QꞌU BꞌAꞌNLA CHAJ CHUSBꞌALTETZ U JESUUS ITZꞌIBꞌA U TIO
Yol tiꞌ u uꞌ tzaꞌ
Aatz u uꞌ tzaꞌ, aꞌ tzꞌibꞌan maꞌl qꞌu chusulibꞌ vaꞌl Tio utz, Levii ibꞌii majte. Choktaj tu u uꞌ tzaꞌ 9.9-13; 10.1-4. Jajol jaꞌmel alkavaarich u taqꞌon u vinaj tziꞌ; lochol tetz u ijlenal tu Roma tiꞌ teesal puaj tiꞌ qꞌu tetz aa tenamil tu Israeel. Tiira ixvamich qꞌu aanima tu qꞌu aa Israeel qꞌuꞌl ech aqꞌon niꞌaneꞌ vaꞌl niꞌan u Tio tziꞌ. Pek u Jesuus sikꞌlen. Ech taqꞌka u taqꞌon tiꞌ ixambꞌu tiꞌ. Kamal aa Galileaich u Tio tziꞌ. Ech tiira aꞌ ilon abꞌin qꞌu kam kꞌatz u Jesuus.
Aatz qꞌu kam itzꞌibꞌa u Tio tzaꞌ, tziꞌtzoch chit talax iꞌana. Nitaleꞌ kam kam uch tiꞌ vaꞌte. Echaꞌ tziꞌ aas kam iꞌan u Jesuus tu maꞌl muꞌkꞌul, ech kam tepaj iꞌan tiꞌ majte. Aꞌ qꞌuꞌl nikꞌuch u Tio tziꞌ. Ech aꞌ u jalbꞌal tibꞌ tuchꞌ qꞌu kam itzꞌibꞌa u Kuxh, u Lucas, tuchꞌ u Xhan. Nimnaꞌl tu U Tio 8.1, 5, 14, 16.
Yeꞌ maas ootzajimal kam tuul tzꞌibꞌal u uꞌ Tio tzaꞌ. Nitalaxeꞌ aꞌ itzꞌibꞌaleꞌ aas yeꞌsajich tuch u mam chꞌaꞌo tu u yaꞌbꞌ 70 m.t.J. tixoꞌl qꞌu yaꞌbꞌ 56 — 60. Maꞌxoj 1,940 yaꞌbꞌ cheel. Kajay qꞌul iyol u Tio tzaꞌ, aꞌ tzꞌibꞌalik tu yolbꞌal griego, kꞌuxh arameoich viyolbꞌal tu u titzꞌpebꞌal. Yeꞌ ootzajibꞌe til atichku u Tio tziꞌ aas itzꞌibꞌat u uꞌ tzaꞌ.
Nimnaꞌl tu qꞌul iyol u Tio tzaꞌ, aas aꞌ nitzꞌibꞌav u uꞌ tu qꞌu Israeel tzaꞌ. Echtzixeꞌt kaana nital tiꞌ u titzꞌpebꞌal u Jesuus aas abꞌil meero qꞌul ikꞌuy imam. Vatzsaj nikꞌucheꞌ aas nojchit ituꞌxh ixalam u Abrahaam tuchꞌ u Daviid. Nitaleꞌ abꞌil qꞌul ikꞌuy imam u Xhep. Sibꞌ yol nital u uꞌ Tio tiꞌ qꞌu qꞌesal uqꞌaybꞌal majte. Nikꞌucheꞌ aas yeꞌ nitxꞌol tiqꞌol u yolbꞌal Tioxh vatz qꞌu aanima.
Nipajikꞌuch u Tio tu u uꞌ majte tzaꞌ aas aꞌ viTxaaom u Tioxh u Jesuus. Aꞌ vaꞌl nichtal u Tioxh koꞌxtene aas sauli. Nichok txumbꞌal u Tio kaniꞌch tok tiviꞌ qꞌu Israeel kajayil siꞌaneꞌ aas nojchit aꞌ viTxaaom u Tioxh u Jesuus tan, yeꞌt kꞌulax tu qꞌu qꞌesala. Sibꞌal qꞌu yol bꞌaxabꞌsamich talax tiꞌ u tulebꞌal u Jesuus tzojpi vaꞌl tootzajich qꞌu Israeel tu u oꞌtla mantaar.
Tiira titzꞌa u Tio bꞌaꞌnil kaniꞌch itzꞌibꞌal vichusbꞌal u Jesuus siꞌaneꞌ; tiꞌ ichustu tu qꞌu Israeel kam bꞌanel tu viakꞌ txumbꞌal u Jesuus iqꞌomal. Tan paarten vatz u oꞌtla mantaar. Echtzixeꞌt oꞌ tanul el tu qꞌul iyol iꞌan tiꞌ ichusax viQꞌesalail u Tioxh vaꞌl ul iꞌan u Jesuus. Aatz u bꞌaxa, ayaꞌ vaꞌl “Sermón del monte” chu teꞌl tu kastiya. Atil tu u 5.3—7.27. Aꞌ u mantaar tetz qꞌu aanima nitok tiꞌ u Jesuus; kam itxumbꞌal samotxiꞌaneꞌ niyolonka. Kam echaꞌ iꞌan u Tioxh aas taqꞌ mantaar tu u Moisees tu u Antiguo Testamento sinima qꞌul ituꞌxh ixalam u Abrahaam, echat vaꞌl iꞌan u Jesuus nital u Tio tzaꞌ. Taqꞌ mantaar sinima qꞌu niman tetz tikuenta u akꞌla txumbꞌal tetz u Tioxh.
Aatz u kaꞌbꞌ tanul, ayaꞌ vaꞌl nital u Tio tu u 10.5-42 kam vaꞌl tal u Jesuus tu qꞌu chaj, ayaꞌ qꞌu qꞌesala xoꞌl qꞌu niman tetz u Jesuus qꞌuꞌl bꞌaxa paxsan u bꞌaꞌnla chusbꞌal.
Aatz u toxvaꞌ tanul, ayaꞌ vaꞌl tu u 13.3-52 nital unjolol chusbꞌal u Tio tiꞌ viQꞌesalail u Tioxh qꞌuꞌl tal u Jesuus. Chukchaj kam nikꞌam tiꞌ.
Aatz tek u kaavaꞌ tanul yol itzꞌibꞌa u Tio, ayeꞌn tu u 18.3-25. Nichusun u Jesuus tiꞌ u kuybꞌal, tiꞌ u jeꞌsaibꞌ. Nitaleꞌ kam ech vitxumbꞌal qꞌu aanima siꞌaneꞌ qꞌuꞌl nitok tiꞌ viQꞌesalail u Tioxh.
Ech tu tek u yaꞌtebꞌal tanul, ayaꞌ u 24.4—25.46, nital u Tio kam tal u Jesuus tiꞌ vitzojpu viQꞌesalail u Tioxh; ayaꞌ u kaꞌbꞌ tulebꞌal u Jesuus. Aatz qꞌu yol tziꞌ, niꞌxhikꞌul tibꞌ tuchꞌ vaꞌl tal u Xhan tu Qꞌu Kam Ibꞌaxabꞌsa Ikꞌuchax U Tioxh (Apocalipsis). Yitꞌ maanxho tereꞌn koj tul u Jesuus siꞌaneꞌ. Suꞌliꞌan ijlenalil, tinujul chit siꞌaneꞌ. Satoksa qꞌu qelol tu choobꞌal paav utz, sikꞌuch vibꞌaꞌnil tu qꞌu niman tetz. Echaꞌ vaꞌl nititzꞌa qꞌu Israeel. Nikꞌucheꞌ niyolonka aas nojchit ijlenalil suꞌliꞌan u Jesuus xoꞌl qꞌu Israeel.
Loqꞌ kꞌuxh aꞌ chit niyolonku u Tio tiꞌ oꞌ tanul qꞌul ichusbꞌal u Jesuus, nital kaꞌvaꞌt majte. Ayaꞌ u mam tijleꞌm u Tioxh ul ikꞌuch u Jesuus tu qꞌu mamaj txaichil iꞌana. Tan nojchit Tioxh atich kꞌatza. Utz aꞌ u ijlenal tetz qꞌu Israeel tu u Tioxh, kꞌuxh yeꞌt kꞌulax tu qꞌul iqꞌesala.
Nikꞌuch u Tio majte aas tiira tzꞌejxinaj vitxumbꞌal utz, vichusbꞌal qꞌu qꞌesal aa uqꞌaybꞌal xoꞌl qꞌu Israeel. Paarten talax qꞌu kam tetz u Tioxh nichiꞌan tu qꞌu aanima.
Taꞌntioxh tu u Tioxh isikꞌle u Tio. Ayaꞌ maꞌl u vinaj aa txumbꞌal atich iestuudio. Ech tiqꞌaqꞌal atil u uꞌ tetz bꞌaꞌnla chusbꞌal “evangelio” quxeꞌ cheel tzaꞌ.
1QꞌU BꞌAꞌNLA CHAJ CHUSBꞌALTETZ U JESUUS ITZꞌIBꞌA U TIO
Vibꞌii qꞌul ikꞌuy imam u Jesuus, vituꞌxh ixalam u Daviid
1 Aꞌ u tachul ibꞌii qꞌul ikꞌuy imam u Jesucristo tzaꞌ, vituꞌxh ixalam u Daviid utz, vituꞌxh ixalam u Abrahaam.+ 1:1 Aatz u bꞌii Jesuus, aꞌ tokeꞌ “chitol” chia. Utz aatz u yol Cristo utz, “viTxaaom u Tioxh vaꞌl sauli”, chia. Ayaꞌ vaꞌl “Mesías” tu u yolbꞌal hebreo; oj “Cristo” tu u yolbꞌal griego. Utz “ungido”, “escojido”, “separado”, oj “enviado” chu qꞌu tokebꞌal tu kastiya. Choktaj u Samueel I 16.11-13. Aatz qꞌu kꞌuya mama nital tu U Tio 1.1-17 tzaꞌ. Nikꞌuch bꞌaꞌnil aas ituꞌxh ixalam Daviid u Jesuus. Tiira ibꞌoꞌqꞌol vatz qꞌu Israeel aas nitiqꞌo tachul qꞌul ikꞌuy imam. Tan axhibꞌi vaꞌlich motx ipaal tu mamaj tzaꞌl, til koꞌxh niiqꞌolik bꞌen tu preexhuil tu unjot qꞌu tenam. Utz nipaxi tibꞌ qꞌu Israeel niyolonka. Utz nisotz sikꞌuꞌl abꞌil ikꞌuy imam, abꞌil titzꞌin tatzik niyolonka. Pek niꞌan ech tziꞌ tan, aꞌ isaꞌ yeꞌ sasotz sikꞌuꞌl. Ech nitiqꞌo tachul.
2 Uncheeꞌ aatz u Abrahaam, aꞌ ikꞌaol atini u Isaac.
Aatz u Isaac, aꞌ ikꞌaol atini u Jacoob.
Aatz u Jacoob, aꞌ ikꞌaol atini u Judaa tuchꞌ tereꞌn qꞌu tatzik tuchꞌ itzaꞌqꞌ.
3 Aatz u Judaa, aꞌ initxaꞌa atin tuchꞌ u Tamaar, u Fares tuchꞌ u Zara.
Aatz u Fares, aꞌ ikꞌaol atini u Esroom.
Aatz u Esroom, aꞌ ikꞌaol atini u Araam.
4 Aatz u Araam, aꞌ ikꞌaol atini u Aminadaab.
Aatz u Aminadaab, aꞌ ikꞌaol atini u Nasoon.
Aatz u Nasoon, aꞌ ikꞌaol atini u Salmoon.
5 Aatz u Salmoon, aꞌ initxaꞌa atin tuchꞌ u Rahaab, u Booz.
Aatz u Booz, aꞌ initxaꞌa atin tuchꞌ u Rut, u Obeed.
Aatz u Obeed, aꞌ ikꞌaol atini u Isaii.
6 Aatz u Isaii, aꞌ ikꞌaol atini u ijlenal Daviid.
Aatz u ijlenal Daviid, aꞌ ikꞌaol atini u Salomoon,
initxaꞌa tuchꞌ u ixoj vaꞌl tixojich u Urias.
7 Uncheeꞌ aatz u Salomoon, aꞌ ikꞌaol atini u Roboaam.
Aatz u Roboaam, aꞌ ikꞌaol atini u Abias.
Aatz u Abias, aꞌ ikꞌaol atini u Asa.
8 Aatz u Asa, aꞌ ikꞌaol atini u Josafaat.
Aatz u Josafaat, aꞌ ikꞌaol atini u Joraam.
Aatz u Joraam, aꞌ ikꞌaol atini u Uzias.
9 Aatz u Uzias, aꞌ ikꞌaol atini u Jotaam.
Aatz u Jotaam, aꞌ ikꞌaol atini u Acaaz.
Aatz u Acaaz, aꞌ ikꞌaol atini u Esequias.
10 Aatz u Esequias, aꞌ ikꞌaol atini u Manasees.
Aatz u Manasees, aꞌ ikꞌaol atini u Amoon.
Aatz u Amoon, aꞌ ikꞌaol atini u Josias.
11 Aatz u Josias, aꞌ ikꞌaol atini u Jeconias, tuchꞌ tereꞌn itzaꞌqꞌ.
Aꞌ titzꞌpeꞌ tikuenta u txaypichil bꞌen tu u txꞌavaꞌ Babiloonia.
12 Uncheeꞌ xamtich tek tiꞌ u txaypichil bꞌen tu Babiloonia,
aatz u Jeconias, atin ikꞌaol; ayaꞌ u Salatieel.
Aatz u Salatieel, aꞌ ikꞌaol atini u Zorobabeel.
13 Aatz u Zorobabeel, aꞌ ikꞌaol atini u Abiuud.
Aatz u Abiuud, aꞌ ikꞌaol atini u Eliaquiim.
Aatz u Eliaquiim, aꞌ ikꞌaol atini u Azoor.
14 Aatz u Azoor, aꞌ ikꞌaol atini u Sadooc.
Aatz u Sadooc, aꞌ ikꞌaol atini u Aquiim.
Aatz u Aquiim, aꞌ ikꞌaol atini u Eliuud.
15 Aatz u Eliuud, aꞌ ikꞌaol atini u Eleazar.
Aatz u Eleazar, aꞌ ikꞌaol atini u Mataan.
Aatz u Mataan, aꞌ ikꞌaol atini u Jacoob.
16 Aatz u Jacoob, aꞌ ikꞌaol atini u Xhep.
Ayaꞌ vivinaj u Liꞌ, u alan tetz u Jesuus.
Aatz u Jesuus, aꞌ viTxaaom u Tioxh.
17 Uncheeꞌ ech 14 tanul qꞌu kꞌuya mama tziꞌ, nixeꞌtkꞌasuꞌl tiꞌ u Abrahaam utz, nuꞌlyaꞌoj tiꞌ u Daviid. Utz aatz nixeꞌtkꞌasuꞌl tiꞌ u Daviid, neꞌnyaꞌoj tu u txaypichil bꞌen tu Babiloonia, 14 paj tanul.+ 1:17 Choktaj u Croonicas II 36.14-21; u Jeremias 39.1-10; u Danieel 1.1-7. Xeꞌt paj kꞌasuꞌl tiꞌ u txaypichil bꞌen tu Babiloonia utz, nuꞌlyaꞌoj tu u titzꞌpebꞌal u Jesuus viTxaaom u Tioxh, 14 pajeꞌ.
U titzꞌpebꞌal u Jesuus
18 Uncheeꞌ ech u titzꞌpu u Jesucristo tzaꞌ. Aatz u Liꞌ, vinan u Jesuus, oknajich tek u Xhep tiꞌ. Utz aatz yeꞌsajich motx ikꞌultu tibꞌ, atin u Liꞌ tu tiichajla yaabꞌil. Loqꞌ titxumbꞌal u Tioxhla Espiiritu. 19 Ech aatz u Xhep, vaꞌl siꞌchbꞌens ivinaj tan, siꞌchtektaqꞌka u Liꞌ itxuma. Yeꞌ naꞌl siꞌchiꞌaneꞌ. Yeꞌt ipaxsa el itziiul, majbꞌal tel iqꞌii tan, jikomla vinajich. 20 Tuul ech vaꞌl maꞌtich itxumtaꞌ siꞌaneꞌ, yeꞌk talcheꞌ chee maꞌl u aanjel tetz u Tioxh tivatzikꞌ. Utz tal te ech tzaꞌ: —Xhep, ituꞌxh ixalam Daviid, yeꞌ koꞌxh kaꞌtziiunaxh tiꞌ iiqꞌot u Liꞌ tziꞌ tan, aatz vaꞌl atil kꞌatza, u Tioxhla Espiiritu vetiꞌan itxumbꞌal tiꞌ.
21 Ech siꞌitzꞌpu maꞌl titzꞌin, xiak. Utz Jesuus vibꞌii looksa tan, aꞌ u Chitol tetz vitenam tu paav.— Texh te.+ 1:21 Aatz u bꞌii Jesuus tu u yolbꞌal griego, aꞌ tokeꞌ “chitol” chia. Utz Josuee u bꞌii tu u yolbꞌal hebreo tziꞌ.
22 Utz iꞌan koꞌnkoxh ok u kam tziꞌ. Pek aꞌ tzojpi vaꞌl tal u Tioxh titziꞌ u alol tetz viyolbꞌal aas tal ech tzaꞌ:
23 —Aatz siꞌan maꞌl u ixviak, tiira ixviak yeꞌ tootzaj vinaj, saꞌatin tu tiichajla yaabꞌil. Utz sachee maꞌl titzꞌin, xiak. Aatz ibꞌii saoksali utz, Emanueel. Tioxh tu kuxoꞌl chu u tokebꞌal.— Chia.+ 1:23 Choktaj u Isaias 7.14-17.
24 Ech aatz kꞌas u Xhep, iꞌan tekuꞌen kam vaꞌl tal u aanjel te utz, tiqꞌo tek u Liꞌ. 25 Loqꞌ yeꞌt ok kꞌatza. Itzꞌpu koꞌxh u titzꞌin. Utz aatz itzꞌpi, Jesuus ibꞌii toksa.
2U topon unjolol aa txumbꞌaltiꞌ tilax u tal Jesuus
1 Uncheeꞌ aatz itzꞌpu u Jesuus tu u tenam Beleen tikuenta Judea, aꞌich ijlenal u Herodes. Utz motx opon tu Jerusaleen unjolol qꞌu aa txumbꞌal tiꞌ qꞌu txꞌumiꞌl. Aꞌ motx kꞌaskuꞌl tikuenta aal telaꞌ.+ 2:1 Aatz u Herodes vaꞌl nital tzaꞌ tziꞌ, aꞌ tok tu ijlenalil tu u yaꞌbꞌ 37 — 4 y.t.J. Aꞌich vitat vaꞌt u Herodes Aantipas vaꞌl yatzꞌon u Xhan, u bꞌanol vautiismo.2 Utz motx ichꞌoti ech tzaꞌ: —¿Keꞌch u tal nitxaꞌ itzꞌpia, vaꞌl siꞌan ijlenalil xoꞌl qꞌu Israeel tzaꞌ?+ 2:2 Aatz u Yolbꞌal Tioxh tu kastiya utz, “judio” chu tiꞌ vitenam u Tioxh. Pek aꞌ nikutxakunsa u yol “qꞌu Israeel” tu u uꞌ tzaꞌ, tiꞌ talax vitenam u Tioxh. Kam koj tokeꞌ, pek tiꞌ tan, aatz u yol “judio” vatz qꞌu aanima utz, yatzꞌol; pek yitꞌeꞌch koj. Tan vetqil ichee u txꞌumiꞌl tikuenta aal telaꞌ, vixheenyail. Ech ul pecheꞌojoꞌ siatz. Ul qoksa iqꞌii.— Texhtuꞌ.+ 2:2 Choktaj U Tio 16.1-4.
3 Ech taꞌxh tabꞌi u yol u ijlenal Herodes, yakich elaꞌokoj taanima taqꞌo tuchꞌ qꞌu aa Jerusaleen. 4 Uncheeꞌ ech isavsat kajay qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh tuchꞌ qꞌu aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar utz, ichꞌoti te til tenam siꞌitzꞌpik viTxaaom u Tioxh vaꞌl suꞌuli.+ 2:4 Aatz u yol “viTxaaom u Tioxh” aꞌ tokeꞌ “Mesías” tu u yolbꞌal hebreo utz, “Cristo” tu u yolbꞌal griego.
5 Ech alax te ech tzaꞌ: —Aꞌ siꞌitzꞌpik tu u tenam Beleen tikuenta Judea tan, ech tzꞌibꞌamalka tu u alol tetz u yolbꞌal Tioxh, aas tal ech tzaꞌ:
6 «Aatz axh tenam Beleen tikuenta Judea, yitꞌ chꞌoo tereꞌn koj aalchu vatz tereꞌn qꞌu nimaj tenam tikuenta Judea tan, aꞌ sacheek maꞌl u qꞌesala takuenta, u iqꞌon ibꞌey vuntenam Israeel.» Chia.—+ 2:6 Choktaj u Miqueas 5.2.
Texh tu u Herodes.
7 Uncheeꞌ aatz u Herodes, ijutzi isavsal qꞌu aa txumbꞌal tiꞌ qꞌu txꞌumiꞌl utz, ichꞌoti itziꞌ bꞌaꞌnil, tiꞌ jatvaꞌx tiempo xeꞌt motx tiltu u txꞌumiꞌl tziꞌ. 8 Ech tek ichaj bꞌen tu Beleen utz, tal te ech tzaꞌ: —Bꞌenojex utz, chꞌotitaj inujul bꞌaꞌnil kam bꞌanel tu u tal nitxaꞌ tziꞌ. Utz aatz lechabꞌa, letal ve tan, seꞌnpecheꞌojin siatz majte. Seꞌnvoksa iqꞌii.— Texhtuꞌ.
9 Uncheeꞌ taꞌxh veet tabꞌil viyol u ijlenal tu qꞌu aa txumbꞌal tiꞌ qꞌu txꞌumiꞌl, motx tek bꞌeni. Utz bꞌaxabꞌ paj u txꞌumiꞌl siatz vaꞌl til tikuenta aal telaꞌ. Anal txakeꞌ u txꞌumiꞌl aas opon viꞌ u atibꞌal vaꞌl atichku u tal nitxaꞌ. 10 Ech tiira motx txuqꞌtxun qꞌu aa txumbꞌal aas til itxakeꞌ u txꞌumiꞌl. 11 Ech motx okoꞌp tu u atibꞌal utz, til u tal nitxaꞌ; aꞌ imol u Liꞌ, vinan. Ech motx pecheꞌ kuꞌ vatz u tal nitxaꞌ utz, toksa iqꞌii. Motx ijaj qꞌu iqꞌobꞌ txꞌiibꞌal iqꞌii utz, motx taqꞌ oya te. Motx taqꞌ ibꞌaꞌnla qꞌan chꞌichꞌ, tuchꞌ kaxhlaan pom utz, tuchꞌ txꞌumqꞌixsabꞌal, mirra. 12 Uncheeꞌ tꞌoyax tek qꞌu aa txumbꞌal tivatzikꞌ. Alax te aas yeꞌk samotxpaal xeꞌ u Herodes. Ech paarten tek bꞌey motx tiqꞌo aas iqꞌaaveꞌ.
U tiqꞌol bꞌen u Jesuus tu Egipto
13 Uncheeꞌ aatz maꞌtich motx iqꞌaaveꞌ, chee maꞌl u aanjel tivatzikꞌ u Xhep; tal te ech tzaꞌ: —¡Lakpen, bꞌan uucheꞌ! Iqꞌo bꞌen u tal nitxaꞌ tuchꞌ vinan tziꞌ utz, jutzpen bꞌen tuchꞌ tikuenta Egipto. Atinen tziꞌ. Laꞌnalval see lakꞌasuꞌlaxh tan, toj nal iꞌaneꞌ aas sachokax u tal nitxaꞌ tu u Herodes. Siyatzꞌeꞌ sitxumeꞌ.— Texh u aanjel.
14 Ech kꞌas tek u Xhep tu u aqꞌbꞌal tziꞌ. Tiqꞌo bꞌen u tal nitxaꞌ tuchꞌ vinan utz, bꞌen tu Egipto. 15 Ech aꞌ motx atinku latziꞌ kamnalich el u Herodes. Loqꞌ itzojpu chit u yol vaꞌl alich nal tu u Tioxh titziꞌ u alol tetz viyolbꞌal aas tal ech tzaꞌ:
—Val ikꞌasuꞌl vunKꞌaol tu Egipto.— Chia.+ 2:15 Choktaj u Oseas 11.1.
Viyatzꞌpu qꞌu talaj nitxaꞌtikuenta u Herodes
16 Uncheeꞌ aatz til u Herodes aas maꞌtich koꞌn tel iqꞌii tu qꞌu aa txumbꞌal, xoꞌvebꞌal ilakp iviꞌ iꞌana tan, yeꞌt paal tal u yol te. Utz tal tek iyatzꞌax kajay qꞌu talaj xiak qꞌuꞌl tu u tenam Beleen tuchꞌ qꞌuꞌl najaꞌch chaj u tenam, ayaꞌ qꞌuꞌl anal titzꞌeꞌaꞌ neꞌnyaꞌoj tu qꞌuꞌl kaꞌl iyaꞌbꞌ. Tan aꞌ bꞌenku tiꞌ u tiempo vaꞌl alax te tu qꞌu aa txumbꞌal. 17 Ech itzojpu u yol vaꞌl alich tu u Jeremias, u alol tetz u yolbꞌal Tioxh, aas tal ech tzaꞌ:
18 —Techal tuch qꞌeqꞌuꞌm tu u txꞌavaꞌ Ramaa.
Techal bꞌoj tuch juujuꞌlanchil tu oqꞌel utz,
vaꞌl txumumla chaj yol nitalaxeꞌ.
Vaꞌl toqꞌ qꞌul ituꞌxh ixalam u Raqueel tiꞌ qꞌu titzꞌin utz,
yeꞌ isaꞌ samoxbꞌeli tan, motx yatzꞌax qꞌu titzꞌin.— Chia.+ 2:18 Choktaj u Jeremias 31.15.
Viqꞌaavkꞌasuꞌl u Jesuus tu Egipto
19 Uncheeꞌ aatz maꞌtich tek ikam u Herodes, chee maꞌl u aanjel tetz Tioxh tivatzikꞌ u Xhep aas atich tu Egipto. 20 Utz tal te ech tzaꞌ: —Kuxh tek tikuenta vitxꞌavaꞌ qꞌu Israeel. Iqꞌo bꞌen u tal nitxaꞌ tuchꞌ vinan tan, kamyu qꞌuꞌl nichitzꞌan iyatzꞌax u tal nitxaꞌ tziꞌ.— Texh u aanjel.
21 Ech telkꞌasuꞌl u Xhep tziꞌ. Tiqꞌo kꞌasuꞌl u tal nitxaꞌ tuchꞌ vinan utz, ul tu u txꞌavaꞌ tikuenta qꞌu Israeel. 22 Pek aatz u Xhep, ixoꞌva bꞌenchil tu Judea tan, tabꞌi aas u Arquelao atich ok ijlenalil sivatzil u Herodes vitat. Ech tꞌoyax tivatzikꞌ tu u Tioxh. Utz aꞌ tek ikꞌajvu bꞌen tikuenta Galilea. 23 Ech tuleꞌ uli. Utz ex jejeꞌoj tu u tenam Nazareet. Loqꞌ itzojpu chit u Yolbꞌal Tioxh, vaꞌl alel nal tu qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh aas:
—Aa Nazareet chaj teꞌleꞌ.— Chia.+ 2:23 Aatz nital aa Nazareet u Tio tiꞌ u Jesuus tzaꞌ, aꞌ tokꞌeꞌ aas aa jaꞌjtzeꞌ u Jesuus, tiꞌ tan, ibꞌii jaꞌjtzeꞌ u yol Nazareet tu u tiempo vatz qꞌu Israeel. Yeꞌkich aanima tu u jaꞌjtzeꞌ tziꞌ aas atil talcheꞌ. Echtzixeꞌt yeꞌt inima qꞌu Israeel aas aꞌ sacheek viTxaaom u Tioxh tziꞌ. Ech tiꞌ nichkoꞌnteesa iqꞌii u Jesuus. Choktaj u Isaias 11.1; u Salmos 22.6-8; U Xhan 1.45-46; 7.41-42.
3Vipaxsat itziiul u yolbꞌal Tioxhu Xhan, bꞌanol vautiismo
1 Uncheeꞌ aatz iꞌan tu u tiempo tziꞌ, ul u Xhan, u bꞌanol vautiismo utz, nichipaxsa talax u yolbꞌal Tioxh tu u tzꞌinlich tzaji txꞌavaꞌ tikuenta Judea. 2 Nichtal ech tzaꞌ: —Kꞌaxataj qꞌul epaav tan, ninajabꞌ tul viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika tu kuxoꞌl.— Chia.+ 3:2 Aatz u yol “viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika” chia, ayaꞌ u “Reino de Dios” oj “Reino de los cielos” chu tu kastiya. Aatz u yol “Amlika”, aas tu mayuuscula u bꞌaxa “a”, aꞌ nital u tatibꞌal u Tioxh. Pek aatz u yol “amlika” aas tu minuuscula u bꞌaxa “a”, aꞌ nital u jankin vaꞌl qibꞌa.3 Utz tiꞌ u Xhan yolonku u Isaias, u alol tetz u yolbꞌal Tioxh, aas taltu ech tzaꞌ:
—Sajeꞌ iviꞌ maꞌl u vinaj tu yol tu u tzꞌinlich tzaji txꞌavaꞌ; satal ech tzaꞌ: «Jikomtixsataj etxumbꞌal vatz u kuBꞌaal Tioxh,
echaꞌ ijikomtixsal bꞌey siatz sebꞌaneꞌ.» Chaj.—
Texh u Isaias.+ 3:3 Choktaj u Isaias 40.3.
4 Uncheeꞌ aatzich u toksaꞌm u Xhan tan, chemich xiꞌl camello. Utz tzꞌuꞌm u qitzbꞌal xeꞌaj tuul. Aꞌich techbꞌubꞌal sakꞌ tuchꞌ taꞌl kabꞌ.+ 3:4 Aatz u yol sakꞌ utz, “langosta” tu kastiya. Pek aatz u yol tu yolbꞌal griego tziꞌ, vaꞌl tzꞌibꞌalik u Yolbꞌal Tioxh tibꞌaxa utz, atil kaꞌvaꞌl tokebꞌal. Ibꞌiich unvatzul txikon echbꞌubꞌal. Utz ibꞌiich untanul txokop majte; ayaꞌ u sakꞌ sukuvatz. Ech yeꞌ ootzajibꞌe abꞌiste vaꞌl nichtechbꞌu u Xhan te.5 Ech nichtopon qꞌu aa Jerusaleen kꞌatz u Xhan tuchꞌ qꞌu aa tikuenta Judea utz, tuchꞌ qꞌuꞌl jejlich tziꞌ u nimaꞌ Jordaan. 6 Utz nichmotxikꞌaxa qꞌul ipaav. Ech bꞌanax tek vautisaar tu u Xhan tu u nimaꞌ Jordaan.
7 Uncheeꞌ til u Xhan aas antu opon qꞌu fariseo tuchꞌ qꞌu saduceo. Aꞌ isaꞌ sabꞌanax vautisaar majte. Ech tal tek te ech tzaꞌ: —Txꞌiꞌla chaj aanima, ¿abꞌil nichusunex te aas tu koꞌxh vebꞌant evautiismo setxꞌol etel vatz vikꞌaꞌnal u Tioxh vaꞌl tuleꞌ? 8 Pek kꞌuchtaj u bꞌaꞌnil, techlal aas nojchit vetekꞌaxal qꞌul epaav. Ech ex sebꞌaneꞌ u tzeꞌ vaꞌl txꞌanel ivatzineꞌ. 9 Utz yeꞌ koꞌxh etal tiꞌ etaanima aas: «Aꞌ kutat u Abrahaam. Kam koj sabꞌanonoꞌ.» Chajkojex. ¡Tan nojchit nival sete aas yeꞌ koj saveeti sabꞌens kꞌaol Abrahaam qꞌu sivan tu u Tioxh tziꞌ! 10 Utz chꞌiam texh niꞌan vikꞌaꞌnal u Tioxh kꞌatz qꞌuꞌl yeꞌ nikꞌuchun u bꞌaꞌnil. Echaꞌ ichꞌian kꞌoxbꞌal tiꞌ itzokꞌpu maꞌj tzeꞌ. Tan abꞌiste u tzeꞌ vaꞌl yitꞌ bꞌaꞌn koj ivatz siꞌaneꞌ, satzokꞌpi utz, sakꞌachpu tu xamal. 11 Aatz in tan, nojchit tu koꞌn aꞌ nunbꞌanvu vautisaarex. Techlal ekꞌaxat epaav. Pek ech koj vaꞌl tul viꞌ tan, tiira paalchu tijleꞌm sunviꞌ. Aal yeꞌk sikꞌuloꞌk viꞌ soꞌokꞌins iqꞌon ixaabꞌ. Aꞌ vaꞌl sabꞌanon vautisaarex tixamlil u Tioxhla Espiiritu. 12 Utz iqꞌomal ichꞌilibꞌal tiqꞌabꞌ, sichꞌili el ichꞌimil vitriigo. Utz simoloꞌk vitriigo tu kolbꞌal tetz. Pek aatz vichꞌimil, simoleꞌl tu u paqꞌbꞌal el tetz. Ech sikꞌachoꞌk tu u xamal vaꞌl yeꞌk itzaaeꞌ.— Texh u Xhan.
Vibꞌantu ivautiismo u Jesuus
13 Uncheeꞌ kꞌasuꞌl u Jesuus tikuenta Galilea. Utz ul xeꞌ u Xhan tziꞌ u nimaꞌ Jordaan, tiꞌ sabꞌanax vautisaar tu u Xhan. 14 Pek aatz u Xhan, yeꞌ nichisaꞌa te. Tal koꞌn te ech tzaꞌ: —Aal axh sabꞌanon vautisaarin bꞌatzꞌi. Pek aal aatz axh, sunbꞌan vautisaaraxh, aas naaleꞌ.— Texh te.
15 Tzaqꞌbꞌel tek tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Bꞌan vautisaarin, ech sakunojpixsa vaꞌl nital u Tioxh.— Texh u Jesuus. Ech tek ibꞌanax vautisaar tu u Xhan.
16 Uncheeꞌ taꞌxh veet iꞌant ivautiismo u Jesuus, jeꞌul tu u aꞌ. Utz jajpu u amlika tu u muꞌkꞌul tziꞌ. Ech aꞌ texh til ikuꞌl u Tioxhla Espiiritu. Echaꞌ paroomaxh kuꞌl tibꞌa. 17 Ech uch kꞌasuꞌl maꞌl u yol tu Amlika, tal ech tzaꞌ: —Aꞌ vunKꞌaol tiichitꞌin tiꞌ atziꞌ, vaꞌl kꞌujlel unkꞌuꞌl tiꞌ.— Texh u yol.
4Vibꞌanax provaal u Jesuustu u txꞌiꞌliꞌinaj
1 Uncheeꞌ iqꞌol bꞌen u Jesuus tu maꞌl u tzꞌinlich tzaji txꞌavaꞌ tu u Tioxhla Espiiritu. Utz bꞌanax provaal isubꞌax tu txꞌiꞌliꞌinaj latziꞌ. 2 40 qꞌii 40 aqꞌbꞌal kuꞌ tiꞌ ikuyax ivaꞌy, yeꞌt txꞌaꞌni. Utz taꞌxh paal qꞌu qꞌii tziꞌ, kam tek tu vaꞌy. 3 Ech opon u txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatza, tal te ech tzaꞌ: —Untzꞌoj nojchit axh iKꞌaol Tioxh, bꞌensas kaxhlaan txꞌix qꞌu sivan tziꞌ.— Texh te.
4 Tzaqꞌbꞌel tu u Jesuus utz, tal ech tzaꞌ: —Tzꞌibꞌamalka tu u Yolbꞌal Tioxh aas:
«Taꞌn koꞌnkoxh u kaxhlaan txꞌix saꞌitzꞌpixsan qꞌu aanima, pek tu kajay qꞌu yol alel tu u Tioxh majte.» Chia.—+ 4:4 Choktaj u Deuteronoomio 8.3.
Texh te.
5 Uncheeꞌ aatz u txꞌiꞌliꞌinaj, tiqꞌo bꞌen u Jesuus tu u tenam Jerusaleen utz, jeꞌop taqꞌo tu u xoobꞌal iviꞌ viqꞌanalil u totztioxh. 6 Tal te ech tzaꞌ: —Untzꞌoj nojchit axh iKꞌaol Tioxh, kꞌon koꞌp iibꞌ tzaꞌ qabꞌi. Tan tzꞌibꞌamalka majte aas:
«Atil qꞌu aanjel tetz u Tioxh saiꞌ. Suꞌlikꞌulaxh tiqꞌabꞌ. Ech yeꞌk sapaqꞌoꞌk iibꞌ tiꞌ sivan.» Chia.—+ 4:6 Choktaj u Salmos 91.11-12.
Texh te.
