáfã rú rĩ agásĩ céré.

⁶Tã ꞌi ngaápi kộpi rụ́ꞌbá gá ꞌdãri, ĩri ãngũ ímbá, ã sẽ rí ꞌbâ fikí rí tã kộpi ní ꞌoó ũnjí ꞌdãri ꞌoó ĩndĩ ku. ⁷Lẽ ĩmi rikí ngá ĩ ní údé múngú rú rĩ pi ị̃njị̃ị́ ku, sụ̃ ĩ ní sĩí Búkũ Múngú vé rĩ agá rĩ tị́nị, “ꞌBá ꞌdãꞌbée úríkí vũgá, kộpi rikí ngá nyaá, ãzini kộpi rikí ngá mvụụ́, kộpi gõkí ngaá ụrụ rií úngó pãgánõ vé rĩ tuú.”10:7 Wụ̃ngárá 32:6⁸Lẽ ꞌbâ rikí ọ̃wụ̃ ꞌbãá sụ̃ ꞌbá ꞌdãꞌbée ụrụkọ ní ꞌbãá rĩ tị́nị ku, sẽ ụ́ꞌdụ́ ãlu agá, ꞌbá rĩ pi ũdrãkí caá élĩfũ pụ̃kụ́ ị̃rị̃ drị̃ na (23,000). ⁹Lẽ ꞌbâ ụ̃ꞌbị̃kí Úpí ri sụ̃ kộpi ã ụrụkọ ní ụ̃ꞌbị̃ị́, ị̃nị̃ rĩ pi ní kộpi ugaá ũdrãá rĩ tị́nị ku.10:9 Kãlãfe 21:4-9¹⁰Lẽ ĩmi rikí unuú sụ̃ kộpi ã ụrụkọ ní unuú, sẽzú mãlãyíkã ãngũ úꞌdị́pi rĩ10:10 Kãlãfe 16:41-49 ní kộpi úꞌdị́ ũdrãá rĩ tị́nị ku.

¹¹Tã ꞌdĩri nga ꞌi kộpi ã rụ́ꞌbá gá ꞌbá ní ụ̃ꞌbị̃tã rú. Sĩkí tã ꞌdĩri Búkũ Múngú vé rĩ agá, ꞌbâ adriꞌbá caꞌbá cĩmgbá ụ́ꞌdụ́ ụ̃dụ̃ vé rĩ gé rĩ pi ímbázú ãní. ¹²Tã ãzi ụ̃ꞌbị̃ dõ mi, mí ụ̃sụ̃ dõ kínĩ mi ícó pá tu ũkpó ũkpó rá, lẽ mî ndre múké, mî fi rí ũnjĩkãnyã agá ku. ¹³Ụ̃ꞌbị̃ngárá ĩ ní ĩmi ụ̃ꞌbị̃zú ꞌdĩri adri nyo sụ̃ ĩ ní ꞌbá ụrụkọ ụ̃ꞌbị̃ị́ rĩ tị́nị, ꞌbo Múngú ri ẹ́sị́ ꞌbã céré ku tã ꞌí ní lẽé ꞌoó rĩ drị̃gé, ícó ãdróko ri sẽé ĩmi ụ̃ꞌbị̃ị́ ĩmivé ũkpõ ndẽzú ku. ꞌBo ụ̃ꞌbị̃kí dõ ĩmi, ĩri ĩmi ní lẹ́tị lũ, ĩmi tukí rí pá ãní tị́tị́.

Ínyá ĩ ní sẽé ngá ĩ ní údé múngú rú rĩ pi ní rĩ, ãzini ínyá Úpí vé rĩ

¹⁴Ĩmi mávé ũndĩ má ní lẽélẽ rĩ pi, lẽ ĩmi ị̃njị̃kí ngá ĩ ní údé rií ị̃njị̃ị́ múngú rú rĩ pi ku. ¹⁵Ĩmi ꞌbá tã nị̃ꞌbá gí ni pi, lẽ ĩmi ámákí tã má ní rií átá ĩmi ní ꞌdĩri múké múké. ¹⁶ꞌBá kãdõ rií Múngú ri zịị́ ã ꞌbã tãkíri kópõ rĩ drị̃gé, ãzini ꞌbá kãdõ rií vị́nyọ̃ rĩ mvụụ́, ꞌdĩri adri ꞌyozú kínĩ ꞌbâ nyo ri ãrí Kúrísítõ vé rĩ mvụ kuyé? Ãzini ꞌbá kãdõ rií pánga ri ũndĩí ãlẽé ꞌbá ãsámvú gé sĩ, ꞌdĩri adri ꞌyozú kínĩ ꞌbâ nyo ri rụ́ꞌbá Kúrísítõ vé rĩ nya kuyé? ¹⁷ꞌBá kãdõ rií pánga ãlu ꞌdĩri ãlẽé ꞌbá ãsámvú gé sĩ, ĩri lũ kínĩ, ꞌbâ adriꞌbá kárákará nõꞌbée, ꞌbâ rụ́ꞌbá ãlu.

¹⁸Ĩmi ụ̃sụ̃kí drĩ ꞌbá Ĩsẽrélẽ vé rĩ pi vé tã ká, kộpi kádõ rií ĩ úmú vũrã rọ̃bọ̃ŋọ̃ zãzú rĩ gé ngá ĩ ní zãá rọ̃bọ̃ŋọ̃ rú rĩ ã nyangárá gá, kộpi ri Múngú ri ị̃njị̃. ¹⁹Mâ ꞌyo rí kínĩ rọ̃bọ̃ŋọ̃ ĩ ní rií zãá ngá ĩ ní údé drị́ sĩ múngú rú ꞌdĩri ní rĩ, ĩri nyo ẹ̃zị́ be? Dõku ngá ĩ ní údé drị́ sĩ múngú rú ꞌdĩri, ĩri nyo ẹ̃zị́ be? ²⁰Adri ꞌdíni kuyé, tã má ní ꞌyoó rĩ, ĩri ꞌdíni, rọ̃bọ̃ŋọ̃ pãgánõ rĩ pi vé rĩ, kộpi ri sẽ índrí ũnjí rĩ pi10:20 Índrí ũnjí rĩ pi: Índrí ũnjí rĩ pi ándúrú mãlãyíkã Múngú vé ni ꞌbụ̃ gé ꞌdãá, kộpi ŋõkí tãị́mbị́ Múngú vé rĩ, Sãtánã ri kộpivé ãmbúgú. Múngú ídró kộpi ꞌbụ̃ gé ꞌdãásĩ vũgá nõó, kộpi gõkí ufuú índrí ũnjí, kộpi ri ꞌbá rĩ pi ní ĩzãngã sẽ vũ drị̃gé nõgó. ꞌÍ lã Iꞌdangárá 12:7-9. ní, adri Múngú ní kuyé. Á lẽ ĩmi úmúkí ĩmi tã ꞌoó índrí ũnjí rĩ pi be ku. ²¹Ĩmi ícókí rií ngá mvụụ́ kópõ Úpí vé rĩ agá, ị́sụ́ ãkũdẽ ĩmi kpá ri ngá mvụ kópõ índrí ũnjí rĩ pi vé rĩ agá ĩndĩ ꞌdíni ku, ĩmi ícókí úrí ngá nyaá mísá Úpí vé rĩ drị̃gé, ị́sụ́ ãkũdẽ ĩmi kpá ri ngá nya índrí ũnjí rĩ pi vé mísá drị̃gé ĩndĩ ꞌdíni ku. ²²ꞌBá ꞌokí dõ sụ̃ ꞌdĩri tị́nị, tã ꞌdĩri sẽ nyo jĩkó ꞌde Úpí agá ku? Ĩmi kádõ ụ̃sụ̃ụ́, ꞌbá ndẽkí nyo Úpí ri ũkpõ sĩ rá?

ꞌBá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi drị̃wãlã ị́sụ́ rá

²³Ĩmi ụrụkọ ꞌyokí kínĩ “ꞌBâ ícó tã ãrẽvú ꞌbá ní lẽé rĩ pi ꞌdụ nga rá.” ꞌBo á lẽ ꞌyoó ĩmi ní ꞌdíni, tã rĩ pi ãrẽvú céré ngakí adrií múké ku, dõku ícókí ĩmi ĩzã koó ku. ²⁴Lẽ ꞌbâ rikí ꞌyéŋá ꞌbâ tã ụ̃sụ̃ụ́ áyu ku, lẽ ꞌbâ ụ̃sụ̃kí ꞌbá ụrụkọ ã tã ĩndĩ.

²⁵Zãá ĩmi ní jeé jọ̃kọ́nị̃ gé rĩ,10:25 Zãá ĩmi ní jeé jọ̃kọ́nị̃ gé rĩ: ꞌBá rĩ pi ri zãá ĩ ní rií sẽé rọ̃bọ̃ŋọ̃ rú ngá ĩ ní rií údé múngú rú rĩ pi ní rĩ ụzị jọ̃kọ́nị̃ ꞌdãri agá. lẽ ĩmi nyakí ĩri nya nya. Lẽ ĩmi zịkí ꞌyozú kínĩ zãá nõri íbíkí íjị́ ngõósĩla yã ꞌdíni ku. ²⁶Búkũ Múngú vé rĩ ꞌyo kĩnĩ, “Vũ nõri, ĩri Úpí Múngú vé ni, ãzini ngá ꞌa ni gé rĩ pi céré Úpí vé ni.”10:26 Sãwụ́mã 24:1

²⁷ꞌBá Múngú ri nị̃ị́pi kuyé rĩ zị dõ ĩmi mụụ́ ínyá nyaá, ĩmi lẽkí dõ mụụ́ rá, ĩmi mụkí ĩyí. Ĩmi nyakí ngá ĩ ní sẽé ĩmi ní rĩ. Lẽ ĩmi zịkí ꞌyozú kínĩ ínyá nõri íbíkí íjị́ ngõósĩla yã ꞌdíni ku. ²⁸ꞌBo ꞌbá ãzi ꞌyo dõ ĩmi ní kínĩ zãá ꞌdĩri zãkí ĩri rọ̃bọ̃ŋọ̃ rú ngá ĩ ní údé múngú rú rĩ pi ní, lẽ ĩmi nyakí ku, ãꞌdiãtãsĩyã ꞌbá ꞌdĩri ní lũú ĩmi ní gí rĩ sĩ, ã sẽ rí ꞌbá ꞌdĩri ní ĩzãngã ku. ²⁹Tã má ní ꞌyoó ꞌdĩri adri ꞌyozú kínĩ á ꞌyo ꞌyéŋá ĩmi tã sĩ kuyé, á ꞌyo ꞌbá tã rĩ ꞌyoópi ĩmi ní ꞌdĩri vé tã sĩ ĩndĩ. Ĩmi ụrụkọ ꞌyokí kínĩ, “Ma ícó ngá rĩ pi ãrẽvú nya céré rá, ꞌbá ãzi ụ̃sụ̃ dõ kĩnĩ mâ nya ngá ãzi ku, ngá ꞌbá ꞌdĩri ní ụ̃sụ̃ụ́ ꞌyozú kínĩ mâ nya ngá ꞌdĩri ku rĩ ãꞌdi? ³⁰Ngá má ní lẽé nyaá rĩ, ma dõ ri Múngú ní õwõꞌdĩfô sẽ ãní rá, ãꞌdi ri ícó ꞌyo kínĩ tã má ní ꞌoó ꞌdĩri ũnjí nĩ?” ³¹Ĩmi dõ ri ngá nya, ĩmi dõ ri ngá mvụ, ãzini ĩmi dõ ri ẹ̃zị́ nga, tã ĩmi ní ꞌoó rĩ, ã sẽ ẽ íngúkí rí Múngú ri ãní. ³²Lẽ ĩmi ugakí ꞌbá ụrụkọ ní lẹ́tị ku, Yãhụ́dị̃ rĩ pi ní lẹ́tị ku, Gị̃rị́kị̃ rĩ pi ní lẹ́tị ku, dõku ã ugakí ꞌbá kãnísã Múngú vé rĩ agá rĩ pi ní lẹ́tị ku. ³³Ma ri sẽ ꞌbá kárákará pi ri ãyĩkõ ị́sụ́. Tã má ní ꞌoó rĩ adri ꞌyozú kínĩ ĩri ꞌyéŋá ãyĩkõ sẽ má ní ọ́ꞌdụ́kụ́lẹ kuyé, ĩri ãyĩkõ sẽ ꞌbá rĩ pi ní céré, kộpi ẽ ị́sụ́kí rí pangárá ãní.

