2 VAKORINTO

1

1 Paulo, nrumi wa Kristo Yesu kwi isarya lya Iruva, na Timoteo mwanamaye weeru, kwa siri ya Iruva ikee Korinto ando amwi na veele woose yewo vakee urukeny loose lwa Akaya. 2 Isarya na ufoo elo lwauka kwa Iruva Nde weeru na kwa Nndumi Yesu Kristo lyimukaye. 3 Iruva narumishwa we Nde wa Nndumi weeru Yesu Kristo, Nde wa isarya, Iruva wa ilyilya lyoose; 4 yeto aluviirya muu ngatareny teru toose, naambo neese lwiidimi iviirya muu valya vakee ngataareny toose, kya iviiryo muu yelyo lukeeviiryo muu ni Iruva. 5 Mashika lyo shaasa ilyiso ukiva lya Kristo lyikeengera ing’ana kweru, ni indo-da na iviiryo muu lyeru lyisheengerekaa kwi Kristo. 6 Lyo kwankooya yese lukee ngatareny, nkimaruma kya iviiryo muu yelyo na ukiro lwany; ao kwakooya lwaviiryo muu, ni shia ya iviirya muu lyany, elyo lyikeerunda mashora a vayo kya usisiryo lwa makiva alya neese lukeelyiswa. 7 Na ivika nsia lyeru kimaruma kyany mmbo lyivangi, lwiishi sheelyi shaasa yese veakana makiva yoo, ni indo mmbo mukee veakana iviiryo muu elyo. 8 Mashika le vanavama, llukundye mure mulamanya mbony ta makiva alya alelukooya kulya Asia, mashika mmbo lulerovyo nnu, kiilaanyi finya yeeru isiika, kutani loota pa yekaa na muu. 9 Ee, yese mmbo lwekee vautye uvingo lwee waawa, naambo lure lulakuvikya nsia luveni, kyaindi luvike Iruva nsia, yeto aruta vafu, 10 yeto alelukira efo ufuny yelo lung’ani indo, na lyingyi ashelukiraa, na mmbwe lulemmbika nsia sheelyi ashelukiraa; 11 neeni kwakooya mwaakana neese itereva kimaruma kya simbo ilya luningwaa nngarami ya vandu vengyi, naambo vandu veengyi vaniingye kyaanu kimaruma kyeru. 12 Mashika nnduma weru nto yeu, ukureekyi lwa mirima yeeru kyeendwa ni weele na waa lwa nrima luukye kwa Iruva, nshi kya waarya lwa mwiili-fo, nkwii isarya lya Iruva, mmbo lulekaa yaa ulaniny, na mmwasi kyany yeni. 13 Mashika nkwiifo kindo kiiya lukeemureiya kuuta filya mukeesoma-fo, ao ifiirikya, neeny mmbo shivikye nsia sheelyi mmbo musheirikya efo fika masiiyony; 14 na lyingyi shaasa mulelwiirikya kyenga, sheelyi yese mmbo lukee kimaruma kya ikurumisha lyany, shaasa yeni mukee kweru, kufike nkonu ulya wa Nndumi weeru Yesu. 15 Neeny shivikye nsia indo mmbo shekundye mbele isha kwany, naambo muwewonisa simbo ya kavii; 16 na iira kwany na yeenda fika Makedonia; na yuuka Makedonia newuya kwany ne erikwa nnyeni yeenda Uyuda. 17 Naasa, kyeeri shekundye itana indo, a mmbo shilereveka-reveka? Ao efyo shikundye itana, mmbo nkundye itana kinndu sheelyi kive indo kwakwa, yaamba yee ni yee, na oode ni oode. 18 Na shaasa Iruva akee wa dede, yese lukee va yaamba yee na oode-da-fo. 19 Shamashika Mwana wa Iruva, Kristo Yesu, yeto lulevambisa mbony takwe kwany, mmbwe yeny, Silwano na Timoteo, nnyaleva yee na oode-fo; kyaindi kwakwe we ni Yee. 20 Mashika fyaasa efyo fya Iruva fyoose ni yee, na kimaruma kya vayo na kwakwe fyoose ni Amen; naambo Iruva nakooye ing’aniswa kyeendwa ni yese. 21 Naasany yeto mwiluvangisa ando amwi neeni kyeendwa ni Kristo, na ilwamba mafura, ni Iruva. 22 Nawe mmbwe aleluvika wende neeluringisya mirima yeeru na Mumuyo. 23 Lyo mmbo shikeevanga Iruva nave nkureeki wa nrima wakwa kimmba kimaruma kyemulyillya nshilefike Korinto-fo. 24 Nshi lukeeshillya kikusiryo kyany-fo, mmbo lukee veekyi vaa ifura lyany; mashika mmbo musellelyi kyeendwa nkikusiryo kyany.

