1 PIYERE

1

1 Nte Piyere men mu Isa Kirisita la kiladinŋo ti, nte le be ɲin safe in kila alu ma, Ala x’ate mennu sugandi, ate mennu be jenjennin xa ke siginfelu ti Pon nin Galasi nin Kapadosi nin Asi anin Bitini marolu xan. 2 N Fa Ala x’alu sugandi, x’a la a la ku natalu lonŋo xan. Alu keta Ala ta ti Ni Senunŋo barako to, walasa alu xa Isa Kirisita sago ke, anin alu xa senuya a jelo fe. Ala mu neemo nin heero kiika kela alu ɲen. 3 Alan xa n Marigi Isa Kirisita Fa Ala tantu! A la ɲumayaba koso, a x’a ke xo ntelu towuluta, walasa n xa gigi nilama soto. A xa wo ke Isa Kirisita lakuniyo fe xa bo furelu to, 4 walasa n xa ke soto, men nte tiɲala, men nte noxola anin men nte moromorola. Wo ke be maranin alu ɲen sanŋo to, 5 atelu mennu be maranin lannaya koso, Ala la sintigiya fe, kisilo xanma, men be nala yitala duniya labanŋo lunŋo. 6 Wo kuwo be alu nitodiyala, haali nin a x’a tara x’alu si jusuxasi waxatindin xono, xotoboli sifa bee fe. 7 Sano fan men mu fen tiɲata ti, wo be xotobola ta fe; wo ɲa ma, alu la lannaya men xa xole bete sano ti, wo be xotobola walasa alu xa sin xa tantulo nin nooro nin bunɲa soto wo koso, Isa Kirisita yitalunŋo. 8 Alu be a xanunin x’a tara alu man a je folo. Alu be lanin a la du haali nin alu ɲa nte a la saasa. Wo le x’a tu, alu be nitodiya maɲoxonjebalo xono, men me laxali no, 9 bawo alu be alu la lannaya kekunŋo sotola, nin wo mu alu kisilo ti. 10 Kilalu xa ŋininno nin segesegelo ke wo kisilo kuwo la. Wolu xa kilaya ke Ala la neemo kuwo la, men tun be nala dila alu ma. 11 Kirisita Niyo tun be i xono; wo tun be i lasobila Kirisita la toorolu la, anin nooro men tun be nala lala a xan wolu xofe. Kilalu x’a ŋinin xa wo kuwolu kewaxato nin i keɲa lon. 12 Ala x’a yita i la, xo i tunnu be xumala kuwo mennu xan, x’e baaro ke, xo wo kuwolu nte itelu talu ti, bari atelu talu. xibaru Dimanŋo fobaxolu xa wo kuwolu fo alu ɲen saasa, Ni Senunŋo barako to, men kita xa bo sanŋo to. Haali melekiyolu b’a fe xa wo kuwolu je, x’e lon. 13 Wo le x’a tu, alu i jusukunŋo toben baaro xanma, x’alu hakilo lasigi, xa tu i ɲala. Neemo men be nala dila alu ma Isa Kirisita yitalunŋo, alu i gigo bee la wo sotolo xan. 14 Alu ke Ala foxanŋolu labatubaxolu ti. Nege jaxo men tunnu be alu la, jannin alu tunnu xa lonŋo soto, alu xana alu jigo ben wolu ma tugun. 15 Bari alu senuya alu la ku ketalu bee to, í xo Ala men x’alu kili xa senu ɲa men, 16 bawo a be safenin Kitaabo to xo: «Alu senuya bawo nte xa senu.» 17 Alu la taralolu xono, alu be Ala kilila xo alu Fa, wo men be kiiti tilinninŋo tegela moxolu bee xan, x’a la bee la kebaaro xan. Wo le x’a tu, alu xa xan xa sila ate ɲa, alu la duniya tokutunŋo waxato xono, ɲin duguxulu in xan. 18 Alu x’a lon xo fen tiɲatalu, xaaliso walla sano, wolu man ke x’alu kunbo alu la jigo kuntanŋolu ma, alu xa mennu soto ke ti alu falu la. 19 Bari, alu kunbota Kirisita jelu nafamaba le la. A x’a fan ke sadaxo ti í xo saaxandinŋo, fe si nte men na, takki si nte men na. 20 Ala tun xa wo kuwo latege jannin duniya xa da, a x’a yita ɲin waxati laban in, alu koso. 21 Ate le barako to, alu xa lannaya ke Ala la, wo men x’a lakuni xa bo furelu to, xa nooro la a xan. Wo ɲa ma, alu la lannaya nin alu gigo be Ala le xan. 22 Alu x’alu jusukunŋolu senuya tonɲa mutalo fe, walasa alu xa badinŋolu xanu soobeya la. Wo to, alu i ɲoxo xanu bete, alu jusukunŋo bee la, 23 ate mennu towuluta, wuluwo men man ke si tolita la, bari fo si tolibalo la, nin wo mu Ala la xuma nilama nin xuma banbalo ti, 24 í xo a be safenin Kitaabo to ɲa men xo: «Moxo bee be le í xo binŋo. A nooro bee be í xo binfiro; binŋo si ja, firo si butun. 25 Bari Marigi la xumo be tula fo abada.» Wo xumo mu xibaru Dimanŋo le ti, men fota alu ɲen.