7 Tzaqꞌbꞌel tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Tzꞌibꞌamalka majte aas:
«Sakoꞌnkoxhayaꞌlu u Tioxh u kuBꞌaals Amilka tiꞌ ibꞌanax kam.» Chia.—+ 4:7 Choktaj u Deuteronoomio 6.16.
Texh te.
8 Uncheeꞌ aatz paj iꞌan u txꞌiꞌliꞌinaj, tiqꞌo bꞌen u Jesuus viꞌ maꞌl u tꞌankin muunte. Utz ikꞌuch kajay qꞌu tenam te tuchꞌ qꞌu mamaj txꞌiibꞌal iqꞌii atil tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ. 9 Utz tal tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Savaqꞌ kajay qꞌu kam see tziꞌ oj sapecheꞌaxh sunvatz utz, sooksa unqꞌii.— Texh te.
10 Tzaqꞌbꞌel tu u Jesuus ech tzaꞌ: —¡Maꞌt tzik axh txꞌiꞌliꞌinaj! Tan tzꞌibꞌamalka tu u Yolbꞌal Tioxh aas:
«Taꞌxh u Tioxh u kuBꞌaals Amlika sooksa iqꞌii utz, taꞌxh maꞌl sanima.» Chia.—+ 4:10 Choktaj u Deuteronoomio 6.13; Qꞌu Kam Ibꞌaxabꞌsa Ikꞌuchax U Tioxh (Apocalipsis) 11.15.
Texh te.
11 Ech telabꞌelka tu u txꞌiꞌliꞌinaj. Utz ech ul unjolol aanjel. Ul taqꞌ techbꞌubꞌal u Jesuus.
Vixeꞌt u Jesuus tiꞌipaxsal itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal
12 Uncheeꞌ tabꞌi u Jesuus aas atich tek ok u Xhan tu tzeꞌ. Ech qꞌaavtekbꞌen tu Galilea.+ 4:12 Aatz u yol “bꞌaꞌnla chusbꞌal,” “evangelio,” chu u tokebꞌal.13 Paal yakloj vatz u Nazareet. Utz ex atoj tu u tenam Capernauum, tziꞌ choo tikuenta u txꞌavaꞌ Zabuloon tuchꞌ Neftalii. 14 Utz bꞌenkoꞌnkoxhok pek itzojpu chit u Yolbꞌal Tioxh vaꞌl tal u Isaias alol tetz u yolbꞌal Tioxh, aas tal ech tzaꞌ:
15 —Txꞌavaꞌ tikuenta Zabuloon,
txꞌavaꞌ tikuenta Neftalii,
tu u bꞌey maꞌt tziꞌ choo sala bꞌen u Jordaan tikuenta Galilea,
itxꞌavaꞌ puera aanima,
16 aatz qꞌu aanima tziꞌ, samotxtil mam bꞌaꞌnil,
kꞌuxh tiira tzꞌejel bꞌen tibꞌ tu mam paav.
Utz sapaqꞌun mam txijtxubꞌal tzixeꞌ
kꞌuxh chꞌiam texh niꞌan tu kamchil.— Chia.+ 4:16 Choktaj u Isaias 9.2.
17 Uncheeꞌ xeꞌt u Jesuus tiꞌ talax u yolbꞌal Tioxh latziꞌ. Nichtal ech tzaꞌ: —Kꞌaxataj qꞌul epaav tan, atil tek viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika texoꞌl.— Texhtuꞌ.
Vitxaal qꞌu chusulibꞌ
18 Uncheeꞌ aatz nichipaal u Jesuus tziꞌ u choo tu Galilea, til kaꞌvaꞌl qꞌu vinaj tziꞌ, itzaꞌqꞌ tibꞌ. Maꞌl, Xhim ibꞌii utz; Luꞌ ibꞌii majte. Aꞌich imol u Lixh, vitzaꞌqꞌ. Nichmotxtaqꞌ koꞌp kꞌach tu aꞌ, eesabꞌ txay. Tan jolol eesanich txay. 19 Ech tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Niꞌextaj viꞌ tan, savoksaꞌexs chokol aanima. Yitꞌ txay tereꞌn koj sechokeꞌ.— Texh te. 20 Ech yakich motx taqꞌka qꞌul ikꞌach, eesabꞌ itxay. Utz xambꞌu tiꞌ u Jesuus.
21 Bꞌiit koꞌxh paj ixaa tuul utz, til kaꞌvaꞌt qꞌu vinaj, itzaꞌqꞌ tibꞌ. Ikꞌaol u Zebedeo. Ayaꞌ u Jacobo tuchꞌ u Xhan, vitzaꞌqꞌ. Nichmotxikꞌooa qꞌul ikꞌach tu jukubꞌ tuchꞌ vitat. Utz isikꞌle. 22 Ech yakich motx taqꞌka u jukubꞌ utz, taqꞌka vitat. Ech motx xambꞌu tiꞌ u Jesuus.
Vipaxsal itziiul u Jesuustiꞌ qꞌu txaichil nichiꞌaneꞌ
23 Uncheeꞌ paal u Jesuus tikuenta kajay u Galilea. Utz nichichus u yolbꞌal Tioxh tu qꞌu atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar. Utz ipaxsa talax u bꞌaꞌnla chusbꞌal tetz viQꞌesalail u Tioxh tulaj tenam majte.+ 4:23 Aatz u yol “atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar,” ayaꞌ u “sinagoga” tu kastiya. Utz tzꞌajel iatz yaabꞌil nichteesa. Nichiꞌan bꞌaꞌn tu kajay qꞌu aanima qꞌuꞌl atich tu yaabꞌil tuchꞌ tu kꞌaxkꞌo. 24 Ech antu paxku bꞌen talax itziiul u Jesuus tikuenta u txꞌavaꞌ Siiria. Utz iqꞌol ul kajay qꞌu aanima siatz qꞌuꞌl atich tu kꞌaxkꞌo, tu il, tu yaabꞌil, tu tzaꞌl, qꞌuꞌl atich ok txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatza, tuchꞌ qꞌuꞌl niꞌan tiila yaabꞌil tiꞌ ichꞌ utz, tuchꞌ qꞌuꞌl numtzꞌinaj iqꞌabꞌs tajan. Utz nichibꞌan bꞌaꞌn te.
25 Uncheeꞌ sibꞌla aanima xambꞌu tiꞌ u Jesuus. At aa tikuenta Galilea. At aa tikuenta Decaapolis. At aa Jerusaleen. At aa Judea. Utz at aa sala bꞌen Jordaan.+ 4:25 Aatz u yol Decaapolis tu yolbꞌal griego utz, “Laval Tenam” chia. Ayaꞌ maꞌl u txꞌavaꞌ vaꞌl atil laval tal tenam tuul sinaja tibꞌ tibꞌilaj.
5Vitxumbꞌal qꞌu aanima siꞌaneꞌ qꞌuꞌl nitok tu viQꞌesalail u Tioxh
1 Uncheeꞌ aatz til u Jesuus aas mam tenam molich tibꞌ, bꞌenjeꞌ viꞌ maꞌl u muunte. Kꞌujeꞌi utz, xaan opon qꞌul ichusulibꞌ kꞌatza. 2 Ech xeꞌt ichusun u Jesuus utz, tal tu qꞌul ichusulibꞌ ech tzaꞌ:
3 —Chiꞌbꞌebꞌal tetz qꞌu aanima qꞌuꞌl at niꞌenku te aas niyaꞌta Tioxh tan,
tetz viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika.+ 5:3 Choktaj Qꞌu Kam Ibꞌaxabꞌsa Ikꞌuchax U Tioxh (Apocalipsis) 5.10.
4 Chiꞌbꞌebꞌal tetz qꞌu aanima qꞌuꞌl nitoqꞌ vatz Tioxh tan,
saꞌnalaqꞌax nimal ikꞌuꞌl.
5 Chiꞌbꞌebꞌal tetz qꞌu aanima qꞌuꞌl yeꞌ nitꞌanbꞌaꞌ tibꞌ tan,
saꞌnaltetzi u txꞌavaꞌ.
6 Chiꞌbꞌebꞌal tetz qꞌu aanima qꞌuꞌl tiira nitachva ibꞌanax vijikomal,
echaꞌ tachval echbꞌubꞌal niꞌaneꞌ aas nikam tu vaꞌy, nikam tu tzaj itziꞌl tan,
saꞌnalpaasal tu u tachaꞌv.
7 Chiꞌbꞌebꞌal tetz qꞌu aanima qꞌuꞌl nitxum iatz aanima tan,
satxumax iatz tu u Tioxh majte.
8 Chiꞌbꞌebꞌal tetz qꞌu aanima qꞌuꞌl yeꞌxhkam nititzꞌa ibꞌanax u paav, bꞌaꞌn u taanima tan,
saꞌnaltil iatz u Tioxh.
9 Chiꞌbꞌebꞌal tetz qꞌu aanima qꞌuꞌl niꞌan yaꞌl tok u paas tan,
saꞌnal alax tiꞌ aas ikꞌaol imeꞌal Tioxh.
10 Chiꞌbꞌebꞌal tetz qꞌu aanima qꞌuꞌl nitojchal tiꞌ vijikomal tan,
aꞌ tetz viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika.
11 Chiꞌbꞌebꞌal etetz siꞌaneꞌ oj sayoqꞌaxex viꞌ, saojchalex utz, kam koꞌn yeꞌxtxojla chaj kam sasuyax setiꞌ, loqꞌ txubꞌaꞌl kuꞌen.
12 Ech txuqꞌtxunojex utz, chiꞌbꞌojex tan, mam echoobꞌal sekꞌul tu Amlika. Tan echat koꞌxh tixval qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh bꞌanax koꞌxtene atziꞌ.
Vitxaꞌk qꞌu niman tetz u Jesuustu u vatz txꞌavaꞌ
13 Ech ex u atzꞌam tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ aas nichiꞌbꞌixsa utz, nimaj iyan kam. Tan untzꞌoj sasotz vichiꞌlil u atzꞌam, kam tereꞌn koj satxakunka. Saꞌtexhkꞌonax el. Saꞌtexhtzeqꞌaxka.
14 Ech ex aꞌ txijtxubꞌal tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ oj sekꞌuch qꞌu bꞌaꞌnil vatz aanima. Echaꞌ maꞌl tenam atil jeꞌ viꞌ muunte, mujel koj tatineꞌ. Pek paqꞌlele. 15 Tan echaꞌ u txijtxubꞌal aas nimatxleꞌ, yitꞌ sakoꞌnkojmujli. Pek aal nitꞌanbꞌaꞌl jeꞌ. Ech sitxijtxu tuul otzotz. 16 Ech vinaꞌvit vebꞌanon vatz qꞌu aanima sebꞌaneꞌ. Ech aatz latila tiira bꞌaꞌn ebꞌanoneꞌ, laꞌtektoksa iqꞌii u kuTat tu Amlika taqꞌo.
U tatin u yolbꞌal Tioxh bꞌenamen
17 Yeꞌ koꞌxh etitzꞌa aas aꞌ ul unsotzsa u oꞌtla mantaar, nikoꞌxh qꞌu yol alelka tu qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh. Yitꞌ aꞌ koj ul unsotzsa. Pek aal aꞌ ul untzojpixsa. 18 Tan niꞌxhtekꞌval sete kꞌuxh sasotz u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ, jatu koj sayaꞌ itzojpu u Yolbꞌal Tioxh. Maꞌl itzojpeꞌ, kꞌuxh chꞌoo texhtuꞌ tiloneꞌ. 19 Echtzixeꞌt chꞌoo tatin tu viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika siꞌaneꞌ oj abꞌil yeꞌ saniman maꞌj qꞌu mantaar tan, chꞌoo texh siatz. Utz echat koꞌxh majte oj nikꞌuch vatz imol aas yeꞌk sinima qꞌu mantaar. Pek abꞌil saniman utz, echat nikꞌuchtimol, nim tatin tu viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika siꞌaneꞌ.
20 Ech nojchit nival sete, oj yeꞌk sapaal vejikomil vatz qꞌu aa txumbꞌal tetz u oꞌtla mantaar utz, vatz qꞌu fariseo, saꞌkojekꞌul viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika.
Viyaꞌebꞌal ijuꞌ u kꞌaꞌnal
21 Etootzajle aas nital u oꞌtla mantaar tu qꞌu kꞌuy kumam ech tzaꞌ: «Yatzꞌonichꞌex. Tan abꞌil vaꞌl sayatzꞌoni, paav satija.» Chia. 22 Pek nival sete tan, abꞌil qꞌuꞌl sakoꞌxhtaqꞌen ikꞌaꞌnat imol utz, paav satija. Abꞌil qꞌuꞌl siyoqꞌ imol, aꞌ sayaꞌk vatz qꞌu qꞌatbꞌal tzii. Utz aatz qꞌuꞌl sisuy yol tiꞌ imol, aꞌ seꞌenku tu xamal, choobꞌal paav.
23 Echaꞌ tziꞌ untzꞌoj siiqꞌo ul aoya vatz u nachbꞌal Tioxh utz, tuul suꞌul sakꞌuꞌl aas atil axoꞌl tuchꞌ maꞌl amol, 24 aqꞌka vaoya vatz u nachbꞌal Tioxh. Utz kuxh bꞌan bꞌaꞌn tuchꞌ bꞌaxa. Ech nal luꞌlaaqꞌ vaoya. 25 Bꞌan bꞌaꞌn tuchꞌ vaꞌl nixochꞌaxh tuul koꞌxh yeꞌsaj oopon tuchꞌ tu qꞌatbꞌal tzii tan, noj toksaꞌaxh tiqꞌabꞌ u juees. Utz aatz u juees, satoksabꞌenaxh tiqꞌabꞌ polesiꞌy. Ech sataqꞌkuꞌaxh tu tzeꞌ. 26 Utz niꞌxhtekꞌval see aas taꞌn kuꞌchil saꞌaneꞌ. Saꞌtereꞌnkojeluꞌlaxh oj yeꞌsajen achoot kajay vatxꞌoj.
U majoibꞌ tu eesaibꞌ tu bꞌeytuchꞌ aanima yitꞌ ikꞌulel koj
27 Etootzaj nal majte aas nital u oꞌtla mantaar ech tzaꞌ: «Eteesach etibꞌ tu bꞌey tuchꞌ aanima yitꞌ ekꞌulel koj.» Chia. 28 Pek nival sete tan, abꞌil vaꞌl tuchꞌ koꞌxhtuꞌ sisaji ok maꞌl ixoj utz, satachva ok, vetteesal tibꞌ tu bꞌey tuchꞌ tu taanima atziꞌ tan, yitꞌ ikꞌulel koj. 29 Ech tokeꞌ oj nitaqꞌbꞌenaxh u sebꞌal bꞌaqꞌ aatz tu paav, yaaqꞌ tzii te. Maj iibꞌ. Aal tek bꞌaꞌn seesa. Ech yeꞌk labꞌenaxh tu choobꞌal paav, tu xamal. 30 Echat pajeꞌ oj nitaqꞌbꞌenaxh u sebꞌal aqꞌabꞌ tu paav, yaaqꞌ tzii te satxakun tiꞌ u paav. Maj iibꞌ. Aal tek bꞌaꞌn seesa. Ech yeꞌk labꞌenaxh tu xamal choobꞌal paav.
U jatxiꞌbꞌ
31 Ech paj nital u mantaar aqꞌelka tzaꞌ majte: «Abꞌil vaꞌl sataqꞌka tixoj, taqꞌ koꞌn bꞌen maꞌl tuꞌ tetz jatxbꞌalibꞌ.» Chia. 32 Pek nival sete, abꞌil qꞌuꞌl sakoꞌxhtaqꞌ tojchat tixoj yitꞌ tiꞌ koj niteesa tibꞌ tu bꞌey tuchꞌ vaꞌt vinaj, aal aꞌ nitaqꞌ tzii sateesa tibꞌ u ixoj tu bꞌey tuchꞌ vaꞌt vinaj tziꞌ aas yitꞌ ikꞌulel koj. Utz abꞌil u vinaj vaꞌl sikꞌul tibꞌ tuchꞌ u ixoj vaꞌl ojchamal tziꞌ, eesaibꞌ tu bꞌey niꞌan tuchꞌ tan, yitꞌ ikꞌulel koj.
Vitxakunsal vibꞌii u Tioxhtiꞌ qꞌu kam
33 Etootzaj majte aas ech alaxnaj tu qꞌu kꞌuy chaj kumam koꞌxtene tzaꞌ: «Oj kam maꞌj setalaꞌtziꞌi tu u Tioxh, aas setoksa ibꞌii kam tuul, tzojpixsataj. Yitꞌiꞌas sakoꞌnkoxhetxubꞌaꞌli Tioxh.» Chia. 34 Pek nival sete tan, yitꞌiꞌas sakoꞌnkoxhetoksa ibꞌii kam tuul aas kam maꞌj setalaꞌtziꞌi tu u Tioxh. Nikoꞌxh saꞌkojetoksa Amlika tuul. Tan tatibꞌal u Tioxh. 35 Utz nikoꞌxh u txꞌavaꞌ saꞌkojetoksa tuul. Tan itzeqꞌbꞌal u Tioxh. Utz nikoꞌxh u Jerusaleen tan, tetz atkoꞌxh u Tioxh. 36 Utz nikoꞌxh veviꞌ saꞌkojetoksa tuul. Tan saꞌkojveeti setaqꞌ bꞌen saj oj qꞌej maꞌl xiꞌl viꞌ. 37 Pek aatz veyol sebꞌaneꞌ tan, oj saꞌi utz, bꞌantaj. Pek oj yeꞌka utz, yeꞌ ebꞌana. Tan oj laꞌtereꞌnechup iviꞌ, tetz tek u maalo atziꞌ.
Viqꞌaavixsal ichꞌexbꞌal qꞌu kam
38 Etootzaj majte aas alaxnaj ech tzaꞌ: «Oj abꞌil sitzottixsa bꞌaqꞌ iatz imol, satzottixsal bꞌaqꞌ iatz majte. Utz oj abꞌil sateesa tee imol, saeesal tee majte.» Chia. 39 Pek nival sete, yeꞌk sekꞌulela ok vaꞌl yeꞌxtxoj niꞌan sete. Kꞌuxh sipaqꞌoꞌk sebꞌal txala etziꞌ, pilqꞌutaj koꞌn ok vaꞌt siatz. 40 Echaꞌ tziꞌ majte oj abꞌil sichok ixeꞌt sekꞌatza tiꞌ imaaleꞌl etoksaꞌm, aqꞌtaj te. Tiqꞌon vechakeꞌt majte. 41 Untzꞌoj sabꞌanax yaꞌlex tiꞌ tijal maꞌj ijatz aas maꞌl kiloometro, sexaa sataleꞌ, iqꞌotaj utz; aal tu kaꞌvaꞌl kiloometro seꞌnetaqꞌvuka. 42 Utz aqꞌtaj tetz abꞌil kam nijaj sete. Utz abꞌil sijaj ikꞌam sete, yeꞌk siꞌaneꞌ yeꞌk setaqꞌ te.
Vibꞌanax u bꞌaꞌnil tu qꞌu koontra
43 Etootzaj majte aas alaxnaj ech tzaꞌ: «Tiiojex tiꞌ qꞌul etamiigo sebꞌaneꞌ. Pek yeꞌk itxaꞌk qꞌul ekoontra sete sebꞌaneꞌ.» Chia. 44 Pek nival sete, tiiojex tiꞌ qꞌul ekoontra sebꞌaneꞌ. [Altaj bꞌaꞌnla chaj yol tiꞌ qꞌuꞌl nialon tzꞌejbꞌal yol setiꞌ. Bꞌantaj bꞌaꞌnil tu qꞌuꞌl niꞌixvanex.]+ 5:44 Aatz qꞌu yol qꞌuꞌl atoꞌk tu corchete [] tzaꞌ, aꞌ tokeꞌ atil bꞌiil kaꞌtziiunchil tiꞌ. Tan yeꞌxhkaꞌt tu unjolol qꞌu oꞌtla chaj manuscrito. Taꞌxh atik tu qꞌuꞌl cheenal icheeaꞌ. Jalel tibꞌ tu qꞌu coopia tetz qꞌu manuscrito niyolonka. Utz qꞌilataj sikꞌletaj Tioxh tiꞌ qꞌuꞌl niꞌojchanex. 45 Ech nojchit ex ikꞌaol imeꞌal u kuTat tu Amlika siꞌaneꞌ tziꞌ. Tan maꞌl koꞌn itxijtxun u qꞌii viꞌ kajay qꞌu aanima niꞌaneꞌ, kꞌuxh bꞌaꞌn, kꞌuxh yeꞌxtxoj. Utz maꞌl tul ijabꞌal qꞌu aanima niꞌaneꞌ kꞌuxh jikom, kꞌuxh yitꞌ jikom. 46 Tan oj taꞌxh sebꞌan bꞌaꞌn ex te qꞌuꞌl bꞌaꞌn sete, kam koj echoobꞌal sekꞌul tu Amlika. Tan ech ibꞌanon qꞌuꞌl yeꞌ tootzaj Tioxh atziꞌ. 47 Utz oj taꞌxh seqꞌila qꞌul etitzꞌin etatzik, ¿kam tek bꞌoj bꞌaꞌnla kam nebꞌaneꞌ? Tan echat koꞌxh ibꞌanon qꞌu aanima qꞌuꞌl yeꞌ tootzaj Tioxh atziꞌ. 48 Pek bꞌantajex echaꞌ u kuTat tu Amlika tziꞌ aas tzꞌajel iatz bꞌaꞌnil niꞌaneꞌ.
6Vilochax qꞌu meꞌbꞌaꞌ tinujul
1 Yeꞌ koꞌxh ebꞌana aas setoksa jeꞌ eqꞌii vatz qꞌu aanima tiꞌ ibꞌanax vijikomal. Tan oj ech sebꞌan tziꞌ, saꞌkojekꞌul echoobꞌal xeꞌ u kuTat tu Amlika. 2 Pek oj seloch meꞌbꞌaꞌ, yeꞌ koꞌxh eyoleꞌl, echaꞌ niꞌan qꞌu kaꞌvatzla chaj qꞌesala aas nitopon tu qꞌu atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar. Utz ech niꞌan tu bꞌey majte. Aꞌ isaꞌ toksal iqꞌii. Ech niꞌxhtekꞌval sete aas tu koꞌxh u toksal iqꞌii tu qꞌu aanima, eesanyu texh qꞌul ichoobꞌal tiꞌ. 3 Pek aatz seloch qꞌu meꞌbꞌaꞌ, nikoꞌxh u aanima saootzajin vaꞌl tiira bꞌaꞌn ex tuchꞌ. 4 Ech aatz velochoneꞌ tziꞌ, yeꞌxhabꞌil koꞌxh saootzajin. Tan aatz u kuTat vaꞌl nitil qꞌu kam yeꞌ naꞌl, aꞌ tek saoksan eqꞌii vatz tenam.
Viqꞌilal sikꞌlel u Tioxh
5 Utz aatz seqꞌila sikꞌle Tioxh, yeꞌ koꞌxh ebꞌan ex echaꞌ qꞌu kaꞌvatz qꞌuꞌl vatz chit ikꞌuꞌl txaklele niqꞌila sikꞌle Tioxh tu qꞌu atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar tuchꞌ tu qꞌu qꞌeꞌtx chaj bꞌey majte. Tan aꞌ isaꞌ tilax tu aanima. Utz niꞌxhtekꞌval sete aas tu koꞌxh u toksal iqꞌii tu qꞌu aanima tziꞌ, eesanyu texh qꞌul ichoobꞌal tiꞌ. 6 Pek aatz seqꞌila esikꞌle Tioxh, juptaj etibꞌ toꞌotzotz. Utz qꞌilataj sikꞌletaj u kuTat vaꞌl yeꞌ naꞌl tatineꞌ. Loqꞌ kajay nitileꞌ utz, aꞌ soꞌoksan eqꞌii vatz tenam.
7 Utz aatz seqꞌila esikꞌle Tioxh, yeꞌ koꞌxh ekaꞌpaju etoxpaju qꞌu yol qꞌuꞌl yeꞌk texh tokebꞌal. Tan ech niꞌan qꞌu aanima qꞌuꞌl yeꞌ tootzaj Tioxh. Aꞌ nimotxtaleꞌ aas saꞌxhnimal tu u Tioxh tu vikaꞌpajut itoxpajut qꞌul iyol. 8 Pek aatz ex, yeꞌ koꞌxh ebꞌan ex echi. Tan tootzajle u kuTat, kam nesavsa kꞌuxh yeꞌsajen ejajtu te.
9 Uncheeꞌ ech eqꞌilat esikꞌlet Tioxh sebꞌan tzaꞌ:
«KuBꞌaals Amlika, tioxhla bꞌii tatin vabꞌii.
10 Uloj abꞌan vaQꞌesalail.
Utz bꞌan vatxumbꞌal tu u vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ,
echaꞌ vaꞌl naꞌan tu Amlika.
11 Aqꞌ u qechbꞌubꞌal tetz jun qꞌii.
12 Utz kuy qꞌu kupaav, echaꞌ oꞌ nikukuy qꞌu aanima qꞌuꞌl kam niꞌan qe.
13 Yaaqꞌ tzii sakuꞌoꞌ tu qꞌu paav qꞌuꞌl nitok sukuvatz.
Eesaꞌoꞌ vatz u txꞌiꞌliꞌinaj.
Tan eetz u Qꞌesalail,
eetz u ijleꞌm utz,
eetz u techalil bꞌenamen yeꞌk iyaꞌeꞌ. Aꞌi.» Chajex.
14 Tan oj sekuy qꞌu aanima qꞌuꞌl kam niꞌan sete, echat koꞌxh u kuTat tu Amlika majte, sikuyex. 15 Pek oj yeꞌk sekuy qꞌu aanima tiꞌ vaꞌl niꞌan sete, echat koꞌxh u kuTat majte, saꞌkojikuyex tiꞌ qꞌu yeꞌxtxojla kam nebꞌaneꞌ.
U nojla txꞌiibꞌal qꞌii tu Amlika
16 Aatz sakuꞌex tiꞌ ikuyl evaꞌy tiꞌ iqꞌilal sikꞌlel Tioxh, yeꞌ koꞌxh ebꞌana aas vaꞌl txumuꞌm tevatz sebꞌaneꞌ, echaꞌ niꞌan qꞌu kaꞌvatzla chaj aanima. Tan nimotxitxumunsa tibꞌ. Nimnaꞌl aas nikuy ivaꞌy. Aꞌ isaꞌ sailax tu qꞌu aanima. Ech niꞌxhtekꞌval sete aas tu koꞌxh u tilax tu qꞌu aanima tziꞌ, eesanyu texh qꞌul ichoobꞌal tiꞌ. 17 Pek aatz sakuꞌex tiꞌ ikuyl evaꞌy tiꞌ iqꞌilal sikꞌlel Tioxh, josqꞌitaj eviꞌ. Utz txꞌaataj evatz. 18 Ech yeꞌk sekꞌuch tu qꞌu aanima aas atilkuꞌex tiꞌ ikuyax evaꞌy. Pek aꞌ sekꞌuchvu tu u kuTat vaꞌl yeꞌ naꞌl tatineꞌ. Tan kajay nitileꞌ. Utz aꞌ tek soꞌoksan eqꞌii vatz tenam.
19 Yeꞌ koꞌxh emol txꞌiibꞌal eqꞌii tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ. Tan nikoꞌnipokꞌteꞌ. Utz nixajteꞌ. Ech niyaneꞌ. Utz nitok elqꞌom tuul majte utz, nitelqꞌaleꞌ. 20 Pek aꞌ sebꞌanvu bꞌen txꞌiibꞌal eqꞌii tu Amlika tu vaꞌl yeꞌ nipokꞌtik qꞌu kam. Utz nikojixajteꞌ. Nikojiyaneꞌ. Utz saꞌkojoleꞌ elqꞌom tiꞌ telqꞌaleꞌ. 21 Tan til vaꞌl atilku u txꞌiibꞌal eqꞌii, ayeꞌn vetaanima tziꞌ.
U txumbꞌal tiꞌ isajil qꞌu kam
22 Bꞌaꞌn etatin vatz Tioxh untzꞌoj jikom isajil qꞌu kam nebꞌaneꞌ utz, yeꞌxhkam netitzꞌa onkonil tiꞌ. Tan aatz u bꞌaqꞌ evatz, aꞌ u txijtxubꞌ tetz vechiꞌl. 23 Pek oj yitꞌ jik koj isajil qꞌu kam nebꞌan tuchꞌ qꞌu bꞌaqꞌ evatz, aꞌ chit netitzꞌa u onkonil tiꞌ. Tiira atil bꞌenex tu u paav atziꞌ. Bꞌaꞌn koj etatin vatz Tioxh; tu uken atilkꞌex.
U Tioxh bꞌaxalvatz qꞌu txꞌiibꞌal qꞌii
24 Saꞌkojiꞌaneꞌ aas kaꞌvaꞌl tioxh sinima u aanima. Tan sinima maꞌl atziꞌ utz, siqel vaꞌte. Tii tiꞌ maꞌl atziꞌ utz, yeꞌk itxaꞌk vaꞌt te atziꞌ. Echtzixeꞌt yeꞌk saveeti aas kaꞌvaꞌl tiqꞌol sebꞌaneꞌ, u Tioxh tuchꞌ qꞌu txꞌiibꞌal qꞌii.
25 Ech tokeꞌ yeꞌ koꞌxh elaꞌokꞌex tiꞌ u vatz eqꞌii esaj. Echaꞌ tziꞌ kam setechbꞌu utz, kam setukꞌa. Utz yitꞌ sakoꞌnkoxhelaꞌokꞌex tiꞌ ivijax vechiꞌl majte, tiꞌ aas kam setoksaꞌmi. Tan paalchu tekoj u echbꞌubꞌal tuchꞌ u oksaꞌm viꞌ u atinchil tu bꞌenqꞌii bꞌensaj. 26 Sajitaj qꞌu tzꞌichin nipaal tu amlika etileꞌ. Yeꞌkax chikoni. Yeꞌkax imol vatz ichikobꞌeꞌm. Utz yeꞌk molbꞌal titzꞌlebꞌal. Tan u kuTat tu Amlika nitzujbꞌen tziꞌ. Ech ¿yitꞌ tzik paalchꞌex vatz qꞌu tzꞌichin tziꞌ tzik? 27 Tan kꞌuxh saꞌxhelaꞌok maꞌj aanima, saꞌkojoleꞌi sataqꞌ jeꞌop bꞌitoj tatin tu u vatz iqꞌii saj. 28 Utz echat koꞌxh tiꞌ u oksaꞌm. ¿Kantuꞌ aas niꞌxhetelaꞌ etokeꞌ? Sajitaj qꞌu xuꞌm jaꞌjchajtzeꞌ etileꞌ kaniꞌch ichꞌiieꞌ. Tan yeꞌkax aqꞌonini. Utz yeꞌkax chemoni. Utz txꞌanel isajineꞌ. 29 Ech tokeꞌ nival sete aas aal nikoꞌxh u ijlenal Salomoon ech koj ivijtu tibꞌ iꞌana u tilon qꞌu xuꞌm tziꞌ kꞌuxh mamala txꞌiiol iqꞌiich. 30 Echat koꞌxh pajeꞌ qꞌu xajtzeꞌ qꞌuꞌl jaꞌjtzeꞌ. U Tioxh chit nibꞌanon aas txꞌanel tilon qꞌul ixuꞌm. Vaꞌl ichaꞌxabꞌeꞌ kꞌuxh ech qꞌejal nikꞌachlu tu xamal. Utz ¿yitꞌ tzik ech taqꞌax etoksaꞌm siꞌan u Tioxh nenacheꞌ kꞌuxh yeꞌ maas kꞌujlel ekꞌuꞌl tiꞌ? 31 Echtzixeꞌt yeꞌ koꞌxh etal tu elaꞌokchil ech tzaꞌ: «¿Kam saqechbꞌu? ¿Kam saqukꞌa? Utz ¿kam saqoksaꞌmi?» Chajkojex. 32 Tan qꞌu puera aanima qꞌuꞌl yeꞌ tootzaj Tioxh koꞌn nitelaꞌ tok tiꞌ qꞌu kam tziꞌ. Pek ech koj ex tan, tootzajle u kuTat tu Amlika aas nesavsa kajay qꞌu kam tziꞌ. 33 Pek aꞌ chit saelaꞌokkꞌex tiꞌ viQꞌesalail u Tioxh, tuchꞌ tiꞌ vijikomil. Ech toj texh tal tul kajay qꞌu kam atziꞌ.
34 Ech yeꞌ koꞌxh elaꞌokꞌex tiꞌ u qꞌii vaꞌl qꞌejal. Tan aatz u qꞌii qꞌejal, kam koꞌn elaꞌokchil suꞌul tuul. Pek chuspi koꞌxhtuꞌ seqꞌiꞌ qꞌu tzaꞌl tetz junun qꞌii.
7U kunachtu jeꞌ qibꞌ bꞌaxa
1 Yeꞌ koꞌxh eyol paal u aanima oj niyolpu sevatz. Ech yeꞌk sakuꞌ vikꞌaꞌnal u Tioxh setiꞌ, tiꞌ veyolpu majte. 2 Tan kaniꞌch itxꞌolax inujul qꞌu aanima sebꞌaneꞌ, echat chit itxꞌolax enujul siꞌan u Tioxh majte. Utz kam chit vaꞌl sebꞌan tu qꞌu aanima, echat chit sabꞌanax sete majte. 3 Pek ¿kam tokeꞌ aas taꞌxh tii nesaji u tal yeꞌxtxojla kam niꞌan emol sevatz utz, yeꞌxhat niꞌenku sete aas paalchu vebꞌanon siiꞌ? Ela koꞌxh tuchꞌ siil maꞌl tal juy chꞌis tu bꞌaqꞌ iatz amol; loqꞌ aꞌ yeꞌ niileꞌ aas mam tzeꞌ vaꞌl atil tu bꞌaqꞌ aatz. 4 Ela koꞌxh tuchꞌ siil maꞌl tal juy chꞌis tu bꞌaqꞌ iatz amol; loqꞌ aꞌ yeꞌ niileꞌ aas mam tzeꞌ vaꞌl atil tu bꞌaqꞌ aatz. Yeꞌk saveeti aas setoksa maꞌl aanima tu jik tiꞌ koꞌxh maꞌl u tal yeꞌxtxoj niꞌaneꞌ oj, tuul aatz ex, paalchu vepaav siatz. Tan ela koꞌxh tuchꞌ setal te ech tzaꞌ atziꞌ: «Aqꞌ tzii saveesa eluꞌl maꞌl u juy chꞌis taatz tziꞌ.» Chajex te. Tuul aatz ex, aal maꞌl mam tzeꞌ at okoꞌp tevatz utz, yeꞌ veet esajin taqꞌo. 5 ¡Kaꞌvatz, yaꞌsataj qꞌu mamaj paav bꞌaxa! Ech nal saꞌtekveeti setal tu vemol aas siyaꞌsa qꞌu talaj kam niꞌaneꞌ. Eesataj eluꞌl u mam tzeꞌ xeꞌ bꞌaqꞌ evatz bꞌaxa tziꞌ. Utz aatz bꞌaꞌn tek etiloneꞌ, ech nal seꞌneteesa eluꞌl u juy chꞌis xeꞌ bꞌaqꞌ iatz vemol. 6 Yeꞌ koꞌxh etal veꞌt u yolbꞌal Tioxh tu qꞌuꞌl echaꞌ txꞌiꞌ tiꞌ paav. Utz yeꞌ etal tu qꞌu bꞌoch xichin majte qꞌuꞌl tiira yeꞌ nitabꞌi yol tan, kam koj itxaꞌk te. Nikoꞌntaqꞌka eloꞌp echil tziꞌ utz; noj koꞌn iꞌan sete.
U Tioxh niaqꞌon qꞌu kam kajayil
7 Uncheeꞌ jajtaj tu u Tioxh kam nesavsa utz, saꞌaqꞌax sete. Choktaj utz, sechabꞌa. Sichꞌinojex vatz jubꞌal utz, sajajaxex. 8 Tan abꞌil qꞌuꞌl kam nijaj tu u Tioxh, nikꞌuleꞌ. Abꞌil qꞌuꞌl nichokoneꞌ, nichabꞌa. Utz abꞌil qꞌuꞌl nisichꞌin vatz jubꞌal, nijajaxeꞌ. 9 Echaꞌ ex, ¿oj tzik sivan koꞌn setaqꞌ tekꞌaol emeꞌal oj sijaj ikaxhlaan txꞌix sete? 10 Utz echat koꞌxhtuꞌ oj sijaj maꞌj ichiꞌo txay sete. ¿Tzꞌoj tzik txꞌiꞌla txokop setaqꞌ te? 11 Tan kꞌuxh yeꞌxtxoj chit etxumbꞌal, etootzajle kam bꞌaꞌnla chaj kam netaqꞌ tu qꞌul enitxaꞌa utz, aꞌ chixh u kuTat tu Amlika nenacheꞌ tziꞌ, yeꞌ koꞌxh sataqꞌ bꞌaꞌnla chaj kam tu qꞌuꞌl kam nijaj te. 12 Ech tokeꞌ kajay qꞌu bꞌaꞌnil esaꞌ siꞌan qꞌu aanima sete, echat sebꞌan te majte. Tan ech nital u oꞌtla mantaar. Utz ech alelka tu qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh majte.