2

1 Kyaindi nriminy wakwa mmbo shekundye indi, shilashe kwany na ting’wa. 2 Mashika kwakooya shamuniinga ting’wa ni vi yeto ashiningaa ifura yeny kuuta yeto akeeningwa ting’wa nnyeny? 3 Neeny mmbo shemureiya irero elyo yeni, naambo elyi nshaa shilashesua na valya kishisumanyi ifura nawo, shimuvikye nsia yeni moose sheelyi ifura lyakwa yeny llyo na lyany yeni. 4 Mashika kunu ukiveny lwakwa na ngatareny ta nrima wakwa mmbo shilemureiya na misoru miingyi, nshi naambo mukooye isua-fo, kyaindi naambo mukoye imanya ikunda elyo lyakwa kwany shaasa lying’ani. 5 Kyaindi kwakooya nndu anyarika nshi ashinyarisa yeny da-fo lyo kyenga (naambo shilasherovya nndu) mmbo amunyarisa neeni moose. 6 Mmbo kyemaa nndu wa ngata yeyo nawoni ngapo yeyo aniingwa nnyewo vengyi; 7 na kilasha kya efyo, kyeni munsarye neembirya muu, naambo nndu sheeto nalashemirwa ni unyaario lwiirye kyeeso. 8 Nkyo mmbo shamutereva mumoore ikunda lyany. 9 Mashika nkyo kimaruma shilereiya naambo nkooye imanya kwany kwakooya muleva veindya kya findo fyoose. 10 Kwakooya mwafwaaya nndu kya kindo kyoose neeny mmbo mmufwayaa, mashika naakwa ni yeny kwakooya shafwaaya nndu kindo kyoose, mmbo shamfwaaya kimaruma kyany mbee ya Kristo. 11 Loleny, mmbishwa nalasheluvinga, mashika lwiishi ngata takwe. 12 Naasa lwikifika Troa kimaruma kya Nrumi ya Nsia ya Kristo, sharuywa mwaango kyeendwa ni Nndumi, 13 nriminy shilasenywa mashika nshilelollya mwana-ma Tito-fo, nkyo shavasama sheenda Makedonia. 14 Llyo Iruva naarafuma akee iluniinga ifura wo kyeeri lukee na Kristo neekaarisa nrungo eto wemmanya we ando koose kunu ishoreny lyeru. 15 Mashika yese mmbo lukee kifwaamu kya Kristo mbee ya Iruva, na kwa yewo vakeekirwa, na kwa yewo vakeereka; 16 kwa yewo vakeereka ni kyuuna kya ufu, lyo kwa valya vakekirwa nkifwaamu kishendee muu. A ni vi yeto amaaye kya findo efyo? 17 Shamashika yese llukee sha yewo vengyi vakekapya irero lya Iruva mbusha-fo kyaindi mmbo lukee vaa pyai miriminy sha vana vaukye kwa Iruva, niindo lwaamba lukee na Kristo.

3

1 A nyiraa mmbo lwampooka lyingyi ikurumisha luveni? A mmbo lukunndye kimwi sha vengyi barwa teemurumisha timusheye ao tuuke kwany? 2 Barwa yeeru nnyo yeni, ikeeshireiye miriminy yaany iishiwa na ikeesomwa ni vandu woose; 3 mmbo mumanyikye paa sheelyi mmbo mukee barwa ya Kristo ikeeshirumbani ni yese, ilakee shireiye na winu, kuuta Mumuyo wa Iruva akee na muu, nta nshi maboony a mawe-fo, kuuta ni maboo akee ni mirima ya vandu. 4 Na ivika nsia elyo lulyitiri mbee ya Iruva kyeendwa ni Kristo. 5 Nshi sheelyi mmbo lumaye ikusara kindo kyoose sheelyi nkyeru luveni-fo kyaindi wiidimisyo lweru mmbo luukye kwa Iruva. 6 Nawe mmbwe yeto akeelwiidimisya iva veekeya Nrumi ya Nsia; nshi wa mareiyo-fo, lyo mmbwa mumuyo, mashika mareiyo mmbo awaa, lyo Mumuyo to mmbo urutaa. 7 Naasany kwakooya urundi lwa ufu lukeeureiye neetitwa efo maweny lulesha na itumbe nta Vaisraeli valaidimi ivikya kisangu kya Mose miso, kyeendwa ni itumbe lya kisangu kyakwe, nalyo lyeekeny itumbe llya lyilyamarikaa. 8 A le ndesa, urundi yelo lwa mumuyo llusheilanyaa ikaa itumbeny? 9 Mashika kwakooya urundi lwa ngapwa lutiri itumbe, a urundi yelo lwa usumanu nshi lushetiraa itumbe mmwasi? 10 Mashika naakwa ni lulya lulerumishwa lwetiri itumbe indifo kyeendwa ni itumbe elyo lyiilanyi mmwasi. 11 Shamashika kwakooya urundi lulya lulyamarikaa lwetiri itumbe, yelo lwesinda-u mmbo lushetiraa itumbe mmwasi. 12 Naasany, kimmba lutiri ivereya lyifye indo, mmbo lwakaarya nnu. 13 Neese nshi kimwi na Mose llya alesikya kisangu kyakwe na kirami-fo, naambo Vaisraeli valalole nnu itumbe elyo lyilalyamarikaa. 14 Kyaindi makusaro akarovyo, mashika kufike inu, kyeeri Kyaasa Kikuu kikee isomwa kirami kilya kyeesikya kisangu mmbo kyiiyo, nkyo kyaamba mmbalesukuyo kyeamba mmbo kyautwa-u ni Kristo-fo. 15 Lyo fika inu, kyeeri uvavaso lwa Mose lukeesomwa, kirami kilya kyesikya kisangu mmbo kikaaye mirima yaawo. 16 Kyaindi kwakooya vaindukya Nndumi, kirami kilya mmbo kishutwaa-u. 17 Kyasiany, “Nndumi” mmbwe Mumuyo, na ando Mumuyo wa Nndumi akai, yoo nng’u na uleke lukai. 18 Lyo yese loose, mmbo lukeeviira-u itumbe lya Nndumi lukee na kisangu kilatiri kirami, sha nndu alolaa kiloleny, mmbo lwaalashwa luve va kyaaso ekyo kyeni, itumbe lyisorye itumbe, sha itumbe elyo lyauka kwa Nndumi, we Mumuyo.