2

1 Wo to, alu jaxuya nin nanbaro nin fulankafuya nin ɲangoya anin maxumalo bee dabula. 2 Deenano be sunjinono fe ɲa men, wo ɲa ma, Ala la xumo men be í xo nono yerewuluwo, wo loxo xa ke alu dulu la, walasa alu xa bunɲa wo fe, xa kisi; 3 bawo alu x’a je xo Marigi xa ɲin. 4 Alu i sodun Marigi la, kuru nilama le mu. Moxolu x’e ban a to, bari a sugandita anin nafaba b’a la Ala bulu. 5 Alu dulu, mennu be í xo kuru nilamalu, alu lo Ni Senunŋo la Su lota la, walasa alu xa ke sadaxalasibaxa senumanŋolu ti, xa ke Ala diyanɲesadaxolu lasibaxolu ti, Isa Kirisita barako to. 6 Bawo men be safenin Kitaabo to, wo fele xo: «Ń fele kuru daxolenŋo do lala Siyon, ń xa men sugandi, x’a ke bunŋo jusigikuro ti; nin moxo men lata a la, wo tigo me malu abada.» 7 Ate mennu lata Ala la, atelu x’a lon xo nafaba be ɲin kuru in na, bari mennu man la a la, a keta wolu ɲen ɲin ti: «Kurubunlolalu x’e ban kuro men to, wo keta bunŋo jusigikuro ti.» 8 A fota Kitaabo dula do xote tugun xo: «Wo kuro si moxolu latakki, fataxulo le mu, men si moxolu laboyi.» Wo moxolu takkita bawo i x’e ban lala Ala la xumo la. Wo le du lategeta i ɲen. 9 Bari ate lelu mu siya sugandininŋo nin sadaxalasibaxa mansamalu nin siya senumanŋo anin Ala la moxolu ti. Ala x’alu kili xa bo dibo to, xa taxa alu ti a la keneya maɲoxonjebalo la, walasa alu x’a la kebaara ɲumabalu laxali. 10 Folofolo, alu tunnu nte Ala la moxolu ti, bari saasa alu keta Ala la moxolu ti. Folofolo, alu tunnu man Ala la hinno soto, bari saasa, alu xa wo soto. 11 N badin xanuninŋolu, alu mu luntanŋo nin siginfe lelu ti ɲin duniya in to. Wo le x’a tu, nte be alu matarala xo alu xa alu fannu muta alu nidiyanɲekuwolu ma, wo mennu be moxo niyo kelela. 12 Alu bosila beto ta lannayabalolu to. Wo to, haali nin i x’alu toxojaxo fo, xo alu mu kujaxukelalu ti, i si alu la kewale betolu je, xa Ala tantu wolu koso, a nalunŋo. 13 Alu xulu hadamadinŋolu la fanga sigininŋolu bee ɲen, Marigi koso. Alu xulu mansaxe ɲen, wo men be fango bee kunna. 14 Alu xulu goferenerolu ɲen, mansaxe xa wo mennu bula xa kujaxukelalu ɲangi, xa ɲumakelalu jagi. 15 Ala sago mu le, xo alu xa kewale ɲumalu ke, xa moxo hakilintan kulonbalolu da taxun. 16 Alu i taxama í xo moxo hooroyaninŋolu, wo bee nin a ta, alu xana alu la hooroya ke jaxumanŋo buurilanŋo ti, bari alu bosilo xa ke í xo Ala la jonŋolu. 17 Alu hadamadinŋolu bee bunɲa, al’alu badin lannayabaxolu xanu. Alu sila Ala ɲa, xa mansaxe bunɲa. 18 Baaradinŋolu, alu xulu alu la kuntigolu ɲen, xa bunɲa bee la i xan, mennu xa ɲin anin mennu xono xa di doronnu ɲen nte, bari haali mennu la kuwo xa xole, alu xulu i ɲen. 19 Bawo moxo nin tooro men man xan, nin a xa wo muɲa Alaɲasilanɲa koso, wo mu neemo le ti. 20 Awa, nin í buwota í la kewale jaxolu koso, bunɲa joman be wo buwolo muɲalo to? Bari nin í toorota í la kewale betolu koso, nin í xa wo muɲa, wo mu neemo le ti Ala ɲa xoto. 21 Alu kilita wo le xanma, bawo Kirisita fan toorota alu ɲen. A xa wo ke x’a yita alu la, walasa alu x’a lo a nolu fe. 22 Ate man junube si ke, faniya bada man bo a da. 23 A nanita tumo men, a man a ta sara. A toorota tumo men, a man fuujali ke, bari a x’a la kuwo tu Ala bulu, wo men mu kiiti tilinninŋo tegebaxo ti. 24 Kirisita fan xa n na junubolu ta a balo to, gengenyiro xan, walasa n xa ke moxo saninŋolu ti junubo boxo la, xa nilamaya tilinninɲa xanma. A la joogilida lelu x’alu kendeya. 25 Alu tunnu be le í xo saaxa sankoninŋolu, bari saasa, alu x’e koppa alu niyolu negaanibaxo nin i lakantabaxo ma.

