1 TIMOTE

1

1 Nte Poli le xa ɲin safe in ke. Nte men keta Isa Kirisita la kiladinŋo ti, n Kisibaxa Ala nin Isa Kirisita la yanmaro fe, nin wo mu n gigo ti. 2 Timote, ń be ɲin safe in kila í ma, ite men mu ń din soobe ti lannaya silo la. N Fa Ala nin n Marigi Isa Kirisita xa neemo nin hinno nin heero ke í ɲen. 3 Awa, a be í xo ń x’a xoleya í ma ɲa men, xa ń taxato tu Maseduwane jamano to, í xa tu Efesi gallo xono. Bawo moxo dolu be non, mennu be moxolu laxaranna sila xotelu ma. Í xa wolu kaba wo xaranŋo ma. 4 A fo wolu ɲen xo i xa wo taliyolu nin wo bonson kiikaba xaranŋo dabula. Wo kuwolu be nala soosolo le tila. I nin Alasilo nte boxo la. Ala bulu, lannaya le be moxolu kisila. 5 Wo yanmaro kunŋo mu le, walasa a xa xanuya bange, xanuya men be bola jusukun senumanŋo nin hakilo nin lannaya soobe to. 6 Dolu xa wo silo bula, x’e fannu sanko soosoli nafantanŋolu to. 7 I b’e fannu mafelenin karanmoxolu ti Ala la sariya to. Bari i be men fola, i man wo lon. I be xumala kuwo mennu xan, x’e sinsin i xan, i fannu man wo kuwolu lon. 8 N x’a lon xo sariya xa ɲin, nin í x’a muta a mutaɲa ma. 9 Alan xa don lon xo, sariya man sigi moxo tilinninŋolu xanma; bari a sigita kujaxukelalu nin moxo murutininŋolu nin Alaɲasilanɲabalolu nin junubekelalu xanma, moxo mennu nte Ala nin fen senunŋolu bunɲala, fa faxalalu nin na faxalalu, moxofaxalalu, 10 anin jadolu, anin xe mennu be i ɲoxo ŋininna, anin moxo fiirilalu, anin fanolu, anin mennu be i xalila faniya xan, anin fen wo fen be xaran soobe soosola. 11 xibaru Dimanŋo men xarifata nte ma, wo xaranŋo bota wo le to. Wo Xibaru Dimanŋo be heero tigo Ala nin Ala nooroma le la kuwo fola. 12 Ń be barako bulala Marigi Isa Kirisita ɲen, wo men xa barako di ń ma xa ń na baaro ke. Ń be barako bulala a ɲen, bawo a lata ń na xa ń sugandi xo ń x’a la baaro ke. 13 Haali x’a tara nte tun x’a toxo tiɲa, x’a la moxolu tooro, xa jaxuya moxolu ma. Bari Ala hinnata nte la, bawo nte xa wo ke lonbaliya le xanma. Ń tun man lannaya ke. 14 N Marigi x’a la neemaba ke ń ɲen. Lannaya nin xanuya men be sotola Isa Kirisita kafuɲoxoya to, a xa wo di ń ma. 15 Xumo fele, wulibalo le mu. Moxo bee xa xan x’a muta. Isa Kirisita nata duniya xono, walasa xa junubekelalu kisi. Nte fan ne mu wo junubekelalu to folo ti. 16 Bari nte men mu junubekelalu ɲakunŋo ti, Ala makarita nte la le, walasa Isa Kirisita x’a la muɲo yita, anin nte xa ke ɲayito ti tolu ɲen, mennu be nala lannaya kela a la, xa nilamaya banbalo soto. 17 Badabanŋo Mansaxe, Mansaxe sabalo, anin Mansaxe jebalo, nin wo mu Ala kilinpe ti, bunɲa nin tantulo be a ɲen fo abada. Amiini. 18 Ń dinxe Timote, ń be ɲin kila in xarifala í ma, x’a la kilaya xumafoninŋolu xan, mennu fota í la kuwo to xa tanbi. Wo xumolu xa barako d’í ma, nin í si lannaya kelo ke. 19 Tu lannaya to, xa í jusukunŋo senumanŋo tu. Dolu x’e ban xa i jusukunŋo la tonbenno lame. Wo ɲa ma, i xa i fannu la lannaya tiɲa. 20 Himene nin Alekisandere be wo moxolu to. Ń xa i dun Sentane bulu, walasa i xa fata Ala toxo tiɲala.