4

1 Naasany, kimmba lutiri urundi elu, shaasa lulelyimywa isaryo, llusheelelekaa-fo. 2 Mashika findo efyo fya sony fya kirika mmbo lulefilema, nta llukaa na ntambo-fo, nta isasanda irero lya Iruva na wongo-fo. Mashika lukammora ekyo kikee kya dede paa, mmbo loora shaasa lukee va usumanu, mirima ya vandu iiluvikyaa ukureeki mbee ya Iruva. 3 Lyo kwankooya Nrumi ya Nsia yei yeeru yansurumwa, mmbo yasurumwa kwa yewo vakeereka; 4 yewo iruva lya ulana yelu lyilesingira makusaro awo, kimmba valairikye, na sa ya nrumi ya nsia ya Kristo yeto akee kyaaso kya Iruva ikara ilavafumya. 5 Mashika yese llukeekuvambisya luveni-fo, kuuta ni Kristo Yesu sheelyi ni Nndumi, neese sheelyi mmbo lukee varundi vany kimaruma kya Yesu. 6 Mashika kimmba Iruva aleamba, “Sa imike ireeminy” mmbwe yeto alemika kunu miriminy yeeru, naambo naluniinge sa ya urango lwemanya Iruva lwiilolaa Yesu Kristo. 7 Lyo mmbo lutiri umasi yelu fiiyeny fya uteeri naambo usuri yelo uniini luve lwa Iruva, lulaukye kweru. 8 Mmbo luringityo nngatara, lyo lulafotwa, lukatirwa nnyinyira, lyo lulaute pa. 9 Lukasutwa lyo llukeerewa-fo, lukafwalywa si, llyo llukeemamitwa-fo. 10 Wo nkonu mmbo lurye iwaawa lya Kristo kunu miiliny yeeru, na muu wa Yesu ushelolyo paa miiliny yeeru. 11 Mashika yese lukee na muu wo nkonu mmbo lukeerawa lundefwa kimaruma kya Yesu, naambo na muu wa Yesu ulolyo paa miiliny yei yeeru iraiye ufu. 12 Naasany yoo nng’u ufu lwakoora nnang’ani yeru, na muu nnang’ani yaany. 13 Kyaindi kimmba lutiri mumuyo ulya mweni wa kikusiryo, shaasa kikee kireiye, “Mmbo shilekusirya-u, nkyo kimaruma shilerera, yese mmbo lukusirye-u, na kyeendwa nkyo lukarera. 14 Lwiishi sheelyi yeto aleruta Nndumi Yesu, mmbo ashelurutaa neese ando amwi na Yesu, na ilusanda ando amwi neeni. 15 Shamashika findo fyoose nkimaruma kyany, naambo elyi isarya elyo lyisheengerwaa nnu kwa yewo veengyi kyaanu king’ani na Iruva nawoni iitikiswa.” 16 Kweekyoony llusheelelekaa-fo, na kikava unndu lweru lwa kyipoo lukeekwa. Lyo unndu lweru yelo lwa efo nnang’ani mmbo lukevikwa wiiya nkonu simu. 17 Mashika ngatara yeeru nshaang’u ikaveva ya kirambo kyaangu da, nayo mmbo yalweengye itumbe llya lya llung’anu lyiilannyi nnu. 18 Naambo lure lulalole nnu yefi filollyo ulaalu, llulle efyo filalollyo. Mashika efi filollyo ulaalu nfya kirambo-da, lyo yefyo filalollyo nfya llung’anu.

5

1 Mashika lwiishi elyi mmba yei lukee ulaalu, nnyo miili yeeru, elyi ishelyamarwaa, mmbo lutiri mmba ingyi kwa Iruva, ilakee shitani mmaako a nndu, ikee yaa llung’anu iruveeu. 2 Mashika kunu mmbeny yei mmbo lukee ilyilyika, lwilangaa nnu iwona kirembo ekyo kya iruveeu, 3 lukamaa iwona ekyo llukilolyoo lukee mbereto-fo. 4 Mashika yese lukee mbeny yei mmbo lukee ishilyilyika, lwiirovyoo, nshi lukunndye luutwa soori-fo, mmbo lukundye luvikwa, naambo kilya kifwaa kimirwa efo muuny. 5 Naasany yeto aleluvika-u kimaruma kya irero elyo yeni ni Iruva, na mbwe aleluniinga kiringisyo kya Mumuyo. 6 Nkyoony lukatira nrima nkaari nkonu simu, neemanya sheelyi kyeeri lukee na mwiili yeu mmbo lukee kwaasha na Nndumi. 7 (Mashika mmbo lwakaa na kikusiryo, nshi kwa ilola na miso-fo). 8 Naasa mmbo lutiri nrima nkaari neese mmbo lulollye nkyeni lure lulakaa na mwiili yeu lundekaa na Nndumi. 9 Na kyingi-se kwakooya lukee yaa, ao kwakooya lulaiyo mmbo lwavina insennya we. 10 Mashika yese loose mmbo kilukooye ishesaleeswa yoo mbee ya kitima kya mwaandu kya Kristo, naambo wo umwi naonise weesi lwakwe kya efyo aletana ekee na mwiili, shaasa aletana, kwakooya fyekee fikasha ao fisha. 11 Naasany lukantira weerei lwa iiryaa Nndumi mmbo lloomwa vandu neemanyika paa mbee ya Iruva. Neeny shivikye nsia mmbo lumanyikye deny efo miriminy yaany. 12 Shamashika llukikurumishaa luveni mbee yaany-fo, lyo mmbo lwamoora kimaruma kyeekurumisha kimaruma kyany, naambo muwoni nnduma yeto kwa yeto vekurumisha kya findo fya kyipoo, filakee fya efo nriminy. 13 Mashika kwakooya lukee sha vasukwa, nkimaruma kya Iruva; ao kwakooya mirwe yeeru mmisha nkimaruma kyany. 14 Mashika ikunda lya Kristo mmbo lyikeelwiitika, mashika mmbo lukeyuutyo uvingo, elyi umwi alefwa kimaruma kya woose, naasa woose mmbo valefwa. 15 Na lyingyi mmbo alefwa kimaruma kya woose, naambo yewo vakee na muu valakikae na muu kimaruma kyawo veni kyaindi ni kimaruma kya yeto alefwa karuka kimaruma kyawo. 16 Nkyoony, uka ulaalu yese lwiishi nta nndu umwi kikee kya mwiili-fo. Na kikava yese mmbo lulemanya Kristo lukee na mwiili yeu, kyaindi ulaalu nshi indo-fo. 17 Naasany nndu kankaa nnang’ani ya Kristo mmbo ammaaluka kyuumbe kiiya, mbony ta kasha mmbo tammiira, ekato tammba shiiyaa. 18 Kyaindi findo fyoose nkwa Iruva fyuukye, yeto alelusanda nawe kyeendwa ni Kristo, nawe mmbo aleluniinga urundi lwa usandi. 19 Nkyo kyaamba Iruva mmbo ekee nnang’ani ya Kristo, ekusandaa we muni na ulana, nalaveekennyi uravi lwawo, nawe kavika nnang’ani yeeru irero elyo lya usandi. 20 Naasany mmbo lukee varumi va Kristo, kive sheelyi Iruva mmbo akee iitika na kana keru; mmbo lwamwikima yeni kimaruma kya Kristo musandwa na Iruva. 21 Yeto nalaishi ulyamari mmbo aleva llyamari kimaruma kyeru, naambo yese lukooye iva usumanu lwa Iruva kyeendwa mmbwe.