¹Lẽ ĩmi ꞌdụkí tã rĩ ngaá, sụ̃ má ní tã Kúrísítõ vé rĩ ꞌdụụ́ ngaá rĩ tị́nị.

Lẹ́tị Múngú ri ị̃njị̃zú rĩ

²Ma ri ĩmi íngú, ãꞌdiãtãsĩyã ụ́ꞌdụ́ céré ĩmi ní rií mâ tã ụ̃sụ̃ụ́, ãzini ĩmi ní rií tã má ní ímbá ĩmi ní rĩ ꞌdụụ́ ngaá rá rĩ sĩ. ³Á lẽ ĩmi nị̃kí ámá ꞌyozú kínĩ, ãgõ rĩ pi ãmbúgú ũkú rĩ pi drị̃gé, Kúrísítõ ri ãmbúgú ãgõ rĩ pi drị̃gé, Múngú ri ãmbúgú Kúrísítõ drị̃gé. ⁴Ágó riípi Múngú ri zịị́pi, dõku riípi tã Múngú ní iꞌdaá rĩ ũlũúpi ꞌî drị̃ ọ̃zụ̃ụ́pi bõngó sĩ cí rĩ, ĩri ꞌí ní drị̃njá sẽ. ⁵Ũkú riípi Múngú ri zịị́pi, dõku riípi tã Múngú ní iꞌdaá rĩ ũlũúpi ꞌî drị̃ ọ̃zụ̃ụ́pi bõngó sĩ kuyé rĩ, ĩri ꞌí ní drị̃njá sẽ, ĩri índré sụ̃ fakí drị̃ꞌbí ni gí tị́nị. ⁶Ũkú ꞌî drị̃ ọ̃zụ̃ụ́pi bõngó sĩ cí kuyé rĩ, lẽ ã fa ꞌî drị̃ꞌbí rá. Drị̃ꞌbí fangárá rĩ dõ ĩri ní drị̃njá sẽ, lẽ ã ọ̃zụ̃ ꞌî drị̃ bõngó sĩ cí. ⁷Lẽ ágó ã ọ̃zụ̃ ꞌî drị̃ bõngó sĩ cí ku, ãꞌdiãtãsĩyã Múngú gbi ĩri sụ̃ụ́ ꞌí tị́nị, ẽ íngúkí rí Múngú ri ãní. ꞌBo ũkú ri sẽ ĩ ꞌbá ágó ri íngú ãní íngúngũ. ⁸Ágó ri gbikí ĩri íngázú ũkú ã rụ́ꞌbá gá kuyé, ꞌbo gbikí ũkú ri íngázú ágó rụ́ꞌbá gá. ⁹Íꞌdóngárá gá ꞌdãá, gbikí ágó ri ũkú ẽ ĩzã koó kuyé, ꞌbo gbikí ũkú ri ágó ẽ ĩzã koó. ¹⁰Lẽ ũkú ã ọ̃zụ̃ ꞌî drị̃ bõngó sĩ cí, ĩri lũ kínĩ ꞌdụ ágó ni vé tãị́mbị́ ngaá rá, mãlãyíkã rĩ pi adri ãní ãyĩkõ sĩ.

¹¹ꞌBá Úpí ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ãsámvú gé, lẽ ágó pi ũkú be, kộpi ẽ ẹ̃tị̃kí ĩ ílébe ílébe. ¹²Ádarú ũkú ĩ ní gbií drị̃drị̃ rĩ, gbikí ĩri ĩfũú ágó rụ́ꞌbá gá, ũkú rĩ pi tịkí ãgõ rĩ pi nĩ. ꞌBo Múngú gbi ngá rĩ pi ãrẽvú céré nĩ.

¹³Lẽ ĩmi ámákí tã ꞌdĩri, ũkú ri dõ Múngú ri zị, ọ̃zụ̃ dõ ꞌî drị̃ bõngó sĩ kuyé, ĩri nyo múké? ¹⁴Ádarú ágó ku dõ ꞌî drị̃ꞌbí dụụ́ ãco, sẽ nyo ĩri ní drị̃njá ku? ¹⁵Ũkú vé drị̃ꞌbí dụ dõ ãco, ĩri sẽ ĩri adri ãní ũnyĩ be, ĩrivé drị̃ꞌbí ãco ꞌdĩri sẽkí ĩri ní drị̃ ọ̃zụ̃zú ãní. ¹⁶Tã ꞌdĩri ĩri lẹ́tị ĩ ní rizú tã ꞌozú ãní kãnísã Múngú vé rĩ agá rĩ, lẽ ꞌbá ãzi ã ꞌbã ãgátá tã má ní ꞌyoó ꞌdĩri sĩ ku.

Tã ĩ ní ụ̃tị̃ị́ ꞌbá rĩ pi úmúkí dõ ĩ vị́nyọ̃ mvụngárá gá rĩ

¹⁷Tã má ní lẽé ẹzịị́ ĩmi ní ꞌdĩri adri ꞌyozú kínĩ ma ri ĩmi íngú ꞌdíni kuyé, ãꞌdiãtãsĩyã ĩmi kádõ rií ĩmi úmú, ĩmi ri tã ũnjí ꞌo, ĩmi lẽkí tã múké ꞌoó ku. ¹⁸Ĩmi ꞌbá kãnísã vé ꞌdĩꞌbée, á yị kínĩ, ĩmi kádõ rií ĩmi úmú, ĩmi ri ĩmi acoco. Á nị̃ ámá rá, tã ụrụkọ má ní yịị́ ꞌdĩꞌbée ĩri tã áda. ¹⁹Á nị̃ rá ꞌyozú kínĩ, acongárá anigé ĩmi ãsámvú gé, Múngú ri ícó tã pịrị rĩ lũ ĩmi ní nĩ.

²⁰Ĩmi kádõ rií ĩmi úmú vũrã ãlu gé ínyá nyangárá gá, ãzini vị́nyọ̃ mvụngárá gá, ĩmi ꞌdụkí tã ni ngaá pịrị ku. ꞌDĩri lũ ꞌyozú kínĩ ĩmi ri ínyá Úpí vé rĩ nya ꞌdíni ku. ²¹Sâ ínyá nyazú rĩ gé, ꞌbá ãlu ãlu ri íꞌdó ívé ngá nya ọ́ꞌdụ́kụ́lẹ, tẽ ọ́gụ́pị ri ku. ꞌBá ụrụkọ ri adri ẹ̃bị́rị́ sĩ, ꞌbá ụrụkọ ri ĩmẽrẽ ĩmẽrẽ. ²²Ĩmi jó ãkó ĩmi ní rizú ngá nyazú, ãzini ngá mvụzú? Ĩmi ri kãnísã Múngú vé rĩ ide, ãzini ĩmi ri drị̃njá sẽ ꞌbá ngá ãkó rĩ pi ní kuyé? Mâ ꞌyo rí ĩmi ní tã íngóni? Ĩmi lẽkí mâ íngú ĩmi? Má ícó ĩmi íngú tã ꞌdĩri sĩ ku.

Ínyá Úpí vé uletere rĩ vé nyangárá

(Mãtáyo 26:26-29; Mãrákõ 14:22-25; Lúkã 22:14-20)

²³Tã má ní ímbá ĩmi ní ꞌdĩri má íbí ị́sụ́ Úpí Yẹ́sụ̃ vúgá. Ị́nị́ŋá ĩ ní ĩri ã ũli ꞌbezú ꞌdãri gé, íꞌdụ́ pánga, ²⁴ĩri ní õwõꞌdĩfô sẽzú Múngú ní, ĩri ní pánga rĩ ãndĩzú. Ĩri ní ꞌyozú kĩnĩ, “ꞌDĩri mávé rụ́ꞌbá ĩ ní sẽé ĩmi ní rĩ. Ĩmi ꞌokí ꞌdíni, ĩmi ígákí rí mâ tã ãní.” ²⁵Ínyá rĩ ã vụ́drị̃ gé, ĩri ní kópõ rĩ íꞌdụ́zú, ĩri ní ꞌyozú kĩnĩ, “Kópõ ꞌdĩri ĩri ũndĩ úꞌdí ĩ ní rụụ́ mávé ãrí sĩ rĩ, Ĩmi mvụkí ĩri, ĩmi ígákí rí mâ tã ãní.” ²⁶Sâ céré sĩ, ĩmi kãdõ rií pánga rĩ nyaá, ãzini ĩmi kãdõ rií vị́nyọ̃ kópõ agá rĩ mvụụ́, ĩmi ri Úpí vé drãngárá ã tã ũlũ ꞌbá rĩ pi ní cĩmgbá cazú lókí ĩri ní ĩgõzú rĩ gé.

