MARAKA
11 xibaru Dimanŋo damuto fele, men be Ala Dinxe Isa Kirisita la kuwo fola. 2 A be safenin kila Esayi la kitaabo xono Isa la kuwo to xo: Ala xo: «Ń fele ń na kiladinŋo kila í ɲa, xa í la silo toben. 3 Moxo do fetenxanŋo si bo wulo xono x’a fo xo: Alu Marigi la silo toben, x’a la sila mesenŋolu latilin.» 4 Wo ɲa ma, Batiselila Yaya x’é yita wulo xono. A tun be batiselo kela anin xa moxolu waaju xo i x’e xodi i la junubolu la, xa batise, nin i la junubolu si yaafa. 5 Yude maro moxolu nin Yerusaleme gallo moxolu bee tunnu be nala a ma. I tunnu b’e loxan i la junubolu la. A tun be wolu batisela Yuruden bajiyo to. 6 Ɲogomati doroko le tun be Yaya xanna, a la tetositilanŋo tun mu gulo le ti. A la domolo tun mu tonŋo nin wulaxonoliyo le ti. 7 A la waajulixanŋo tun mu ɲin ne ti xo: «Do be nanin nte xo, wo barako xa bun nte ti. Haali xa ń jimi x’a la samatolu julo firin, nte nin wo man xan. 8 Nte x’alu batise jiyo la; ate ken be alu batisela Ni Senunŋo le la.» 9 Lun do, Isa nata xa bo Galile gallo do to xo Nasareti. Yaya x’a batise Yuruden bajiyo to. 10 Isa yeleto bajiyo to, a xa sanxulo je dayelela, xa Ni Senunŋo jigito je a xan í xo jenetubanŋo. 11 Xumaxanŋo do bota sanŋo to xo: «Í mu ń Dinxe baato le ti; í la kuwo xa di bete nte ɲen.» 12 Wo no bee to, Ni Senunŋo xa Isa lataxa wulo xono. 13 A xa tan naani tili ke wulo xono. Wo waxato, Sentane x’a xotobo. A tun be wulaxonosubolu to. Melekiyo tunnu b’a maakuwolu ɲiɲala. 14 Yaya bulaninŋo xo kaso la, Isa nata Galile xa Ala la xibaru Dimanŋo waaju. 15 A tun b’a fola xo: «Waxato dafata; Ala la Mansaya x’é sutiya. Alu tuubi, xa la Xibaru Dimanŋo la.» 16 Isa tun b’é taxamala Galile dalaba senbo fe; wo to, a xa Simon nin a doxoxe Andere je. I tunnu be jalafilo la dalaba to, bawo molila le tunnu mu. 17 Isa xo i ɲen xo: «Alu a lo ń nofe; ń si alu ke moxoŋininnalu ti.» 18 Wo no bee to, i x’e la jalalu bula, x’a lo a nofe. 19 Isa taxata ɲa dondin tumo men, a xa Yaxuba nin a doxoxe Yaya je. Sebede dinŋo le mu wolu ti. I tunnu be siginin i la xulunŋo xono, x’e la jalalu toben. 20 Wo no bee to, Isa x’e kili. I x’e fa Sebede nin baaradinŋolu tu xulunŋo xono, x’a lo Isa nofe. 21 Isa nin a la xarandinŋolu taxata Kaperenahun gallo to. Yahudiyalu la tofoɲolunŋo, a dunta Alabatusuwo xono xa moxolu laxaran. 22 A la xaranŋo x’e dabaro ban, bawo ate tun nte i laxaranna í xo sariya karanmoxolu; katugala barako tun be ate la xaranŋo le to. 23 Wo waxato fan, xe jinneto do tun be i la Alabatusuwo xono. Wo fetenta xo: 24 «Nasareti Isa, mun x’é si n ma? Í nata n halagi le ba? Ń x’a lon pere xo í mu Ala la Senumanŋo le ti.» 25 Isa x’a madigaamu xo: «A sukki a la, í xa bo ɲin xe in to.» 26 Jinno xa xe gijigiji, x’a gijigiji xa feten, wo xo, a woman in bota a to. 27 Moxolu bee dabaro banta. I tunnu be i ɲoxo ŋininxala xo: «Mun ku mu ɲin ti? Ɲin mu xaran kuta ti de! Barako b’a to! A be yanmaruya dila haali jinnolu ma, wolu si a xumaxanŋo labatu.» 28 Wo no bee to, Isa toxo bota Galile maro bee xono. 29 Isa boninma Alabatusuwo xono, a nin Yaxuba nin Yaya taxata Simon nin Andere la luwo ma. 30 Wo x’a tara Simon bitanmusu be lanin, xando b’a la. Isa nata doron, i x’a fo a ɲen. 31 A sita a ma, x’a muta a bulo ma, x’a lawuli. Xando fatata a ma. A wulita x’e la haajolu ke. 32 Suwo kuta tumo men, tilo boyo xo, i nata jangarutolu nin jinnetolu bee ti Isa bata. 33 Gallo moxo bee kamarita a la da la. 34 Isa xa moxo kiika kendeya, jangaru sifa kiika be mennu la. A xa jinne kiika xoyi. A man son jinnolu xa xuma; bawo wolu x’a lon a mu men ti. 35 Wo lun do saxufoloba ma, jannin keneya xa bo, Isa wulita xa taxa wulo xono, xa Ala matara. 36 Simon nin a kafuɲoxolu taxata a ŋinin. 37 I x’a je tumo men, i xo a ɲen xo: «Moxo bee be í ŋininna.» 38 Isa xo i ɲen xo: «Alan xa taxa senbetogallo dulu to. Ń xa xan xa wo dulu waaju, bawo ń nata wo le xanma.» 39 A taxata Galile maro dula bee, xa waajulo ke i la Alabatusuwolu xono, xa jinnolu xoyi xa bo moxolu to. 40 Bagito do x’é sodun Isa la, x’é ɲongi a xoto, x’é maxasi a ɲen. A xo: «Nin a xa di í ɲen, í si sin no xa nte kendeya, anin xa ń senuya.» 41 A hinno xa Isa muta; a woman in x’a bulo tosaba, x’é maxa a la. A xo: «A diyata ń ɲen, senuya!» 42 Wo no bee to, bago x’a bula, a senuyata. 43 Wo xo, Isa x’a bula xa taxa, xa kankeri xolenŋo la a ɲen. 44 A xo: «Í xana fen fo moxo si ɲen, bari taxa í yita sadaxalasibaxo la. Kila Musa xa sadaxo men yanmaruya, wo bo, men s’a yita i la xo í senuyata.» 45 Bari xe in taxata doron, a xa wo laxali. Wo xanma, Isa tun me dun no gallu to tugun, moxolu bee ɲa x’a je. A tun be tula wulo xono. Moxolu si bo dula bee, xa taxa a tara non.
21 Tili dantalu tanbita. Wo xo, Isa taxata Kaperenahun tugun. Moxolu x’a me xo a be luwo ma. 2 Jamaba kamarita je fo lodula korita sotola luda la. A woman in x’e waaju. 3 Dolu nin xe muruxunte do nata a bata, a be moxo naani bulu. 4 Bari i tunnu me a lasi no Isa ma jama kun. I woman innu yeleta bilo kun, x’a kunte dula do wutu x’a ben Isa ma. I xa xe muruxunte nin a la laranŋo lajigi wo dula fe. 5 Isa xa wo moxolu la lannaya je tumo men, a xo xe muruxunte ɲen xo: «Ń din, í la junubolu yaafata.» 6 Sariya karanmoxo men tunnu sigininŋo be non, wolu x’a fo i xonoto xo: 7 «Mun na ɲin xe in be xumala ten, xa Ala toxo tiɲa? Jon si junubolu yaafa no nin Ala kilin nte?» 8 Isa x’e la miiriya lon wo no bee to, a woman in xo i ɲen xo: «Mun na alu be ɲin miiriya in tala alu jusukunŋo la? 9 X’a fo muruxunte ɲen xo: “Í la junubolu yaafata,” walla: “Wuli, í x’é la laranŋo ta, x’é taxama.” Wo xuma fulo to joman fo xa di? 10 Bari ń b’a fe le alu x’a lon xo sinŋo be Moxo Dinxe ɲen xa junubolu yaafa duguxulo xan». Wo to, a xo muruxunte ɲen xo: 11 «Ń x’é yanmaru, wuli, í x’é la laranŋo ta, xa taxa í bata!» 12 Wo no bee to, a wulita x’a la laranŋo ta, xa bo bee ɲala. Wo xa moxo bee dabaro ban, x’e bula barako bulala Ala ɲen. I xo: «Ntelu man ɲin ɲoxon je abada.» 13 Isa x’é koppa xa taxa dalaba da la tugun. Jamaba tunnu be nala a bata, a si wolu laxaran. 14 A tanbito xa Alife dinxe Lewi je siginin sagallemutadula. Isa xo a ɲen xo: «A lo ń nofe.» A wulita x’a lo a nofe. 15 Xa Isa tu domolo la Lewi bata, sagallemutala kiika nin kujaxukela xotelu nata kafu a nin a la xarandinŋolu ma, xa domolo ke. Bawo wo moxo sifa tunnu xa sa a nofe. 16 Farisiyalu la sariya karanmoxo dolu xa Isa nin sagallemutalalu nin kujaxukelalu je domolo la tumo men, i xo Isa la xarandinŋolu ɲen xo: «Mun na a be sonna a nin sagallemutalalu nin kujaxukelalu xa domolo ke i ɲoxo fe?» 17 Isa xa wo me tumo men, a x’e jaabi xo: «Moxo kendolu maaku nte dogotooro la; jangaruto lelu maakuwo b’a la. Moxo mennu be i fannu jaatenin moxo tilinninŋolu ti, nte man na wolu kili, nte nata junubeto lelu kili, x’e kisi.» 18 Batiselila Yaya la xarandinŋolu nin Farisiyalu tunnu be sunna. Moxo dolu nata Isa ŋininxa xo: «Batiselila Yaya la xarandinŋolu nin Farisiyalu talu be sunna; mun na ite la xarandinŋolu nte sunna?» 19 Isa x’e jaabi xo: «Maaɲoxe toɲoxolu si sun no ba x’e nin maaɲoxe tu i ɲoxo fe? Abada, wo me ke no. X’e tu i ɲoxo fe, i me sun. 20 Bari lunŋo si na, maaɲoxe si buusi i la; wo lunŋo, i si sun.» 21 Isa xo du xo: «Moxo si me faanuxono kuto betere faanu xoto ma. Nin wo keta, wo kuto si xotomanŋo saba, x’a fara fo faraɲa jaxu. 22 Moxo me dolo kuto ke sumalle xotolu to. Nin wo keta, dolo kumuto si sumallolu te; bono si ke dolo nin sumallolu bee to. Dolo kuto kedula mu sumalle kuto lelu ti.» 23 Tofoɲolunŋo do, Isa xa alixaamafuuto dolu tofara. A la xarandinŋolu xa silasenbetokunŋo dolu tege. 24 Wo to, Farisiyalu xo Isa ɲen xo: «A fele, men nte dagenin tofoɲolunŋo, mun na i be wo kela?» 25 Isa x’e jaabi xo: «Wo tumo, Dawuda xa men ke folofolo, alu bada man wo xaran ba, tumo men, xonxo x’a nin a nofemoxolu muta, x’a tara domolifen tun nte i bulu? 26 Xonxo x’a nin a nofemoxolu muta tumo men, a dunta Ala la bunŋo xono, sadaxalasibaxa kuntigiba Abiyatari tilo. Buuro mennu be dila Ala ma sadaxo ti, a xa wolu do domo, xa do di a nofemoxo dulu ma. Wolu domo be dagenin sadaxalasibaxolu doron nelu ma.» 27 Wo xo, a xo i ɲen xo: «Tofoɲolunŋo keta moxo le ɲen; bari moxo man ke tofoɲolunŋo ɲen. 28 Wo xanma, tofoɲolunŋo fan tigo mu Moxo Dinxe le ti.»
