1 TESALONIKENGOLU

1

1 Nte Poli nin Silifen anin Timote le be ɲin safe in kila n Fa Ala nin Marigi Isa Kirisita la jama ma, men be Tesalonike. Ala xa neemo nin heero di alu ma. 2 N be barako lala Ala ɲen tuma bee alu la kuwo la, xa n hakilo tu alu bee kun n na Alamataralu to. 3 Nin n be n Fa Ala matarala, n miiro be tula alu kun, bawo alu x’alu la lannaya yita kewalolu la, x’alu la xanuya yita kebaarolu la, anin alu gigo sigininŋo be N Marigi Isa Kirisita xan bete. 4 N badinŋolu, n x’a lon xo Ala keta alu fe, anin xo a x’alu sugandi x’alu ke a ta ti, 5 bawo n xa xibaru Dimanŋo lasi alu ma tumo men, n man a ke xuma gansanŋo la; bari n x’a ke barako to anin Ni Senunŋo la deemalo la. N x’a lon du xo n xa men fo alu ɲen, wo mu tonɲa le ti, sikka nte a to. Xa n tu alu bata, n bosilo keta men ti, alu xa wo je. N xa wo ke alu la nafa xanma. 6 Alu keta ntelu ladigibaxolu ti, anin Marigi ta, bawo alu xa tooro kiika soto. Bari haali wo, alu xa Ala la xumo muta ɲaɲo to, Ni Senunŋo barako to. 7 Wo ɲa ma, alu xa sila beto yita Maseduwane maro nin Akayi maro lannayabaxo bee la. 8 Atelu keta sabaabu ti, Marigi la xumo xa me dula kiika, men nte Maseduwane nin Akayi doron ti. Alu la lannaya fota dula bee, fo ntelu maaku nte a la xa wo ɲa fo tugun. 9 N naninma alu bata, alu xa n muta ɲa men, anin alu xa i xodi bolikuwo la ɲa men, x’e ɲadi Ala soobe nin Ala nilama la, xa baaro ke wo ɲen, i be wo fola. 10 Alu b’a Dinxe nalo laxononin xa bo sanŋo to, a Dinxe Isa, a xa men nakuni xa bo saya to. Ate xa n kisi Ala la kiito masiibo ma, men be nanin.