Kaꞌvaꞌl qꞌu bꞌey atile
13 Aꞌ soꞌokkꞌex tu u okebꞌal vaꞌl chꞌoo ivatz; u tal bꞌey vaꞌl siꞌiqꞌon opon uchchil tu bꞌenqꞌii bꞌensaj utz, vaꞌl kaꞌxvaꞌl koꞌn aanima nichabꞌan. Okiꞌchꞌex tu u mam jankin okebꞌal, vaꞌl yak tu u choobꞌal paav. Tan nim ivatz u bꞌey yak tuul. Utz mamala tenam atoꞌk tiꞌ.
U tootzajil qꞌu aanimatu qꞌul ibꞌanoneꞌ
15 Kuentaꞌex tiꞌ qꞌu chulin alol tetz u yolbꞌal Tioxh qꞌuꞌl tul texoꞌl. Suula niman Tioxh tiloneꞌ, pek jolol eesanal tu bꞌey. Ech tuleꞌ maanxhola karneꞌl. Loqꞌ aatz tu taanima tan, echaꞌ vaꞌynajla lobo. 16 Pek loqꞌ nimnaꞌl tan, tu koꞌxh qꞌul ibꞌanoneꞌ toj etilva. Echaꞌ qꞌu bꞌaꞌnla chaj vatzomla tzeꞌ, bꞌaꞌn ivatz nitaqꞌeꞌ. Pek aatz qꞌu yeꞌxtxojla chaj vatzomla tzeꞌ, yeꞌxtxoj ivatz nitaqꞌeꞌ. Tan saꞌkojiꞌaneꞌ aas sachee uuva tiꞌ qꞌu chꞌiꞌx. Utz saꞌkojiꞌan majte sachee viikuxh tiꞌ u paal chꞌiꞌx. 18 Yeꞌxh bꞌoj siꞌaneꞌ aas yeꞌxtxoj ivatz u bꞌaꞌnla vatzomla tzeꞌ sataqꞌeꞌ. Utz yeꞌxh bꞌoj siꞌan majte aas bꞌaꞌn ivatz u yeꞌxtxojla vatzomla tzeꞌ sataqꞌeꞌ. 19 Tan aatz qꞌu vatzomla tzeꞌ qꞌuꞌl yitꞌ bꞌaꞌn koj ivatz nitaqꞌeꞌ, nitzokꞌax el. Utz nikꞌachax ok tu xamal. 20 Ech tokeꞌ tu koꞌxh qꞌul ibꞌanoneꞌ setilva oj chulin alol tetz u yolbꞌal Tioxh. Echaꞌ u tzeꞌ, nimnaꞌl tu vivatz bꞌaꞌn tzik oj yitꞌ bꞌaꞌn koj.
Kajay koj soꞌokoꞌp tu Amlika
21 Tan yitꞌ kajay koj qꞌuꞌl: «unBꞌaal, unBꞌaal,» chu ve, soꞌokoꞌp tu viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika. Pek taꞌxh soꞌokoꞌp qꞌuꞌl nibꞌanon vitxumbꞌal vunTat tu Amlika. 22 Utz sibꞌal koꞌxh toj alon ve tu maꞌl u qꞌii siꞌaneꞌ, ech tzaꞌ: «unBꞌaal, vetqal paal u yolbꞌal Tioxh tabꞌii. Vetqojcheꞌl qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj tabꞌii. Utz sibꞌ koꞌxh txaichil vetkubꞌan tu vabꞌii majte.» Chaj.
23 Pek aatz in tan, sakoꞌnuntzaqꞌbꞌe ech tzaꞌ: «Tiira yeꞌ ootzajimalex vaqꞌo. Elojbꞌenex sunvatz aa paavla chaj aanima.» Chajin te.
Viyaꞌebꞌal qꞌuꞌl niniman u Jesuus utz, qꞌuꞌl yeꞌ niniman
24 Uncheeꞌ abꞌil niabꞌin qꞌu yol nivaleꞌ tzaꞌ utz, niꞌaneꞌ kam nitaleꞌ, ela tuchꞌ u tzakꞌkin vinaj atziꞌ aas aꞌ taqꞌvu jeꞌ totzotz viꞌ sivan. 25 Ech kꞌuxh kuꞌ mam jabꞌal, yeꞌt kuꞌ taqꞌo. Utz kꞌuxh el nimaꞌ utz, ipaqꞌoꞌk tibꞌ mam kajiqꞌ tiꞌ, yeꞌt kuꞌi. Tan viꞌ sivan taqꞌvu jeꞌ. 26 Pek abꞌil paj vaꞌl niabꞌin qꞌul unyol tzaꞌ utz, yeꞌ niꞌaneꞌ kam nitaleꞌ, ela tuchꞌ u txoxkin vinaj atziꞌ vaꞌl vatz txꞌavaꞌ koꞌn iꞌanvu jeꞌ totzotz. 27 Ech aatz kuꞌ mam jabꞌal, el nimaꞌ utz, paal mam kajiqꞌ. Ipaqꞌoꞌk tibꞌ tiꞌ, yakich kuꞌoj taqꞌo. Ech bꞌoono isotz sotzi.— Texh u Jesuus.
28 Uncheeꞌ aatz tek tzojpu u Jesuus tiꞌ talax kajay qꞌu yol tziꞌ, tiira vaꞌlich motx itzꞌejx ikꞌuꞌl qꞌu aanima tu vichusuneꞌ. 29 Tan, atil tijleꞌm tu vichusuneꞌ. Txayoꞌm niꞌan tu qꞌul iyol. Yitꞌeꞌch koj aꞌ qꞌu aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar.
8Vibꞌanax bꞌaꞌn tu maꞌl u chꞌaꞌkꞌiꞌ
1 Uncheeꞌ kuꞌl u Jesuus viꞌ u muunte vaꞌl chusunka. Mam tenam xamich tiꞌ. 2 Ech xaan opon maꞌl u chꞌaꞌkꞌiꞌ vinaj kꞌatza. Pecheꞌ kuꞌ siatz utz, tal te ech tzaꞌ: —UnBꞌaal, ¿yetz asaꞌ saꞌan bꞌaꞌn ve?— Texh te.
3 Aatz u Jesuus tan, iyuj bꞌen viqꞌabꞌ. Ikan u vinaj utz, tal te ech tzaꞌ: —Eeꞌ, sunsaꞌ. Bꞌan bꞌaꞌn.— Texh te. Ech tu koꞌxh unmuꞌkꞌul iꞌan bꞌaꞌn u vinaj tu u chꞌaꞌk tziꞌ. 4 Utz tal paj u Jesuus te ech tzaꞌ: —Abꞌi iileꞌ. Abꞌilich koꞌxh e aalvu u kam tziꞌ. Pek kuxh utz, kꞌuch tu u oksan yol vatz Tioxh aas bꞌaꞌntꞌaxh. Iqꞌo bꞌen u txakunsaꞌm tetz vatxꞌoloꞌm siatz. Ayaꞌ vaꞌl alelka tu u oꞌtla mantaar tu u Moisees. Ech satileꞌ aas bꞌaꞌntꞌaxh.— Texh te.+ 8:4 Choktaj u Leviitico 14.1-32.
Vibꞌanax bꞌaꞌn tu u taqꞌonommaꞌl u qꞌesal sol
5 Uncheeꞌ aatz opon u Jesuus tu vitenam Capernauum, ul maꞌl u capitaan siatz, qꞌesal sol tu Roma. Utz ijaj chit bꞌaꞌnil te. 6 Tal te ech tzaꞌ: —UnBꞌaal, tiira yaꞌv maꞌl vatz vaqꞌonom. Atilka tu atibꞌal cheel. Numtzꞌinaj ichiꞌl utz, tiira tajinnaj tu u chiꞌom.— Texh te.
7 Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Sabꞌenin. Seꞌnunbꞌan bꞌaꞌn te.— Texh te.
8 Tzaqꞌbꞌu u capitaan utz, tala: —UnBꞌaal, yeꞌ nikꞌuloꞌk viꞌ aas soꞌokoꞌpꞌaxh tu votzotz. Pek al koꞌn bꞌen aas siꞌan bꞌaꞌn utz, siꞌan bꞌaꞌn u vaqꞌonom. 9 Tan echaꞌ in. Atilkoꞌnokꞌin jaqꞌ imantaar unqꞌesal. Utz atoꞌk sol jaqꞌ unmantaar majte. Utz nival tu maꞌj: «Kuxh tzaꞌ.» Chiꞌin te utz, nibꞌenaꞌ. «Niꞌaxh tzaꞌ.» Chiꞌin tu vaꞌtioj utz, nituleꞌ. Utz nival tu vaꞌt vaqꞌonom: «Bꞌan vaꞌl tzaꞌ.» Chiꞌin te utz, niꞌaneꞌ.— Texh te.
10 Ech taꞌxh tabꞌi u yol u Jesuus tziꞌ, techal chit tabꞌi utz, yakich tzꞌejxoj ikꞌuꞌl taqꞌo. Tal tek tu qꞌu aanima qꞌuꞌl xamich tiꞌ ech tzaꞌ: —¡Niꞌxhtekꞌval sete, yeꞌsaj viltu maꞌj aanima Israeel, aas tiira kꞌujlel ikꞌuꞌl viꞌ echaꞌ u puera vinaj tziꞌ! 11 Utz nival sete aas til koꞌxh sakꞌaskuꞌl puera aanima tikuenta aal telaꞌ utz, tikuenta aal tokeꞌ utz, samotxchꞌuxheꞌ kꞌatz u Abrahaam, kꞌatz u Isaac, tuchꞌ kꞌatz u Jacoob tu viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika. 12 Pek aatz qꞌu Israeel qꞌuꞌl soꞌokoꞌp tu viQꞌesalail u Tioxh bꞌanel, sakoꞌnaqꞌaxka eloꞌp tu elqꞌej ech tziꞌ. Ech aꞌ soꞌoqꞌku tziꞌ. Utz aꞌ sajarachꞌunku tee tziꞌ.— Texhtuꞌ.
13 Ech aatz u Jesuus tan, tal tu u capitaan ech tzaꞌ: —Kuxh taatibꞌal. Tan kam chit echaꞌ vanimataꞌ tziꞌ, ech siꞌaneꞌ.— Texh te. Ech aatz u aqꞌonom, yakich koꞌxh iꞌan bꞌaꞌn aas iyolon u Jesuus.
Vibꞌanax bꞌaꞌn tu vijiꞌ u Luꞌ
14 Uncheeꞌ opon u Jesuus tu tatibꞌal u Luꞌ. Utz tila tzanlich vi-ixoj jiꞌ u Luꞌ vatz txꞌach. Tajinnajich tu xamal. 15 Ech kanax iqꞌabꞌ tu u Jesuus utz, yakich tzaaoj u xamal tiꞌ. Ech tek ilakpeꞌ utz, xeꞌt iꞌan techbꞌubꞌal u Jesuus.
Vibꞌantu bꞌaꞌn u Jesuustu sibꞌal yaꞌv
16 Uncheeꞌ aatz tek sotzsaj, sibꞌal aanima iqꞌol ul vatz u Jesuus aas atich ok tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatza. Utz tu koꞌn qꞌul iyol nichtojcheꞌl qꞌu txꞌiꞌliꞌinaj. Utz iꞌan bꞌaꞌn tu kajay qꞌu yaꞌv majte. 17 Loqꞌ itzojpu chit u yol alichka tu u Isaias, u alol tetz u yolbꞌal Tioxh, aas tal ech tzaꞌ:
—Aꞌ iqꞌon bꞌen kajay qꞌu kuyaabꞌil.
Utz aꞌ u eesan tetz kajay qꞌu kuchiꞌom.— Chia.+ 8:17 Choktaj u Isaias 53.4.
Vitzaqꞌbꞌu u Jesuus tu qꞌuꞌlnichtachva xambꞌichil tiꞌ
18 Uncheeꞌ aatz til u Jesuus aas mam tenam mulchich ok tiꞌ, tal tek ipaal bꞌen sala bꞌen u choo tu qꞌu chusulibꞌ. 19 Pek tuul opon maꞌl u aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar utz, tal te ech tzaꞌ: —Chusul saxambꞌin saiꞌ kꞌuxh til chit ech abꞌenaꞌ.— Texh te.
20 Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Aal atil ijul qꞌu yak, kolbꞌal tibꞌ sunvatz. Utz atil isok qꞌu tzꞌichin. Pek aatz u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima, yeꞌk tatibꞌal tinujul.— Texh te.+ 8:20 Aatz u Jesuus, yeꞌxhkam nitaleꞌ aas: —In viKꞌaol u Tioxh.— Chi koj. Pek chaj paj nitaleꞌ aas “u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima” aꞌ nital jeꞌ tibꞌ. Ayaꞌ vaꞌl “Hijo del hombre”, chu tu kastiya.
21 Tal paj chit vaꞌt qꞌu niman tetz te ech tzaꞌ: —UnBꞌaal, saxambꞌin saiꞌ, pek analen lakam vuntat. Laꞌnalunmuj bꞌaxa.— Texh te.
22 Tal tek u Jesuus te ech tzaꞌ: —Niꞌaxh viꞌ cheel. Tan aꞌ samujun qꞌu kamchil qꞌu aanima qꞌuꞌl kamnaj tatin vatz Tioxh.— Texh te.
Viyaꞌsal u mam kajiqꞌiꞌan u Jesuus viꞌ u choo
23 Ech tokbꞌen u Jesuus tu u jukubꞌ, antu qꞌul ichusulibꞌ bꞌen tiꞌ. 24 Utz yeꞌk talcheꞌ, xeꞌt maꞌl u mam kajiqꞌ jabꞌal viꞌ u choo. Utz nichtekisotzka u jukubꞌ tu vipilqꞌaꞌtxan u choo tziꞌ. Loqꞌ vatchich koꞌn u Jesuus. 25 Ech ex tek kꞌasaloj tu qꞌul ichusulibꞌ utz, tal te ech tzaꞌ: —¡KuBꞌaal, eesaꞌoꞌ vatz u tzaꞌl tzaꞌ tan, toj bꞌenojoꞌ tu aꞌ!— Texh te.
26 Alax tek te tu u Jesuus ech tzaꞌ: —¿Kantuꞌ nexoꞌveꞌ? Tiira yeꞌ kꞌujlel ekꞌuꞌl viꞌ.— Texhtuꞌ. Ech lakpu u Jesuus; iyaa u mam kajiqꞌ tuchꞌ u choo. Utz yaꞌi. Vaꞌlich texh tachavan ikalkoch u aꞌ. 27 Ech motx chit tzꞌejx ikꞌuꞌl qꞌu vinaj taqꞌo. Utz motx tal ech tzaꞌ: —¡Abꞌil tek u vinaj tziꞌ tan, aal nimali tu u kajiqꞌ jabꞌal tuchꞌ u choo tziꞌ!— Texhtuꞌ.
U teesal u tioxhil txꞌiꞌliꞌinajkꞌatz kaꞌvaꞌl qꞌu aa Gaadara
28 Uncheeꞌ motx tek opon tunpaqꞌit itziꞌaj u choo, tikuenta u txꞌavaꞌ Gaadara. Utz ul kꞌulaxoj tu kaꞌvaꞌl qꞌu vinaj. Atoꞌk tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatza. Aꞌ motx kꞌaskuꞌl xoꞌl mujbꞌal kamnaj. Utz nojchit toxhqꞌebꞌal qꞌu vinaj tziꞌ. Abꞌil koj nichiqꞌiꞌ paalchil tu u bꞌey najaꞌch vaꞌl atichka. 29 Ech motx qꞌeqꞌuni. Utz motx tala: —¿Kam asaꞌ qe, Jesuus iKꞌaol Tioxh? ¡Kꞌuxh ulyaxh tan, oꞌ ul uulebꞌeꞌoꞌ utz, yeꞌsaj topon kutiempo!— Texhtuꞌ.
30 Uncheeꞌ tuul nichtechbꞌun unjolol qꞌu bꞌoch sinajaꞌch. Tiira sibꞌal ixaaneꞌ. 31 Utz aatz qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj tan, ijajabꞌe u Jesuus ech tzaꞌ: —Oj soojcheꞌloꞌ, aqꞌ tzii qe soꞌokꞌoꞌ kꞌatz kajay qꞌu bꞌoch tziꞌ.— Texh te.
32 Alax te tu u Jesuus ech tzaꞌ: —¡Bꞌenojex!— Texh te. Ech motx telaꞌ utz, ok kꞌatz kajay qꞌu bꞌoch. Ech yeꞌk chit talcheꞌ, motx ex ikꞌon bꞌen tibꞌ qꞌu bꞌoch tziꞌ peepu, yakich tu u choo. Utz ech motx jiqꞌmu tu aꞌ.
33 Ech aatz tek qꞌuꞌl nichmotxxeen qꞌu bꞌoch tziꞌ, motx tꞌaspi kꞌasuꞌl utz, ul tu tenam. Ech motx chit ul tal kajay qꞌu kam uchi tziꞌ. Utz tala kam vaꞌl iꞌan qꞌu vinaj qꞌuꞌl atich ok tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatza. 34 Ech kajay qꞌu aanima tu tenam motx ul kꞌulun u Jesuus. Utz taꞌxh til u Jesuus, motx tal te aas saelbꞌen tikuenta qꞌul itxꞌavaꞌ tziꞌ.
9Vibꞌantu bꞌaꞌnmaꞌl u vinaj numtzꞌinaj
1 Uncheeꞌ ech okbꞌen u Jesuus tu u jukubꞌ, iqꞌexpuka u choo. Opon tu vitenam Capernauum. 2 Pek aatz iꞌana, iqꞌol ul maꞌl u vinaj siatz numtzꞌinaj ichiꞌl. Chelemich topon tu chelebꞌ tetz. Ech til u Jesuus aas kꞌujlel ikꞌuꞌl qꞌu iqꞌon tetz tiꞌ ibꞌantu bꞌaꞌn u yaꞌv. Tal tek tu u numtzꞌinaj ech tzaꞌ: —Atoj nimal akꞌuꞌl bꞌaal. Tan kuyel qꞌul apaav kajayil.— Texh te.
3 Ech aatz unjolol qꞌu aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar qꞌuꞌl atich opon, taꞌxh tabꞌi vaꞌl tal u Jesuus tzaꞌ, nichtal tu taanima ech tzaꞌ: —Eesan iqꞌii Tioxh vaꞌl tziꞌ tan, nital ikuyax paav.— Texhtuꞌ.
4 Pek aatz u Jesuus tan, paal itxumbꞌal tuul kam vaꞌl nichmotxtitzꞌa qꞌu vinaj tziꞌ. Tal tek te ech tzaꞌ: —¿Kantuꞌ netitzꞌa onkonil viꞌ te etaanima? 5 ¿Abꞌiste tek u yol vaꞌl yitꞌ tzaꞌl koj alaxi uncheeꞌ; aꞌ tzik aꞌ vaꞌl: «Kuyel tek qꞌul apaav;» oj ayaꞌ vaꞌl: «Lakpen utz, xaan.» Chajin te? 6 Pek nojchit sunkꞌuch sevatz aas atil tijleꞌm u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima tiꞌ ikuyax paav tu vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ.— Texh te.
Ech tal tu u numtzꞌinaj ech tzaꞌ: —Lakpen. Iqꞌo bꞌen u chelebꞌ eetz utz, kuxh taatibꞌal.— Texh te. 7 Ech ilakpu u numtzꞌinaj utz, bꞌen tu tatibꞌal. 8 Utz motx tzꞌejx ikꞌuꞌl qꞌu aanima aas til u kam tziꞌ. Utz nichtekmotxtoksa iqꞌii Tioxh tiꞌ. Tan atich tijleꞌm u Jesuus tiꞌ ibꞌanax bꞌaꞌn tu yaꞌv, kꞌuxh aanima koꞌn siatz.
Vixeꞌt ixambꞌu u Tio tiꞌ u Jesuus
9 Uncheeꞌ kꞌastekꞌul u Jesuus tziꞌ. Utz til maꞌl u vinaj, Tio ibꞌii. Kꞌujlich tu vaꞌl nijajlik jaꞌmel alkavaar. Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Xambꞌen viꞌ.— Texh te. Ech lakpu u Tio utz, xambꞌu tiꞌ.
10 Pek xamtel tekuꞌen aatz iꞌan u Jesuus tan, ex txꞌaꞌn tu atibꞌal xeꞌ u Tio. Utz motx opon sibꞌal qꞌu subꞌulla chaj jajol jaꞌmel alkavaar. Ant imol unjot qꞌu aa paavla chaj aanima. Utz motx kꞌujeꞌ vatz meexha kꞌatz u Jesuus utz, kꞌatz qꞌul ichusulibꞌ. 11 Ech taꞌxh til u kam qꞌu fariseo tziꞌ, motx tal tu qꞌu chusulibꞌ ech tzaꞌ: —¿Kam tokeꞌ bꞌatzꞌi aas ela nitxꞌaꞌn u chusul etetz tuchꞌ qꞌu subꞌulla chaj jajol jaꞌmel alkavaar utz, tuchꞌ qꞌu aa paavla chaj aanima tziꞌ?— Texh te.
12 Ech taꞌxh tabꞌi u yol u Jesuus tziꞌ, tal ech tzaꞌ: —Aatz qꞌu tiichajla aanima, yeꞌxhkam nisavsa aa tzꞌak. Pek ech koj qꞌu yaꞌv tan, nisavsa aa tzꞌak. 13 Tan aꞌ koj ul unchok jikomla aanima. Pek aꞌ ul unchok aa paav sikꞌaxa ipaav. Echtzixeꞌt nival sete, aas bꞌenoj echꞌoti kam tokebꞌal u Yolbꞌal Tioxh vaꞌl nital ech tzaꞌ:
«Aꞌ unsaꞌ setxum iatz emol utz, yitꞌ taꞌn koꞌnkoxh setitzꞌa ikꞌachax avan tetz txꞌoloꞌm.» Chia.—+ 9:13 Choktaj u Oseas 6.6.
Texhtuꞌ.
Kaꞌvaꞌl qꞌu chusbꞌal yitꞌ ela koj
14 Uncheeꞌ ul qꞌul ichusulibꞌ u Xhan, u bꞌanol vautiismo kꞌatz u Jesuus utz, tal te ech tzaꞌ: —¿Kam tokeꞌ aas oꞌ koꞌxh tuchꞌ qꞌu fariseo tzukꞌel nikukuy kuvaꞌy tiꞌ iqꞌilal sikꞌlel Tioxh, pek aatz qꞌul achusulibꞌ tziꞌ, yeꞌxhkam nimotxikuy ivaꞌy?— Texh te.
15 Aatz u Jesuus tan, tal te ech tzaꞌ: —Yeꞌk siꞌaneꞌ aas sakoꞌxhtxumun qꞌu aanima qꞌuꞌl nisavsal tiꞌ tilax tzumbꞌaꞌa tuul atil u xiak tixoꞌl vaꞌl tzumeꞌya. Pek saꞌnalul tiempo aas saeesalbꞌenin xoꞌl qꞌul unchusulibꞌ. Ech analen tek samotxikuy ivaꞌy tiꞌ iqꞌilal sikꞌlel Tioxh. 16 Aatz u bꞌaꞌnla chusbꞌal tan, saꞌkojikꞌul tibꞌ tuchꞌ vaꞌl ninalenima. Tan yeꞌkax bꞌanaxi aas sakꞌooal maꞌl qꞌaꞌl oksaꞌm tu akꞌ kꞌoo. Tan sakꞌolon u akꞌ kꞌoo atziꞌ utz, aal siyakꞌinsa u qꞌixiꞌl tiꞌ u oksaꞌm.+ 9:16 Aatz u yol “bꞌaꞌnla chusbꞌal,” “evangelio,” chu u tokebꞌal.
17 Echat majte yeꞌkax aqꞌax kuꞌ tu qꞌaꞌl tzꞌuꞌm u taꞌl uuva vaꞌl anal telaꞌ. Tan aatz u taꞌl uuva vaꞌl anal telaꞌ, sasipkꞌi utz, sikꞌux u qꞌaꞌl tzꞌuꞌm. Ech nipeqꞌxeꞌ. Ech nitel u qꞌaꞌl tzꞌuꞌm titxaꞌk. Pek aꞌ saꞌaqꞌaxku kuꞌ u taꞌl uuva vaꞌl anal telaꞌ tu akꞌ tzꞌuꞌm. Ech ela koꞌxh bꞌaꞌn saelka.— Texh u Jesuus.
U txaichil bꞌanaxtu kaꞌvaꞌl qꞌu ixoj
18 Tuul nichtal qꞌu kam u Jesuus tziꞌ utz, opon maꞌl u vinaj kꞌatza qꞌesala tatin xoꞌl qꞌu Israeel. Utz ex pecheꞌoj kuꞌ siatz. Tal ech tzaꞌ: —Maꞌxh kamyu maꞌl vatz unmeꞌal cheel tzaꞌ. Pek niꞌaxh. Tul aqꞌ jeꞌ vaqꞌabꞌ tibꞌa, ech saqꞌaavuꞌl taanima.— Texh te. 19 Ech yakich xambꞌu bꞌen u Jesuus tuchꞌ qꞌul ichusulibꞌ tiꞌ u vinaj.
20 Ech tuul atich ok u Jesuus tiꞌ bꞌey, xaan opon maꞌl u ixoj tiꞌ iqul. Yaꞌvich. Kaj nichtel kꞌatza. Kabꞌlaalich yaꞌbꞌ ixeꞌt viyaabꞌil. Utz ikanoꞌk ijuꞌ u toksaꞌm. 21 Tan nichnaltal u ixoj tu taanima ech tzaꞌ: —Kꞌuxh taꞌxh sunkanoꞌk ijuꞌ u toksaꞌm, saꞌxhunbꞌan bꞌaꞌn atziꞌ.— Texhich.
22 Pek aatz u Jesuus tan, ipilqꞌu tibꞌ utz, tal te ech tzaꞌ: —Yeꞌ koꞌxh qeonaxh, txutx. Tan tiꞌ vikꞌujeꞌ akꞌuꞌl viꞌ kꞌuxh vetaꞌanlu bꞌaꞌn.— Texh te. Ech yakich iꞌan bꞌaꞌn u ixoj tziꞌ.
23 Ech taꞌxh opon u Jesuus tu atibꞌal xeꞌ u qꞌesala vaꞌl kam imeꞌal, til qꞌu xulin aa utz, til qꞌu aanima vaꞌlich motx iqꞌeqꞌelkabꞌin tu oqꞌel. 24 Utz tal tek te ech tzaꞌ: —¡Elojuꞌlex! Tan yitꞌ kamnaj koj u ixviak atziꞌ, pek vatchel kuꞌen.— Texhtuꞌ. Loqꞌ nichkoꞌnibꞌanbꞌel u Jesuus tiꞌ vaꞌl tala. 25 Ech ipaasa eluꞌl qꞌu aanima u Jesuus qꞌanal utz, okoꞌp toꞌotzotz. Utz itxay iqꞌabꞌ u ixviak; ech ilakpeꞌ. Qꞌaavuꞌl taanima taqꞌo. 26 Ech aatz viyolil u txaichil tziꞌ, pax chit paal itziiul tikuenta kajay u txꞌavaꞌ tziꞌ.
Visajinsal kaꞌvaꞌl qꞌu moy
27 Uncheeꞌ aatz tek kꞌasuꞌl u Jesuus latziꞌ, xambꞌoꞌk kaꞌvaꞌl qꞌu moy tiꞌ. Utz nichiqꞌeqꞌun taltu ech tzaꞌ: —¡Ituꞌxh ixalam Daviid, txum kuvatz!— Texhtuꞌ.
28 Ech taꞌxh opon tu atibꞌal, opon qꞌu moy tzixeꞌ utz, tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —¿Ni tzik enima aas soꞌoleꞌin tiꞌ esajinsaleꞌ?— Texh te.
Tzaqꞌbꞌu qꞌu moy tal ech tzaꞌ: —¡Eeꞌ nikunima kuBꞌaal!— Texh te.
29 Ech aatz u Jesuus tan, ikan qꞌu bꞌaqꞌ iatz utz, tal te ech tzaꞌ: —Tiꞌ vikꞌujeꞌ ekꞌuꞌl viꞌ sebꞌan bꞌaꞌn.— Texh te. 30 Utz ech yakich sajinoj qꞌu vinaj tziꞌ. Utz tiira alax te tu u Jesuus bꞌaꞌnil ech tzaꞌ: —Abꞌitaj bꞌaꞌnil. Yeꞌxhabꞌil koꞌxh soꞌootzajin u kam tziꞌ.— Texh te.
31 Pek taꞌxh motx kꞌasuꞌl qꞌu vinaj tziꞌ, xeꞌt ipaxsa itziiul tu jankꞌal u txꞌavaꞌ kam vaꞌl iꞌan u Jesuus te.
Viyolonsal maꞌl u mem
32 Uncheeꞌ tuul koꞌxh nichipaal eluꞌl qꞌu moy, aꞌ tek iqꞌol opon vaꞌt u mem vatz u Jesuus. Atich ok tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatza. 33 Ojchal el u tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatza tu u Jesuus utz, yolon tek u mem. Ech tiira sotz ikꞌuꞌl qꞌu aanima taqꞌo. Motx tek tal ech tzaꞌ: —¡Yeꞌkax tek qil kam tu kuxoꞌl oꞌ Israeel tzaꞌ aas echaꞌ tziꞌ!— Texhtuꞌ.
34 Pek aatz qꞌu fariseo nichtal ech tzaꞌ: —Viqꞌesal qꞌu txꞌiꞌliꞌinaj nilochon tiꞌ tojchal el qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj atziꞌ.— Texh tiꞌ u Jesuus.
Qꞌu yaꞌtan Tioxh
35 Uncheeꞌ nichipaal u Jesuus tu qꞌu nimaj tenam tuchꞌ tu qꞌu talaj tenam. Aꞌ nichichus u bꞌaꞌnla chusbꞌal tu qꞌu atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar. Nichipaxsa itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal majte tetz viQꞌesalail u Tioxh. Utz nichibꞌan bꞌaꞌn tu kajay qꞌuꞌl atil yaabꞌil kꞌatza. Nichteesa qꞌu chiꞌom kꞌatz aanima. 36 Ech txumun u Jesuus aas til u mam tenam tan, yeꞌk iqꞌesal sateesa bꞌey siatz. Echaꞌ karneꞌl yeꞌk xeen tetz, paximal koꞌxh tibꞌ.
37 Ech tal tek tu qꞌul ichusulibꞌ ech tzaꞌ: —Nojchit tiira sibꞌalen qꞌu aanima niyaꞌta Tioxh tziꞌ, pek bꞌiil koꞌxh qꞌu paxsan tetz u yolbꞌal Tioxh tixoꞌl. Ela tuchꞌ triigo aas qꞌanbꞌia utz, bꞌiil koꞌxh chokol tetz atoꞌk. 38 Echtzixeꞌt jajtaj tu u Tioxh, aas satoksa tereꞌn paxsan tetz viyolbꞌal tixoꞌl. Ech siꞌaneꞌ vaꞌl niꞌan u bꞌaal triigo aas nitoksa tereꞌn taqꞌonom tiꞌ imolax vivatz vichikobꞌeꞌm.— Texhtuꞌ.
10Vichajtu bꞌen tijleꞌmkabꞌlaal qꞌu chusulibꞌ
1 Uncheeꞌ aatz u Jesuus, isikꞌle opon kabꞌlaal qꞌul ichusulibꞌ kꞌatza. Utz taqꞌ tijleꞌm tiꞌ tojchal el qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatz aanima utz, tiꞌ ibꞌanax bꞌaꞌn tu qꞌu aanima majte, kꞌuxh kam koꞌn chiꞌomil nichbꞌanon. 2 Ech vibꞌii kabꞌlaal qꞌu chusulibꞌ ichaja tzaꞌ.
Aatz vibꞌaxa utz, Xhim; Luꞌ chu teꞌl majte.
Ant imol u Lixh, vitzaꞌqꞌ.
Antu u Jacobo, tuchꞌ u Xhan, vitzaꞌqꞌ, qꞌul ikꞌaol u Zebedeo.
3 Antu u Felipe, u Bartolomee, u Maxh, u Tio vaꞌl jajolich jaꞌmel alkavaar, u Jacobo, vikꞌaol u Alfeo.
Antu u Tadeo.+ 10:3 Aatz u vinaj vaꞌl Tadeo tziꞌ, ankoꞌxhtuꞌ vaꞌl Judas majte, vitzaꞌqꞌ u Jacobo. Loqꞌ yitꞌ aꞌ koj vaꞌl kꞌayin u Jesuus. Choktaj U Lucas 6.16; U Xhan 14.22; Qꞌu Bꞌaꞌnla Chaj Kam Bꞌanel (Hechos) 1.13.
4 Ant aꞌ u Xhim vaꞌl atich ok xoꞌl qꞌu cananista, tuchꞌ u Judas aa Cariote, vaꞌl kꞌayin u Jesuus.+ 10:4 Aatz u yol “cananista” ankoꞌxhtuꞌ vaꞌl “Zelote”. Tan Zelote chuich teꞌl qꞌu aanima qꞌuꞌl nichxeꞌkꞌulan viqꞌatbꞌal tzii qꞌu aa Roma.
5 Aꞌ kabꞌlaal qꞌuꞌl ichaj bꞌen u Jesuus tziꞌ.+ 10:5 Tu vichajtu qꞌul ichusulibꞌ u Jesuus, xeꞌt talax “chaj” tiꞌ. Ayaꞌ u yol “apóstol”. Utz ibꞌan bꞌen talax te ech tzaꞌ:
—Bꞌeniꞌchꞌex titenam qꞌu puera aanima. Utz okichꞌopꞌex titenam qꞌu aa Samaaria majte. 6 Pek aꞌ seꞌenkꞌex xeꞌ qꞌu qetz aa tenamil Israeel, ayaꞌ qꞌuꞌl tzꞌejxinaj echaꞌ itzꞌejxuka karneꞌl tiꞌ xeen tetz. 7 Ech til chit sapaalkꞌex, paxsataj talax itziiul ech tzaꞌ: «Najabꞌyu tul viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika texoꞌl.» Chajex. 8 Bꞌantaj bꞌaꞌn tu qꞌu yaꞌv. Bꞌantaj bꞌaꞌn tu qꞌuꞌl atil chꞌaꞌk tiꞌ. Qꞌaavixsataj ul taanima kamnaj. Utz ojchataj el tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj. Oya ikꞌulax u bꞌaꞌnil vetebꞌana utz, oya u bꞌaꞌnil sebꞌan majte. 9 Etiqꞌoch bꞌen puaj. Nikoꞌxh bꞌaꞌnla qꞌan chꞌichꞌ, bꞌaꞌnla saj chꞌichꞌ utz, nikoꞌxh nojla qꞌan chꞌichꞌ setiqꞌo tu qꞌu kolbꞌal epuaj. 10 Utz etiqꞌoch bꞌen etxim, iqꞌobꞌ etechbꞌubꞌal tetz ebꞌey. Nikoꞌxh untzumt etoksaꞌm. Nikoꞌxh untzumt exaabꞌ. Utz yeꞌk setiqꞌo ebꞌaara. Tan aatz u aqꞌonom, aꞌ satxꞌaꞌnku tiꞌ u taqꞌon. 11 Pek aatz loꞌoponex tu maꞌl nimla tenam, oj tu tal tenam, letabꞌi inujul abꞌil maꞌj aanima aas bꞌaꞌn talcheꞌ. Utz aꞌ laꞌatinkꞌex tzixeꞌ. Analen leꞌelkꞌasuꞌlex tu u atibꞌal aas lakꞌasuꞌlex. 12 Utz aatz loꞌoponex tu maꞌj atibꞌal, letal ichajlichil qꞌu bꞌaal atibꞌal. 13 Ech oj ayaꞌl ikꞌuꞌl likꞌulex, saꞌatin u paas tzixeꞌ vaꞌl setal tiꞌ. Pek oj yeꞌ lajeꞌ ikꞌuꞌl, saqꞌaavkꞌasuꞌl u paas setiꞌ. 14 Utz oj abꞌil maꞌj yeꞌ lakꞌulunex utz, yeꞌ likꞌulviꞌex tiꞌ qꞌul eyol, kꞌasojulex tu u atibꞌal tziꞌ. Utz elojkꞌasuꞌlex tu u tenam tziꞌ. Eesatajka qꞌu pojoj tiꞌ etajan, techlal aas lakoꞌntila. 15 Tan niꞌxhtekꞌval sete, aatz luꞌul u qꞌii vaꞌl satxꞌolax inujul qꞌu aanima, paalchu u choobꞌal paav sakuꞌ tiꞌ u tenam tziꞌ, vatz u qelolla tenam Sodoma tuchꞌ u qelolla tenam Gomorra oꞌtla yol.