31 Lun do, Isa dunta Alabatusuwo xono tugun. Xe do tun be je, a bulo be sanin. 2 Moxo mennu be je, wolu tunnu be Isa korosinin. Nin a xa wo xe kendeya tofoɲolunŋo, i si a jalagi. 3 Isa xo xe bulu saninŋo ɲen xo: «Wuli, í x’é lo jama temo to.» 4 A xo a korosibaxolu ɲen xo: «A be dagenin tofoɲolunŋo xa ɲuma le ke ba, walla jaxumanŋo? Xa moxo kisi walla x’a faxa?» Bari moxo man soto x’a jaabi. 5 Isa ɲatosiisininŋo i la sondonmexoleya bulu, a diminta, x’a ɲa laxalan i to. A xo xe ɲen xo: «Í bulo tosaba!» A x’a bulo tosaba. A woman in bulo kendeyata. 6 Wo keninma, Farisiyalu bota Alabatusuwo xono. Wo no bee to, i nin Herode la moxolu x’e ɲoxo je Isa faxaɲa xan. 7 Isa nin a la xarandinŋolu bota non, xa taxa Galile dalaba da la. Jamaba x’a lo a nofe, xa bo Galile nin Yude marolu to, 8 anin Yerusaleme nin Idume nin jamano mennu be Yuruden ba xofe, nin Tire nin Sidon gallolu lamininŋo to. Wo moxo bee nata Isa ma, bawo i x’a la kawakuwolu xibaro me. 9 Isa xo a la xarandinŋolu ɲen xo i xa xulunŋo do bula a ɲen, walasa jama xana a degu. 10 Jangarutolu bee gidita a xan, xo i b’e maxala a la; katugala a tun be moxo kiika kendeyala. 11 Nin jinnetolu x’a je, i s’i boyi a xoto, xa feten xo: «Í mu Ala Dinxe le ti.» 12 Bari a x’a xoleya bete i ma, xo i xana a tu, moxolu xa ate lon. 13 Wo xo, Isa yeleta kuro to, x’a sagolamoxolu kili. Wolu yeleta a bata je. 14 A xa tan nin fula sugandi i to, mennu si tu a nofe, anin xa taxa waajulo ke. 15 A xa sinŋo di i ma, xa jinnolu xoyi, xa bo moxolu to. 16 A xa tan nin fulo mennu sugandi, wolu fele: Simon, a xa wo kili xo Piyere. 17 Sebede dinxelu: Yaxuba nin a doxoxe Yaya. A xa wolu kili xo Bowaneregesi. Wo xoto xo: I juso xa fati í xo sanjifetenŋo. 18 Andere, Filipe, Baratelemi, Macu, Tomasi, Alife dinxe Yaxuba, Tade, Simon Seloti, 19 anin Yudasi Isikariyoti, men xa Isa janfa. 20 Isa nata luwo ma; jamaba kamarita a ma tugun, fo a nin a la xarandinŋolu korita domoli ɲasotola. 21 A la lumamoxolu xa wo me tumo men, wolu nata xo i b’a mutala. Katugala i xo xo a hakilo bota a no to. 22 Sariya karanmoxo mennu bota Yerusaleme, wolu x’a fo Isa ɲen xo Bilisa b’a to, xo a be jinnolu xoyila xa bo moxolu to jinnolu la kuntigo le barako la. 23 Isa xa wolu kili xa taliyo la i ɲen, a xo: «Sentane si Sentane xoyi ɲa di? 24 Nin mansaya do boxo kilinŋo wulita a boxo do xanma, wo mansaya si te. 25 Nin luwo do boxo kilinŋo wulita a boxo do xanma, wo luwo si te. 26 Nin Sentane be a fan kelela, anin nin a wulita a fan xanma, a la mansaya me tu siginin, bari a si ban. 27 «Moxo si me a no xa dun xe barakema la luwo xono, x’a bulufenŋolu bee ko, x’a tara a man wo xe barakema siti folo. Nin a xa wo ke le mu, a si a la luwo te. 28 Tonɲa la, ń b’a fola alu ɲen xo moxolu la junubolu nin i la Ala toxotiɲakuwolu bee si yaafa. 29 Bari moxo men je Ni Senunŋo toxo tiɲa, Ala me yaafa wo ma abada. Wo junubo si tu a tigo xan kadawu.» 30 Isa xa wo xumo fo, bawo i xo le xo jinno b’a to. 31 Isa na nin a badinxelu nata x’e lo banto to, xa moxo bula xa taxa Isa kili. 32 Jama tun be siginin, x’a laminin. A fota a ɲen xo a na nin a badinxelu b’a maŋininxala banto to. 33 Isa x’e jaabi, a xo: «Jon mu nte na ti; jon nin jon mu nte badinxelu ti?» 34 Wo xo, a x’a lamininŋo moxolu mafele, a xo: «Nte na nin ń badinxe lelu fele. 35 Moxo men be Ala sago kela, wo le mu nte badinxe nin ń badinmuso nin ń na ti.»
41 Isa x’a damuta xa moxolu laxaran dalaba da la tugun. Jamaba kamarita je fo a dunta xulunŋo do xono x’é sigi. Xulunŋo tun be jiyo xan, jama tun be dalaba da la. 2 A x’e laxaran fen kiika la taliyolu to. A la laxaranno xono a x’a fo i ɲen xo: 3 «Alu ń name: Senekela do bota xa taxa sarilo ke. 4 X’a tu sarilo la, keso dolu butunta silasenbo fe. Xonolu nata wolu sokki. 5 Dolu butunta kurumadulalu, banxuba nte dula mennu. Wolu falinta tariya, katugala i man bula banxuba to. 6 Tilo xuniyata tumo men, wolu fasanfasanta, xa ja lillintanɲa bulu. 7 Keso dolu butunta ŋaninŋolu to, ŋaninŋolu bunɲata xa wolu muta, fo i korita wulula. 8 Keso dolu butunta duguxulu beto to; wolu falinta, xa janɲa, xa wulu. Kunŋo dolu xa tan saba kese ke, dolu xa tan wooro ke, dolu xa keme ke.» 9 Wo xo, Isa xo: «Tulo be men ma xa lamelo ke, wo xa lamelo ke!» 10 Isa x’e soobo jama la waxato men, a senbetomoxolu nin a la xarandin tan nin fulo x’a ŋininxa taliyolu xoto la. 11 A x’e jaabi xo: «Lonŋo dita ate lelu ma, xa Ala la Mansaya gullo soto. Bari moxo tolu, fen bee be fola wolu ɲen taliyo le to, 12 walasa: “i felelito xana jeli ke, i lamelito xana fen faamu; i xana taxa tuubi, xa Ala la yaafo soto.” » 13 Wo xo, Isa xo i ɲen xo: «Alu man ɲin tali in xoto lon ba? Alu dunnu si tali tolu xoto lon ɲa di?» 14 A xo: «Senekela, wo be le í xo moxo men be Ala la xumo sarila. 15 Keso mennu butunta silasenbo fe, wo xoto fele: Moxo do lelu mu, mennu xa Ala la xumo lame, bari wo no bee to Sentane si na wolu ma, xa xumo bo i xono. 16 Wo ɲa ma, kurumadulalu keta moxo do lelu ti, nin wolu xa Ala la xumo lame, wo no bee to, i s’a muta, xa ɲaɲa a la. 17 Bari wo xumo me me i xono, bawo lilli nte i xoto. I la lannaya mu waxatindin ne ti. Nin xoleya nata i ma, walla nin i xa tooro soto Ala la xumo nofe doron, i si lannaya bula. 18 Ŋanintotalu, wolu mu moxo do lelu ti, mennu xa Ala la xumo lame, 19 bari duniya to hanmekuwolu anin naafulo jarabo si i soto. Fenŋo bee loxo s’i muta. Wo si ke sabaabu ti, xa Ala la xumo naxasi, fo a me nafa dun. 20 Bari keso mennu butunta duguxulu beto to, wolu mu moxo do lelu ti, mennu be Ala la xumo lamela, x’a muta, xa dinŋo ke í xo lanfenŋo. Kunŋo dolu xa kese tan saba ke, dolu tan wooro, dolu keme.» 21 Wo xo, Isa xo i ɲen tugun xo: «Jon si lanpo lamana xa miranŋo do labuti a kunna, walla x’a sigi bariyo xoto? I me a sigi a sigilanŋo le xan ba? 22 Bawo fusi nte gullo to nin a me wunjan. Fusi nte dugunin nin a me bo keno xan. 23 Tulu be men ma xa lamelo ke, wo xa lamelo ke.» 24 Isa xo i ɲen tugun xo: «Alu be men mela, alu i hakilo tu wo la. Alu be tolu ta sumanna sumannilanŋo men na, alu ta si suman wo la, anin, do si kafu alu ta ma. 25 Bawo fen be men bulu, do si di wo ma; bari fen nte men bulu, haali dondinŋo men b’a bulu, wo si muta a la.» 26 Isa xo tugun xo: «Ala la Mansaya be le í xo xe do, men xa lannifenŋo do bula duguxulo xoto. 27 A be sinnoxola, xa wuli: Su fara tili xan, wo lannifenŋo si falin, xa bunɲa, x’a tara ate man wo ɲa lon. 28 Duguxulo fan folo si lannifenŋo lafalin, wo xo, a si kunŋo wulu, kunŋo si kese, xa mo. 29 Nin a mota, senekela si woroto ta, x’a xa, katugala senefennadara sita.» 30 Isa xo tugun xo: «Alan si Ala la Mansaya la mun ma? N si a ɲa fo tali joman to? 31 A be le í xo mutaradekeso. Nin í be a lanna, a le xa doxo duniya lannifenŋolu bee ti. 32 Bari a lanŋo xo, a si bo, xa bunɲa xa tanbi naaxoxonofenŋolu bee xan. A bulolu si bunɲa, fo xonolu si ɲaxanŋolu la a bulolu dubenŋo la.» 33 Isa xa moxolu laxaran wo ɲoxon tali kiika to. A x’e laxaran taliyolu to, i si mennu faamu. 34 A tun me fusi fo i ɲen nin taliyolu to nte. Bari nin a nin a la xarandinŋolu fereta, a si wo taliyolu xoto fo wolu ɲen. 35 Wo lunŋo wura la, Isa xo a la xarandinŋolu ɲen xo: «Alan xa taxa dalaba boxo do.» 36 Xarandinŋolu bota jama to; Isa tun be xulunŋo men xono, i nin a taxata wo xulunŋo xono. I nin xulunŋo do xotelu taxata i ɲoxo la. 37 I taxato, foɲoba wulita, fanfe xa jiyo ke xulunŋo xono, fo a taran si dun. 38 Wo x’a tara Isa be kunxotodunnin xulunŋo xumafanŋo la, a be sinnoxonin. I x’a lakuni, x’a fo a ɲen xo: «Karanmoxo, n je tu jiyo to de! Í la ku nte wo to ba?» 39 A wulita xa xuma xolen foɲo ɲen, x’a fo jiyo ɲen xo: «Sabari, í x’é mala.» Foɲo lota; jiyo x’é mala lep. 40 Isa xo i ɲen xo: «Mun na alu be silala ten; haalibi alu man la nte la ba?» 41 I silata fo xa xotobo. I xo i ɲoxo ɲen xo: «Ɲin xe in dun mu jon ti, nin haali foɲo nin jiyo b’a xumaxanŋo labatula?»
51 Isa nin a la xarandinŋolu sita dalaba boxo do, Gadarangolu la jamano xan. 2 A jigita xa bo xulunŋo xono doron, xe jinneto do bota xaburufe to, x’a kunben. 3 Wo daaxadula tun mu xaburufe to le ti; moxo si tun me a siti no, haali nin a keta negejoloxo le ti. 4 Bawo nego tun keta a la xotonin; anin a tun sitita joloxolu la. Bari a xa wo joloxolu totege, xa nego tokutun. Moxo si tun me a masinsin no. 5 Su fara tili xan, a tun be xaburufe nin kuro lelu to, xa feten, x’a fan joogi kurolu la. 6 A xa Isa je dulajanŋo tumo men, a x’é bori, xa ben a ma, x’é ɲongi a xoto. 7 A kuleta xo: «Ala Xototaninba Dinxe Isa, mun x’é si ń ma? Ń b’é tarala, a ke Ala ɲen í xana ń tooro.» 8 A xa wo fo, bawo Isa tun xo: «Jinno, bo ɲin xe in to.» 9 Isa x’a ŋininxa xo: «Í toxondi?» A x’a jaabi xo: «Ń toxo xo Jamaba; bawo n kiika le mu.» 10 A xa Isa matara ɲa bee do ma, xo a xana jinnolu xoyi x’e labo wo jamano xono. 11 Wo x’a tara legooreba tun be domolo la kuru senbo to non. 12 Jinnolu xa Isa matara, xo a x’e bula i xa dun wo lelu to. 13 Isa x’e yanmaru wo kela. Wo keninma, jinnolu bota xe to, xa dun legoore in to. Legoore bee gidita x’e parati kurumalanŋo la, xa jigi dalaba to. Le in tunnu si wulu fula bo; i bee tuta dalaba to. 14 Lenegaanilalu x’e bori, xa taxa. Men keta, i xa wo laxali gallo nin senesuwolu la. Moxolu bota, xa taxa wo kuwo mafele. 15 I nata Isa bata, xa xe je, jinne kiika tun be men to, a be siginin, faanolu b’a ma, a hakilo dafaninŋo. Wo to, moxolu silata. 16 Mennu xa wo kuwolu bee je, wolu taxata wo laxali moxolu ɲen: Jinnolu bota xe to ɲa men, anin i taxata dun lelu to ɲa men. 17 Moxolu xa wo xumo me tumo men, i xa Isa matara xo a xa bo i la jamano xono. 18 Isa dunto xulunŋo xono, jinneto xoto x’a matara nin a si tu a bata. 19 Isa man son wo ma, bari a xo a ɲen xo: «Taxa í bata. Marigi xa men ke í ɲen, anin a hinnata í la ɲa men, í xa wo ɲalu fo í la moxolu ɲen.» 20 Wo to, xe taxata. Isa xa fen wo fen ke a ɲen, a xa wo laxali Dekapole maro xono. Moxo wo moxo x’a lame, wolu bee dabaro banta. 21 Isa xa dalaba tege tugun. A sita danŋo la tumo men, jamaba kamarita a ma je. 22 X’a tu non, Alabatusuwo kuntigo do nata. A toxo xo Jarusi. A xa Isa je tumo men, a x’é boyi a xoto, 23 x’a matara ɲa bee do ma xo: «Nte dinmusundinŋo be ŋinin xa sa. Í me na í bulo la a xan ba, nin a si kisi, xa nilamaya?» 24 Isa nin a taxata. Jamaba x’a lo a nofe fo i si a digi taxanin. 25 Wo x’a tara muso do be je, laada banbalo tun be wo la, kabirin san tan nin fula. 26 A toorota jaaralikela kiika bulu; a bota a kunfenŋo bee ti, bari a man fisiya. A la jangaro fan tun be jaxuyala le xa taxa a fe. 27 A xa Isa toxome tumo men, a nata dun a xo ma jama to, x’é maxa Isa la doroko la. 28 Bawo a tun be í son a xonoto xo: «Nin haali ń maxata a la doroko la, ń si kendeya.» 29 Wo no bee to, a la jelo lota. A x’a lon a balo to du, xo a la jangaro kendeyata. 30 Wo dula bee, Isa x’a lon a fan ma xo sinŋo do bota a to. A woman in x’é yelema jama to, x’a fo xo: «Jon x’é maxa nte la doroko la?» 31 A la xarandinŋolu xo: «Í ɲa be jama la í digila boxo bee! Í dun si a fo ɲa di xo jon maxata í la?» 32 Bari a tun be a senbo mafelela fo a si wo tigo je. 33 Muso silata fo a si jarajara; kuwo men keta a ɲen, a xa wo lon. A woman in nata í boyi Isa xoto xa tonɲa bee fo a ɲen. 34 Isa xo a ɲen xo: «Ń dinmusu, í la lannaya x’é kisi. Taxa heero to; í nin kendeya xa taxa.» 35 Xa Isa tu wo xumo la, moxo dolu nata xa bo Alabatusuwo kuntigo bata. I xo a ɲen xo: «Í dinmuso sata. Mun na í be karanmoxo segela tugun?» 36 Bari Isa man wo xumolu jaate; wo to, a xo Alabatusuwo kuntigo ɲen xo: «Í xana sila! Lannaya ke doron!» 37 A man son moxo xotelu x’a dandan non, fo Piyere nin Yaxuba anin Yaxuba doxoxe Yaya. 38 I sita Alabatusuwo kuntigo la luwo ma tumo men, Isa x’a je xo jama be sonxola. Kiika tun be xasila, xa xuure. 39 Isa dunta, a xo i ɲen xo: «Mun na alu be sonxola, xa xasi? Dindinŋo man sa. A be sinnoxonin ne.» 40 Bari, i jeleta a ma. Wo to, a x’e bee labo banto to, fo dindinŋo na nin a fa, anin a dandanɲoxolu. A dunta dindinŋo kunma. 41 A x’a muta a bulo ma, x’a fo a ɲen i la xanŋo to xo: «Talita kume». Wo xoto xo: «Dindinŋo, ń b’a fola í ɲen xo: Wuli!» 42 Wo no bee to, dindinŋo wulita, x’é taxama. Wo x’a tara a siyo tun be san tan nin fula la. Wo x’e dabaro ban bete. 43 Isa x’a fo, x’a xoleya bete i ma, xo i xana wo fo moxo ɲen. Wo xo, a xo i ɲen xo i xa domolo di xarafandin in ma.