6

1 Neese kimmba lukeerunda mashora ando amwi nawe lulawarye isarya lya Iruva kikee kya ruu. 2 (Mashika aamba, “Kyeeri ekyo kyikee kisauwe llyo shilekwiirannya. nkonu wa ukiro llyo shilekweekya;” naasany kyeeri kyikee kisauwe llyo ulaalu, na nkonu wa ukiro lyo ulaalu.) 3 Loleny lulasheeva nsindara wa ngata shoose, naambo usu lweru lulasheererwa ukasha. 4 Kyaindi lukuwonisye nnduma kya wo kindo, sha varundi va Iruva; na usisiryo wiingyi, na ngatareny, na ifiiyo, na fyuure. 5 Neekapwa, na ifingwa, na iriingywa, na ukiva, neelala rembo, na ikootoya. 6 Na iva vesha na urango, na usisiryo, na unndu usha, lukee na Mumuyo Mweele, lukee na ukundi lulatiri ukunang’ari. 7 Lukee na irero lya dede, lukee na finya ya Iruva, lwiitiri fisha fya usumanu fya woko usha na woko umuso. 8 Na lukaniingwa nnduma nkasha, kya irera kikasha neererwa kisha, sheelyi lukee valembi ate ni vandu va dede. 9 Sha valaishiwa, ate mmbo lwiishiwa deny; sheelyi lukewawa ate lukee na muu, sheelyi lukeyoorotwa, lyo lulawaawa. 10 Sha vandu vatirwa nting’wa, ate mmbo lutiri ifura mikonu myoose, lukee sha vakiva, ate ni veallwa vengyi masimba, sha valatiri kindo ate mmbo lukee veni findo fyoose. 11 Mmbo lulangye irera na yeni, Vakorinto, lwikee na mirima myaa. 12 Mmukee vasisire-fo, lyo mmbo mukee vasisire efo miriminy yaany. 13 Kyasiany, taeny filya mulewarya (mmbo nkeerera neeni sheelyi nreraa na vana vakwa) naambo neeni mutarambuwa mirima. 14 Loleny mulashefingywa kindo ando amwi na vandu valairikye kilasumani, kimmba kulaiyo wiitanu nnang’ani ya usumanu na uravi. A mmbo kwiiyo wiitanu kyi nnang’ani ya sa na ireema? 15 A mmbo kushiinanisa inda Kristo na uravi? A yeto akusirye-u mmbo atiri waavi-kyi ando amwi na yewo valukusirye-u? 16 A mmbo kwiiyo wiitanu kyi kwa mmba ya Iruva na maruva a wongo? Mashika yese mmbo lukee mmba ya Iruva muni muu, shaaasa Iruva aleamba, sheelyi, “Mmbo nkaa nnang’ani yaawo, shirwe-rwe nnang’ani yaawo, neeny nshevaa Iruva waawo nawo vave vandu vakwa.” 17 Naasany, Lakaniny nawo, mukee kwaasha nawo, Nndumi aamba indo, mulapaani kindo kitefusu-fo, mmbo nshevawaryaa kwakwa, 18 Mmbo shivaa nde waany, neeni muve vana kwakwa, va kyuumi na va kyika, niindo Nndumi muni matorito aamba.

7

1 Naasany vakunde vakwa, kimmba lutiri fyaasa yefyo, lukwiilyise luveni lulakani na kirinda kyoose kya mwiili na nrima, lwishinutyaa weele lweru lushindyaa Iruva. 2 Lluniingeny mwaanya miriminy yaany. Llulensoka nndu kindo-fo, nta ikasheesa nndu-fo, nta itafura nndu kindo-fo. 3 Nta nshi shaamba indo naambo shoore yeni mmbo mukee varekwa-fo mashika shilesongwa yaamba sheelyi yeni mmbo mukee miriminy yeeru fika ifwa ando amwi, ao ikaa ando amwi. 4 Mmbo shitiri ukaari uniini mbee yaany, mmbo shitirwa ni nsia deny kimaruma kyany. Mmbo shiishwe nsia, kunu ngatareny teru mmbo shitiri ifura lyiilanyi kyeeso. 5 Mashika llya lulemaa ifika Makedonia miili yeru nnyilesennywa-fo, mmbo luleatarika taari toose, kipoo kukakaa-fo fira, na kimmba weerei. 6 Kyaindi Iruva yeto mwiiviirya vafwafwa muu, mmbo aleluvirya muu kyeeri lulesheywa ni Tito. 7 Nta nshi elyi alesha-da-fo kyaindi ni ando amwi na iviiryo muu lyakwe efo kwany, kaluvia mbony ta nsia wany, na fiiyo fyany, na usaari lwany kimaruma kyakwa kutani shaengerywa ifura. 8 Shamashika, na kikava mmbo shilemuvavisa na barwa ilya nshitinnywa-fo, naakwa shasara, mmbo shilollye barwa ilya mmbo ilemuvavisa lyo kwa kirambo kyaangu da. 9 Lyo ulaalu shitiri ifura nshi mashika elyi mulevavywa-fo, kyaindi mmashika elyi mulevavyo kutani mwakurya. Mashika mmbo mulevavyo sha vandu va Iruva, naambo mulashetura pule na shia shoose. 10 Mashika ivavyo lyikee lya ngata ya Iruva mmbo lyeendee ikurya yelyo lyishendee ukiro lulaifo iting’wa, kyaindi ivaviywa lya kiulana mmbo lyeende ufu. 11 Mashika-le ivaviswa elyo yeni kimaruma kya Iruva mmbo kuleende usasari nnang’ani yaany, yee neekutatarye, neesua, na usau, yee neelanga, yee neekuuta, yee neetaiya kiduva! Mmbo muleora sheelyi mmbo mukee vesha na ngata shoose kya mbony yei. 12 Naasany na kikava shilemureiya barwa ilya, nshileireiya kyeendwa ni yeto aletana kikasha-fo, nta kya yeto aletannywa kikasha-fo, kyaindi nnaambo ikuuta lyany kimaruma kyeru lyikooye ilollywa paa mbee ya Iruva. 13 Nkyo mmbo luleviirywa muu. Na lyingyi elyi luleviirywa muu mmbo lulefura kiilanyi kyeeso kimaruma kya ifura lyetiri Tito, mashika nrima wakwe mmbo ulemuriswa ni yeni woose. 14 Mashika kwakooya shilekurumisha mbee yakwe kya kindo kyoose kimaruma kyany, nshilesuka-fo, mashika kimmba lulemuvia findo fyoose shaasa fikai, niindo-da neerumisha lyeru kimaruma kya Tito ni lya dede. 15 Na ikunda lyakwe kwany mmbo lyileng’ana nnu kyeeri akumbwaa wiindi lwany yeni woose, shaasa mulembwarya na usau na wiindi uniini. 16 Mmbo shitirwa ni nsia nnu mashika kya findo fyoose mmbo shimuvikye nsia.