Vitꞌoyax qꞌu chusulibꞌ iꞌanu Jesuus tiꞌ qꞌu chiꞌkꞌulan tetz
16 Aatz cheel, aꞌ nunchajvubꞌenex xoꞌl chiꞌkꞌulan etetz. Ech echajaxeꞌ ichajax bꞌen karneꞌl xoꞌl lobo. Ech tokeꞌ kuentaꞌex sebꞌaneꞌ. Echaꞌ u txꞌiꞌla txokop aas telabꞌal elchil. Utz bꞌantaj ex maanxho, echaꞌ paroomaxh majte. 17 Utz kuentaꞌex tiꞌ qꞌu aanima tan, saꞌnaliꞌaneꞌ aas satiqꞌooponex tu qꞌatbꞌal tzii. Utz satzꞌuꞌmalex taqꞌo tu qꞌu atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar. 18 Viꞌ kuꞌen kꞌuxh saxochaxex; siꞌiqꞌoloponex vatz governadoor utz, tuchꞌ vatz ijlenal. Ech laveetetaltu u bꞌaꞌnla chusbꞌal vatz qꞌu puera aanima tziꞌ. 19 Pek aatz latxaypꞌex, elaꞌokiꞌch koꞌxh etaanima tiꞌ aas kam setaleꞌ. Tan tuul txayelex, saꞌalax eyol kam setaleꞌ. 20 Tan ex tereꞌn koj vaꞌl sayolonex, pek u Tioxhla Espiiritu tetz u kuTat sayolon tetziꞌ. 21 Toj nal iꞌaneꞌ aas siyatzꞌ tibꞌ aanima itzaꞌqꞌ tibꞌ. Utz ech siꞌan u tat majte, siyatzꞌ jeꞌ ikꞌaol. Utz aatz qꞌu kꞌaol meꞌala, salakpu kꞌatz qꞌul itxutx ibꞌaal utz, siyatzꞌeꞌ. 22 Utz saꞌnalchiꞌkꞌulalex tiꞌ vunnimaleꞌ. Pek abꞌil vaꞌl yeꞌxh saqeoni, saꞌnalitzojpixsa, aꞌ vaꞌl soꞌopon tu u bꞌenqꞌii bꞌensaj.
23 Utz aatz laojchalex tu maꞌl tenam, oojojkoꞌnbꞌenex tu vaꞌte. Tan niꞌxhtekꞌval sete aas yeꞌsaj koꞌxh etzojp eloꞌp tiꞌ talax u yolbꞌal Tioxh tu qꞌu tenam tikuenta Israeel aas luꞌul u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima.
24 Yitꞌ paalnaj koj tijleꞌm u chusulibꞌ vatz u chusul tetz. Utz yitꞌ paalnaj koj tijleꞌm u aqꞌonom vatz u bꞌaal taqꞌon. 25 Pek sakoꞌniqꞌiꞌ qꞌu chusulibꞌ kam saꞌalax tiꞌ, echaꞌ nitalax tiꞌ u chusul tetz. Utz echat koꞌxh u aqꞌonom tuchꞌ u bꞌaal taqꞌon. Tan oj “qꞌesal txꞌiꞌliꞌinaj” chu teꞌl u Tata, aꞌ chixh qꞌu kꞌaol meꞌala yeꞌ saꞌalax tiꞌ majte.
Vixoꞌval u Tioxh
26 Pek yeꞌ koꞌxh qeonex. Tan yeꞌk maꞌj kam sajutzil ibꞌanaxeꞌ yeꞌ koj saeluꞌl itziiul. Utz yeꞌk maꞌj mujich kam yeꞌ koj saꞌabꞌili. 27 Ech kam vaꞌl sete koꞌxh nunchusva, altaj eloꞌp itziiul vatzsaj. Utz qetumal talax viꞌaj otzotz qꞌu yol sebꞌaneꞌ qꞌuꞌl tiira ex koꞌxh vetabꞌin. 28 Utz yeꞌ koꞌxh xoꞌvex tu qꞌu aanima qꞌuꞌl yatzꞌol koꞌn tetz u chiꞌl tan, tech koj tiꞌ iyatzꞌax u aanxel. Pek aꞌ sexoꞌva u Tioxh vaꞌl soꞌoleꞌ tiꞌ iyatzꞌpu u chiꞌl utz, soꞌoleꞌ tiꞌ taqꞌax bꞌen u aanxel tu u xamal u choobꞌal paav. 29 Tan echaꞌ qꞌu talaj tzꞌichin, kꞌuxh tiira yeꞌk ijaꞌmel, kaꞌvaꞌl koꞌn tiꞌ maꞌl sentaavo, sakoꞌnkoxhkam maꞌj oj yitꞌ u kuTat koj saꞌaqꞌon tzii tiꞌ. 30 Yeꞌ koꞌxh xoꞌvex tan, aal tootzajle u kuTat jatvaꞌl tachul qꞌu xiꞌl kuviꞌ tziꞌ. Tootzajle ekolcheꞌ. 31 Yeꞌ koꞌxh xoꞌvex tan, paalch ejaꞌmel vatz sibꞌal talaj tzꞌichin.
32 Aatz qꞌuꞌl yeꞌk sachꞌixvu tiꞌ talax untziiul vatz qꞌu aanima, saꞌkojchꞌixveꞌlin tiꞌ vatz vunTat tu Amlika majte. 33 Pek aatz qꞌuꞌl sateesa tibꞌ tuul vatz aanima aas tootzajin, sakoꞌnveesa vibꞌ tuul aas vootzajle, vatz vunTat tu Amlika majte.
U tixval qꞌu niman tetz u Jesuustu qꞌu titzꞌin tatzik
34 Yeꞌ koꞌxh etitzꞌa aas taꞌxh ul voksa paas tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ. ¡Yeꞌka! ¡Yitꞌ taꞌn koꞌn koj! Pek soꞌok chꞌaꞌo majte; loqꞌ viꞌ kuꞌen. 35 Tan aatz qꞌuꞌl sanimanin, soꞌok ixoꞌl tuchꞌ qꞌuꞌl yeꞌ sanimanin. Soꞌok ixoꞌl u kꞌaola tuchꞌ u tata. Soꞌok ixoꞌl u itzꞌina ixviak tuchꞌ vinan utz, u alibꞌa tuchꞌ vitxutx. 36 Tan aatz vikoontra u aanima vaꞌl sanimanin, aꞌ sacheek jeꞌ tu tatibꞌal xoꞌl qꞌu titzꞌin tatzik qꞌuꞌl yeꞌ sanimanin.+ 10:36 Choktaj u Miqueas 7.6.37 Pek abꞌil vaꞌl tiira taꞌxh tii tiꞌ itat inan vatz vitzꞌejtu taanima viꞌ, yeꞌ nikꞌuloꞌk tiꞌ aas soꞌok viꞌ. Abꞌil vaꞌl tiira taꞌxh tii tiꞌ ikꞌaol imeꞌal vatz vitzꞌejtu taanima viꞌ, yeꞌ nikꞌuloꞌk tiꞌ aas soꞌok viꞌ. 38 Abꞌil qꞌuꞌl yeꞌ siqꞌiꞌ paalchil tu mam il tzaꞌl viꞌ utz, yeꞌk siqꞌiꞌ paalchil tu qꞌul unpaalebꞌal, yeꞌ nikꞌuloꞌk tiꞌ aas soꞌok viꞌ. 39 Abꞌil qꞌuꞌl taꞌxh nititzꞌa u vatz iqꞌii isaj tu u vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ utz, yeꞌk siqꞌiꞌ kamchil viꞌ, sitzꞌej u atinchil tu bꞌenqꞌii bꞌensaj. Pek abꞌil qꞌuꞌl liqꞌiꞌ kamchil viꞌ, aꞌ qꞌuꞌl saꞌatin tu u bꞌenqꞌii bꞌensaj.
Qꞌu bꞌaꞌnil sikꞌul qꞌu ilbꞌen tetz qꞌu niman tetz u Jesuus
40 Abꞌil qꞌuꞌl sakꞌulunex, in aꞌ nikꞌulin tziꞌ. Utz aatz qꞌuꞌl nikꞌulunin, nikꞌul u Tioxh majte atziꞌ vaꞌl vetchajonulin. 41 Abꞌil qꞌuꞌl sakꞌulun qꞌu paxsan tetz u yolbꞌal Tioxh, ela koꞌn ichoobꞌal sikꞌul tuchꞌ qꞌu paxsan tetz u yolbꞌal Tioxh. Echat majte abꞌil sakꞌulun maꞌj qꞌu jikomla aanima, ela koꞌn ichoobꞌal sikꞌul tuchꞌ siꞌaneꞌ. 42 Utz abꞌil qꞌuꞌl kꞌuxh maꞌj koꞌxh vaaso chiꞌul aꞌ lataqꞌ tu maꞌj qꞌu chꞌooal niman vetz, niꞌxhtekꞌval sete aas saꞌkojyaꞌtziꞌ ikꞌult ichoobꞌal tan, niman vetz vaꞌl vettaqꞌ taaꞌ.— Texh u Jesuus.
111 Utz taꞌxh yaꞌ u Jesuus, tiꞌ ibꞌantu bꞌen talax qꞌu kam tu kabꞌlaal qꞌul ichusulibꞌ tziꞌ, elbꞌen tu vaꞌl atichka. Ex chusun tunjot tenam. Utz nichipaxsa talax u yolbꞌal Tioxh.
U tiltu qꞌul ichaj u Xhan aas nojchit iTxaaom Tioxh u Jesuus
2 Uncheeꞌ atich okoꞌp u Xhan tu tzeꞌ. Tabꞌi itziiul kam qꞌuꞌl nichiꞌan viTxaaom u Tioxh. Ech ichajtu bꞌen kaꞌvaꞌl qꞌul ichusulibꞌ tzixeꞌ. 3 Utz ul ichꞌoti te ech tzaꞌ: —¿Axh tzik viTxaaom u Tioxh vaꞌl sauli? ¿Oj sakuchꞌia vaꞌte?— Texh te.+ 11:3 Aatz u yol “viTxaaom u Tioxh” aꞌ tokeꞌ “Mesías” tu u yolbꞌal hebreo, utz “Cristo” tu u yolbꞌal griego.
4 Tzaqꞌbꞌel tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Bꞌenoj etal tu u Xhan kam qꞌuꞌl netileꞌ netabꞌi tzaꞌ. 5 Tan nitekisajin qꞌu moy. Nitekixaan qꞌu koꞌx. Nitekiꞌan bꞌaꞌn qꞌu chꞌaꞌkꞌiꞌ. Nitektabꞌin qꞌu chakan. Nitekqꞌaavtitzꞌpixsal kamnaj. Utz nitektabꞌil u bꞌaꞌnla chusbꞌal tu qꞌu meꞌbꞌaꞌ. 6 Ech chiꞌbꞌebꞌal tetz qꞌu aanima qꞌuꞌl yeꞌ nikaꞌtziiun viꞌ.— Texh u Jesuus.
U taltu bꞌaꞌnla yol u Jesuustiꞌ u Xhan
7 Uncheeꞌ tuul koꞌxh nichtelbꞌen qꞌul ichusulibꞌ u Xhan, xeꞌt iyolon u Jesuus tiꞌ u Xhan tu qꞌu aanima ech tzaꞌ:
—¿Kam bꞌanel titxumbꞌal u vinaj vaꞌl ex etil tu tzꞌinlich tzaji txꞌavaꞌ bꞌatzꞌi? ¿Ech tzik aꞌ maꞌj aa aas vaꞌl koꞌxh ibꞌen sunchaj jalil tu kajiqꞌ? Yeꞌka. 8 Pek ¿kam ex etileꞌ? ¿Aꞌ tzik ex etil maꞌj vinaj aas toksaꞌm ijlenal atoꞌk taqꞌo? Yeꞌka. Tan aatz qꞌuꞌl bꞌaꞌnla chaj oksaꞌm atoꞌk taqꞌo, ayeꞌn tu qꞌu tatibꞌal ijlenal. 9 Loqꞌ ¿kam ex etileꞌ? ¿Maꞌj tzik alol tetz u yolbꞌal Tioxh? Bꞌaꞌntan aꞌ i. Utz nival sete aas nim tatin vatz tereꞌn qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh. 10 Tan aꞌ vaꞌl tzꞌibꞌamalka tiꞌ tu u Yolbꞌal Tioxh ech tzaꞌ:
«Sunbꞌaxabꞌsa bꞌen vunchaj saatz.
Aꞌ sapaxsan itziiul val ooponbꞌal.
Echaꞌ ibꞌanax tuch bꞌey saatz siꞌaneꞌ. Chu u Tioxh.»
Texh u alol tetz u yolbꞌal Tioxh.+ 11:10 Choktaj u Malaquias 3.1.
11 Ech niꞌxhtekꞌval sete aas yeꞌxhabꞌil koꞌxh vaꞌtoj paalchu tijleꞌm viꞌ u Xhan, u bꞌanol vautiismo xoꞌl kajay qꞌu aanima qꞌuꞌl alamal. Pek loqꞌ kꞌuxh echi, aatz qꞌuꞌl chꞌoo koꞌn u tijleꞌm tu viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika, paalchu tijleꞌm viꞌ u Xhan. 12 Ayaꞌxchen tuich ikuenta u Xhan, u bꞌanol vautiismo utz, ulyu koꞌxh tzaꞌ tuul, atil unjolol aanima nichij viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika. Nimaj ipax paal. Loqꞌ tech koj tiꞌ. Pek abꞌil qꞌuꞌl tiira niꞌan yaꞌl tibꞌ tiꞌ tok tu viQꞌesalail u Tioxh, aꞌ qꞌuꞌl nitokeꞌ. 13 Tan kajay qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh tuchꞌ u oꞌtla mantaar, aꞌ niyolonku tiꞌ viQꞌesalail u Tioxh, ulyu koꞌxh tikuenta u Xhan. Tan aꞌ u yaꞌtebꞌal alol tetz u yolbꞌal Tioxh. 14 Utz oj sesaꞌa, nimataj kam nitaleꞌ tan, aatz u Xhan, echaꞌ u Elias atziꞌ, vaꞌl saꞌnalchituli alaxnaj.+ 11:14 Choktaj u Malaquias 4.5.15 Abꞌiste ex niabꞌin qꞌu yol tzaꞌ, nimataj.
16 ¿Kam bꞌoj ela tuchꞌ qꞌu qelolla chaj aanima tu u tiempo tzaꞌ? Ela tuchꞌ qꞌu talaj nitxaꞌ atziꞌ aas nisaach tu kꞌayibꞌal, utz niqetunsa bꞌen talax timol ech tzaꞌ:
17 «Vetkuxuli aa utz, yeꞌn bꞌixex, yeꞌn chiꞌbꞌex qiꞌ. Vetbꞌitzꞌoꞌ echaꞌ ibꞌitzal kamnaj utz, yeꞌn oqꞌex tu txumuꞌm.» Chia.
18 Tan aatz iꞌan u Xhan, u bꞌanol vautiismo, yeꞌt txꞌaꞌni utz, yeꞌt tukꞌa taꞌl uuva. Utz: «Tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj atil kꞌatza.» Chu teꞌleꞌ. 19 Pek aatz u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima, vaꞌl itxꞌaꞌneꞌ utz, nitukꞌa taꞌl uuva. Utz netal viꞌ ech tzaꞌ: «Ulyu maꞌl u vinaj yeꞌk chit iyaꞌebꞌal tu echbꞌuꞌm, tu ukꞌa taꞌl uuva. Nimolo tibꞌ tuchꞌ aa paav, tuchꞌ subꞌulla chaj jajol jaꞌmel alkavaar.» Cheꞌex viꞌ. Loqꞌ aatz vitxumbꞌal u Tioxh, aꞌ niilchik tu vibꞌanon qꞌul ikꞌaol imeꞌal Tioxh.— Texh u Jesuus.
Vitzꞌejtu yol u Jesuustiꞌ kaꞌvaꞌl qꞌu tenam yeꞌt niman
20 Uncheeꞌ sibꞌ txaichil iꞌan u Jesuus tu unjolol tenam, loqꞌ yeꞌ nichmotxikꞌaxa qꞌul ipaav qꞌu aanima tziꞌ. Ech xeꞌt tek tal tzꞌejbꞌal yol u Jesuus tiꞌ. 21 Utz tal tiꞌ ech tzaꞌ:
—¡Tilayol sayaꞌkꞌex aa Coraziin, tuchꞌ ex aa Betsaida! Tan yeꞌ nenima qꞌu mamaj txaichil unbꞌan texoꞌl. Pek xoꞌl koj qꞌu aa paavla chaj puera aanima aa Tiro tuchꞌ qꞌu aa paavla chaj puera aanima aa Sidoon unbꞌanva, oora koꞌxh motx ikꞌaxa qꞌul ipaav koj atziꞌ. Utz motx toksa oksaꞌm techlal txumuꞌm. Utz imakꞌ jeꞌ tzaꞌa tiviꞌ tiꞌ qꞌul ipaav koj atziꞌ. 22 Ech tok nival sete, aatz luꞌul u qꞌii vaꞌl satxꞌolax inujul qꞌu aanima, paalchu u choobꞌal paav sakuꞌ setiꞌ vatz qꞌu aa Tiro tuchꞌ qꞌu aa Sidoon. 23 Utz echat ex majte aa Capernauum. Kamal netaleꞌ aas saꞌxhtꞌanbꞌaꞌlex. ¡Yeꞌxhjatu! Pek bꞌoono ebꞌajax kuꞌl sabꞌanli; ech sabꞌenex tu choobꞌal paav. Tan aꞌ koj vetuchku qꞌu mamaj txaichil tixoꞌl qꞌu aa Sodoma tziꞌ, echaꞌ qꞌuꞌl vetunbꞌan texoꞌl, motx ikꞌaxa qꞌul ipaav koj atziꞌ. Utz ankoꞌxh atil tu u tiempo cheel koj tzaꞌ. 24 Ech tok nival sete, aatz luꞌul u qꞌii vaꞌl satxꞌolax inujul qꞌu aanima, paalchu u choobꞌal paav sakuꞌ setiꞌ vatz qꞌu aa Sodoma tziꞌ.— Texh u Jesuus.
U Jesuus u ulsan tetz ikꞌuꞌlqꞌuꞌl jochpinaj tu u paav
25 Uncheeꞌ aatz iꞌan tu u qꞌii tziꞌ, iqꞌila sikꞌle Tioxh u Jesuus utz, tal ech tzaꞌ: —Nivaqꞌ taꞌntioxh see Tat. Axh iBꞌaal u Amlika txꞌavaꞌ tziꞌ. Tan vetakꞌuch vatxumbꞌal tu qꞌuꞌl yeꞌk tootzajibꞌal, qꞌuꞌl echaꞌ talaj nitxaꞌ. Utz yeꞌn akꞌuch tu qꞌuꞌl nitoksa iqꞌii tiꞌ qꞌul itxumbꞌal. 26 Aꞌi, Tat. Tan ech vasaꞌ tziꞌ.— Texh u Jesuus tu viqꞌilat u Tioxh.
27 Tal paj u Jesuus ech tzaꞌ: —Kajay qꞌu kam vettoksal vunTat tunqꞌabꞌ. Utz abꞌil koj maꞌj tekꞌ ootzajin tetz viKꞌaol u Tioxh tuchꞌ itxumbꞌal, pek taꞌxh u kuTat. Utz abꞌil koj ootzajin tetz u kuTat, pek taꞌxh u Kꞌaola. Utz antu saootzajin majte qꞌuꞌl u Kꞌaola saꞌaqꞌon eluꞌl te vatzsaj. 28 Ech tokeꞌ ulojex sunkꞌatza kajay ex ijtzinajex utz, jochpinajex jaqꞌ vepaav tan, in sailansanex. 29 Oksataj etibꞌ jaqꞌ vunmantaar. Utz iltaj ok etetz viꞌ tan, in maanxho. Utz jik u vaanima. Ech sailan vetaanxelal. 30 Tan yitꞌ tzaꞌl koj iqꞌol vunmantaar. Utz yitꞌ tii koj nimali.— Texh u Jesuus.
12U tijleꞌm u Jesuusvatz u ilanbꞌal qꞌii
1 Uncheeꞌ aatz iꞌan tu maꞌl u ilanbꞌal qꞌii, paal u Jesuus tuchꞌ qꞌul ichusulibꞌ xoꞌl unjolol qꞌu chikobꞌeꞌm. Utz nichikam qꞌu chusulibꞌ tu vaꞌy. Ech motx itxꞌup vatz triigo utz, techbꞌu. 2 Pek taꞌxh ilax tu qꞌu fariseo, tal tek tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Yitꞌ bꞌaꞌn koj bꞌanax tu u ilanbꞌal qꞌii vaꞌl niꞌan qꞌuꞌl achusulibꞌ tziꞌ. Aꞌ niqel u kukostuumbre tzꞌibꞌamal tiꞌ u ilanbꞌal qꞌii.— Texh te.+ 12:2 Aatz qꞌu “kostuumbre tzꞌibꞌamal” tetz qꞌu Israeel nital qꞌu fariseo tzaꞌ, ayaꞌ qꞌu kostuumbre tetz qꞌul ikꞌuy imam qꞌu Israeel, unjolol qꞌu mantaar xoꞌl qꞌu aanima, echaꞌ u codigo civil sukuvatz. Ech aꞌ ixeꞌal qꞌu kostuumbre u oꞌtla mantaar tetz u Moisees aas nimotxtaleꞌ, loqꞌ yeꞌ nikan tootzajil qꞌu fariseo kam vitxumbꞌal u Tioxh aas taqꞌ u oꞌtla mantaar.
3 Tal tek u Jesuus te ech tzaꞌ:
—¿Yetz sikꞌlemal setaqꞌo kam vaꞌl iꞌan u Daviid tuchꞌ qꞌuꞌl xamich tiꞌ aas kam tu vaꞌy? 4 Tan motx okoꞌp tu u totztioxh utz, motx itxꞌaꞌ tetz u txaaꞌla kaxhlaan txꞌix tetz Tioxh vaꞌl yitꞌ aqꞌich koj tzii aas abꞌil koꞌxh satxꞌaꞌon. Nikoꞌxh u Daviid tuchꞌ qꞌul imol aqꞌelku tzii. Pek taꞌxh aqꞌelku tzii tu qꞌu oksan yol vatz Tioxh.+ 12:4 Choktaj u Leviitico 24.9; u Samueel I 21.3-6.5 Utz ¿yetz sikꞌlemal setaqꞌo tu u oꞌtla mantaar majte, aas yitꞌ aa paav koj qꞌu oksan yol kꞌuxh nitaqꞌonin tu ilanbꞌal qꞌii tu viqꞌanalil u totztioxh?+ 12:5 Choktaj u Nuumeros 28.9-11.6 Ech nival sete aas paalchu tijleꞌm vatz u totztioxh vaꞌl atil tzaꞌ. 7 Utz yeꞌ nekan tokebꞌal u Yolbꞌal Tioxh vaꞌl nital ech tzaꞌ:
«Aꞌ unsaꞌ setxum iatz emol; yitꞌ taꞌn koꞌnkoxh setitzꞌa ikꞌachax ok avan tu txꞌoloꞌm.» Chia.+ 12:7 Choktaj u Oseas 6.6.
Tan sakoꞌnkoxhekꞌon paav tiꞌ bꞌaꞌnla aanima koj atziꞌ. 8 Tan aatz u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima, aa yol tiꞌ u ilanbꞌal qꞌii.— Texh te.
Vibꞌanax bꞌaꞌn tu maꞌl u vinajtu u ilanbꞌal qꞌii
9 Uncheeꞌ aatz tek kꞌasuꞌl u Jesuus latziꞌ, bꞌenoꞌk tu maꞌl u atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar. 10 Utz atich maꞌl u vinaj tziꞌ aas yeꞌ nichiyikun unpaqꞌil iqꞌabꞌ. Ech aatz qꞌu fariseo, vet sikꞌuꞌl ichꞌoti tu u Jesuus ech tzaꞌ: —¿Bꞌaꞌn tzik vatz u kukostuumbre tzꞌibꞌamal aas sabꞌanax bꞌaꞌn tu qꞌu yaꞌv tu u ilanbꞌal qꞌii?— Texh te. Tan aꞌ isaꞌ ixochtu u Jesuus tiꞌ vaꞌl sataleꞌ.
11 Pek alax te tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Abꞌiste koj maꞌj sabꞌanon sete aas yitꞌ oora seꞌntiqꞌo jeꞌul maꞌl vikarneꞌl vaꞌl taꞌxh maꞌl, oj sachajpu bꞌen tu jul tu u ilanbꞌal qꞌii. 12 Utz aal sibꞌ paalchu u aanima vatz maꞌl karneꞌl. Echtzixeꞌt bꞌaꞌn sabꞌanax bꞌaꞌn tu maꞌl aanima kꞌuxh tu u ilanbꞌal qꞌii.— Texh te.
13 Ech tal tek u Jesuus tu u yaꞌv ech tzaꞌ: —Yuj vaqꞌabꞌ tziꞌ.— Texh te. Iyuj viqꞌabꞌ u vinaj utz, yakich iꞌan bꞌaꞌn. Ela texh kaak tuchꞌ vaꞌt viqꞌabꞌ.
14 Pek motx kꞌasuꞌl qꞌu fariseo. Utz motx ex inukꞌeꞌ kaniꞌch ixochax u Jesuus siꞌaneꞌ; satal ikameꞌ.
Vitzojpu u yol tiꞌ u tatinu Tioxhla Espiiritu kꞌatz u Jesuus
15 Pek tabꞌi u Jesuus. Ech eltekbꞌen tu vaꞌl atichka. Utz mam tenam xambꞌu bꞌen tiꞌ. Utz iꞌan bꞌaꞌn tu kajay qꞌu yaꞌv. 16 Loqꞌ tiira nichtal tu qꞌu aanima bꞌaꞌnil aas yeꞌk sataqꞌ eluꞌl itziiul. 17 Tan ech chit itzojpu u yol alelka tu u Isaias, u alol tetz u yolbꞌal Tioxh aas tal ech tzaꞌ:
18 «Aꞌ u bꞌanol tetz vuntxumbꞌal tzaꞌ, vunTxaaom.
Tiiꞌin tiꞌ. Utz kꞌujlebꞌal unkꞌuꞌl.
Savoksa vunTioxhla Espiiritu kꞌatza,
ech satal vinujul tu kajay qꞌu tenam tzꞌejxinaj.
19 Yitꞌ sakoꞌnkoxhiyaa yoli tibꞌ.
Yitꞌ sakoꞌnkoxhqꞌeqꞌuni utz,
yitꞌ sakoꞌnkoxhtxabꞌaꞌpun tu bꞌey.
20 Aal koj sateesa ikꞌuꞌl u paxaꞌl aa utz,
aal koj sitzaasa u xamal
vaꞌl bꞌiit koꞌxh nitel isibꞌel.+ 12:20 Aatz u yol “paxaꞌl aa” tuchꞌ “u xamal vaꞌl bꞌiit koꞌxh nitel isibꞌel”, aꞌ nital qꞌu aanima qꞌuꞌl peena texh atoꞌk kꞌatz Tioxh.
Pek aal saꞌnalpaal tetz vinujul taqꞌo.
21 Utz aꞌ sakꞌujeꞌk ikꞌuꞌl kajay qꞌu puera tenam tiꞌ siꞌaneꞌ.» Chia.+ 12:21 Choktaj u Isaias 42.1-4.
Visuyax qꞌesal tioxhil txꞌiꞌliꞌinajtiꞌ u Jesuus
22 Uncheeꞌ iqꞌol opon maꞌl u vinaj vatz u Jesuus. Moyich utz, memich majte. Atich ok tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatza. Utz bꞌanax bꞌaꞌn te tu u Jesuus. Ilon tek u vinaj utz, yolon tek majte. 23 Ech kajay qꞌu aanima motx tzꞌejx ikꞌuꞌl tiꞌ vaꞌl iꞌan u Jesuus. Utz nichtekmotxtal ech tzaꞌ: —¡Kamal aꞌ vituꞌxh ixalam u Daviid vaꞌl saꞌchituli!— Texhtuꞌ.
24 Pek aatz qꞌu fariseo, taꞌxh motx tabꞌi u yol tziꞌ, motx tal ech tzaꞌ: —¡Aꞌ koj tziꞌ! Tan u Belzebuu, u qꞌesal tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj niaqꞌon tijleꞌm tiꞌ tojchal el tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj.—+ 12:24 Aatz u bꞌii Baal Zebuub, aꞌich aꞌ vitioxh qꞌu aa Ecroon titiempo u Elias. Pek bꞌens ibꞌii u qꞌesal txꞌiꞌliꞌinaj tu qꞌu Israeel. Belzebuu bꞌenka. Choktaj u Reyes II 1.1-17; U Tio 12.24. Texhtuꞌ.
25 Pek aatz u Jesuus tan, paal itxumbꞌal tu qꞌuꞌl nichtitzꞌa utz, tal tek te ech tzaꞌ:
—¿Kaniꞌch bꞌoj tatin viqꞌesalail u txꞌiꞌliꞌinaj tinujul oj atoꞌk ixoꞌl tibꞌilaj? Saꞌkojveet iqꞌesalaineꞌ oj jatxel tibꞌ iatz. Echat koꞌxhtuꞌ aꞌ maꞌj ijlenal majte. Oj jatxel tibꞌ iatz tuchꞌ qꞌul imol tu viqꞌesalail, sakoꞌnjinkꞌi. Utz ech pajeꞌ aꞌ maꞌj tenam, oj untanoj itzꞌin atzik tu maꞌl atibꞌal, jatxel tibꞌ iatz, saꞌkojveet iꞌantu maꞌl iatz. 27 Utz oj u qꞌesal tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj niaqꞌon vijleꞌm tiꞌ tojchal el qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj netaleꞌ, ¡kamal aꞌ paj niaqꞌon tijleꞌm qꞌu aanima qꞌuꞌl nechus tiꞌ tojchal el majte uncheeꞌ! Aꞌ tek samotxalon sete atziꞌ, abꞌil niaqꞌon vijleꞌm, u Tioxh tzik oj viqꞌesal qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj.
28 Pek oj u Tioxhla Espiiritu niaqꞌon vijleꞌm, nojchit aꞌ u techlal aas ulyu viQꞌesalail u Tioxh texoꞌl. 29 Tan echaꞌ tziꞌ, abꞌil koj saveet tokoꞌp toꞌotzotz xeꞌ maꞌl aanima aa yakꞌil oj yitꞌ bꞌaxal koj siqitzeꞌ. Pek bꞌaxal siqitzeꞌ, ech soꞌoleꞌ tiꞌ ijolonsal bꞌen qꞌu tetz. 30 Pek abꞌiste yitꞌ oknaj koj viꞌ, nikoontrain atziꞌ. Utz abꞌiste vaꞌl yeꞌxhkam nitoksa vetz, tzꞌejoꞌm niꞌaneꞌ.
31 Ech tokeꞌ nival sete, kajay qꞌu paav sakuyli utz, kajay qꞌu yoqꞌoꞌmla yol nital qꞌu aanima, sakuyli. Pek abꞌil sayoqꞌon saqelon u Tioxhla Espiiritu, yeꞌxhjatu sakuyaxi. 32 Aal sakuyli abꞌil qꞌuꞌl sayoqꞌon u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima. Pek ech koj qꞌuꞌl sayoqꞌon saqelon u Tioxhla Espiiritu, yeꞌxhjatu sakuyli. Nikoꞌxh tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ; nikoꞌxh tu vaꞌt u atinchil.
U tootzajil u aanima tu vibꞌanoneꞌ
33 ¡Txꞌiꞌla chaj aanima! ¡Kaniꞌch bꞌoj etaltu bꞌaꞌnla chaj yol nenacheꞌ tan, jolol ex onkon! Kam qꞌuꞌl atil xeꞌ taanima u aanima, aꞌ vaꞌl nijeꞌul titziꞌ. Pek bꞌantaj u bꞌaꞌnil, ech sekꞌucheꞌ ex bꞌaꞌn. Echaꞌ u bꞌaꞌnla tzeꞌ, bꞌaꞌn ivatz nitaqꞌeꞌ. Utz aatz u yeꞌxtxojla tzeꞌ, yeꞌxtxoj ivatz nitaqꞌeꞌ. Tan aꞌ niꞌilchik u tzeꞌ tu vivatz; bꞌaꞌn tzik oj yeꞌxtxoj. 35 Tan aatz u bꞌaꞌnla aanima, aꞌ nikꞌuchvu u bꞌaꞌnil vaꞌl atil xeꞌ taanima tu viyoloneꞌ. Pek ech koj u onkonla aanima, aꞌ nikꞌuchvu tu viyolon majte aas onkonil atil xeꞌ taanima. 36 Ech tok nival sete, saꞌnaltxꞌolch inujul qꞌu aanima tiꞌ kajay qꞌu yol qꞌuꞌl yeꞌk koꞌxh tokebꞌal nimotxtaleꞌ. 37 Tan tu koꞌn qꞌul eyoloneꞌ satxꞌolax enujul; oj bꞌaꞌn, sabꞌenex tu u bꞌaꞌnil; oj yeꞌxtxoj, sabꞌenex tu choobꞌal paav majte.— Texh u Jesuus.
Vijajtu xheenya qꞌu fariseotu u Jesuus
38 Uncheeꞌ aatz unjolol qꞌu aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar, ant imol unjolol fariseo, tal tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Chusul, kꞌuch maꞌj xheenya kuvatz oj nojchit axh iTxaaom Tioxh.— Texh te.+ 12:38 Motx ijaj u xheenya tziꞌ. Aꞌ isaꞌ iꞌantu maꞌj mam kam u Jesuus siatz tu amlika. Echaꞌ tziꞌ sijal tilon u qꞌii, u ichꞌ oj qꞌu txꞌumiꞌl, oj kam koꞌxh vaꞌtioj kamil aas yeꞌkax uchi.
39 Tzaqꞌbꞌel tu u Jesuus ech tzaꞌ:
—¡Aatz ex itzꞌlelex tu u tiempo tzaꞌ, jolol ex qelolla chaj aanima! Ex aa paav utz, nejaj xheenya aas sakꞌuchax sete netaleꞌ. Pek ¡yeꞌka! Taꞌxh maꞌl xheenya setootzaji, vaꞌl tiꞌ u Jonaas, u alol tetz u yolbꞌal Tioxh. 40 Tan echaꞌ vaꞌl iꞌan u Jonaas aas oxvaꞌl qꞌii tuchꞌ oxvaꞌt aqꞌbꞌal iꞌan tu tuul u mam txay, echat koꞌxh siꞌan u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima majte. Oxvaꞌl qꞌii tuchꞌ oxvaꞌt aqꞌbꞌal siꞌan jaqꞌ txꞌavaꞌ.
41 Aatz qꞌu aa Niinive, toj nal tal ebꞌen tu choobꞌal paav, ex itzꞌlelex tu u tiempo tzaꞌ aas latxꞌolax inujul qꞌu aanima; tan, motx ikꞌaxa qꞌul ipaav tu u yolbꞌal Tioxh vaꞌl ex tal u Jonaas tixoꞌl. Pek aatz ex, yeꞌ nekꞌaxa qꞌul epaav tiꞌ qꞌul iyol vaꞌl paalchu tijleꞌm viꞌ u Jonaas.
42 Echat maꞌl u ixoj ijlenal majte, toj nal tal ebꞌen tu choobꞌal paav, ex itzꞌlelex tu u tiempo tzaꞌ. Tan yaꞌviloꞌm kꞌaskuꞌl tikuenta aal ikuꞌeꞌ tiꞌ ul tabꞌil vimam txumbꞌal u Salomoon. Pek paalchu tijleꞌm viꞌ u Salomoon vaꞌl atil tzaꞌ cheel utz, yeꞌ nenima.
43 Aatz nitel u tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatz maꞌl aanima, nipaal tu tzaji txꞌavaꞌ nichok tilanbꞌal. Loqꞌ yeꞌ nichabꞌa. 44 Ech nitektal ech tzaꞌ: «Saqꞌaavbꞌenin tu u vatibꞌal vaꞌl vetkꞌaskuꞌlin.» Chia. Ech aatz nitopon tu u tatibꞌal, tiira bꞌaꞌnla tek amel, chꞌisel utz, vijel majte. 45 Uncheeꞌ ech nitiqꞌo opon jujvaꞌt imol, aas maas aqꞌel tek iviꞌ siiꞌ. Utz ech taꞌn aꞌ oponya. Aꞌ tek nimotxatinku tziꞌ. Ech aal maas tek sael u aanima tu bꞌey tziꞌ vaꞌl atoꞌk qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatza, vatzich u tatin bꞌaxa yol. Uncheeꞌ ¡echat koꞌxh vaꞌl sebꞌaneꞌ jankꞌil ex, ex onkonla chaj aanima itzꞌlelex tu u tiempo tzaꞌ!— Texh u Jesuus.
Qꞌu nojla titzꞌin tatzik u Jesuus
46 Uncheeꞌ tuul ankoꞌxh nichiyolon u Jesuus tu qꞌu tenam, opon vinan tuchꞌ qꞌul itzaꞌqꞌ. Aꞌ isaꞌ siꞌchyolon tuchꞌ u Jesuus. Utz yeꞌt veet tokoꞌp kꞌatza. 47 Ech alax tek tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Nisavsaꞌaxh vanan tuchꞌ qꞌul atzaꞌqꞌ. Aꞌ isaꞌ sayolonaxh tuchꞌ chi.— Texh teꞌleꞌ.