2

1 A folo, ń b’a xoleyala moxolu ma, xo i xa taralo sifa bee do ke, xa Ala matara i ɲoxo ɲen, xa barako bula Ala ɲen moxolu bee koso. 2 Ala xa matara mansaxelu nin kuntigolu ɲen walasa n xa tu laxafiya nin heero xono, xa i taxama Alaɲasilanɲa xono, men be bennin. 3 Wo le xa bete, wo le xa di n Kisibaxa Ala ɲen. 4 Ate b’a fe moxolu bee xa kisi, anin i xa sin xa tonɲa lon. 5 Bawo Ala kilin ne be je. Telabenbaxa kilin ne du be Ala nin moxolu te, nin wo mu Isa Kirisita ti, men keta moxo ti. 6 Ate x’a fan di xa ke moxolu bee kunbobaxo ti. Waxato sininma, a xa wo ke; walasa x’a yita xo Ala b’a fe moxolu bee xa kisi. 7 Wo le x’a tu, Ala xa ń ke waajulila nin kiladinŋo ti. Ń nte faniya fola, ń be tonɲa le fola alu ɲen. A xa ń bula siya tolu xaranna lannaya nin tonɲa silo ma. 8 Nte b’a fe xo, dula wo dula, xebalu xa Ala matara, x’e bulo xotota sanna, jusukun xoyiya to, x’a tara jusu xan nte, soosoli xan nte. 9 Ń b’a fe du, musolu x’e masiti ɲa beto ma. I xa faanu dun, men s’i sutura. I la masito xana ke danmatanbi masiti ti. I xa danmatanbi kunda dabula. I xana i balamaɲaro ke sanu nin xonon daxolen ti. I la masito xana ke faanu daxolen ti. 10 Bari a xa ke kebaara ɲumalu ti. Muso mennu xo x’e be Ala bunɲala, wolu xa xan xa wo le ke. 11 Nin xaranŋo be kela, musolu xa xan xa i de, x’a lame xa xulu. 12 Ń man don yanmaru muso xa ke karanmoxo ti, walla xa ke xe kuntigo ti. A xa xan ne muso xa í de. 13 Bawo Adama folo le data; wo xo, Hawa. 14 Anin du, Adama man neene; muso le neeneta, xa Ala foxanŋo bula. 15 Bari haali wo, muso si kisi wuluwo sabaabo la, nin a tuta lannaya nin xanuya nin senuya to, xa tu fanmajigo xono.

3

1 Xumo fele, sikka nte men to: Nin men b’a fe xa ke Ala la jama lakorosibaxo ti, a be baara beto le nofe wo ti. 2 Ala la jama lakorosibaxo xa xan xa ke jalagibalo ti, musukilintigo, moxo men xa dan lon ku la, hakilima, moxo soobe, luntannajigila, men si sin no xa moxolu laxaran. 3 A xana ke dolominna jaxu ti, walla moxo men xa fati. A xa ke moxo sabarininŋo ti. A xana ke kelekela ti. A xana ke xaalisi kunte ti. 4 A xa sin x’a fan na luwo mara bete, a dinŋolu xa xulu a ɲen x’a bunɲa. 5 Moxo men me a fan na luwo mara no, wo si Ala la jama mara no ɲa di? 6 A xana ke moxo tuubidin kuta ti; nin wo nte a xana taxa a fan bunɲa, xa jalagi í xo Sentane jalagita ɲa men. 7 A xa ke moxo ti, xoxanmoxolu be men toxoɲuma fola; walasa moxolu xana tango b’a xan, anin a xana bula Sentane la kalanŋo da. 8 Awa, Ala la jama la baaralalu xa xan xa ke moxo soobelu ti, anin xankilintigolu. I xana ke dolominna jaxu ti, anin xaalisi nanbarala. 9 Ala xa lannaya gullo men di i ma, i xa xan xa wo mara i hakilo senuyaninŋo la. 10 I xa xan xa mafele folo, wo xo nin jalagi man soto i ma, i si Ala la jama deemabaaro ke. 11 I musu dulu xa xan xa ke moxo soobelu ti. I xana ke moxo toxojaxufola ti. I xa ke danlonkulamoxolu ti, xa ke lannayamoxo ti kuwo bee to. 12 Ala la jama la baarala xa xan xa ke musukilintigo ti. A xa sin x’a fan dinŋolu nin a la luwo mara bete. 13 Nin Ala la jama la baaralalu b’e la baaro kela a ɲa ma, bee s’i bunɲa. Anin, lannaya men be n nin Isa Kirisita kafunin, i si xuma no wo xan x’a tara i man yilanyilan. 14 Ń be ɲin safe in kila í ma, xa ń yilo tu a ma, xo dondin ń si taxa bo í la. 15 Bari nin ń meta ń man taxa, ɲin safe in s’a yita í la, í bosilo xa xan xa ke men ti Ala la luwo xono, nin wo mu Ala nilama la jama ti. Wo jama mu tonɲa losinŋo nin a sinsinbaxo le ti. 16 Soosoli si nte a to, Alaɲasilanɲa mu gulleba le ti! Ala moxoma x’é yita, Ni Senunŋo x’a la tilinninɲa yita. Melekiyolu x’a je. A la kuwo waajuta siyalu ɲen. Lannaya keta a la duniya xono. Ala x’a layele xa taxa a ti nooro xono.