3

1 Awa, musolu, alu dulu xa xulu alu xelu ɲen, walasa nin i dolu man la Ala la xumo la, alu bosilo xa ke sabaabu ti wolu xa lannaya ke, x’a tara xuma man ke i ɲen, 2 alu bosila senumanŋo nin alu la bunɲa jelo fe. 3 Alu la masito xana ke bantato masito ti: Kunda, sanukenmo, anin faanubetedunŋo. 4 Bari alu la masito xa ke xonoto masiti duguninŋo ti, wo mu jusukun ɲuma sabarininŋo le ti, wo mu masitifen banbalo le ti. Nafaba be wo le la Ala bulu. 5 Folofolo, musu senumanŋolu men tunnu gigo be Ala xan, wolu tunnu be i masitila ten ne. I tunnu be xulunin i xelu ɲen, 6 í xo Saran, men tun be Burehima bunɲala fo a x’a kili xo a marigi. Alu mu wo dinmusolu ti tonɲa la, nin alu be ku ɲuma kela, anin nin alu man a tu fusi x’alu lasila. 7 Wo ɲa kilinŋo ma, xelu, alu nin alu musulu xa mara i ɲoxo ma, xa don faamu xo musuya mu miran ti, men xa fe. Alu i bunɲa bawo i nin alu bee be nala Ala la neemo sotola ke ti, nin wo mu nilamaya ti. Alu a ke ten, walasa fusi xana alu la taralolu bali xa muta. 8 Wo bee tanbo xo, alu bee xa ben x’alu la miiriyalu ke kilin ti. Alu hinna i ɲoxo la, x’e ɲoxo xanu í xo badinmalu, xa ɲumaya i ɲoxo ma, x’e majigi i ɲoxo ɲen. 9 Alu xana ku jaxo sara ku jaxo la, walla xa nanilo sara nanilo la. Bari alu duwawo le ke, bawo Ala x’alu kili tumo men, a xa duwawo le lahido ta alu ɲen. 10 Kitaabo b’a fola xo: «Nin moxo men b’a fe xa nilamaya diyabo, anin xa heera lunŋolu je, wo tigo xa xan x’a nenŋo mara xumajaxufo ma, x’a da muta nanbaranteya xumolu ma. 11 A xa xan xa í xodi jaxumanŋo la, xa ɲuma ke, xa benŋo ŋinin timinadiya la. 12 Bawo Marigi ɲa be moxo tilinninŋolu to, a tulo be i la taralolu la, bari Marigi si a ɲada tirimin kujaxukelalu ma.» 13 Awa, nin alu be balannin kubeteko la, jon si ku jaxo ke alu la wo to? 14 Haali nin alu be toorola tilinninɲa silo taxamo xanma, heero be alu ɲen. Alu xana sila i ɲa, alu hakilo du xana ɲaxami. 15 Bari alu Kirisita bunɲa alu jusukunŋolu la, x’a lon xo alu Marigi le mu. Gigo men be alu la, nin moxo wo moxo x’alu ŋininxa wo ma, alu tobenninŋo xa tara tuma bee xa wo jaabi. 16 Bari alu wo ke majigininɲa nin bunɲa xono. Jusukun ɲuma xa ke alu la, walasa nin i x’alu toxo tiɲa tumo men, xo alu mu kujaxukelalu ti, alu bosila beto, Kirisita kafuɲoxoya xono, wo xa ke sabaabu ti, alu toxo tiɲabaxolu xa malu. 17 Bawo xa tooro x’é tu ɲuma kela, nin wo le mu Ala sago ti, wo xa fisa don ti xa tooro x’é tu ku jaxo kela. 18 Awa, Kirisita fan toorota hadamadinŋolu la junubolu koso sinɲa kilinpe. Ate tilinninŋo sata moxo tilinbalolu ɲen, walasa x’alu ladun Ala la kafuɲoxoya xono. A faxata balasubo boxo la, bari a lakunita Niyo fe. 19 Wo Niyo le sabaabo la, niyo men tunnu be kaso la, a taxata wolu waaju. 20 Wo lelu tunnu xa Ala sooso kabirin Nuhun na waxato. Ala x’e maxono xa muɲa i xoto Nuhun na xulunba dara waxato. Moxo dondinnu, i muume moxo sagi, wo lelu dunta xulunba xono, xa kisi xa bo jiyo to. 21 Wo jiyo tun mu batiselo taagumanseedo le ti, men be alu kisila saasa. Wo xoto nte don ti xo n balo le be kula xa noxo bo a la. A xoto mu le xo n b’a ŋininna Ala fe, a xa jusukun senunŋo di n ma. A be alu kisila Isa Kirisita la kuniyo le barako to, 22 wo men taxata sanŋo to, a be Ala kininŋo xoto, a be siginin mansaya la, melekiyolu nin fanga tolu anin sanxulo sintigiyalu bee kunna.