8

1 Na lyingyi vanavama, mmbo lukunndye imuvia kya simbo ya Iruva ilya siri ta Makedonia tilesimbwa. 2 Kyeeri vekee fyeesony fya ngatara shiingyi, wiingyi lwa ifura lyawo sanda na itura lyawo mmbo filevaengerya usimba lwa ikunda yeekya vengyi. 3 Mashika nkeevakureekya sheelyi, kimaruma kya wiidimi lwawo na mmwasi ya wiidimi lwawo, shaasa valekunda wo veni efo nriminy, mmbo valleuta findo fyawo. 4 Vakalutereva nnu sanda na ilwiikima kyeendo ni simbo yei, na ilungwaa elyi lyetarama veele. 5 Nawo mmbo valetana indo nshi shaasa lwevikye nsia-da-fo, kyaindi mmbo valekurambikya mbele wo veni kwa Nndumi, na kweru-da, na ikunda lya Iruva. 6 Kutani lwavavasya Tito neenutye simbo yei kwany shaasa we muni empooka itana. 7 Kyaindi shaasa mutiri simbo shiingyi, kikusiryo, mirerye, urango, usasari, ukundi lwany kweru yese, ni endo indo, neeni woniseny wiingyi lwa isarya elyo-da. 8 Nsharera indo naambo shimwiitikye-fo, kyaindi kyeendwa ni ikuuta nnu lya vandu vengyi sheese umamiri lwa ikunda lyany. 9 Mashika mwammanya simbo ya Nndumi weeru Yesu Kristo, shaasa aleva nkiva kimaruma kyany, lla elyi we ekee isimba, naambo yeni mwaluwa masimba kyiimuukye efo ukiveny lwakwe. 10 Kimaruma kya efyo ra shuute ikusaro lyakwa, mashika kindo ekyi nikisha kwany yeni musongoye, ni mwaaka vammira, kya ikunda neetana-da. 11 Lyo ulaalu inutyeny itana, naambo shaasa muleirikya itana, ulaalu mwinutye kiinani na filya mutiri. 12 Mashika nrima wiilangye, nndu mmbo ashiirikyoo kiinani na filya nndu atiri, nshi kya filya nalatiri-fo. 13 Nshi shikeyaamba indo naambo vengyi vasenyo neeni murovyo-fo; 14 nnaambo mbony teende nisha, kyeeri ekyi kya ulaalu vengyi vaoni mbusha kya usimba lwany, na usimba lwany, na usimba lwawo lumweekye yeni elyi musheanguyoo, naambo findo fiinani indo. 15 Shaasa kikee kireiye, “Yeto alesanyirya fiingyi, nnyaleilanya-fo nta yeto alesanyirya fyaangu nnyaleanguywa-fo.” 16 Lyo Iruva narumishwa yeto avika usasari yelo weni nriminy wa Tito kimaruma kyany. 17 Mashika dede lyo mmbo alewarya wiikimbi elo, eshengera ikaa na nrima, kakupoo nashe kwany akunda we muni. 18 Ando amwi nawe lukaruma mwanama yeto nnduma wakwe wa Nrumi ya Nsia mmbo ukwaani siriny toose. 19 Nta nshi indo-da-fo, lyo mmbo alesauwa ni siri naambo neende ando amwi neese eerye simbo yei lukeeirundya, naambo nrima weru umanyike, na Nndumi nauteu ing’aniswa. 20 Lukakuvika mbai kimaruma kya mbony yei kulave nndu alukapa mong’wa kimaruma kya simbo yei lukeeirundya. 21 Kyeeri lukekusara mesha, nshi mbee ya Nndumi-da-fo, na mbee ya vandu-da. 22 Neese ando amwi nawo mmbo luleruma mwanamaye weeru yeto lulellolya keengyi sheelyi atiri nrima, naako ni ulaalu mmbo atiri nrima kimaruma kya elyi amuvikye nsia yeni. 23 Naasany kwakooya nndu akunda imanya mbony ta Tito, we ni mweeki wakwa, na mwifurukana ando amwi neeny kimaruma kyany, na nndu kakunda imanya mbony ta vanavamaye veru, wo ni varumi va siri, na va itumbe lya Kristo. 24 Naasa oreny siri toose dede ya ikunda lyany, na kya irumisha lyeru kimaruma kyany.