2

1 N badinŋolu, alu fannu x’a lon xo n na taxo man ke fu ti alu bata. 2 Alu x’a lon du xo n toorota xa n nani Filipe gallo to; bari wo xo, Ala xa barako di n ma n x’a la xibaru Dimanŋo fo alu ɲen, haali x’a tara moxolu tunnu b’a fe xa n bali xa wo ke. 3 N na waajulo nte siginin faniya nin noxo xan, n nte a ŋininna du xa moxo lafili. 4 Bari n be xumala tuma bee í xo Ala b’a fe ɲa men; ate men lata n na x’a la Xibaru Dimanŋo xarifa n ma. N nte a ŋininna xa n kudiya moxolu ɲen; bari Ala ɲen, wo men be n jusukunŋolu mafelela. 5 Alu x’a lon xo n man datodiyaxuma si fo n na xumolu xono, abada n man xuma nata la. Ala mu n seedo ti wo la. 6 N man a ŋinin moxo xa n tantu, atelu wo, moxo tolu wo. N tunnu s’a no xa n na fango sigi alu xan, bawo n mu Kirisita la kiladinŋolu ti. 7 Bari n xonotodiyata alu xoto í xo dinbatigo b’a dinŋolu topotola ɲa men. 8 N keta alu fe ɲa men, fo n tunnu be tobennin xa Ala la Xibaru Dimanŋo di alu ma. Wo doron nte, bari haali n niyo, n tunnu si bo a la alu ɲen, bawo alu la kuwo diyata n ɲen jaxu. 9 N badinŋolu, alu hakilo b’a la n xa baaro ke ɲa men anin n segeta ɲa men ma. Xa n tu Ala la Xibaru Dimanŋo waajula alu ɲen, n xa baaro ke suwo nin tilo, walasa n xana den alu do la. 10 Xa n tu alu bata, n xa bosila xoyiman tilinninŋo anin jalagibalo men ta alu lannayabaxolu ma, alu nin Ala si n seedeya wo la. 11 Alu x’a lon du, xo n keta alu kilin wo kilin ɲen í xo fa be a dinŋo ɲen ɲa men. 12 N x’alu jusudun x’alu tonben, x’alu x’e balan x’e taxama í xo Ala la yerewuluwolu; ate men be alu kilila, xa dun a la Mansaya nooroma xono. 13 N be barako bulala Ala ɲen tuma bee, bawo, n xa Ala la xumo lasi alu ma tumo men, alu man a mafele moxo xuma ti; bari alu x’a lame x’a muta Ala la xumo ti. Tonɲa, Ala la xumo le mu. Wo xumo be baaro kela atelu lannayabaxolu xono. 14 N badinŋolu, Ala la jama men be lanin Isa Kirisita la Yude maro la, alu keta wolu ɲoxonŋolu ti. Bawo Yahudiyalu xa wolu tooro ɲa men, alu dulu badinŋolu x’alu tooro ten. 15 Wo Yahudiya lelu xa Marigi Isa faxa, xa kilalu faxa, xa ntelu dulu tooro. I ku man di Ala ɲen. I mu moxolu bee jaxo lelu ti. 16 I b’a ŋininna xa n bali xa kisilo xumo fo siya tolu ɲen. Wo ɲa ma, i b’a ma xa do kafu i la junubolu ma tuma bee, fo xa si a danŋo ma. Bari Ala la diminŋo labanta boyila i xan. 17 N badinŋolu, ntelu kennu nin alu fatata waxatindin xono, ɲada nin ɲada la, bari jusukunŋo la nte. Alu jo loxoba tun be n na, fo n xa kuwo bee ke walasa n x’alu je. 18 A tun diyata n ɲen x’e koppa alu bata. Nte Poli fan x’a mafele xa na alu je, sinɲa kilin nte, bari Sentane xa n bali. 19 Jon mu ntelu gigo nin n na nitodiya nin n na kunxotota sabaabo ti Marigi Isa ɲa xoto nin a nata? Atelu nte ba? 20 Iyo, ate lelu mu n na bunɲa nin n na ɲaɲo sabaabo ti.

3

1 N man alu xibarusotobaliya muɲa tumo men, n x’a latege n kilinnu xa tu Atene, 2 xa n badinxe Timote ki alu ma. N nin ate be Ala la baaro kela, nin wo mu Kirisita xibaru Dimanŋo fo ti. N x’a ki alu ma, walasa a x’alu la lannaya sinsin, xa do kafu alu juso ma; 3 walasa alu si xana silo bula bi toorolu xanma. Alu fannu x’a lon xo n xa xan xa tooro. 4 Xa n nin alu tu i ɲoxo xan, n x’alu lasobi xo n si tooro soto. Alu x’a lon xo wo le naninŋo je. 5 Ń korita alu xibarusotobaliya muɲala tumo men, ń xa Timote ki alu ma, a xa taxa a mafele alu la lannaya be jan men. Ń tun be silanin Sentane xana tara alu neenenin x’alu lafili, xa n na baaro ke fuwo ti. 6 Bari Timote birin nala n ma saasa, xa bo alu bata. A xa xibaruya dimanŋo di n ma alu la lannaya nin alu la xanuya xan. A xo du xo alu hakilo be n na tuma bee, anin xo a xa di alu ɲen xa n je, í xo n dulu b’a fe x’alu je ɲa men. 7 Wo ɲa ma, n badinŋolu, xa n tu sege nin tooro bee xono, alu la lannaya le xa n hakilo lasigi. 8 Saasa n niyo saagita, bawo alu sinsinninŋo be Marigi xan. 9 Alu la kuwo be n ɲaɲanin Ala ɲa xoto ɲa men, fo n man a lon n si men fo xa barako bula a ɲen. 10 Su nin tili, n b’a matarala ɲa bee ma nin n nin alu s’i ɲoxo je tugun, walasa men be alu la lannaya ɲen xo, n xa wo kafu a ma. 11 N Fa Ala fan anin n Marigi Isa xa n na silo xoyiya fo alu bata. 12 Marigi x’a tu alu x’e ɲoxo xanu bete, xa moxo bee xanu bete, í xo ntelu be alu xanunin ɲa men. 13 Wo ɲa ma, a si barako di alu ma walasa alu xa senuya, xa ke jalagibalo ti n Fa Ala ɲa xoto, n Marigi Isa nin a la senumanŋolu bee nalunŋo.