²⁷ꞌBo ꞌbá riípi pánga rĩ nyaápi, ãzini kópõ Úpí vé rĩ mvụụ́pi lẹ́tị be pịrị ku rĩ, ꞌo ꞌdĩri tã ũnjí Úpí vé rụ́ꞌbá ã tã sĩ, ãzini ĩrivé ãrí ã tã sĩ. ²⁸Tã ꞌdĩri sĩ, lẽ mî ámá mi ũgbále, mî íbí rí vị́nyọ̃ rĩ mvụụ́ ndõ. ²⁹ꞌBá pánga rĩ nyaápi, ãzini vị́nyọ̃ rĩ mvụụ́pi ũnjĩkãnyã drị̃gé, nị̃ị́pi ámápi ꞌyozú kínĩ ꞌi rụ́ꞌbá Kúrísítõ vé ni kuyé rĩ, ĩ tã lị drị̃ ni gé rá. ³⁰Tã ꞌdĩri sĩ, ĩmi ãsámvú gé, sẽ drã fi ꞌbá kárákará pi ã rụ́ꞌbá gá, kộpi ícákí ũkpõ ãkó, ụrụkọꞌbée ũdrãkí rá. ³¹ꞌBo ꞌbá ámákí dõ ꞌbávé tã ũgbále gí, ícókí tã lịị́ ꞌbá drị̃gé ku. ³²Úpí ĩrĩŋã dõ ꞌbâ, ĩri ꞌdĩri ꞌbâ útú adri pịrị, sẽ ã lịkí rí tã ꞌbá drị̃gé sụ̃ ĩ ní lịị́ ꞌbá vũ drị̃gé rĩ pi drị̃gé rĩ tị́nị ku.

³³Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, ĩmi kãdõ ĩmi úmú ínyá Úpí vé rĩ ã nyangárá gá, ãzini vị́nyọ̃ rĩ ã mvụngárá gá, lẽ ĩmi tẽkí ĩmi ọ̃gụ̃pị́ị ẽ ícákí céré ũgbále. ³⁴Ẹ̃bị́rị́ fụ dõ mi káyĩ, lẽ kõdô mî nya ínyá mívé ãngá ꞌdãá ũgbále, ĩmi kãdõ ĩmi úmú, ã lịkí rí tã ĩmi drị̃gé ku.

Má kãdõ caá ĩmi vúgá ꞌdĩlé, ma kúru mụ ĩmi ní tã ụrụkọꞌbée ũlũ ndõ.

Ũkpõ Índrí Uletere rĩ ní sẽé ꞌbá rĩ pi ní rĩ

¹Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, á lẽ fẽfẽ Índrí Uletere rĩ ní sẽé ꞌbá rĩ pi ní rĩ vé tã ímbá ĩmi ní, ĩmi nị̃kí rí tã ni múké. ²Ĩmi nị̃kí rá ꞌyozú kínĩ, ĩmi ní drĩ ọ́tụ́ adrizú pãgánõ rú rĩ gé, ũꞌbãkí ĩmî mị, sẽ ĩmi kụkí lẹ́tị ũnjí gé, ĩmi rikí ngá ĩ ní údé múngú rú átáꞌbá ku rĩ pi ị̃njị̃ị́. ³Á lẽ lũú ĩmi ní ꞌdíni, Índrí Múngú vé rĩ dõ ri ĩmî drị̃ ko nĩ, ĩmi ꞌyo Yẹ́sụ̃ ri Úpí, ĩmi ícókí Yẹ́sụ̃ ri uꞌdaá ku.

⁴Fẽfẽ Índrí Uletere rĩ ní sẽé ꞌbá rĩ pi ní rĩ céré ãndíãndí, ꞌbo Índrí ãlu ãlu ꞌdĩri ri ũkpõ rĩ sẽ nĩ. ⁵Ẹ̃zị́ ꞌbá ní rií ngaá rĩ pi céré ãndíãndí, ꞌbo ꞌbâ ri ẹ̃zị́ rĩ nga Úpí ãlu ꞌdĩri ní. ⁶Ẹ̃zị́ ꞌbá ní rií ngaá rĩ pi céré ãndíãndí, ꞌbo Múngú ãlu ꞌdĩri, ĩri úmĩ sẽ ꞌbá céré pi ní ẹ̃zị́ ngazú nĩ.

⁷Sẽkí Índrí Uletere rĩ ꞌbá ní, ꞌbâ kokí rí ꞌbâ ĩzã ãní ꞌbâ ãsámvú gé sĩ. ⁸Índrí Uletere rĩ sẽ ꞌbá ụrụkọ ní úmĩ átángá átázú ꞌbá ãzi ní, sẽ kpá ꞌbá ụrụkọ ní tã nị̃ngárá tã ꞌi zụ̃ụ́pi zụ̃zú ni átázú, Índrí Uletere ãlu ãlu ꞌdĩri ri ꞌbá rĩ pi ní úmĩ sẽ nĩ, ãzini tã nị̃ngárá sẽ nĩ. ⁹Índrí Uletere ãlu ãlu ꞌdĩri, ĩri sẽ ꞌbá rĩ adri ẹ̃ꞌyị̃ngárá be ꞌí ẹ́sị́ agá, ĩri ũkpõ sẽ ꞌbá ụrụkọꞌbée ní ꞌbá drã be rĩ pi ídrízú, ¹⁰ĩri ũkpõ sẽ ꞌbá ụrụkọ ní tã ãyãzú ãyãyã ni ꞌozú, ꞌbá ụrụkọ ní, ĩri ũkpõ sẽ tã Múngú ní iꞌdaá rĩ pi ũlũzú, ꞌbá ụrụkọ ní, ĩri ũkpõ sẽ índrí rĩ pi ámázú, ꞌbá ụrụkọ ní, ĩri ũkpõ sẽ kộpi átá tị ãndíãndí sĩ, ꞌbá ụrụkọ ní, ĩri ũkpõ sẽ kộpi tị ãndíãndí rĩ vé ífífí újá ãní. ¹¹Índrí Uletere rĩ ũkpõ sẽ ꞌbá ãlu ãlu ní tã ꞌdĩꞌbée ꞌozú nĩ, ĩri sẽ sụ̃ ꞌí ní lẽé rĩ tị́nị.

Rụ́ꞌbá ri ĩgélé be ãndíãndí

¹²Rụ́ꞌbá ri ãlu, ĩri ĩgélé be kárákará. Ĩgélé rĩ pi ã adrikí dõ ãndíãndí drãáãsĩyã, kộpi ri ẹ̃zị́ nga rụ́ꞌbá ãlu gé. Rụ́ꞌbá Kúrísítõ vé rĩ ĩgélé be kárákará, kộpi ri ẹ̃zị́ nga ĩri ã rụ́ꞌbá gá. ¹³ꞌBâ Yãhụ́dị̃ rĩ pi, ꞌbá adriꞌbá Yãhụ́dị̃ rú ku rĩ pi, tụ́gẹ̃rị̃ rĩ pi, ꞌbá adriꞌbá tụ́gẹ̃rị̃ rú ku rĩ pi be céré, sẽkí ꞌbá ní bãtízĩmũ adrizú Kúrísítõ rụ́ꞌbá gá Índrí Uletere rĩ vé ũkpõ sĩ, ꞌbâ céré ri Índrí Uletere ꞌdĩri ãlẽ.

¹⁴ꞌBávé rụ́ꞌbá adri ĩgélé be ãlu kuyé, kộpi ĩgélé be kárákará. ¹⁵Pá ꞌyo dõ, “Má adri drị́ ꞌi ku, má adri ĩgélé rụ́ꞌbá vé ni ku,” ẹ̃ndẹ́pị pá adri nyo ĩgélé rụ́ꞌbá vé ni ku? ¹⁶Bị́ ꞌyo dõ, “Má adri mị ꞌi ku, má adri ĩgélé rụ́ꞌbá vé ni ku,” ẹ̃ndẹ́pị bị́ adri nyo ĩgélé rụ́ꞌbá vé ni ku? ¹⁷Rụ́ꞌbá ã adri dõ ꞌyéŋá mị ꞌi, ꞌbá rĩ ícó tã yị íngóni? Dõku rụ́ꞌbá ã adri dõ ꞌyéŋá bị́ ꞌi, ꞌbá rĩ ícó ngá ngụ̃ íngóni? ¹⁸ꞌBo Múngú ꞌbã ĩgélé ãndíãndí ꞌbâ rụ́ꞌbá gá, sụ̃ ĩri ní lẽé rĩ tị́nị. ¹⁹Ĩgélé rĩ té dõ ꞌyéŋá ãlu, rụ́ꞌbá ri té adri ꞌdãáyo. ²⁰Ĩgélé rĩ pi kárákará, ꞌbo kộpi úmúkí ĩ ícá rụ́ꞌbá ãlu.

²¹Mị ícó ꞌyoó drị́ ní, “Ma ícó ẹ̃zị́ nga mî ãkó rá” ꞌdíni ku! Ãzini drị̃ ícó ꞌyoó pá ní, “Ma ícó ẹ̃zị́ nga mî ãkó rá” ꞌdíni ku! ²²Ĩgélé rụ́ꞌbá vé índréꞌbá kú ũkpõ ãkó ꞌdĩꞌbée, kộpi céré ẹ̃zị́ be. ²³Ĩgélé rụ́ꞌbá vé ĩ ní ndreé kuú ẹ̃zị́ ãkó ꞌdĩꞌbée, ĩ sụ kộpi rụ́ꞌbá gá sụsụ. Ĩgélé rụ́ꞌbá vé ĩ ní ndreé bãdãrú ku ꞌdĩꞌbée, ꞌbâ kộpi ọ̃zụ̃ cí, ²⁴ꞌbo ĩgélé ụrụkọꞌbée ícókí kộpi ọ̃zụ̃ụ́ cí ku. ꞌBo Múngú údé rụ́ꞌbá rĩ ãlu, ã sẽ rí ẽ ị̃njị̃kí rí ĩgélé ụrụkọ ĩ ní ndreé kuú ẹ̃zị́ ãkó rĩ pi ãní. ²⁵Múngú ꞌo tã ꞌdĩri ꞌdíni, ĩgélé rĩ pi ã acokí rí ĩ ku, ọ́gụ́pị ẽ ẹ̃tị̃ rí ọ́gụ́pị ri. ²⁶Ĩgélé ãlu ꞌbâ rụ́ꞌbá gá rĩ dõ ĩzãngã nya, ĩgélé rĩ pi céré ĩzãngã nya ĩndĩ, íngúkí dõ ĩgélé ãlu rĩ íngúngũ, ĩgélé rĩ pi céré nga adri ãní ãyĩkõ sĩ.