48 Pek itzaqꞌbꞌe koꞌn vaꞌl alon te utz, tal te ech tzaꞌ: —¿Abꞌil unnan naaleꞌ? Utz ¿abꞌil qꞌul untzaꞌqꞌ?— Texh te. 49 Ech ikꞌuchtu bꞌen qꞌul ichusulibꞌ tiqꞌabꞌ utz, tal tiꞌ ech tzaꞌ: —Aꞌ vunnan tzuta. Utz aꞌ qꞌul untzaꞌqꞌ tzuyi. 50 Tan aatz kajay qꞌuꞌl nibꞌanon vitxumbꞌal vunTat tu Amlika, aꞌ qꞌuꞌl untzaꞌqꞌ atziꞌ; aꞌ vanabꞌ atziꞌ utz; aꞌ vunnan atziꞌ.— Texhtuꞌ.
13Vikꞌamtu tiꞌ u chikol u Jesuus
1 Uncheeꞌ aatz iꞌan u Jesuus tu u qꞌii tziꞌ, elkꞌasuꞌl tu u atibꞌal. Utz ex kꞌujeꞌoj tziꞌ choo. 2 Mam tenam chit imol tibꞌ kꞌatza. Ech jeꞌtekꞌop u Jesuus tu maꞌl u jukubꞌ. Kꞌujeꞌ tuul utz, xeꞌt ichusuneꞌ, tuul aatz qꞌu aanima tan, atich koꞌn tziꞌ aꞌ. 3 Ech sibꞌ koꞌxh yol tal u Jesuus. Nichikꞌam tiꞌ kam ech tzaꞌ:
—Aatz iꞌan maꞌl u chikol, bꞌen tu chikoꞌm. 4 Utz tuul nichimakꞌ paal u ia, atia aꞌ kuꞌk tu bꞌey. Utz motx koꞌn ex tzotiloj tu qꞌu tzꞌichin. 5 Atia aꞌ kuꞌk viꞌaj sivan aas bꞌiil koꞌxh txꞌavaꞌ atil siiꞌ. Utz oora itzꞌpu u ia tan, xax koꞌn u txꞌavaꞌ. 6 Pek tzꞌaꞌbꞌ u qꞌii. Lumin tu vitzꞌaꞌl utz, tzaji. Tan bꞌiil koꞌn bꞌennaj u taqꞌil. 7 Utz at u ia, aꞌ kuꞌk xoꞌl chꞌiꞌx. Pek chꞌii qꞌu chꞌiꞌx utz, isotzsa.
8 Pek aatz untante, aꞌ kuꞌk tu bꞌaꞌnla txꞌavaꞌ. Utz ech vatzini. Atia 100 ivatz taqꞌ tiꞌ junun tajan. Atia 60 ivatz taqꞌa. Utz atia 30 ivatz taqꞌ majte. 9 Abꞌiste ex niabꞌin qꞌu yol tzaꞌ, nimataj.— Texhtuꞌ.
U taltu u Jesuuskam tokeꞌ nikꞌam tiꞌ kam
10 Uncheeꞌ xaan tek opon qꞌu chusulibꞌ kꞌatz u Jesuus utz, tal tek te ech tzaꞌ: —¿Kam tokeꞌ aꞌ nakꞌam tiꞌ kam aas nayolon tu qꞌu aanima tziꞌ?— Texh te.
11 Ech itzaqꞌbꞌe utz, tal te ech tzaꞌ:
—Bꞌaꞌn ex tan, aqꞌel tzii, sete aas setootzaji u tokebꞌal qꞌu kam qꞌuꞌl yeꞌ ootzajimal tokebꞌal tiꞌ viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika. Pek ech koj qꞌu aanima tziꞌ, saꞌkojtootzaji u tokebꞌal tan, yeꞌ aqꞌel te. 12 Tan abꞌiste vaꞌl atil nal itxumbꞌal tiꞌ qꞌu kam qꞌuꞌl yeꞌ ootzajimal tokebꞌal, aal saꞌaqꞌax tereꞌn tetz. Ech sibꞌal tek itxumbꞌal saꞌatini. Pek abꞌiste vaꞌl yeꞌk maas itxumbꞌal tiꞌ, aal samaaleꞌl te jankꞌal vatz tetz aqꞌel. 13 Tu kꞌamich kam nunyolonku te tan, nisajineꞌ tiloneꞌ, loqꞌ yeꞌxhat niꞌenku te. Kꞌuxh nitabꞌineꞌ, nikojikan tabꞌil tokebꞌal qꞌu kam. Utz nikojipaal itxumbꞌal tuul. 14 Tan ech chit itzojpu vaꞌl bꞌaxabꞌsamal talax tu u Isaias aas tal ech tzaꞌ:
«Aatz qꞌu aanima tziꞌ,
saꞌmotxabꞌin tuchꞌ ixichin,
loqꞌ saꞌkojpaal itxumbꞌal tu vaꞌl satabꞌi.
Utz samotxsajini,
loqꞌ saꞌkojikan tilaxeꞌ kam vaꞌl sisaji.
15 Tan tiibꞌinaj taanima qꞌu tenam tziꞌ.
Yeꞌ nimotxisaꞌa tabꞌileꞌ kam tokebꞌal qꞌu yol.
Yeꞌ nimotxisaꞌa tilax qꞌu kam ijikomal.
Ech tokeꞌ yeꞌ samotxilon tuchꞌ bꞌaqꞌ iatz.
Yeꞌ samotxabꞌin tuchꞌ ixichin.
Utz nikoꞌxh satootzaji u tokebꞌal qꞌu kam tuchꞌ taanima.
Ech yeꞌk saqꞌaavoꞌk sunkꞌatza.
Utz yiꞌsaꞌ sunbꞌan bꞌaꞌn te majte.» Chia.+ 13:15 Choktaj u Isaias 6.9-10.
16 Pek aatz ex, chiꞌbꞌebꞌal etetz tan, netil inujul qꞌu kam tuchꞌ bꞌaqꞌ evatz. Utz nekan tabꞌil tokebꞌal tuchꞌ exichin. 17 Tan niꞌxhtekꞌval sete, sibꞌal koꞌxh qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh motx tachva tilaxeꞌ kam vaꞌl netil cheel. Pek yeꞌt tila. Utz motx tachva tabꞌileꞌ kam vaꞌl netabꞌi cheel. Pek yeꞌt motx tabꞌi. Echat qꞌu jikomla chaj aanima majte.
U tokebꞌal u kꞌamich yoltiꞌ u chikol
18 Pek abꞌitaj uncheeꞌ kam u tokebꞌal u yol tiꞌ u chikol. 19 Aatz u aanima vaꞌl niabꞌin qꞌu yol tiꞌ viQꞌesalail u Tioxh utz, yeꞌ nipaal itxumbꞌal tuul, aꞌ nikꞌam tiꞌ u ia vaꞌl aꞌ kuꞌk tu bꞌey. Tan nikoꞌnulsotzsaloj u yolbꞌal Tioxh tu taanima tu u txꞌiꞌliꞌinaj.
20 Atil aanima nitabꞌi u yolbꞌal Tioxh utz, kaana itxuqꞌtxun tiꞌ bꞌaxa aas nikꞌuleꞌ. Ech aꞌ nikꞌam tiꞌ u ia vaꞌl aꞌ kuꞌk viꞌaj sivan, aas bꞌiil koꞌxh txꞌavaꞌ siiꞌ. 21 Pek yeꞌ bꞌennaj taqꞌil. Bꞌiil koꞌn niꞌanoꞌk. Tan echaꞌ tziꞌ, nitul maꞌj tzaꞌlla kam tiꞌ utz, nixeꞌkꞌulal tiꞌ u yolbꞌal Tioxh majte, sibꞌ niꞌenku te. Utz yeꞌ koꞌxh tiil ikuꞌeꞌ.
22 Pek atil aanima nitabꞌi u yolbꞌal Tioxh, loqꞌ nikoꞌnisotz bꞌen sikꞌuꞌl tu qꞌu elaꞌokchil tiꞌ vimeꞌbꞌiꞌl tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ. Aꞌ nikꞌam tiꞌ u ia vaꞌl aꞌ kuꞌk xoꞌl chꞌiꞌx. Ech yeꞌxhkam nivatzin taqꞌo. Utz nisotz bꞌen sikꞌuꞌl tiꞌ tachvaloꞌk qꞌu txꞌiibꞌal qꞌii.
23 Pek ech koj vaꞌl aꞌ kuꞌk tu bꞌaꞌnla txꞌavaꞌ, aꞌ nikꞌam tiꞌ u aanima vaꞌl niabꞌin u yolbꞌal Tioxh utz, nipaal itxumbꞌal tuul. Echaꞌ u ia aas nivatzineꞌ. Atia 100 ivatz nitaqꞌeꞌ. Atia 60 ivatz nitaqꞌeꞌ. Utz 30 ivatz nitaqꞌ majte.— Texhtuꞌ.
Vikꞌamtu tiꞌ yeꞌxtxojla xajtzeꞌu Jesuus tu vichusuneꞌ
24 Tal paj chit vaꞌt kꞌamich kam u Jesuus tu qꞌu aanima ech tzaꞌ:
—Aatz viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika, ela tuchꞌ maꞌl u vinaj vaꞌl ichik bꞌaꞌnla ia triigo titxꞌavaꞌ. 25 Pek aatz tu aqꞌbꞌal, tuul vatchel qꞌu aanima, ul vikoontra, ul ichikka yeꞌxtxojla ia xoꞌl u triigo. Utz bꞌeni. 26 Ech jeꞌul u triigo, chꞌii. Utz vatzini. Loqꞌ chee u yeꞌxtxojla xajtzeꞌ tixoꞌl majte. 27 Ech aatz qꞌu aqꞌonom tan, motx tek ex tal tu u bꞌaal chikobꞌeꞌm ech tzaꞌ: «Bꞌaal nitxaꞌ, tiira bꞌaꞌnla ia vaꞌl vetachik tu vatxꞌavaꞌ. Pek ¿til chaj unjalkꞌik u yeꞌxtxojla xajtzeꞌ tziꞌ?» Texh te.
28 Tzaqꞌbꞌu u bꞌaal chikobꞌeꞌm ech tzaꞌ: «Maꞌl u koontra vetexchikonka atziꞌ.» Texhtuꞌ.
Tal qꞌu aqꞌonom te ech tzaꞌ: «Pek ¿satz asaꞌa seꞌnkubꞌuqꞌeꞌl tixoꞌl uncheeꞌ?» Texh te.
29 Tal u bꞌaal chikobꞌeꞌm ech tzaꞌ: «Yeꞌka. Tan bꞌaꞌn siꞌaneꞌ aas tuul nebꞌuqꞌeꞌl u yeꞌxtxojla xajtzeꞌ, sabꞌuqꞌxu kꞌasuꞌl triigo tiꞌ. 30 Pek aꞌ liꞌilon, chꞌiiojna sijununil utz, qꞌanbꞌunale. Ech saval tu qꞌu chokol tetz tu u tiempo tziꞌ: Moltaj qꞌu yeꞌxtxojla chaj xajtzeꞌ bꞌaxal tziꞌ. Utz tiꞌ bꞌoꞌkꞌol iqitzax sebꞌaneꞌ. Ech satzꞌeꞌi. Pek ech koj u triigo tan, aꞌ semolvu tu kolbꞌal tetz. Chajin te.» Chu u bꞌaal chikobꞌeꞌm tu qꞌu taqꞌonom.— Texh u Jesuus.
Vikꞌamtu tiꞌu tal pitzꞌkin ia u Jesuus
31 Aatz u Jesuus, ikꞌam paj tiꞌ vaꞌt kam utz, tal ech tzaꞌ:
—Aatz viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika, ela tuchꞌ maꞌl u bꞌaqꞌ muxhtaansa ichik maꞌl u vinaj titxꞌavaꞌ. 32 Tan aꞌ u ia vaꞌl nojchit tiira tal chꞌoo vatz tereꞌn qꞌu tiil itza. Pek paalchu ichꞌii viꞌ tereꞌn qꞌu itza niꞌaneꞌ. Aatz nichꞌiieꞌ utz, nibꞌens nimla tzeꞌ. Aal nitekꞌuliꞌan isok qꞌu tzꞌichin viꞌaj qꞌul iqꞌabꞌ.— Texh u Jesuus.
33 Aatz u Jesuus, ikꞌam paj tiꞌ vaꞌt kam ech tzaꞌ: —Aatz viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika, ela tuchꞌ u txꞌamil kaxhlaan txꞌix vaꞌl taqꞌ bꞌen maꞌl u ixoj xoꞌl oxvaꞌl paabꞌal ariina. Utz ech itxꞌamtu kajay viqꞌotiil u kaxhlaan txꞌix taqꞌo.— Texh u Jesuus.
34 Aatz kajay qꞌu yol tal u Jesuus tu qꞌu aanima, aꞌ ikꞌam tiꞌ kam. Utz yeꞌxhkam nichiyoloneꞌ untzꞌoj yeꞌ nichikꞌam tiꞌ kam. 35 Ech chit itzojpu u yol alichnalka tu u alol tetz u yolbꞌal Tioxh aas tal ech tzaꞌ:
—Sayolonin utz, kam koꞌn sunkꞌam tiꞌ. Ech saval eluꞌl inujul qꞌu kam qꞌuꞌl yeꞌ ootzajimal u tokebꞌal xeꞌ qꞌii xeꞌ saj.— Chia.+ 13:35 Choktaj u Salmos 78.2.
U tokebꞌal u yoltiꞌ u yeꞌxtxojla xajtzeꞌ
36 Uncheeꞌ ijatx tek tibꞌ u Jesuus tuchꞌ qꞌu aanima. Ech bꞌenoꞌk u Jesuus tu atibꞌal. Utz xaan opon qꞌu chusulibꞌ kꞌatza, tal te ech tzaꞌ: —Bꞌan talax qe bꞌaꞌnil kam tokebꞌal u yeꞌxtxojla xajtzeꞌ vetakꞌam tiꞌ aas chee xoꞌl u chikobꞌeꞌm.— Texh te.
37 Tzaqꞌbꞌel tu u Jesuus ech tzaꞌ:
—Aatz vaꞌl chikon u bꞌaꞌnla ia, ayaꞌ u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima. 38 Aatz u txꞌavaꞌ, ayaꞌ u vatz amlika txꞌavaꞌ. Aatz u bꞌaꞌnla ia, ayaꞌ qꞌuꞌl oknaj tek tu viQꞌesalail u Tioxh. Utz aatz u yeꞌxtxojla ia, ayaꞌ qꞌu aanima qꞌu niman tetz u txꞌiꞌliꞌinaj. 39 Aatz u koontra vaꞌl chikon, ayaꞌ u txꞌiꞌliꞌinaj. Aatz u tiempo tzokꞌbꞌal tetz utz, ayaꞌ u motxebꞌal qꞌii saj siꞌaneꞌ. Utz aatz qꞌu molol tetz, ayaꞌ qꞌu aanjel. 40 Kam chit ech vitzokꞌax el qꞌu yeꞌxtxojla xajtzeꞌ tziꞌ utz, nikꞌachax ok tu xamal, ech sabꞌanax tu qꞌu aanima tu u motxebꞌal qꞌii saj siꞌaneꞌ. 41 Tan aatz u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima, sichaj kꞌasuꞌl qꞌul iaanjel utz, suꞌlteesa tu u vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ jankꞌal qꞌu aanima oknaj tu viQꞌesalail qꞌuꞌl nitaqꞌ bꞌen imol tu paav utz, tuchꞌ qꞌu bꞌanol tetz onkonil. 42 Ech sikꞌon bꞌen tu u mam xamal. Ayaꞌ u choobꞌal paav, paalchu viꞌ oorno. Ech latziꞌ samotxoqꞌka utz, aꞌ sajarachꞌunku tee tziꞌ.+ 13:42 Choktaj Qꞌu Kam Ibꞌaxabꞌsa Ikꞌuchax U Tioxh (Apocalipsis) 14.14-20.
43 Pek aatz qꞌu jikomla aanima, qꞌu niman tetz u Tioxh tan, samotxribꞌuni. Echaꞌ iribꞌun qꞌii siꞌan tu viQꞌesalail u kuTat. Ech nimanoj, abꞌil nikanon tabꞌil tokebꞌal qꞌu kam tzaꞌ.— Texh u Jesuus.
Vikꞌamtu tiꞌ u txꞌiibꞌal qꞌiiu Jesuus vaꞌl mujel
44 Tal paj u Jesuus ech tzaꞌ: —Aatz viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika, ela tuchꞌ maꞌl sivan sibꞌ ijaꞌmel aas mujel tatin tu maꞌj txꞌavaꞌ. Utz aatz nichabꞌal tu maꞌl u aanima, nikoꞌnpajqꞌaavimujka. Utz kaana itxuqꞌtxun tiꞌ. Ech tek neꞌnikꞌayika kajay qꞌu tetz. Utz niloqꞌ u txꞌavaꞌ tziꞌ. Ech satetzi u txꞌiibꞌal qꞌii vaꞌl mujel tuul.
Vikꞌamtu tiꞌ u bꞌaꞌnla sivanu Jesuus
45 Aatz paj viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika, echaꞌ maꞌl lakol. Aꞌ nichok bꞌaꞌnla chaj perla. 46 Utz aatz nichabꞌa maꞌl u techalla perla sibꞌ ijaꞌmel, nitekenikꞌayika kajay qꞌu tetz atile utz, niloqꞌeꞌ.
Vikꞌamtu tiꞌ u kꞌach u Jesuus
47 Aatz paj viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika majte echaꞌ maꞌl mam kꞌach, eesabꞌ txay, aas nikꞌonax okoꞌp tu choo. Jatvatzul koꞌn iatz txay nitok tuul. 48 Utz aatz maꞌt inoo u kꞌach tziꞌ, nitektiqꞌol eluꞌl tu eesan tetz tziꞌ aꞌ. Ech nitxaa qꞌu bꞌaꞌnla chaj txay utz, nitaqꞌ kuꞌ tu txakatx. Pek aatz qꞌuꞌl yeꞌxtxoj, nikꞌoneꞌl. 49 Echat chit vaꞌl suꞌuch majte aas luꞌul u motxebꞌal qꞌii saj. Saul qꞌu aanjel, sateesa qꞌu aa paavla chaj aanima xoꞌl qꞌu jikomla chaj aanima. 50 Ech sikꞌon bꞌen tu u mam xamal. Ayaꞌ u choobꞌal paav paalchu viꞌ xamal tu oorno. Utz latziꞌ samotxoqꞌka utz, aꞌ sajarachꞌunku tee tziꞌ.— Texh u Jesuus.
51 Tal paj u Jesuus ech tzaꞌ: —¿Matz paal etxumbꞌal tu qꞌu kam nivaleꞌ tzaꞌ?— Texhtuꞌ.
Tzaqꞌbꞌu qꞌu aanima utz, motx tala: —Eeꞌ, vetia.— Texhtuꞌ.
52 Tal paj u Jesuus: —Aatz kajay qꞌu aa txumbꞌal tetz u oꞌtla mantaar qꞌuꞌl oknaj tiꞌ u bꞌaꞌnla chusbꞌal utz, chusel tibꞌ tiꞌ, tootzaj u oꞌtla mantaar tuchꞌ u akꞌ bꞌaꞌnla chusbꞌal. Ela tuchꞌ maꞌl u tata atziꞌ vaꞌl nitiqꞌo jeꞌul akꞌ kam utz, oꞌtla kam tu kolbꞌal txꞌiibꞌal iqꞌii.— Texh u Jesuus.
Vikaꞌtziiun qꞌu aa Nazareettiꞌ u Jesuus
53 Uncheeꞌ taꞌxh veet iyolon u Jesuus tiꞌ qꞌu kam ikꞌam tiꞌ, eltekbꞌen tu vaꞌl atichka. 54 Ech ul tu vitenam. Xeꞌt ichus qꞌu aanima tu atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar. Utz nichitzꞌejx ikꞌuꞌl qꞌu aanima taqꞌo. Nichmotxtal ech tzaꞌ: —¿Til tek nicheek u mam itxumbꞌal atziꞌ? Utz ¿kam tek ech iveet qꞌu mamaj txaichil niꞌaneꞌ atziꞌ? 55 ¿Yitꞌ tzik aꞌ vikꞌaol u kꞌoxol tziꞌ? ¿Yitꞌ tzik Liꞌ ibꞌii vinan? Tan aꞌ vitzaꞌqꞌ u Jacobo atziꞌ, u Xhep, u Xhim tuchꞌ u Judas. 56 Utz aal jejlel qꞌu tanabꞌ tzaꞌ atziꞌ. Pek ¿til tek nicheek kajay qꞌu kam sikꞌuꞌl atziꞌ?— Texhtuꞌ. 57 Ech nichtekmotxteesa iqꞌii tiꞌ.
Pek tal tek u Jesuus te ech tzaꞌ: —Aatz qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh, taꞌxh yeꞌ oknajk iqꞌii titenam tuchꞌ xoꞌl titzꞌin tatzik.— Texhtuꞌ. 58 Ech bꞌiil koꞌxh txaichil iꞌan u Jesuus tziꞌ tan, yeꞌt nimal tu qꞌu aanima.
14Vikam u Xhan, u bꞌanol vautiismo
1 Uncheeꞌ aatz u Herodes, u governadoor tikuenta Galilea, tabꞌi itziiul tok iqꞌii u Jesuus.+ 14:1 Aatz u governadoor tzaꞌ, aꞌ vikꞌaol u Herodes vaꞌl ijlenalich aas itzꞌpu u Jesuus. Choktaj U Tio 2.1.2 Utz tal tu qꞌu taqꞌonom ech tzaꞌ: —U Xhan aꞌ qꞌaav itzꞌpi xoꞌl qꞌu kamnaj tziꞌ, ayaꞌ u bꞌanol vautiismo. Echtzixeꞌt atil mam tijleꞌm tiꞌ ibꞌanax txaichil.— Texhtuꞌ. 3 Tan aatz u Herodes, aꞌ alon itxaypu u Xhan. Tal iqitzpu tu kadeena utz, taqꞌ kuꞌ tu tzeꞌ tiꞌ koꞌn u Herodias, u tixojich u Felipe vitzaꞌqꞌ u Herodes tziꞌ.
4 Tan nichtal u Xhan te ech tzaꞌ: —Yitꞌ bꞌaꞌn koj vaꞌl naꞌaneꞌ aas iqꞌomal u tixoj vatzaꞌqꞌ saaqꞌo tziꞌ.— Texhich te.
5 Ech nichiꞌan ikꞌuꞌl u Herodes tiꞌ u Xhan. Pek nichixoꞌva qꞌu tenam tan, nimamich taqꞌo aas alol tetz u yolbꞌal Tioxh tixoꞌl. 6 Pek aatz iꞌana, paal iqꞌii tzꞌajebꞌal iyaꞌbꞌ u Herodes. Bꞌix u titzꞌin u Herodias tu xoꞌl. Ech txꞌanel chit til u Herodes. 7 Utz ech tala aas sataqꞌ kajay qꞌu kam sijaj u ixviak te. Toksa ibꞌii qꞌul itioxh tuul aas sataqꞌeꞌ.
8 Pek aatz u ixviak, chajtziꞌl tu vinan bꞌaxa. Ech tek tal te ech tzaꞌ: —Aqꞌ viviꞌ u Xhan ve tu maꞌl puraato cheel tzaꞌ, u bꞌanol vautiismo.— Texh te.
9 Ech txumun chit u Herodes tiꞌ vaꞌl jajax te. Pek inima. Tal tek taqꞌax viviꞌ u Xhan tu u ixviak, tiꞌ tan, vatz qꞌul imol tal u kam tziꞌ, qꞌuꞌl atich ok vatz meexha tuchꞌ utz, tiꞌ majte tan, toksa ibꞌii qꞌul itioxh tuul. 10 Ech tal ikutil el viviꞌ u Xhan aas atich kuꞌ tu tzeꞌ. 11 Utz iqꞌol ul viviꞌ u Xhan tu maꞌl puraato. Ech aqꞌax tu u ixviak. Utz aatz u ixviak, ex taqꞌ tu vinan.
12 Uncheeꞌ motx tek opon qꞌul ichusulibꞌ u Xhan. Ex tiqꞌo vinimal utz, imuja. Ech tek motx ex tal itziiul tu u Jesuus.
U txaichil iꞌan u Jesuustiꞌ itxꞌaꞌnsal 5,000 vinaj
13 Uncheeꞌ aatz tabꞌi itziiul u kam u Jesuus tziꞌ, eltekbꞌen tu vaꞌl atichka. Okbꞌen tu maꞌl u jukubꞌ sijunal utz, ex tu maꞌl u tzꞌinlich txꞌavaꞌ xaannaj el. Pek tabꞌi qꞌu aanima aas til maꞌtka. Motx bꞌen tu tajan. Ex ikꞌuleꞌ. Aꞌ elkubꞌen tu qꞌu tenam tziꞌ aꞌ utz, ex ikꞌul sala bꞌen aꞌ. 14 Ech el u Jesuus tu jukubꞌ. Til qꞌu mam tenam utz, itxum iatz. Ech ibꞌan bꞌaꞌn tu qꞌu yaꞌv atich tixoꞌl.
15 Tuul tek tiira maꞌtich ikuꞌ qꞌii, xaan opon qꞌul ichusulibꞌ kꞌatza utz, tal te ech tzaꞌ: —Maꞌxh kuꞌy qꞌii. Utz yeꞌxhkam bꞌoj sachee tu vaꞌl atilkꞌoꞌ tzaꞌ. Pek chaj bꞌen qꞌu tenam tziꞌ. Samotxeniloqꞌ techbꞌubꞌal xeꞌ qꞌu aanima jejlel tu qꞌu jaꞌjtzeꞌ tziꞌ.— Texh te.
16 Pek alax te tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Yitꞌ ministeer koj samotxbꞌeni atziꞌ. Aqꞌtaj techbꞌubꞌal tzexeꞌ.— Texh te.
17 Motx tal ech tzaꞌ: —Yeꞌxhjankꞌal echbꞌubꞌal atil quxeꞌ. Taꞌxh atil oꞌvaꞌl kaxhlaan txꞌix tuchꞌ kaꞌvaꞌt txay.— Texhtuꞌ.
18 Tal u Jesuus te: —Aqꞌtaj ul tzaꞌ.— Texh te. 19 Ech talt ichꞌuxheꞌ qꞌu aanima viꞌ chꞌim. Utz itxay oꞌvaꞌl u kaxhlaan txꞌix tiqꞌabꞌ tuchꞌ kaꞌvaꞌt u txay. Ech sajin jeꞌ tu amlika. Ijaj bꞌaꞌnil tiꞌ utz, ipixh qꞌu kaxhlaan txꞌix. Taqꞌ tu qꞌul ichusulibꞌ. Utz aatz qꞌul ichusulibꞌ, taqꞌ tek tu qꞌu aanima. 20 Ech motx txꞌaꞌni sikajayil utz, motx nooi. Molax tek qꞌuꞌl chanani. Kabꞌlaat txakatx elkoꞌp bꞌoono inooeꞌ. 21 Utz 5,000 qꞌu vinaj txꞌaꞌni. Sibꞌat ixoj tuchꞌ talaj nitxaꞌ txꞌaꞌn majte. Yeꞌt achaxi.
22 Uncheeꞌ aatz u Jesuus tan, oora tal tok bꞌen qꞌul ichusulibꞌ tu jukubꞌ. Ibꞌaxabꞌsa bꞌen siatz tunpaqꞌit u tziꞌ choo. Tuul nichtalka ibꞌen tu qꞌu tenam.
Vixaan u Jesuus viꞌ u choo
23 Aatz tek veet taltuka ibꞌen tu qꞌu mam tenam, bꞌenjeꞌ viꞌ maꞌl u muunte sijunal. Ex iqꞌila sikꞌle Tioxh. Utz ok koꞌxh aqꞌbꞌal tuul. Ankoꞌxh atich tziꞌ sijunal.
24 Pek aatz qꞌu chusulibꞌ, atich ok tu u jukubꞌ. Maꞌtich tokoꞌp tinikꞌa u choo. Utz techal bꞌoj itxalaꞌpunsal u jukubꞌ tu vipilqꞌaꞌtxan u choo. Tan ok maꞌl mam kajiqꞌ tibꞌey. 25 Pek aatz iꞌana aas bꞌiitich tereꞌn isajbꞌu saj, ul u Jesuus kꞌatza. Xaaom tul viꞌ u choo. 26 Utz taꞌxh ilax tu qꞌu chusulibꞌ aas nichixaan viꞌ aꞌ, motx sotz ikꞌuꞌl. Utz motx tal ech tzaꞌ: —¡U poyinal la!— Texhtuꞌ. Ech motx qꞌeqꞌun tu xoꞌval.
27 Pek qꞌilal tek tu u Jesuus utz, tal te ech tzaꞌ: —Yeꞌ koꞌxh qeonex. In atziꞌ. Yeꞌ xoꞌvex.— Texhtuꞌ.
28 Utz ech tzaqꞌbꞌel tu u Luꞌ ech tzaꞌ: —UnBꞌaal oj nojchit axh, ala aas saxaanin viꞌ u aꞌ tziꞌ. Soꞌoponin sakꞌatza.— Texh te.
29 Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —¡Niꞌaxh!— Texh te. Ech el u Luꞌ tu jukubꞌ. Xeꞌt ixaan viꞌ u aꞌ. Aal ibꞌen kꞌatz u Jesuus.
30 Pek xoꞌv u Luꞌ taꞌxh tila aas techal ixumkabꞌin u mam kajiqꞌ. Utz xeꞌt tek isotz koꞌp tu aꞌ. Ech tek qꞌeqꞌun taltu ech tzaꞌ: —¡UnBꞌaal, eesa jiꞌulin!— Texh te.
31 Ech tu koꞌxh unmuꞌkꞌul txayax jeꞌul siqꞌabꞌ tu u Jesuus utz, tal te: —Tiira bꞌiil koꞌxh kꞌujlel akꞌuꞌl viꞌ. ¿Kantuꞌ vetkaꞌtziiunaxh?— Texh te.
32 Ech taꞌxh motx jeꞌop tu u jukubꞌ, yaꞌ u mam kajiqꞌ. 33 Utz aatz tek qꞌuꞌl atich nal tu u jukubꞌ, motx tek pecheꞌ kuꞌ vatz u Jesuus utz, tal ech tzaꞌ: —¡Nojchit axh viKꞌaol u Tioxh!— Texh te.
34 Uncheeꞌ aatz tek veet ipaal bꞌen viꞌ u choo, opon tek tu u txꞌavaꞌ tikuenta Genesareet. 35 Ech taꞌxh ilax iatz u Jesuus tu qꞌu aanima, motx ipaxsa bꞌen itziiul tu jankꞌal qꞌu tenam tikuenta u txꞌavaꞌ tziꞌ. Ech motx iqꞌol ul qꞌu yaꞌv siatz. 36 Utz jajax bꞌaꞌnil te aas sataqꞌ tzii tu qꞌu yaꞌv sikan vitziꞌaj u toksaꞌm. Ech motx iꞌan bꞌaꞌn kajay qꞌu yaꞌv tuchꞌ koꞌxh vikantaꞌ.
15Yitꞌ paav koj qelaxvikostuumbre qꞌu fariseo
1 Uncheeꞌ kꞌasuꞌl unjolol qꞌu fariseo tu Jerusaleen utz, opon kꞌatz u Jesuus. Ant imol qꞌu aa txumbꞌal tetz u oꞌtla mantaar. Utz motx tal tu u Jesuus ech tzaꞌ: 2 —¿Kam tokeꞌ aas niqel vikostuumbre qꞌu kukꞌuy kumam tzꞌibꞌamal qꞌul achusulibꞌ tziꞌ? Tan yeꞌxhkam niꞌan u kostuumbre tiꞌ itxꞌaal iqꞌabꞌ aas nitxꞌaꞌneꞌ.— Texhtuꞌ.
3 Tzaqꞌbꞌu u Jesuus utz, tal ech tzaꞌ: —Utz ¿kam tok majte, aas neqel vimantaar u Tioxh tiꞌ inimal vikostuumbre qꞌul ekꞌuy emam tzꞌibꞌamal? 4 Tan aꞌ u mantaar alel tu u Tioxh ech tzaꞌ: «Atoj tatin atxutx abꞌaal saatz. Tan abꞌil vaꞌl yeꞌk itxaꞌk itxutx ibꞌaal siatz, yatzꞌel sabꞌanli. Yeꞌk txumlichil iatz.» Chia.+ 15:4 Choktaj u Eexodo 20.12; 21.17; u Deuteronoomio 5.16.
5 Pek aatz netaleꞌ, saveeti aas satal maꞌj aanima titxutx ibꞌaal ech tzaꞌ: «Yeꞌxhkam veꞌt eetz savaqꞌeꞌ tan, aꞌ savaqꞌvu tu u Tioxh kajay val eetz savaqꞌeꞌ bꞌanel.» Cheꞌex. 6 Utz aatz qꞌuꞌl nibꞌanon ech tziꞌ, aꞌ niqel u mantaar Tioxh tiꞌ inimal qꞌul ikostuumbre qꞌu kukꞌuy kumam tan, yeꞌkan itxaꞌk itxutx ibꞌaal te.
7 Jolol ¡ex kaꞌvatz! Tinujul chit vaꞌl tal u Isaias setiꞌ ech tzaꞌ:
8 «Aatz qꞌu tenam tziꞌ, tu koꞌxh qꞌul itziꞌ nitoksa unqꞌii.
Pek aatz qꞌu taanima, tzian elnaj sunkꞌatza.
9 Ech yeꞌk koꞌxh tokebꞌal kꞌuxh nitoksa unqꞌii, kꞌuxh ninachꞌin.
Tan aꞌ nichus ikostuumbre aanima. Nibꞌensas echaꞌ imantaar Tioxh. Chu u Tioxh.» Chia.—+ 15:9 Choktaj u Isaias 29.13.
Texh u Jesuus.
10 Ech aatz u Jesuus, isikꞌle tek ul qꞌu mam tenam kꞌatza utz, tal te ech tzaꞌ: —Abꞌitaj bꞌaꞌnil vaꞌl nivaleꞌ tzaꞌ utz, paaloj etxumbꞌal tuul. 11 Yitꞌ nikojipaavin u aanima oj yeꞌ niꞌan u kostuumbre tiꞌ itxꞌaal iqꞌabꞌ aas nitechbꞌuneꞌ. Pek aꞌ niaqꞌon bꞌen u aanima tu paav qꞌu yeꞌxtxojla yol nijeꞌul titziꞌ.— Texhtuꞌ.
12 Ech xaan tek opon qꞌul ichusulibꞌ u Jesuus kꞌatza utz, tal te: —¿At tzik vetbꞌenku see aas sibꞌ vetbꞌenku qꞌu yol tu qꞌu fariseo vaꞌl vetaala?— Texh te.
13 Ech itzaqꞌbꞌe ech tzaꞌ: —Kajay qꞌu ia qꞌuꞌl yitꞌ vunTat koj tu Amlika vetchikon, sakoꞌnbꞌuqꞌax jeꞌ. 14 Kam esaꞌ te tan, jolol echaꞌ moy atziꞌ aas nitiqꞌo ibꞌey vaꞌt moy. Tan oj nojchit siꞌiqꞌol ibꞌey maꞌl moy tu vaꞌt moy, ela koꞌxh sabꞌen tu jul kaꞌbꞌil atziꞌ.— Texh u Jesuus.
15 Ech tzaqꞌbꞌu u Luꞌ utz, tal ech tzaꞌ: —Bꞌan talax qe bꞌaꞌnil kam tok u kam vetakꞌam tiꞌ tziꞌ.— Texh te.
16 Tal u Jesuus ech tzaꞌ: —Utz ¿ant ex yeꞌxh bꞌoj etxumbꞌal tzik? 17 Tan kam vaꞌl nitechbꞌu u aanima, aꞌ nikoꞌkoꞌp tu tuul. Ech xamtel nibꞌen tu xaanbꞌal. 18 Pek ech koj qꞌu yeꞌxtxojla yol nijeꞌul titziꞌ qꞌu aanima tan, aꞌ nikꞌaskuꞌl tu taanima. Utz aꞌ vaꞌl niaqꞌon bꞌen tu paav. 19 Tan tu taanima u aanima nikꞌaskuꞌl qꞌu yeꞌxtxojla chaj txumbꞌal. Echaꞌ qꞌu yatzꞌoꞌm, u eesaibꞌ tu bꞌey tuchꞌ aanima, u elaqꞌ, qꞌu txubꞌaꞌlla chaj yol nitzꞌejax tiꞌ qꞌu aanima utz, tuchꞌ u yoqꞌoꞌm. 20 Aꞌ qꞌu kam nibꞌensan aa paav u aanima tziꞌ. Pek kꞌuxh yeꞌ sabꞌanax u kostuumbre tiꞌ itxꞌaal qꞌabꞌ aas suꞌuch txꞌaꞌom, yeꞌxhkam niyansa u aanima.— Texh u Jesuus.
Vikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl maꞌl u ixojaa Sidoon tiꞌ u Jesuus
21 Uncheeꞌ kꞌastekꞌul u Jesuus tu vaꞌl atichka utz, bꞌen tikuenta Tiro tuchꞌ tikuenta Sidoon.
22 Ech aatz iꞌan maꞌl u ixoj aꞌ kꞌaskuꞌl tikuenta u txꞌavaꞌ Canaan, vaꞌlich iqetun taltu ech tzaꞌ: —¡UnBꞌaal, ituꞌxh ixalam Daviid, txum unvatz! Tan aatz maꞌl u vitzꞌin ixviak, techal tulebꞌel tu u tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj atoꞌk kꞌatza.— Texhtuꞌ.
23 Pek aatz u Jesuus tan, paat yeꞌ nichitzaqꞌbꞌe. Ech xaan tek opon qꞌul ichusulibꞌ kꞌatza utz, ijaj bꞌaꞌnil tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Chaj bꞌen u ixoj tziꞌ tan, iqetun koꞌxh tok qiꞌ.— Texh te.
24 Tzaqꞌbꞌu u Jesuus, tal ech tzaꞌ: —Kꞌuxh vetꞌulin tan, chajelin. Taꞌxh ul vil qꞌu Israeel qꞌuꞌl sotznaj ikꞌuꞌl echaꞌ karneꞌl aas tzꞌejxinaj.— Texhtuꞌ.
25 Pek aatz u ixoj tan, tabꞌi utz, ul pecheꞌoj vatz u Jesuus utz, tala: —¡UnBꞌaal, lochꞌin!— Texh te.
26 Tal koꞌn paj u Jesuus ech tzaꞌ: —Yitꞌ saꞌkojiꞌaneꞌ saqeesa u bꞌaꞌnil vatz qꞌu Israeel utz, saqaqꞌ tu qꞌu puera aanima. Echaꞌ u kaxhlaan txꞌix, saꞌkojiꞌaneꞌ saqeesa vatz qꞌu kꞌaol meꞌala utz, saqoksa vatz qꞌu txꞌiꞌ.— Texh u Jesuus.
27 Pek tal u ixoj ech tzaꞌ: —Aꞌ chituꞌ, unBꞌaal. Pek loqꞌ aal aatz qꞌu txꞌiꞌ, nimotxtechbꞌu qꞌu juyaj kaxhlaan txꞌix qꞌuꞌl nichajpeꞌl viꞌ imeexha qꞌul ikoꞌ.— Texh te.
28 Uncheeꞌ tzaqꞌbꞌu tek u Jesuus utz, tala: —Ixoj, tiira kꞌujlel akꞌuꞌl viꞌ. Nojpoj vaꞌl najajeꞌ tziꞌ.— Texh te. Ech aatz u titzꞌin u ixoj tziꞌ, yakich iꞌan bꞌaꞌn tu u muꞌkꞌul tziꞌ.
U txaichil iꞌan u Jesuustiꞌ itxꞌaꞌnsal 4,000 vinaj
29 Kꞌastekꞌul u Jesuus latziꞌ utz, paal tziꞌ u choo tu Galilea. Ech ibꞌenjeꞌ viꞌ maꞌl u muunte utz, kꞌujeꞌi. 30 Utz sibꞌal aanima xaan opon kꞌatza. Iqꞌomich koꞌx taqꞌo, tuchꞌ moy, tuchꞌ kut qꞌabꞌ, tuchꞌ mem utz, tuchꞌ sibꞌat tereꞌn yaꞌv majte. Oksal vatz u Jesuus. Ech motx iꞌan bꞌaꞌn te. 31 Ech nichmotxitzꞌejx ikꞌuꞌl qꞌu aanima. Tan nichtekiyolon qꞌuꞌl memich. Tzꞌajel tek iqꞌabꞌ qꞌuꞌl kut qꞌabꞌich. Nichtekixaan qꞌu koꞌx. Utz nichtileꞌ aas bꞌaꞌn tek isajin qꞌu moy. Ech nichtekmotxtoksa iqꞌii viTioxh qꞌu Israeel tiꞌ.
32 Uncheeꞌ aatz u Jesuus, isikꞌle ul qꞌul ichusulibꞌ kꞌatza utz, tal te ech tzaꞌ: —Nuntxum iatz qꞌu tenam tziꞌ. Tan oxvaꞌx qꞌii cheel tatin sunkꞌatza utz, yeꞌkan techbꞌubꞌal. Utz yuꞌnsaꞌ sunchaj bꞌen ech tziꞌ tuul atil tu vaꞌy. Tan noj motx ijochpu tu bꞌey.— Texh te.
33 Utz alax te tu qꞌul ichusulibꞌ ech tzaꞌ: —¿Til saqiqꞌov sibꞌla echbꞌubꞌal tetz qꞌu mam tenam tu u tzꞌinlich txꞌavaꞌ tzaꞌ?— Texhtuꞌ.
34 Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —¿Jankꞌat echbꞌubꞌal atil tzexeꞌ?— Texh u Jesuus.
Utz motx tzaqꞌbꞌu ech tzaꞌ: —Jujvaꞌl koꞌn, tuchꞌ kaꞌxvaꞌt txay.— Texhtuꞌ.
35 Ech aatz u Jesuus tan, tal ikꞌujeꞌ qꞌu aanima vatz txꞌavaꞌ. 36 Utz itxay jujvaꞌl qꞌu kaxhlaan txꞌix tiqꞌabꞌ tuchꞌ qꞌu txay. Ikꞌama Tioxh tiꞌ. Ech ipixh tuul utz, taqꞌ tu qꞌu chusulibꞌ. Aꞌ tek motx jatxon paal vatz qꞌu tenam. 37 Ech motx itxꞌaꞌn sikajayil. Motx nooi. Ech molax tek qꞌuꞌl chanani. Utz jujvaꞌt txakatx elkoꞌp, bꞌoono inooeꞌ. 38 Utz 4,000 qꞌu vinaj qꞌuꞌl txꞌaꞌni. Sibꞌat ixoj tuchꞌ talaj nitxaꞌ txꞌaꞌn majte yeꞌt achaxi.
39 Uncheeꞌ tal tek ibꞌen qꞌu aanima u Jesuus utz, ok tek tu jukubꞌ. Bꞌen tu u txꞌavaꞌ tikuenta Magdala.
16Vijajtu xheenya qꞌu fariseotu u Jesuus
1 Uncheeꞌ opon qꞌu fariseo kꞌatz u Jesuus tuchꞌ qꞌu saduceo. Utz vet sikꞌuꞌl motx iꞌana, ijaj xheenya te sikꞌuch tu amlika. 2 Pek tzaqꞌbꞌel koꞌn tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Aatz nikuꞌ qꞌii, nimotxetaleꞌ: «Txꞌanel saqꞌi qꞌejal. Nimnaꞌl tan, vikajxu xeꞌ amlika.» Cheꞌex. 3 Utz aatz netal qꞌalaꞌm: «Suꞌul jabꞌal cheel. Nimnaꞌl tan, viqꞌejbꞌu xeꞌ amlika tu sutzꞌ.» Cheꞌex. ¡Junal ex kaꞌvatz! Etootzajle tilax qꞌu xheenya qꞌuꞌl nichee vatz amlika, pek tiira yeꞌxhat niꞌenku sete abꞌiste qꞌu xheenya nituch setiꞌaj tu u tiempo tzaꞌ. 4 Aatz ex, itzꞌlelex tu u tiempo tzaꞌ, jolol ex qelolla chaj aanima. ¡Ex aa paav utz, nejaj xheenya sakꞌuchax sete! Pek yeꞌk xheenya sakꞌuchax sete. Taꞌxh maꞌl xheenya setileꞌ, vaꞌl tiꞌ u Jonaas u alol tetz u yolbꞌal Tioxh.— Texhtuꞌ. Ech telabꞌelka tu u Jesuus, bꞌeni.
5 Uncheeꞌ motx tek opon sala bꞌen u aꞌ. Yeꞌt inach tiqꞌol bꞌen techbꞌubꞌal qꞌu chusulibꞌ. 6 Utz tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Iltaj utz, kuentaꞌex tiꞌ vaꞌl nichus qꞌu fariseo tuchꞌ qꞌu saduceo tziꞌ. Tan paxinchil niꞌaneꞌ, echaꞌ vitxꞌamil u kaxhlaan txꞌix.— Texh te.
7 Aatz qꞌu chusulibꞌ tan, nichtekmotxtal sivatzaj ech tzaꞌ: —Kꞌuxh nital qe ech tziꞌ, tiꞌ atziꞌ yeꞌn kunach tiqꞌol qechbꞌubꞌal.— Texhtuꞌ.
8 Pek aatz u Jesuus tan, paal itxumbꞌal tu vaꞌl nichmotxtaleꞌ utz, tal te ech tzaꞌ: —Tiira bꞌiil koꞌxh kꞌujlel ekꞌul tiꞌ Tioxh. ¿Kantuꞌ aꞌ netitzꞌa aas yeꞌk echbꞌubꞌal? 9 ¿Yeꞌxh nikaa sekꞌuꞌl tzik? ¿Nikoꞌxh yeꞌ nenach oꞌvaꞌl u kaxhlaan txꞌix tzik, vaꞌl tzꞌaj vatz 5,000 aanima? Utz ¿yetz nenacheꞌ aas jatvaꞌt txakatx chan emola? 10 Utz echat paj jujvaꞌl u kaxhlaan txꞌix majte vaꞌl tzꞌaj vatz 4,000 aanima. Utz ¿jatvaꞌt txakatx chan emola? 11 ¿Kam tokeꞌ aas tiira yeꞌ nitel etxumbꞌal tu qꞌu kam? Tan aꞌ koj nival u kaxhlaan txꞌix. Pek aꞌ nival vaꞌl nichus qꞌu fariseo tuchꞌ qꞌu saduceo, vaꞌl ech ipaxineꞌ niꞌaneꞌ vipaxin u txꞌamil kaxhlaan txꞌix.— Texhtuꞌ. 12 Ech nal tek el itxumbꞌal qꞌu chusulibꞌ tuul aas yitꞌ aꞌ koj siꞌanvu kuenta tibꞌ tiꞌ u txꞌamil kaxhlaan txꞌix, pek aꞌ sibꞌanvu kuenta tibꞌ tiꞌ vichusbꞌal qꞌu fariseo tuchꞌ qꞌu saduceo.
U tootzajit qꞌu chusulibꞌ aasaꞌ viTxaaom u Tioxh u Jesuus
13 Uncheeꞌ aatz tek opon u Jesuus tu u tenam Cesarea Filipo, ichꞌoti tu qꞌul ichusulibꞌ ech tzaꞌ: —¿Kam nital qꞌu aanima tiꞌ u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima? ¿Abꞌil aas nitaleꞌ?— Texh te.
14 Motx tzaqꞌbꞌu ech tzaꞌ: —At nialon aas axh Xhan, u bꞌanol vautiismo. At nialon aas axh Elias. At nialon aas axh Jeremias. Utz at nialon aas axh maꞌj qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh nitaleꞌ.— Texh te.
15 Ech tal paj u Jesuus ech tzaꞌ: —Pek aatz ex, ¿abꞌil in netaleꞌ?— Texh te.
16 Tzaqꞌbꞌu u Xhim vaꞌl Luꞌ ibꞌii utz, tala: —Axh viTxaaom u Tioxh vaꞌl saꞌchitꞌulaxh, viKꞌaol u itzꞌlich Tioxh.— Texhtuꞌ.
17 Uncheeꞌ tzaqꞌbꞌel tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Xhim, ikꞌaol Jonaas, chiꞌbꞌebꞌal eetz tan, yitꞌ aanima koj vetalon see vaꞌl naaleꞌ tziꞌ, pek vunTat tu Amlika vetoksan sakꞌuꞌl. 18 Utz aatz in, nival see, aas axh Luꞌ. Utz aꞌ sunchikvu qꞌu niman vetz viꞌ u tiila sivan tzaꞌ. Utz tech koj u txꞌiꞌliꞌinaj tiꞌ iyaꞌsaleꞌ.+ 16:18 Aatz u bꞌii Luꞌ, “Sivan” chu u tokebꞌal tu yolbꞌal griego.19 Utz savaqꞌ u laave see tetz viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika majte. Ech kam vaꞌl saqitz tu u vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ, saqitzpu tu Amlika majte. Utz kam vaꞌl saqꞌal tu u vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ, saqꞌalpu tu Amlika majte.— Texhtuꞌ. 20 Utz tal u Jesuus tu qꞌul ichusulibꞌ aas yeꞌxhabꞌil koꞌxh e satalva aas aꞌ viTxaaom u Tioxh.
Vibꞌaxabꞌsat taltuvikamebꞌal u Jesuus
21 Uncheeꞌ ech vixeꞌt u Jesuus tiꞌ talax tu qꞌul ichusulibꞌ tziꞌ, aas ministeer sabꞌen tu Jerusaleen. Utz saꞌxhpaasal tu kꞌaxkꞌo tu qꞌu qꞌesal qꞌatol tzii, tu qꞌu qꞌesal oksan yol utz, tuchꞌ tu qꞌu aa txumbꞌal tetz u oꞌtla mantaar. Ech sakami. Loqꞌ sakoꞌnqꞌaavitzꞌpu titoxvaꞌ qꞌii.
Vimajax iatz u Jesuustu u Luꞌ tiꞌ vikameꞌ
22 Pek aatz u Luꞌ, isikꞌle bꞌen u Jesuus echil tziꞌ. Xeꞌt imaj iatz ech tzaꞌ tiꞌ vaꞌl tala: —¡UnBꞌaal, oyobꞌ aatz! ¡Yeꞌk siꞌaneꞌ sapaalaxh tu u kam naaleꞌ tziꞌ!— Texh te.
23 Ech aatz u Jesuus tan, isuchqꞌi tibꞌ utz, tal tu u Luꞌ ech tzaꞌ: —¡Xaaneꞌl sunvatz txꞌiꞌliꞌinaj! Aal koꞌxh namajin. Tan aꞌ koj niitzꞌa qꞌu kam tetz u Tioxh, pek aꞌ niitzꞌa qꞌu kam tetz qꞌu aanima.— Texh te.
24 Uncheeꞌ tal u Jesuus tu qꞌul ichusulibꞌ ech tzaꞌ: —Oj abꞌil sisaꞌa xambꞌichil viꞌ, imaj tibꞌ tiꞌ toksal tetz vitxumbꞌal. Pek iqꞌiꞌ paalchil tu mam il tzaꞌl viꞌ utz, xambꞌoj viꞌ. 25 Tan abꞌil qꞌuꞌl taꞌxh nititzꞌa u vatz iqꞌii isaj tu u vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ, tzꞌejoꞌm siꞌaneꞌ. Pek abꞌil qꞌuꞌl kꞌuxh sitzꞌej u vatz iqꞌii isaj viꞌ, aꞌ vaꞌl sachabꞌan u bꞌenchil tu bꞌenqꞌii bꞌensaj. 26 Tan kam koj siꞌan kanaal u aanima kꞌuxh satetza u vatz amlika txꞌavaꞌ kajayil tzaꞌ, untzꞌoj aꞌ seꞌenku u taanxelal tu choobꞌal paav. Tan kam koj choobꞌal sataqꞌ u aanima tiꞌ itool u taanxelal. 27 Tan suꞌltaqꞌ u choobꞌal u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima tu junun aanima tiꞌ qꞌul ibꞌanoneꞌ aas luꞌul tu u tijleꞌm viTat tuchꞌ qꞌul iaanjel. 28 Niꞌxhtekꞌval sete, atil kaꞌvoꞌj oxvoꞌj ex cheel atziꞌ, atilex tzaꞌ, aas yeꞌsajen ekameꞌ, satil tul u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima tu viQꞌesalail.— Texhtuꞌ.
17Vichee u Moisees tuchꞌ u Elias kꞌatz u Jesuus
1 Uncheeꞌ maꞌtich tel vaajil qꞌii tuul, aatz u Jesuus, tiqꞌo bꞌen viꞌ maꞌl u tꞌankin muunte u Luꞌ, u Jacobo, tuchꞌ u Xhan, vitzaꞌqꞌ u Jacobo. 2 Ech ijalpixsa tilon u Jesuus siatz. Techal tek iribꞌun ivatz, echaꞌ u qꞌii tziꞌ. Utz tiira sajich tek qꞌu toksaꞌm, echaꞌ ipaqꞌun saj. 3 Tuul aꞌ texh til ichee u Moisees tuchꞌ u Elias. Utz nichtekiyolon tuchꞌ u Jesuus. 4 Aatz tek u Luꞌ, tal tu u Jesuus ech tzaꞌ: —¡UnBꞌaal, bꞌaꞌn atziꞌ aas atiloꞌ tzaꞌ! Pek ¿satz asaꞌa sakubꞌan oxvoꞌj muuabꞌal nachpixsabꞌal? Maꞌl eetz. Vaꞌt tetz u Moisees. Utz vaꞌt tetz u Elias.— Texh te.
5 Ech tuul ankoꞌxh nichiyoloneꞌ, motx okka jaqꞌ maꞌl u ribꞌunnaj sutzꞌ. Utz abꞌil maꞌl u yol uch tu u sutzꞌ. Tal ech tzaꞌ: —Aꞌ vunKꞌaol. Tiiꞌin tiꞌ atziꞌ. Vaꞌl nikꞌujeꞌ unkꞌuꞌl tiꞌ. Aꞌ vaꞌl setabꞌi tetz.— Texh u yol. 6 Ech taꞌxh tabꞌi u yol qꞌu chusulibꞌ tziꞌ, motx pecheꞌi. Taqꞌ kuꞌ ivatz vatz txꞌavaꞌ tuul kaana ixoꞌveꞌ.
7 Ech aatz u Jesuus tan, xaan opon kꞌatza. Ikana utz, tal te: —Lakpojex utz, yeꞌ koꞌxh xoꞌvex.— Texh te. 8 Ech motx tek sajini utz, yeꞌxhabꞌil tereꞌn tila. Aꞌ texh atichka u Jesuus. 9 Aatz tek nichmotxikuꞌl viꞌ u muunte, tiira tal u Jesuus te bꞌaꞌnil ech tzaꞌ: —Yeꞌxhabꞌil koꞌxh e setalvu u kam vetetillaꞌ tziꞌ. Anal letala aas maꞌt qꞌaav titzꞌpu xoꞌl qꞌu kamnaj u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima.— Texh te.
10 Ech aatz qꞌu chusulibꞌ tan, ichꞌoti tu u Jesuus ech tzaꞌ: —¿Kam tok vaꞌl nital qꞌu aa txumbꞌal tetz u oꞌtla mantaar aas: «Ministeer aꞌ bꞌaxal suꞌul u Elias.» Chia?— Texh te.
11 Tzaqꞌbꞌel tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Nojchituꞌ. Aꞌ suꞌul u Elias bꞌaxal utz, aꞌ saqꞌaaviꞌanvu bꞌaꞌn kajay qꞌu kam tikuenta. 12 Pek ootzajitaj tan, ulnaj tek u Elias utz, yeꞌxhat koꞌn bꞌenku tu qꞌu aanima tziꞌ. Tan motx koꞌn iꞌan te kam tal qꞌu taanima tiꞌ. Echat koꞌxh paj samotxiꞌan tu u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima.— Texhtuꞌ. 13 Ech tek motx el itxumbꞌal qꞌu chusulibꞌ tuul aas aꞌ nichyolonku tiꞌ u Xhan, u bꞌanol vautiismo.
U teesat qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaju Jesuus kꞌatz maꞌl u xiak
14 Uncheeꞌ motx tek opon kꞌatz qꞌu mam tenam. Utz ul maꞌl u vinaj, ul pecheꞌoj kuꞌ siatz. Tal te ech tzaꞌ: 15 —¡UnBꞌaal, txum iatz vunkꞌaol! Tan atil maꞌl tiila yaabꞌil kꞌatza. Tiira txumbꞌal iatz taqꞌo. Jatpax koꞌxh paaloꞌk tu xamal utz, jatpax koꞌxh bꞌen tu aꞌ taqꞌo. 16 Vetviqꞌo ul vatz qꞌul achusulibꞌ tziꞌ, pek yeꞌn motx oleꞌ tiꞌ ibꞌanax bꞌaꞌn te.— Texh te.
17 Ech tzaqꞌbꞌu u Jesuus, tal ech tzaꞌ: —Tiira ex kaꞌtziiunnajla chaj aanima. ¡Tiira ex aa paav itzꞌlelex tu tiempo tzaꞌ! Ech koꞌn chixh vatin texoꞌl tzaꞌ. Ech koꞌn chixh unqꞌiꞌtꞌex tziꞌ. Iqꞌotaj ul tzaꞌ.— Texhtuꞌ. 18 Ech aatz u Jesuus tojcha el u tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatz u xiak utz, yakich iꞌan bꞌaꞌn tu u muꞌkꞌul tziꞌ.
19 Uncheeꞌ motx tek xaan opon qꞌu chusulibꞌ kꞌatz u Jesuus, aas ijunalich tekoꞌn utz, tal te ech tzaꞌ: —¿Kam tokeꞌ aas yeꞌn oleꞌoꞌ tiꞌ tojchal el u tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj tziꞌ?— Texh te.
20 Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Tiꞌ tan, bꞌiil koꞌxh kꞌujlel ekꞌuꞌl tiꞌ u Tioxh. Pek niꞌxhtekꞌval sete aas kꞌuxh echil koꞌxh sakꞌujeꞌ ekꞌuꞌl echaꞌ maꞌj bꞌaqꞌ muxhtaansa, kam koj vaꞌt yeꞌ saveet sevatz. Echaꞌ tziꞌ letal tu maꞌl muunte: «Elenbꞌen tzaꞌ; kuxh bꞌen tziꞌ.» Chajex te. Sael bꞌen atziꞌ. Kajay saveeti. 21 [Pek aatz u tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj tziꞌ tan, sakoꞌnkoxhel ech tziꞌ. Pek tu chit ekuyt evaꞌy, tiꞌ eqꞌilat esikꞌlet Tioxh, bꞌaꞌntan saeli.]— Texh u Jesuus.
U taltu vikamebꞌal u Jesuus
22 Uncheeꞌ imol tibꞌ u Jesuus tuchꞌ qꞌul ichusulibꞌ tu Galilea. Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Soꞌoksal u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima tiqꞌabꞌ qꞌu qꞌatol tzii. 23 Utz samotxiyatzꞌeꞌ. Pek loqꞌ saqꞌaavitzꞌpu titoxvaꞌ qꞌii.— Texh u Jesuus. Ech tiira motx chit txumun qꞌu chusulibꞌ tiꞌ.
Vichoot u okebꞌalop u Jesuustu viqꞌanalil u totztioxh
24 Aatz tek motx opon tu u Capernauum, ul qꞌu vinaj kꞌatz u Luꞌ, qꞌu jajol tetz u choobꞌal okebꞌalop tu viqꞌanalil u totztioxh. Ayaꞌ vijaꞌmel kaꞌvaꞌl qꞌii aqꞌon. Utz tal te ech tzaꞌ: —Aatz u chusul etetz tziꞌ, ¿ni tzik ichoo u okebꞌalop tu viqꞌanalil u totztioxh?— Texh te.+ 17:24 Aatz u okebꞌalop tu u viqꞌanalil u totztioxh, unpajul koꞌn nichichooleꞌ tu maꞌl yaꞌbꞌ. Junun vinaj Israeel nichichooneꞌ.
25 —Eeꞌ, nichooeꞌ atziꞌ.— Texh u Luꞌ. Ech taꞌxh opon u Luꞌ tu u atibꞌal, bꞌaxal yolon u Jesuus te ech tzaꞌ: —Kan tal nanacheꞌ Luꞌ, ¿abꞌil e nijajvu u jaꞌmel alkavaar qꞌu ijlenal tu u vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ? ¿Tu tzik qꞌu tetz aa tenamil, pek oj tu qꞌu puera aanima?— Texh te.
26 Tzaqꞌbꞌu u Luꞌ utz, tala: —Tu qꞌu puera aanima atziꞌ.— Texhtuꞌ.
Utz tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Uncheeꞌ aatz qꞌu tetz aa tenamil yeꞌkax chooni. 27 Pek majbꞌal ichiꞌon ikꞌuꞌl qiꞌ, kuxh tziꞌ u choo tziꞌ. Aqꞌ koꞌp u eesabꞌ txay tu aꞌ. Ech abꞌiste u bꞌaxa txay leesa jiꞌul, lajaj vitziꞌ. Tan sachabꞌa maꞌl u puaj tuul. Iqꞌo kꞌasuꞌl u puaj tziꞌ utz, lachoo u qokebꞌalop; in utz, tuchꞌ axh.— Texh te.
18U jeꞌsaibꞌ
1 Uncheeꞌ aatz iꞌana, xaan opon qꞌu chusulibꞌ kꞌatz u Jesuus utz, tal te ech tzaꞌ: —¿Abꞌiste maꞌj qe aas nim tijleꞌm siꞌan tu viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika?— Texh te.
2 Ech isikꞌle ul maꞌl tal nitxaꞌ u Jesuus. Itxakbꞌaꞌ tixoꞌl. 3 Utz tal ech tzaꞌ: —Niꞌxhtekꞌval sete, saꞌkojokoꞌpꞌex tu viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika oj yeꞌk sachꞌexpꞌex; oj yeꞌk sebꞌensa etibꞌ echaꞌ ex tal nitxaꞌ aas maanxho. 4 Tan abꞌiste vaꞌl sataqꞌ bꞌen tibꞌ chꞌoo echaꞌ u tal nitxaꞌ tzaꞌ, aꞌ vaꞌl nim tijleꞌm siꞌan tu viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika. 5 Utz abꞌil lakꞌulun maꞌl tal nitxaꞌ tunbꞌii echaꞌ tzaꞌ, in aꞌ nikꞌulin tziꞌ.
6 Pek abꞌil vaꞌl saꞌaqꞌon bꞌen maꞌj qꞌu chꞌooal niman vetz tu paav, aal tek bꞌaꞌn saqitzax ok maꞌl mam sivan siqul, cheꞌbꞌ triigo, ech seꞌnkꞌonaxoj okoꞌp tu u mar. 7 Tilayol u paav tu u vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ vaꞌl niaqꞌon kuꞌ qꞌu aanima. Loqꞌ ech chituꞌ atziꞌ. Pek aꞌ tiira tilayol sayaꞌk u aanima vaꞌl sataqꞌ bꞌen imol tu paav. 8 Ech tokeꞌ oj nitaqꞌbꞌenaxh vaqꞌabꞌ val aajan tu paav, aal tek bꞌaꞌn seesa. Tan kꞌuxh axh kut qꞌabꞌ utz, kꞌuxh axh kut ajan, taꞌxhtzii soꞌokopꞌaxh tu bꞌenqꞌii bꞌensaj. Tan kꞌuxh tzꞌajel chit aqꞌabꞌ aajan, tilayol oj aꞌ yakkꞌaxh tu xamal u choobꞌal paav vaꞌl yeꞌk iyaꞌeꞌ. 9 Utz oj aal nitaqꞌbꞌenaxh u bꞌaqꞌ avatz tu paav, yaaqꞌ tzii tu u tachaꞌv. Aal bꞌaꞌn seesa tan, kꞌuxh maꞌl koꞌn bꞌaqꞌ avatz, taꞌxhtzii soꞌokoꞌpꞌaxh tu bꞌenqꞌii bꞌensaj. Pek kꞌuxh tzꞌajel kaꞌvaꞌl bꞌaqꞌ avatz, tilayol untzꞌoj aꞌ yakkꞌaxh tu u xamal u choobꞌal paav.
U tatin junun qꞌu aanimavatz u Tioxh
10 Ech tokeꞌ, kuentaꞌex. Eteesach koꞌxh iqꞌii qꞌu chꞌooal niman vetz. Tan nojchit nivaleꞌ atil aanjel xeen tetz tu vunTat tu Amlika. 11 [Tan aatz u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima, aꞌ ul teesa tu u paav qꞌuꞌl maꞌtich itzꞌejxeꞌ.]
12 ¿Kam bꞌoj saelka nenacheꞌ? Atil koj maꞌj vinaj aas 100 ikarneꞌl atile. Pek satzꞌejxuka maꞌj te. ¿Oj tzik yeꞌ sataqꞌka vaꞌt u 99 tziꞌ utz, seꞌnichok u tzꞌejxinaj tulaj jaꞌjtzeꞌ? 13 Ech oj lichabꞌa, niꞌxhtekꞌval sete aas saꞌxhtxuqꞌtxun tiꞌ. Paalch itxuqꞌtxun tiꞌ siꞌan vatz u 99 karneꞌl qꞌuꞌl yitꞌ tzꞌejxinaj koj. 14 Utz echat koꞌxh majte, yitꞌ itxumbꞌal koj u kuTat tu Amlika aas satzꞌejxu maꞌj tu qꞌu chꞌooal niman vetz tziꞌ.
U tok ibꞌaꞌn qꞌu niman tetzu Jesuus tibꞌilaj
15 Ech tokeꞌ, oj kam siꞌan vahermano see, al te, kaꞌl koꞌxh axaan tuchꞌ. Ech oj likan tabꞌil tokebꞌal, vetooksal tu jik atziꞌ. Ech qꞌaavi abꞌan bꞌaꞌn tuchꞌ. 16 Pek oj yeꞌ koꞌn likan tabꞌileꞌ, iqꞌo tek bꞌen maꞌj oj kaꞌvoꞌj amol saiꞌ. Ech kaꞌvoꞌj oxvoꞌj aanima sailon vinujul vaꞌl saal te.+ 18:16 Choktaj u Deuteronoomio 19.15.17 Pek oj yeꞌ koꞌn paj latabꞌi tokebꞌal vatz qꞌul amol tziꞌ, al tek vatz qꞌu aanima niman tetz u Tioxh. Pek oj yeꞌ koꞌn paj likan tabꞌil tokebꞌal vaꞌl laꞌalax te tu qꞌu aanima niman tetz u Tioxh, aqꞌ tek bꞌen aanima yeꞌ tootzaj Tioxh, echaꞌ qꞌu subꞌulla jajol jaꞌmel alkavaar. 18 Tan niꞌxhtekꞌval sete, kajay vaꞌl seqitz tu u vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ, saqitzpu tu Amlika majte. Utz kam vaꞌl sechitpu tu u vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ, sachitpu tu Amlika majte.
19 Utz nipajval sete majte oj atil kaꞌvoꞌj ex senukꞌ sevatz tu u vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ, aas kam koꞌxh maꞌj ibꞌii sejajeꞌ, saaqꞌax sete tu vunTat tu Amlika. 20 Tan til molelku tibꞌ kaꞌvoꞌj oxvoꞌj aanima tiꞌ vunbꞌii, latziꞌ atilkꞌin tixoꞌl majte.— Texhtuꞌ.
Vichusun u Jesuus tiꞌ u kuyuꞌm
21 Ech xaan opon u Luꞌ kꞌatz u Jesuus utz, tal te ech tzaꞌ: —¿UnBꞌaal jatpajul sunkuy ipaav vunhermano vaꞌl kam koꞌxh siꞌan ve? ¿Jujpajul koꞌn tzik?— Texhtuꞌ.
22 Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Jujpajul koꞌn chajkojin see, pek jujpajul 70 sakuyeꞌ.
23 Aatz viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika, ela tuchꞌ maꞌl u ijlenal vaꞌl iꞌan tiꞌ jankꞌal itxꞌoj qꞌu taqꞌonom atil tzixeꞌ. 24 Utz aatz xeꞌt iꞌan tiꞌ, iqꞌol opon maꞌl u taqꞌonom siatz aas maꞌl 60,000 ijaꞌmel qꞌii aqꞌon itxꞌoj tzixeꞌ. 25 Aatz u vinaj tziꞌ tan, yeꞌt oleꞌ tiꞌ ichool vitxꞌoj. Ech aatz u ijlenal tal tek ikꞌayil ok vatz aqꞌon tuchꞌ tixoj, ikꞌaol, imeꞌal utz, tuchꞌ kajay qꞌu tetz atile. Ech seꞌel vitxꞌoj tala. 26 Pek pecheꞌ kuꞌ u aqꞌonom vatz u bꞌaal taqꞌon, ijaj kuybꞌal te. Tal te ech tzaꞌ: «¡Kuyin! Chꞌiabꞌitojin, unbꞌaal tan, sunchoo kajay vuntxꞌoj tzaxeꞌ.» Texh te. 27 Ech txumax iatz u aqꞌonom tu u bꞌaal taqꞌon tziꞌ utz, ikuy tiꞌ vitxꞌoj. Ech ichajpu.
28 Pek taꞌxh elkꞌasuꞌl u aqꞌonom vaꞌl kuyli tziꞌ, til tibꞌ tuchꞌ vaꞌt u tetz aqꞌonomil atich itxꞌoj tzixeꞌ. Ijaꞌmel 100 qꞌii aqꞌon vitxꞌoj. Utz itxaya, ipochꞌi siqul tuul nichtal te ech tzaꞌ: «¡Choo koꞌn vatxꞌoj tzunxeꞌ cheel!» Chu te. 29 Ech aatz u tetz aqꞌonomil tziꞌ tan, pecheꞌ siatz utz, nichijajabꞌe ech tzaꞌ: «¡Kuyin! Chꞌiabꞌitojin tan, sunchoo kajay vuntxꞌoj tzaxeꞌ.» Texh te. 30 Pek aatz u aqꞌonom tziꞌ tan, yeꞌt koꞌn isaꞌa. Ech tal tok tu tzeꞌ, ichoo nal kajay vitxꞌoj tala.
31 Uncheeꞌ ilax tunjot qꞌu tetz aqꞌonomil. Motx chit txumun tiꞌ kam vaꞌl bꞌanax tu vimol tziꞌ utz, ex tek tal tu u bꞌaal taqꞌon kam vaꞌl motx tila. 32 Ech aatz u bꞌaal aqꞌon tan, isavsa tek u aqꞌonom tziꞌ utz, tal te ech tzaꞌ: «¡Onkonla aqꞌonom! ¡Vetunkuyaxh tiꞌ kajay vatxꞌoj tan, vetajaj kuybꞌal ve! 33 Pek ¿kantuꞌ yitꞌ ech koj itxuml iatz vamol vetaꞌana, echaꞌ untxumt aatz?» Texh te. 34 Ech techal ilakp iviꞌ u bꞌaal taqꞌon tiꞌ. Toksa tiqꞌabꞌ qꞌu tzꞌuꞌman preexhu utz, ichoo nal kajay vitxꞌoj tzixeꞌ. 35 Echat siꞌan vunTat tu Amlika sete majte, oj yitꞌ tuchꞌ etaanima sekuy ipaav emol.— Texh u Jesuus.
19U jatxiꞌbꞌ yitꞌ xeꞌ qꞌii xeꞌ saj koj
1 Uncheeꞌ aatz tek yaꞌ taltu qꞌu yol u Jesuus tzaꞌ, elbꞌen tu Galilea utz, bꞌen tikuenta Judea vatz bꞌen u Jordaan. 2 Mam tenam xambꞌu bꞌen tiꞌ. Utz iꞌan bꞌaꞌn tu qꞌu yaꞌv latziꞌ. 3 Pek xaan opon unjolol qꞌu fariseo kꞌatza utz, vet sikꞌuꞌl motx ichꞌoti te ech tzaꞌ: —¿Satz veeti satojcha tixoj maꞌj vinaj aas kam koꞌxh tiꞌ?— Texhtuꞌ.
4 Tzaqꞌbꞌel tu u Jesuus ech tzaꞌ: —¿Yetz sikꞌlemal setaqꞌo tu u Yolbꞌal Tioxh? aas u Tioxh vaꞌl cheesan qꞌu aanima xeꞌ qꞌii xeꞌ saj; maꞌl vinaj utz, maꞌl ixoj iꞌana. 5 Tal u Tioxh: «Ech tokeꞌ sataqꞌka itxutx ibꞌaal u aanima vaꞌl sachee ikꞌulel utz, maꞌl tekoꞌn saelkoꞌp vatz Tioxh.» Chia.+ 19:5 Choktaj u Geenesis 2.24.6 Ech yitꞌ kaꞌvaꞌl tereꞌn koj, pek maꞌl tekoꞌn saelka sikaꞌbꞌil. Ech tokeꞌ abꞌil vaꞌl vatz Tioxh nikꞌul tibꞌ, yeꞌxhabꞌil koꞌxh maꞌj aanima sajatxon.— Texhtuꞌ.
7 Tal qꞌu fariseo te ech tzaꞌ: —¿Kam tokeꞌ uncheeꞌ taqꞌka tzii u Moisees aas saveeti satojcha tixoj u vinaj? Sakoꞌnaqꞌax maꞌl tuꞌ u ixoj tetz jatxbꞌalibꞌ.— Texh te.+ 19:7 Choktaj u Deuteronoomio 24.1-4.
8 Tal u Jesuus te: —Kꞌuxh taqꞌka tzii u Moisees aas saveeti setojcha etixoj, tiꞌ atziꞌ tan, taꞌxh okoj tetz qꞌul ekꞌuy emam. Pek ech koj ikaa xeꞌ qꞌii xeꞌ saj.
