MARKO

1

1 Nrumi ya Iruva ya Nsia ileendwa ni Yesu Kristo, mmbo ilepooka indo, 2 shaasa kikee kyireiye efo kitabuny kya nkisuku ulya Yesaya kyeamba, “Akakau shiifo nrumaa nsu wakwa nakusongoye yoo mbee yafo, mmbwe ashekusongosyaa shia yafo.” 3 Kwaitiwa unyanga luvaanga kulya kasa lushaambaa, “Deesyeny shia ya Nndumi! Sumaniseny miko yakwe!” 4 Ni indo Yohane alefummya vandu ashevabatisaa kulya kasa. Kava mwiikapa weele lwa ubatiso lwa yaalashika efo nriminy vakooye ifwaaywa ngyulyamari tawo. 5 Keengywaany ni uruka loose lwa Yudaya na Vayerusalemu woose. Vakandebatisywany kulya mureny wa Yordani veparya Iruva ngyulyamari tawo. 6 Nawe Yohane aree soori ta mafwaa a ngamula kakufinga na ukova lwa shony efo kisiny. Kalya nrie na ukyi wa mbakony. 7 Kakapa weele ashaambaa, “Yoo numa yakwa kwiifo kwiishaa yeto atiri finya ngota yeny. Nawe nta nshimaa shikwiinyike shiporommwi ukova lwa fyaaru fyakwe-fo. 8 Kyakwa yeny ni mura shava mwiibatisa nato. Indi we ni Mumuyo Mweele ashemubatisaa nato.” 9 Nalyo fyeeri fyekee filya fyeni Yesu alesha nafo auka kulya Galilaya, kabatiswa ni Yohane kulya Yordani. 10 Na llya alesaama auka efo mureny, llyo yeni kalollya efo iruveeu kukarauka na Mumuyo wa Iruva kamoolokya akee sha mbeta. 11 Na unyanga lukaitiwa luuka efo iruveeu lushaambaa, “Yewe mmbwe mwana wakwa nkunde, ni yewe shilekusauwa.” " 12 Nalyo yeni Mumuyo wa Iruva kanrwaa nafike kulya kasa. 13 Kakaa-fo ando a mikonu makumi aana asheeswaa ni Satana. Kakaa-fo amwi na mafisi, na vasu va Iruva vakamfurukannya. 14 Naasa elyi numa elyi Yohane ammeerambikywa-fo Yesu kafika kulya Galilaya ashekapaa weele lwa yoongoya vandu Nrumi ya Iruva ya Nsia. 15 Kaamba, " “Alashikeny efo nriminy muvekusirya na Nrumi yeyo ya Nsia.” 16 Nalyo kaira efo mbaambaa ya yeeve ilya ya Galilaya. Kalollya Simion na Andrea akee mwanamaye wa Simion veefo vashoolotaa nreiyo weereiya makunga efo yeeveny mashika vekee veereiya makunga. 17 Na Yesu kavavia, “Oshony, mushilatye, na yeny nshemwaallwa muve veereiya vandu.” 18 Nalyo yeni vakara u mireiyo ilya yaawo, vakallatya. 19 Keenda na kwambee kinnywa, kalollya Yakobo akee mwana wa Sebedayo, na Yohane we mwanamaye nawo vakee ngalaveny veefo vasongosya mireiyo yaawo. 20 Nalyo Yesu kavavaanga. Vakara-u nde-yaawo, we Sebedayo efo ngalaveny ando amwi na varundi valya vakwe. Vakaenda vakallatya. 21 Nalyo vakafika kulya Kapernaumu. Nalyo yeni elyi Sabato yansha kaenda efo mmba yaawo yeeterevya, kava eloshaa. 22 Na vandu vakaising’ang’a kya miloshye ilya yakwe. Mashika elyi ava mwiilosha sha nndu atiri ushilyi, nalakee wa ngata ya veelosha mavavaso. 23 Nalyo yeni efo mmba yaawo yeeterevya kweifo nndu eetirwa mmumuyo wa utefusu. 24 Kakooma kaamba, “Nkyiki kyeru na yewe Yesu wa kulya Nasareti? Mmbo kusheye ilurumata! Lukwiishi yewe ni vi! Yewe ni yeto Mweele wa Iruva.” 25 Na Yesu kankyeemya eshaambaa, “Malallya sau kwammbuka!” 26 Nalyo mumuyo ulya wa utefusu ukamweera efo na efo; ukafua na unyanga waasha ukammbuka. 27 Vakauma mwaangaya woose. Vakatana vaumburana vakaamba, “ A kindo ekyi mmbo kyikee inda? Akakakyi kiloshyo kyiiya kitiri ulyimbi! Na mimuyo yeyo ya utefusu kaivavasa, nayo ikamwiirikya.” " 28 Nalyo yeni mbony takwe tikakwaana kulya urukeny lufitani na Galilaya loose. 29 Na elyi vansomuka efo mmba yeeterevya nalyo vakafika kulya kyeny kwa Simion na Andrea, varyani na Yakobo na Yohane. 30 Naasa mayaanka wa Simion eefo atirwa nkitara etirwa mmuro. Nalyo yeni vakamoongoya mbony takwe. 31 Nawe kasha nau, kantira woko, kanseleesa. Na muro ulya ukammbuka. Nawe kavafurukannya. " 32 Naasa elyi kwamiila mwi wamoolokya, vakamweenngye vandu valya veeiyo valwee woose na yewo vatirwa mmimuyo mikasha. 33 Na muri moose ukava mmbo ukuummbye yoo mwaangony kwakwe. 34 Nawe kakira vandu veengyi valwee ndwari shive na shive. Kaanta mimuyo mikasha miingyi, nta nalalekeye mimuyo ilya mikasha ikarera-fo, mashika yemwiishi. 35 Naasa elyi lya ngama nraasi na ivishivishi kakwiipoo. Kasomuka efo mmba kaenda kundo kulakee vandu, kava mfo aterevya. 36 Na Simion kasanga na wooroye, vakammbingya. 37 Vakankooya vakammbia, “Woose veefo vakuruyaa.” 38 Nawe kavavia, “Ndifony lweende kundo kungyi, miriny yeyo ya minyanuny. Nafo-da shiveenda shindekapa-fo weele. Mashika nkyo kileshiniinga shasha shyuuka kyeny.” 39 Kawara shia kava mwiira-ira kulya Galilaya koose eshangaa na efo mmba tawo teeterevya na ikapa-fo weele na yaanta mimuyo yeyo mikasha. 40 Nalyo kasheywa ni nndu atirwa ni ivave. Kantereva, kamfiirya-ndi, kammbia, “Kwankunda mmbo kushiidimaa isheeremuta!” 41 Nawe kantinnywa kaorwa woko kampaana. Kaamba, “Shankunda, eremukany!” 42 Nalyo yeni ivave lilya lyikammbuka kaeremuka. 43 Nalyo kantauwa kamwiima deny, 44 kammbia, “Manya kulavie nndu kindo! Mmbo kusheendaa ikoora efo kwa nkohani. Na elyi kwameeremuka indo kundevika na kindo kyeeninga Iruva kilya Mose avavasye, kive nkyo ukureekyi lwa efo kwawo.” 45 Naasa kauka-fo kapooka indekyoongoya vandu na ifura deny, na ivambisa mbony yeto. Nawe Yesu nalakiidimi-se ikyaanga muriny wa vandu paa. Naasa kandekaa kundo kulalelwa, vandu vakansheya vauka wo ando.

2

1 Naasa mikonu ikaira mive na mive kavefika-se kulya Kapernaumu. Kyikaitiwa we ni efo mmba akai. 2 Nalyo vandu vakasha ikuumbyau veengyi. Yoo mwaangony kulaidimi ivatira-se. Nawe kavaviany irero lya Iruva. 3 Nalyo vakasha imweengye nndu muumu malungo ariwa mmbandu vaana. 4 Nawo valaidimi imfita yoo akai kyimaruma kya mamwiingyi ulya. Vakasammbwa alya mmbeeu kusumani na yoo Yesu akai. Vakarua-u vakaolota nang’u kitara kilya kileeywa ni ulya muumu malungo. 5 Na Yesu alolya kikusiryo kyawo kavia ulya muumu malungo, “Mwana-akwa kwammeutwa ngyulyamari tafo!” 6 Naasa veelosha mavavaso maata veefo rembo vakarera efo miriminy yaawo, 7 Vakaamba, “Nkyiki elyi nndu yeu arera indo? Mmbo aruma Iruva! Mmbi ashiidimaa yuuta nndu ngyulyamari kulaore ni umwi nsi, mmbwe Iruva?” 8 Nalyo yeni Yesu kamanya na ngoo yakwe mmbo varera indo efo miriminy, kavavia, “A kimaruma mukarera indo efo miriminy yaany nkikyi? 9 A kyaangu nkyokyi? Ndesa ni ivia yeu muumu malungo, ‘Kwammeutwa ngyulyamari tafo, ao ni yaamba, kwiipoo, kwakurika kitara kyafo, kwende kyeny?’ 10 Indi manyiny-te Mwana yeto wa nndu mmbo atiri ushilyi lweeuta vandu ngyulyamari tawo kunu urukeny. Naasa kavia ulya muumu malungo, 11 Shakuviany, ‘Kwiipoo kukurike kitara kyafo; kweende kyeny kwafo.’ “ 12 Nawe kakwiipoo, nalyo yeni kavekurika kitara kyakwe, kasomuka-fo velollye woose. Nawo woose vakatana vafulukywa deny vakaarafuma Iruva veshaambaa, “Llulendelollye kindo sha ekyi-fo!” 13 Nawe kawuya ikwiipoo-fo, kaenda kulya mbaambaa ya yeeve ilya. Mamwiingyi ulya moose wa vandu ukasha na alya akai. Nawe kavalosha-ny. 14 Kaira na mbee kalollya Levi ulya wa Alfayo akee rembo efo mmba yeededemmya, kammbia, “Shilatya!” Nawe kakawiipoo kallatya. 15 Naasa kyikava elyi Yesu akee rembo efo mmba kwa nndu yeto naambo nalye shoonga nafo kweefo vadedemi veengyi na vandu valyamari. Vakasasanga na Yesu na valya vakiloshyony kyakwe veelya nawo shoonga. Mashika nyelyi veefo veengyi, nawo ni vandu valellatya. 16 Naasa vaarya va fitabu va ngata ya Vafarisayo vakusheye nafo vakalolya eelyaa shoonga na vadedemi valya na vandu valyamari, vakavia valya vakiloshyony vakwe, “Mmbo alya na ina asasangyi na vadedemi yewo na vandu valyamari!” 17 Na Yesu kakyiita kavavia, “Nshi yewo vakee na finya vakundye ishiiswa-fo, indi ni yewo valwee. Nta nshisheye nafo ishevaanga yewo va usumanu-fo, ni yewo valyamari.” 18 Naasa valya vakiloshyony va Yohane na Vafarisayo veefo vakootoyaa. Vakasha vakammbia, “A kyimaruma nkikyi, elyi vakiloshyony kya Yohane vakootoyaa na vakiloshyony kya Vafarisayo-da, indi yewo vakiloshyony kyafo valakootoye?” 19 Na Yesu kavavia, “A vandu va walyi vaidimi inda ikootoya elyi muni walyi asindi nawo? Kyeeri kyoose vakee na muni walyi, mmbashiidimaa ikootoya-fo. 20 Indi kukaa kushe mikonu vasokwaa muni walyi, llyoony vashekootoyaa nkonu yeto. 21 Nta nkwiiyo nndu afummya kirami kya soori shiiya efo sooriny shikuu-fo. Kwakooya ni indo, ekyo kyiveiywaa-u mmbo kyawuya irannduwa-u, yoo kwiiya kukalakana na yoo kukuu. 22 Nta nkwiiyo nndu asuruma mfinyo mwiiya efo mbolokony ta masara makuu-fo. Kwakooya ni indo, mfinyo yeto mmbo uriitaa mboloko yeto, na mfinyo ufwe mwasi sanda na mboloko yeto. Mfinyo mwiiya mmbwa ivika efo mbolokony shiiya.” 23 Nalyo kikava elyi akee efo shia, keera efo mareminy a nganu elyi lya nkonu wa Sabato. Na valya vakiloshyony vakwe elyi vekeenda na shia vakapooka yuurushwa fyaa. 24 Nalyo vafarisayo vakammbia, “Lla-te, nkikyi elyi vatana kindo ekyi kilatiri mumu nkonu yeu wa Sabato?” 25 Nawe kavavia, “A mmbo mulandesomi shaasa Davidi aletana llya alekooya atura kyeelya, katirwa nshaa we na valya aryani nawo? 26 Shaasa aleanga na efo mmba ya Iruva, meendi a nkohani ulya niini Abyatari, kalya mikate ilya ya kideesyo. Nayo ilatiri mumu weelyiwa ni nndu, kulaore ni Vakohani veni, kaavya na valya aryani nawo.” 27 Nawe kavavia, “Nkonu wa Sabato mmbo ulevikwa kimaruma kya nndu, nshi nndu alevikwa kyimaruma kya Sabato-fo. 28 Kimmba ni indo, Mwana yeto wa Nndu mmbo aveva nniini wa Sabato.”