4

1 Ni Senunŋo b’a fola x’a xoyiya xo: Duniya wulo waxato, moxo dolu si lannaya silo bula, x’a lo moxolafilila dolu la silo fe. Wolu b’e la xaranŋo sotola jinno lelu la. 2 I s’a tu karanmoxo fanolu nin fulankafolu x’e lafili. Wo karanmoxolu jusukunŋo xa xole, í xo nege wulenŋo keta xa fenŋo men majani. 3 Wo karanmoxolu be moxolu laxaranna xo futuwo man xan xa ke, anin xo domolifenŋo dolu man xan xa domo. Bari Ala xa wo domolifenŋolu da, walasa lannayabaxo mennu xa tonɲa lon, wolu xa barako bula Ala ɲen i la kuwo xanma, x’e domo. 4 Ala xa fen wo fen da, a bee xa ɲin. Banŋo man xan xa ke fen si to. Moxo xa xan x’a bee lamuta, xa barako bula Ala ɲen i xanma. 5 Bawo Ala la xumo nin Alamatara be fenŋo bee senuyala Ala ɲa xoto. 6 Awa, nin í be badinŋolu laxaranna ɲin ku innu la ten, í si ke Isa Kirisita la baaradin beto ti. Í be balunin lannaya xumolu la, anin xaran soobe la, í laxaranta men ma. 7 Í xana son taliyolu nin xuma kuntanŋolu ma, wo mennu nin lannaya nte sila la. Í fan digi Alaɲasilanɲa la. 8 Xa fasakendeya kuwolu ke, xa í balo bo i ɲoxo to, wo nafa xa doxo. Bari x’é noto Ala la, wo nafa xa bun ɲa bee ma; bawo kenenma nilamaya anin sinin nilamaya lahido be wo to. 9 Wo le mu xuma wulibalo ti, bee xa xan xa men muta. 10 Wo le x’a tu, n be segela, xa kelo ke, bawo n xa n gigo senbe Ala nilama la, wo men mu moxolu bee Kisibaxo ti, sakuta mennu xa lannaya ke. 11 Í xa xan xa men xoleya, xa moxolu laxaran a la, wo le fele. 12 Moxo si xana í doxoya í la dindinɲa xanma; bari ke ɲayita beto ti lannayabaxolu ɲen, í la xumolu xono, í bosilolu to, í la xanuya fe, í la lannaya fe, anin i la senuya fe. 13 Jannin ń xa na, í jija xa Ala la xumo xaran lannayabaxolu ɲen, x’e jusudun, x’e laxaran. 14 Ala x’a la solifenŋo men di í ma, í xana faratu wo la. A dita í ma, x’a la kilaya xumolu xan, Ala la jama moxobalu x’e bulolu la í xan xa Ala matara í ɲen tumo men. 15 Í jija xa wo kuwolu bee ke. Í la baaro ke a ɲa ma. Nin wo keta, bee s’a je xo í be taxala ɲa. 16 Í taxamaɲa korosi, x’é la xaranŋo du korosi. Í timinadiya wo la. Nin í xa wo ke, í s’í fan kisi, xa í lamebaxo dulu kisi.