4

1 Kirisita toorota a balo to, wo xanma, alu dulu nin wo miiriya kilinŋo xa sigi, bawo moxo men toorota a balo to, wo x’é fata junubo ma. 2 Wo le x’a tu, kabirin saasa, wo xa xan x’a la duniyatotego to ke x’a ben Ala sago ma, a xana a ke x’a ben hadamadinŋo nidiyanɲekuwolu ma. 3 Tonɲa la, alu xa waxato men ke Alalonbalolu sagolakuwolu kela xotonin, x’e taxama jadoya xono, anin nidiyanɲekuwolu, nin dolobaminŋo, nin domoliba jaxo, nin minniba jaxo, anin bolibatuli haramuninŋolu, wo waseta. 4 Saasa, wolu dabaro be bannin xo alu nte a loxan i nofe bitugun, xa wo ɲoxon jadoya danmatanbinin ke, wo xanma, i be alu nanila. 5 Bari men be tobennin xa kiito tege nilamalu nin furelu xan, i si i ɲafo wo ɲen. 6 Wo le x’a tu, haali mennu sata, xibaru Dimanŋo fota wo dulu ɲen, kiito tegeta wo mennu xan í xo hadamadinŋolu, x’e tu duniya to, walasa wo xo, i xa nilamaya Ala bulu, Ni Senunŋo barako to. 7 Fenŋo bee labanŋo sutiyata. Alu hakili soto, x’alu fannu korosi, walasa alu xa sin xa Ala matara. 8 A folo, alu i ɲoxo xanu bete, bawo xanuya si sin xa junube kiika dugu. 9 Alu i ɲoxo jigiya, x’a tara alu man ŋuunuŋuunu. 10 Alu bee kilin kilin xa solifenŋo men soto, alu i ɲoxo maakuwo ɲiɲa wo la, xa ke Ala la neema sifalu bee marabaxa betolu ti. 11 Nin men be xumala, wo xa Ala la xumo lelu lasi moxolu ma. Nin men be moxolu deemala, wo xa deemalo ke Ala la barake dinmaninŋo la, walasa bunɲa xa la Ala xan kuwo bee to, Isa Kirisita barako to. Nooro nin sintigiya mu wo le ta ti, fo abada. Amiini! 12 Xanuninŋolu, alu be xotoboli xandimanŋo men xono í xo ta, wo xana alu dabaro ban x’a ke í xo fen ne x’alu soto men man xan x’alu soto. 13 Bari alu nitodiya, bawo alu xa alu nidula soto Kirisita la toorolu to, walasa a la nooro yitalunŋo, alu xa ɲaɲa, xa sewo. 14 Nin alu nanita Kirisita toxo nofe, heero be alu ɲen, bawo Ala Ni nooroma be alu xan. 15 Alu si la tooro kunŋo xana ke moxo faxo ti, walla x’alu xa suuɲalo ke, walla x’alu mu kujaxukela ti, walla x’alu x’e sin bula ŋandi kuwo to. 16 Bari nin do toorota xo bawo a mu lannayabaxo ti, wo xana maluya wo la, bari a xa barako bula Ala ɲen wo toxo soto xanma. 17 Kiito damutawaxato sita, a dun be folola Ala la moxo lelu ma. Awa, nin kiito be damutala nte lelu ma, wo to mennu man son Ala la xibaru Dimanŋo ma, wolu labanŋo be kela ɲa di? 18 Í xo Kitaabo b’a fola ɲa men xo: «Nin moxo tilinninŋo kisi xa xole, Ala ɲasilanbalo nin junubekela ta si ke ɲa di?» 19 Wo le x’a tu, mennu be toorola x’a la Ala sago xan, wolu x’e niyo xarifa Dabaxa Ala ma, ate men mu xantigo ti, xa tu ɲumako la.