3

1 Nalyo kaanga lyingyi efo mmba yeeterevya. Nafo kwiifo nndu atiri woko lufirikye. 2 Nawo vakava vallaayany, valole kwakooya ankiraa elyi lya Sabato, naambo vakooye kyeenkumba nakyo. 3 Nawe kavia nndu ulya atiri woko lufirikye, “Kwiipoo, kushesalala yoo nnang’ani.” 4 Nalyo kavavia, “A ndesa kwiifo mumu weetana mesha nkonu yeu wa Sabato ao ni itana makasha, ikira muu wa nndu ao ni yuureta?” Nawo vakamalallya sau. 5 Naasa kavaringitya miso ivalola arooywaa nngoo na isokywa ni fyoova deny kimaruma kya ngoo tilya tawo tammba indo shuumu. Kavia nndu ulya, “Orwa woko yelo lwafo!” " Kaorwa, woko lulya lwakwe lukawuya iva usha. 6 Nalyo yeni Vafarisayo vakasomuka-fo, vakandesasanga na Herode. Vakaruvya shila kyikee kya insua, vaoni shia yeenreta. 7 Nalyo Yesu kakwiipoo-fo waarya aryani na vakiloshyony vakwe. Kaenda kulya mbaambaa ya yeeve ilya. Vandu vakansora mamwiingyi nniini vakauka kulya Galilaya na kulya Yudaya, 8 na kulya Yerusalemu na Idumaya na kulya kwa kulya ya Yordani na kulya myuungony ya Tiro na Sidoni, ni mamwiingyi nniini deny wa vandu, nawo vaitye filya aletana fyoose, vakafika kulya akai." 9 Nawe kavia valya va kiloshyony vakwe vairikise ngalava ilya shidu immbere kimaruma kya mamwiingyi ulya wa vandu, naambo valashe insisira. 10 Mashika elyi alekira veengyi na valya vatiri fivalyilyisaa vakeeuwa vandu naambo vakooye ifika alya akai, vampaani. 11 Na mimuyo ilya ya utefusu elyi ilellollya, ikamwoolokya si, ikafua ishaambaa, “Yewe mmbwe Mwana wa Iruva!” 12 Nawe kaveema deny valeshemwaamba. 13 Nalyo kasaama alya ifumbu-u. Kavaanga valya ambakunda muni. Vakasha na yoo akai. 14 Kavika vandu ikumi na vavii, vave vekaa nawe, navevaruma vandekapa weele. 15 Vavetira na ushilyi lwa yaanta mimuyo mikasha. 16 Kavika valya ikumi na vavii. Kafishya Simion irina lyakwe ni Petro. 17 Na Yakobo ulya wa Sebedayo na Yohane we mwanamaye wa Yakobo, we kavafishya irina ni Boanerge, nakyo ni kyimwi na vana va maruruma. 18 Na valya vengyi ni Andrea, na Filipo, na Bartolomayo, na Matayo, na Toma, na Yakobo ulya wa Alfayo, na Tadayo na Simon akee wa yewo vakaari iringa ngata ya Kiyuda. 19 Na Yuda Iskariote mmbwe yeto alenndiingya. 20 Nalyo kaenda kaanga efo mmba, vandu vakasha ikuummbya-u lyingyi-se mwamwiingyi. Nta valaidimi iwonisa mwaanya weelya shoonga. 21 Na valya va kulya kwakwe, elyi vamiita mbony takwe teenda indo, vakawara shia vandentira. Vakaamba, “Ansukwa.” 22 Na veelosha mavavaso valya valesoka wooka kulya Yerusalemu, wo vakaamba, “Mmbo atirwa ni Belsebuli, na elyi aanta mimuyo mikasha mmbo aekywa ni yeto nniini wa mimuyo mikasha.” 23 Nawe kavavaanga na yoo akai, karera nawo aveera fyaaso kaamba, “A ni inda Satana ashiidimaa yaanta Satana uroye? 24 Na kwakooya umangyi lusheraukanaa lukakukapa weni, umangyi yelo nta llushiidimaa ikaa-u-fo. 25 Na kwakooya mmba ya nndu isheraukanaa ikakukapa sheni, mmba yeyo nta nnyishiidimaa ikaa-u-fo. 26 Na kwakooya Satana akwiipoo kakukapa muni mmbo araukana, nta nnashiidimaa ikaa-u-fo, mmbo ashekombika kombi. 27 Indi nta nkwiifo nndu ashiidimaa yaanga kwa nndu mwaafinya nandekamara fiiya filya fyakwe nafimaa-fo, kwankooya kulaore ampooka ifinga mwaafinya yeto llyo-ny ashekamaraa fya efo mmba kwakwe nafimaa.” 28 Ni kya dede shamuvia, “Vana va vandu mmbo vashewonaa ifwaaywa kya findo fya ulyamari fyoose, na fyaararo fyoose vamaarara shaasa fifye. 29 Indi kwakooya nndu amaarara kya imina Mumuyo Mweele, we nnaonaa ifwaaywa-fo, mmbo akaa na uvingo lwa llung’anu lwa ulyamari lwakwe.” 30 Mashika llya valeamba, “Mmbo atirwa mmumuyo wa utefusu.” 31 Nalyo maye vakasha nang’u na vanavamaye, vakasha iirisha yoo poo. Vakanrummya nrumi yeembaanga. 32 Naasa na mamwiingyi ulya wa vandu ukee rembo unndingitye riti, vandu vakammbia, “Akakawo mau na vanavamau na vamfwamau vakee yoo poo vakuruuyaa.” 33 Nawe karouwa kaamba, “A ma na vanavama ni vakyi?” 34 Naasa kalola valya vakee rembo vansengetye kavaringitya miso. Kaamba, “Akakava ma na vanavama vakwa. 35 Wo nndu aiyo moose atana efyo fisennyi Iruva mmbwe ava mwanama wakwa na mfwama wakwa na ma wakwa.”

4

1 Nalyo Yesu kapooka lyingyi ilosha akee alya waameu lwa yeeve ilya. Kulya akai vandu vakasha ikuumbya-fo mamwiingyi nniini na kamwi ukee yoo kwaarutu. Nawe katana asaama na efo ngalaveny, kakaa rembo efo yeeveny. 2 Nawe kava avaloshany kwa fyaaso. Na elyi eefo aloshaa kaamba ule, 3 “Aranyiny! Akakato nndu mweera mbeu ankwiipoo nandeera mbeu takwe. 4 Kikavaany elyi eefo asheeraa, maata tikolooka yoo mbai ya shia, na ndeye tikasha tikalya tikamaa. 5 Na tingyi tikooloka ando iwe lyikwaallye efo si kulatiri uteri wiingyi. Nalyo yeni tikamia neelyi uteri lulaanngye si. 6 Na elyi mwi wavaa tikaya. Kimmba tilasotye mirarii si, tikauma. 7 Na tingyi tikooloka ando a miingeny. Miinga ilya ikarwa ikatisisira tilavike nta kimu. 8 Na tingyi tikaoloka ando a uteri usha, tikarwa, tikawongya, tikavika kimu. Yeyo imwi ikavika makumi araru, na ingyi makumi arindaru, na ingyi iyana.” 9 Nalyo kaamba, “Nndu atiri maarwi earanya navearannya!” 10 Na elyi akee kyaanya kyakwe muni, valya vanndingitya vakasanga na valya ikumi na vavii vakammbesa kya fyaaso filya. 11 Nawe kavavia, “Yeni mmbo mwaniingwa imanya mbony yeto shirike ta umangyi lwa Iruva. Indi yewo va poo kyawo kyoose mmbo vakyikooya veevywaa fyaaso.” 12 Naambo, “Ilola valole, valalollyaa. Na yaaranya, vaarannyi valamanyaa. Valasheyaalukya Iruva, vakooye ifwaaywa.” 13 Nalyo kavavia, “A elyi mwanra mulamanya kyaaso ekyo, ni inda mumanyaa fyaaso efyo fingyi? 14 Yeto mweera mbeu ni irero lya Iruva eera. 15 Na yewo va efo mbai ya shia, ni efo kundo asheraa irero lya Iruva. Nawo wakammaa iita nalyo yeni Satana kasha nau, karakwa-u irero llya lyikee yeere efo miriminy yaawo. 16 Na kya yewo vakee veere ando iwe lyikwaallye si, kyawo ni kiwo: Vakammaa iita irero lya Iruva, nalyo yeni vakalyilumba na nsia. 17 Nawo nta valasotye miraari efo miriminy yaawo, mmbo vakee vandu va veru-veru. Elyi numa vakalolya kushe fyuure ao irishiswa kimaruma kya irero lya Iruva. Nalyo yeni vakawonisa nsindara. 18 Na vengyi ni yewo veere ando a miingeny. Yewo mmbo vandu valearannya irero lya Iruva. 19 Nalyo ngyusau ta ulana yelu tikaanga-fo na ulembi lweelembwa ni masaa na lango yeto ta findo efyo fiingyi. Nafyo fikasisira irero llya lyilakivike-se kimu. 20 Na yewo veere ando a uteri usha mmbo yewo vashaaranyaa irero lya Iruva vakalyilumba, vakeenda vevikaa fimu, umwi kavika makumi araru, na ungyi makumi arindaru, na ungyi iyana.” 21 Kawuya kavavia, “A taa mmbo yeendwa indesikywa na nakori ao kitara? Nshi isheendwaa indevikwa ando a yeekyerya taa? 22 Mashika nkwiifo kindo kisurumwaa kire kilamanyika-fo. Nta kulaifo kindo kisurumi kire kilamanyika paa-fo. 23 Kwakooya nndu atiri maarwi earannya navearannya!” 24 Kawuya kavavia, “Manyiny ekyo mwiifo mushiita-te! Myeesye yaany mwameesya nayo vandu, nnyo musheesywaa muviirywaa na yeengerywa muveengerywa-u. 25 Mashika nndu atiri kindo mmbo aningwaa fingyi. Na nndu nalatiri kindo, na kilya akooya atiri mmbo avekisokwaa.” 26 Kawuya kaamba, “Umangyi lwa Iruva shaasa lukai mmbo lwava sha nndu aleenda yeera mbeu efo uteriny. 27 Kava mwiilala na ikwiipoo kio na nsanyiny na mbeu ilya ikamia, ikang’ana, na yeto muni nalamanyi. 28 Uteri yelo lukarosa fimu lo weni. Mmbo lulepooka yeende mikongo, numa fyaa, numa nganu tiinukye efo fyaany. 29 Na kwakooya kimu yekyo kyankwaamba ivira, nalyo yeni karika finndo kimmba kwamfika yoo maveiyony.” 30 Kawuya kavavia, “A nkyokyi umangyi yelo lwa Iruva lushevakaniswaa nakyo ao lulwaallwe kyaaso kyeekyi? 31 Mmbo lukee sha mbekye ya Haradali, nndu aleyeera efo sumbai, nayo ikee shidu ikairya mbeu toose teerwa sumbai. 32 Nayo ikamaa yeerwa ikarwa, ikang’annya miri ingyi myoose. Ikaende maramba maniini, ndeye ta efo nginiiu tikatana taidima yookya-fo fifuri fisikywa nkirishe kya vayo.” " 33 Kawoongoya kirero kya Iruva avaviaa fyaaso fiingyi fya ngata yeyo shaasa vaidima yaaranya. 34 Nta nalarere nawo kindo kulaore aveera fyaaso-fo. Lyo valya vakiloshyony veni kavatambashuya fyoose vakee kyaanya kyawo. 35 Nalyo nkonu ulya mweni elyi kwamiila kavavia, " “Ndifony, luruuke na kwakulya.” 36 Nalyo vakasamana na mamwiingyi ulya wa vandu. Vakankamara shaasa eefo efo ngalaveny. Naasa na ngalava tingyi tikavekaa-fo teemwiimmya! 37 Nalyo kukakwiipoo uraato lwa finya lurie mmbwa. Ngalava ilya ikatana yaishwa mura. 38 Nawe muni akee efo taari ya ngalava yoo kwa numa eelele rony aekyerye mboloko yeelaaya nrwe. Nalyo vakamwaanta vakammbia, “Llosha, a mmbo kulasarye elyi lwiifo lusiaa?” 39 Nawe kakwiipoo kakyeemmya uraato lulya kavia yeeve ilya, “Malallya sau!” Nalyo uraato lukasyado, kukava kimammya sau. 40 Nalyo kavavia, “A kikyi elyi mukee veerei indo? Kyavaany inda elyi mwatura kyikusiryo?” 41 Vakatirwa mmbweerei wiingyi, vakaviana, “A nndu yeu mmbwa kwi elyi na uraato lwamwiirikya na yeeve yei?”

5

1 Nalyo vakafika kulya kwa kulya ya yeeve ilya kulya urukeny lwa Vagerasi. 2 Na elyi amooloka efo ngalaveny nalyo yeni nndu kasha ikwaannya nawe atirwa mumuyo nkasha, auka kulya mbangeny ta vafu. 3 Nawe efo mbangeny tilya ta vafu nng’u aaluye kyeny kwakwe, nta kulaiyo nndu aidima imfinga na nse. 4 Mashika mmbo enkapywa minya keengyi na ifingwa na mise. Nawe karummbwa mise ilya na minya tilya katifisha-fisha. Nta kulakae-fo nndu aleidima imbinga. 5 Nawe kyeeri kilya kyoose mmbo eekaa efo mbangeny ta vafu na efo mafumbuny. Kava moongora-fo kio na nsanyiny na ikumanya-manya na mawe. 6 Naasa kalollya Yesu aifo ashaa akee kwaasha. Nawe kanrishya kandemoolokya si. 7 Kafua na unyanga waasha kaamba, “A nkyoki kukundye neeny, yewe Yesu, kukee Mwana wa Iruva yeto akee uwe ya findo fyoose? Shilyiiyaany mboo-te, swa Iruva, kwakooya kulasheshiturwa!” 8 Nyeeli we arie immbya, “Yewe mumuyo nkasha uka nndu yeu.” 9 Nalyo kammbesa, “A irina lyafo ni yewe vi?” Nawe kammbia, “Irina lyakwa ni itorito. Mashika elyi lukee veengyi.” 10 Naasa kamfuuya kyuumu nalasheevarika kwaasha valakani na uruka lulya. 11 Naasa nang’u kwiifo kushiiswaa ironda iniini lya nguve alya usambalo lwa ifumbu lilya. 12 Vakantereva vakaamba, “Lurike lundeanga nguve yeto.” 13 Nawe kavaninga mumu. Nalyo mimuyo ilya mikasha ikasomuka-fo, ikaanga nguveny tilya. Naasa ironda lilya lyikooloka lyirishaa na efo waangeu, lyikandesiiya efo yeeveny ilya. Nalyo lyefikye fiku fivii. Tikafumbwa mmura efo yeeveny. 14 Nalyo valya vetiisaa vakarisha vakandevia vandu va efo muriny na va efo mareminy, mbony tilya vandu vakeenda vandelola kindo kilya kyatanyika vamanyi mmbo kikee inda. 15 Vakafika alya Yesu akai. Na ulya etirwa mmumuyo nkasha vakallollya akee rembo, ammeeraa soori, mmbwe ulya eetirwa mmatorito alya. Nawo vakairyaa. 16 Na valya valollya nndu ulya wa mimuyo mikasha shaasa atannywa, na kilya kya nguve tilya vakawoongoya mbony eto. 17 Vakapooka imooshora nakwiipoo nooke efo myuungony yaawo. 18 Nalyo elyi eefo asaamaa na efo ngalaveny, nndu ulya etirwa mmimuyo mikasha kasha intereva nakukaye nawe. 19 Nawe nalamwiirikye, kammbia, “Enda kulya kyeny kwafo kwa vandu vafo kundewoongoya ekyo kiniini kyoose shaasa Nndumi akutannya na ikulillya ukiva lwafo.” " 20 Nalyo kaenda kapooka indekapa weele efo kwa vandu va uruka llwa lwa miri ikumi (Dekapoli) evaviaa kilya kiniini Yesu alentannya kyoose. Vakasongololo woose. 21 Nalyo Yesu kawuya karuuka lyingyi na kulya kwakulya eeriwa nngalava. Vandu vakasha ikuumbya alya akai mamwiingyi ung’ani. Nawe akee efo mbaambaa ya yeeve ilya. 22 Kukasha nau nndu akee umwi wa yewo vekallya mmba ya iterevya. Na irina lyakwe ni Yairo. Allolya kooloka si yoo marendeny akwe. 23 Kamooshora kyuumu, kaamba, " “Kimwana kyakwa kya kyeny kiifo kifwaa mbee. Neewe kundany mbee indemweekyerya maako, nakooye ikirwa na iwona muu.” 24 Kaenda nawe na vandu vakallatya mamwiingyi ung’ani, vakansisira. 25 Nalyo kweifo nka elwee ndwari ya kyika ando a myaaka ikumi na ivii. 26 Elyiswaa ukiva wiingyi ni vaanga veengyi, emmaya-fo na findo etiri fyoose, nta kilammbukye-fo kindo, kaveenda asheengeraa iva nnana tupu. 27 Naasa elyi amiita mbony ta Yesu kasha numa akusurummyi efo mamwiinginy ulya, kapaana soori yakwe ya yeerya. 28 Nawe kaamba, “Kwakooya shapaana naakwa ni soori ta yeerya, mmbo nsheshiaa tupu.” 29 Nalyo yeni kishoru kya ndwari ilya yakwe ya kyika kikamanda. Kaita efo mwiiliny wakwe mmbo ankyia kilya kyeeke ntuurwa. 30 Nalyo yeni Yesu kamanya efo nriminy mmbo ambukwa mfinya. Kainduka akee efo mamwiinginy wa vandu, kaamba, “Ni vi apaana soori takwa-ro?” 31 Valya vakiloshyony vakwe vakammbia, “Kulollye mamwiingyi yeu wiikusisira-sisiraa Neewe kwawuya yaamba, mmbi ashipaana?” 32 Kavavikya miso nakooye ilollya ulya ampaana. 33 Naasa nka ulya kasha nau atirwa mmbweerei na irerema ameemanya na kilya kyammbutikya, kakweera si yoo akai kamoongoya kya dede kilya kyoose shaasa kyeenda. 34 Nawe kammbia, “Mwana-kwa elyi kwankusirya-u indo nkyo kyakukyira. Kweengye na ufoo, kuveva nndu ammeeshia ekyo kyeekulyisaa ukiva.” 35 Naasa elyi eefo areraa indo kukasha nau vandu wooka kulya kyeny kwa ulya mwiikallya mmba yeeterevya. Vakaamba, “Mwana yeto wafo amfwa. Nkikyi elyi kwaatara-se llosha yeu?” 36 Naasa Yesu kaita kirero kilya kyaambawa, kavia ulya mwiikallya mmba yeeterevya, “Nta kulairyee! Kusirye-u tupu!” 37 Nalyo nta nalalekeye nndu nallatye neende nawe-fo kulaore ni Petro na Yakobo na Yohane we mwanamaye wa Yakobo. 38 Vakafika kulya kyeny kwa ulya mwiikallya mmba yeeterevya. Kalollya-fo vandu vekapaa ufullwe na kiiyo na irorongya kyuumu. 39 Nawe kavavia, “Nkyiki elyi mwakapa indo ufullwe na iiya? Kimwana yekyo nshi kifiiye-fo, mmbo kilele rony.” 40 Nawo vakanseka. Naasa we muni kaanta-u woose. Kakamara ndeye wa kimwana kilya na maye na valya aryani nawo. Kaira na efo kundo kimwana kilya kikai. 41 Katira kimwana kilya woko kakyivia, “Talita kumi!” Nakyo kwaallwa kyikee sheelyi kyaambawa, “Mwana shakuvia kwiipoo!” 42 Nalyo yeni kimwana kilya kya kyika kyikakwiipoo, kyikapooka irua-rua, nawe emaye myaaka ikumi na ivii. Nalyo yeni vakauma mwangaya. 43 Nawe kavavavasa kyuumu kindo ekyo nndu nalakooye ikimanya. Kaamba kimwana kilya kiniingwa shoonga.