9

1 Kya mbony teefurukannya veele nshitiri kimaruma kya imuvia-fo. 2 Mashika shiishi shaasa mutiri maako, nkyo nkeemurumisha nakyo kwa vandu va Makedonia, kyeyaamba Akaya mmbo yenkudeesya ando a mwaaka moose, na nrima wany ukaitika vengyi vawo. 3 Kyaindi mmbo shileruma vanavama yewo, naambo irumisha lyeru kimaruma kyany lyilave ruu kya mbony yei, mukee mwivereyaa shaasa shileamba. 4 Naambo elyi Vamakedonia vashaa neeny neekoya mmwalekudeesya, lulashesuka, (lulaambe nnyeni-fo), lwivikye-u nsia. 5 Naasa mmbo shilelollya nkuti shiitike vanavama yeva vasongwe ifika kwany, mupooke ideesya yekyo mulevikya kyaasa uka mbee, kikooye kiiyo, kive sha kiraso, nta kilasheeva kindo kyaniingywa na kififi. 6 Kyaindi lyo manyiny irero elyi, nndu mwivaaya fya unyuku mmbo ashuululaa fya unyuku, na ulya avaakya fya mbora mmbo ashuulula fya mbora. 7 Wo nndu natani shaasa anrumbwa efo nriminy wakwe nshi iswa-fo, ao sheelyi aitikywa-fo. Mashika Iruva mmbo awarya yeto aniingya na nrima nkyesi. 8 Na Iruva mmbo ashiidimaa imwishura simbo ta wo ngata, naambo neeni kwakooya mutiri imutu lya wo ngata mikonu simu, naambo mwengere deny itana mesha, 9 shaasa kikee kireiye, “Mmbo alenyanyata, kasimba vakiva, usumanu lwakwe lwakaa llung’anu.” 10 Na ulya mwaava mbeu kwa yeto mwivaaya, na nkate uve shoonga yakwe, mmbo ashemuniingaa mbeu teevaya neetifumbuta, nawe mmbo asheengeraa fimu fya usumanu lwany; 11 mwiivikwaa masimba a findo fyoose muve vandu vatiri maako, kya yeengye Iruva kyaanu kya mashora any. 12 Mashika urundi lwa ishora elyi nshi lukeewonisya veele imutu-da, kya filya fivaangye-fo, kyaindi mmbo fikeeva fya pule nnu kimaruma kya fyaanu efyo fyautwa kwa Iruva; 13 mashika elyi mukeeswa kya urundi elu, mmbo vakeerumisha Iruva kimaruma kya wiindi lwany kyeendwa ni iirikya Nrumi ya Nsia ya Kristo, na kimaruma kya yaavya yewo findo ando amwi na vandu vengyi. 14 Nawo veni, vakatereva Iruva kimaruma kyany, vakamukummbwa neefura kyeendwa ni isarya lya Iruva lyilefumbuka nnu nnang’ani yeeru. 15 Iruva naitikiswa, kimaruma kya simbo takwe, lulashidimaa nta irumisha shaasa kikwaani.

10

1 Kyasia, yeny Paulo shimuni shamutereva na ufoo na waarya lwa Kristo; yeny shikunyiisye indo shikee neeni, kyaindi shilaiyo mmbo shitiri ukaari uniini; 2 yee, mmbo shikundye kwakooya shiiyo, shilave na ukaari kwa yewo valulollye sheelyi yese mmbo lukeesora findo fya mwiili. 3 Mashika na kikava lukee na mwiili, lyo fira yeeru nshi ya mwiili-fo. 4 Shamashika fisha fya fira yeeru nshi fya mwiili-fo, mmbo fitiri wiidimi lwa Iruva kutani fyaidima iwundwa turuve. 5 Lukavika makusaro si na wo kindo kikurosye, kikurosaa uwe ya urango lwa Iruva; neese lukammiidima iwara wo ikusaro naambo lyiindye Kristo. 6 Neese lukankunda isisya maravi moose, wiindi lwany lushaawukyaa. 7 Loleny efyo fikee yoo mbee ya miso any. Nndu kankuvika nsia we muni sheelyi mmbo akee nndu wa Kristo, navekusara indi we muni, sheelyi shaasa we akee wa Kristo, neese-da ni kiwo. 8 Mashika naakwa shakurumisha shimuni mmwasi kinnywa, kimaruma kya wiidimi shikeeniinge ni Nndumi, naambo shiidimi imuvangisa, nta nshi imutuula-fo, naakwa ni indo nshikuryaa-fo. 9 Kilasheeva sheelyi mmbo shikundye imumatwa na barwa takwa. 10 Mashika mmbo mukee yaamba, barwa takwe nshiroo, nshikaari, llyo eiyo we muni ni mfwafwa, na marero akwe nshi kindo-fo. 11 Nndu sha yeto nakusare indi, shaasa lulollywa efo barweny lulaiyoo, niindo da luvekai efo mitanyiny yeeru kyeeri lwiiyo. 12 Mashika llukaryaa isanga ando amwi neewo vekurosa wo veni-fo, nta ikwiinanisa nawo-fo, kyaindi wo veni vakankulolalola shaasa vakai, neekwiinanisa wo veni na veni, naasa mmbo vakooya mmbatiri urango-fo. 13 Lyo yese llukurumishaa kiilanyi mwiina weru-fo lukeveesye ni Iruva-fo, nkyo kyeeso kyeefika kwany. 14 Mashika nta llushidimaa ikurosa luveni ngota elyi lukai-fo, kive sheelyi lulafye sheeni-fo, mashika lulesongwa ifikaa kwany na Nrumi ya Nsia ya Kristo. 15 Nta llukurumishaa kiilanyi mwiina weru-fo, yee, efo ngatareny ta vandu vengyi, kyaindi lwivikye nsia sheelyi elyi kikusiryo kyany king’anaa, mmbo lung’aniswaa efo kwany shaasa kilusumanyi, na yeengerya-u; 16 kutani lushaambaa Nrumi ya Nsia fika ngyurukeny yeto tiirye efo kwany, lulasheekurumisha na kyeeso kya nndu ungyi kya findo filya fisongosie. 17 Lyo mwikurumisha nakurumishe ekee na Nndumi. 18 Mashika lyo nndu mwiriikyo nshi yeto akurumisha-fo, kuuta ni yeto arumishwa ni Nndumi muni.