61 Wo xo, Isa bota non, a nin a la xarandinŋolu taxata a fasuwo la. 2 Tofoɲolunŋo, Isa x’a damuta xa moxolu laxaran Alabatusuwo xono. A lamebaxolu kiika dabaro banta. Wolu tunnu be i son xo: «A xa ɲin ku innu bo dula joman? Mun hakilitigiya dita a ma ɲin ti? A be ɲin kawaku innu kela ɲa di? 3 Mariyama dinxe yirileesula nte ɲin ti ba? A badinxelu nte Yaxuba nin Sose nin Yude anin Simon ne ti ba? A badinmusolu nte n kun jan ba?» Wo kuwolu keta sabaabu ti i man la a la. 4 Isa xo i ɲen xo: «Kila me doxoya dula, nin a fasuwo la nte, anin a badinŋolu to, anin a la luwo ma.» 5 A man sin no xa kawaku xote ke non fo don doron, x’a bulolu la jangaruto dantalu xan, x’e kendeya. 6 I la lannayabaliya x’a dabaro ban. Isa taxata senbefegallolu bee to, xa moxolu laxaran. 7 Wo to, a x’a la xarandin tan nin fulo kili. A x’a damuta x’e fula fula ki, xa sinŋo di i ma jinnolu xan x’e xoyi. 8 A xa ɲin yanmaru innu di i ma xo: «Alu xana fusi ta taxamo xanma, fo guma kilin doron. Alu xana domolifen ta, walla fudo. Alu xana xaalisi bula i kun. 9 Alu samatolu dun, bari alu xana doroke fula ta.» 10 Isa xo i ɲen du xo: «Alu je jigi lu wo lu xono, alu tu non fo alu taxatumo xa si. 11 Nin dula do moxolu man alu jigiya, anin nin i man alu lame, alu bo non, x’alu sinnabanxo konkon je. Wo si ke lasobili ti i ɲen.» 12 Wo xo, xarandinŋolu taxata, xa waajulo ke xo moxo bee xa xan xa tuubi. 13 I xa jinnolu xoyi xa bo moxo kiika to, xa tulo mu jangaruto kiika ma, xa Ala matara i ɲen, x’e lakendeya. 14 Mansaxe Herode xa Isa toxo me, katugu a toxo bota dula bee. Dolu tunnu b’a fola xo: «Batiselila Yaya kunita xa bo furelu to. Wo le x’a tu, a si kawakuwolu ke no.» 15 Dolu xo: «Kila Eli le mu.» Do xote tunnu b’a fola xo: «Kila do le mu, men be í xo folo kilalu to kilin.» 16 Herode xa wo me tumo men, a xo: «Nte xa Yaya men kunŋo tege, wo le mu. A kunita xa bo furelu to.» 17 Awa, mansaxe Herode tun x’a latege xo Yaya xa muta, x’a siti, x’a bula kaso la. A xa wo ke Herodiya la kuwo le xanma. Herode tun x’a badinxe Filipe musu Herodiya muta a la. 18 Yaya tun x’a fo a ɲen xo: «A nte dagenin í ma, xa í badinxe musu ta x’a nilama tu.» 19 Wo xumo nofe, Herodiya diminta Yaya xanma; a tun b’a fe x’a faxa. 20 Bari a tun me wo no, katugu Herode tun be silala Yaya ɲa. A x’a lon xo Yaya mu moxo tilinninŋo nin moxo senunŋo le ti. A x’a lakanta. Nin a xa Yaya lame, tuma dolu, a hakilo si ɲaxami; haali wo, a lamelo tun xa di a ɲen. 21 Bari, lun benninŋo do nata Herodiya ɲen. Herode bangelunŋo sanyelemo do ma, a xa tulunba toben a la maro ɲamoxolu nin a la sorodasi kuntigolu nin Galile moxobalu ɲen. 22 I tunnu be bunŋo men xono, Herodiya dinmuso dunta non, x’é don. A la kuwo diyata Herode nin a domoliɲoxolu ɲen. Mansaxe xo xarafandinŋo ɲen xo: «Í be men fe, wo fo, ń si wo di í ma.» 23 A x’é xali xo: «Í be fen wo fen fe, wo fo, ń si wo di í ma; haali nin ń na mansaya boxo kilinŋo le mu.» 24 Xarafandin in bota, xa taxa a fo a na ɲen xo: «Ń xa mun fo?» A na x’a jaabi xo: «A fo xo í be Batiselila Yaya kunxulo le fe.» 25 A x’é koppa tariya xa dun mansaxe bata, x’a fo a ɲen xo: «Ń b’a fe í xa Batiselila Yaya kunxulo di ń ma miranŋo do la saasa.» 26 Mansaxe nitokuwata, bari a la xalixanŋo nin a domoliɲoxolu koso, a man son x’é ban wo ma. 27 Wo dula bee, a xa garado do ki, xo a xa na Batiselila Yaya kunxulo ti. Garado taxata Yaya kunxulo tege kasobunŋo xono. 28 A nata kunxulo di xarafandinŋo ma miranŋo do la. Wo du taxata a di a na ma. 29 Yaya la xarandinŋolu xa wo me tumo men, i nata a fure ta, x’a lasi. 30 Kiladinŋolu kamarita Isa ma tugun. I xa fen fen ke, anin i xa xaranŋo mennu ke, i xa wolu bee ɲa fo Isa ɲen. 31 Nabaxo nin taxabaxo tun xa sa, fo a nin a la xarandinŋolu korita domolo kela. Wo to, Isa xo i ɲen xo: «Alu na, alan doronnu xa taxa i danna wulo xono, walasa alu x’e tofoɲo.» 32 I dunta xulunŋo xono, xa taxa wulo xono, i danna. 33 Moxo kiika x’e taxato je, x’a lon xo i lelu mu. Moxolu bota i sinŋo la gallolu bee to, x’e saawa i taxadula. 34 Isa bota xulunŋo xono tumo men, a xa jamaba je. I hinno x’a muta, bawo i tunnu be í xo negaanila nte saaxo mennu ma. Wo to, a x’e laxaran fen kiika la. 35 Tilo jigininma, a la xarandinŋolu x’e sodun a la, i xo a ɲen xo: «N be wulo le xono, tilo dun jigita. 36 Jama labula walasa i xa taxa senesuwolu nin senbetogallolu to, nin i si domolifenŋo do san, x’a domo.» 37 Bari Isa x’e jaabi xo: «Alu fannu xa domolo di i ma!» I xo a ɲen xo: «Ntelu xa taxa deɲe xaaliso keme fula le san buuro la ba, xa wo di i ma i x’a domo?» 38 A x’e ŋininxa xo buurukun jelu b’e bulu, xo i xa taxa a mafele. I xa je mafele tumo men, i xo: «Buurukun luulu anin ɲegexala fula.» 39 Isa xa yanmaro di i ma xo i xa jama tala tala, x’e lasigi bin kerenŋo to. 40 I x’e sigi keme keme, tan luulu luulu. 41 Isa xa buurukun luulo anin ɲegexala fulo ta, x’a ɲa xotota sanŋo to, xa barako bula Ala ɲen, xa buurolu tokutun. Wo xo, a x’e di xarandinŋolu ma xo i x’e tala jama te. I xa ɲegexala fulo du tala jama bee te. 42 I bee xa domolo ke x’e fa. 43 Xarandinŋolu xa sinsi tan nin fula fa buuru tokutunŋolu nin ɲegetolu la. 44 Moxo haxxo men tun xa wo buurolu domo, wo mu wulu luulu xeba le ti. 45 Wo no bee to, Isa x’a la xarandinŋolu diyakuwa xo i xa dun xulunŋo xono, xa bula a ɲa, xa taxa dalaba boxo do, Betesayida gallo mafan, jannin a be jama labulala. 46 A nin i talata tumo men, a taxata kuro to, xa Ala matara. 47 Suwo kuta, x’a tara xulunŋo be dalaba temo to. Wo x’a tara Isa tun kilin be tinto la. 48 A x’a je xo jaxalo tun xa xole xarandinŋolu bulu, bawo i nin foɲo tun be benna. Saxuyelenda la, Isa tun be í taxamala dalaba xan, taxanin a la xarandinŋolu ma. A tun be ŋinin xa tanbi i la. 49 Xarandinŋolu x’a je í taxamala dalaba xan tumo men, a keta i ɲen xo fure do le x’é yita i la. I xuureta, 50 bawo i bee ɲa x’a je; i silata fo xa danmatanbi. Bari wo no bee to, Isa xumata i ɲen xo: «Alu i ja sigi, nte le mu. Alu xana sila!» 51 A dunta i kun xulunŋo xono; wo xo, foɲo lota. Xarandinŋolu feero nin i dabaro bee banta. 52 I tunnu man a lon haalibi, Isa mu moxo men ti. A xa kawakuwo men ke buuru kuwo to, i tunnu man wo faamu folo; bawo i jusukunŋo tun xa xole. 53 Isa nin a la xarandinŋolu xa dalaba tege, xa si tinto la, Genesareti jamano to, xa i la xulunŋo lo non. 54 Kabirin i bota xulunŋo xono, moxolu xa Isa mategeninŋo lon. 55 Moxolu xa jamano bee bori, xa ke a ma xa na jangarutolu nin i la laranŋolu ti, i je a toxome dula wo dula. 56 A taxata jan wo jan, gallundin nin galluba anin senesu, i xa jangarutolu lala beralu to. I x’a matara xo a x’é lo, wolu x’e maxa a la dorokebulo doron na. Moxo wo moxo x’é maxa a la, wolu bee kendeyata.
71 Sariya karanmoxo dolu bota Yerusaleme, i nin Farisiyalu x’e ɲoxo kamari Isa bata. 2 I x’a korosi, xo Isa la xarandinŋo dolu be domolo kela, x’a tara, i bulolu be noxonin, wo xoto, xo i man i bulolu ku í xo Yahudiyalu la laado x’a fo ɲa men. 3 Farisiyalu nin Yahudiyalu bee tunnu me domolo ke nin i man i bulolu ku bete, í xo i la moxobalu la laado x’a fo ɲa men. 4 Nin i bota saxa to, i me domolo ke, fo i x’e maku folo. Laada kiika xote tunnu b’e bulu i be mennu kela: Jitafe tokuwolu nin daxa tokuwolu nin mirantokuwolu, mennu be daranin silo la, anin xaraxa kuwolu. 5 Farisiyalu nin sariya karanmoxolu xa Isa ŋininxa xo: «Mun na í la xarandinŋolu nte moxobalu la laadolu latimmela? Mun na i bulolu noxoninŋo be domolo kela?» 6 Isa x’e jaabi xo: «Kila Esayi xa kilaya men ke alu la kuwo to, xo alu mu fulankafo lelu ti, wo mu tonɲa le ti. A x’a safe xo Ala xo: “Ɲin moxo innu be nte bunɲala i da le to gansan, bari i jusukunŋo nin nte xa jan i ɲoxo la. 7 I be ń batula fu le. Katugu i be moxolu xaranna hadamadinŋolu la sariya daraninŋo lelu la.” 8 Alu xa Ala la sariya bula xa hadamadinŋolu la laadolu labatu.» 9 A xo i ɲen du xo: «Alu xa feere ke x’e ban Ala la sariya to, alu la laadolu ɲen. 10 Musa x’a fo xo: “Í na nin í fa bunɲa.” A xo du xo: “Moxo wo moxo je xuma jaxo fo a fa walla a na ma, wo tigo xa xan xa faxa.” 11 Bari atelu xo, xo nin men xo a fa ɲen walla a na ɲen xo: “Ń tun xa xan xa naafulo men di alu ma, wo keta koroban ti. Wo xoto: Ń x’a di Ala ma.” Alu xo, haali nin wo tigi man fusi di a fa ma, walla a na ma tugun, wo nte baasi ti. 12 Wo to, alu keta sabaabu ti, fo wo tigi me a fa walla a na deema tugun. 13 Wo ɲa ma, alu xa Ala la xumo ke fuwo ti alu la laadolu ɲen. Alu be wo kuwo ɲoxon kiika kela.» 14 Wo xo, Isa xa jama kamari a bata tugun. A xo: «Alu bee xa ń name, xa faamuyalo ke. 15 Moxo be fen wo fen domola, wo nte a noxola, bari men be bola moxo jusukunŋo la, wo le b’a noxola. [ 16 Nin tulo be moxo men ma xa lamelo ke, wo xa lamelo ke!]» 17 Isa bota jama to tumo men, xa dun luwo xono, a la xarandinŋolu x’a ŋininxa wo xumo xoto la. 18 A xo i ɲen xo: «Ate dulu, hakili nte alu la ba? Alu man a lon ba, xo fen wo fen be dunna moxo xono, xo wo nte a noxola? 19 Katugu men be dunna a xono, wo nte dunna a jusukunŋo la; a be taxala a xono le to, wo xo, a si bo a xofe.» Wo xumo xono, Isa x’a yita, xo domolifenŋo bee xa senu. 20 A xo: «Men be bola moxo xono, wo le b’a noxola. 21 Katugu moxo xono, a jusukunŋo la, miiriya jaxolu be je: Kunoxoninko, suuɲalo, moxofaxo, 22 fuyanɲa, wasabaliya, jaxuya, nanbaranteya, kuharamuninko, ɲangoya, toxotiɲalo, fanbunɲa, hakilintanɲa. 23 Ɲin fen laxasa innu bee le be bola moxo xono, x’a noxo.» 24 Isa bota non, xa taxa Tire lamininŋo to. A dunta luwo do ma; a tun nte a fe moxo x’a lon xo a be non. Bari a korita tula dugunin. 25 Muso do tun be non, jinne jangaro be a dinmuso la. A xa Isa toxo me tumo men, a nata í boyi a xoto. 26 Wo muso tun nte Yahudiya ti; a wuluta Sirofenisi jamano xan. A xa Isa matara xo a xa jinno xoyi, x’a labo a dinmuso to. 27 Isa xa ɲin sanda in fo a ɲen xo: «A tu folo, dindinŋolu xa domolo ke x’e fa; bawo a man ɲin xa dindinŋolu la domolo ta, x’a la wulundinŋolu xoto.» 28 Muso xo: «Marigi, wo mu tonɲa le ti, bari mennu be butunna dindinŋolu xoto, wulundinŋolu si wolu domo.» 29 Isa x’a jaabi xo: «Í la ɲin xuma in xanma, taxa: Jinno bota í dinmuso to.» 30 Muso x’é koppa a bata ma, x’a dinŋo tara lanin bariyo to: Wo x’a tara jinno bota a to. 31 Isa bota Tire jamano xan, xa tanbi Sidon gallo fe, xa Dekapole maro tokutun, xa na Galile dalaba da la. 32 I nata tuluxutiyo do ti a bata; a nenŋo du tun nte tofirinnin xumo to. I xa Isa matara xo nin a si a bulolu la a xan. 33 Isa x’a muta, a nin a xa taxa i danna, x’e tosoobo bete jama la, x’a buluxonondinŋolu sukki a tulolu la. A xa dajiyo maxa a nenŋo la, 34 wo xo, a x’a ɲalu xotota sanŋo to, xa nilakili kunba ke. A xo: «Efata.» Wo xoto xo: «Alu dayele.» 35 Wo no bee to, a tulolu dayeleta; a nenŋo tofirinta, a xumata a ɲa ma. 36 Isa x’a fo, x’a xoleya bete i ma, xo i xana wo fo moxo si ɲen. Bari wo bee xan, i x’a junjun dula bee to. 37 I tunnu dabaro banta fo xa danmatanbi. I xo: «A la ku keta bee xa bete; haali a be tuluxutiyo dulu tulolu dayelela, xa muumuwolu laxuma.»