6

1 Nalyo kawara shia kooka kulya akai, kandefika kulya muriny kundo alelelyo. Na valya vakiloshyony vakeenda varyani nawe. 2 Naasa elyi kwamfika nkonu wa Sabato kapooka ilosha efo mmba yeeterevya. Na valya vearanya veefo veengyi. Nawo vakaising’ang’a, vakaamba, “A nyira nndu nkwi yeu autye mbony yeto na urango yelo? Na mitannyi yeyo ya wiidimi ya ngata yeyo ikavetanyika na maako akwe! 3 A nndu yeu nshi ulya eepashaa firi, akee mwana wa Maria na mwanamaye wa Yakobo na Yose na Yuda na Simion? Na vamfwamaye nshi vavekee kunu kweru?” Naasa vakava mmbo vawonisaa nsindara efo kwakwe. 4 Nalyo Yesu kavavia, “Nndu nkisuku nkwii-fo kundo aminwa, kulaore ni efo muriny kundo alelelyo na efo kwa vandu va ufyari lwakwe na efo kyeny kwakwe-fo.” " 5 Nawe nta nalaidimi itana-fo kindo kya wiidimi-fo, kulaore ni vandu vanana vaangu alevaekerya maako kavashiisa. 6 Nawe katambiswa elyi valema indo ikusirya-u. Nalyo kava mweenda iira-ira efo miriny midu isengetye-u na ilosha-fo. " 7 Nalyo kavaanga valya ikumi na vavii vashekuummbya yoo akai. Kavaruma vavii vavii. Kavaniinga ushilyi lwa iitorya mimuyo ya utefusu. 8 Kavavavasa valakamare kishau kulaore ni nsengye mweni, nta kishau-fo, nta mboloko-fo, nta pesa ta efo ukoveny lwa kisiny-fo. 9 Kavavia, “Mmbo musheendaa muree fyaaru fya kisima. Nta muleende muree soori ivii-fo.” 10 Kawuya kavavia, “Wo kundo mwamaanga mmba ya nndu, kaeny-fo mutani mwauka kundo eko. 11 Na wo ando mwanra mulawarywa nta yaaranywa, ukeny-fo mwiikakapaa kilulyi kya marende any, kive ukureeki kwawo.” 12 Nalyo vakawara shia vakandekapa weele lwa ivia vandu vaalashike efo nriminy. 13 Nawo vakaanta mimuyo mikasha miingyi. Na vandu valwee veengyi vakavaamba mafura vakavashiisa. 14 Nalyo mangyi ilya Herode kaita mbony ta Yesu, neelyi irina lyakwe lyeenngye nnduma nawe kaamba, “Ate ni Yohane Mmbatisi, annduka ooka kwa vafu. Nkyo kimaruma finya yeto teetana fya wiidimi tikarunda kwakwe.” 15 Naasa vengyi vakaamba, “Ni Elia.” Vengyi vakaamba, “Ni nndu mwauya fisuku akee wa ngata imwi na vakisuku valya va mbee.” 16 Naasa elyi Herode aita kirerwaa indo, kaamba, “Ni Yohane ulya shilenrummbwa nrwe, mmbwe alewuya iruka.” 17 Nyelyi we Herode muni enruma vandu vaende itira Yohane, kamweera efo mmba ya vafingwa kimaruma kya Herodia ulya ekee nka wa mwanamaye we Filipo, emmurwaa. 18 Mashika Yohane evia Herode, “Nkutiri mumu weerwaa nka wa mwanamau-fo.” 19 Naasa Herodia kakaa ellyie iyoo. Kavekunda na imbwaa; nalaidimi. 20 Neelyi Herode eereiye Yohane eeishi ni nndu nsumanu kaveva mweele. Kakaa anringaa. Kava mumwiirannya kavefulukywa keengyi. Kawuya kavekunda imwaarannya-da. 21 Nalyo kukawonika nkonu utiri mwaanya nsha, nyelyi kwamfika nkonu weekummbwa Herode alewonika. Kaniinga ngyama takwe shoonga na vashilyi vakwe va fira valya vaniini, na vandu va nrwe va kulya Galilaya. 22 Nalyo mwana ulya wa kyeny we Herodia kaanga nafo kashefina, kasennya Herode na valya akee nawo efo shoongeny. Naasa mangyi kavia mwana ulya wa kyeny, Shitereva kindo kwankunda, na yeny nkuniingaa! 23 Kavellyiiya mboo eshaambaa, “Kindo kwankuterevya nkuniinga-da, na kikava kyenga kya umangyi lwakwa.” 24 Nawe kasomuka-fo kandevia maye, “A shatereva ki ndesa?” Nawe kaamba, “Ni nrwe wa Yohane Mmbatisi.” 25 Nalyo yeni kaanga na efo mangyi akai ashaangusyaa, katereva kaamba, “Mmbo shakunda kushiniinge nrwe wa Yohane Mmbatisi ulaalu indi, ushe uriwa ni nndeeva.” " 26 Nalyo mangyi kasokywa m fyoova deny, indi kimaruma kya veny valya na valya akee nawo alya shoongeny nalakunde imwiima. 27 Nalyo mangyi karuma umwi wa vasikari vakwe venringa, kammbavasya nandeende nrwe wa Yohane. 28 Nawe keenda kandenrummbwa nrwe efo mmba ya vafinge, kasha aurie na nndeeva, Kasheniingya mwana ulya wa kyeny. Na mwana ulya wa kyeny kandeurwaaya maye. 29 Naasa valya vakiloshyony vakwe vakaita mbony tilya, vakasha nafo vakaipoo nnying’a ulya wakwe vakawaara mbangeny yeerika. 30 Nalyo valya vakiloshyony vakasha ikuummbya alya Yesu akai, vakamoongoya filya valetana na ilosha. 31 Nawe kavavia, " “Oshony yeni muveni mweende kyaanya kyany mukooye iimuya-u kyaangu!” Mashika mmbo neelyi vandu vee-fo veengyi veshaa na yeenda nawo nta valaoni mwaanya weelya shoonga. 32 Vakakwiipoo-fo vakeenda ando kulalelwa, variwa nngalava, vakaefo kyaanya kyawo. 33 Nalyo vandu valya veefo veengyi vakavalollya vesheendaa, vakamanya mmbo. Nawo vakeenda na marende veerisha wooka miriny myoose vandekuummbya kulya arie yeenda. Vakasonngwa ifika-fo ngota wo. 34 Naasa elyi aoloka ngalaveny kalollya kwankuummbya-u mamwiingyi wa vandu. Nawe kavatinywa nyelyi vakee sha mburu tilatiri mwiisi. Kapooka ivalosha mbony shiingyi. 35 Naasa elyi nkonu wameenda nnu valya vakiloshyony vakwe vakasha na yoo akai, vakaamba, “Yaa lukai ni kasa, na nkonu wameenda nnu. 36 Vasami veende kulya mareminy na miriny ilya iringitye na kulya fimuriny vandekuurya-fo fyeelya.” 37 Nawe karouwa kavavia, “Vaniingeny yeni kyeelya!” Vakammbia, “A mmbo kwakunda lundeura mikate ya fesa mayana avii, lushevaniinga valye!” 38 Naasa kavavia, “A mikate mutiri ni yiinga?” “Endeloleny-te.” “Ni iraanu iifo, na makunda avii.” 39 Nawe kavavavasya vakwaale si woose efo mareny vakae mboto-mboto. 40 Vakakaa rembo makumi araanu araanu. 41 Nalyo kawarya mikate ilya iraanu na makunga alya avii, kalola efo iruveeu kaarafuma Iruva. Kafisha-fisha mikate ilya fyenga fyenga, kaniingyany valya vakiloshyony vandeavya vandu wo nndu kyakwe. Na makunga alya avii kavaavya woose. 42 Vakalya woose, vakauura. 43 Vakaveipoo na fipereshu mikusha ikumi na ivii, 44 Na valya valelya mikate ilya vafye sha womi fiku firaanu. 45 Nalyo yeni kaitika vakiloshyony vakwe vaange na efo ngalaveny vasongwe yeenda vanderuuka na kwakulya ya Betisaida, nawe nasami mbele vandu valya. 46 Nalyo elyi ansamana nawo kakwiipoo kaenda ando a ifumbuny nandeterevya-fo. 47 Naasa na elyi kwamiila ngalava ilya yamfika efo yeeveny nnang’ani, nawe akee kulya kwaarutu we muni. 48 Nalyo alollya vaona ngatara yeerwaa ngalava na mbee, mashika uraato lwesumani nawo. Naasa elyi kwafika ikamba lyeeringa kio lya kaana, nawe kafika yoo vakai ashiiraa yoo uuwe ya yeeve ilya, kakunda ivaira na mbee. 49 Naasa vekillollya ashiiraa efo uuwe ya mura, vakakusara kulakooye nkirishe, vakafua wui. 50 Neelyi vallollye woose vakaising’ang’a. Naasa nalyo yeni karera nawo, kavavia, “Wuiyony mmuu, ni yen-te! Nta mulairyae!” 51 Nalyo kasaama na efo ngalaveny kundo vakai. Uraato lulya lukamalallya sau. Nawo vakoomany mwaangaya efo miriminy yaawo. 52 Mashika kya mikate ilya walandekiitumuso-fo na ngoo tawo tilakummbwe. 53 Nalyo vakaruuka na kulya kwakulya kwaarutu, kulya Genesareti, vakanangyi sya-u ngalava ilya. 54 Nalyo yeni elyi vamooloka wooka efo ngalaveny, vandu vakammanya mmbwe, 55 vakaenda na ngeta, vakanderingitya uruka lulya loose. Vakapooka indeipoo valya valwee variwa mfitara, vakasengetya-sengetya nawo wo ando vamiita akai. 56 Na wo ando amaanga nafo a efo fimiriny, ao miriny, ao efo mmba, vakashevika yewo valwee efo singireny vakanterevany vapaani naakwa ni ikyedu lya soori yakwe ya yeerya. Na yewo vampaana vakaveshia woose.