9 Pek nival sete, aatz u vinaj vaꞌl nikoꞌxhtaqꞌan tojchat tixoj utz, nichok vaꞌt tixoj, eesaibꞌ tu bꞌey niꞌan tuchꞌ atziꞌ tan, yitꞌ aꞌ koj vikꞌulel. Tan vettojcha u tixoj yitꞌ tiꞌ koj aas niteesa tibꞌ u tixoj tu bꞌey tuchꞌ vaꞌt vinaj. [Utz abꞌiste u vinaj vaꞌl saiqꞌon u ixoj ojchamal tziꞌ, eesaibꞌ paj niꞌan tu bꞌey tuchꞌ.]— Texhtuꞌ.
10 Ech alax tek te tu qꞌul ichusulibꞌ ech tzaꞌ: —Untzꞌoj ech vaꞌl sapaalku u vinaj tuchꞌ u tixoj tziꞌ, uncheeꞌ aal tek bꞌaꞌn yeꞌk sichok tixoj atziꞌ uncheeꞌ. Utz yeꞌk satzumeꞌi.— Texhtuꞌ.
11 Uncheeꞌ tal tek u Jesuus ech tzaꞌ: —Yitꞌ kajay koj satxꞌakon u atinchil ech tziꞌ. Pek taꞌxhtuꞌ, qꞌuꞌl tetzan tu u Tioxh. 12 Tan atil vinaj tetzan tu u Tioxh tu alabꞌ tetz aas yiꞌsaꞌ ixoj. Utz at majte, aanima koꞌn nibꞌanon te aas yiꞌsaꞌ ixoj. Utz atil paj majte yiꞌsaꞌ ixoj. Loqꞌ anat nibꞌanon tibꞌ, tiꞌ u taqꞌonin tiꞌ viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika niꞌanva. Ech abꞌil satxꞌakon u atinchil ech tziꞌ utz, itxꞌakeꞌ.— Texh u Jesuus.
Yitꞌ tetz koj jeꞌsanibꞌviQꞌesalail u Tioxh
13 Uncheeꞌ ex oksaloj unjolol talaj nitxaꞌ vatz u Jesuus. Aꞌ isaꞌ qꞌul itxutx ibꞌaal aas sataqꞌ jeꞌ iqꞌabꞌ tibꞌa utz, siqꞌila sikꞌle Tioxh tiꞌ. Pek nichkoꞌniyaal tu qꞌu chusulibꞌ. 14 Ech tal tek u Jesuus te ech tzaꞌ: —Aqꞌtaj tzii suꞌul qꞌu talaj nitxaꞌ sunkꞌatza tziꞌ. Yeꞌ koꞌxh emaj iatz. Tan aatz viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika, tetz qꞌuꞌl echaꞌ talaj nitxaꞌ aas yeꞌ nijeꞌsa tibꞌ.— Texhtuꞌ. 15 Ech taqꞌ jeꞌ iqꞌabꞌ tibꞌa qꞌu talaj nitxaꞌ. Utz eltekbꞌen tu vaꞌl atichka.
U okichꞌop tu viQꞌesalail u Tioxh
16 Uncheeꞌ ul maꞌl u xiak kꞌatz u Jesuus utz, tal te ech tzaꞌ: —Bꞌaꞌnla chusul, ¿abꞌiste qꞌu bꞌaꞌnil sunbꞌaneꞌ, ech soꞌokoꞌpꞌin tu bꞌenqꞌii bꞌensaj?— Texhtuꞌ.
17 Tal u Jesuus te: —¿Kantuꞌ naaleꞌ aas in bꞌaꞌn? Tan taꞌxh maꞌl bꞌaꞌn atile, ayaꞌ u Tioxh. Pek oj aꞌ asaꞌ okchil tu bꞌenqꞌii bꞌensaj, nima koꞌn qꞌul imantaar Tioxh.— Texh te.
18 Tal u xiak ech tzaꞌ: —¿Abꞌiste te?— Texhtuꞌ.
Tal u Jesuus ech tzaꞌ: —Yeꞌk sayatzꞌonaxh. Eesach iibꞌ tu bꞌey tuchꞌ aanima yitꞌ akꞌulel koj. Yeꞌk saelqꞌaxh. Yeꞌk saal txubꞌaꞌl tiꞌ amol. 19 Atoj tatin atxutx abꞌaal saatz. Utz tiiꞌaxh tiꞌ kajay aanima echat koꞌxhtuꞌ naꞌan saiꞌ.— Texh te.
20 Tal u xiak te ech tzaꞌ: —Ninalunnima tunchꞌooil kajay qꞌu kam naaleꞌ atziꞌ. Pek ¿kam tereꞌn sunbꞌaneꞌ?— Texhtuꞌ.
21 Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Oj nojchit aꞌ asaꞌ saꞌan tzꞌajelaxh vatz u Tioxh, saꞌan vinujul, kuxh kꞌayi kajay qꞌul eetz utz, aqꞌ vijaꞌmel tu qꞌu meꞌbꞌaꞌ. Ech saꞌatin txꞌiibꞌal aqꞌii tu Amlika. Utz niꞌaxh, xambꞌen viꞌ.— Texh te.
22 Taꞌxh tabꞌi u yol u xiak tziꞌ, txumun tek tiꞌ. Elbꞌen tan, sibꞌal txꞌiibꞌal iqꞌii atiche.
23 Ech tal tek u Jesuus tu qꞌul ichusulibꞌ ech tzaꞌ: —Niꞌxhtekꞌval sete, aas tiira tzaꞌl soꞌokoꞌp maꞌl txꞌiiol iqꞌii tu viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika. 24 Aal yitꞌ tzaꞌl koj tokoꞌp u camello tixotoꞌlil u bꞌaj vatz u tokoꞌp maꞌl txꞌiiol iqꞌii tu viQꞌesalail u Tioxh.— Texhtuꞌ.
25 Ech taꞌxh tabꞌi u yol qꞌu chusulibꞌ tziꞌ, tiira motx sotz ikꞌuꞌl utz, motx tal ech tzaꞌ: —¿Abꞌil tek tech tu okichꞌop xeꞌ Tioxh uncheeꞌ?— Texhtuꞌ.
26 Pek tii tek sajil tu u Jesuus utz, tal te ech tzaꞌ: —Yeꞌ chit saveet vatz qꞌu aanima, pek kajay saveet iꞌan tu u Tioxh.— Texhtuꞌ.
27 Ech itzaqꞌbꞌu u Luꞌ utz, tala: —Aatz oꞌ vetqaqꞌluka kajay qꞌu qetz utz, xameloꞌ saiꞌ. Pek ¿kam bꞌoj qetz saꞌaqꞌax tiꞌ?— Texh te.
28 Tal tek u Jesuus tu kajay qꞌul ichusulibꞌ ech tzaꞌ: —Niꞌxhtekꞌval sete, samotxokꞌex te tijleꞌm, jatvaꞌlex xamelex viꞌ. Seqꞌat tzii xoꞌl kabꞌlaal tanul qꞌu Israeel aas lachꞌexpu u vatz Amlika txꞌavaꞌ utz, loꞌok tu u mam techalla tijleꞌm u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima.+ 19:28 Aatz u yol “u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima” aꞌ tokeꞌ “hijo del hombre”; u Tioxh vaꞌl ibꞌennsa tibꞌ meero aanima niyolonka.29 Tan abꞌil qꞌuꞌl sataqꞌka tetz viꞌ, aatz u bꞌaꞌnil vaꞌl sikꞌuleꞌ, 100 tanul paalchu vatz vaꞌl sataqꞌka. Utz saetzan tiꞌ u bꞌenqꞌii bꞌensaj. Echaꞌ qꞌuꞌl sataqꞌka totzotz; sataqꞌka tatzik, itzaꞌqꞌ; sataqꞌka tanabꞌ; sataqꞌka itat, inan; sataqꞌka ikꞌaol imeꞌal tuchꞌ itxꞌavaꞌ. 30 Pek sibꞌal koꞌxh qꞌuꞌl sibꞌ tatin ninach cheel, bꞌiil koꞌn tatin toj iꞌaneꞌ. Pek sibꞌal qꞌuꞌl bꞌiil koꞌn tatin ninach cheel, sibꞌ tatin toj iꞌaneꞌ.— Texh u Jesuus.
20Vikꞌamtu tiꞌ u choobꞌaltetz unjolol aqꞌonom u Jesuus
1 Tal paj chit u Jesuus ech tzaꞌ: —Aatz viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika, ela tuchꞌ maꞌl u vinaj txutxa bꞌaala, aas kꞌasuꞌl qꞌalaꞌm ex ichok taqꞌonom, aqꞌonin tetz viuuva, vichikobꞌeꞌm. 2 Utz ikꞌul tibꞌ iyol tuchꞌ qꞌu aqꞌonom aas ech sichoova kaniꞌch u jaꞌmel qꞌii. Ech ichaj bꞌen tu vichikobꞌeꞌm. 3 Kꞌaspajchitꞌul u vinaj tziꞌ. Aꞌ chit alas 9ich qꞌalaꞌm, til unjoltu chokol aqꞌon. Atich koꞌxh tu kꞌayibꞌal; yeꞌk taqꞌon. 4 Utz tal te ech tzaꞌ: «Bꞌenoj aqꞌoninex tzunxeꞌ tunchikobꞌeꞌm utz, sunchooꞌex tijikomal.» Texh te. Ech motx bꞌeni. 5 Kꞌaspajchitꞌul u vinaj chaqꞌaal qꞌii tziꞌ, tuchꞌ alas 3, kuꞌqꞌii. Utz echat koꞌxh paj iꞌana.
6 Pek aꞌ chit siꞌchtexhiꞌan alas 5 kuꞌqꞌii, kꞌaspajul. Utz til unjot chokol aqꞌon atich koꞌxhtuꞌ. Utz tal te ech tzaꞌ: «¿Kantuꞌ maꞌx koꞌxh qꞌii etatin tzaꞌ yeꞌn etaqꞌonineꞌ?» Texh te. 7 Motx tzaqꞌbꞌu ech tzaꞌ: «Tan yeꞌxhabꞌil maꞌj nuꞌltal taqꞌon qe.» Texhtuꞌ.
Ech tal tek u vinaj te: «Bꞌenoj aqꞌoninex tzunxeꞌ tunchikobꞌeꞌm utz, sunchooꞌex tijikomal.» Texh te.
8 Uncheeꞌ aatz tek sotzsaj, tal u bꞌaal aqꞌon, tu u qꞌesal xeen aqꞌonom ech tzaꞌ: «Sikꞌle qꞌu aqꞌonom utz, choo qꞌul iqꞌii. Aꞌ bꞌaxal sachoo qꞌu yaꞌtebꞌal bꞌenchil. Utz ech tek qꞌu bꞌaxa bꞌenchil tu aqꞌon.» Texh te.
9 Anchituꞌ. Motx opon qꞌu aqꞌonom qꞌuꞌl alas 5 bꞌeni. Utz ijaꞌmel maꞌl qꞌii aqꞌon motx ikꞌula sijununil. 10 Ech aatz motx opon qꞌu bꞌaxa okchil, aꞌ nichtitzꞌa aas maas ijaꞌmel siꞌchmotxikꞌuleꞌ tala. Pek jaꞌmel koꞌn paj maꞌl qꞌii aqꞌon ikꞌula sijununil.
11 Ech aatz veet motx ikꞌultu qꞌul ijaꞌmel, xeꞌt motx iyaayoli u bꞌaal aqꞌon. 12 Utz tal te ech tzaꞌ: «Aatz qꞌu yaꞌtebꞌal okchil tu aqꞌon tziꞌ, maꞌl koꞌn oora vetmotxaqꞌonini. Utz ela koꞌn kujaꞌmel tuchꞌ vetaꞌana, kꞌuxh aal aatz oꞌ, vetmotxkꞌaxbꞌiꞌoꞌ utz, vetkuqꞌiꞌa paalyeꞌl qꞌii qiꞌ.» Texhtuꞌ.
13 Tzaqꞌbꞌu u bꞌaal aqꞌon tu maꞌl u aqꞌonom ech tzaꞌ: «Vamiigo, yeꞌxhkam nivelqꞌaꞌaxh. Tan ¿yeꞌn koj kunukꞌa aas ijaꞌmel maꞌl qꞌii aqꞌon sunchoovaxh? 14 Pek iqꞌo bꞌen vajaꞌmel tziꞌ utz, kuxh. Pek echat koꞌxh ichool qꞌu yaꞌtebꞌal okchil tu aqꞌon vetunbꞌana echaꞌ axh. 15 Tan in koꞌxh tzii kam lunbꞌan tuchꞌ vunpuaj. Pek ¿oj nichiꞌon sakꞌuꞌl aas in bꞌaꞌn?» Texh u bꞌaal aqꞌon.
16 Aatz qꞌu bꞌaxa, tiyaꞌtebꞌal siꞌaneꞌ utz; aatz qꞌu yaꞌtebꞌal, tibꞌaxa siꞌaneꞌ. [Tan sibꞌal qꞌuꞌl sikꞌlemal koꞌxhtuꞌ, pek bꞌiil koꞌn qꞌuꞌl txaael.]— Texh u Jesuus.+ 20:16 Choktaj Qꞌu Hebreo 4.6.
U taltu vikamebꞌal u Jesuus
17 Uncheeꞌ tuul atich ok u Jesuus tiꞌ u bꞌey maꞌt tu Jerusaleen, ixaanseꞌl tibꞌ tuchꞌ kabꞌlaal qꞌul ichusulibꞌ utz, tal te ech tzaꞌ: 18 —Aatz cheel, maꞌtꞌoꞌ tu Jerusaleen. Utz soꞌoksal u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima tiqꞌabꞌ qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh, tuchꞌ tiqꞌabꞌ qꞌu aa txumbꞌal tetz u oꞌtla mantaar. Ech samotxtal iyatzꞌleꞌ. 19 Utz soꞌoksal tiqꞌabꞌ qꞌu puera aanima majte. Ech saeesal iqꞌii. Satzꞌuꞌmali utz, sataqꞌ jeꞌ vatz kurus. Loqꞌ titoxvaꞌ qꞌii saqꞌaavitzꞌpi.— Texh u Jesuus tu qꞌul ichusulibꞌ.
Yeꞌxtxoj u jeꞌsaibꞌ
20 Uncheeꞌ xaan opon u tixoj u Zebedeo kꞌatz u Jesuus. Aꞌ imol qꞌu titzꞌin utz, pecheꞌ kuꞌ siatz tiꞌ ijajax maꞌl bꞌaꞌnil te. 21 Utz tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —¿Kam asaꞌ?— Texh te.
Tzaqꞌbꞌu u ixoj ech tzaꞌ: —Aꞌ unsaꞌ taꞌxh saaleꞌ aas sakꞌujeꞌ kaꞌvaꞌl qꞌu vitzꞌin sakꞌatza tu vaQꞌesalail; maꞌl tasebꞌal utz, vaꞌt tamax.— Texh te.
22 Tzaqꞌbꞌu Jesuus ech tzaꞌ: —Yeꞌ etootzaj kam nejajeꞌ. ¿Satz etxꞌakeꞌ sapaalex tu u mam il tzaꞌl vaꞌl sapaalkꞌin? Utz ¿satz etxꞌakeꞌ aas ech ekameꞌ unkameꞌ?— Texhtuꞌ.
—Eeꞌ. Saiꞌ.— Texh te.
23 Tal paj u Jesuus te ech tzaꞌ: —Uncheeꞌ nojchit [setxꞌakeꞌ aas aꞌ sapaalkꞌex tu u mam il tzaꞌl vaꞌl sapaalkꞌin utz,] setxꞌakeꞌ aas ech ekam sakamex vunkameꞌ. Pek ech koj vekꞌujeꞌ tunsebꞌal netaleꞌ tziꞌ tuchꞌ tunmax tan, yitꞌ in koj aa yol tiꞌ taqꞌaxeꞌ. Pek aꞌ saetzan qꞌuꞌl tetz chit tu vunTat.— Texh u Jesuus.+ 20:23 Nibꞌaxabꞌsa talax u Jesuus aas sakam u Jacobo tiꞌ. Utz nojchit vaꞌl tal u Jesuus tiꞌ vikamebꞌal u Jacobo tziꞌ. Choktaj Qꞌu Bꞌaꞌnla Chaj Kam Bꞌanel (Hechos) 12.1-2.24 Ech taꞌxh tabꞌi u yol lavat qꞌu chusulibꞌ tziꞌ, motx lakp iviꞌ tiꞌ qꞌu vinaj qꞌuꞌl itzaꞌqꞌ tibꞌ.
25 Aatz u Jesuus, motx tek isikꞌle eluꞌl siatz utz, tal te ech tzaꞌ: —Etootzajle aatz qꞌu ijlenal tetz qꞌu puera aanima niꞌxhibꞌensa tibꞌ qꞌesala viꞌ qꞌuꞌl atil jaqꞌ imantaar. Utz aatz qꞌuꞌl atil tijleꞌm, vatz ikꞌuꞌl ikꞌuchax u tijleꞌm. 26 Pek aatz texoꞌl, yitꞌ ech koj siꞌaneꞌ. Yeꞌk sejeꞌsa etibꞌ tan, abꞌil vaꞌl qꞌesalail isaꞌ, aꞌ vaꞌl maas lochol texoꞌl siꞌaneꞌ. 27 Utz abꞌil vaꞌl aꞌ isaꞌ u qꞌesal ijleꞌm texoꞌl, yeꞌk sijeꞌsa tibꞌ. Pek aal aꞌ vaꞌl maas salochon texoꞌl. 28 Tan echaꞌ u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima kꞌuxh vetꞌuli, aal koj vetilbꞌeli. Pek aal ul taqꞌ tibꞌ tiꞌ qꞌu aanima. Utz vetꞌulkamoj tiꞌ ichitpul qꞌu aanima tu paav.— Texh u Jesuus.
Visajinsal kaꞌvaꞌl qꞌu moy
29 Uncheeꞌ aatz tek kꞌasuꞌl u Jesuus tuchꞌ qꞌul ichusulibꞌ tu Jericoo, mam tenam xamich tiꞌ. 30 Utz atich kaꞌvaꞌl qꞌu moy kꞌujlich tu bꞌey. Ech tabꞌi aas u Jesuus vaꞌl nichipaaleꞌ, motx qetun taltu ech tzaꞌ: —¡KuBꞌaal, ituꞌxh ixalam u Daviid, txum kuvatz!— Texh te. 31 Pek nichkoꞌnimajax iqꞌeqꞌun tu qꞌu aanima. Loqꞌ aal koꞌn motx qꞌeqꞌun tereꞌn utz, nichtaleꞌ: —¡KuBꞌaal, ituꞌxh ixalam Daviid, txum kuvatz!— Texh te.
32 Ech txakeꞌ tek u Jesuus. Isikꞌle ul utz, tal te ech tzaꞌ: —¿Kam u bꞌaꞌnil esaꞌ sunbꞌan sete?— Texh te.
33 Ech tek motx tal te tzaꞌ: —KuBꞌaal, aꞌ kusaꞌ sailonoꞌ tuchꞌ qꞌu bꞌaqꞌ kuvatz tzaꞌ.— Texhtuꞌ.
34 Ech aatz u Jesuus tan, itxum chit iatz. Ech ikan qꞌu bꞌaqꞌ iatz utz, tu koꞌxh unmuꞌkꞌul, iloni. Utz xambꞌu tek tiꞌ u Jesuus.
21Vikꞌulax topon u Jesuustu Jerusaleen
1 Uncheeꞌ aatz tek motx opon najaꞌch u Jerusaleen utz, opon tu Betfagee, viꞌ u muunte vaꞌl Olivo. Aatz u Jesuus, ichaj bꞌen kaꞌvaꞌl qꞌul ichusulibꞌ. 2 Utz tal te ech tzaꞌ: —Bꞌenojex tu u tal tenam sukuvatz bꞌen tziꞌ. Utz yak setil maꞌl u txutx bꞌuuro qitzel. Aꞌ imol maꞌl chelemla tal. Chittaj utz, iqꞌotaj ul ve. 3 Pek oj abꞌil maꞌj kam latal sete tiꞌ, letal te ech tzaꞌ: «U kuBꞌaal satxakunsan.» Chajex te. Ech oora sataqꞌ kꞌasuꞌl setiꞌ.— Texh u Jesuus.
4 Pek sauch kajay u kam tziꞌ tan, itzojpu chit u yol vaꞌl alelka tu u alol tetz u yolbꞌal Tioxh aas tal ech tzaꞌ:
5 —Al tu qꞌu aanima qꞌuꞌl atil tikuenta Sioon ech tzaꞌ: «Abꞌitaj tan, suꞌul vetIjlenal texoꞌl vaꞌl maanxho.
Tiꞌ koꞌn maꞌl chelem bꞌuuro atik jeꞌ, titzꞌin ijtzomla txokop.» Chajaxh.—
Texh u Tioxh te.+ 21:5 Choktaj u Zacarias 9.9.
6 Ech motx bꞌen qꞌul ichusulibꞌ utz, ech iꞌana kam vaꞌl tal u Jesuus te. 7 Tiqꞌo ul u txutx bꞌuuro tuchꞌ u chelem bꞌuuro. Ech motx taqꞌ jeꞌ qꞌul ichakeꞌt tiꞌ qꞌu bꞌuuro utz, jeꞌ u Jesuus tiꞌ u chelem bꞌuuro.
8 Uncheeꞌ aatz tek qꞌu mam tenam tan, xeꞌt motx iliiu kuꞌ qꞌul ichakeꞌt tibꞌey u Jesuus. Utz at qꞌabꞌaj tzeꞌ nichichokeꞌ. Ech nichtaqꞌ kuꞌ tibꞌey majte. 9 Utz nichmotxiqꞌeqꞌun qꞌu tenam qꞌuꞌl bꞌaxaich siatz tuchꞌ qꞌuꞌl xamich tiꞌ. Ech nimotxtal ech tzaꞌ:
—¡Bꞌan bꞌaꞌnil eesaꞌoꞌ tu u tzaꞌl tzaꞌ!
¡Techalaxh, ituꞌxh ixalam Daviid!
¡Tan tibꞌii u kuBꞌaals Amlika vetꞌulkꞌaxh!
¡Techal u Tioxh tu Amlika!— Chia.+ 21:9 Choktaj u Salmos 118.25-26.
10 Ech aatz tek opon u Jesuus tu Jerusaleen, mam tenam motx chokon taanima taqꞌo utz, motx tal tibꞌilaj ech tzaꞌ: —¿Abꞌil chaj vaꞌl tziꞌ?— Texh tiꞌ.
11 Utz motx tzaqꞌbꞌel tunjot aanima ech tzaꞌ: —U Jesuus atziꞌ, u alol tetz u yolbꞌal Tioxh vaꞌl aa Nazareet tikuenta Galilea.— Texhtuꞌ.
U tojchal eluꞌl qꞌu aa kꞌaꞌytu viqꞌanalil u totztioxh
12 Uncheeꞌ opon u Jesuus tu viqꞌanalil u totztioxh utz, tojcha eluꞌl kajay qꞌuꞌl nichikꞌayin tziꞌ utz, tuchꞌ qꞌuꞌl nichiloqꞌoneꞌ. Ixhutꞌpi qꞌul imeexha qꞌu chꞌexun puaj majte, tuchꞌ vikꞌujlebꞌal qꞌu aa kꞌaꞌy paroomaxh. 13 Utz tal te ech tzaꞌ: —Tzꞌibꞌamalka tu u Yolbꞌal Tioxh:
«Aatz u votzotz tan, qꞌilabꞌ sikꞌlebꞌ tetz Tioxh ibꞌii alel.»+ 21:13 Choktaj u Isaias 56.7; u Jeremias 7.11.
Pek aatz ex, vetetaqꞌlu bꞌens tatibꞌal elqꞌom.— Texh u Jesuus.
14 Ech opon unjolol moy tuchꞌ unjot koꞌx kꞌatz u Jesuus tu viqꞌanalil u totztioxh. Utz ibꞌan bꞌaꞌn te. 15 Pek aatz qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh tuchꞌ qꞌu aa txumbꞌal tetz u oꞌtla mantaar, motx lakp iviꞌ aas til qꞌu mamaj txaichil iꞌan u Jesuus. Utz lakp iviꞌ majte aas tabꞌi viqꞌeqꞌun ibꞌitz qꞌu talaj nitxaꞌ tu viqꞌanalil u totztioxh ech tzaꞌ: —¡Techal axh ituꞌxh ixalam Daviid!— Chia.
16 Ech motx tek tal tu u Jesuus ech tzaꞌ: —¿Ni tzik aabꞌi vaꞌl nital qꞌu talaj nitxaꞌ tziꞌ?— Texh te.
Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Eeꞌ nichitvabꞌi. Pek ¿yetz sikꞌlemal u Yolbꞌal Tioxh setaqꞌo vaꞌl nital ech tzaꞌ?:
«Niꞌxhitxꞌol ibꞌitzal Tioxh saaqꞌo qꞌu talaj nitxaꞌ tuchꞌ qꞌuꞌl an tereꞌn nichꞌuꞌneꞌ.» Chia.—+ 21:16 Choktaj u Salmos 8.2-3.
Texh u Jesuus te.
17 Pek elabꞌelka tu u Jesuus. Kꞌasuꞌl tu u tenam tziꞌ utz, aꞌ vatku tu Betaania.
Vitzꞌejtu yol u Jesuus tiꞌ u viikuxh vaꞌl yeꞌk ivatz
18 Ech aatz tek iꞌan qꞌalaꞌm, qꞌaavbꞌen u Jesuus tu Jerusaleen utz, kam tu vaꞌy tu bꞌey. 19 Ech til maꞌl u tzeꞌil viikuxh tziꞌ bꞌey. Opon kꞌatza. Ex ichok ivatz, loqꞌ yeꞌkich maꞌj ivatz. Taꞌxh atich ixaj. Utz tal tek tzꞌejbꞌal yol tiꞌ ech tzaꞌ: —Yeꞌxhjatu veꞌt savatzinaxh.— Texh te. Ech yakich tzajoj u tzeꞌil viikuxh.
20 Aatz tilt u kam qꞌu chusulibꞌ tziꞌ, motx tzꞌejx ikꞌuꞌl. Utz nichtekmotxtal tibꞌilaj ech tzaꞌ: —¡Kan chaj tek tokeꞌ aas yakich koꞌxh vettzajoj u tzeꞌil viikuxh tziꞌ!— Texhtuꞌ.
21 Tzaqꞌbꞌu u Jesuus, ech tzaꞌ: —Niꞌxhtekꞌval sete, kꞌujlel koj chit ekꞌuꞌl tiꞌ Tioxh, yeꞌ koj nekaꞌtziiuneꞌ, echat koꞌxh sebꞌan majte. Utz yitꞌ taꞌn koꞌnkoxh sebꞌaneꞌ echaꞌ vaꞌl vetunbꞌan tu u tzeꞌil viikuxh. Ech oj setal tu u muunte tziꞌ: «Elenbꞌen; kuxh tu u choo tziꞌ.» Chajex te. Nojchit siꞌaneꞌ. 22 Sakoꞌnenima. Ech sekꞌuleꞌ kam kajay vaꞌl sejaj tu veqꞌilat esikꞌlet Tioxh.— Texh u Jesuus.
Vichꞌotil tu u Jesuusaas abꞌil aqꞌon u tijleꞌm
23 Uncheeꞌ opon u Jesuus tu viqꞌanalil u totztioxh utz, xeꞌt ichusuneꞌ. Tuul opon qꞌu qꞌesal oksan yol kꞌatza tuchꞌ qꞌu qꞌesal qꞌatol tzii utz, alax te ech tzaꞌ: —¿Kam iijleꞌm aas ech naꞌan tziꞌ? Utz ¿abꞌil vetaqꞌon val iijleꞌm tziꞌ?— Texh teꞌleꞌ.
24 Tzaqꞌbꞌu u Jesuus utz, tal te ech tzaꞌ: —Sunchꞌoti maꞌl kam sete majte. Oj letzaqꞌbꞌe vaꞌl sunchꞌoti sete, saval sete abꞌil vetaqꞌon vijleꞌm tiꞌ qꞌu kam nunbꞌaneꞌ tzaꞌ. 25 ¿Abꞌil vetaqꞌon tijleꞌm u Xhan, u bꞌanol vautiismo, tiꞌ ibꞌanax vautiismo? ¿Tioxh tzik untzꞌoj sikꞌuꞌl koꞌn aanima cheeka?— Texh te.
Ech nichtekmotxtal sivatzaj ech tzaꞌ: — «Tioxh chajon.» Oj chajoꞌ. «¿Kantuꞌ yeꞌt enima?» Chaj qe atziꞌ. 26 Utz oj: «Aanima koꞌn chajon.» Saqaleꞌ, nikuxoꞌva qꞌu tenam tziꞌ. Tan nojchit alol tetz u yolbꞌal Tioxh u Xhan siatz.— Texhtuꞌ. 27 Ech motx itzaqꞌbꞌet u Jesuus ech tzaꞌ: —Yeꞌ qootzaj.— Texh te.
Utz tal tek u Jesuus te ech tzaꞌ: —Uncheeꞌ yitꞌ saꞌkojval sete majte abꞌil aqꞌon vijleꞌm tiꞌ qꞌu kam nunbꞌaneꞌ tzaꞌ.— Texh te.
Vikꞌamtu tiꞌ kaꞌvaꞌl kꞌaolau Jesuus
28 Tal paj u Jesuus: —Pek ¿kam bꞌoj saelka nenacheꞌ? Aatz maꞌl u vinaj, atich kaꞌvaꞌl ikꞌaol. Utz opon kꞌatz maꞌl, tal te ech tzaꞌ: «Unkꞌaol, seꞌnaqꞌoninaxh tu uuva cheel.» Texh te.
29 Tzaqꞌbꞌu u xiak utz: «Yuꞌnsaꞌ.» Texh kuꞌen. Loqꞌ xamtel tuul ikꞌaxa utz, bꞌeni.
30 Ech opon kꞌatz vaꞌte utz, echat koꞌxh paj tal te. Tzaqꞌbꞌu u xiak utz, tal ech tzaꞌ: «Oji tat, sabꞌenin.» Texhtuꞌ. Loqꞌ yeꞌt bꞌeni. 31 Uncheeꞌ ¿abꞌiste tu kaꞌvaꞌl qꞌu xiak inima imantaar vitat nenacheꞌ tziꞌ?— Texhtuꞌ.
Ech alax te ech tzaꞌ: —Ayaꞌ u bꞌaxa.— Texh teꞌleꞌ.
Tal paj u Jesuus te ech tzaꞌ: —Niꞌxhtekꞌval sete, aꞌ bꞌaxal soꞌok sevatz tu viQꞌesalail u Tioxh qꞌu subꞌulla chaj jajol jaꞌmel alkavaar tuchꞌ qꞌu aa paavla chaj ixoj.
32 Tan ul u Xhan texoꞌl. Aꞌ nichiꞌan vijikomal. Utz yeꞌt koꞌn motx enima aas ichaj Tioxh. Pek aal aꞌ niman qꞌu subꞌulla chaj jajol jaꞌmel alkavaar tuchꞌ qꞌu aa paavla chaj ixoj. Utz kꞌuxh etil qꞌu kam tziꞌ, yeꞌt ekꞌaxa qꞌul epaav.
Qꞌu yeꞌxtxojla chaj kꞌamol
33 Abꞌitaj vaꞌt u kꞌamich kam tzaꞌ. Atich maꞌl u bꞌaal nitxaꞌ, ichik untanul iuuva tu vitxꞌavaꞌ. Utz toksa peꞌ tiꞌ. Ikꞌot maꞌl pachꞌbꞌal tetz uuva tuul. Inukꞌ jeꞌ maꞌl u tꞌankin xeebꞌ tetz u chikobꞌeꞌm. Ech taqꞌtuka kꞌam tunjolol kꞌamol. Utz bꞌen tzian.
34 Uncheeꞌ opon tek u tiempo tetz iqꞌanbꞌebꞌal u uuva. Ichaj opon unjolol taqꞌonom u bꞌaal txꞌavaꞌ xeꞌ qꞌu kꞌamol tziꞌ, tiꞌ en tiqꞌol u kꞌambꞌal. 35 Pek aatz qꞌu kꞌamol tziꞌ, motx koꞌn itxay qꞌu aqꞌonom qꞌuꞌl chajaxi. Utz maꞌl iqꞌosa. Vaꞌt iyatzꞌa. Utz vaꞌt ipaqꞌ sivan. 36 Ech ichaj paj bꞌen unjoltu taqꞌonom u bꞌaal txꞌavaꞌ tziꞌ. Sibꞌalich tek ixaan vatz qꞌuꞌl ichaj bꞌen bꞌaxa utz, echat koꞌxh paj motx iꞌan qꞌu kꞌamol te.
37 Ech tiyaꞌtebꞌal tekuꞌen, aꞌ tek ichaj bꞌen vikꞌaol utz, tal ech tzaꞌ: «Atil tek bꞌoj tatin vunkꞌaol siatz siꞌaneꞌ atziꞌ.» Texhtuꞌ.
38 Pek taꞌxh motx til topon u kꞌaola qꞌu kꞌamol txꞌavaꞌ tziꞌ, tal sivatzaj ech tzaꞌ: «Aꞌ vaꞌl soꞌokka tu vimeꞌbꞌiꞌl vitat atziꞌ. Pek ¡niꞌextaj! ¡Kuyatzꞌtaj! Ech oꞌ tek soꞌokkaꞌoꞌ tu qꞌu tetz.» Texhtuꞌ. 39 Ech motx itxaya. Tiqꞌo eluꞌl tu u chikobꞌeꞌm utz, iyatzꞌa.
40 Uncheeꞌ ¿kam tek bꞌoj sabꞌanax tu qꞌu kꞌamol nenacheꞌ tziꞌ aas luꞌul u bꞌaal chikobꞌeꞌm?— Texh u Jesuus.
41 Motx tal ech tzaꞌ: —Yatzꞌel qꞌu onkonla chaj kꞌamol siꞌaneꞌ tziꞌ. Saꞌkojitxum iatz. Ech sataqꞌka kꞌam vichikobꞌeꞌm tunjoltu kꞌamol aas nojchit sataqꞌ u kꞌambꞌal tinujul chaj paj saqꞌanbꞌi.— Texhtuꞌ.
42 Tal tek u Jesuus te ech tzaꞌ: —¿Yetz sikꞌlemal tu u Yolbꞌal Tioxh setaqꞌo tzik? vaꞌl nital ech tzaꞌ:
«Aatz u Sivan vaꞌl taqꞌka eloꞌp qꞌu bꞌanol otzotz echil tziꞌ, aal aꞌ u Sivan vaꞌl tiira ibꞌoꞌqꞌol tetz xoobꞌal.
U kuBꞌaals Amlika vetbꞌanon u kam tziꞌ utz, techal sukuvatz.» Chia.+ 21:42 Choktaj u Salmos 118.22-23.
43 Ech tok nival sete, saeesal viQꞌesalail u Tioxh sevatz. Utz aꞌ saꞌaqꞌaxku tu aanima aas tinujul chit sataqꞌ tu u Tioxh vaꞌl sajajax te. 44 [Ech abꞌil qꞌuꞌl sakuꞌ viꞌ u Sivan tziꞌ, sapaxi. Utz abꞌil qꞌuꞌl lakuꞌ u Sivan tiꞌ tziꞌ, bꞌaꞌntan sajuyajti.]— Texhtuꞌ.+ 21:44 Choktaj u Isaias 8.14-15. Aatz qꞌu yol qꞌuꞌl atoꞌk tu corchete [] tzaꞌ, aꞌ tokeꞌ atil bꞌiil kaꞌtziiunchil tiꞌ. Tan bꞌenchimal atil tu unjolol qꞌu oꞌtla manuscrito utz, atil unjote aas yeꞌk tuul. Jalel tibꞌ tu qꞌu coopia tetz qꞌu manuscrito niyolonka.
45 Ech taꞌxh tabꞌi u kꞌamich kam qꞌu qꞌesal oksan yol tzaꞌ tuchꞌ qꞌu fariseo, motx paal itxumbꞌal tuul aas aꞌ qꞌuꞌl nichtalaxeꞌ. 46 Utz siꞌchmotxitxayeꞌ tala, pek nichixoꞌva qꞌu mam tenam. Tan nojchit aꞌ u alol tetz u yolbꞌal Tioxh u Jesuus vatz qꞌu tenam.
22Vikꞌamtu tiꞌ u tzumbꞌaꞌa u Jesuus
1 Uncheeꞌ yolon paj u Jesuus tu qꞌu qꞌesala tiꞌ kꞌamich kam. Utz tal te ech tzaꞌ:
2 —Aatz viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika, ela tuchꞌ maꞌl u ijlenal iꞌan nimla qꞌii tiꞌ itzumeꞌ vikꞌaol. 3 Ech ichaj bꞌen ichaj tiꞌ en isikꞌlel qꞌu aanima qꞌuꞌl savsamich taqꞌo tiꞌ u tzumbꞌaꞌa. Pek yeꞌt koꞌn motx isaꞌa ulchil. 4 Ech ichaj paj bꞌen unjolt ichaj utz, tal bꞌen te ech tzaꞌ: «Altaj tu qꞌuꞌl savsamal vaqꞌo ech tzaꞌ: Aatz cheel, veeti qꞌu echbꞌubꞌal. Vetvallu ikuꞌ qꞌul unvaakaxh tuchꞌ qꞌul unqꞌiitinajla txokop. Ech chꞌiam texh niꞌan u echbꞌubꞌal. Pek niꞌextaj tu u tzumbꞌaꞌa. Chajex te.» Texh teꞌleꞌ.