81 Wo waxati kilinŋo, jamaba kamarita tugun. Domolifen tun nte i bulu. Wo to, Isa x’a la xarandinŋolu kili, a xo i ɲen xo: 2 «Ɲin moxo innu hinno be nte la. I tili sabo le mu bi ti, i be nte nofe, i man domoli ke. 3 Nin ń x’e domolibalo bula i xa taxa i bata, i si dasa silo to, bawo dolu bodula xa jan.» 4 A la xarandinŋolu x’a jaabi xo: «Alan si domolo bo min ɲin wula in xono, men si ɲinnu fa?» 5 Isa x’e ŋininxa xo: «Buurukun jelu be alu bulu?» I xo: «Woorowula.» 6 Wo keninma, a xa jama lasigi dugo ma. Wo xo, a xa buurukun woorowulo ta, xa barako bula Ala ɲen, xa buurolu kutun kutun, x’e di a la xarandinŋolu ma, x’e xa i tala jama te. Xarandinŋolu x’a ke ten. 7 Ɲege mesenŋolu do dulu tunnu b’e kun; Isa duwata wolu ma, wo xo, a xa wo dulu di, xarandinŋolu x’e tala jama te. 8 I xa domolo ke fo x’e fa. Xarandinŋolu xa sinsi woorowula fa a to la, i nin a xa taxa. 9 I moxo jaate tun be taxala wulu naani ɲoxon ma. Wo xo, Isa x’e labula. 10 Wo no bee to, a nin a la xarandinŋolu dunta xulunŋo xono, xa taxa Dalamanuta maro xan. 11 Lun do, Farisiyalu nata, i nin Isa xa ɲoxomasooso damuta. I tunnu b’a fe x’a xotobo. I xo a ɲen xo a xa taagumanseedo do di, men s’a yita xo a be bola Ala bata. 12 Isa xa nilakili kunba ke, a xo: «Mun na bi moxolu be taagumanseedo do ŋininna? Tonɲa la, ń b’a fola alu ɲen xo taagumanseede si me yita ɲin tili in moxolu la.» 13 Wo xo, a bota i bata, xa dun xulunŋo xono tugun, xa taxa dalaba jefen. 14 xarandinŋolu tunnu ŋinata i nin domolifen man dun xulunŋo xono, fo buurukun kilin doron. 15 Isa xa ɲin fo x’a xoleya bete i ma xo: «Alu i korosi Farisiyalu nin Herode la farinfuunulanŋo ma.» 16 Xarandinŋolu tunnu be xumala i ɲoxo te xo: «A xa wo fo le, bawo buuru nte n kun.» 17 Isa x’e la miiriya lon, a xo i ɲen xo: «Mun na alu be i miirila don ma xo buuru nte alu bulu? Haalibi, alu man hakili soto ba? Haalibi, alu man faamuyali ke ba? Alu jusukunŋo xa xole de! 18 Ɲa nte alu ma ba? Tulu nte alu ma ba? Alu hakili nte a la ba, 19 ń xa buurukun luulu kutun kutun wulu luulu moxo te lunŋo men, alu xa sinsi jelu fa wolu to la?» I x’a jaabi xo tan nin fula. 20 A xo du xo: «Ń xa buurukun woorowula kutun kutun wulu naani moxo te lunŋo men, alu xa sinsi jelu fa wolu to la?» I x’a jaabi xo woorowula. 21 A xo i ɲen xo: «Haalibi, alu man faamuyali ke ba?» 22 Wo xo, Isa nin a la xarandinŋolu taxata Betesayida; i sita non tumo men, moxolu nata fiyonto do ti Isa bata, x’a matara xo a x’é maxa a la. 23 A xa fiyonto muta a bulo ma, xa taxa a ti gallo xo ma. Wo xo, a xa dajiyo mu a ɲalu la, x’a bulolu buti a ɲa la. Wo xo, a x’e bo a la, x’a ŋininxa xo nin a ɲa be dula la. 24 Fiyonto x’a ɲalu yele, a xo: «Ń ɲa be moxolu la, bari i be le í xo yirolu b’e taxamala.» 25 Isa x’a bulolu buti a ɲa la tugun; a ɲa yeleta weren. A kendeyata; a be fenŋo bee jela a ɲa ma. 26 Isa x’a bula, a xa taxa a bata, x’a fo a ɲen xo a xana saagi gallo xono. 27 Isa nin a la xarandinŋolu taxata Sesare Filipe senbetogallolu to. X’e taxato tu, a xa xarandinŋolu ŋininxa xo: «Moxolu be mun fola ń na kuwo to?» 28 I x’a jaabi xo: «Dolu xo x’é mu Batiselila Yaya le ti, dolu xo kila Eli, dolu xo kilalu to do.» 29 A x’e ŋininxa xo: «Ate dunnu b’a fola xo ń mu jon ti?» Piyere x’a jaabi xo: «Í mu Kirisita le ti.» 30 Isa x’a xoleya bete i ma xo i xana wo fo moxo si ɲen. 31 Wo to, Isa x’a damuta x’a la xarandinŋolu laxaran. A xo i ɲen xo: «Waajibo le mu Moxo Dinxe xa tooro bete, anin xo moxobalu nin sadaxalasibaxa kuntigolu nin sariya karanmoxolu x’e ban a to. Anin du, xo a si faxa. Wo xo, tili saba, a si kuni.» 32 A xa wo xumo fo x’a laxoyiya i ma tumo men, Piyere taxata a ti senbo to, x’a laxosi. 33 Wo keninŋo, Isa x’é yelema x’a la xarandinŋolu mafele, xa Piyere madigaamu. A xo a ɲen xo: «Bo ń nofe, Sentane! Bawo í miiriyalu nte Ala la kuwolu xan, fo hadamadinŋolu talu.» 34 Wo xo, Isa xa jama nin a la xarandinŋolu kili. A xo i ɲen xo: «Nin do b’a fe x’a lo nte nofe, wo x’é ban a fan to, x’a fan gengenyiro ta, x’a lo ń nofe. 35 Moxo men je a fo, xo a b’a fan niyo lakisila, wo si bono a niyo to. Bari moxo men je bono a niyo to nte nin Xibaru Dimanŋo la kuwo xanma, wo tigo si a niyo lakisi. 36 Duniya bee soto si mun ɲan moxo ɲen, nin a si na bono a niyo to le? 37 Moxo si mun ke no x’a niyo kunbo? 38 Nin nte nin ń na xumolu je ke maluyaku ti moxo wo moxo bulu, bi moxo bannin junubekelalu innu to, wo tigo du si ke maluyaku ti Moxo Dinxe bulu, a je na a Fa la nooro to lun men, a nin meleke senumanŋolu.»
91 Isa xo i ɲen du xo: «Tonɲa la, nte b’a fola alu ɲen xo moxo dolu be jan, wolu me sa x’a tara i man Ala la Mansaya nin barako nato je.» 2 Wo xo tili wooro, Isa taxata Piyere nin Yaxuba nin Yaya ti i danna, kuru janba do sanŋo to. A sawuro mayelemata i ɲala je. 3 A la faanolu ŋelenxuta, xa xoyiya, moxo si nte duguxulo xan nin í si fen xoyiya no xa wo bo. 4 xarandinŋolu xa kila Eli nin kila Musa je. Wolu tunnu nin Isa be xumala. 5 Piyere xa xumo ta, a xo Isa ɲen xo: «Karanmoxo, alan be jan, wo xa ɲin. Alan xa tillisi saba lo, ite ta mu kilin ti, kila Musa ta kilin, kila Eli ta kilin.» 6 A tun man a lon a si men fo, bawo i tunnu silata fo xa danmatanbi. 7 Xabo do jigita i xan, x’e dugu. Xumaxanŋo do bota wo xabo to, x’a fo xo: «Ɲin mu ń Dinxe baato le ti. Alu a lame.» 8 Wo no bee to, xarandinŋolu x’e lamininŋo bee mafele, bari i man moxo xote je nin Isa kilin nte. 9 Xa i jigito tu kuro to, Isa x’a fo i ɲen, x’a xoleya bete i ma, xo i xa men je, i xana wo laxali moxo si ɲen, fo Moxo Dinxe xa kuni tumo men xa bo furelu to. 10 Xarandinŋolu xa wo xumo mara i xono, bari i tunnu be i ɲoxo ŋininxala xo: «Xa kuni xa bo furelu to, wo xoto si ke mun ti?» 11 I xa Isa ŋininxa xo: «Mun na sariya karanmoxolu b’a fola xo kila Eli xa xan xa na folo?» 12 A xo: «Tonɲa le mu, Eli xa xan xa na folo, xa fenŋo bee toben. Bari mun na Kitaabo x’a yita xo Moxo Dinxe si tooro bete, anin xo moxolu s’a doxoya? 13 Bari ń b’a fola alu ɲen xo: Eli nata xa ban, bari moxolu xa i sago bee ke a la, í xo Kitaabo x’a fo ɲa men.» 14 Isa nin wo xarandin sabo be sila xarandin tolu ma tumo men, i xa jamaba tara wolu bata. I nin sariya karanmoxolu be i ɲoxo soosola. 15 Jama xa Isa je tumo men, i dabaro banta, i xatita i ɲoxo to, x’e bori xa taxa a xonton. 16 A x’e ŋininxa xo i be i ɲoxo soosola mun ma. 17 Xe do x’é tu jama to x’a jaabi xo: «Karanmoxo, ń nata ń dinxe ti í bata. Jinno le b’a to, men b’a kela muumuwo ti. 18 Jinne in je wuli a la dula wo dula, a s’a ketu x’a fili dugo ma, xa fuuta labo a da la. A s’a bula datodomo la, x’a laja. Ń x’é la xarandinŋolu bula xa jinne in xoyi, bari i korita.» 19 Isa xo i ɲen xo: «Moxo lannayabalolu, nte si tu alu bata fo waxati joman? Nte si muɲa alu xoto fo waxati joman? Alu nin dindinŋo xa na.» 20 I nata a ti. Kabirin jinno xa Isa je, a xa dindinŋo gijigiji bete. Wo boyita dugo ma x’é birigintin, xa fuuta labo. 21 Isa xa dindinŋo fa ŋininxa xo: «Ɲin b’a la kabirin tuma joman?» A xo: «Kabirin a dindinŋo. 22 Tuma kiika, jinno s’a bula ta to, walla jiyo to, walasa a si sa ɲa men. Bari nin í si sin ku la, hinna ń na, í xa ń deema.» 23 Isa xo a ɲen xo: «Nin ń si sin! Nin moxo men xa lannaya ke, kuwo bee si ke wo ɲen.» 24 Wo no bee to, dindinŋo fa xo: «Ń xa lannaya ke. Ń deema, xa do kafu ń na lannaya ma.» 25 Isa xa jama je gidila nanin i ma doron, a xa jinno madigaamu. A xo: «Jinno, ite men xa ɲin dindin in ke tuluxutiyo anin muumuwo ti, nte b’a fola í ɲen xo: Bo a to, í xana dun a to bitugun!» 26 Jinno xuureta xa dindinŋo lajarajara bete, wo xo, xa bo a to. Dindinŋo keta í xo moxo saninŋo. Moxo kiika tun xo x’a sata. 27 Isa x’a muta a bulo ma, x’a lawuli. A wulita x’é lo. 28 Isa taxata luwo ma tumo men, xarandinŋolu x’a ŋininxa i danna xo: «Mun na ntelu korita ɲin jinne in xoyila?» 29 A xo i ɲen xo: «Ɲin jinne sifa in me xoyi no, nin Alamatara nte.» 30 Isa nin a la xarandinŋolu bota non, xa Galile maro tofara. Isa tun nte a fe moxo xa bo wo xalama. 31 Bawo a tun be a la xarandinŋolu xaranna, xo Moxo Dinxe be nala dunna moxolu bulu. I s’a faxa. Bari a sa tili sabo, a si kuni xa bo furelu to. 32 Bari i man wo xumo faamu. I tunnu be silanin xa Isa ŋininxa. 33 I sita Kaperenahun gallo to. I dunta bugo xono tumo men, Isa xa xarandinŋolu ŋininxa xo: «Alu tunnu be i ɲoxo soosola mun ma silo to?» 34 I bee x’e de, bawo x’e tu silo to, i tunnu be i ɲoxo soosola xo jon xa bun i bee ti. 35 Wo to, Isa x’é sigi, x’a la xarandin tan nin fulo kili, x’a fo i ɲen xo: «Nin do b’a fe xa ke ɲamoxo ti alu to, wo tigo xa ke alu bee xomoxo nin alu bee la baaradinŋo ti.» 36 Wo xo, a xa dindinŋo do muta, x’a lalo i temo to. A x’a ta x’a sexxu, x’a fo i ɲen xo: 37 «Moxo men je ɲin dindin in ɲoxon do mutakubete nte la kuwo la, wo xa nte fan ne mutakubete. Moxo men je nte mutakubete, wo man nte mutakubete, a xa ń Kibaxo le mutakubete.» 38 Yaya xo Isa ɲen xo: «Karanmoxo, n xa moxo do je, men tun be jinnolu ma x’e xoyi í toxo la. Ntelu xo a ɲen xo a xana wo ke, bawo a tun nte n na kafo xono.» 39 Isa xo: «Alu xana a bali xa wo ke, bawo moxo si me kawakuwo ke nte toxo la, xa ń toxojaxo fo wo no bee to. 40 Katugala men nte n jaxu ti, wo mu n ɲinŋo le ti. 41 Moxo wo moxo je jitafe ɲa kilin di alu ma, x’a la a xan xo alu mu Kirisita ta lelu ti, tonɲa la, ń b’a fola alu ɲen xo wo tigo me bono a la baraajo to.» 42 Isa xo i ɲen tugun xo: «Ɲin dindin in mennu xa lannaya ke nte la, moxo men je ke sabaabu ti, xa wolu to kilin na lannaya tiɲa, a tun xa fisa wo tigi ma, xa kuru belebeleba siti a xanŋo la, x’a fili xooxojiyo to. 43 Nin í bulo le be junubo lasila í ma, a tege; í bulu kilinma xa dun arajanna xono, wo xa fisa don ti, í nin í bulu fulo xa dun jahanaba ta sabalo to. [ 44 Non “tunbo me sa, a ta du me sa.”] 45 Nin í sinŋo le be junubo lasila í ma, a tege; í sin kilinma xa dun arajanna xono, wo xa fisa don ti, í nin í sin fulo xa fili jahanaba xono. [ 46 Non “tunbo me sa, a ta du me sa.”] 47 Nin í ɲakeso le be junubo lasila í ma, a woloxoti; í ɲa kilinma xa dun Ala la Mansaya xono, wo xa fisa don ti, í ɲa fulama xa fili jahanaba xono. 48 Non “tunbo me sa, a ta du me sa.” 49 Bawo ta si ke moxo bee la, x’a senuya í xo xooxo tun be kela xa sadaxolu bee senuya ɲa men. 50 «Xooxo mu fen ɲuma le ti; bari nin xooxo diya bota a la, alu si mun ke x’a ladiya tugun? Alu xooxo ke alu fannu to, anin heero xa ke alu nin i ɲoxo te.»