7

1 Nalyo Vafarisayo vakashekuumbya yoo akai vasangyi na veelosha mavavaso valya maata vauka kulya Yerusalemu. 2 Vakalolya vakiloshyony vakwe maata velyaa shoonga na maako arindye, maako nalakee masangye. 3 Mashika Vafarisayo naakwa na Vayuda woose mmbeelyaa shoonga, kulaore vasangya maako keengyi-fo. Vakava veeringa indo ngyufundo tilya valereeywa ni vakuu vawo. 4 Na elyi vashuukaa singireny kulaore vapooka ikusangya mmbeelyaa shoonga-fo. Kukavekaa-fo na findo fingyi-se fiingyi valereeywa fyeeringa, sha mirumwa yeefwallya ngyupata mura na ndima na nungu. 5 Naasa, Vafarisayo valya vasangyi na vaarya valya va fitabu vakasha immbesa, “A nkikyi elyi vakiloshyony vafo valaendaa kisumani na ngyufundo ta vakuu veru? Na ilya vakaveelya shoonga na maako arindye?” 6 Nawe kavavia, “Yesaya mmbo alemuronga yeni vakunang’ari ashaauyaa kisuku kyeamba, ‘Vandu yeva ni kana kawo vashiindyaa nako, indi ngoo tawo tikakaa kwaasha na yeny. 7 Mmbo vashireremmya kikee kyaruu parany, kimmba mavavaso yoo a kivandu, mmbo ava mbony tawo teelosha.’ “ 8 “Yeni mmbo mureeye ivavaso lya Iruva mukawuya ikushya ngyufundo yeto ta kivandu.” 9 Kawuya kavavia, “Ni indo kyikai: Ivavaso lya Iruva llyo mwalyifullwa naambo mwiidimi iringa ngyufundo yeto tany. 10 Mashika Mose mmbo avavasye kyeamba, ‘Indya ndoo na mau. Na yeto aruma ndeye na maye ifwa nafwe.’ 11 Neeni mukawuya yaamba, ‘Nndu kavia ndeye ao maye ni Korbani,’ kikee sheelyi kyaambawa, ‘Efyo mweewaryaa kwakwa fyeemulela akakafyo shammeefivika waavi lwa mmba ya Iruva. 12 Mmukillekeyaa-se katannya ndeye ao maye kindo-fo.’ 13 Kikavaany mmbo mwamina kirero kya Iruva kimaruma kya ngyufundo yeto tany mulereeywa mukatifitya vandu. Na findo fifwanani na fya ngata yeyo mukatana fiingyi.” 14 Nalyo kavaanga-se lyingyi mamwiingyi ulya wa vandu vashekuummbya yoo akai. Kavavia, “Shaaranyiny moose mwiitumuso! 15 Nkwiifo kindo kyikee kipoo ya nndu kyikamwiira na efo nnang’ani kishiidimaa imwaalwa ntefusu-fo. Kya indi yekyo kishuuka efo nnang’ani yakwe nkyo kishaallwaa nndu kava ntefusu. [ 16 Naasa yeto atiri maarwi earannya navearannya!]” 17 Naasa elyi vamaanga na efo mmba anrau mamwiingyi ulya, valya vakiloshyony vakwe vakashembesa kya kyaaso kilya. 18 Nalyo kavavia, “Na yeni da mmbo mukee vandu valamanyaa kindo? A mmbo mulaishi wo kindo kya kipoo kyoose kishangaa nnduny, nshikyo kishiidimaa imwaallwa ntefusu-fo. 19 Mashika kundo kishangaa nafo nshi efo ngoony-fo, ni efo ndewuny. Kikawuya yuuka-fo kikaenda irininy.” Nawe elyi arera indo, kikava nkyo aallwa nakyo shoonga toose tikava shivaramu. 20 Naasa kaamba, “Ekyo kishuukaa efo nnduny, nkyo kindo kyamwaallwa kava ntefusu. 21 Kimmba efo ngoony ta vandu mfo kundo kuukye makusaro yoo meesi, na fya urui, na fya wiivi, na fya uwai, 22 na fya utuusi, na fya unying’u, na fya ngoo-shuu, na ntambo, na ngata ya ngula, na iriso yeesi, na kyaararo na ngata ya kinyala, na ngata ya nria. 23 Naasa findo efyo fyeesi fyoose, mmbo fyuukye efo kimmba, nafyo mfyo fyaallwa nndu kava ntefusu.” 24 Naasa kakwiipoo-fo kandefika kulya myuungony ya Tiro na Sidoni. Kaira na efo mmba ya nndu nalakunndye kimanyike. Nawe nalaidimi ikusuruma. 25 Indi nndu nka eefo akooya atiri mwana wa kyeny atirwa mmumuyo wa utefusu. Kaita mbony tilya takwe. Nalyo yeni kaanga nafo kamoolokya si yoo marendeny akwe. 26 Nawe akee nka aishi irera Kigriki aukye Foinike ya kulya Siria. Nawe kamooshora-dwa naante mumuyo ulya nkasha uuke mwana ulya wakwe wa kyeny. 27 Nawe kammbia, “Ra fivana fiwuure mbele! Nshi kisha iipoo shoonga ya fivana na indeerya fite-fo!” 28 Nawe karouwa kammbia, “Ee-da Nndumi! Naakwa ni fite mmbo fishekulyiiyaa misaaro yeyo ya vana.” 29 Nalyo kammbia, “Kimmba kwamaamba indo, kweengyeeny! Mwana yeto wafo ammbukwa ni mumuyo yeto nkasha.” " 30 Nalyo kakwiipoo, keenda kyeny kwakwe. Kakooya kimwana kilya kyakwe kilele rony efo kitareny na mumuyo ulya nkasha wammeemmbuka. 31 Nalyo kawara shia kooka kulya taari ya kulya Tiro, karummbwa na shia ya kulya Sidoni. Katana afika kulya kwiiduvani na yeeve ilya ya Genesareti kulya muungony wa miri ikumi. 32 Naasa, vandu vakamweenngye nndu akee mfu maarwi na ulumi lwakwe lukava utambasi. Vakashemooshora namweekerye maako. 33 Nawe kallakanisa efo vanduny vakuummbye-u nkuka, kandenrwaa kyaanya. Kaita nni efo maarwiny akwe, kawuya kafisha maare, kapaana ulumi lulya lwakwe. 34 Kainuya miso efo uwe iruveeu. Kadia kaamba, " “Efata!” Nakyo kikee sheelyi kyaambawa, “Tarambuka!” 35 Nalyo yeni maarwi alya akwe akawuya itarambuka na kitambisa kya ulumi lwakwe kikatambashuka, kawuya irera nisha. 36 Nawe kavavavasa valandeekivia nta nndu. Indi we asheengeraa ivavavasa nawo vakeengera ivambisa. 37 Vandu vakaising’ang’a nnu. Vakaamba, “Ate efyo atannyi fyaveshia fyoose! Valya vafiiye maarwi kaveekya vakaita, na valya vakee mbimbi kaveekya vakarera.”

8

1 Naasa mikonu ilya kweekuumbye-fo lyingyi nsemu nniini wa vandu, nawo valatiri kindo kyeelya. Nawe kavaanga valya vakiloshyony kyakwe. Kavavia, 2 “Shatinnywa vandu yewo vakuummbye-fo nkuka, mashika vansisirya kunu kwakwa ando a mikonu iraru sele, valatiri kindo kyeelya. 3 Na kwakooya shavatauwa indi veende kyeny valakomba kindo mmbo vasherovywaa efo shia. Na yewo maata ni kwaasha vaukye.” 4 Na valya vakiloshyony vakanndouwa, “A ni inda nndu ashiidimaa iwuutisa vandu yeva kunu kasa?” 5 Nawe kavavesa, “Ni mikate iinga mutiri?” Vakammbia, “Ni mfungare.” 6 Nawe kavia mamwiingyi ulya wa vandu vakee rembo. Kawarya mikate ilya mfungare, kaana Iruva. Kafisha fyenga fyenga. Kaniingya valya vakiloshyony kyakwe vandeavya vandu. Vakandeavya vandu vakuummbye-fo. 7 Vavetiri na fikunga fyaangu. Kafivikya mbora kaamba, nafyo-da vandefyaava. 8 Vakalya vakauura. Vakaveipoo na nsaaro wa fipereshu, mikusha mfungare. 9 Na vandu veeiyo vafye sha fiku fiina. Naasa, kavatauwa. 10 Nalyo yeni kasaama na efo ngalaveny aryani na vakiloshyony vakwe, Kafika kulya myuungony ya Dalmanuta. 11 Naasa Vafarisayo vakansheya vakapooka illya nawe ulai, Vakammbia nawoore wende luuka iruveeu vemweesaa. 12 Nawe katirwa ni unyafi kaamba, “Naambo-kyi irika elyi lyasia wende?” Nkya dede shamuvia, “Irika elyi llyisheniingwaa wende nta-fo!” 13 Nalyo kavara-u, kawuya kasaama na efo ngalaveny, kawara shia, kafika kulya kwakulya. 14 Naasa vakakooya vanrekywa ikamara mikate ya kishau. Na efo ngalaveny nta valarye-fo kindo kulaore ni nkate umwi nsi. 15 Nawe kavavavasany ashaambaa, “Manyiny mukwiise ntarang’o wa Vafarisayo na wa Herode.” 16 Naasa, vakaumburanaany wo veni na veni, “Ni elyi lulariye mikate ya kishau.” 17 Nawe kamanya kavavia, “A kimaruma nkikyi mukaumburana elyi mulariye mikate? A mmbo mulandeipuye nta kindo nta iranngwa. Na mirima yaany ikava ishi? 18 Mmbo mutiri miso mulalollye. Mukavetira maarwi mulaitye, nta mulakummbwa kindo! 19 Llya shileavya vandu valya fiku firaanu mikate ilya iraanu, a mikusha iishwe fipereshu ni iinga muleipoo-ro? Vakammbia, ‘Ni ikumi na ivii.’ 20 A llya shileavya valya fiku fiina mikate ilya mfungare ni mikusha iinga iishwe fipereshu muleipoo? Vakaamba, ‘Ni mfungare.’ 21 Nawe kavavia, ‘A mmbo mulandeitumuso?’ “ 22 Naasa vakafika kulya Betisaida. Vandu vakamweenngye nndu mfu miso. Vakamooshora nampaani. 23 Nawe katira nndu ulya mfu miso woko. Kanrwaa kulya poo ya muri. Kafishya miso alya akwe maare. Kamweekerya maako, kammbesa, kwakooya alollye kindo. 24 Nndu ulya katarammbwa miso kaamba, “Shilollye vandu-da, lyo mmbo vakee sha miri isheendaa.” 25 Nalyo kamweekerya maako lyingyi efo misony, kaambuka miso, kashia kapooka ilollya findo fyoose fikamanyika paa. 26 Nawe kansama neende kyeny kwakwe, kammbia, “Nta kulaire neefo muriny-fo.” 27 Nalyo Yesu kakwiipoo-fo kawara shia aryani na vakiloshyony vakwe. Vakafika kulya fimiriny fikee kufii na kulya Kaisaria ya Filipo. Na elyi varie indo shia kavesa valya vakiloshyony vakwe, kaamba, “A vandu vaamba kyakwa, yeny mmbo shikee viiny?” 28 Nawo vakamoongoya vakaamba, “Kwiifo vaamba yewe ni Yohane Mmbatisi, na vengyi ni Elia. Na vengyi vakaamba, yewe ni umwi wa vakisuku.” 29 Nawe kavavesa, “A yeni mwaamba inda kyakwa, yeny mmbo shikee viiny?” Petro karouwa kammbia, “Yewe ni Kristo!” 30 Nawe kavaima valasheerera na nndu ekyo kyakwe. 31 Nalyo kapooka ivalosha mmbo kikee kideerye kya Mwana yeto wa Nndu nandeliswa ukiva wiingyi mmbandu na indeminwa mmasiingo a vandu na veelosha mavavaso, na iwaawa nawaawa, na mikonu ikamiira-u iraru nawuye iruka-ny. 32 Kavavia kirero ekyo areraa paa. Nalyo Petro kanrwaa na mbai. Kapooka inkeemmya. 33 Nawe kainduka kalola valya vakiloshyony vakwe. Kakeemmya Petro, kaamba, “Kwiipoo wuya numa yakwa Satana! Ekyo kukusarye nshi kya Iruva-fo, nkya kivandu!” 34 Nalyo kavaanga valya vakuummbye-fo sanda na vakiloshyony vakwe vashesangya yoo akai. Kavavia, “Nndu akunda ishilatya kuti nasue mwili vakwe muni avekurika nsalaba wakwe, naveshilatya-ny. 35 Mashika wo nndu ankunda ikira muu wakwe akaa naurete. Na wo nndu areta muu wakwe kwakooya ni kimaruma kyakwa na Nrumi yeyo ya Nsia, we akaa naukire. 36 Mashika iviri nndu ashuutaa-u llyo kyi kwakooya ashewonisaa ulana loose luve mbusha yakwe, kawuya iretya-u muu wakwe? 37 A kindo nndu avikaa kyeewouwa muu wakwe nkyo kyi? 38 Na kunu nnang’ani ya irika elyi lyiraiye utuusi na ulyamari wo nndu aifo amiira sony kyakwa na kya marero akwa, na Mwana yeto wa Nndu asheveiraa sony kyakwe-da elyi meendi ashaa aree itumbe lya Ndeye aryani na vasu yewo veele va Iruva.”