5

1 Nin í be xexotoba la filo yitala a la, í xana a fo xoleya to, bari í s’a tonben í xo í fa. Xamarindinŋolu tonben í xo í badinxelu. 2 Musuxotolu tonben í xo í nalu, xa musu dindinŋolu tonben í xo í mamusuwolu, senuya to. 3 Í hakilo tu musujaxelu la, mennu kilinnu be i danna. 4 Bari nin dinŋolu walla mamarinŋolu be musujaxe do kun, wo dinŋolu xa xan xa i la Alaɲasilanɲa yita i fannu la dinbayalu la folo. I wulubaxolu walla i mamalu xa men ke i ɲen folo, i si wo ɲoxon ke i ɲen. Wo le xa di Ala ɲen. 5 Musujaxe men kilin tuta a danna, nin deemabaxa nte a bulu, wo gigo mu Ala le ti. A be Ala matarala su nin tili walasa a x’a deema. 6 Bari musujaxe men hakilo nte fen xote ma fo duniyadiya kuwolu, wo saninŋo le mu, haali nin a b’é nila. 7 Í xa xan xa wo le xoleya musujaxelu ma, walasa i xa ke jalagibalolu ti. 8 Nin moxo men man a hakilo tu a badinŋolu la, sakuta a la lumamoxolu, wo tigi xa lannaya bula le. Haali lannayabalo xa fisa wo tigo ti. 9 Muso men si jaate musujaxe ti, fo a siyo xa si tan wooro san ma. A xa tara kenin xe kilin musu ti, 10 toxoɲuma xa ke a la a la kebaarolu xono. A xa tara a dinŋolu maranin bete, a xa tara luntannajigila ti, xa Ala la jama moxolu sinŋolu ku, xa segebaxantunŋolu deema, anin a xa tara ɲumaya sifa bee kebaxo ti. 11 Bari í xana son xa musu dindinŋolu safe musujaxe ti; bawo nin i diyanɲo x’e bula sigila xela to tugun, i s’i xodi Kirisita la. 12 Wo to, i si jalago soto, bawo i man i la lahidu folo latimme. 13 X’a kafu wo ma, i nte baara kela, i si ke a ma x’e taxaninsaagi lu nin lu te. X’a kafu wo ma, i si ke dasiyante ti x’e da dun ŋandikuwolu to, xa xumolu fo, mennu man xan xa fo. 14 Ń b’a fe musu dindinŋolu xa sigi xela, xa wulu. I fannu x’e la luwolu mara, walasa n jaxo xana maxumalikun soto n ma. 15 Bawo musujaxe dolu x’e xodi Kirisita la xa ban, x’a lo Sentane nofe. 16 Nin musujaxelu be lannayabaxamuso men bata, wo xa wolu deema, i xana den Ala la jama la, walasa Ala la jama xa sin xa musujaxe moxontanŋolu deema. 17 Jama moxobalu mennu be baara beto kela jama ɲen, wolu xa xan xa sara í xo sinɲa fula, sakuta mennu be waajulo nin laxaranno kela. 18 Kitaabo b’a fola xo: «Tuura men be ɲo toɲonxola x’a keso bo, í xana fen siti wo da ma.» A fota du xo: «Baaradinŋo nin a la sara xa xan.» 19 Í xana xoxuma muta Ala la jama moxoba do ma, x’a tara seede fula walla saba man bo men ma. 20 Mennu je junubo ke, i lalon i la junubo la bee ɲala, walasa tolu xa sila. 21 Ń b’a fola í ɲen x’a xoleya í ma Ala nin Isa Kirisita ɲala, anin meleke senumanŋolu ɲala, xo í xa ɲin fo innu bee ke i ɲa ma. Í xana moxo fisiya moxo ti, í xana moxo bo moxo to. 22 Í xana tariya xa í bulo la moxo xan, x’a bula Ala la jama la baaro do la. Í senuyaninŋo xa tu. 23 Fata jiyo doron minna, bari í si tu dolo dondin minna í la xonodiminŋo anin í la doxon doxon jangarolu koso. 24 Moxo dolu la junubo be keno le xan x’a tara haali kiito man tege i xan folo. Bari dolu be je, wolu ta be lonna xofe le. 25 Wo ɲa ma, kewale ɲumalu si je keno xan ten ne. Haali nin mennu man lankenema junna, i duguninŋo me tu.