4

1 Nin wo bota je, n badinŋolu, n tunnu x’a yita alu la, alu xa xan x’e taxama ɲa men, walasa alu ku xa diya Ala ɲen. N x’a lon xo alu be í taxamala wo ɲa ma xa ban. Bari n be alu tarala Marigi Isa toxo la, xo alu xa i balan xa do kafu wo ma. 2 N xa xaranŋo mennu di alu ma Marigi Isa la xan to, alu xa wolu lon. 3 Ala sago mu le, alu xa i senuya, x’alu fannu tanga fuyanɲa ma. 4 Alu bee xa i musu ta senuya to, anin ɲa beto ma. 5 Alu xana alu fannu bula alu niyo diyanɲo bulu í xo Alalonbalolu. 6 Moxo si xana dun a badinŋo gaso to wo kuwo to, x’a tooɲo. N x’a fo alu ɲen, x’alu lasobi a la xa ban xo mennu be wo kuwolu kela, Marigi si wolu ɲangi. 7 Bawo Ala man n kili noxoninɲa xanma; a xa n kili senuya le xanma. 8 Wo to, men je í ban ɲin xaran in to, wo man í ban moxo to, bari a xa í ban Ala le to, wo men x’a Ni Senunŋo di alu ma. 9 Men mu ɲoxoxano ti, alu maaku nte a la tugun xa do fo alu ɲen wo xan. Ala fan be alu laxaranna wo la. 10 Alu be Maseduwane lannayabaxolu bee xanunin. Bari n b’a ŋininna alu fe, alu xa do kafu wo ma tugun. 11 Alu i balan benŋo xa tu alu nin moxolu te, alu x’alu fannu kunkuwolu ɲabo, alu fannu xa baaro ke í xo n dalita xa wo xoleya alu ma ɲa men. 12 Nin alu xa wo ke, moxo tolu si alu bunɲa. Wo to, alu me den moxo si la. 13 N badinŋolu, mennu banta, n nte a fe alu xa tu lonbaliya xono wolu la kuwo to, walasa alu juso xana xasi í xo tolu, gigi nte mennu la. 14 Nin n lata a la xo Isa sata xa kuni, n xa la a la du xo Isa la moxo mennu sata, Ala si wolu lakuni Isa barako la. 15 Saasa, n be nala men fola alu ɲen Marigi la fo to, wo fele: Alan mennu nilama je tara Marigi nalunŋo, n nte bulala moxo saninŋolu ɲa. 16 Bawo yanmaruya dita doron, meleke kuntigo do si xuma, Ala la buutuwo si fo, Marigi fan si jigi xa bo sanŋo to. Wo to, moxo mennu sata x’e tu Kirisita la silo xan, wolu si kuni folo. 17 Wo xo, ntelu mennu je tara í nila, n nin i bee si ta i ɲoxo la xabolu xan, xa taxa Marigi kunben foɲo fe. Wo xo, n nin Marigi si tu i ɲoxo fe fo abada. 18 Alu i ɲoxo hakilo lasigi wo xumolu la.