9

1 Nawe kavavia, “Nkya dede shamuvia, vandu vasalali yaa indi kwiifo valasheshosha ufu kulaore vallollya umangyi lwa Iruva lushe na finya.” 2 Nalyo mikonu ikaira-u irindaru Yesu kaipoo Petro na Yakobo na Yohane. Kavasaamisa ifumbuny yaasha vakee kyaanya kyawo wo veni. Nalyo kaalashika fwana yakwe valollye. 3 Na soori takwe tikamika tikava shaa pyai. Na kunu urukeny nta kulaifo mwiisangya soori ashiidimaa itiilisa indo-fo. 4 Nalyo Elia kasha na Mose ishekoora nawe. Vakarera nawe. 5 Naasa Petro karouwa kavia Yesu, “Llosha, ni kisha elyi yese lukee ya neese lukunndye itana matengo araru, lyafo lyimwi, na lya Mose lyimwi na lya Elia.” 6 Mashika nalaishi kindo arera kyeerouwa, Nyelyi vatirwa mmbweerei. 7 Nalyo ifishi lyikasha lyikavavikya nruve. Na unyanga lukarera luuka efo ifishiny lushaambaa, “Yeu mmbwe mwana wakwa nkunde, mwaaranyiny-te!” 8 Nalyo yeni elyi velolaa valalollye nndu, kulaore ni Yesu muni-da, eekee nawo. 9 Na elyi vee-fo vashoolokaa efo ifumbuny kavavavasa valendeeongoya nndu kilya valollya na kutani elyi Mwana yeto wa Nndu arukaa ooka kwa vafu. 10 Naasa kirero ekyo vakakiwarya, vakavesana-vesana wo veni na veni, a iruka elyo na yuuka kwa vafu mmbo lyikee inda ndesa? 11 Vakammbesa vakaamba, “A elyi veelosha mavavaso vaambaye mmbo kyikee kideerye Elia nasonngwe isha mbele?” 12 Nawe kavavia, “Ee-da ni indo vaambaye Elia asheshaa navauwe findo fyoose fishie sha elyo mbee. Indi kwakooya ni indo, a kyavaany inda elyi kikee kireiye kya Mwana yeto wa nndu nandeliswa ukiva wiingyi na iminwa? 13 Kya indi yeny shamuvia, Elia isha alemeesha, nawo vakantannya shaasa vakukunndya, shaasa kyekee kireiye kyakwe.” 14 Naasa vakafika kulya vakiloshyony vakwe vakai. Vakalolya vandu mamwiingyi nniini varingitye riti ma vaarya, va fitabu vellyaa nawo ulai. 15 Nalyo yeni elyi mamwiingyi ulya wa vandu moose wallollya Yesu, nawo vakamatuka deny. Vakandenrishya, vakamwiidikira. 16 Nawe Yesu kavavesa, “A kindo mwiifo mwiilyaa nawo ulai nkyokyi?” 17 Nalyo nndu wa efo mamwiinginy ulya kamwaallwa, “Llosha mmbo shemeende mwana wakwa na kunu kwafo atirwa mumuyo mbimbi. 18 Nato wo kyeeri wammeentafukya ukamwaaruva. Nawe kava mweende mavia na irafunnya mayoo. Kaenda anaa-naa. Na yeny shavia vakiloshyony yewo vafo vawaante, valaidimi.” 19 Nawe kaallwa kavavia, “Eele mukee irika liturye kikusiryo! A shikee neeni shifike indii? A shimusisirye mfike kwi? Kyemweendeny na yaa shikai!” 20 Vakamweende na alya akai. Naasa mumuyo ulya elyi walyollya ukansisika. Kawa yoo si kakwaalala-alala-u arosaa mavia. 21 Nawe kavesa ndeye, “A mfyeeri fifye inda uka kindo ekyo kimmusheya?” Nawe kaamba, “Uka elyo akee n-du. 22 Nato keengyi ukava umweeraa efo murony na mureny kufii umbwaa. Indi kwakooya yewe kushiidimaa kindo, lweekye kwiilusaryaa ukiva!” 23 Naasa Yesu kammbia, “Elyi kwaamba, ‘Kwakooya kushiidima!’ Findo fyoose mmbo fishiidimikaa-da efo kwa yeto akusirye-u!” 24 Nalyo yeni ndeye wa mwana ulya kaonisa unyanga, kaamba, “Shikusirye-u-da. Na yoo shalemmywa ikusirya-u kuveshitarama, mbee!” 25 Naasa Yesu kalollya vandu nkuka veefo vasheengeraa irishya-u, nawe kakeemmya mumuyo ulya wa utefusu kauvia, “Yewe mumuyo wa mbimbi kwaveva na mfu maarwi, yeny mmbo shakuvavasaany uka nndu yeu, nta kulakimwaange-se!” 26 Nato ukansisika kyuumu, ukammbuka. Nawe kava sheelyi amfwa. Valya vaiyo vakaamba, “Ankumba muu.” 27 Naasa Yesu kantira woko, kamwiinwa. Nalyo kasalala. 28 Kyasia, na elyi amaanga na efo mmba, valya vakiloshyony vakammbesa kyama, “A kimaruma yese lulaidimi yuuta nkikyi?” 29 Nawe kavavia, “Ngata yeyo nkwiifo kindo uvaa yaanta nakyo kulaore ni kiterewo-fo.” 30 Nalyo vakakwiipoo-fo, vakeenda, vakarumbwa na kulya Galilaya. Nawe nalakunde nndu nammanyi. 31 Neelyi eefo alosha vakiloshyony vakwe, kavavia, “Mwana yeto wa nndu eefo arambikywaa efo maakony a vandu, na immbwaa vammbwae. Nawe kammewaawa namae mikonu iraru, naruke-ny.” 32 Nawo valaitumuso elyi aamba indo, vakairyaa immbesa. 33 Naasa vakafika kulya Kapernaumu na elyi ammaanga efo mmba kavavesa, “A kindo mweefo mweereraa muveni na muveni efo shia nkyokyi?” 34 Vakamalallya mashika kindo valerera wo veni na veni vakee efo shia ni yeto akee nniini wa wooroye ni vi? 35 Nalyo kakaa rembo kavaanga valya ikumi na vavii na yoo akai, kavavia, “Kwakooya nndu akunda iva wa mbee, we kuti naaluke nave wa numa ya woose na mwiifurukannya woose.” 36 Nalyo keende kimwana kakyiseleesa yoo nnang’ani yaawo kakyikushya maakony kavavia, 37 “Wo nndu ammbwarya fivana efi kimwi kyawo kyikee kya ishikummbwa yeny, mmbo ashiwarya yeny. Na nndu ashiwarya yeny, nshi yeny ashiwarya-fo, mmbo awarya yeu aleshiruma.” 38 Naasa Yohane kaamba, “Llosha lulelollya nndu asendaa irina lyafo ashaantaa nalyo mimuyo mikasha, nawe nta nalakee nndu alulatye. Neese lukamwiima kimmba nalakee nndu alulatye.” 39 Naasa Yesu kaamba, “Nta mulamwiimi-fo, mashika nkwiifoo nndu asendaa irina lyakwa katana nalyo kindo kya wiidimi, nalyo yeni kamanya ishirera ukasha-fo. 40 Nndu nalalusuuye mmbo ava wa kyaalu kyeru. 41 Mashika wo nndu amurita mura na upata kyikee kya ishikummbwa yeny elyi mukee vandu va Kristo, ndede shamuvia, isina lyakwe llyikaa lyireke-se-fo, na lyikafika kwi!” 42 Na yewo vafwafwa vakusirye neeny naakwa ni yeto umwi-da, wo nndu ammbiiya nsindara weentuula si, kya nndu yeto mmbo kyava kisha kilanya nafinngywa isewe lyirungutwaa ni nshungu efo singony yakwe, nandeolotwa efo yeeveny. 43 Na kwakooya woko lwafo lushekweenngyee nsindara, lurummbwe! Mmbo kikee kisha kilanya kukooye ikwiirya neefo muuny kukee kisaya, ngeta elyi kwatira maako ai avii kweenda ifika efo Gehena, efo murony ularumikaa. [ 44 Nafo sava ya vayo ilashefwaa na muro wa vayo ulasherumikaa.] 45 Na kwakooya urende lwafo lushekweenngyee nsindara, lurummbwe! Mmbo kyikee kisha kilanya kukooye ikwiirya na efo muuny kukee kitongororo, ngeta elyi kwatira marende yoo ai avii kweenda yeerwa efo gehena. [ 46 Nafo sava ya vayo ilashefwaa na muro yeto wa vayo ulasherumikaa.] 47 Na kwakooya iriso lyafo lyishekweenngyee nsindara, lyiillwe! Mmbo kyikee kisha kilanya kukooye ikwiirya na efo umanginy lwa Iruva, kukee wa iriso lyimwi, ngeta elyi kwatira miso yoo ai avii kweenda yeerwa yefo Gehena. 48 Nafo sava ya wayo ilashefwaa na muro yeto wa vayo ulasherumikaa. 49 Mashika wo nndu kindo asheroliswaa nakyo ni muro. 50 Mmbala ni kindo kisha, kwakooya wanreta nrolo wa vayo, a nkyokyi musheurolisaa nakyo? Kevekeeny mutiri mmbala efo nnang’ani yaany, muvekaa na ufoo mu veni na veni.

10

1 Nalyo kakwiipoo-fo kafika kulya myuungony ya Yudaya na kulya kwakulya ya Yordani. Vandu vakasha-se ikuummbya kulya akai nseemu mwiingyi. Nawe kava mwiivalosha shaasa eishivie. 2 Nalyo Vafarisayo vakansheya, vakammbesa vemweesaa, “A ndesa nndu nndumi atiri mumu weelakana na nka wakwe?” 3 Nawe kaallwa kavavia, “A Mose amuvavasye inda?” 4 Nawo vakaamba, “Mose mmbo aluvikye mumu nndu nareiye barua ya ilakana nakulakannyiiny nawe.” 5 Naasa Yesu kavavia, “Ni kimaruma kya mirima yaany ikee myuumu indo, nkyo kilenniinga kamureiya ivavaso elyo. 6 Kya indi uka elyo mapookyony a findo fyuumbe, mmbo alevaumba vakee nndu nndumi na nndu nka. 7 Kimmba ni indo, nndu mmbo asheraa ndeye na maye nandekutira na nka wakwe. 8 Nawo vee vavii vandeva mwiili umwi nsi. Kikavaany nshi vakee-se vavii-fo, mmbo vava mwiili umwi nsi. 9 Naasany kindo Iruva we muni allunga nndu nalakirauwe-fo.” 10 Naasa elyi vakee efo mmba valya vakiloshyony vakwe vakammbesa lya kavii kya mbony yeto. 11 Nawe kaamba, “Wo nndu allakana na nka wakwe kaalyika ungyi, mmbo atana kindo kya utuusi. 12 Nawe nka yeto alakana na mmi, kandealyikwa ni ungyi, mmbo avetana kindo kya utuusi.” 13 Nalyo vakamweenngye fivana naambo nafipaani, na valya vakiloshyony vakakeemmya valya vafyeende. 14 Naasa Yesu alollya indo kasua, kavavia, “Reny fivana efyo fikusheye na kwakwa, nta mulafiimi. Mashika umangyi lwa Iruva lwava lwa yewo vafwanani nawo. 15 Ni kya dede shamuvia, nndu ara nalawarya umangyi lwa Iruva eetiri ngata ya kimwana, nnaonaa yaanga-fo-fo.” " 16 Nalyo kafishukura kafivikya mbora afyeekerye maako. 17 Naasa elyi ansomuka na poo neende, nndu umwi kasha nau eerishaa, kamfiirya-ndi kammbesa, " “Yewe Llosha nsha, a shitani inda shiwonise muu wa llung’anu uwe nto ding’u yakwa?” 18 Naasa Yesu kammbia, “A nkyokyi kwashivaangya nsha? Nkwiifo akee nsha-fo kulaore ni umwi tupu, mmbwe Iruva. 19 Mmbo kwiishi mavavaso yoo, ‘Kulawae, kulatuuse nta ituuswa, kulaive, kulavike ukureekyi lwa wongo. Kulasoke nndu kindo. Indya ndoo na mau.’ “ 20 Nawe kammbia, “Efo fyoose mmbo shileva mwiivallya nafyo uka elyo shikee mwana n-du.” 21 Naasa Yesu kammbikya miso, kankunda, kammbia, “Kindo kwasaara-u ni kimwi, enda kundekumba fyoose kutiri kwaavye vakiva, llyony kushekuwonisyaa masaa efo iruveeu. Kwammaa oshoony, kusheshilatya!” 22 Nawe kakusha maviri kya ekyo avio. Keenda eesuuye mashika akee nndu atiri findo fiingyi. 23 Nalyo Yesu kalola taari toose ellaa vakiloshyony vakwe, kavavia, “A paa ngatara iifo ya yewo veni masaa vakooye yaanga umanginy lwa Iruva!” 24 Naasa valya vakiloshyony vakwe vakaising’ang’a elyi arera indo. Naasa Yesu kaallwa lyingyi kavavia, “Nyira fivana! A paa ngatara iifo ya vandu vakooye yaanga na efo umanginy lwa Iruva! 25 Mmbo kyava kyaangu ngamula iire efo mmbweny ya sindanu ngeta nndu muni masaa nakooye yaanga efo umanginy lwa Iruva.” 26 Naasa vakeengera ising’ang’a. Vakarera wo veni na veni. A nndu akooya ikirwa ni viiny? 27 Yesu kavalola swaa kaamba, “Kunu vanduny ekyo nkishiidimikaa-fo, kulaore ni efo kwa Iruva. Mashika efo kwa Iruva fyoose mmbo fishiidimikaa.” 28 Nalyo Petro kammbia, “Lla-te, mbee, yeese lureeye findo fyoose lukakulatya.” 29 Yesu kaamba, “Nkwiifo nndu areeye mmba ao mwanamaye, ao vamfwamaye, ao maye, ao ndeye, ao fivana, ao minda, kwakooya ni kimaruma kyakwa na Nrumi yeyo ya Nsia, 30 nare nalawarya ka iyana, meendi a muu yeu nawarye mmba na vanavamaye, na fivana, na minda, naakwa ni elyi aifo arishiswaa, na efo ulaniny yelo lwiishaa, nawarye muu wa llung’anu. 31 Indi yewo vakee va mbee veengyi vakaa vave va numa, na yewo wa numa vakaa vave va mbee.” 32 Naasa elyi varie shia yeenda irwa na kulya Yerusalemu, na Yesu eefo avasongoyaa, nawo vakasavaa. Na vandu yewo vallatye vakatirwa mmbweerei. Nalyo kaummbya-se valya ikumi na vavii yoo akai kapooka iwoongoya efyo fikaa finsheye. 33 Kaamba, “Llen-te lwiifo lurwaa na kulya Yerusalemu na Mwana yeto wa nndu nanderambikywa efo maakony a vakohani vaniini na vaarya va fitabu, nawo vamweekerye uvingo lweewaawa, vandenrambinkya efo maakony a vandu va masanga. 34 Nawo vashentatalaa na imweesellya minyiri na inkapa na ngova na immbwaa vavemmbwaa, nawe namae mikonu iraru narukeny.” 35 Nalyo Yakobo na Yohane vakanserikya, wo vana va Sebedayo, vakammbia, “Llosha mmbo lutiri kindo lukunndye ikutereva kulutannyi!” 36 Nawe kavavia, “A kindo ekyo mwakunda shimutannyi nkyokyi ndesa?” 37 Nawo vakammbia, “Luniinge ando eekaa rembo umwi yoo wokony lwafo usha, na ungyi yoo woko lwafo umuso elyi kukee usuriny lwafo.” 38 Naasa Yesu kavavia, “Mmwiishi nta kindo mwatereva-fo. A ndesa mushiidimaa ina upata yelo shinaa, ao ibatiswa ubatiso yelo yeny shibatiswaa?” 39 Nawo vakammbia, “Lushidimaa-da!” Naasa Yesu kavavia, “Upata yelu yeny shinaa muvelunaa, na ubatiso yeny shabatiswa muvebatiswa. 40 Kya indi iniinga nndu eekaa rembo yoo woko lwakwa usha na umuso, ekyo nshi kindo kyakwa yeny-fo, mmbo akee a yewo vandeesywa.” 41 Naasa valya ikumi vekiita indo, vakaswa na Yakobo na Yohane. 42 Nalyo Yesu kavavaanga na yoo akai. Kavavia, “Mmbo mwiishi yewo valollywa ni veshilya vandu va masanga, mmbo vavaafinyi. Na yewo vaniini vawo vakavalammya. 43 Indi kunu nnang’ani yaany nshi indo kivaa-fo. Indi kunu kwany, wo nndu aiyo akunda iva nniini waany, we kuti nave nndundi waany. 44 Na wo nndu akunda iva wa mbee, we kuti nave kishinga kya woose. 45 Mashika naakwa na Mwana yeto wa Nndu nshi asheye ishefurukannywa-fo, ni ishefurukannya-u, na ivika-u muu wakwe uve kiraso yeewouwa veengyi.” 46 Nalyo vakafika kulya Yeriko. Na elyi eefo akapaa muri ulya wa Yeriko mungo aryani na vakiloshyony vakwe na vandu mamwiingyi nkuka, nalyo vakakooya mwana ulya wa Timayo, we Bartimayo, akee mfu miso akee rembo yoo mbaambaa ya shia asheereryaa vandu kyeelya. 47 Kaita mmbwe Yesu wa kulya Nasareti akeeiira. Nalyo kapooka ifua na yaamba, “Woi Yesu kukee mwana wa Davidi shisarya ukiva lwakwa!” 48 Vandu veengyi vakankeemmya namalallye. Nawe keengera ifua kilanya, “Woi Yesu mwana wa Davidi, shisarya ukiva lwakwa-te!” 49 Nalyo Yesu kairisha kaamba, “Mmbaangeny!” Vakambaanga vakambia, “Wuiyo mmuu! Mmbo akuvaanga!” 50 Nawe keera soori takwe mbai, tilya ta yeerya. Karumbuka kasalala, kasha na yoo Yesu akai. 51 Nalyo Yesu kammbia, “A nkyokyi kukundye shikutannyi?” Mfu miso kammbia, “Llosha, ni ishaallwa shive nndu alollye!” 52 Naasa Yesu kammbia, “Kweenngye, kwankusirya-u indo, nkyo kyakukyira!” Nalyo yeni kava nndu alollye, keenda ellatyaa efo shia.