101 Isa nin a la xarandinŋolu bota non xa taxa Yude maro xan, Yuruden ba boxo do. Jama kamarita a bata tugun; a x’e laxaran í xo a dalita a kela ɲa men. 2 Farisiya dolu x’e sodun a la x’a xotobo. I x’a ŋininxa xo nin a be dagenin xeba ɲen, x’a musu futuwo sa. 3 A x’e jaabi xo: «Kila Musa xa mun waajibiya alu ma wo kuwo to?» 4 I xo: «Musa sonta xo xeba si futusakayito ke folo, wo xo, a si a musu bula.» 5 Isa xo i ɲen xo: «Alu la sondonme xoleya le x’a tu Musa xa wo sariya safe x’a di alu ma. 6 Bari duniya datumo, Ala xa muso nin xe le da. 7 Wo le x’a tu, xeba si a na nin a fa bula, x’é noto a musu la. 8 I fulo si ke kilin ti. Wo ɲa ma, i nte fula ti tugun, i mu kilin ne ti. 9 Ala xa mennu kafu, moxo xana wolu tala.» 10 I taxata luwo ma tumo men, xarandinŋolu x’a ŋininxa wo kuwo la tugun. 11 Isa xo i ɲen xo: «Moxo men je a musu bula, xa do xote futu, wo xa fuyanɲa ke, x’a musu folo haxxo ta. 12 Muso men du je bo a xe kun, xa sigi xe xote kun, wo xa fuyanɲa ke.» 13 Moxo dolu nin dindinŋo dolu nata Isa bata nin a si a bulo la i xan, xa duwa i ɲen. Bari xarandinŋolu xa wolu madigaamu. 14 Isa xa wo je tumo men, a diminta. A xo i ɲen xo: «Alu a tu dindinŋolu xa na ń bata! Alu xana i bali, bawo Ala la Mansaya mu i ɲoxon nelu ta ti. 15 Tonɲa la, ń b’a fola alu ɲen xo: Nin moxo wo moxo man Ala la Mansaya muta í xo dindinŋo, wo me dun no a xono abada.» 16 Wo xo, a xa dindinŋolu ta, x’a bulo la i xan, xa duwa i ɲen. 17 Isa bulata silo to tumo men, xe do borito nata a ma, x’é ɲongi a xoto, x’a fo a ɲen xo: «Karanmoxo ɲuma, nte xa xan xa mun ke walasa ń xa nilamaya banbalo soto?» 18 Isa xo a ɲen xo: «Mun na í be ɲumaya fola nte ɲen? Moxo si nte ɲuma ti nin Ala kilin nte. 19 Í xa sariyalu lon xo: “Í xana moxo faxa, í xana jadoya ke, í xana suuɲali ke, í xana xaro la í moxoɲoxo la, í xana moxo tooɲo, í na nin í fa bunɲa.” » 20 Xe xo: «Karanmoxo, kabirin ń dindin, nin ń be ɲin sariya innu bee labatula.» 21 Isa x’a mafele, x’a xanu. A xo a ɲen xo: «Ku kilin tuta í ɲen xo. Fen wo fen be í kun, taxa a bee fiiri, xa wo xaaliso di segebaxantunŋolu ma. Wo to, naafuluba si ke í kun sanŋo to. Wo xo, í si na a lo nte nofe.» 22 Xe xa wo xumo me tumo men, a x’a ɲa tosiisi. A nitokuwaninba bota je xa taxa, bawo naafulo kiika tun b’a kun. 23 xarandinŋo men tunnu be Isa senbo to, a xa wolu mafele, x’a fo i ɲen xo: «Naafulubatigo dunŋo xa xole Ala la Mansaya xono!» 24 Wo xumo xa xarandinŋolu xonotolafili. Isa saagita a ma, x’a fo i ɲen tugun xo: «Ń na dindinŋolu, a xa xole xa dun Ala la Mansaya xono! 25 Ɲogomo dunŋo mesendiwuwo fe, wo xa newo xa tanbi naafulubatigo dunŋo ti Ala la Mansaya xono.» 26 Do kafuta xarandinŋolu la dabaribanŋo ma. I x’e ɲoxo ŋininxa xo: «Jon dun si kisi no?» 27 Isa x’e mafele x’a fo i ɲen xo: «Hadamadinŋolu bulu, wo me ke no, bari Ala bulu nte, bawo Ala me kori ku ma.» 28 Piyere xo a ɲen xo: «A fele, ntelu buruta fenŋo bee to, x’a lo í nofe.» 29 Isa x’a jaabi xo: «Tonɲa la, ń b’a fola alu ɲen xo moxo wo moxo je ɲiɲa a la luwo xo, walla a badinxelu, walla a badinmusolu, walla a fa, walla a na, walla a dinŋolu, walla a la fuutolu xo, nte nin Xibaru Dimanŋo xanma, 30 a si wo ɲoxon luwolu, nin badinxelu nin badinmusolu, nin nalu, nin dinŋolu, anin fuutolu kemolu soto, xa tooro du soto ɲin duniya in xono. A si nilamaya banbalo soto sinin. 31 Ɲamoxo kiika si ke xomoxo ti, xomoxo kiika si ke ɲamoxo ti.» 32 I tunnu be silo fe taxanin Yerusaleme. Isa tun be i ɲafe xa taxa. xarandinŋolu tunnu be xonotolafilinin; i nofemoxolu tunnu be silanin. Isa taxata a la xarandin tan nin fulo ti i danna tugun. Kuwo men be nala sila a ma, a xa wo fo i ɲen. 33 A xo: «Alan taxato fele Yerusaleme, Moxo Dinxe si dun sadaxalasibaxa kuntigolu nin sariya karanmoxolu bulu. I s’a jalagi, x’a faxalo latege, x’a dun Alalonbalolu bulu. 34 Wolu si jele a ma, xa dajiyo tuppu a ma, x’a buwo gaɲo la. Wo xo, i s’a faxa. Bari a sa tili sabo, a si kuni xa bo furelu to.» 35 Sebede dinxelu, Yaxuba nin Yaya x’e sodun Isa la. I xo a ɲen xo: «Karanmoxo, n be nala kuwo do ŋininna í la, n b’a fe í xa wo ke n ɲen.» 36 A xo i ɲen xo: «Alu b’a fe ń xa mun ke alu ɲen?» 37 I xo a ɲen xo: «A ke, nin í sigita í la Mansaya nooroma la, ntelu do xa sigi í kininŋo fe, do xa sigi í numanŋo fe.» 38 Bari Isa x’e jaabi xo: «Alu be men ŋininna, alu man wo lon. Nte xa xan xa ń min tooro jitafe men na, alu s’i min no wo la ba? Walla nte xa xan xa batise tooro men to, alu si batise no wo ɲa ma ba?» 39 I x’a jaabi xo: «N si wo no.» Isa x’e jaabi xo: «Tonɲa le mu, nte xa xan xa ń min tooro jitafe men na, a dulu s’i min wo la. Nte xa xan xa batise tooro men na, a dulu si batise wo la. 40 Bari xa sigi ń kininŋo fe walla ń numanŋo fe, nte nte wo lategela. Wo dulalu tobenta mennu ɲen, i si di wolu ma.» 41 To tanŋo xa wo me tumo men, i diminta Yaxuba nin Yaya xoto. 42 Isa x’e kili x’a fo i ɲen xo: «Alu x’a lon xo mennu be jaatenin jamanolu kuntigolu ti, wolu be i marala i la kuntigiya la, moxobalu be i la fango yitala i la. 43 Bari a man xan xa ke ten atelu to. Nin men b’a fe xa ke moxoba ti alu to, wo tigo xa xan xa ke alu la baaradinŋo ti. 44 Nin men b’a fe xa ke ɲamoxo ti alu to, wo xa ke alu bee la jonŋo ti. 45 Bawo Moxo Dinxe man na xo moxo xa baara ke a ɲen; bari a nata le xa baaro ke moxolu ɲen, anin x’a niyo di xa moxo kiika kunbo.» 46 Wo xo, i sita gallo do to xo Yeriko. Isa nin a la xarandinŋolu nin jamaba bota Yeriko tumo men, i xa fiyonto do tara siginin silada la, a be sadaxatara la. Time dinxe Baratime le tun mu. 47 A x’a me tumo men xo Nasareti Isa le mu, a kuleta xo: «Isa, Dawuda Mamarinŋo, hinna ń na!» 48 Moxo kiika x’a madigaamu, xo a x’é de. Bari wo bee xan, a xa do kafu kule ma, x’a fo xo: «Dawuda Mamarinŋo, hinna ń na!» 49 Isa lota; a xo x’e xa fiyonto kili. I xo fiyonto ɲen xo: «Í hakilo lasigi, xa wuli, a b’é kilila.» 50 Fiyonto x’a la doroko fili, x’é ba x’é kuntilin Isa la. 51 Isa xo a ɲen xo: «Í b’a fe ń xa mun ke í ɲen?» Fiyonto x’a jaabi xo: «Karanmoxo, ń b’a fe ń ɲalu xa yele!» 52 Isa xo a ɲen xo: «Taxa; í la lannaya x’é kendeya.» Wo no bee to, a xa dula je, a x’a lo Isa nofe taxanin.