11

1 Kyevaa kisha kukooye mweshisisiryaa kinnywa kya utondo lwakwa! Yee-te mushisisirye. 2 Mashika mmbo shimulollye kififi, kififi kisha; kimmba shilemuruiya mmi umwi naambo shiwonisye Kristo mwalyi nsha. 3 Kyaindi mmbo sheereiye, shaasa shoka ilya ilelemba Eva na ntambo, mulasheilyamarika makusaro any, mure umamiri na usha lwany kwa Kristo. 4 Mashika yeto avambisaa Yesu ungyi kuuta yeto lulemuvia mbony takwe, ao mukawarya mumuyo ungyi kuuta yeto muleuwarya, ao Nrumi ingyi ya Nsia mmbo mwatana nisha isisiryana nawe! 5 Mashika shikusara nshaanguywa ni kindo kyoose ngota ekyo varumi yewo vaniini vatiri-fo. 6 Mashika na kikava yeny ni nndu nalaishi irera, nshi ngata yakwa ya urango-fo, lyo kya wo kindo mmbo mulwiishi. 7 A mmbo shiletana ulyamari elyi shilekunyiisa naambo yeni mung’aniswa, mashika elyi shileamba Nrumi ya Nsia ruu? 8 Mmbo shilesoka siri tingyi masaa awo naambo shiwonise imutu lyakwa shiidimi imurundya yeni. 9 Na llya shekee neeni na yaanguywa mfindo nshilerovya nta nndu-fo. Mashika vanavama yewo valeuka Makedonia mmbo valeshiniinga filya fyeshitinnyi, shakwiima nnu kya findo fyoose shilasherovya nndu nta kinnywa; na mmbo nshengeraa ikwiisa. 10 Shaasa dede ilya ya Kristo ikee nnang’ani yakwa, nkwiifo nndu ashidimaa ishifindikira kana shire shilarumana kulya Akaya-fo. 11 Nkyiki? Ndesa mmashika shilamukundye yeni? Ni Iruva eeshi. 12 Lyo mmbo ntanaa ekyo nkeetana, naambo shiwaani neewo vakeeruya mwaanya naambo vauture, naambo kya irero elyo vakeekurosa nalyo valollywa mmbo vakee kimwi neese-da. 13 Mashika vandu sha yewo mmbo vakee varumi va wongo, varundaa na ntambo, vakakuvakanisa na varumi va Kristo. 14 Nta nshi kindo kyeny-fo. Mashika naakwa ni mmbishwa mmbo akwaalashaa naambo nave sha nsu wa Iruva. 15 Naasany nta nshi kindo kiniini kwakooya na varundi vakwe vakwaalasha vave sha varundi va usumanu-fo, yewo mafurumyony awo vashevaa kimwi na mashora yoo awo. 16 Mmbo sharera lyingyi, nndu naleshekusara yeny mmbo shikee nrung’ani kyaindi naakwa mwashikusarya indo, shiwaryeny sha nrung’ani waany, naambo neeny shiidimi irumana-u kinnywa. 17 Ekyi nkeamba nshi ivavaso lya Nndumi-fo lyo kikee sha urung’ani, kunu ukaariny elu lwa ikurumisha. 18 Mashika veengyi vakee na mwiili mmbo vakeekurumisha, neny-da mmbo shikurumishaa. 19 Yeni kimmba mutiri urango, mmbo mukeesisiryana na vandu varung’ani na ifura. 20 Mashika mmbo mwasisiryana na ndu naakwa amuvika ushingeny, naakwa amumira, kamutira mfungwa kakurosa, kamukapa kisangu. 21 Mmbo sharera indo kyeekunyiisa sheelyi mmbo lukee vafwafwa. Lyo kwakooya nndu atiri ukaari lwa kindo kyoose, (mmbo sharera kitondo), naakwa ni yeny shitiri ukaari. 22 A wo ni Vaebrania? Na yeny da. A wo ni Vaisraeli? Na yeny da. A wo ni ngyeeri ya Abrahamu? Na yeny da. 23 A wo ni vefurukannya Kristo? (A shirere sha nsukwa), yeny ni mmwasi; efo ngatareny shavairya deny, na ifingwa shailannya deny, neekapwa shailanya kyeeso; nrengeny ya ufu keengyi. 24 Kwa Vayuda ni karaanu shilekapwa ngapo makumi aana utau imwi. 25 Kararu shakapwa na kilemu; shakapwa na mawe lyimwi; ni kararu ngalava ileshilyamarikya, kukaila kukakya lwikee mureny nnang’ani. 26 Shikee fyaarony keengyi nrengeny ta muro, nrenga ta vasoki, nrenga kwa vandu vakwa, nrenga kwa vandu vengyi, nrenga ta kasa koomu, nrenga ta yeeveny, nrenga kimaruma kya vanavama va wongo. 27 Shikee ngatareny na waatarony, na ilala shoovi keengyi, ngatara ya shaa na nyura, na ikootoya keengyi, na iwonisa mbeo na ikaa mbereto, 28 Kwara-fo efyo fya kipoo, fiifo fingyi fishisheyaa wo nkonu, ni isalalya siri toose. 29 Ni vi yeto akee mfwafwa neeny shire shilava mfwafwa? Ni vi yeto alemwengye nsindara neeny shire shilaswa? 30 Kwakooya kyava kuti shikurumishe, mmbo shikurumishaa kya filya fya ufwafwa lwakwa. 31 Iruva, we Nnde wa Nndumi Yesu, muni nnduma fika llung’anu, mmbo eeshi sheelyi nshaamba wongo-fo. 32 Kulya Dameski nshilyi umwi wa mangyi Areta mmbo ekeeringa muri wa Vadameski, naambo nashireiye. 33 Neeny shoolotwa kikapuny sheetwa idirisheny shoolotwa-fo llyo shaturushuka maakony akwe.