11

1 Na elyi veefo vaparikyaa kulya Yerusalemu vamfika kulya Betifage na Betania nng’u ifumbuny lya miri ya mafura, nalyo karuma vakiloshyony vakwe vavii. 2 Kavavia, “Endeny efo kimuriny ekyo kisumani na yaa mukai. Mukamfika-fo nalyo yeni mushekooya ngashe ya nshungu ikee shaavike. Yaauweny musheenngye! 3 Na kwakooya nndu amuvia, a nkikyi elyi mwatana indo? Mbieny ni Nndumi atiri kindo aikunndye! Nawe asheirikaa-se na kyaangu iwuye na yaa.” 4 Vakeenda vakavekooya ngashe ilya ya nshungu ikee shaavikye yoo mwaangony wa mmba yoo kipoo yoo ilemmyony lya shia. 5 Na vandu vasalali-u maata vakavavia, “A nkikyi elyi mwauwa ngashe yeyo?” 6 Nawo vakavavia indo-da shaasa Yesu aamba. Vakavara. 7 Vakarwaa ngashe ilya na kulya Yesu akai. Vakaala soori tawo ta yeerya efo mungony wa vayo. Nawe kasaama-u, kakaa-u rembo. 8 Na vandu veefo vengyi vakaala soori tawo ta yeerya efo shia. Veengyi-se vakaala-u maramba vamanya efo miriny. 9 Nalyo valya vasongwa vakasanga na valya vasha numa, vakaonisa ngyunyanga vashaambaa, “Kundearafumwa yeto asha arumwa ni Nndumi! 10 Kundearafumwa umangyi lwa nde weeru Davidi lwiifo lushaa! Hosiana efo uuwe iruveeu!” " 11 Nalyo kafika kulya Yerusalemu alya poo ya mmba ya Iruva. Kalola-fo findo fiiyo fyoose, kakwaanisa kakooya kwameenda nnu kwishiilaa. Kakwiipoo-fo keenda kulya Betania aryani na valya ikumi na vavii. 12 Na elyi lya ndesi ngama, elyi veefo vashuukaa kulya Betania katirwa nshaa. 13 Nalyo kalollya nkuu wa nndeny ukee kwaasha wamoora maru. Kasha nau kaamba kulakooye alollya-u kindo. Ashe na yoo ukai, nta nalakooye-u kindo kulaore ni maru meni. Mashika kulandefika kyeeri kya ndunda-fo. 14 Nawe kauvia, " “Kulakikae-se nndu alya ndunda kunu kwafo na kufike llung’anu-fo.” " Na valya vakiloshyony vakwe vakakiita. 15 Naasa vakafika kulya Yerusalemu. Nawe kaira na efo poo ya mmba ya Iruva. Kapooka yaanta-fo valya veefo veekumbaa na yuura findo efo poo ya mmba ya Iruva. Kavefullwa na mesa ya valya vealasha fesa na firi fyeekaya fya valya veekumba mbeta. 16 Nta nalalekeye nndu kaira na efo poo ya mmba ya Iruva arie kindo. 17 Kavalosha kavavia, " “A mmbo kilakee kireiye kyeamba, ‘Mmba yakwa mmbo ivaangwaa mmba yeeterevya ya vandu va masanga moose?’ Neeni mukawuya iyaallwa mbanga ya veala shia.” " 18 Nalyo vakohani valya vaniini na veelosha mavavaso vakeeta. Vakasia mwaanya shaasa vemmbwaa. Nyelyi vamweereiye, mashika vandu valya vakuummbye-u mamwiingyi woose vatirwa nntamba kya kiloshyo kilya kyakwe. 19 Na wo nkonu elyi kwafika iila kaveuka kulya muriny. 20 Naasa elyi lya ndesi ngama vashiiraa efo shia vakakooya nkuu ulya wamuuma upookya miraariiny. 21 Na Petro kakummbwa kammbia, " “Llosha llate nkuu yeto kuleudenga, ekakato wamuuma.” 22 Na Yesu kaallwa kavavia, “Veny vekusirya Iruva! 23 Nkya dede shamuvia, wo nndu avia ifumbu yelyi, ‘Ipowa yaa kukai kundeerwa efo yeeveny,’ kara nalatirwa nnyimyira efo nriminy, kakusirya-u deny, mmbo kishevaa indo-da shaasa amaamba, naasa ni indo ashewonisaa.” 24 Kimmba niindo, neeny shamuvia, “Findo fyoose muterevaa efo kwa Iruva na ifyooshora, kevekusiryeny-ng’u mmbo mwammeefiwarya, nalyo mushefiwonisaa tupu. 25 Na kyeeri musalalyi-u mwiiterevaa, kwakooya mutiri mwaandu na nndu, mfwaayeny, naambo na Nde waany wa efo iruveeu navemufwaaya yeni kya efyo mulyamarye. [ 26 Indi kwakooya kulaore yeni mwafwaaya vandu, nta Nde yeto waany wa efo iruveeu nnashemufwaayaa yeni kya ngyulyamari tany-fo.]” 27 Nalyo vakafika lyingyi kulya Yerusalemu. Naasa elyi eefo arua-ruaa efo poo ya mmba ya Iruva, kasheywa ni vakohani vaniini na vaarya va fitabu na masiingo a vandu. 28 Vakashemmbia, “A ni wiidimi lwa ngata-kyi kwatana nalo findo efi?” 29 Naasa Yesu kavavia, “Reny shimuvese kindo kimwi, neeny mushaallwe, llyo na yeny nshemuviaa kya mumu yeto shitiri shatana nato indo mmbwa ngata ingai. 30 A ubatiso lulya lwa Yohane kundo luukye nkwi, ni efo iruveeu, ao ni kunu vanduny ndesa? Shirouweny ekyo.” 31 Nawo vakaumburana wo veni na veni, vakaamba, “Kwakooya lwaamba, ‘Ni lwa efo iruveeu’, mmbo asheluviaa, ‘Naambo kyi mulamwiirikyeeny?’ 32 Na kwakooya lwaamba, ‘Ni lwa kunu vanduny’, nkivaa-fo, mashika vandu woose veeshi Yohane mmbo akee nndu nkisuku dede.” 33 Naasa vakarouwa Yesu vakaambia, “Llwiishi-fo.” Nalyo Yesu kavavia, “Nta yeny nshimuviaa kya mumu shitiri shatana nato indo mmbwa ngata ingai-fo.”

12

1 Nalyo kapooka irera nawo eveeraa fyaaso, kaamba, “Kweefo nndu aleronga nnda wakwe wa misabibu. Kauringitya na uvare. Kasuma-fo ando eekammya sabibu. Katannya-fo na nganga yeeringa. Kawaarya varemi, numa kaipoo kyaaro. 2 Naasa elyi kyeeri kyamfika karuma kishinga kulya kwa varemi valya nandewarya waavi lwa ndunda ta nnda ulya. 3 Nawo vakantira, vakankapa nnu. Vakansama wa ruu parany. 4 Nalyo kawuya karuma-se ishinga lyingyi kulya kwawo. Nawe-da vakavenkapa mariinga a nrwe, vakamwiinyala. 5 Kawuya kaveruma-se ungyi. Nawe vakammbwaa. Na vengyi-se veengyi, maata vakavakapa na maata vakavawaa. 6 Naasa kakooya atiri-se umwi, mmbwe mwana wakwe nkunde. Mmbwe alefurummya inruma kakusara, ‘Ammba mwana wakwa mmbo vashenreremyaa.’ 7 Naasa varemi valya vakaviana, ‘Akakato muya ding’u! Ndifony lundemmbwaa, na ding’u yeyo ive yeeru luveni.’ 8 Vakantira vakammbwaa. Vakandemweera efo poo ya nnda ulya.” 9 A muni nnda yeto mmbo ashetanaa inda ndesa? Mmbo ashekwiipoo nanderumata varemi valya. Na nnda ulya naare-fo vengyi. 10 A mmbo mulandesomi kilya kyikee kireiye kyeamba, “Iwe yelyo vetana mmba valelyiinyika, llyo elyo lyilewuya iva iwe lya ndumbeny. 11 Mmbo kileva indo kyuuka efo kwa Nndumi. Kikava kindo kyeesongololo lulollye na miso eru.” " 12 Nalyo vakasia mwaanya weentira, vakawuya iiryaa mamwiingyi ulya wa vandu. Mashika elyi vaishi kyaaso kilya aamba nkyeevaronga wo. Vakanra-u vakeenda. 13 Nalyo vakanrummya Vafarisayo vaangu variani na ngyama ta Herode vashenreiya na marero. 14 Vakasha nang’u vakammbia, " “Ale llosha lwiishi mmbo kukee nndu wa dede kulasarye nta nndu. Nyelyi kulakee nndu mwilola fisangu fya vandu. Mmbo kuloshye shia ya Iruva kya songosiny. A ndesa kwiifo mumu weevikya Kaisari ukamba ao oode? A lukanninga aa lukara?” 15 Nawe kamanya ukunang’ari lwawo kavavia, “A ekyo mwasha isheesya nkyokyi? Sheengye dinari shiilole.” 16 Nawo vakamweenngye. Nalyo kavavia, “A ufwanu yelu lwiiyoo ni lwa vi na kireiyo ekyo?” Nawo vakammbia, “Llwa Kaisari-te!” 17 Naasa Yesu kavavia, “Kyasia, efyo fikwaani na Kaisari finiingeny Kaisari. Na efyo fikwaani na Iruva muvefiniinga Iruva.” " Nalyo vakauma ng’any. 18 Naasa kasheywa ni Vasadukayo, mmbo vandu veshaambaa, nkwiifo iruka lya vafu-fo. Vakammbesa vakaamba, " 19 “Ale Llosha! Mose mmbo areiye kyeeluvia, ‘Kwakooya mwanamaye wa nndu afwa karau nka nalare-u mwana, naasa mwanamaye kuti naalyike nka ulya wakwe, naambo nalunngye-u mwanamaye ufyari.’ 20 Naasa, kweefo vasero mfungare vekee vana va nka. Ulya wa mbee karwaa nka. Kafwa nalare-u mwana. 21 Nalyo ulya wa kavii kanrwaa. Kavefwa nalare-u mwana. Na ulya wa kararu ni kiwo-da. 22 Nalyo woose mfungare nkuiyo alera-u mwana-fo. Lyeefurummya nka ulya nawe kavefwa numa ya woose. 23 A elyi kwamfika yoo marukyony elyi vandu vafu vasherukaa, nka yeto ashevaany wa ungau wa yewo woose? Mashika woose mfungare vemunrwaa.” 24 Naasa Yesu kavavia, “A kindo kyamuniinga mukarekwa shia nshi elyi mulamanyaa efyo fikee fireiye nta finya ya Iruva? 25 Mashika elyi vandu vafu varukaa mmbashealyikaa-se-fo, nta yaalyikwa-fo. Mmbo vashevaa sha vasu va efo iruveeu. 26 Indi ekyo kya vafu shaasa vakaa varuke, a mmbo mulandesomi mbony tikee efo kitabuny kya Mose ta ngorosho ilya, ndesa Iruva alemmbia kaamba, Yeny ni Iruva wa Abrahamu, na Iruva wa Isaki, na Iruva wa Yakobo. 27 Naasa Iruva nshi akee wa vafu-fo, mmbo akee wa vakee na muu. Mmbo mwarekywa mukaangya mbai deny.” 28 Nalyo kukasha nau nndu wa efo kwa veelosha mavavaso, kaita verouwana indo. Kalollya eevarouwaa shaasa avaronga nisha, kammbesa, “A ivavaso elyo lyisongoye engyi moose llyingalyi?” 29 Yesu kaallwa, “Elyo lya mbee lyikee ule, ‘Yewe Israeli arannya-dwa! Nndumi weeru Iruva ni Nndumi umwi. 30 Neewe kunda Nndumi wafo Iruva kunkunde na ngoo imwi nsi, na nrima umwi nsi, na nrwe umwi nsi, na finya imwi nsi.’ 31 Na lya kavii lyikee ule, ‘Kunda nndu uroo shaasa kukukunndye ku muni.’ Nta nkwiiyo ivavaso lyikee iniini ya yoo-fo.” 32 Nalyo mwaarya ulya wa fitabu kammbia, “Mmbo kwarera nisha, kwaamba dede. We mmbwe yeto umwi nsi aiyo nta nkwiiyo ungyi kulaore mmbwe-fo. 33 Na kya inkunda na ngoo imwi nsi na urango lumwi nsi, na finya imwi nsi, na kya ikunda uroye weeru shaasa nndu akukundye we muni, ekyo kyava kiniini-da, kikairya firaso fyoose fyeevivya murony.” 34 Nalyo Yesu alollya amwaallwa nisha indo kammbia, “Yewe nkukee kwaasha na umangyi lwa Iruva-fo.” Nalyo kulakee-fo nndu akara immbesa-se kindo. 35 Nalyo Yesu karouwa aloshaa efo mmba ya Iruva kaamba, “A kyava inda elyi veelosha mavavaso vaambaye Kristo ni Mwana wa Davidi? 36 Davidi we muni mmbo alekaywa Mmumuyo Mweele karera kaamba, We Nndumi alevia Nndumi wakwa, ‘Kaa rembo yoo woko lwakwa usha, shitani shaara vakiduva vafo si, vave kitima kyafo kyeekerya marende afo.’ 37 Kikavaany Davidi we muni mmbo ambaanngye ni Nndumi. A naidimi-se inda iva mwana wakwe?” Nalyo vandu valya vakuummbye-u nkuka vefurye nnu imwaarannya. 38 Na elyi eefo aloshaa kaveamba, Kwiiseny na vaarya va fitabu, yewo vakunndye irua-rua varee soori shaasha na iidikirwa mmbandu ando a singira, 39 na ikaa rembo fitiminy fya mbee efo mmba teeterevya, na ikaa marembo asongoye elyi vakee kilyiiyony kya shoonga. 40 Nawo vakava vandu veemira mmba ta vaka va ding’u, na itereva Iruva fiterewo fyaasha kyikee kya ikoora efo vanduny tupu. Mmbo vashewonisaa uvingo uniini kilanya. 41 Nalyo kandekaa rembo alya asumani na isanduku lyeesanyirya fesa ta mmba ya Iruva. Kalola vandu vakuummbye-fo shaasa vavika fesa tawo efo isandukuny. Masimba akasha meengyi, akavika findo fiingi. 42 Naasa nka wa ding’u nkiva kasha nau. Kavika fiparwe fivii, nafyo fiinani na senti imwi. 43 Nawe kavaanga valya vakiloshyony vakwe na yoo akai kavavia, Nkya dede shamuvia, “Nka yeto wa ding’u avekee indo nkiva mmbo avika kiniini kairya yewo vavika kindo efo isandukuny woose. 44 Mashika woose mmbo vavika-fo vautye efo findony fyawo vatiri fya mmwasi, indi we kavika-fo auta efo findony fyakwe fyeerorwa kalekeya fyoose atiri, mfyo fyoose akee nafyo fyeelela muu wakwe.”