²⁷Ĩmi úmúkí ĩmi ícá ãlu rụ́ꞌbá Kúrísítõ vé ni, ꞌbá ãlu ãlu ri ĩgélé ĩfũúpi Kúrísítõ rụ́ꞌbá gá ni. ²⁸Kãnísã agá, drị̃drị̃ ni, Múngú ũpẽ ꞌbá áyúãyũ rĩ pi, ị̃rị̃ ni, ũpẽ nẹ́bị̃12:28 Nẹ́bị̃: Múngú ri ívé tã átá nẹ́bị̃ rĩ pi ní, kộpi kúru ĩrivé ụ́ꞌdụ́kọ́ rĩ ũlũ ꞌbá rĩ pi ní. rĩ pi, na ni, ũpẽ ꞌbá ãngũ ímbáꞌbá rĩ pi, ãzini ũpẽ kpá ꞌbá tã ãyãzú ãyãyã ni ꞌoꞌbá rĩ pi, ꞌbá ãngũ ídríꞌbá rĩ pi, ꞌbá ícóꞌbá ĩ ọ̃gụ̃pị́ị ẽ ĩzã koꞌbá rĩ pi, ꞌbá drị̃koma rú rĩ pi, ãzini ꞌbá átáꞌbá tị ãndíãndí sĩ rĩ pi. ²⁹ꞌBá ícókí céré adrií ꞌbá áyúãyũ ni pi rú ku. ꞌBá ícókí céré adrií nẹ́bị̃ rú ku. ꞌBá ícókí céré adrií ꞌbá ãngũ ímbáꞌbá ni pi ku. ꞌBá ícókí céré tã ãyãzú ãyãyã ni ꞌoó ku. ³⁰ꞌBá ícókí céré ꞌbá drã be rĩ pi ídrí ku. ꞌBá ícókí céré átá tị ãndíãndí sĩ ku. ꞌBá ícókí céré tị rĩ pi vé ífífí újá ku. ³¹Á lẽ ĩmi ꞌbãkí ẹ́sị́ fẽfẽ tã be ãmbúgú rĩ ị́sụ́zú ẹ̃zị́ ngazú ꞌbá rĩ pi ẽ ĩzã kozú.

Nóni á lẽ ĩmi ní lẹ́tị múké ni lũú.

Lẽngárá

¹Ma dõ ri átá tị ꞌbá rĩ pi ní átázú rĩ sĩ, ãzini mãlãyíkã rĩ pi ní átázú rĩ sĩ, ꞌbo ma dõ lẽngárá ãkó, átángá má ní rií átá ꞌdĩri ífífí ãkó, ĩri ꞌụ sụ̃ ĩ ní rií ngíríngírí coó rĩ tị́nị. ²Fẽfẽ ĩ ní sẽé má ní rĩ, ĩri dõ rizú tã Múngú ní iꞌdaá rĩ ũlũzú, ãzini á nị̃ dõ tã Múngú vé ũzụ̃ụ́zụ̃ rĩ pi céré rá, ma dõ tã nị̃ngárá be ãmbúgú, ãzini ma dõ ẹ̃ꞌyị̃ngárá be ícózú írã rĩ pi gũzú mụzú vũrã ãzi gé rá, ꞌbo ma dõ lẽngárá ãkó, ma ẹ̃zị́ ãkó. ³Á sẽ dõ mávé ngá ãrẽvú céré ꞌbá ngá ãkó rĩ pi ní, ãzini á sẽ dõ mávé rụ́ꞌbá zãá rọ̃bọ̃ŋọ̃ rú, ꞌbo ma dõ lẽngárá ãkó, má ícó ngá ãzi ị́sụ́ ku.

⁴Lẽngárá ri ĩ tã ni ꞌdụ ẹ́sị́ mãdã sĩ, lẽngárá ri sẽ ĩ adri ãní ẹ́sị́ be múké. Lẽngárá sẽ ꞌí ꞌbã ẹ́sị́ ꞌbá ãzi vé ngá drị̃gé ku, lẽngárá sẽ ꞌbá rĩ íngú ꞌi ku, dõku lẽngárá sẽ ꞌbá ãzi ícó ꞌyoó kínĩ ꞌí ndẽ ꞌbá rĩ pi céré nĩ ꞌdíni ku. ⁵Lẽngárá ri sẽ ꞌbá rĩ adri gbórókó rú ku, lẽngárá ri sẽ ꞌbá rĩ ụ̃sụ̃ ꞌyéŋá ꞌî tã ọ́ꞌdụ́kụ́lẹgúsĩ ku, lẽngárá ri sẽ ꞌbá rĩ vé ẹ́sị́ ve tã sĩ mbẽlẽŋá ku, ĩri sẽ ꞌbá rĩ ꞌbã ꞌbá ãzi vé tã ꞌí ẹ́sị́ agá ũnjí ku. ⁶Lẽngárá ri sẽ ꞌbá rĩ adri ĩzãngã sĩ tã ũnjí sĩ, ꞌbo ĩri sẽ ꞌbá rĩ adri ãyĩkõ sĩ tã ĩ ní ꞌoó áda rĩ sĩ. ⁷Lẽngárá ri sẽ ꞌbá rĩ ícó ꞌí ọ́gụ́pị ẽ ĩzã ko rá lókí be céré, ĩri sẽ ꞌbá rĩ ọ́gụ́pị vé tã ãꞌyĩ ẹ́sị́ be céré, ĩri sẽ ꞌbá rĩ ẹ́sị́ ꞌbã tã drị̃drị̃ rĩ ũtẽzú, ĩri sẽ ꞌbá rĩ ẹ́sị́ úmbé tã rĩ ã ꞌongárá gá.

⁸Lẽngárá dẹ ku. ꞌBo tã Múngú ní iꞌdaá rĩ pi vé ũlũngárá, kộpi ímụ́ dẹ rá, átángá tị ãndíãndí sĩ rĩ ícókí ímụ́ átá ku, ãzini tã nị̃ngárá ri ímụ́ dẹ rá. ⁹ꞌBá nị̃kí tã rĩ pi ãrẽvú céré kuyé, ãzini tã Múngú ní iꞌdaá rĩ pi, ꞌbâ ũlũkí céré kuyé. ¹⁰Ụ́ꞌdụ́ ụ̃dụ̃ vé rĩ kãdõ ícá, ngá rĩ pi céré ímụ́ adri múké, ꞌbo ngá adriꞌbée ũnjí rĩ pi ímụ́ dẹ ꞌdĩísĩ rá.

¹¹Má ní ándúrú adrií mváŋá rú rĩ gé, á ri átá sụ̃ mváŋá mãdãŋá ni tị́nị, á ri tã ụ̃sụ̃ụ́ sụ̃ mváŋá tị́nị, ãzini mávé yị̃kị̂ tã ámázú rĩ sụ̃ mváŋá vé rĩ tị́nị. ꞌBo má kã mbaá ícá ãmbúgú, á ku tã ãnjĩŋã vé rĩ pi céré rá. ¹²Sâ nõri gé, ꞌbâ ri Múngú vé ị́ndrị́lị́kị́ ndre múndũrã agá, índré uletere ku, úmvúlésĩ ꞌbâ ímụ́ ĩri ndre ꞌbâ mị sĩ. ꞌBá nị̃kí ngá rĩ pi ãrẽvú céré kuyé, ꞌbo úmvúlésĩ ꞌbâ ímụ́ nị̃ rá, sụ̃ Múngú ní ꞌbâ nị̃ị́ rá rĩ tị́nị.

¹³Ngá na ꞌdĩꞌbée adri mụzú nyonyo, ẹ̃ꞌyị̃ngárá, ẹ́sị́ ꞌbãngárá tã drị̃drị̃ rĩ drị̃gé, ãzini lẽngárá. ꞌBo ngá na ꞌdĩꞌbée ãsámvú gé, agaápi rá rĩ, ĩri lẽngárá.

Átángá ĩ ní átá tị ĩ ní nị̃ị́ kuyé rĩ sĩ rĩ, ãzini tã Múngú ní iꞌdaá rĩ vé ũlũngárá

¹Lẽ ĩmi ꞌbãkí lẽngárá vé tã ãmbúgú, lẽ ĩmi ꞌbãkí úvá rizú fẽfẽ Índrí Uletere rĩ vé rĩ ndãzú, agaápi rá rĩ, lẽ ĩmi ꞌbãkí úvá tã Múngú ní iꞌdaá ĩmi ní rĩ ũlũzú. ²ꞌBá riípi átápi tị ĩ ní nị̃ị́ kuyé rĩ sĩ rĩ, átángá ĩri ní átá rĩ, Múngú ri nị̃ rá, ꞌbo ꞌbá rĩ pi ícókí tã ĩri ní átá rĩ nị̃ị́ ku, tã ĩri ní ũlũú ꞌdĩri, Índrí Uletere rĩ ũlũ tã ĩ ũzụ̃ꞌbá ũzụ̃zụ̃ rĩ pi ĩri ní nĩ. ³ꞌBá riípi tã Múngú ní iꞌdaá rĩ ũlũúpi rĩ, ĩri sẽ ꞌbá rĩ pi adri ũkpó ũkpó Úpí agá, ĩri kộpi ẽ ẹ́sị́ ímbá, ĩri kộpi ĩcĩcĩkĩ, ãzini ĩri kộpi ẽ ẹ́sị́ ũmĩ. ⁴ꞌBá riípi átápi tị ꞌbá rĩ pi ní nị̃ị́ kuyé rĩ sĩ rĩ, átángá ĩri ní átá rĩ, ĩri ꞌyéŋá ri ĩri ẽ ĩzã ko, ꞌbo ꞌbá riípi tã Múngú ní iꞌdaá rĩ ũlũúpi rĩ, ĩri ꞌbá kãnísã vé rĩ pi ẽ ĩzã ko. ⁵Má ãꞌyĩ rá ꞌyozú kínĩ, ĩmi ícó átá tị ĩ ní nị̃ị́ kuyé ni sĩ rá, ꞌbo agaápi rá rĩ, á lẽ ĩmi ũlũkí tã Múngú ní iꞌdaá ĩmi ní rĩ. ꞌBá riípi tã Múngú ní iꞌdaá rĩ ũlũúpi rĩ, ndẽ ꞌbá riípi átápi tị ĩ ní nị̃ị́ kuyé rĩ sĩ rĩ rá. Ngá múké rĩ, lẽ ꞌbá ãzi ã újá tã rĩ vé ífífí, ã ko rí ꞌbá kãnísã vé rĩ pi ẽ ĩzã.

⁶Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, á mụ dõ átá ĩmi ní tị ĩmi ní nị̃ị́ kuyé ni sĩ, ĩri nyo ícó ĩmi ĩzã ko rá? Má ũlũ dõ ĩmi ní tã Múngú ní iꞌdaá má ní urobí agá rĩ, dõku tã nị̃ngárá Múngú ní sẽé má ní rĩ, dõku má ũlũ dõ tã Múngú ní iꞌdaá má ní rĩ, dõku má ímbá dõ tã Múngú vé rĩ, tã ꞌdĩꞌbée ícókí nyo ĩmi ĩzã koó ku? ⁷Ngá úngó ngozú sụ̃ jẽlẽgú tị́nị, dõku kụ̃ꞌdị́ tị́nị, kộpivé ụ́ꞌdụ́kọ́ dõ ãlu, ꞌbá rĩ ícó úngó rĩ vé ụ́ꞌdụ́kọ́ nị̃ ámá ngóni? ⁸Vukí dõ jẽlẽgú rĩ vé ụ́ꞌdụ́kọ́ ꞌụụ́ múké kuyé, ãngáráwá rĩ pi ícó nị̃ ámá ngóni ꞌyozú kínĩ zịkí ĩ mụụ́ ẹ̃ꞌdị́ gé? ⁹Tị vé átángárá ĩri kpá adri sụ̃ ꞌdĩri tị́nị, ĩmi átákí dõ tị ꞌbá rĩ pi ní nị̃ị́ kuyé ni sĩ, ãꞌdi ri ícó tã ĩmi ní átá rĩ vé ífífí nị̃ ámá rá nĩ? Ĩmi ꞌdĩri ri átá ku ũlí agá ꞌdĩgé. ¹⁰Tị rĩ pi kárákará vũ drị̃gé nõgó, kộpi céré ífífí be. ¹¹ꞌBo á nị̃ dõ tị ꞌbá ãzi ní átá rĩ vé ífífí ku, ꞌbá átángá rĩ átápi rĩ, ĩri jãkãgú, ĩri mị gé ꞌdãlé, ma kpá jãkãgú. ¹²Ĩmi lẽkí dõ fẽfẽ Índrí Uletere rĩ ní rií sẽé ẹ̃zị́ ngazú rĩ pi, lẽ ĩmi ĩpẽkí fẽfẽ ꞌbá kãnísã vé rĩ pi ní ícózú mbazú ni.