111 Isa nin a la xarandinŋolu sutiyaninma Yerusaleme la, fo xa si Oliwe kuro ma, Betefaje nin Betani galludalu la, a x’a la xarandin fula ki. 2 A xo i ɲen xo: «Alu taxa gallo to, men be alu ɲafe. Nin alu sita doron, alu si falindinŋo tara sitinin je, moxo bada man yele men xan. Alu s’a firin xa na a ti. 3 Nin do xo alu ɲen xo: “Mun na alu be ɲin kela?”, Alu s’a jaabi xo: “Marigi le haajo be a ma.” A woman in si a bula xa na wo no bee to.» 4 Xarandinŋolu taxata, xa falindinŋo tara sitinin banto to, bedo fe, luda la. I woman innu x’a firin. 5 Moxo men tunnu be je, wolu dolu x’e ŋininxa xo: «Mun na alu be ɲin falindin in firinna?» 6 Xarandinŋolu xa wolu jaabi í xo Isa x’a fo i ɲen ɲa men. Wo to, wo moxolu sonta i nin falindinŋo xa taxa. 7 I nata falindinŋo di Isa ma, xa i la faanolu feene a xan. Isa sigita a xan. 8 Moxo kiika x’e la faanolu feene silo to, dolu xa fitabulolu tege tuwo to, x’e feene silo xan. 9 Moxo men tunnu be Isa xo nin a ɲa, wolu tunnu be fetenna xo: «Tanto be Ala ɲen! Men nato fele Marigi toxo la, duwawo be wo fe! 10 Ntelu mamaxe Dawuda la mansaya men nato fele, wo xa jiidi! Tanto xa ke Ala ɲen sanjanbalu to!» 11 Isa dunta Yerusaleme, xa taxa Alabatusuba xono, x’a dula bee mafele. Wo xo, a nin a la xarandin tan nin fulo bota, xa taxa Betani, bawo suwo tun kuta. 12 Wo lun do, i boninma Betani, xonxo xa Isa muta. 13 A xa turojuwo do je dulajan, fitolu b’a la. A taxata a lafele fo a si din soto a la. Bari a sita a xoto tumo men, a man fusi tara a la, fo fito doron, bawo turodin waxati tun nte. 14 Wo to, a xumata turojuwo ma, a xo: «Moxo xana í din domo tugun fo abada.» A la xarandinŋolu xa wo xumo me. 15 I sita Yerusaleme, Isa dunta Alabatusuba xono. Moxo men tunnu be fiiro nin sanno la je, a x’a damuta xa wolu xoyi. A xa xaalisifalinnalu la tabalolu anin jenetuban fiirilalu la sigilanŋolu kundinmayelema. 16 A man son mirantigi si xa tanbi Alabatusuba xono la. 17 A xa wo moxolu laxaran xo: «A nte safenin Kitaabo to ba xo: “Nte la bunŋo si kili xo siyalu bee la Alamatarabunŋo”? Bari atelu kennu x’a ke boyinxannilalu dugudula ti.» 18 Sadaxalasibaxa kuntigolu nin sariya karanmoxolu xa wo me; anin du, i x’a je xo a la xaranŋo xa jama bee kunŋo muta. Wo le x’a tu, i silata a ɲa, xa ɲa ŋinin, i si Isa faxa ɲa men. 19 Suwo kuta tumo men, Isa nin a la xarandinŋolu bota gallo to. 20 Wo lun do saxo ma junna, Isa nin a la xarandinŋolu tanbito xa wo turojuwo janinŋo je, fo xa taxa a bula a lillolu la. 21 Piyere hakilo jigita Isa la xuma foninŋo kun, a xo Isa ɲen xo: «Karanmoxo, a fele í xa turojuwo men danga, a jata fayan.» 22 Isa xa xumo ta, a xo i ɲen xo: «Alu la Ala la. 23 Tonɲa la, ń b’a fola alu ɲen xo, nin do xo ɲin kuru in ɲen xo: “Wutu jan í xa taxa í fili xooxojiyo to,” nin a x’a tara a tigo man sikka a jusukunŋo la, xa la a la, xo a xa men fo, wo si ke a ɲen, wo to, wo kuwo si ke a tigo ɲen. 24 Wo xanma, ń b’a fola alu ɲen xo, alu je fen wo fen tara Ala la, alu xa la a la, xo alu xa wo fenŋo soto; wo to, a fenŋo si di alu ma. 25 «Nin alu wulita xo alu be Ala matarala, x’a tara ku be alu nin do te, alu yaafa wo tigo ma, walasa alu Fa men be sanŋo to, x’alu dulu la haxxolu yaafa alu ma. [ 26 Bari nin alu nte yaafala tolu ma, alu Fa men be sanŋo to me alu dulu la haxxolu yaafa alu ma.]» 27 Isa nin a la xarandinŋolu nata Yerusaleme tugun. Isa tun be í yaalayaalaxan Alabatusuba xono. Sadaxalasibaxa kuntigolu nin sariya karanmoxolu nin moxobalu x’e sodun a la. 28 I xo a ɲen xo: «Fanga joman x’é bula ɲin ku innu kela? Jon x’é yanmaru xa fiirilalu xoyi jan?» 29 Isa x’e jaabi xo: «Nte du be nala alu ŋininxala ku kilin ne la. Nin alu xa nte jaabi, wo tumo, men xa fango di ń ma xa ɲin ku innu ke, ń du si wo fo alu ɲen. 30 Jon xa Yaya bula batiselo la, Ala ba, fo moxolu? Alu ń jaabi!» 31 I xo i ɲoxo ɲen xo: «Nin n xo: “Ala le x’a ki”, a s’a fo xo: “Mun dun na alu man la a la?” 32 Alan s’a fo ba xo: “Moxo lelu x’a ki”?» Bari i tunnu be silanin jama ɲa, katugala moxolu bee be Yaya mutanin kila fan fan ne ti. 33 Wo to, i xa Isa jaabi xo: «Ntelu man wo lon.» Isa xo i ɲen xo: «Awa, men xa fango di nte ma xa ɲin ku innu ke, nte du nte wo fola alu ɲen.»
121 Wo xo, Isa boyita xumala i ɲen taliyolu to. A xo: «Xe do le, a xa resenfuuto bo, x’a sansan. A xa resenjibodinxo jaga, xa kantalibento lo. Wo xo, a xa resenfuuto xarifa senekela dolu ma, xa taxama. 2 Resenmo tumo sita tumo men, a x’a la jonxe do ki a la resenfuuto senebaxolu ma, xo i x’a la resenmo di a ma. 3 Bari resenfuuto senebaxolu xa wo jonxe muta, x’a buwo, x’a bulutoxulunŋo lakoppa. 4 A x’a la jonxe do xote ki i ma. I xa wo du muta, x’a tinba a kunŋo to, x’a doxoya. 5 A xa do xote ki. I xa wo faxa. Wo xo, a xa do xotelu ki. I xa wolu dolu buwo, xa dolu faxa. 6 A to tuta a dinxe baato doron ma. A labanŋo la, a xa wo ki i ma. A xo: “I si ń dinxe ken bunɲa.” 7 Bari resenfuuto senebaxolu xa wo nato je doron, i xo i ɲoxo ɲen xo: “A ketabaxo fele. Alu na, alan x’a faxa. A ke si ke alan ta ti.” 8 I x’a muta, x’a faxa, x’a fili resenfuuto xo ma.» 9 Wo xo, Isa xo i ɲen xo: «Resenfuututigo si na mun ke wo to? A si na xa wo resenfuuto senebaxolu faxa, x’a la resenfuuto xarifa moxo xotelu ma. 10 Alu man dali xa ɲin xuma in xaran Kitaabo xono ba xo: “Kurubunlolalu x’e ban kuro men to, wo keta bunŋo jusigikuro ti. 11 Marigi le xa wo ke. Kawakuwo le mu ntelu bulu!” » 12 Diina ɲamoxolu tunnu be feere ŋininna x’a muta, bawo i x’a lon x’a faamu, xo a la tali in be ite lelu xan. Bari i silata jama ɲa. I woman innu bota a bata xa taxa. 13 Farisiyalu nin Herode la moxo dolu kita Isa ma, walasa i x’a muta a fan datoxumolu ma. 14 I nata, i xo: «Karanmoxo, n x’a lon xo í mu tonɲatigo le ti. Í nte silala moxo si ɲa, bawo moxolu bee xa xan í ɲen. Í be moxolu laxaranna Alasilo ma x’a xoyiya. N b’é ŋininxala, a be dagenin ba ntelu xa sagallo sara Rome mansaxe ma, walla a nte dagenin?» 15 Isa xa i la fulankafuya lon. Wo to, a xo i ɲen xo: «Mun na alu be nte xotobola? Alu na deɲe xaalisi ganan kilin ti, ń x’a mafele.» 16 I nata do ti. A xo: «Jon kunxulo nin jon toxo be safenin xaalisi in xan?» I xo: «Rome mansaxe le mu.» 17 Isa xo i ɲen xo: «Awa, Sesare ta mu men ti, alu wo di a ma, xa Ala ta di Ala ma.» I dabaro banta a la jaabo ma. 18 Sadusen diino moxo dolu nata Isa bata. Wo lelu xo, xo furelu nte kunila. I x’a ŋininxa ten xo: 19 «Karanmoxo, kila Musa x’a fo xo, nin xe do sata, x’a tara a musu man din soto, a badinxe xa xan xa wo muso ta, xa dinŋo do soto a ma, a badinxe saninŋo ɲen. 20 Awa, badinxe woorowula tun be je. Folo xa muso ta, xa sa, a man din tu. 21 Fulananŋo x’a ta. Wo du sata, a man din tu. Sabananŋo du ta keta ten. 22 I moxo woorowulo bee xa musu in ta, bari i si man din soto a ma. Wolu bee xo, muso du sata. 23 Furekuniyo xo, musu in be kela jon kilin musu ti, bawo a tun keta i woorowulo bee musu ti?» 24 Isa xo i ɲen xo: «Alu be filo xono. Mun na? Bawo alu man Kitaabo xumolu lon, alu man Ala la sintigiya du lon. 25 Furekuniyo xo, xe nte musu futula, musu du nte sigila xe kun, bari i be kela le í xo melekiyolu be ɲa men sanŋo to. 26 Men mu furekuniyo ti, ń si wo ɲa fo alu ɲen saasa. Alu man a xaran Musa la kitaabo to ba, Ala xa men fo a ɲen fitaare mananinŋo to? A xo a ɲen xo: “Nte mu Burehima la Ala le ti, Nsiyaxa la Ala, anin Yaxuba la Ala.” 27 Ala nte furelu la Ala ti, nilamalu la Ala le mu. Nin a be alu ɲen xo furelu nte kunila, alu be filiba le xono.» 28 Sariya karanmoxo do tun xa Isa nin wo moxolu xumaxanŋolu lame. A x’a je xo Isa xa Sadusenŋolu jaabi a ɲa ma. Wo to, a x’é sodun xa Isa ŋininxa xo: «Ala la sariyalu bee to joman xa bun?» 29 Isa x’a jaabi xo: «Sariya men be sariyalu bee ɲa, wo fele: “Banisirayila, lamelo ke! Marigi, n na Ala, wo kilin ne mu Marigi ti. 30 Í si Marigi í la Ala xanu í jusukunŋo bee la, í niyo bee la, í miiro bee la anin í barako bee la.” 31 Sariya men be wo xan, wo fele: “Í xa í moxoɲoxo xanu í xo í fan.” Sariya si man bun xa tanbi ɲinnu fulo xan.» 32 Sariya karanmoxo xo a ɲen xo: «Karanmoxo, í xa men fo, wo benta. Ala ken mu kilin ne ti; fulanan nte a la. 33 X’a xanu í jusukunŋo nin í miiro nin í barako bee la, anin x’é moxoɲoxo xanu í xo í fan, wo xa fisa sadaxa janitalu nin sadaxa sifa bee ti.» 34 Isa x’a je tumo men, xo sariya karanmoxo x’a jaabi hakilimaya la, a xo a ɲen xo: «A tuta dondin, í si son Ala la Mansaya ma.» Wo xofe, moxo si man fatiya x’a ŋininxa tugun. 35 Wo xo, Isa xa moxolu laxaran Alabatusuba xono. A x’e ŋininxa xo: «Mun na sariya karanmoxolu b’a fola xo Kirisita mu Dawuda Mamarinŋo ti? 36 Dawuda fan x’a fo Ni Senunŋo barako to xo: “Marigi x’a fo nte Marigi ɲen xo: Í sigi ń kininŋo xoto, fo nte xa í jaxolu ke í sinxotofenŋo ti.” 37 Dawuda fan be a kilila xo Marigi. Wo to, a dun si ke a mamarinŋo ti ɲa di?» Jamaba tun be Isa lamela ɲaɲo to. 38 Isa tun be moxo mennu laxaranna, a xo wolu ɲen xo: «Alu i korosi sariya karanmoxolu ma, a xa di wo mennu ɲen x’e yaala dorokebalu xono. Moxolu x’e xonton beralu to, wo xa di i ɲen. 39 Alabatusuwo xono, ɲafesigilanŋolu xa di i ɲen. Domolibadulalu, ɲafesigidulalu xa di i ɲen. 40 I si musujaxelu la naafulolu bee domo. I si Alamatara janŋolu ke, x’e fannu yita moxo beto ti wo ɲa ma. Wo le x’a tu, i la ɲangilo si jaxuya bete.» 41 Isa taxata í sigi Alabatusuba xono, nilifenbulamiranŋo senbo to. A xa moxolu xaalisibulato lakorosi. Naafulubatigi kiika xa xaalisiba bula miranŋo xono. 42 Musujaxe segebaxantunŋo do nata, xa xaalisi mesen fula bula a xono. Wo xaaliso tun me tanbi kuseeti kilin na. 43 Wo keninŋo, Isa x’a la xarandinŋolu kili, a xo i ɲen xo: «Tonɲa la, ń b’a fola alu ɲen, xo ɲin musujaxe segebaxantun in xa men bula miranŋo xono, moxo man a ɲoxon bula a xono. 44 Bawo wolu bee xa do ta men to x’a di, i man si wo ma folo, bari ate ken; a nin a la sege, fen wo fen be a kun, a maakuwo tun be men na xa balu, a xa wo bee le di.»