13

1 Na elyi asomuka efo poo ya mmba ya Iruva, nalyo umwi wa vakiloshyony kyakwe kammbia, “Llori lla-te mawe yoo shaasa asenyi, na mmba yeto shaasa titiri usuri.” 2 Na Yesu kamwallwa kammbia, “Kulollye mmba yeto shiniini indo-ro? Nkwiifo iwe lyisaa uwe ya lyingyi lyilasambuwaa-fo.” 3 Naasa nawe kandekaa rembo alya ifumbuny lya miri ya mafura alya asumani na mmba ya Iruva. Na Petro kasanga na Yakobo na Yohane na Andrea vakammbesa kyaanya kyawo. 4 “Luvie-te mbee, meendi kindo ekyo kikaa kyuutike! Na wende lweemanya meendi yoo elyi findo efyo fyoose fishiinukya ni indii ndesa?” 5 Naasa Yesu kapooka ivavia, “Kwiiseny nndu nalakooye imureta shia. 6 Kukaa kushe vandu veengyi varie irina lyakwa vashaambaa mmbwe yeny. Nawo varete vandu veengyi. 7 Na elyi meendi mushiitaa fira na fyuulaalu fya fira, nta muleereve, mmbo kikee kirummbwe kyeende indo-da. Indi yoo masiiyony nalandefike-fo. 8 Mashika uruka lushekwiipoo lundekapa lungyi, na umangyi lundekapa umangyi yelo lungyi, na kuveira-fo na fidinasi kundo kungyi na kungyi, kuvesha na shaa. Nalyo llyo fipooka fyuure efyo fyeefurumya. 9 Kya indi kwiiseny mu veni! Mmbo vashemurambikyaa efo maakony a masiingo awe eerummbwa myaandu, neeni mundekapwa na mbiiri efo mmba teeterevya, na indeseleswa efo fisanguny fya vashilyi vaniini na vamangyi kimaruma kyakwa, kive nkyo ukureekyi lwa efo kwawo. 10 Na vandu va masanga moose kuti valave mbele indeongoywa nrumi ya Iruva ya nsia. 11 Na elyi meendi vemurwaa vandemurambikya efo maakony a vandu valya, nta mulapooke isaukwa kya kindo mundeambaa-fo. Indi kindo mushaambaa-fo ni ekyo mukooyaa mwankiniingwa kyeeri ekyo kyeni. Mashika veerera-u nshi yeni-fo, ni Mumuyo yeto Mweele. 12 Na mwanamaye wa nndu anderambikya-fo mwanamaye nandewaawa, na ndeye wa nndu nanderambikya-fo mwana. Na fivana fya nndu fishekwiipoo kya isua vamiku vawo vandewaawa.” 13 “Neeni muve veesuwa mmbandu woose kimaruma kya irina lyakwa. Indi yeto asisirya-u nafike yoo mafurumyony, mmbwe akooya ikirwa.” 14 Indi usutu lyulya lwa yaallwa-u irama elyi meendi mushelollyaa lwamfika alya lulasumani ifika-u na yeto mwiisoma-u nakummbwe llyo yewo vakooyaa valele kunu Yudaya vanderisha vapare mafumbu-u. 15 Na yeto akooyaa akee efo mmbee-u nalaoloke nandeanga nefo nandeipoo kindo kya efo mmba kwakwe-fo. 16 Na yeto akooyaa akee ireminy nalawuye na numa nandeipoo soori yakwe ya yeerya. 17 Indi yewo vakooyaa vakufinngye na yoota vana fyeeri efyo, oshiny lwawo! 18 Kyaindi mmbo musheterevaa Iruva efyo filasheshaa kyeeri kya mbeo. 19 Shamashika fyeeri efyo kushekaa-fo fyuure, nafyo shaasa fikai, filandelollyo fing’ani indo-fo kupookya mapookyony a findo fyuumbe efyo Iruva alefitana kufike ulaalu, nta meendi a numa mfishevaa-se indo-fo. 20 Na kwee fyeeri efyo kulaore fyeefiiswaa nkweekaa-fo nndu ekooya ikya-fo. Indi kimaruma kya yewo vasauwe nkyo kimaruma fyeeri efyo fishefiiswaa. 21 Nalyo kwakooya nndu ashemuviaa, “Kristo akakau yaa ao akakato efo nta mulairikye-fo! 22 Indi kukaa kukwiipoo Makristo wongo, na veauya fisuku va wongo. Nawo vatani fyeora wende na filandelollyo lyingyi, vakooye ireta naakwa ni yewo vasauwe, kukooye kyeevaa. 23 Kevekwiiseny muveni! Akakafyo, shalava imuvia fyoose.” 24 “Indi fyuure efyo fya fyeeri efyo fikamiira-u, llyo mwi ushaalukaa ireema na mwiiri mbusheendee-se sa ya vayo-fo. 25 Na nyinyiri yeto tikooywa tishoolokaa tyuuka efo iruveeu, na finya yeto ta efo iruveeu tiverinyiswa-rinyiswaa. 26 Nalyo llyo vashelolyaa Mwana yeto wa Nndu ashaa ariwa mmafishi akee na finya niini na itumbe. 27 Nalyo llyo asherumaa vasu va iruveeu vandeumbya yewo vasauwe ando amwi vavaute taari yeto iinya kundo ngyuraato tauka nafo vapooke masiiyony a ulana vafike masiiyony a ngina.” 28 “Naasa efo nriny wa nkuu uteny-fo ufundo lweekulosha! Iramba lya vayo lyikammaa ifumbisa na yoora maru neeni mukamanya iilula lyamfika kufii. 29 Na yeni ni kiwo-da. Elyi mushelollyaa findo efyo fyutika kevemanyiny, mmbo Nndumi amfika kufii, ni yoo mwaangony akai. 30 Nkya dede shamuvia, irika elyi lyishiiraa kulaore findo efyo fyainukya indo fyoose-fo. 31 Kya efo iruveeu kukaa kurumake na ulana, indi kilarumakaa ni marero yoo akwa.” 32 “Kya indi kya nkonu yeto mweni na kya saa yeyo sheni, nkwiifoo nndu afiishi-fo, nta vasu va efo iruveeu, nta Mwana-fo, kulaore ni Nde muni. 33 Naasa kwiiseny muvelala shoovi! Mashika mulaishi kyeeri ekyo meendi kifikaa. 34 Mmbo kyikee sheelyi nndu eenda kyaaro, kara mmba yakwe, kavikya mashinga alya akwe mumu wekallya findo fyakwe wo nndu kamwaavya ishora lyakwe. Na nringyi yeto wa poo kammbavasa nalale shoovi. 35 Naasa neeni kevelaleny shoovi, kimmba mulaishi kyeeri muni kyeny ashaa, kwakooya ni nkwaany, ao ni kio nnang’ani kavii, ao ni kyeeri nguku yakapa, ao ni ngama. 36 Kilave asha tiny nakooye mulele rony. 37 Indi kindo shamuvia yeni, nakyo shakyivia woose, Laleny shoovi!”

14

1 Naasa mikonu yeiyo ivii kufike Pasaka na kyeeri kya mikate ilatiri ntarang’u. Nalyo Vakohani valya vaniini vakasanga na veelosha mavavaso vakasia mwaanya wa itira Yesu na ntambo vambwae. 2 Mashika nyelyi vaamba, “Nta lulakitani kwiikee nkonu nniini-fo vandu valakooye yaanta kituuru.” 3 Naasa, Yesu akee kulya Betania, efo mmba kwa Simion ulya eelwee ivave elyaa-fo shoonga. Kukasha nau nndu nka arie kishupa kya iwe yaa kitiri mafura eekwaamba afwaamaa nisha nnu, akee maa akava a uuru uniini. Kafisha kishupa kilya kaletya Yesu nrweny. 4 Naasa kukakaa-fo vandu vasua vakarera wo veni na veni, “A kimaruma mafura yaa akatavanywa indo nkikyi? 5 Mafura yaa mmbo eevaa ikumba dinari mayana araru na mmwasi na indeavya vakiva.” Vakasakira nka ulya. 6 Naasa Yesu kaamba, “Kunreeyeny-te! A ekyo mwamwaatarya mmbo ashitannya ishora isha! 7 Kya vandu vakiva mmbo mukee nawo nkonu simu, na wo kyeeri mwankunda mushiidimaa ivatannya mesha. Indi yeny mmukee neeny kyeeri kyoose-fo. 8 Ekyo aidima nkyo atana. Mmbo alava yaamba mwiili wakwa mafura elyi wiifo urikwaa. 9 Nkya dede shamuvia, wo kundo kushoongoywaa Nrumi ya Nsia kunu ulaniny, na ekyo kyakwe atana kiveva nng’u kyaambaywa kya inkummbwa.” " 10 Nalyo Yuda Iskariote umwi wa valya ikumi na vavii kakwiipoo, keenda kwa vakohani valya vaniini akundye irambikya Yesu efo maakony awo. 11 Nawo elyi vaita indo vakafura. Vakandeerya kyaasa vanniinge fesa. Nalyo kava mwikusara shaasa asheonisaa mwaanya weendenrambikya-fo. 12 Naasa kwiikee nkonu wa mbee weelyiwa mikate ilatiri ntarang’o, kyeeri vashishaa ngurana ya Pasaka nalyo vakiloshyon vakwe vakashemmbia, " A kundo kukundye lweende indedeesya-fo Pasaka nkwi? 13 Nalyo karuma vakiloshyony vakwe vavii kavavia, “Endeny kulya muriny nafo mushekwaanannyaa na nndu arie mura na nungu. Mmbwe mushellatyaa numa. 14 Na efo kundo ashangaa nafo, vyieny yeto muni kyeny, ‘Llosha akuvia-le vai, ando a imuuya nkwi, kundo alyiiyaa Pasaka na vakiloshyony vakwe?’ 15 Nawe muni ashemooraa kirya kya mmba ya uwe. Nafo kukee kwaale kukakwaana piti mfo kundo musheludeesyaa.” " 16 Nalyo valya vakiloshyony vakakwiipoo vakafika kulya muriny, vakavekooya indo-da shaasa Yesu avavia. Vakadeesya-fo Pasaka. 17 Nalyo elyo kwamfika nkwaany kasha nang’u aryani na valya ikumi na vavii. 18 Na elyi vefo velyaa shoonga Yesu kaamba, " “Nkya dede shamuvia, umwi waany nawe shikeelya nawe shoonga mmbo asheshiriingyaa.” 19 Vakapooka isokywa mfyoova na immbia ku umwi umwi, “A ni yeny mbee?” 20 Nawe kavavia, “Ni umwi waany yeni ikumi na vavii, we nndu loolota nawe maako marama efo kideeveny. 21 Lyo Mwana yeto wa nndu yeenda mmbo asheendaa shaasa kikee kyireiye kyakwe. Indi oshiny nndu yeto Mwana yeto wa Nndu asheriingywaa mmbwe. Nndu yeto kyakwe mmbo kyekee kisha kwee era nalairwa.” 22 Nalyo elyi veefo valyaa shoonga, kaipoo nkate; kaana Iruva, kaufisha-fisha kavaavya kaamba, “Waryeny yeu nto mwiili wakwa.” 23 Kawuya kaipoo upata kaarafuma Iruva, kavaniingya, vakana woose. 24 Nalyo kavavia, “Yei nnyo samu yakwa yeevika nkundanu, iifo ishiiritwaa kimaruma kya vandu veengyi. 25 Nkya dede shamuvia, nshikikaa-se shini ekyo kyivikwaa ni nsabibu-fo, na shitani shafika nkonu yeto shikinaa lya wiiya efo umanginy lwa Iruva.” 26 Nalyo vakaimba fiimbo, vakakwiipoo-fo, vakafika alya ifumbuny lya miri ya mafura. 27 Nalyo Yesu kavavia, “Mmbo musheonisaa nsindara moose, kimmba kikee kireiye kyeamba, ‘Nshekapaa mwiisi yeto, na mburu tindenyanyaka.’ “ 28 Indi elyi numa shammaa iruka llyo nshemusongoyaa ifika kulya Galilaya 29 Naasa Petro kammbia, “Naakwa vashewonisa nsindara woose, yeny nshi indo-fo.” 30 Nalyo Yesu kammbia, “Nkya dede shakuvia, kio ekyi kya inu kulaore nguku yankapa kavii mmbo kukooyaa kwanshikana kararu!” 31 Nawe kakaarya irera deny kaamba, “Na shalollya kuti shiwaawa shisandwa neewe, nshishekukanaa nta-fo.” " Nawo woose vakaverera indo. 32 Nalyo vakafika ando a nnda uvaangwaa ni Getsemane. Nawe kavia vakiloshyony vakwe, " “Kaeny rembo yaa shindetereva alya.” 33 Nalyo kaipoo Petro na Yakobo na Yohane vakeenda veryani nawe. Nawe kapooka isavaa na yeerera. 34 Kavavia, “Nrima wakwa mmbo usokywa mfyoova deny shafika kufii neefwa. Kaeny yaa mulale shoovi!” 35 Keenda mbee kinnywa, kaoloka si na itereva Iruva ashambaa, “Kwakooya kivaa, saa yeyo ishiire.” 36 Kaamba, “Aba, Nde efo kwafo findo fyoose mmbo fyaidimika. Naasa ita-ny upata yelu mbai lushuuke, indi nta kilaende shaasa shakunda yeny-fo, ni shaasa kwakunda yewe.” 37 Nalyo kasha kakooya valele rony, kavia Petro, “Simion, a mmbo kulele-da, nta kulaidimi ilala shoovi neeny ando a saa imwi nsi?” 38 Kyelaleny shoovi-te musande na itereva mulakooye yaanga kyeesyony. Nrima to ulangye indi mwili ukava nnana. 39 Nalyo keenda lyingyi kandetereva Iruva arera marero alya meni. 40 Nalyo kawuya nang’u kakooya valele rony. Neelyi miso awo eefummbye rwe. Nawo valamanyi nta kindo varouwa. 41 Nalyo kasha nau lya kararu, kavavia, “A ni indo mwalunga ilala tupu na iimuya na kyeeri ekyi kyoose! Kikufiiyeny! Kyeeri kyamfika. Mwana yeto wa Nndu akakau eefo arambikywaa maakony a vandu valyamari. 42 Kwiipoony-te lweende! Akakau, yeto mwiishiriingya ansha kufii.” 43 Nalyo yeni elyi eefo areraa indo Yuda Iskariote akee umwi wa valya ikumi na vavii, kasha nang’u aryani na vandu nkuka varie ngyusu na mariinga, varumwa ni vakohani na veelosha mavavaso na vamiku va vandu. 44 Na ulya anrambikya-fo emmbadeerya wende kaamba, “Nndu yeto shimmimindaa mmbwe mushentiraa mweende munrie.” 45 Naasa elyi asha nau nalyo yeni kafika yoo akai kaamba, “Shakwiidikira llori wakwa.” Kammiminda. 46 Vakamoroya maako vakantira. 47 Naasa ulya umwi wa valya vasalali-u kasommwa usu lwakwe kakapa nalo ishinga lya nkohani ulya nniini, kammaswa kuri. 48 Nalyo Yesu kavavia, “Mmbo mwakwiipoo kyeny murie ngyusu na mariinga sheelyi mwaenngya nndu mwaala shia musheshitira. 49 Na nkonu simu mmbo shekee neeni shiloshaa efo mmba ya Iruva, nta mulashitire. Indi kimaruma kikaenda indo ni filya fikee fireiye naambo fikooye iinukya-u fyoose.” " 50 Nalyo woose vakanreeya vakarisha. 51 Nalyo kweeyo mwana nkoo wa womi eefo ellatyaa eree soori ya yeerya ya lasi, nawo vakakunda intira. 52 Kavareeya soori ilya ya lasi, karisha eefo mbereto. 53 Nalyo vakaenda varie Yesu, vakamfita kulya kwa nkohani nniini. Nafo kwenkuummbya-fo vakohani valya vaniini woose na masiingo na veelosha mavavaso." 54 Na Petro kaengya kwaasha ellatyaa, katana afika efo poo kwa nkohani ulya nniini. Kakooya vasero va efo poo vakee-fo rembo kasanga nawo ashoraa muro. 55 Naasa vakohani valya vaniini vasasangyi na ngyama toose vakasia ukureeki lweevinga Yesu naambo vambwaa, lyo valaonise. 56 Nyelyi veengyi veefo vavikaa ukureekyi lwa wongo vammbinge, na efyo fya ukureekyi lwawo filave fimwi. 57 Nalyo vandu vaangu vakasalala-u vakavika ukureekyi lwa wongo vammbinge, vakaamba, 58 Yese mmbo luleita ashambaa, “Yeny mmbo nshewundwaa mmba yei ya Iruva ikee shitani na maako, shitani ingyi ilakee shitani na maako ando a mikonu iraru shimaa.” 59 Nta elyi varera indo ukureekyi lwawo lulave lumwi. 60 Nalyo nkohani ulya nniini kakwiipoo, kashesalala yoo nnang’ani. Kavesa Yesu, kaamba, “A mmbo kulashaambaa kyafo kyeerouwa efyo vakureekyi yeva vaamba-u fyeekukumba?” 61 Nawe kamalallya-sau, nta nalarouwe kindo. Nkohani nniini kammbesa lya kavii, “A nnyewe Kristo we Mwana wa yeto Mwiirumishwa?” 62 Naasa Yesu kaamba, “Yeny mmbwe. Neeni mushelollyaa Mwana yeto wa Nndu akee rembo yoo taari ya woko usha lwa Mwaafinya, nashe eeriwa mmafishi a efo nginiiu.” 63 Naasa nkohani ulya nniini karanndwa soori takwe ta yeerya kaamba, “A ekyo luruuyaa-se vakureekyi vengyi nkyo-kyi-se nyira? 64 Akakakyo mwamiita aruma Iruva-te! A mwarummbwa inda?” Nawo woose vakamweekerya uvingo veshambaa kindo kinsumanyi ni indewaawa. 65 Nalyo maata vakapooka imweeselya minyiiri na insikya kisangu na inkapa na ng’unde na immbia, “Kyeluvie kisuku-te!” " Na vasero va efo poo vakankamara venkapaa ngyoyi. 66 Nalyo Petro akee rembo kulya poo alya si. Kukasha nau mwana wa kyika umwi akee umwi wa fishinga fya nkohani ulya nniini. 67 Kalollya Petro ashooraa muro. Kammbikya miso swaa kaamba, " “Na yewe-da kweeriani na nndu yeto wa Nasareti, we Yesu.” 68 Nawe kalema-fushu kaamba, “Kindo ekyo kwaamba nshakimanya-fo, nta shakiitumuso-fo.” Nalyo kakwiipoo alya poo kafika yoo ngiriny. Na nguku ikakapa. 69 Kishinga kilya kya kyika kyikallollya kyikapooka lyingyi-se ivia lyingyi valya woorokye yoo mbai, “Yeu mmbwa efo nnang’ani yaawo.” 70 Nawe kalemafushu lya kavii. Elyi numa kinnywa valya vasalalyi yoo kufii, vakawuya ivia-se Petro, “Nkya dede kukee wa efo nnang’ani yaawo mashika neewe-da ni wa kulya Galilaya.” 71 Nawe kapooka ikudenga we muni na ilya mboo, “Nshiishi nndu yeu mwamwaamba-fo.” 72 Nalyo yeni nguku ikakapa lya kavii. Petro kawuya ikummbwa kirero kilya Yesu emmbia, “Kulaore nguku yankapa kavii kukooyaa kwanshikana kararu. Nalyo akummbwa indo kaiya nnu deny.”