¹³ꞌBá rĩ dõ ri átá tị ĩ ní nị̃ị́ kuyé ni sĩ, lẽ ã zị Múngú ri, ã újá rí tã ꞌí ní átá rĩ vé ífífí ãní ꞌbá rĩ pi ní. ¹⁴Ãꞌdiãtãsĩyã ma dõ ri Múngú ri zị tị má ní nị̃ị́ kuyé ni sĩ, índrí má agá rĩ ri tã rĩ zị nĩ, ꞌbo á nị̃ tã má ní zịị́ rĩ vé ífífí kuyé. ¹⁵Kúru mâ ꞌo rí ãꞌdi? Índrí má agá rĩ sĩ, ma ícó Múngú ri zị rá, ma kpá ícó Múngú ri zị úmĩ sĩ rá. Índrí má agá rĩ sĩ, ma úngó ngo rá, ma kpá úngó ngo úmĩ sĩ rá. ¹⁶Mi dõ ri ꞌyéŋá Múngú ri íngú índrí mí agá rĩ sĩ tị ĩ ní nị̃ị́ kuyé ni sĩ, ꞌbá tị rĩ nị̃ꞌbá kuyé rĩ pi ícó “Ãmĩnã” rĩ ãꞌyĩ íngóni, ị́sụ́zú kộpi nị̃kí tị mí ní rizú átázú rĩ kuyé. ¹⁷Mi kõdô ri õwõꞌdĩfô sẽ Múngú ní múké, ꞌbo ko ꞌbá ụrụkọꞌbée ẽ ĩzã ku.

¹⁸Á sẽ õwõꞌdĩfô Múngú ní má ní tị ĩ ní nị̃ị́ kuyé rĩ pi átá ĩmi ndẽé rĩ sĩ. ¹⁹ꞌBo ma dõ kãnísã agá, lẽ kõdô mâ átá átángá ã fífí tọ̃wụ́ ꞌbá rĩ pi ní ícó nị̃ị́ rá ni pi kộpi ímbázú ãní, ndẽ má ní átángá ã fífí átázú cazú élĩfũ mụdrị́ (10,000) tị ꞌbá ãzi ní nị̃ị́ kuyé ni sĩ rĩ.

²⁰Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, lẽ ĩmivé yị̃kị̂ tã ụ̃sụ̃zú rĩ ã adri sụ̃ anjiŋá rĩ pi vé rĩ tị́nị ku, lẽ ĩmivé yị̃kị̂ tã ụ̃sụ̃zú rĩ ã adri sụ̃ ꞌbá ambugu rĩ pi vé rĩ tị́nị. Lẽ ĩmi adrikí sụ̃ anjiŋá nyíríŋá ũnjĩkãnyã ãkó rĩ pi tị́nị. ²¹Sĩkí Búkũ Múngú vé rĩ agá,

“Úpí kĩnĩ,

‘Ma átángá rĩ átá jãkã ĩ ní kộpivé tị nị̃ị́ kuyé rĩ pi tị gé,

kộpi átángá rĩ átá ꞌbá mávé rĩ pi ní tị ĩ ní nị̃ị́ kuyé ni sĩ,

ꞌbo ꞌbá mávé rĩ pi ícókí tã ma ní átá rĩ yịị́ ku.’ ”14:21 Ĩsáyã 28:11-12

²²ꞌBá rĩ átá dõ tị ĩ ní nị̃ị́ kuyé ni sĩ, ĩri ũkpõ Múngú vé rĩ iꞌda ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá kuyé rĩ pi ní, iꞌda ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ní ku. Tã Múngú ní átá nẹ́bị̃ tị gé rĩ, ĩri átá ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ní, átá ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá kuyé rĩ pi ní ku. ²³ꞌBá kãnísã vé rĩ pi úmúkí dõ ĩ céré vũrã ãlu gé, ꞌbá ãlu ãlu íꞌdó dõ rií átá tị ꞌbá ãzi ní nị̃ị́ kuyé ni sĩ, ꞌbá tị rĩ nị̃ꞌbá ku rĩ pi, ãzini ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá kuyé ni pi ífíkí dõ kộpi ãsámvú gé, kộpi ícókí ꞌyoó ĩmî drị̃ ábá gí ꞌdíni ku? ²⁴ꞌBo ĩmi dõ céré ri tã Múngú ní iꞌdaá rĩ ũlũ, ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá kuyé rĩ pi, ꞌbá tã Múngú vé rĩ nị̃ꞌbá kuyé rĩ pi be, ífíkí dõ ĩmi ãsámvú gé, tã ĩmi ní átá ꞌdĩri ĩri fi kộpi ẽ ẹ́sị́ agá, kộpi nị̃ ámá ꞌyozú kínĩ ĩ ꞌokí ũnjĩkãnyã gí, úmvúlésĩ ĩ ímụ́ tã lị ĩ drị̃gé rá. ²⁵Kộpi gõ tã ũnjí ĩ zụ̃ꞌbá kú ĩ ẹ́sị́ agá rĩ pi ũlũ ãmvé. Kộpi kũmũcí ũtị̃ vũgá, kộpi Múngú ri ị̃njị̃, kộpi ꞌyo, “Ádarú Múngú ri ĩmi ãsámvú gé anigé!”

Ẹ̃zị́ Múngú ri zịzú rĩ vé ụ̃tị̃ngárá

²⁶Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, ĩmi kádõ ĩmi úmú Múngú ri zịngárá gá, lẽ ꞌbá ãzi ã ũlũ úngó, ꞌbá ãzi ẽ ímbá ꞌbá rĩ pi, ꞌbá ãzi ã ũlũ tã Múngú ní iꞌdaá urobí agá rĩ, ꞌbá ãzi ã átá tị ĩ ní nị̃ị́ kuyé ni sĩ, ꞌbá ãzi ã ũlũ tị ĩ ní nị̃ị́ kuyé rĩ vé ífífí. Lẽ tã ꞌdĩꞌbée céré ã ꞌdụ ꞌi ngaánga, ã sẽ rí ꞌbá rĩ pi ã adrikí rí ũkpó ũkpó kãnísã agá. ²⁷ꞌBá lẽꞌbá átáꞌbá tị ꞌbá ãzi ní nị̃ị́ kuyé ni sĩ rĩ pi, lẽ kộpi ã adrikí ꞌbá ị̃rị̃ dõku ꞌbá na, kộpi ã adrikí tré ku, lẽ kộpi ã átákí ãlu ãlu, ꞌbá ãzi ã tẽ rí tã kộpi ní átá rĩ újá. ²⁸ꞌBá ãzi dõ tị rĩ újápi ni ꞌdãáyo, lẽ mî újí kíri kãnísã agá ꞌdãá, mí átá mîngá tã rĩ mî ngúlúpí ní ãzini Múngú ní.

²⁹Lẽ nẹ́bị̃ ị̃rị̃ dõku na ã rikí tị rĩ ũlũú nĩ, ꞌbá ụrụkọ ã tẽkí rí tã kộpi ní ũlũú rĩ vé ãsámvú ámá. ³⁰ꞌBo Múngú iꞌda dõ ívé ụ́ꞌdụ́kọ́ ꞌbá ãzi úrípi vũgá rĩ ní, ꞌbá átápi drị̃drị̃ rĩ ã újí kíri. ³¹Ĩmi céré nga ụ́ꞌdụ́kọ́ ímụ́pi Múngú vúgálésĩ rĩ ũlũ, ꞌbo ĩmi ũlũkí mụzú ãlu ãlu, ã sẽ rí ꞌbá rĩ pi ã nị̃kí rí tã rĩ, kộpi ã adrikí rí ũkpó ũkpó ĩvé ẹ̃ꞌyị̃ngárá agá. ³²Nẹ́bị̃ riꞌbá ụ́ꞌdụ́kọ́ Múngú vé rĩ ũlũꞌbá rĩ pi, lẽ kộpi ã rõkí átángá rĩ rõrõ. ³³Múngú ri ívé tã ụ̃tị̃tị̃, ĩri Múngú tãkíri vé ni.

ꞌBá Múngú vé rĩ pi úmúkí dõ ĩ kãnísã agá, ³⁴lẽ ũkú rĩ pi ã újíkí kíri kãnísã agá ꞌdãá. Lẽ kộpi ã átákí átángá ku, ꞌbo lẽ kộpi ã ꞌdụkí tã rĩ ngaá sụ̃ tãị́mbị́ Mósẽ vé rĩ ní ꞌyoó rĩ tị́nị. ³⁵Ũkú rĩ pi lẽkí dõ tã ãzi nị̃ị́, lẽ kộpi ã zịkí tã rĩ ĩvé ãgõ rĩ pi tị gé ꞌbẹ̃tị́ ꞌdãá, ãꞌdiãtãsĩyã ĩri drị̃njá rú ũkú ní átázú kãnísã agá.

³⁶Ĩmi íꞌdókí ụ́ꞌdụ́kọ́ Múngú vé rĩ nĩ kuyé, ãzini ụ́ꞌdụ́kọ́ rĩ ca ꞌyéŋá ĩmi vúgá ọ́ꞌdụ́kụ́lẹ kuyé. ³⁷ꞌBá rĩ ụ̃sụ̃ dõ kĩnĩ ꞌi nẹ́bị̃, dõku kĩnĩ dõ Índrí Uletere rĩ ású ꞌi gí, lẽ ã ãꞌyĩ ꞌyozú kínĩ tã má ní sĩí ĩmi ní ꞌdĩri, Úpí ẹzị má ní tã ni nĩ. ³⁸ꞌBá rĩ ãꞌyĩ dõ tã ꞌdĩri ku, ícókí ĩri ãꞌyĩí ku.

³⁹Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, lẽ ĩmi ꞌbãkí úvá ụ́ꞌdụ́kọ́ Múngú vé rĩ ũlũzú, ãzini lẽ ĩmi ugakí ꞌbá átáꞌbá tị ĩ ní nị̃ị́ kuyé rĩ sĩ rĩ pi ku. ⁴⁰ꞌBo lẽ ĩmi ꞌokí tã rĩ pi ãrẽvú céré mụzú múké, ãzini lẽ ĩmi ụ̃tị̃kí tã rĩ pi ụ̃tị̃tị̃.