6

1 Lannayabaxo mennu mu jonŋolu ti, wolu xa xan x’e marigilu jaate, x’a lon xo i nin bunɲa bee xa xan; walasa moxo si xana toxojaxo la Ala nin n na xaranŋo la. 2 Nin i marigilu mu lannayabaxo lelu ti, i xana i doxoya xo bawo i bee keta badin ti, bari i xa baaro ke i ɲen xa tanbi folo xan, bawo i be baaro kela mennu ɲen, wolu mu lannayabaxa xanuninŋo lelu ti. Í xa xan xa moxolu laxaran ɲin nelu la, x’a xoleya i ma. 3 Nin moxo do x’alu xaran sila xote la, nin a x’é tosoobo Marigi Isa Kirisita la xuma senunŋolu la, anin xa xaran di, men nin n na Alasilo nte kilin ti, 4 wo tigo mu fanbunɲala le ti. A man fen lon. Xa soosolo ke, anin xa kelo ke xumo dolu nofe, wolu falama le b’a tigo to. Wo kuwolu si na kiiliya nin kelo nin nanilolu nin miiri jaxolu, 5 anin soosoli banbalo ti moxo hakilintanŋolu te, mennu man tonɲa lon tugun. Wolu hakilo la xo lannaya mu tonosotoda le ti. 6 Tonɲa, xa la Ala la, wo mu tonoba le ti, nin moxo men si muta ke a bulufenŋolu ti. 7 N nin fusi man na ɲin duniya in xono. N nin fusi du nte i saagila. 8 Nin baluwo nin feetofato be n kun, n xa xan xa muta ke wo ti. 9 Bari mennu b’a fe xa naafulu kiika soto, xotobolo si wolu laboyi. I nege jaxu kuntanŋolu si ke i ma kalanŋo ti, x’e muta, x’e bula halagilo nin tiɲalo la. 10 Xaalisikunteya le mu ku jaxo sifa bee juwo ti. Moxo dolu keta xaalisi kunte ti, a xa wolu bula i xodila lannaya silo la, x’e jusukunŋolu bula tooro sifa bee xono. 11 Bari ite men mu Ala la moxo ti, í fan tanga wo kuwolu ma. Tilinninɲa nin Alaɲasilanɲa nin lannaya nin xanuya nin muɲalo nin sabaro ŋinin. 12 Í be kele beto men na, nin wo mu lannaya kelo ti, í jija wo kelo la, xa sinŋo soto, xa nilamaya banbalo muta, í kilita wo men xanma. Í xa seedeya ɲuma ke seede kiika ɲala wo kuwo la. 13 Ala men be nilamaya dila fenŋo bee ma, anin Isa Kirisita men xa seedeya beto ke Ponsi Pilate ɲa xoto, ń b’a xoleyala í ma wolu ɲala xo, 14 í xa Ala la folu mara, í jalagibalo nin í senumanŋo xa tu, fo n Marigi Isa Kirisita nalunŋo. 15 A si na Ala la waxati lategeninŋo lunŋo. Ala kilin ne mu Mansaxe ti; heero tigo, mansaxelu la Mansaxe, marigolu Marigi. 16 Ate kilinpe le nte sala; keneya men b’a to, moxo si man í sodun no a la. Moxo bada man a je. Moxo du me a je no. Bunɲa nin sintigiya banbalo mu ate le ta ti. Amiini. 17 A xoleya ɲin duniya in naafulutigolu ma xo i xana i wasu. A fo i ɲen xo i xana i gigo ke ɲin naafulu banta innu ti, bari i xa i gigo ke Ala ti, wo men be fen bee dila n ma a kiika, walasa n x’e diyabo. 18 A xoleya i ma, xo i xa ke ɲumakela ti, kebaara ɲuma kiika xa ke i la naafulo ti, xa nilo ke, x’e bulufenŋo dolu di moxolu ma. 19 Nin i xa wo ke, i si naafuluba tara i ɲa sinin, naafulo men xa ɲin, men nte tiɲala, walasa i xa nilamaya soobe soto. 20 Timote baaba, kuwo mennu xarifata í ma, wolu mara bete. Í fan tanga xuma fuwolu ma, mennu nin Alasilo nte boxo la, anin soosoli gansanŋolu ma. I be wo mafelenin lonŋo ti, x’a tara tonɲa nte. 21 Moxo dolu x’a fo xo i xa wo lonŋo soto. I filita xa lannaya silo bula. Ala la neemo xa ke alu fe!