15

1 Na kyeeri kulekya vakohani vaniini vakasanga na vamiku va vandu na veelosha mavavaso, na ngyama toose vakafisha shila, vakafinga Yesu, vakankamara, vakandenrambikya kulya kwa Pontio Pilato. 2 Nalyo Pilato kammbesa, “Yewe mmbo kukee mangyi ya Vayuda-ro? Nawe kaallwa kammbia, ‘Ni yewe kwakyaamba.’ “ 3 Nalyo vakohani valya vaniini vakankumba kyuumu. 4 Nalyo Pilato kammbesa lya kavii, “A mmbo kulashirouwa kindo? Lla-te findo efyo fiingyi vakukumba nafyo. " 5 Na Yesu nta nalarouwe kindo, Pilato katana afulukywa deny.” 6 Naasa elyi lya nkonu ulya nniini evaporomuyaa nndu mfinge umwi, ulya vankukunndya. 7 Naasa kweefo nndu evaangwaa Baraba emfingwa ando amwi na vandu variingyi va uruka. Nawe Baraba efo kituuruny kilya vaanta vawaiye-fo vandu. 8 Naasa mamwiingyi ulya wa vandu ukanderwa nafo. Vakapooka intereva natani shaasa eevatannyaa. 9 Naasa Pilato kavavesa, " “Mukunndye shimuporomuye mangyi yeyo ya Vayuda-sho?” 10 Mashika elyi eishi kimaruma vakohani vakaaya vandu valya vakuumbye-fo vakunde navaporomuye Baraba. 11 Naasa vakohani valya vaniini vakaaya vandu valya vakuumbye-fo vakunde navaporomuye Baraba. 12 Nalyo Pilato karouwa lyingyi kavavia, “A nkyokyi ntanyaa yeu mwaamba mmangyi ya Vayuda?” 13 Nalyo vakawuya ikooma, “Endenkapye nsalabeny!” 14 Naasa Pilato Kavavia, “A ukasha aletana llo-kyi?” Nawo vakeengera ikooma, “Endenkapye nsalabeeny!” 15 Naasa Pilato ekunndye itana kindo kyeekushiisa na vandu valya vakuumbye-fo, kavaporomuya Baraba. Na Yesu kanrambikya-fo nandekapyo nsalabeu. 16 Naasa vasikari valya vakankamara, vakanrwaa efo poo vakamfita kari. Nng’u mmba ya ushilyi ikai. Vakavaanga siri ya vasikari shoose, vakashekuummbya-u. 17 Vakammbika soori ya yeerya ifwani nsoru. Vakaoka ureto lwa miinga vakammbikya nrony. 18 Vakapooka imwiidikira kyeemwiinyala, “Lwakwiidikira yewe mangyi ya Vayuda!” 19 Vakankapa nrwe na irere na immishia minyiiri. Vakamfiirya-ndi, vakapaana si na kisangu. 20 Na elyi vammeentatala indo, vakawuya immbuta soori ilya ya king’ang’ari, vakammbika soori tilya takwe muni. 21 Nalyo vakamwiipoo vandenkapya nsalabeu. Vakakooya nndu shia auka ireminy, we Simon wa kulya Krene, nawe ni ndeye wa Iskanda na Rufo. Vakamwiitikya nantare nsalaba ulya wakwe. 22 Vakanrwaa Golgota, kwaallwa, ni “Kisharongony.” 23 Vakeesa iniinga mfinyo ukee nsasande na nri weenanga, lyo nalakunde iwarya. 24 Nalyo vakankapya nsalabeny. Vakaavana soori tilya takwe veetikapyaa kura, kimanyike wo nndu kindo ashiipoo. 25 Naasa kwemfika saa isaru nalyo vakankapya nsalabeny. 26 Na mwaandu wakwe ukee nreiye yoo uuwe indi, “YEU MMBWE MANGYI YA VAYUDA.” 27 Na veala shia vavii vakakapyo nsalabeny ando amwi nawe, umwi taari yei na ungyi taari yeyo. [ 28 Vakatana indo naambo kilya kyikee kyireiye kyiinukye kyeyaamba, “Mmbo alesandwa na varavi.” ] 29 Na vandu vekee iira-u vakarinyisa-rinyisa mirwe, vakamwarara vakaamba, “Akwa, yewe mwiiwundwa mmba ya Iruva na iitana lyingyi ando a mikonu iraru! 30 Oloka nsalabeny-te kukukyire kumuni.” 31 Na vakohani vaniini na veelosha mavavaso vakavemwiinyala indo-da; veshaambaa, “A mmbo alekira vengyi kalemwa ikukyira we muni. 32 Kwakooya kukee Kristo mangyi ya Israeli, oloka nsalabeny ulaalu neese lukwiirikye.” " Na valya vekapyo nsalabeny ando amwi nawe vakavemwiinyala indo. 33 Na elyi kwamfika saa irindaru uruka loose lukawoywa ni ireema lukafika saa kyeenda. 34 Na saa kyeenda Yesu kafua na unyanga waasha kaamba, " “Eloi, Eloi, lama sabaktani!” Nakyo kwakyaallwa mmbo kyaamba, “Woi Iruva wakwa, woi Iruva wakwa nkyikyi elyi kwashira?” 35 Nalyo vandu valya vasalalyi-u maata vaita indo, vakaamba, “Akakau avaanga Elia!” 36 Naasa nndu umwi keenda erishaa kandeende kyoonga mura kakyiishura mfinyo utarang’aa. Kavika irereny kakunda inrita ashaambaa, “Reny, lulole kwakooya Elia asheshaa nashemoolota-u.” 37 Naasa Yesu kafua lyimwi tupu na unyanga uniini, kakumba muu. 38 Nalyo isullya lilya lyaavanisye efo mmba ya Iruva lyikavambuka nnang’ani kavii lyipookya yoo uwe lyikafika si. 39 Naasa nshilyi ulya esalalyi yoo usumanu nawe alollya ni indo akumba muu, kaamba, “Nndu yeu mmbo ekee Mwana wa Iruva dede.” 40 Naasa kweefo na vaka velolaa vakee kyikwaasha. Na efo nnang’ani ya vaka valya kwiifo Maria wa kulya Magdala na Maria we maye wa Yakobo ulya n-du, na Yose, na Salome. 41 Nawo mmbo vellatyaa na imfurukannya meendi ekee kulya Galilaya. Nawo veryani na vaka vengyi-se veengyi valerwa nawe, vakafika Yerusalemu. 42 Nalyo elyi kwamfika kyeeri kya nkwaany, na nkonu wiifo ni nkonu weekudeesya, nto usongoye sabato. 43 Kukasha nau Yosefu wa kulya Arimataya akee nndu ngyama aishiwa, nawe ni nndu eevereyaa umangyi lwa Iruva. Naasa kakara yaanga na kulya kwa Pilato, kantereva nnying’a ulya wa Yesu. 44 Nalyo elyi Pilato aita Yesu amfwa, kasongololo, kanderummya nshilyi ulya wa vasikari nrumi kammbesa kwakooya mmbo afwa kirambo kyaasha. 45 Kasunundywa ni nshilyi ulya wa vasikari. Kaniingya Yosefu nnying’a ulya. 46 Nawe kandeura soori ya lasi, kandemoolota-fo kamoososya soori tilya ta lasi. Kandemwaara mbangeny ikee shidoshe iweny. Kakunnya-u iwe lyeeraya mwaango wa mbanga ilya. 47 Naasa Maria ulya wa Magdala aryani na Maria ulya maye wa Yose, wo veefo velolaa ando aarwa.

16

1 Naasa elyi nkonu ulya wa Sabato wamiira, nalyo Maria wa kulya Magdala vakasanga na Maria ulya ungyi akee maye wa Yakobo, na Salome vakandeura miri ifwaamaa vandemwaamba. 2 Naasa elyi ngama nraasi, nkonu wa mbee wa mfungare ulya, vakafika alya mbangeny elyi mwi wanrasa-rasa. 3 Vakaumburana wo veni na veni vakaamba, “A nndu alweekyaa iteswa-u iwe lilya lyiraye mwaango wa mbanga ilya lummbutaa kwi?” 4 Vainnwa indi miso vakakooya, ate iwe lilya lyantesuwa-u. Nalyo mmbo lyekee iniini nnu. 5 Vakaanga na efo mbangeny. Vakalolya mwana nkoo akee rembo yoo taari ya woko usha aree soori shaa pyai. Vakaawukwa mmuu. 6 Nawe kavavia, “Nta mulaawukwa mmuu-fo. Mmbo mwiifo musiaa Yesu wa kulya Nasareti, yeto alekapywa nsalabeny. Annduka, nnakyikee-se yaa-fo! Llen-te, akaa ando valemwaara! 7 Neeni endeny mundevia valya vakiloshyony vakwe na Petro, nawe mmbo ashemusongoyaa indefika kulya Galilaya. Mfo kundo mushellollyaa shaasa alevemuvia.” " 8 Naasa vakauka alya mmbangeny veerishaa mashika vekee irerema na yuuma mwaangaya, nta valavie nndu kindo mashika a elyi vairyaa nnu. [ 9 Nawe elyi Yesu ammaa iruka elyi ngama nraasi elyi lya nkonu yeto waiduva Sabato kapooka ikoora na Maria wa kulya Magdala, ulya alemuuta mimuyo ilya mikasha mfungare. 10 Nawe kakwiipoo kanderuuya valya vekee nawe elyo mbee, nawo vakee vating’i na iiya. 11 Nawo elyi vaita indo mmbo eefo na muu alollywa mmbwe, valairikye. " " 12 Naasa numa ya vayo kakoora na vavii va efo nnang’ani yaawo etiri fwana ingyi nawo varie shia yeenda ireminy. 13 Nawo vakakwiipoo vakanderuuya valya vengyi mbony. Na yewo-da nta valairikye. 14 Elyi kyeeri kyeefurummya kakoora na valya ikumi na umwi vaiyo velyaa shoonga. Kavasakira llya valera valakusirya-u, vakaumisa ngoo tawo, nta valairikye valya vallollya annduka. 15 Nalyo kavavia, " “Waryeny shia yeenda mundefika masangeny moose dang’a. Na wo kindo kyuumbe kiiyo kyoongoyeny Nrumi yeyo ya Iruva ya Nsia. 16 Na nndu kakusirya-u na ibatiswa kavebatiswa, mmbo ashekooya ikirwa. Na nndu kalema ikusirya-u mmbo ashuutywaa uvingo. 17 Na ngyende mmbo tishiimmyaa yewo vakusirya-u, ni irina lyakwa vashaantaa nalyo mimuyo mikasha, vaveva vandu veerera na ngyulumi shiiya. 18 Mmbo vashetiraa shoka na maako. Na kwakooya vana kindo kiwaa, nkishevamanyaa furu-fo. Mmbo vasheekeryaa vandu valwee maako nawo vashie.” 19 Naasa elyi Nndumi Yesu ammaa irera nawo indo, karoswa na efo iruveeu. Kakaa rembo efo woko usha lwa Iruva. 20 Naasa vandu valya vakakwiipoo vakandeamba mbony ta Iruva kundo koose. Na Nndumi kavakaya efo kirundyony kyawo. Na ngyende tilya tikavangisa ndera ilya vashaambaa.]