Kúrísítõ vé íngángárá drãngárá gálésĩla rĩ

¹Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, á lẽ ĩmi ígákí ụ́ꞌdụ́kọ́ ọ́tụ́ má ní ũlũú ĩmi ní, ĩmi ní ẹ̃ꞌyị̃ị́, ĩmi ní pá tuzú tị́tị́ ĩmivé ẹ̃ꞌyị̃ngárá agá ꞌdãri. ²Ĩmi ꞌdụkí dõ ụ́ꞌdụ́kọ́ múké má ní ũlũú ĩmi ní ꞌdĩri ꞌbãá ĩmî ẹ́sị́ agá rá, ĩmi pangárá ị́sụ́ rá, ĩmi ꞌdụkí dõ ꞌbãá ĩmî ẹ́sị́ agá kuyé, ẹ̃ꞌyị̃ngárá ĩmivé rĩ adri ẹ̃zị́ ãkó.

³Ụ́ꞌdụ́kọ́ múké tã be agaápi rá ĩ ní ũlũú má ní rĩ, má ũlũ ĩmi ní rá. Ụ́ꞌdụ́kọ́ múké tã be agaápi rá rĩ kĩnĩ, Kúrísítõ drã ꞌbávé ũnjĩkãnyã ã tã sĩ, sụ̃ Búkũ Múngú vé rĩ ní ꞌyoó rĩ tị́nị, ⁴sị̃kí ĩri ꞌbụ́ agá, ụ́ꞌdụ́ na ni gé, íngá gõó ídri rú drãngárá gálésĩla rá, sụ̃ ĩ ní sĩí Búkũ Múngú vé rĩ agá rĩ tị́nị. ⁵Índré Pétẽró ẹndrẹtị gé, ãzini índré ĩrivé ꞌbá mụdrị́ drị̃ ni ị̃rị̃ rĩ pi ẹndrẹtị gé. ⁶ꞌDĩri ã vụ́drị̃ gé, gõ índré ꞌbá ĩri ã pámvú ũbĩꞌbá rĩ pi ẹndrẹtị gé, ꞌbá rĩ pi vé kãlãfe aga mụ̃dụ̃rụ̃lụ̃ tọ̃wụ́ rĩ rá. ꞌBá ꞌdĩꞌbée ãsámvú gé, ꞌbá kárákará ni pi drĩ ídri rú, ꞌbo ụrụkọꞌbée ũdrãkí gí. ⁷Ĩri ní kpá gõzú índrézú Yõkóbũ ẹndrẹtị gé.15:7 Yõkóbũ: Yõkóbũ cápĩtã ꞌdĩri agá rĩ ĩri Yẹ́sụ̃ vé ẹ́drị́pị, ĩri ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí Yẹ̃rụ́sãlémã gá rĩ pi vé drị̃koma. ꞌÍ lã Ẹ̃zị́ 15:12-21; 21:18-19; Gãlãtị́yã 1:19. Kúru ĩri ní gõzú índrézú ꞌbá áyúãyũ rĩ pi ẹndrẹtị gé céré. ⁸Ụ̃dụ̃ ni gé, ĩri ní kpá gõzú índrézú má ẹndrẹtị gé,15:8 Ĩri ní kpá gõzú índrézú má ẹndrẹtị gé: Yẹ́sụ̃ iꞌda ꞌi Páũlũ ẹndrẹtị gé ị́sụ́ ãkũdẽ ĩri ri ꞌbá Yẹ́sụ̃ ã pámvú ũbĩꞌbá rĩ pi ọ̃cụ̃. ꞌÍ lã Ẹ̃zị́ 9:1-6. má adri sụ̃ mváŋá ĩ ní tịị́, mbãá ni ícópi kuyé rĩ tị́nị.

⁹Mávé tã índré kuú mãdãŋáŋá ꞌbá áyúãyũ rĩ pi ãsámvú gé, ícókí ma zịị́ ꞌbá áyúãyũ ni ku, ãꞌdiãtãsĩyã á sẽ ĩzãngã ꞌbá Múngú vé rĩ pi ní ambamba. ¹⁰ꞌBo Múngú vé ẹ́sị́ múké rĩ sĩ, sẽ má ní ícázú ꞌbá áyúãyũ ni rú nóni ãní, ĩrivé ẹ́sị́ múké ĩri ní ꞌbãá má ní rĩ drã kána kuyé. Á nga ẹ̃zị́ ũkpõ sĩ, aga ꞌbá áyúãyũ ụrụkọꞌbée vé rĩ rá, ꞌbo á nga ẹ̃zị́ rĩ mâ ngúlúpí sĩ nĩ kuyé, ẹ́sị́ múké Múngú vé rĩ sẽ ma ẹ̃zị́ rĩ ngaá nĩ. ¹¹Má ũlũ dõ ụ́ꞌdụ́kọ́ Múngú vé rĩ nĩ, dõku kộpi ũlũkí dõ nĩ, ꞌbâ céré ri ụ́ꞌdụ́kọ́ Múngú vé ãlu ãlu ꞌdĩri ũlũ, ĩmi ní ẹ̃ꞌyị̃ị́ gí ꞌdĩ.

ꞌBá ũdrãꞌbá gí rĩ pi vé íngángárá gõó ídri rú drãngárá gálésĩla rĩ

¹²ꞌBá ũlũkí dõ kínĩ Kúrísítõ íngá gõó ídri rú drãngárá gálésĩla rá pírí, ĩmi ụrụkọ ri ꞌyo ꞌbá ũdrãꞌbá gí rĩ pi ícókí íngá gõó ídri rú ku ãsĩ? ¹³ꞌBá ãzi ícó dõ íngá drãngárá gálésĩ ku, ícókí té Kúrísítõ ri ingaá gõó ídri rú drãngárá gálésĩla ku. ¹⁴ꞌBo ẽ ingakí té dõ Kúrísítõ ri gõó ídri rú drãngárá gálésĩla kuyé, tị ꞌbá ní ũlũú ꞌdĩri ẹ̃zị́ ãkó, ãzini ĩmivé ẹ̃ꞌyị̃ngárá ꞌdĩri ẹ̃zị́ ãkó. ¹⁵ꞌBá ũdrãꞌbá gí rĩ pi ingakí dõ kộpi gõó ídri rú drãngárá gálésĩ ku, tã ꞌbá ní ꞌyoó Múngú inga Kúrísítõ ri gõó ídri rú drãngárá gálésĩla gí ꞌdĩri, ĩri té adri ũnjõ. Múngú ẽ inga té dõ ĩri kuyé, ingakí té ꞌbá ũdrãꞌbá gí rĩ pi ku. ¹⁶ꞌBá ũdrãꞌbá gí rĩ pi ingakí dõ kộpi gõó ídri rú ku, ĩri lũ kínĩ ingakí Kúrísítõ ri gõó ídri rú kuyé. ¹⁷Ingakí dõ Kúrísítõ ri gõó ídri rú drãngárá gálésĩ kuyé, ĩmivé ẹ̃ꞌyị̃ngárá ꞌdĩri ẹ̃zị́ ãkó, ĩmi drĩ ĩmivé ũnjĩkãnyã agá ũgõgõ. ¹⁸Ĩri té lũ kínĩ ꞌbá ũdrãꞌbá Kúrísítõ agá rĩ pi mụ ãcí gé. ¹⁹ꞌBá ꞌbãkí dõ ẹ́sị́ Kúrísítõ drị̃gé ꞌyéŋá ꞌbá ní ãyĩkõ ị́sụ́zú ãní vũ drị̃gé nõgó, ĩzãngã ꞌbávé rĩ aga rá, ĩri ꞌbá vũ drị̃gé nõgó rĩ pi vé rĩ ndẽ.

²⁰ꞌBo ádarú Múngú inga Kúrísítõ ri gõó ídri rú drãngárá gálésĩla rá, adri sụ̃ úri ĩfũúpi drị̃drị̃ rĩ tị́nị, ꞌdĩri lũ ꞌbá ní uletere ꞌyozú kínĩ, ĩri ímụ́ ꞌbá ũdrãꞌbá gí rĩ pi inga gõ ídri rú rá. ²¹ꞌBá ãlu íjị́ drã vũ drị̃gé nõgó nĩ, ꞌbá ãlu zị̃ ꞌbá ní lẹ́tị úmvúlésĩ ꞌbâ ingazú gõzú ídri rú drãngárá gálésĩ rĩ nĩ. ²²Ãdámã15:22 Ãdámã: Ãdámã ri ꞌbá Múngú ní íꞌdó gbií drị̃drị̃ rĩ. Ĩri ẹ́tẹ́pị ꞌbá vũ drị̃gé rĩ pi vé ni céré. Ĩrivé ũkú Évã ri ẹ́ndrẹ́pị ꞌbá vũ drị̃gé rĩ pi vé ni céré. ꞌÍ lã Íꞌdóngárá 1-5. íjị́ drã ꞌbá drị̃gé, ꞌbâ céré ũdrãdrã, kúru Kúrísítõ ã tã sĩ, ĩ ímụ́ ꞌbâ inga gõ ídri rú drãngárá gálésĩla rá. ²³ꞌBo ꞌbâ ri íngángárá rĩ vé sâ tẽ, Kúrísítõ íngá gõó ídri rú drãngárá gálésĩ drị̃drị̃ gí, úmvúlésĩ kãdõ ĩgõó, ĩ ímụ́ ĩrivé ꞌbá rĩ pi inga gõ ídri rú. ²⁴Kúru Kúrísítõ kãdõ ímụ́ ũkpõ índrí ũnjí rĩ pi vé rĩ ndẽé céré, vụ́drị̃ ni gé, ụ́ꞌdụ́ ụ̃dụ̃ vé rĩ kúru ícá, ĩri kúru mãlũngã rĩ ẹzị gõ Ẹ́tẹ́pị Múngú drị́gé. ²⁵Kúrísítõ ri mãlũngã rĩ rụ cĩmgbá cazú ĩri ní pá ꞌbãzú ívé ariꞌba rĩ pi drị̃gé céré. ²⁶Ãríꞌbá ụ̃dụ̃ ĩ ní ímụ́ ꞌdịị́ drãá rĩ, ĩri drã ꞌi. ²⁷Ãꞌdiãtãsĩyã sĩkí búkũ Múngú vé rĩ agá kínĩ, “Múngú sẽ ĩri ní ũkpõ adrizú ãmbúgú ngá rĩ pi drị̃gé céré.”15:27 Sãwụ́mã 8:6 Tã ꞌdĩri lũ uletere ꞌyozú kínĩ, Múngú adri Kúrísítõ ã pálé gá ku, ãꞌdiãtãsĩyã Múngú ꞌbã ngá rĩ pi ãrẽvú céré Kúrísítõ ã pálé gá nĩ. ²⁸Ngá rĩ pi ãrẽvú céré ꞌbãkí dõ Mvá Múngú vé rĩ ã pálé gá gí, Mvá rĩ gõ ꞌi ꞌbã Múngú ngá rĩ pi ãrẽvú ꞌbãápi céré ꞌî ã pálé gá rĩ ã pálé gá. Kúru ũkpõ Múngú vé rĩ gõ adri ngá rĩ pi drị̃gé vũrã gá sĩ céré.