131 Isa bota Alabatusuba xono tumo men, a la xarandinŋo do xo a ɲen xo: «Karanmoxo, ite xa ɲin kuruba innu nin ɲin su in loɲa mafele de!» 2 Isa x’a jaabi xo: «Í ɲa be ɲin suba innu la de! Kuru si me tu kuru xan jan, i bee si boyi.» 3 Isa taxata í sigi Oliwe kuro to, Alabatusuba kuntilinŋo la. X’a tu non, Piyere nin Yaxuba nin Yaya anin Andere x’a ŋininxa i danna. 4 I xo: «Wo kewaxato fo n ɲen, anin taagumanseedo, men si wo fenŋolu bee bantumo yita.» 5 Isa xa xumo ta, a xo: «Alu i korosi moxo si xana alu lafili. 6 Moxo kiika si na nte toxo la, x’a fo xo: “Nte mu.” I si moxo kiika lafili. 7 Nin alu xa kele xibarolu me, xa kele ŋuunuŋuunuxanŋolu me, alu xana sila. Waajibo le mu wolu xa ke, bari wo kuwolu nte duniya wulo ti folo. 8 Siya do si wuli siya do xanma, mansaya do du si wuli mansaya do xanma. Duguxulu jarajarolu si ke dula kiika. Xonxobalu si ke. Wo kuwolu mu toorokuwolu damuto le ti, í xo muso la tinŋo wulito. 9 «Atelu kennu x’e korosi; moxolu si alu dun kiititegelalu bulu. I si alu xosi gaɲo la Alabatusuwolu xono, x’alu dun goferenerolu nin mansaxelu bulu nte la kuwo koso. Wo si ke sabaabu ti, alu xa nte la kuwo seedeya i ɲen. 10 Waajibo le mu, xibaru Dimanŋo xa fo siyalu bee ɲen, jannin duniya labanŋo xa si. 11 Nin i x’alu muta, x’alu dun kiititegelalu bulu, alu xana hanme folo alu la fota xanma. Xumo men je dun alu da wo tumo, alu xa wo fo, bawo atelu fannu nte xumala; Ni Senunŋo le be xumala. 12 Moxo dolu s’i badinxelu dun bulo to, i xa faxa. Fa do dulu si wo ɲoxon ke i dinŋolu la. Dinŋo do dulu si wuli i wulubaxolu xanma, walasa i xa jalagi, xa faxa. 13 Moxo bee si alu jaxuya nte toxo nofe. Bari moxo men je muɲa fo xa si labanŋo ma, wo si kisi.» 14 «Alu si fen haramuninŋo je dula Senumanŋo, a man xan jan men. Men je ɲin xaran, wo x’a faamu! Wo je moxo mennu tara Yude maro xono, wolu x’e bori xa taxa kurolu to. 15 Wo je men tara a la bilo sanŋo to, wo xana jigi, wo xana dun a la bugo xono, x’a be fen do tala. 16 A je men tara a la fuuto to, wo xana í koppa xa taxa a la doroko ta. 17 Musu xonomalu, anin dinŋo be mennu sunjiyo la, wolu si tooro bete wo lunŋolu. 18 Alu Ala matara, walasa wo kuwolu xana ben neno waxato ma. 19 Bawo tooroba si ke wo lunŋolu, men ɲoxon man dali xa ke, kabirin Ala xa duniya da, fo saasa. A ɲoxon du nte kela tugun. 20 Nin Marigi tun man do bo wo lunŋolu la, moxo si tun me kisi. Bari a la moxo sugandininŋolu koso, a xa do bo wo lunŋolu la. 21 Wo to, nin do xo alu ɲen xo: “A fele, Kirisita be jan! A fele, a be non”, alu xana la wo la. 22 Bawo kisibaxa fanolu anin kila fanolu si wuli. I si taagumanseedolu nin kawakuwolu ke, walasa xa moxolu lafili. Nin i tunnu si haali Ala la sugandininŋolu lafili no, i tunnu si wo ke. 23 Atelu kennu x’e korosi! Ń janxa alu lasobi wo kuwolu bee la.» 24 «Bari wo lunŋolu tooro tanbo xo, tilo si dibi, xaro me xoyi tugun, 25 loololu si ke a ma xa tege xa bo sanxulo ma, sanxulo sintigiyalu si jarajara. 26 Wo to, Moxo Dinxe nato si je xabolu to, sintigiyaba nin nooroba xono. 27 A si melekiyolu bula xa taxa duniya tonxon naano to, xa Ala la moxo sugandininŋolu kamari, x’a ta duguxulo kunŋo ma, fo xa taxa a bula sanxulo kunŋo ma. 28 «Alu ɲin misaali in faamu turojuwo la kuwo to: Nin a bulolu nunguta, xa nerun, alu s’a lon xo sama sutiyata. 29 Wo ɲa ma, nin alu xa wo kuwolu keto je, alu a lon xo Moxo Dinxe nawaxato sutiyata, a be da la fan. 30 Tonɲa la, ń b’a fola alu ɲen, xo bi moxolu bee me sa, x’a tara ɲin ku innu bee man ke. 31 Sanxulo nin duguxulo si sanko, bari nte la xumaxanŋolu me sanko abada.» 32 «Moxo si man duniya banlunŋo, walla a waxato lon. Melekiyo mennu be sanŋo to, wolu man a lon, Ala Dinxe du man a lon. Fa Ala kilinpe le x’a lunŋo lon. 33 Alu i korosi, xa hakili soto, bawo alu man wo waxato lon. 34 A si ke í xo xe do be taxamala. A taxato x’a la luwo kuwo bee tu a la jonŋolu bulu, xa bee la baaro dun a bulu. A xa yanmaro di lukantala ma, xo a xa si a ɲala. 35 Wo to, alu hakili soto, bawo alu man lutigo nawaxato lon. A si na suwo damuto ba, a si na dugutala ma ba, a si na duntunxumo le ben ba, walla saxo ma, alu man wo lon. 36 Alu sila, a xana na alu ju, x’alu tara sinnoxo la. 37 Ń xa men fo alu ɲen, ń be bee le ma: “Alu tu i ɲala.” »
141 Tili fula tuta Tanbinxansallo nin Buurufuunulantan sallo la, sadaxalasibaxa kuntigolu nin sariya karanmoxolu xa feere ŋinin, i si Isa muta xalixaliya la ɲa men, x’a faxa. 2 I xo: «A xana ke sallo to, nin wo nte, jama si muruti.» 3 Isa tun be Betani, bagitoxe Simon na luwo ma. X’a tu domolo la, muso do nin kurudaxandin daxolenŋo nata. Wo be fanin tulu sumadimanŋo do la. Wo tulu sumadimanŋo toxo xo nare. Wo tun mu tulu hooro le ti, men da xa xole. A xa daxandin in dayele, x’a tulo bon Isa kunŋo xan. 4 Moxo dolu diminta x’a fo xo: «Ɲin tulu sumadiman in tiɲa kunŋo? 5 A tun si fiiri deɲe xaaliso keme saba nin do la, xa wo xaaliso di segebaxantunŋolu ma.» I diminta wo muso xoto. 6 Bari Isa xo: «Alu fata a ma, alu b’a toorola mun na? A xa ku ɲuma le ke nte ɲen. 7 Alu nin segebaxantunŋolu be i ɲoxo xan tuma bee, a je diya alu ɲen tumo men, alu si ɲuma ke i ɲen. Bari alu nin nte nte tula kadawu. 8 Sinŋo men b’a ɲen, a xa wo le ke. Sumadiya men xa xan xa ke ń fure ma, a janxa wo le ke ń ma, x’a tara a man si. 9 Tonɲa la, nte b’a fola alu ɲen xo: xibaru Dimanŋo je fo duniya jan wo jan, musu in na ɲin kebaara in si laxali je, xa moxolu hakilo lajigi a kun.» 10 Isa xa xarandin tan nin fulo men sugandi, wolu to kilin, a toxo xo Yudasi Isikariyoti, wo taxata sadaxalasibaxa kuntigolu bata, xo a si Isa dun i bulu. 11 Wolu xa wo me tumo men, i ɲaɲata, xa lahido ta a ɲen, xo i si xaaliso di a ma. Wo to, Yudasi xa waxati ɲuma do ŋinin, nin a si Isa dun i bulu. 12 Buurufuunulantan sallo lun folo, Yahudiyalu dalita xa Tanbinxansallo saaxandinŋo sadaxa lun men, Isa la xarandinŋolu x’a ŋininxa xo: «Í b’a fe n xa taxa Tanbinxansallo domolo toben í ɲen min?» 13 A x’a la xarandin fula bula xa taxa, x’a fo wolu ɲen xo: «Alu taxa gallo xono. Alu nin xe do si ben, jidaxo be siginin a kun, alu s’a lo a nofe. 14 A je dun luwo men ma, alu s’a fo wo lutigo ɲen xo: “Karanmoxo xo, xo a nin a la xarandinŋolu be Tanbinxansallo domolo kela bunŋo men xono, wo be min.” 15 Wo si bunba tobenninŋo yita alu la sankansuwo sanŋo to, miranŋolu b’a xono. Alu si n na domolo toben non.» 16 Xarandinŋolu taxata, xa dun gallo xono. Isa x’a fo i ɲen ɲa men, i x’a bee tara wo ɲa ma. I xa Tanbinxansallo domolo toben je. 17 Suwo kuta tumo men, Isa nin a la xarandin tan nin fulo nata. 18 X’e tu domolo la, Isa xo: «Tonɲa la, ń b’a fola alu ɲen xo, ń nin atelu mennu fele domolo la, alu do be nala ń dunna bulo to.» 19 Xarandinŋolu juso xasita. I bee kilin kilin keta a ma x’a ŋininxa xo: «Nte le mu ba?» 20 A x’e jaabi xo: «Alu tan nin fulo to do le mu, nte nin men be a bulo lajigila domolo to i ɲoxo la. 21 Moxo Dinxe si sa í xo a be safenin a la kuwo to ɲa men. Bari moxo men be nala Moxo Dinxe dunna bulo to, bone be wo tigo ɲen. A tun xa fisa wo tigo ma, a xana haali bo duniya to.» 22 X’e tu domolo la, Isa xa buuro ta, xa barako bula Ala ɲen. Wo xo, a x’a tokutun x’a di a la xarandinŋolu ma, a xo: «Alu hun! Ɲin mu ń balo le ti.» 23 Wo xo, a xa minfen jipoto ta, xa barako bula Ala ɲen, x’a di i ma. I bee xa do min. 24 A xo i ɲen xo: «Ɲin mu ń jelo le ti, Ala la Kafuxanŋo jelo, men bonta moxo kiika ɲen. 25 Tonɲa la, ń b’a fola alu ɲen xo, ń me resenŋo jiyo min tugun, fo lunŋo men, nin ń be nala a kuto minna Ala la Mansaya xono.» 26 I xa Alatantu donkilolu la tumo men, i bota xa taxa Oliwe kuro to. 27 Isa x’a fo a la xarandinŋolu ɲen xo: «Alu bee si i bori xa ń kilin tu, bawo a be safenin Kitaabo to xo: “Ń si negaanila faxa, saaxolu si jenjen.” 28 Bari nin ń kunita xa bo furelu to, nte si bula alu ɲa xa taxa Galile maro la.» 29 Piyere xo a ɲen xo: «Haali nin bee x’e bori í ma, nte ken me ń bori í ma.» 30 Isa xo a ɲen xo: «Tonɲa la, ń b’a fola í ɲen xo, bi su in to fan, jannin duntunŋo xa kokori fulananŋo ke, í si í xaro í xo sinɲa saba, xo í man nte lon.» 31 Bari Piyere x’a fo a ɲen tugun, x’a xoleya a ma xo: «Haali nin nte nin í be sala le, nte me ń xaro a la, xo ń man í lon.» Xarandin to dulu bee xo ten. 32 I nata yirifuuto do to, xo Jetisemane. Isa xo a la xarandinŋolu ɲen xo: «Alu tu jan, ń be taxala Ala matarala.» 33 A nin Piyere nin Yaxuba nin Yaya taxata. Jusutego nin silanɲaba boyita a mutala. 34 A xo i ɲen xo: «Ń juso be xasinin, fo ń be ŋinin xa sa. Alu tu jan, xa tu i ɲala.» 35 A taxata ɲa dondin, x’é boyi dugo ma, xa Ala matara, xo nin a si ke no, a x’a kisi wo waxato tooro ma. 36 A tun b’a fola xo: «Baaba, ń Fa, ite me kori ku ma. Ɲin tooro jipoti in soobo nte la! Bari nte sago xana ke, ite ta le xa ke!» 37 Wo xo, a nata, xa xarandinŋolu tara sinnoxonin. A xo Piyere ɲen xo: «Simon, í be sinnoxola ba? Í korita tula í ɲala haali leere kilin xono ba? 38 Alu tu i ɲala xa Ala matara, walasa alu xana xotobo. Jusukunŋo be sonnin, bari balasubo barako xa doxo.» 39 A x’é soobo i la tugun xa taxa Ala matara, xa saagi a la xumaxan kilin innu ma. 40 Wo xo, a nata tugun x’e tara sinnoxola, bawo sinnoxo tun be i ɲa to kujaxu. I tunnu man a lon i s’a jaabi men na. 41 Sinɲa sabananŋo to, a nata, a xo i ɲen xo: «Haalibi alu be sinnoxola, x’e tofoɲo. A waseta ten. Waxato sita. Saasa, Moxo Dinxe be nala dunna junubekelalu bulu. 42 Alu wuli, alan xa taxa. Moxo men be ń dunna bulo to, wo fele.» 43 X’a tu xumo la, Yudasi, nin wo mu a la xarandin tan nin fulo to kilin ti, wo nata, a nin jamaba. Fanŋolu nin gumalu tunnu be i bulu. Sadaxalasibaxa kuntigolu nin sariya karanmoxolu nin moxobalu tunnu xa wolu ki. 44 Yudasi, men be nala Isa dunna bulo to, wo tun xa taagumanseedo do di a mutabaxolu ma xo: «Ń je men baataya xonton, wo le mu. Alu si wo muta, xa taxa a ti, x’a lakorosi bete.» 45 Yudasi sita doron, a x’é sodun Isa la x’a fo a ɲen xo: «Karanmoxo!» Wo xo, a x’a baataya xonton. 46 Wo to, i tolu xa Isa muta. 47 Isa nofemoxo do x’a la fanŋo boosi, xa sadaxalasibaxa kuntigiba la jonxe tulu kilinŋo carun. 48 Isa xa xumo ta x’a fo i ɲen xo: «Alu nin fanŋolu nin gumalu nata xa nte muta, a be í xo nin nte mu boyinxannila le ti. 49 Nte tun nin alu be i ɲoxo xan lun wo lun Alabatusuba xono, xa moxolu laxaran. Alu dunnu man nte muta non de! Bari wo ɲa ma, Kitaabo xa men fo nte la kuwo to, wo keta.» 50 A la xarandinŋolu bee x’e bori, x’a tu je. 51 Xamarindinŋo do tun be Isa nofe; butiranŋo doron ne tun b’a balo ma. I xa wo du muta. 52 Bari a x’a la butiranŋo tu i bulu, a balamaxulunŋo x’é bori xa taxa. 53 Wo xo, i taxata Isa ti sadaxalasibaxa kuntigiba la luwo ma. Sadaxalasibaxa kuntigolu nin moxobalu nin sariya karanmoxolu bee x’e ɲoxo lakamari non. 54 Piyere x’é tu dulajan, x’a lo Isa nofe, fo xa si sadaxalasibaxa kuntigiba la luwo ma. A x’é sigi garadolu senbo to, x’é ja ta la. 55 Sadaxalasibaxa kuntigolu nin Yahudiyalu la Kiititegekafo bee tun be seedolu ŋininna, xa Isa jalagi, i s’a faxa ɲa men. Bari i man jalagikun soto a ma. 56 Moxo kiika xa seedejaxuya ke a xanma. Bari i la seedeyalolu man ke kilin ti. 57 Wo to, moxo dolu wulita xa Isa seedejaxuya. 58 I xo: «N x’a me a fola xo: “Ɲin Alabatusuba in men, nin moxo bulo x’a lo, nte si wo te, xa do xote lo tili saba xono. Moxo bulu me wo lo.” » 59 Wo bee nin a ta, i la seedeyalolu man ke kilin ti. 60 Wo to, sadaxalasibaxa kuntigiba wulita x’é lo jama to, xa Isa ŋininxa xo: «Ɲin moxo innu be men fola í ma, í nte wolu jaabila ba?» 61 Isa tuta denin, a man fusi fo. Sadaxalasibaxa kuntigiba x’a ŋininxa tugun xo: «Ite le mu Kirisita ti ba, Duwawotigo Dinxe?» 62 Isa xo a ɲen xo: «Nte le mu. Alu si Moxo Dinxe sigininŋo je Sinŋobeetigo Ala kininbulo xoto, x’a nato je xabolu xan, xa bo sanŋo to.» 63 Isa xa wo fo tumo men, sadaxalasibaxa kuntigiba diminta fo x’a fan na doroko tofara. A xo: «N maakuwo be seede jomannu la tugun? 64 Alu fannu x’a la Ala toxotiɲaxumo me. Alu xo di?» Bee x’a jalagi, xo a xa xan ne xa faxa. 65 Dolu xa dajiyo tuppu a ma. Dolu x’a ɲa siti x’a juri, x’a fo a ɲen xo: «Kilaya ke, xa í lippabaxo fo!» Garadolu dulu x’a mafenta. 66 Piyere tun be dugo ma, sadaxalasibaxa kuntigiba la lukeno ma. Wo la baaradinmuso do nata. 67 A xa Piyere je í jala. A x’a mafele, a xo a ɲen xo: «Ite du tun nin Nasaretinga Isa be le i ɲoxo fe!» 68 A x’é xaro a la xo: «Nte man a lon, anin ń man a faamu, ite b’a fe xa men fo.» Wo xo, a bota non xa taxa bulunŋo xono. Duntunŋo kokorita. 69 Baaradinmusu in xa Piyere je. A xo non du moxolu ɲen xo: «Moxo innu do le mu ɲin ti.» 70 A x’é xaro a la tugun. Wo xo dondin, moxo tunnu be non, wolu x’a fo Piyere ɲen tugun xo: «Sikka nt’a to, í mu i do le ti, bawo í mu Galilengo le ti.» 71 Bari Piyere keta a ma x’é xali x’a fan danga xo: «Alu fele ɲin xe in men na xumo fola, nte man wo lon!» 72 Wo no bee to, duntunŋo do kokorita sinɲa fulananŋo to. Piyere hakilo jigita Isa la xumo la xo: «Jannin duntunŋo xa kokori sinɲa fula, í s’í xaro nte la í xo sinɲa saba.» A bota tariya, xa ke a ma xa xasi.