5

1 Mennu mu Ala la jama moxobalu ti alu to, nte be xumala wo lelu ɲen saasa. Nte du mu moxoba do le ti anin Kirisita la toorolu seedo. Nooro men be nala yitala, nte nidula be wo to. Nte be men ŋininna i fe, wo fele: 2 Ala xa saaxagoore men xarifa alu ma, alu wo lakorosi. Alu xana wo ke a be í xo diyakuwa baaro, bari alu wo ke alu diyanɲeku ti, x’a ben Ala sago ma. Alu xana a ke xaalisisotoda ti, bari alu a ke ŋanne beto la. 3 Mennu xarifata alu ma, alu xana alu la fango digi wolu xan, bari alu ke ɲayito ti saaxagoore ɲen. 4 Wo to, nin negaanilalu la kuntigo x’é yita, alu si kunnawulijala nooroma soto, men dawulo me bo a la muume. 5 Wo ɲa ma, xamarindinŋolu, alu xulu moxobalu ɲen. Alu bee x’e majigi i ɲoxo ɲen, x’e ɲoxo maakuwo ɲiɲa, bawo Kitaabo b’a fola xo: «Ala be bunfanmamoxolu kelela, bari a be a la neemo dila fanmajigibaxolu ma.» 6 Wo le x’a tu, alu i fan majigi Ala bulu barakema xoto, walasa a xa lunŋo men natege, a x’alu xotota wo lunŋo. 7 Al’alu hanmenakuwolu bee la ate xan, bawo a hakilo be alu kun. 8 Alu hakili soto, x’alu fannu korosi! Alu jaxu Sentane, men be í xo waraba xunboto, be taxaninsaago la, a b’a ŋininna xa do domo. 9 Alu a kele, xa tu sinsinnin lannaya to. Alu a lon xo wo ɲoxon toorolu be alu badinŋo dulu sotola duniya xono. 10 Nin alu toorota waxatindin na, neemo bee tigi Ala men x’alu kili a la nooro banbalo ma, alu nin Kirisita la kafuɲoxoya xono, wo fan si alu dafa, x’alu sinsin, x’alu barako bunɲa, x’alu sigi jusigilan jonjonŋolu xan. 11 Sintigiya xa tu a ɲen fo abada. Amiini! 12 Nte xa Silifen bula a xa ɲin xuma kese danta innu safe alu ɲen, ń be ate men jaatenin badinxe xantigo ti, walasa x’alu jusudun anin x’a laxoyiya alu ma xo alu be notonin Ala la neemo fan fan ne la. 13 Ala la jama men be Babilone, Ala xa mennu sugandi í xo a x’alu sugandi ɲa men, wolu be alu xontonna, anin Maraka men mu nte dinxe ti lannaya silo la. 14 Alu i ɲoxo xonton baatayalixontonno la, xanuya to. Ate mennu be Kirisita la kafuɲoxoya la, heero xa ke alu bee fe!