²⁹Ingakí dõ ꞌbá ũdrãꞌbée gí rĩ pi gõó ídri rú drãngárá gálésĩ ku pírí, ngá ĩ ní rizú bãtízĩmũ sẽzú ꞌbá rĩ pi ní ꞌbá ũdrãꞌbée gí rĩ pi pazú rĩ ãꞌdi? ꞌBá ũdrãꞌbá gí rĩ pi íngákí dõ gõó ídri rú drãngárá gálésĩ ku pírí, ngá ĩ ní rizú bãtízĩmũ sẽzú ꞌbá rĩ pi ní kộpi ã tã sĩ rĩ ãꞌdi? ³⁰Ngá ꞌbá ní rizú ꞌbâ sẽzú ĩzãngã nyazú sâ céré sĩ rĩ ãꞌdi? ³¹Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, ádarú ụ́ꞌdụ́ céré ma ri ĩzãngã nya drãdrã ẽ tị ị́sụ́. Má ãꞌyĩ drãngárá rá, ãꞌdiãtãsĩyã ma ãyĩkõ sĩ tã Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ ꞌbávé Úpí ní ꞌoó ĩmi ní rĩ sĩ. ³²Á ꞌdị dõ ẹ̃ꞌdị́ ꞌbá Ẽfésõ gá sụ̃ꞌbá ngá ãtra tị́nị ꞌdĩꞌbée be yị̃kị̂ ꞌbá áda vé ni sĩ, tã múké má ní ị́sụ́ ꞌa ni gé ꞌdĩgé rĩ ãꞌdi? Dõ ingakí ꞌbá ũdrãꞌbée gí rĩ pi gõó ídri rú drãngárá gálésĩ ku,

“Lẽ ꞌbâ nyakí ínyá, ãzini ꞌbâ mvụkí ngá,

ãꞌdiãtãsĩyã drụ̃ sĩ ꞌbâ ũdrãdrã.”15:32 Ĩsáyã 22:13

³³Lẽ ꞌbá ãzi ã ũꞌbã ĩmî mị ku. “Ũndĩ rụngárá ꞌbá ũnjí be rĩ, ĩri adringárá múké rĩ izaza.” ³⁴Lẽ ĩmi újákí ĩmivé yị̃kị̂ tã múké ꞌozú, ĩmi kukí ũnjĩkãnyã ꞌongárá ãní, ãꞌdiãtãsĩyã ĩmi ãsámvú gé, ꞌbá ụrụkọ nị̃kí Múngú ri kuyé. Á ꞌyo tã ꞌdĩri ꞌdíni, ã sẽ rí ĩmi ní drị̃njá.

ꞌBá íngápi gõó ídri rú rĩ vé rụ́ꞌbá

³⁵ꞌBá ãzi ri ícó zị kínĩ, “Ĩ ímụ́ ꞌbá ũdrãꞌbá gí rĩ pi íngá gõ ídri rú íngóni? Kộpi ã rụ́ꞌbá ri ímụ́ adri íngóni?” ³⁶ꞌBá tã zịị́pi ꞌdíni rĩ azakaza rú! Úri ꞌbá rĩ ní saá nyọ̃ọ́kụ́ agá rĩ, ĩri ŋma ũgbále, ĩri íbí ĩfũ ndõ. ³⁷Mi dõ ngá sa, ꞌí sa ngá dụụ́pi ị́nọ́gọ́sị́ gí ní ku, mi úri ni sa. Sâ ãzi ni sĩ, mi úri ũndú vé ni sa, dõku mi ngá ãzi vé ni sa. ³⁸ꞌBo Múngú ri úri rĩ pi sẽ dụ índré rụ́ꞌbá be sụ̃ ꞌî ẹ́sị́ ní lẽé rĩ tị́nị, ĩri sẽ úri ãlu ãlu ri índré rụ́ꞌbá be ívé ọ̃sụ̃kã vú sĩ. ³⁹Ngá ídri be rĩ pi vé rụ́ꞌbá índrékí céré trụ́ ku, ꞌbá áda vé rụ́ꞌbá túngú, ãnyãpá rĩ pi vé rụ́ꞌbá túngú, ãríŋá rĩ pi vé rụ́ꞌbá túngú, ị̃ꞌbị́ rĩ pi vé rụ́ꞌbá túngú.

⁴⁰Ngá ꞌbụ̃ gé ꞌdãlé rĩ pi rụ́ꞌbá be, ãzini ngá vũ drị̃gé nõgó rĩ pi rụ́ꞌbá be, ꞌbo rụ́ꞌbá ꞌbụ̃ gé ꞌdãlé rĩ pi vé dị̃ngárá túngú, rụ́ꞌbá vũ drị̃gé nõgó rĩ pi vé dị̃ngárá túngú. ⁴¹Ụ̃tụ́ vé dị̃ngárá túngú, mbãá vé dị̃ngárá túngú, línyã vé dị̃ngárá túngú, línyã rĩ pi vé dị̃ngárá céré ãndíãndí.

⁴²Íngángárá drãngárá gálésĩla rĩ, ĩri kpá adri sụ̃ ꞌdĩri tị́nị. Rụ́ꞌbá ĩ ní sị̃ị́ ꞌbụ́ agá rĩ, ĩri ŋmaŋma, kádõ ingaá gõó ídri rú, gõ drãá ku, ãzini gõ ŋmaá ku. ⁴³Ĩ rụ́ꞌbá drãápi gí rĩ sị̃ ꞌbụ́ agá, ị̃njị̃kí ĩri ku, kádõ ĩri ingaá gõó ídri rú, ĩ gõ ĩri ị̃njị̃njị̃, ĩ ĩri sị̃ ku ũkpõ ãkó, kádõ ĩri ingaá gõó ídri rú, ĩri gõ adri ũkpõ be. ⁴⁴Ĩ rụ́ꞌbá vũ drị̃gé nõgó rĩ sị̃, ĩ ĩri inga gõ rụ́ꞌbá ꞌbụ̃ gé ꞌdãlé rĩ rú. Rụ́ꞌbá vũ drị̃gé nõgó rĩ, ĩri gõ ꞌi újá rụ́ꞌbá ꞌbụ̃ gé ꞌdãlé rĩ rú.

⁴⁵Sĩkí Búkũ Múngú vé rĩ agá kínĩ, “ꞌBá Múngú ní íꞌdó gbií drị̃drị̃ rĩ Ãdámã ꞌi, Ãdámã gõ ícá ídri rú,”15:45 Íꞌdóngárá 2:7 ꞌbo Ãdámã adriípi vúlé rú rĩ, ĩri Kúrísítõ ꞌi, Índrí ĩrivé rĩ ri ídri sẽ nĩ. ⁴⁶Rụ́ꞌbá ꞌbụ̃ gé ꞌdãlé rĩ ímụ́ drị̃drị̃ kuyé, rụ́ꞌbá vũ drị̃gé nõgó rĩ gbikí drị̃drị̃, vụ́drị̃ ni gé, rụ́ꞌbá ꞌbụ̃ gé ꞌdãlé rĩ ní ímụ́zú. ⁴⁷Ágó ĩ ní gbií drị̃drị̃ rĩ Ãdámã ꞌi, ĩtĩkí ĩri nyọ̃ọ́kụ́ gé, ágó vúlé rĩ Kúrísítõ ꞌi, íbí ímụ́ ꞌbụ̃ gélésĩla. ⁴⁸ꞌBá vũ drị̃gé nõgó rĩ pi ãrẽvú céré, kộpi ã rụ́ꞌbá sụ̃ Ãdámã vé rĩ tị́nị, ꞌbá ꞌbụ̃ gé ꞌdãlé rĩ pi vé rụ́ꞌbá ri ímụ́ adri sụ̃ Kúrísítõ vé rĩ tị́nị. ⁴⁹ꞌBá adrikí sụ̃ Ãdámã ĩ ní gbií nyọ̃ọ́kụ́ sĩ rĩ tị́nị, ꞌbo ꞌbâ ímụ́ adri sụ̃ Kúrísítõ ímụ́pi ꞌbụ̃ gélésĩla rĩ tị́nị.

⁵⁰Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, á lẽ ꞌyoó ĩmi ní ꞌdíni, ꞌbávé rụ́ꞌbá ĩri ãrí be, ĩri ngá ŋmaápi ŋmaŋma ni, ícó fií mãlũngã Múngú vé adriípi nyonyo rĩ agá ku.15:50 Átángá vẹ́rẹ̃sị̃ ꞌdĩri agá rĩ lũ ꞌbá ní kĩnĩ, lẽ ꞌbâ ị́sụ́kí rụ́ꞌbá ꞌbụ̃ gé ꞌdãlé rĩ, ꞌbâ fikí rí mụụ́ adrií mãlũngã Múngú vé rĩ agá.⁵¹Ĩmi yịkí drĩ ma ká, á lẽ tã ĩ ní ũzụ̃ụ́zụ̃ rĩ pi ũlũú ĩmi ní. ꞌBá ícókí ũdrãá céré ku,15:51 ꞌBá ícókí ũdrãá céré ku: Yẹ́sụ̃ kãdõ úmvúlésĩ ímví ĩgõó vũ drị̃gé nõó, ꞌbá drĩ adriꞌbá ídri rú rĩ pi ícókí ũdrãá céré ku. ꞌbo ĩ ímụ́ ꞌbâ rụ́ꞌbá újá rá. ⁵²Tã ꞌdĩri ímụ́ ꞌi nga mbẽlẽŋá, sụ̃ mị ní gaá rĩ tị́nị, úmvúlésĩ kádõ ímụ́ jẽlẽgú vuú ụ́ꞌdụ́ ụ̃dụ̃ vé rĩ gé, ꞌbá ũdrãꞌbée gí rĩ pi ímụ́ íngá gõ ídri rú, ꞌbâ kộpi be céré, ꞌbâ rụ́ꞌbá ri gõ ꞌi újá túngú, ꞌbâ gõkí rí drãá dị̃ị́ ku. ⁵³ꞌBávé rụ́ꞌbá drãápi ŋmaápi ŋmaŋma rĩ pi gõ ĩ újá rá, kộpi gõkí drãá ku, dõku kộpi gõkí ŋmaá ku. ⁵⁴ꞌBávé rụ́ꞌbá drãápi drãdrã nõꞌbée újákí dõ ĩ ícá rụ́ꞌbá drãápi ku ni gí, tã ĩ ní sĩí Búkũ Múngú vé rĩ agá rĩ kúru ꞌi nga fũ tị ni gé. “Ndẽkí drã vé ũkpõ gí.”15:54 Ĩsáyã 25:8

⁵⁵“Drã, mívé ũkpõ ꞌbâ ndẽzú rĩ íngãá?