5

1 N badinŋolu, fenŋo men mu Marigi la na tumo nin a waxato ti, alu maaku nte a la moxo xa safe ki alu ma wo la. 2 Bawo alu fannu x’a lon xo Marigi la lunŋo si na í xo sunŋo be nala ɲa men suwo to. 3 Moxolu je a fo tumo men xo: «Heera be je, tooro nte!», wo to doron, kasaaro si na x’e ju xa boyi i xan, í xo tinŋo be musu xonoma jula ɲa men. I me kisi wo ma abada. 4 Bari atelu n badinŋolu, alu nte dibo to, fo wo lunŋo si alu ju í xo sunŋo be moxo jula ɲa men. 5 Alu bee mu keneya ta lelu ti, anin tiliya talu. Alan nte suwo nin dibo talu ti. 6 Wo to, alan xana sinnoxo í xo tolu, bari alan xa tu i ɲala, xa n fannu muta. 7 Mennu be sinnoxola, i be sinnoxola suwo le to; men dulu b’e fala dolo la, i b’e fala wo la suwo le to. 8 Bari ntelu mu tilo ta lelu ti; wo to, alan xa n fannu muta. Alan xa lannaya nin ɲoxoxano ke xa n fannu lakanta, í xo sorodaso b’a fan nakantala a la negedoroko la ɲa men. Alan gigo xa ke a ma xo Ala si n kisi, wo si ke í xo nin n xa negekufuno dun í kunna. 9 Ala man n sugandi walasa a x’a la diminŋo laboyi n xan; a xa n sugandi le, nin a si kisilo di n ma, n Marigi Isa Kirisita barako to. 10 Ate sata n ɲen, walasa n tuta i nila wo, n sata wo, n nin a xa nilamaya i ɲoxo fe. 11 Wo xanma, alu i ɲoxo tonben, xa do kafu i ɲoxo barako ma, í xo alu je a ma x’a ke ɲa men. 12 N badinŋolu, n be alu tarala xo Marigi xa mennu bula baaro la alu to, alu xa wolu bunɲa. A xa wolu bula alu kunna, walasa i xa alu laxaran a la silo la. 13 Alu i jaate bete, x’e xanu i la baaro xanma. Benŋo xa ke alu nin i ɲoxo te. 14 N badinŋolu, n be alu tarala du, xo alu xa salabaxantunŋolu tonben, xa do kafu jusudoxonŋolu juso ma, xa barakentanŋolu deema. Alu muɲa bee xoto. 15 Alu i korosi, moxo si xana jaxumanŋo sara jaxumanŋo la, bari alu a ŋinin xa betemanŋo ke i ɲoxo ɲen tuma bee, anin moxolu bee ɲen. 16 Alu ɲaxali tuma bee. 17 Alu xana Alamatara dabula. 18 Alu barako bula Ala ɲen kuwo bee to, bawo Ala sago mu wo le ti alu ɲen, atelu mennu nin Isa Kirisita kafuta. 19 Alu xana Ni Senunŋo dube. 20 Alu xana kilalu la xumolu mafele fuwo ti. 21 Alu wo xumolu bee segesege, xa betemanŋo mara. 22 Alu xa ku jaxo sifa bee je x’a tu je. 23 Heeratigi Ala fan xa ke alu muume bee senuyabaxo ti, x’alu ke a ta ti. Alu muume, nin wo mu alu niyo nin alu jusukunŋo nin alu balo ti, wo jalagibalo xa tu fo Marigi Isa Kirisita nalunŋo. 24 Alu kilibaxo mu xantigo le ti, ate le fan be wo kela. 25 N badinŋolu, alu Ala matara n ɲen. 26 Alu badinŋolu bee baataya xonton. 27 Ń b’a xoleyala alu ma Marigi toxo la, xo ɲin safe in xa xaran badinŋolu bee ɲen. 28 N Marigi Isa Kirisita la neemo xa ke alu fe.