151 Saxo ma junna, sadaxalasibaxa kuntigolu nin moxobalu nin sariya karanmoxolu anin Yahudiyalu la Kiititegekafo muume bee x’e ɲoxo je. Wo xo, i xa Isa siti, xa taxa a dun Goferenere Pilate bulu. 2 Pilate x’a ŋininxa xo: «Í mu Yahudiyalu la mansaxe le ti ba?» Isa x’a jaabi xo: «Nte mu wo le ti, a be í xo í x’a fo ɲa men.» 3 Sadaxalasibaxa kuntigolu x’a jalagi ku kiika to. 4 Pilate x’a ŋininxa tugun, a xo a ɲen xo: «I be í jalagila kuwo mennu bee to, í nte jaabi dila ba?» 5 Bari Isa man jaabi si ke tugun. Wo xa Pilate dabaro ban bete. 6 San wo san Tanbinxansallo to, Pilate tun si kasolamoxo kilin bula. Jama je men ŋinin a la, a si wo bula. 7 Awa, wo x’a tara, xe do tun be kaso la, a toxo xo Barabasi. A nin a toɲoxolu tunnu be kaso la bawo i tunnu murutita, xa moxo do faxa wo murutilo sinfe. 8 Jama taxata Pilate bata, x’a matara xo a dalita xa men ke i ɲen san wo san, a xa wo ke. 9 Pilate xo i ɲen xo: «Alu b’a fe ba ń xa Yahudiyalu la mansaxe bula alu ɲen?» 10 Bawo a x’a je xo Isa la kuwo kiiliya le x’a tu, sadaxalasibaxa kuntigolu x’a dun bulo to. 11 Bari sadaxalasibaxa kuntigolu xa jama xonotosuruxu, xo i x’a fo Pilate ɲen xo a xa Barabasi le bula. 12 Pilate xumata i ɲen tugun, a xo: «Ń dun si mun ke Isa la, alu be men kilila xo Yahudiyalu la mansaxe?» 13 I fetenta tugun xo: «A gengen yiro ma!» 14 Pilate xo i ɲen xo: «A xa mun kujaxu le ke?» I fetenbeteta xo: «A gengen yiro ma!» 15 Pilate tun b’a fe xa jama sago ke. Wo to, a xa Barabasi bula, a x’a tu Isa xa buwo gaɲo la, wo xo, x’a dun i bulu, a xa gengen yiro ma. 16 Sorodasolu nin Isa taxata goferenero la lukeno ma, x’e toɲoxolu kamari je. 17 I xa mansadoroke wulenŋo dun a xanna, xa mansakufuno dara ŋaninŋo la, x’a ke a kunŋo la. 18 I boyita a xontonna xo: «Yahudiyalu la mansaxe, í nin sege!» 19 I x’a lippa a kunŋo to guma la, xa dajiyo tuppu a ma, x’e ɲongi dugo ma, x’e buti a xoto í xo nin i b’a batula. 20 I x’e soto jelela a ma tumo men, i xa dorokeba wulen in bo a xanna, x’a fan na faanolu dun a la. Wo xo, i x’a labo, xa taxa a gengen yiro ma. 21 X’e taxato tu, i xa xe do tanbito je bola wulo to. Wo mu Sireninga Simon ne ti, Alekisandere nin Rufusi fa le mu. Sorodasolu xa wo diyakuwa, x’a bula Isa gengenyiro tala. 22 I taxata Isa ti dula do xo Goligota, wo xoto: «Kunxuludula.» 23 I xa dolo nin mire ɲaxamininŋo di a ma, xo a x’a min, bari Isa man son a to. 24 I x’a gengen yiro ma, x’a la faanolu tala, xa dokkolo ke, walasa bee x’e ta lon. 25 I x’a gengen yiro ma saxo ma, tilo wololafa. 26 I x’a jalagikunŋo safe yiro ma a kunnamato xo: «Yahudiyalu la mansaxe.» 27 I x’a nin boyinxannila fula gengen yiro ma i ɲoxo la. Kilin b’a kininŋo, do b’a numanŋo. [ 28 Wo ɲa ma, Kitaabo xa xumo men fo xo: «A jaateta kujaxukelalu do ti», wo dafata.] 29 Tanbibaxolu tunnu s’a nani, x’e kunŋolu todon xo: «Unhun! Ite men be Alabatusuba tela, x’a tolo tili saba xono, 30 í fan kisi xo! Jigi xa bo gengenyiro xan!» 31 Sadaxalasibaxa kuntigolu nin sariya karanmoxolu du tunnu be jelela a ma. I xo i ɲoxo ɲen xo: «A xa dolu kisi, bari a korita a fan kisila. 32 Kirisita! Banisirayila mansaxe! Jigi saasa xo, xa bo yiro la, walasa ntelu xa wo je, xa la í la!» A gengenɲoxolu du tunnu b’a nanila. 33 Tilinkunte tumo, dibo dunta jamano bee xono, fo xa si wura ma. 34 Wo tumo, Isa fetenbeteta xo: «Eloyi, Eloyi, lama sabaxxatani?» Wo xoto xo: «Ń na Ala, ń na Ala, mun na í xa ń bula?» 35 Moxo men tunnu be lonin je, wolu dolu xa wo me tumo men, i xo: «A be kila Eli kilila!» 36 Do woman in x’é bori xa taxa fuulanŋo bula binegaro to, x’a den guma la, x’a di Isa ma, nin a s’a suusu. A xo: «Alu i lo, alan x’a mafele nin kila Eli si na a lajigi jan.» 37 Bari Isa fetenbeteta, wo xo, a sata. 38 Faanuba men tun be Alabatusuba xonototegenin, wo farata fula ti, x’a ta santo ma fo xoto. 39 Sorodasi jalatigiba men tun be lonin Isa ɲafe, wo xa Isa saɲa je tumo men, a xo: «Tonɲa la, ɲin xe in mu Ala Dinxe le ti!» 40 Muso do dulu tunnu be lonin dulajan, x’a mafele. Magidala Mariyama nin Yaxubandinŋo nin Sose na Mariyama, anin Salome tunnu be wolu to. 41 Xa Isa tu Galile, wo tunnu b’a nofe, x’a haajolu ɲiɲa; i nin musu kiika xotelu, mennu nin a taxata Yerusaleme. 42 Wura sita. Wo lunŋo tun mu salliɲasigilunŋo le ti, wo lun do le tun mu tofoɲolunŋo ti. 43 Arimate Yusufu nata, wo mu Yahudiyalu la Kiititegekafo to moxo lonninba do le ti. Ate tun be Ala la Mansaya la nalo maxononin. A fatiyata xa taxa Isa fure ŋinin Pilate la. 44 Pilate x’a me xo Isa sata xa ban, wo x’a dabaro ban. A xa sorodasi jalatigiba kili, x’a ŋininxa xo fo Isa satumo meta. 45 A xa sorodasi jalatigiba la jaabo soto tumo men, a sonta Yusufu xa Isa fure ta. 46 Wo xa kasanke san, xa Isa fure lajigi gengenyiro xan. A x’a kasanke, xa taxa a lasi xaburo xono. Wo xaburo tun jagata kuro to. A xa kuruba do birigintin, x’a ke xa xaburo dataxun. 47 Magidala Mariyama anin Sose na Mariyama, wo tunnu be Isa ladula mafelela.
161 Yahudiyalu la tofoɲolunŋo lun do, Magidala Mariyama, nin Yaxuba na Mariyama, anin Salome xa sumadiyalu san x’e be taxala i kela Isa fure ma. 2 Yahudiyalu la loxokunŋo lun folo, nin wo mu alahado ti, saxo ma junna, tilo bowaxato, i taxata Isa xaburo da la. 3 I taxato tun b’a fola i ɲoxo ɲen xo: «Jon si kuru in birigintin n ɲen, x’a bo xaburo da la?» 4 I x’e ɲa xotota tumo men, i x’a je xo kuru in birigintinta, xa bo xaburo da la. 5 I dunta xaburo xono. I xa xamarindinŋo do tara siginin i kininŋo xoto, dorokexoyi janba b’a xanna. Wo x’e lasila jaxu. 6 Bari wo xo i ɲen xo: «Alu xana sila! Nasareti Isa men gengenta, alu be wo le ŋininna. A nte jan, a kunita! Alu na a mafele, a tun be lanin dula men! 7 Alu taxa a fo Piyere nin a la xarandin tolu ɲen, xo a be i ɲa Galile, xo i b’a jela non ne, í xo a tun x’a fo i ɲen ɲa men ma.» 8 I bota xaburo xono, x’e bori xa taxa, bawo i silata fo i si jarajara. Xonotofili kujaxo bulu, i korita fen fola moxo ɲen. [ 9 Isa kunita loxokunŋo lun folo saxo ma. A folota x’é yita Magidala Mariyama la, a tun xa jinne woorowula xoyi wo men to. 10 Magidala Mariyama taxata xibaro fo Isa taxamaɲoxolu ɲen. Wolu tunnu jusukunŋo tooroninŋo be xasila. 11 Bari i x’a me tumo men xo Isa b’é nila tugun, anin xo Mariyama x’a je, i man la a la. 12 Wo xo, Isa x’é yita ɲa xote ma, a la xarandin fula la, x’e taxato tu gallo do to. 13 I x’e koppa, xa taxa a fo xarandin tolu ɲen. Bari haali wo, i man lannaya ke. 14 Wo bee xo, a x’é yita a la xarandin tan nin kilinŋo la x’e tu domolo la. A x’e madigaamu i la lannayabaliya nin i la jusukunxoleya to; bawo mennu x’a kunininŋo je, i man la wolu la. 15 Wo xo, a xo i ɲen xo: «Alu taxa duniya bee to, xa xibaru Dimanŋo waajulo ke moxolu bee ɲen. 16 Moxo men je lannaya ke, xa batise, wo si kisi. Bari moxo men man lannaya ke, wo si jalagi. 17 Taagumanseedolu fele, lannayabaxolu si mennu ke: I si jinnolu xoyi x’e bo moxolu to nte toxo la, i si xan xotelu fo. 18 Haali nin i xa salu muta i bulu, walla xa moxofaxafenŋo min, wo me ku ke i la. I s’i bulolu la jangarutolu xan, xa Ala matara, wolu si kendeya.» 19 Marigi Isa x’é soto wo xumo bee la tumo men, a layeleta sanŋo to, xa taxa í sigi Ala kininŋo fe. 20 Wo keninma, xarandinŋolu taxata waajulo ke dula bee. Marigi Isa tun be i deemala i la baaro bee to. I tunnu be taagumanseedolu kela Marigi barako to, mennu x’a yita xo i la xumolu mu tonɲa le ti.]