Drã, mívé ũkpõ rizú ꞌbâ úꞌdị́zú rĩ íngãá?”15:55 Õséyã 13:14

⁵⁶Ũnjĩkãnyã ri ũkpõ be, ĩri sẽ drã ri ꞌbâ úꞌdị́ ãní, tãị́mbị́ ri sẽ ũnjĩkãnyã ri ũkpõ ị́sụ́ nĩ. ⁵⁷ꞌBá sẽkí õwõꞌdĩfô Múngú ní, ĩri ní Úpí Yẹ́sụ̃ Kúrísítõ ri ĩpẽé ímụ́ ꞌbá ní ũkpõ sẽé, ꞌbá ní ũnjĩkãnyã vé ũkpõ ndẽé rĩ sĩ.

⁵⁸Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, lẽ ĩmi tukí pá tị́tị́. Lẽ tã ãzi ã jị ĩmi fũú ãmvé ku. Ụ́ꞌdụ́ céré lẽ ĩmi ngakí ẹ̃zị́ Úpí ní ẹ́sị́ be céré. Lẽ ĩmi nị̃kí ꞌyozú kínĩ ẹ̃zị́ ĩmi ní ngaá Úpí ní rĩ drã kána ku.

Mũfẽngã songárá ꞌbá Múngú vé ngá ãkó rĩ pi ní rĩ

¹Ĩmi kádõ mũfẽngã soó Múngú vé ꞌbá ngá ãkó rĩ pi ní, á lẽ ĩmi ꞌokí tã rĩ sụ̃ má ní ẹzịị́ ꞌbá kãnísã Gãlãtị́yã vé rĩ agá rĩ pi ní rĩ tị́nị. ²Yĩngã ãlu ãlu, ꞌbá ãlu ãlu ẽ íꞌdụ́ mũfẽngã ꞌí ní ị́sụ́ rĩ ã ụrụkọ, ã ꞌbã kú jẽlé gá, ã mba tã ni cĩmgbá sâ má ní cazú rĩ gé, má kãdõ caá, ꞌbá ãzi ã gõ rí ngá soó ku. ³Kúru lẽ ĩmi ũpẽkí ꞌbá ĩmi ní ndreé múké ni pi, á ca dõ ĩmi vúgá ꞌdĩlé gí, ma kúru kộpi pẽ mụzú Yẹ̃rụ́sãlémã gá ꞌdãá, kộpi ã jịkí rí mũfẽngã ĩmi ní sẽé rĩ mụzú, ma kọ̃kọ̃bị́ sĩ sẽ kộpi drị́gé lũzú kínĩ ĩmi ãꞌyĩkí kộpi mũfẽngã rĩ jịị́ mụzú nĩ. ⁴Ĩmi ụ̃sụ̃kí dõ kínĩ mâ mụ ĩndĩ, ꞌbâ ícó mụ kộpi be trụ́ rá.

Páũlũ ụ̃tị̃ ívé ẹ̃cị̃ ã tã

⁵Á mụ dõ ẹ́cị́ ãngũ Mãkẽdõníyã vé rĩ agásĩ gí, ma ĩgõ ímụ́ ĩmi ndre rá, ãꞌdiãtãsĩyã má útú, á lẽ mụụ́ ẹ́cị́ ãngũ Mãkẽdõníyã vé rĩ agásĩ. ⁶Ma adri ĩmi be sâ be mãdã, dõku ma adri ĩmi be lókí kílóngóro vé rĩ16:6 Lókí kílóngóro vé rĩ: Ãngũ Ĩsẽrélẽ vé rĩ gé ꞌdãá, lókí kílóngóro vé rĩ gé, ẹ̃cị̃ tungárá ũkpó ũkpó, ãꞌdiãtãsĩyã yị̃ị́gọ́ ri ꞌdị ambamba, sẽ ãngũ rĩ igbe igbe. gé, ĩmi kokí rí mâ ĩzã ẹ̃cị̃ má ní lẽé mụzú rĩ gé. ⁷Á lẽ ku má ní mụzú ĩmi ndrezú sâŋá be mãdã koro agazú agaga. Á ꞌbã ẹ́sị́, úmvúlésĩ ma ĩgõ ímụ́ ĩmi vúgá ꞌdĩlé rá, ma ímụ́ adri sâ be ãco, Úpí lẽ dõ rá. ⁸Á lẽ adrií Ẽfésõ gá nõgó cĩmgbá cazú Ụ́ꞌdụ́ Pẽnĩtĩkósĩtã vé rĩ gé,16:8 Ụ́ꞌdụ́ Pẽnĩtĩkósĩtã vé rĩ: Ụ́ꞌdụ́ Múngú ní Ẹlịzú Jó rĩ pi tị gé sĩ rĩ kã mụụ́ caá ụ́ꞌdụ́ pụ̃kụ́ tọ̃wụ́, vụ́drị̃ ni gé, Ụ́ꞌdụ́ Pẽnĩtĩkósĩtã vé rĩ ní ícázú. Ụ́ꞌdụ́ ꞌdãri gé, Yãhụ́dị̃ rĩ pi ri ãnyãngã ĩ ní ĩkũnãá ĩvé ọ́mvụ́ agá rĩ pi íjị́ Yẹ̃rụ́sãlémã gá sẽ Múngú ní, ãzini kộpi ri ụ́ꞌdụ́ Múngú ní tãị́mbị́ sẽzú Mósẽ ní Írã Sĩnáyĩ vé rĩ drị̃gé ꞌdãri vé tã ígá. Kũrĩsĩtĩyánĩ rĩ pi ri ụ́ꞌdụ́ ĩ ní Índrí Uletere rĩ ĩpẽzú ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ásúzú Ụ́ꞌdụ́ Pẽnĩtĩkósĩtã vé rĩ gé ꞌdãri vé tã ígá. ꞌÍ lã Kãlãfe 28:26-31; Ẹ̃zị́ 2:1-4.⁹ãꞌdiãtãsĩyã ĩri drị̃lé múké má ní ẹ̃zị́ ngazú nõgó, ꞌbo ꞌbá kárákará lẽkí ẹ̃zị́ má ní ngaá rĩ ku.

¹⁰Tĩmõtéyõ ca dõ ĩmi vúgá ꞌdĩlé gí, lẽ ĩmi ẽ ẹ́ꞌyị́kí ĩri múké. Ĩri ri ẹ̃zị́ Úpí vé rĩ nga sụ̃ má ní ngaá rĩ tị́nị. ¹¹Lẽ ꞌbá ãzi ã gã ĩri ku. Lẽ ĩmi ĩpẽkí ĩri ĩgõó má vúgá nõlé tãkíri sĩ. Á lẽ ẽ ímụ́ má vúgá nõlé ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ã ụrụkọꞌbée be.

¹²Má ụ̃ꞌbị̃ ũkpõ sĩ, á ꞌyo ꞌbá ẹ́drị́pị Ãpólõ ní, lẽ kộpi ã mụkí ĩmi ndreé ꞌbá Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí rĩ pi ã ụrụkọꞌbée be. Ẹ́sị́ ni ãꞌyĩ drĩ mụụ́ sâ nõri sĩ kuyé, ꞌbo ĩri úmvúlésĩ mụ ĩmi ndre rá.

Páũlũ vé átángá ã ụ̃dụ̃

¹³Lẽ ĩmi adrikí mị be kọwụ, ĩmi tukí pá tị́tị́ ĩmivé ẹ̃ꞌyị̃ngárá agá, ĩmi adrikí ụ̃rị̃ ãkó, ĩmi adrikí ũkpó ũkpó. ¹⁴Tã ãrẽvú céré, lẽ ĩmi ꞌokí lẽngárá sĩ.

¹⁵Ĩmi nị̃kí rá Sẽtẽfãnásĩ pi ívé ꞌbá ꞌbẹ̃tị́ ãsámvú gé rĩ pi be, kộpi íꞌdókí ẹ́sị́ újá drị̃drị̃ ãngũ Ãkáyã vé rĩ agá ꞌdãlé nĩ, kộpi ngakí ẹ̃zị́ ꞌbá Múngú vé rĩ pi ní ẹ́sị́ be céré. Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị, á lẽ lũú ĩmi ní ꞌdíni, ¹⁶lẽ ĩmi ị̃njị̃kí ꞌbá drị̃koma rú sụ̃ Sẽtẽfãnásĩ pi tị́nị rĩ pi ị̃njị̃njị̃, ãzini lẽ ĩmi ị̃njị̃kí ꞌbá ụrụkọ ẹ̃zị́ ngaꞌbée ũkpõ sĩ ĩmi be trụ́ rĩ pi ị̃njị̃njị̃. ¹⁷Ma ãyĩkõ sĩ Sẽtẽfãnásĩ vé ícángárá sĩ, Põrũtũnátõ vé ícángárá sĩ, ãzini Ãkãyíkõ vé ícángárá sĩ, ãꞌdiãtãsĩyã kộpi kokí mâ ĩzã sụ̃ ĩmi ní koó rĩ tị́nị. ¹⁸Kộpi sẽkí mâ ẹ́sị́ ị́sụ́ ãyĩkõ rá, sụ̃ kộpi ní sẽé ĩmî ẹ́sị́ ní ãyĩkõ ị́sụ́ rĩ tị́nị. ꞌBá ꞌdíni ꞌdĩꞌbée, lẽ ĩmi ị̃njị̃kí kộpi ị̃njị̃njị̃.

¹⁹ꞌBá kãnísã vé ãngũ Ẹ́zị̃yã vé rĩ agá rĩ pi sẽkí ĩmi ní mõdó. Ákúwílã pi Pĩrĩsílã be, ꞌbá ĩ úmúꞌbá Múngú ri zịꞌbá kộpivé ꞌbẹ̃tị́ ãsámvú gé rĩ pi be, sẽkí ĩmi ní mõdó Úpí Yẹ́sụ̃ ã rụ́ sĩ. ²⁰Má ẹ́drị́pị́ị má ọ́mvụ́pị́ị adriꞌbée nõgó rĩ pi, sẽkí céré ĩmi ní mõdó. Lẽ ꞌbá ãlu ãlu ã uꞌde ọ́gụ́pị ri ẹzịị́ bẹ̃drị̃ sĩ.

²¹Ma Páũlũ ꞌi, á sĩ mõdó ꞌdĩri sẽé ĩmi ní mâ drị́ sĩ.

²²ꞌBá rĩ lẽ dõ Úpí ri ku, ĩ ĩri tri rá. Úpí, mí ímụ́ mbẽlẽ!

²³Ẹ́sị́ múké Úpí Yẹ́sụ̃ vé rĩ ã adri ĩmi be.

²⁴Ĩmi Kúrísítõ Yẹ́sụ̃ ri ẹ̃ꞌyị̃ꞌbá gí ꞌdĩꞌbée, á lẽ ĩmi céré lẽlẽ.