12

1 Kyishikooye shikurumishe, indi elyi kilasenyi, Kyaindi nshefikyaa fyama fya Nndumi fikee fisurumi. 2 Mmbo shiishi nndu umwi kwi Kristo, uka myaaka ikumi na iina, (kwakooya ekee na mwiili nshiishi-fo ao kwakooya nalekee na mwiili nshiishi-fo, ni Iruva amanyaa). Nndu yeto mmbo etafurwa-u tafuru kakooya ngina ya kararu. 3 Neeny shiishi nndu yeto, (kwakooya ekee na mwiili nshiishi-fo, kwakooya nalekee na mwiili nshishi-fo; ni Iruva amanyaa). 4 Mmbo etafurwa-u tafuru kafitwa iruveeu, keeta marero alavaa yaamba, marero alava nndu wa vandu aarere. 5 Kimaruma kya nndu yeto nsherumanaa, lyo nshi kimaruma kyakwa-fo kuuta lyo kimaruma kya ufwafwa lwakwa. 6 Mashika kukooye shekundaa irumana nshevaa nrung’ani-fo, mashika mmbo nshambaa dede. Llyo mmbo nshakwiima, naambo kulave nndu asheekennya mmwasi ya efyo alollye ao iita kwakwa. 7 Naambo shilarumani mmwasi, kimaruma kyesukuywa efyo, mmbo shilevikwa mwiinga mwiiliny wakwa, nrumi wa Satana naambo nashikape, naambo shilasheerumana mmwasi. 8 Kimaruma kya kindo ekyo mmbo shilefuuya Nndumi kararu sele naambo kishuuke. 9 Lyo we kashivia, “Isarya lyakwa lyikufye.” Mashika wiidimi lwakwa mmbo lwalyimba yoo kukee kufwafwa. Nasaany mmbo shirumana kimaruma kya ufwafwa lwakwa shikee na ifura iniini, naambo wiidimi lwa Kristo lushikaye. 10 Kimmba niindo mmbo shisennyo ni ufwafwa, na iilwa, na ifiiywa, na fyuure, na ngatara, kimaruma kya Kristo. Mashika alya shikee mfwafwa ng’u shitiri finya. 11 Nnyeni mwashiitikya shive nrung’ani. Mashika mmbo shesumani shirumishwa ni yeni, mashika nshike n-du shanyiiya varumi yewo vaniini woose nta kinnywa-fo, naakwa shava sheelyi shilakee kindo. 12 Ni kindo kya dede ngyende ta nrumi tiletanyinkya kwany na usisiryo deny, kya ngyende na findo filandelollyo lyingyi. 13 Mashika nkyokyi kilemwanguya ngota siri tingyi, kulare ni elyi shilera shilamuroovya? Shifwaayeny kya uravi elu. 14 Llen-te, elyi llya kararu shikudeesya isha kwany, nta nshimurovyaa-fo. Mashika nshikeeruuya findo fisha-fo, nnyeni nkeemuruuya, mashika nshi ishora lya vana ivikya vamiku vawo kiraambo-fo, lyo vamiku vavikyaa vana. 15 Shikee na ifura deny mmbo nshenyanyataa, na yeny sheerwa efo na efo kimaruma kyany. A ndesa shaasa nkeengera imukunda nnu, yeny mmbo nkeyaangwa ikundwa? 16 Kikuviiyeny indo, yeny nshilemurovya-fo; elyi shileva na urango mmbo shilemuwonisa na ntambo. 17 A ndesa nndu moose yeto shilenruma kwany alewarya kindo kwany na finya? 18 Mmbo shileikimba Tito, sharuma mwanama ulya ando amwi nawe. A Tito alemusoka kindo ndesa? A lluleteterwa ni Mumuyo yeto mweni-da lwiilatyaa ngyayo tilya sheni? 19 Yeni fika ulaalu mmbo mukusarye mmbo lukeekuuta usutu. Mmbo lukerera mbee ya Iruva lwikee na Kristo. Na yefyo fyoose, vakunde ni kimaruma kyemuvangisa yeni. 20 Mashika mmbo sheereiye, shilasheesha shimukooye mukee ngata ingyi ngota yeyo shikusarye, na yeny nshelollywa ngata ingyi ngota yeyo mukundye iilollya; shilashekooya-fo uriingyi, kififi, kisuuya, na myaandu. 21 Na yeny elyi nsheshaa lyingyi, Iruva wakwa nalasheshiviira si mbee yaany, nshetinnywa valya varengye uka elyo, vakara valakurya uravi lwawo, na utuusi, na ukasha yelo valelutana.

13

1 Elyi lya kararu nkeesha kwany. Kya kana ka vakureekyi vavii ao vararu wo irero lyishemanyikaa paa. 2 Mmbo shilesongwa imuvia; na shaasa llya shekee kwany lya kavii, ni indo naakwa ni ulaalu shilaiyo, valya valetana ulyamari uka elyo mbee mmbo shavavia paa, na yewo vengyi woose, sheelyi, elyi nshaa nkwiifo kyesarya-fo. 3 Mashika mmbo mukeeruuya ngata ya Kristo yeyo ishikaaye nalakee mfwafwa kwany, avetiri wiidimi nnang’ani yaany. 4 Mashika we mmbo alekapywa nsalabeny akee na ufwafwa, kyaindi ulaalu mmbo akee na muu akee na finya ya Iruva. Neese kiwo mmbo lukee vafwafwa efo kwakwe, lyo mmbo lushekaa na muu nawe lukee na wiidimi lwa Iruva lukee kwany. 5 Kweeseny muveni mulole kwakooya muselelyi iirikyony, kuvangiseny muveni. Ao ndesa mmbo mulakwiishi sheelyi Kristo akee nnang’ani yaany? Kulakooye llyo mulellemika. 6 Shivikye nsia lyo mwiishi sheelyi llulemikye-fo. 7 Neese mmbo lukeetereva Iruva naambo mulatani nta kindo kiravi, nshi naambo lulolywa mmbo lwiirikyo-fo lyo naambo yeni mukooye itana ekyo kyisha, na kikava yese luvakye yewo valeminkye. 8 Mashika llushidimaa itana kindo kyoose kikapanaa na dede-fo. Mmbo lutanaa fyoose kimaruma kya dede. 9 Mmbo lufurye kyeeri lukee vafwafwa, lyo yeni mmbo mukee vakaari. Na yekyi nkyo lwatereva kiinutywa kwany. 10 Kikeeny indo, mmbo shareiya efi llaiyo yoo mukai, naambo kyeeri shiiyo, shire shilanyaasya kiilanyi wiidimi elo Nndumi ashiniingye, kya irosa kilakee kya isammbwa. 11 Na kya ifurummya, vanavama vakwa, nakwany, woniny ivanga na ivirywa muu, mukee na nrwe umwi, mukae iirikyony. Na Iruva yeto muni ukundi ashekaa ando amwi na yeni. 12 Kwiidikireny na kimimindo kyeele. 13 Veele woose vamwiidikira. 14 Isarya lya Nndumi Yesu Kristo, na ikunda lya Iruva, na yaakaniswa Mmumuyo Mweele lyimukaye yeni moose.