5 Pek yeꞌt koꞌn motx isaꞌa qꞌuꞌl savsamich. Motx koꞌn ichok ibꞌey. Maꞌl, bꞌen tu taqꞌon. Utz vaꞌt, tu kꞌaꞌy. 6 Utz aatz unjolte, motx koꞌn itxay qꞌu chaj; motx iꞌan te utz, iyatzꞌa.
7 Ech aatz tabꞌi u ijlenal, lakpu tek iviꞌ. Ech tek ichaj bꞌen qꞌul isol. Ex isotzsa qꞌu yatzꞌol. Utz ikꞌachka vitenam.
8 Ech tal tepaj u ijlenal tu qꞌul ichaj ech tzaꞌ: «Nojchit chꞌiam texh niꞌan qꞌu kam tetz u tzumbꞌaꞌa. Pek aatz qꞌuꞌl vetunsavsa, yeꞌ peꞌk nikꞌuloꞌk tiꞌ. 9 Pek aatz cheel, bꞌenojex tu qꞌu qꞌeꞌtx chaj bꞌey utz, savsataj ul tu u tzumbꞌaꞌa tzaꞌ jatvoꞌj aanima letila.» Texh te.
10 Ech motx bꞌen qꞌu chaj tulaj qꞌeꞌtx chaj bꞌey. Utz imol kajay qꞌu aanima motx tila. At bꞌaꞌnla aanima utz; at yitꞌ bꞌaꞌnla koj aanima imola. Ech inoo u atibꞌal vaꞌl uchku u tzumbꞌaꞌa.
11 Uncheeꞌ oktekꞌop u ijlenal toꞌotzotz utz, til qꞌu aanima oponi. Utz til maꞌl u vinaj aas yitꞌ atich koj ok toksaꞌm tetz ilbꞌal tzumbꞌaꞌa. 12 Utz tal u ijlenal te ech tzaꞌ: «¿Vinaj kaniꞌch muukuꞌl tzaꞌ? Tan yeꞌ oknaj ooksaꞌm tetz ilbꞌal tzumbꞌaꞌa.» Texh te. Pek paat yeꞌt tzaqꞌbꞌu u vinaj. 13 Ech tal tek u ijlenal tu qꞌul ixekol ech tzaꞌ: «Qitztaj u vinaj siqꞌabꞌs tajan tziꞌ utz, aqꞌtaj eloꞌp tu uken qꞌanal. Ech latziꞌ soꞌoqꞌka utz, latziꞌ sajarachꞌunku tee.» Texhtuꞌ.
14 Tan sibꞌal qꞌuꞌl sikꞌlemal koꞌxhtuꞌ, pek bꞌiil koꞌn qꞌuꞌl txaael.— Texh u Jesuus.
Vichoktu txumbꞌal qꞌu fariseotiꞌ itxaypu u Jesuus
15 Uncheeꞌ ech tek motx telkꞌasuꞌl qꞌu fariseo utz, motx inukꞌ sivatzaj kaniꞌch itxaypu u Jesuus siꞌan tiꞌ maꞌj yol. 16 Ech motx ichaj ul qꞌu tetz aa uqꞌaybꞌal. Aꞌ imol uli qꞌuꞌl oknaj tiꞌ u Herodes utz, tal tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Chusul, qootzajle aas naal vinujul. Utz tinujul nachusun tiꞌ u bꞌey maꞌt xeꞌ Tioxh. Yitꞌ aꞌ koj nooksa tetz aanima utz, yitꞌ aꞌ koj nasaji kam tatin aanima. 17 Pek kantal nanacheꞌ, al qe. ¿Bꞌaꞌn tzik aas nikuchoo jaꞌmel alkavaar tu ijlenal Cesar? Pek ¿oj yeꞌka?— Texh te.
18 Ech aatz u Jesuus tan, yakich til u tonkonil qꞌu vinaj tziꞌ utz, tal te ech tzaꞌ: —¡Kaꞌvatz! ¿Kam tokeꞌ aas vet sekꞌuꞌl netal ve ech tziꞌ? 19 Aqꞌtaj ul u puaj qabꞌi savil vaꞌl nechoobꞌev u jaꞌmel alkavaar.— Texh te. Ech motx ikꞌuchtu maꞌl puaj te, jaꞌmel maꞌl qꞌii aqꞌon. 20 Utz tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —¿Abꞌil etz vatzibꞌal vaꞌl atoꞌk vatz u puaj tziꞌ utz; abꞌil etz bꞌii vaꞌl tzꞌibꞌamal ok siatz majte?— Texh te.
21 Utz motx tal ech tzaꞌ: —Tetz u ijlenal Cesar atziꞌ.— Texhtuꞌ.
Ech tal paj u Jesuus: —Aqꞌtaj tu u Cesar kam tiꞌ vaꞌl ninalchoonkꞌex te. Utz aqꞌtaj tu u Tioxh abꞌiste u tetz u Tioxh.— Texhtuꞌ.
22 Taꞌxh tek motx tabꞌi u yol tziꞌ, motx tzꞌejx ikꞌuꞌl tiꞌ. Utz taqꞌtexhka u Jesuus, motx bꞌeni.
Vichoktu txumbꞌal qꞌu saduceotiꞌ iyolpixsal u Jesuus tu yol
23 Uncheeꞌ ankoꞌxh tu u qꞌii tziꞌ, opon qꞌu saduceo kꞌatz u Jesuus. Ayaꞌ qꞌuꞌl nimotxniman aas yeꞌk saqꞌaavitzꞌpu qꞌu kamnaj nimotxtaleꞌ. 24 Ech vet sikꞌuꞌl motx ichꞌoti te ech tzaꞌ: —Chusul, tal u Moisees aas: «Oj sakam maꞌl vinaj, yeꞌk initxaꞌa sakaai, sikꞌulka tibꞌ u tixoj tuchꞌ vitzaꞌqꞌ. Ech lachee ichꞌexel vaꞌl vetkami.» Chia.+ 22:24 Choktaj u Deuteronoomio 25.5.25 Pek aatz iꞌana, atich jujvaꞌl vinaj tu kuxoꞌl, itzaꞌqꞌ tibꞌ. Utz ikꞌul tibꞌ u bꞌaxa, pek kam koꞌn u vinaj tziꞌ. Yeꞌt kaa initxaꞌa. Ech ikꞌulka tibꞌ u tixoj tuchꞌ vitzaꞌqꞌ. 26 Utz echat koꞌxh paj iꞌan u kaꞌbꞌ tzaꞌqꞌ tuchꞌ u tox tzaꞌqꞌ, kam kuꞌen. Ech tzojpu koꞌxh sijujvaꞌ tziꞌ, motx kameꞌl vatz u ixoj. 27 Ech aatz maꞌtich ikameꞌl jujvaꞌl qꞌu vinaj, kam tek u ixoj majte. 28 Utz aatz tek tu u qꞌaavitzꞌpichil, ¿abꞌil tek etz ixoj u ixoj liꞌan tu jujvaꞌl qꞌu vinaj tziꞌ? Tan vetikꞌul tibꞌ tuchꞌ sikajayil.— Texhtuꞌ.
29 Tzaqꞌbꞌu tek u Jesuus utz, tala: —¡Tiira yolpinajex aabꞌi! Yeꞌ etootzaj u Yolbꞌal Tioxh utz, yeꞌ etootzaj u mam tijleꞌm u Tioxh. 30 Tan aatz siꞌan tu u qꞌaavitzꞌpichil, yeꞌkan kꞌuliꞌbꞌ suꞌuchi. Tan ela tek qꞌu aanima tuchꞌ qꞌul iaanjel u Tioxh tu Amlika siꞌaneꞌ. 31 Pek aatz tiꞌ u qꞌaavtitzꞌpu qꞌu kamnaj netaleꞌ tziꞌ, ¿yetz sikꞌlemal setaqꞌo vaꞌl alel tu u Tioxh ech tzaꞌ? 32 «In viTioxh u Abrahaam, u Isaac, tuchꞌ u Jacoob.» Chia. Tan aatz u Tioxh, yitꞌ iTioxh koj kamnaj; pek iTioxh itzꞌlich.— Texh te.+ 22:32 Choktaj u Eexodo 3.6.33 Ech motx tzꞌejx ikꞌuꞌl qꞌu aanima aas tabꞌi vichusbꞌal u Jesuus.
Vichoktu txumbꞌal maꞌl u chusul tetz u oꞌtla mantaar tiꞌ iyolpixsalu Jesuus tu yol
34 Uncheeꞌ taꞌxh tabꞌi qꞌu fariseo aas subꞌax qꞌu saduceo tu yol, motx tek imol tibꞌ tiꞌ u Jesuus. 35 Ech aatz maꞌl u chusul tetz u oꞌtla mantaar tixoꞌl, vet koꞌxh sikꞌuꞌl ichꞌoti tu u Jesuus ech tzaꞌ: 36 —Chusul, ¿abꞌiste chit u mantaar vaꞌl tiira ibꞌoꞌqꞌol tu u oꞌtla mantaar?— Texh te.
37 Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: — «Tzꞌejoj avaanima tiꞌ u Tioxh u kuBꞌaal tuchꞌ avaanima, tuchꞌ avaanxelal utz, tuchꞌ atxumbꞌal.» Chia.+ 22:37 Choktaj u Deuteronoomio 6.5.38 Aꞌ u bꞌaxa utz, aꞌ vibꞌoꞌqꞌol u mantaar tziꞌ. 39 Utz aatz u kaꞌbꞌ mantaar, ela koꞌn tuchꞌ u bꞌaxa tziꞌ. Utz nital ech tzaꞌ: «Tiiꞌaxh tiꞌ amol, echat koꞌxhtuꞌ naꞌan saiꞌ.» Chia.+ 22:39 Choktaj u Leviitico 19.18.40 Ech aatz kaꞌvaꞌl u mantaar tziꞌ, aꞌ vixeꞌal kajay u oꞌtla mantaar tuchꞌ viyol qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh.— Texh u Jesuus.
Yitꞌ loqꞌ koꞌnkoxh ituꞌxh ixalam Daviid viTxaaom u Tioxh
41 Uncheeꞌ tuul ankoꞌxh molich tibꞌ qꞌu fariseo, chꞌotil te tu u Jesuus ech tzaꞌ: 42 —¿Kam bꞌoj netal tiꞌ viTxaaom u Tioxh? ¿Abꞌil etz tuꞌxh xalam netaleꞌ?— Texh te.
Alax te ech tzaꞌ: —Ituꞌxh ixalam u Daviid.— Texhtuꞌ.+ 22:42 Choktaj u Samueel II 7.12.
43 Tal u Jesuus te: —¿Kam tokeꞌ uncheeꞌ aas “UnBꞌaal” texh u Daviid tiꞌ viTxaaom u Tioxh? U Tioxhla Espiiritu oksan sikꞌuꞌl aas tal ech tzaꞌ.
44 «Aatz u Tioxh tal tu vunBꞌaal ech tzaꞌ: Kꞌujach tunsebꞌal tan, saꞌnalvaqꞌka qꞌul akoontra jaqꞌ axaabꞌ. Chia.»
Texh u Daviid.+ 22:44 Choktaj u Salmos 110.1.
45 Tan oj “unBꞌaal” texh u Daviid tiꞌ, ¿kam tek tokeꞌ oj ituꞌxh ixalam kuꞌen netaleꞌ?— Texh u Jesuus te. 46 Ech yeꞌxhabꞌil maꞌj txꞌolon itzaqꞌbꞌeleꞌ. Utz abꞌil tereꞌn koj vaꞌtoj chꞌotin kam te tu qꞌu qꞌii taabꞌaul.
23Vitzꞌejtu yol u Jesuustiꞌ qꞌu aa uqꞌaybꞌal
1 Uncheeꞌ yolon u Jesuus tu qꞌu tenam tuchꞌ tu qꞌul ichusulibꞌ. Tal te ech tzaꞌ:
2 —Aatz qꞌu aa txumbꞌal tetz u oꞌtla mantaar tuchꞌ qꞌu fariseo, atil chit tijleꞌm tiꞌ ichusax qꞌul imantaar u Moisees. 3 Ech kam qꞌu mantaar satal sete, nimataj utz, bꞌantaj. Pek etilchoꞌk etetz tiꞌ qꞌul ibꞌanoneꞌ. Tan nitaleꞌ utz, yeꞌ nimotxiꞌan bꞌanol tetz. 4 Tan kaana bꞌoj mantaar nital tu qꞌu aanima aas tiira tii nimali. Taꞌxhtuꞌ aꞌ nitaleꞌ sabꞌanli. Echaꞌ iqitzax mam ijatz niꞌaneꞌ utz, nitaqꞌ jeꞌ tiviꞌ qꞌu aanima. Pek jatu koj sikanoꞌk bꞌioj. 5 Utz aatz kajay qꞌu kam nimotxiꞌaneꞌ, aꞌ chit isaꞌ sailax tu aanima. Echaꞌ qꞌu talaj ikaaxha qꞌuꞌl tzꞌibꞌamal kaꞌxvaꞌl u mantaar tuul, niꞌxhmotxinimbꞌixsa. Utz niꞌxhichꞌiisa tajan ibꞌoy qꞌul ibꞌuꞌj qꞌuꞌl nitoksa aas niqꞌila sikꞌle Tioxh.+ 23:5 Choktaj u Nuumero 15.37-41.6 Aꞌ chit isaꞌ kuꞌchil tu qꞌu bꞌaxa chaj kꞌujlebꞌal til niuchku txꞌaꞌom. Utz aꞌ chit nikꞌujeꞌk tu qꞌu bꞌaxa chaj kꞌujlebꞌal tu qꞌu atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar majte. 7 Utz vatz chit ikꞌuꞌl aas nitalax ichajlichil tu kꞌayibꞌal. Utz “chusul” chu teꞌl majte.
8 Pek aatz ex tan, esaꞌchi aas “chusul” chaj eteꞌleꞌ. Tan maꞌl koꞌn u Chusul etetz atile, ayaꞌ viTxaaom u Tioxh. Utz ela koꞌn etitzꞌin etatzik etibꞌ sekajayil. 9 Utz yeꞌ koꞌxh etal “tat” tu maꞌj chusul tu u vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ. Tan maꞌl koꞌn eTat atile, vaꞌl ayeꞌn tu Amlika. 10 Utz yeꞌ koꞌxh alax “chusul” sete majte. Tan maꞌl koꞌn u Chusul etetz atile, ayaꞌ viTxaaom u Tioxh. 11 Utz abꞌiste vaꞌl qꞌesala texoꞌl, yeꞌk sijeꞌsa tibꞌ. Pek aꞌ vaꞌl maas salochoni. 12 Tan abꞌil vaꞌl sitꞌanbꞌaꞌ tibꞌ, sakoꞌnel iqꞌii. Pek abꞌil vaꞌl yeꞌ sitꞌanbꞌaꞌ tibꞌ, aꞌ vaꞌl soꞌok iqꞌii.
13 Pek ¡tiira tilayol sayaꞌkꞌex kaꞌvatzla chaj aa txumbꞌal tetz u oꞌtla mantaar tuchꞌ ex fariseo! Tan nemaj u okebꞌal tu viQꞌesalail u Tioxh vatz qꞌu aanima. Nikoꞌxh ex nesaꞌa okichꞌop utz, yeꞌ netaqꞌ tzii soꞌokoꞌp qꞌuꞌl nisaꞌa okichꞌop.
14 [¡Tiira tilayol sayaꞌkꞌex kaꞌvatzla chaj aa txumbꞌal tetz u oꞌtla mantaar tuchꞌ ex fariseo! Tan netelqꞌa tzaj txakay ixoj. Utz yeꞌ sekꞌuch netaleꞌ. Nikoꞌxh ebꞌanoꞌk sibꞌ chit tuul qꞌul eqꞌilat esikꞌlet Tioxh nebꞌaneꞌ. Ech tokeꞌ sibꞌ u choobꞌal paav saꞌalax ikuꞌ setiꞌ tiꞌ u subꞌuꞌm nebꞌaneꞌ.]
15 ¡Tiira tilayol sayaꞌkꞌex kaꞌvatzla chaj aa txumbꞌal tetz u oꞌtla mantaar tuchꞌ ex fariseo! Tan til chaj koꞌxh nechokvu niman tetz qꞌul etuqꞌaybꞌal. Utz aatz maꞌt ibꞌens emol, epaav koꞌn aas kaꞌpajul tek nikꞌuloꞌk tiꞌ seꞌen tu choobꞌal paav taqꞌo.
16 ¡Tiira tilayol sayaꞌkꞌex! Ech ex moyla iqꞌon bꞌey tan, nimotxetaleꞌ: «Abꞌil vaꞌl kam nitalaꞌtziꞌi tu u Tioxh, loqꞌ taꞌn nitoksa viqꞌanalil u totztioxh tuul, ela koꞌxh tuchꞌ yeꞌxhkam maꞌj nitalaꞌtziꞌi. Pek abꞌil vaꞌl aꞌ nitoksa u bꞌaꞌnla qꞌan chꞌichꞌ atil tu u totztioxh tu vaꞌl nitalaꞌtziꞌi, aa txꞌoj tekuꞌen.» Cheꞌex. 17 ¡Txoxkin! ¡Jolol ech ex moy! Abꞌiste vaꞌl maas ibꞌoꞌqꞌol te nenacheꞌ, ¿u bꞌaꞌnla qꞌan chꞌichꞌ tzik, oj ayaꞌ viqꞌanalil u totztioxh vaꞌl niaqꞌon bꞌens tioxhla kam u bꞌaꞌnla qꞌan chꞌichꞌ?
18 Tan nipajetal ech tzaꞌ majte: «Abꞌil vaꞌl taꞌn nitoksa u nachbꞌal tuul tiꞌ vaꞌl nitalaꞌtziꞌi, ela koꞌxh tuchꞌ yeꞌxhkam nitalaꞌtziꞌi. Pek abꞌil vaꞌl aꞌ nitoksa u txakunsaꞌm tuul, vaꞌl atil viꞌ u nachbꞌal tiꞌ vaꞌl nitalaꞌtziꞌi, aa txꞌoj tekuꞌen.» Cheꞌex. 19 Pek ¡taꞌxh bꞌanloj etetz, paat ech ex moy! ¿Abꞌiste maas ibꞌoꞌqꞌol te nenacheꞌ, u txakunsaꞌm tzik, oj u nachbꞌal vaꞌl aꞌ niaqꞌon bꞌens tioxhla kam u txakunsaꞌm? 20 Tan abꞌil vaꞌl nitoksa u nachbꞌal tiꞌ vaꞌl nitalaꞌtziꞌi, yitꞌ taꞌn koꞌnkoxh u nachbꞌal nitoksa, pek antu nitok tuul majte kajay vaꞌl atil jeꞌ siiꞌ. 21 Utz abꞌil vaꞌl nitoksa u totztioxh tiꞌ vaꞌl nitalaꞌtziꞌi, yitꞌ taꞌn koꞌnkoxh u totztioxh nitoksa, pek antu nitoksa majte u Tioxh vaꞌl atil tuul. 22 Utz abꞌil vaꞌl nitoksa u Amlika tiꞌ vaꞌl nitalaꞌtziꞌi, antu nitoksa tuul u qꞌesal chꞌuxhlebꞌal tetz u Tioxh utz, tuchꞌ u Tioxh vaꞌl chꞌuxhlel siiꞌ.
23 ¡Tiira tilayol sayaꞌkꞌex kaꞌvatzla chaj aa txumbꞌal tetz u oꞌtla mantaar tuchꞌ ex fariseo! Tan kꞌuxh netaqꞌ idiesmoil u aanis, u eneeldo utz, tuchꞌ komino, aꞌ yeꞌ nenima qꞌuꞌl tiira ibꞌoꞌqꞌol tu u oꞌtla mantaar. Ayaꞌ vijikomal. Ayaꞌ vitxumax iatz aanima. Ayaꞌ vikꞌujeꞌ ekꞌuꞌl tiꞌ u Tioxh. Aꞌ vibꞌoꞌqꞌol sebꞌaneꞌ. Loqꞌ yitꞌ tiꞌ tekoj majte aas seyaꞌsa ibꞌanax vaꞌl ninalebꞌan tiꞌ qꞌu diesmo. 24 ¡Moyla chaj iqꞌon bꞌey! Taꞌxh bꞌaꞌn sete tilax qꞌu talaj kam niꞌan qꞌu aanima sevatz. Echaꞌ ikꞌaul u tal us nebꞌaneꞌ. Pek yeꞌxhat niꞌenku qꞌu mamaj paav sete qꞌuꞌl nebꞌaneꞌ echaꞌ ichꞌii camello.
25 ¡Tiira tilayol sayaꞌkꞌex kaꞌvatzla chaj aa txumbꞌal tetz u oꞌtla mantaar tuchꞌ ex fariseo! Tan tiira bꞌaꞌn nebꞌensav etibꞌ setiꞌ eluꞌl. Pek kaana elaqꞌ nital etaanima. Utz yeꞌk eyaꞌebꞌal tiꞌ ibꞌanax qꞌuꞌl yitꞌ inujul. Ech ex aꞌ u vaaso tuchꞌ u puraato vaꞌl taꞌxh txꞌaael u tiꞌ. 26 ¡Moyla chaj fariseo! Aꞌ bꞌaxal sebꞌan bꞌaꞌn tu vetaanima, ech yitꞌ yannaj koj vetiꞌ eluꞌl majte. Aꞌ bꞌaxal setxꞌaa u tuul u vaaso tuchꞌ u puraato, ech setxꞌaa u tiꞌ majte.
27 ¡Tiira tilayol sayaꞌkꞌex kaꞌvatzla chaj aa txumbꞌal tetz u oꞌtla mantaar tuchꞌ ex fariseo! Ech ex aꞌ qꞌu pantioon aas nojchit txꞌanel itzꞌakal u tiꞌ. Pek aatz u tuul tan, vitzuꞌl utz; bꞌajil kamnaj yojlel tuul. 28 Utz ech ex tan, nojchit ex jikom tilon vatz aanima, pek kaꞌvatzil atil tetaanima tuchꞌ paav.
29 ¡Tilayol sayaꞌkꞌex kaꞌvatzla chaj aa txumbꞌal tetz u oꞌtla mantaar tuchꞌ ex fariseo! Vaꞌl chit motx ebꞌantu pantioon tetz qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh. Utz nevij qꞌu tzꞌach qꞌuꞌl atil jeꞌ viꞌ u mujbꞌal tetz qꞌu jikomla chaj aanima. 30 Utz nimotxetal ech tzaꞌ: «Atichtekojoꞌ tikuenta qꞌu kukꞌuy kumam, yeꞌt kuloch tiꞌ iyatzꞌax qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh koj atziꞌ.» Cheꞌex. 31 Ech ex atkoꞌxh nialon eluꞌl etibꞌ aas ex ituꞌxh ixalam qꞌuꞌl yatzꞌon qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh. 32 ¡Tiꞌex! ¡Bꞌantaj vibꞌanon qꞌul ekꞌuy emam majte! 33 ¡Txokop, tiil txꞌiꞌla chaj aanima! ¿Kaniꞌch bꞌoj etel vatz u choobꞌal paav vaꞌl saꞌalax ikuꞌ setiꞌ nenacheꞌ? Ayaꞌ u xamal vaꞌl yeꞌk iyaꞌeꞌ. 34 Ech tokeꞌ nunchajuꞌl alol tetz u yolbꞌal Tioxh texoꞌl, tuchꞌ aa txumbꞌal utz, tuchꞌ chusul tetz u oꞌtla mantaar. Pek atia nikoꞌneyatzꞌeꞌ. At netaqꞌ jeꞌ vatz kurus. At netzꞌuꞌma tu qꞌu atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar. Utz atia junun tenam ebꞌen tiꞌ tojchaleꞌ.+ 23:34 Choktaj u Croonicas II 24.20-22; 36.16-21.35 Ech kajay u choobꞌal paav sakuꞌl setiꞌ, tiꞌ iyatzꞌax qꞌu jikomla chaj aanima tu u vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ. Ayaꞌ qꞌuꞌl kami; nixeꞌt tiꞌ vikamebꞌal u Abeel, u jikomla vinaj utz, ulyu koꞌxh tiꞌ vikamebꞌal u Zacarias, vikꞌaol u Berequias vaꞌl yatzꞌax tu qꞌul ekꞌuy emam tixoꞌl u totztioxh tuchꞌ u nachbꞌal Tioxh qꞌanal. 36 Utz niꞌxhtekꞌval sete, sakuꞌ u choobꞌal paav setiꞌ tziꞌ jankꞌal ex itzꞌlelex tu u tiempo tzaꞌ.
37 Aa chaj Jerusaleen, aa chaj Jerusaleen, nikoꞌneyatzꞌ qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh, qꞌuꞌl nichajax tzexeꞌ tu u Tioxh. Utz nikoꞌnepaqꞌ sivan majte. Jatpax unbꞌan yaꞌl emolax sekajayil. Echaꞌ niꞌan u txutx tꞌel aas nimoloꞌk qꞌu tal jaqꞌ ixichꞌ. Pek aatz ex, yeꞌ koꞌn esaꞌ. 38 Ech aatz cheel, setootzaji tan, saꞌnaltzꞌineꞌka vaꞌl tatibꞌal etioxh netaleꞌ. 39 Tan nojchit nivaleꞌ, aatz cheel, sayaꞌ etiltꞌin. Utz analen paj letilin aas letal ech tzaꞌ: «Techal axh tan, tibꞌii u kuBꞌaals Amlika vetꞌulkꞌaxh.» Chajex.— Texh u Jesuus.
24Vitꞌoyax qꞌu chusulibꞌ tu u Jesuus tiꞌ qꞌu tzaꞌl sapaalka
1 Uncheeꞌ aatz kꞌasuꞌl u Jesuus tu viqꞌanalil u totztioxh, aꞌ tek ibꞌenaꞌ, xaan opon qꞌul ichusulibꞌ kꞌatza utz, nichisaji qꞌu mamaj atibꞌal tikuenta u totztioxh. 2 Aatz u Jesuus tan, tal te ech tzaꞌ: —Niꞌxhtekꞌval sete. Aatz kajay qꞌu kam netileꞌ tziꞌ, saꞌnalnilpi. Nikoꞌxh vaꞌtoj sivan sakaa tibꞌa imol aas yeꞌk koj sanilpeꞌl.— Texhtuꞌ.
3 Uncheeꞌ kꞌujlich u Jesuus viꞌ u muunte vaꞌl Olivo. Opon qꞌu chusulibꞌ kꞌatza utz, ichꞌoti te ech tzaꞌ aas taꞌxhich imol: —¿Al qe jatu suꞌuch qꞌu kam naaleꞌ tziꞌ? Utz ¿kam xheenya siꞌaneꞌ tetz val uulebꞌal utz, tetz u motxebꞌal qꞌii saj?— Texh te.
4 Tzaqꞌbꞌu u Jesuus ech tzaꞌ:
—Abꞌitaj, abꞌilich subꞌunex. 5 Tan sibꞌal koꞌxh sauli, sikꞌam tiꞌ vunbꞌii. Utz satal ech tzaꞌ: «In viTxaaom u Tioxh vaꞌl saꞌchitꞌuli.» Chaj. Utz sibꞌal aanima sisubꞌeꞌ. 6 Saꞌnaletabꞌi tuch chꞌaꞌo. Setabꞌi iyolax chꞌaꞌo. Pek sotziꞌch ekꞌuꞌl taqꞌo tan, ministeer chit suꞌuch qꞌu kam tziꞌ. Loqꞌ yitꞌ aꞌ koj u motxebꞌal qꞌii saj. 7 Tan saꞌnalmotxiꞌan chꞌaꞌo qꞌu mamaj tenam tibꞌilaj. Siꞌan chꞌaꞌo qꞌu qꞌesal mamaj tenam tibꞌilaj. Utz til chaj koꞌxh saulku mamaj yaabꞌil. Til chaj koꞌxh saꞌatinku vaꞌy. Utz til chaj koꞌxh sapaalku mamaj kabꞌnaano. 8 Loqꞌ aatz kajay qꞌu kam tziꞌ, ixeꞌtebꞌal koꞌn u motxebꞌal qꞌii saj. Echaꞌ ixeꞌt ichiꞌon maꞌl ixoj aas saꞌtektil titzꞌin.
9 Pek aatz ex, saꞌnalpaasalex tu kꞌaxkꞌo. Saixvalex tu kajay aanima viꞌ. Utz sayatzꞌaxex. 10 Ech sibꞌal koꞌxh saelka kꞌatz Tioxh siꞌaneꞌ. Saꞌtexhmotxitxay jeꞌ imol utz, sichiꞌkꞌula jeꞌ tibꞌ. 11 Sibꞌal koꞌxh sibꞌensa tibꞌ alol tetz u yolbꞌal Tioxh siꞌaneꞌ utz, sateesa aanima tu bꞌey titxubꞌaꞌleꞌ. 12 Utz tu takꞌbꞌu u paav tu u vatz txꞌavaꞌ, sayaꞌ ibꞌantu tii qꞌu aanima tibꞌilaj. 13 Pek abꞌiste vaꞌl tiira siqꞌiꞌeꞌ simaj tibꞌ tiꞌ ibꞌanax u paav, aꞌ vaꞌl soꞌopon tu bꞌenqꞌii bꞌensaj. 14 Ech saꞌnaltzojp eloꞌp itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal tetz viQꞌesalail u Tioxh tu kajay u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ, satabꞌi qꞌu tenam kajayil. Ech suꞌul u motxebꞌal qꞌii saj.
15 Utz aatz letil tuch u txaaꞌla kam tu u tioxhla atibꞌal, oojoj bꞌen tulaj muunte qꞌuꞌl atil tikuenta Judea. Tan aꞌ vaꞌl tal u Danieel atziꞌ, u alol tetz u yolbꞌal Tioxh, aas suꞌuchi.+ 24:15-16 Choktaj u Danieel 9.27; 11.31; 12.11. Ech abꞌil nisikꞌlen, paaloj itxumbꞌal tuul. 17 Utz abꞌil atil jeꞌop viꞌ tatibꞌal, kuꞌichꞌul tereꞌn toꞌotzotz tiꞌ paal tiqꞌol maꞌj kam. 18 Utz abꞌil ayeꞌn jaꞌjtzeꞌ, qꞌaaviꞌchtereꞌnul tiꞌ ul tiqꞌol ichakeꞌt. 19 Pek tiira tilayol sayaꞌk qꞌu ixoj siꞌan tu qꞌu qꞌii tziꞌ qꞌuꞌl atil tu tiichajla yaabꞌil utz, tuchꞌ qꞌuꞌl nichꞌuꞌn titzꞌin. 20 Qꞌilataj sikꞌletaj Tioxh ech yitꞌ titiempoil koj cheꞌv laoojex utz, nikoꞌxh tu u ilanbꞌal qꞌii. 21 Tan nojchit mamala kꞌaxkꞌo vaꞌl suꞌuli. Yeꞌsaj tuch unpajoj jatvaꞌx tiempo ichee u vatz amlika txꞌavaꞌ ulyu koꞌxh tzaꞌ tuul. Utz yitꞌ saꞌkojul vaꞌte echi. 22 Ech abꞌil koj vaꞌtoj sitxaaka tibꞌ. Pek iqꞌaqꞌal koꞌn qꞌu aanima niman tetz u Tioxh, qꞌul itxaaom, sakꞌolax u tiempo kꞌaxkꞌo tziꞌ.
23 Ech tokeꞌ enimachi oj abꞌil laꞌalon sete ech tzaꞌ: «Sajitaj etileꞌ, atil viTxaaom u Tioxh tzaꞌ vaꞌl saꞌchitꞌuli.» Chaj. Utz oj: «Atil tzuta.» Chaj eteꞌl majte; enimachi. 24 Tan saꞌnalmotxchee bꞌensanibꞌ itxaaom Tioxh utz, tuchꞌ bꞌensanibꞌ alol tetz u yolbꞌal Tioxh. Utz kaana mamaj xheenya, tuchꞌ txaichil sichuli. Aal bꞌaꞌn siꞌaneꞌ at qꞌu nojla itxaaom u Tioxh sisubꞌeꞌ. 25 Pek atoj sekꞌuꞌl tan, vetvallukeꞌl sete. 26 Ech oj laꞌalax sete ech tzaꞌ: «Sajitaj etileꞌ. Atil viTxaaom u Tioxh tu tzꞌinlich tzaji txꞌavaꞌ.» Chaj; bꞌeniꞌch etileꞌ. Utz oj: «Atil tu u atibꞌal yeꞌ naꞌl tatineꞌ.» Chaj eteꞌl majte; enimachi. 27 Pek aatz u nojla tulebꞌal u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima, nimnaꞌl. Echaꞌ u itzꞌnaꞌbꞌ aas niripkabꞌin tikuenta aal telaꞌ utz, yak paqꞌunoj opon tikuenta aal tokeꞌ. 28 Echat koꞌxh u vulebꞌal, yitꞌ mujel koj siꞌaneꞌ. Tan echaꞌ vaꞌl aas til atilku vichiꞌl u kamnaj, vaꞌl yitꞌ mujel koj, latziꞌ nimolvu tibꞌ qꞌu quꞌs.
Vibꞌaxabꞌsat taltu u tulebꞌalu Jesuus
29 Uncheeꞌ taꞌxh sapaal u mam kꞌaxkꞌo tu qꞌu qꞌii tziꞌ, saok aqꞌbꞌal vatz u qꞌii. Yeꞌkan satxijtxun u ichꞌ. Sachajpu qꞌu txꞌumiꞌl tu amlika. Utz sayikun kajay qꞌu kam tu u vatz amlika. 30 Ech sachee u xheenya tu amlika tetz u tulebꞌal u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima. Utz kajay qꞌu aanima tu u vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ sailon. Ech sikꞌaxa jeꞌ tibꞌ, tiꞌ qꞌul ipaav. Utz soꞌoqꞌi aas satil tul u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima tu sutzꞌ tu amlika. Tan toxhqꞌebꞌal tul tu u mam itechalil tu u tijleꞌm. 31 Xoꞌvebꞌal ijeꞌ iviꞌ u trompeta siꞌaneꞌ. Ech sichajuꞌl qꞌu aanjel, seꞌnimol qꞌu niman tetz u Tioxh tu kaa tanul vikuentail u vatz amlika txꞌavaꞌ. Kꞌuxh til chaj koꞌxh atilku tijuꞌaj u vatz amlika txꞌavaꞌ.
32 Pek atoj bꞌenku sete u chusbꞌal tiꞌ u viikuxh. Tan aꞌ nital tul u saqꞌi aas nichaꞌxbꞌu viqꞌabꞌ utz, niteluꞌl talaj ixaj. 33 Echat koꞌxh majte, etootzajitaj aas tiira najabꞌyu u tulebꞌal u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima aas luꞌuch kajay qꞌu kam tziꞌ. Echaꞌ atil tek vatz jubꞌal. 34 Tan niꞌxhtekꞌval sete, yeꞌsajen koꞌxh isotz untanul qꞌu aanima itzꞌlel tu tiempo tzaꞌ, tuul suꞌuch kajay qꞌu kam tziꞌ. 35 Sakoꞌnpaal u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ, pek aatz vunyolbꞌal tan, jatu koj sapaali.
36 Ech koj u qꞌii tuchꞌ u oora u tulebꞌal tan, abꞌil koj ootzajin tetz. Nikoꞌxh qꞌu aanjel tu Amlika, nikoꞌxh u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima, pek taꞌxh vunTat. 37 Tan kam chit echaꞌ vaꞌl iꞌan qꞌu aanima tu qꞌu qꞌii tikuenta u Noee aas yeꞌk talcheꞌ ul u sotzchil tiꞌ, echat tul u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima majte. 38 Tan taꞌxh nichtitzꞌa u tatin qꞌu aanima iꞌan tu qꞌu qꞌii aas yeꞌsajich ikuꞌ u mam jabꞌal tikuenta u Noee. Vaꞌlich motx techbꞌuneꞌ, vaꞌl iqꞌabꞌaneꞌ. Vaꞌlich koꞌn tuch okchil tiꞌ ixoj. Utz vaꞌlich koꞌn motx itzumeꞌaꞌ, tuul opon u qꞌii aas ok tek u Noee tu u mam arca atibꞌal. 39 Utz at koj motx bꞌenku te; yeꞌt motx inima. Pek analen aas ul u mam jabꞌal. Utz yakich sotz kajay qꞌu aanima taqꞌo. Echat u tulebꞌal u Kꞌaola siꞌan majte vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima. 40 Aatz liꞌana, kaꞌvaꞌl aanima ela nitaqꞌonin jaꞌjtzeꞌ. Maꞌl saiqꞌol bꞌen utz, vaꞌt sakaaka. 41 Kaꞌvaꞌl ixoj nicheꞌn tu maꞌl cheꞌbꞌal siꞌaneꞌ. Maꞌl saiqꞌol bꞌen utz, vaꞌt sakaaka.
42 Ech tokeꞌ, tiira nachnoj etatineꞌ tan, yeꞌ etootzaj kam oora suꞌul u kuBꞌaal. 43 Pek abꞌitaj. Tootzajlu koj u bꞌaal atibꞌal kam chit oora seꞌnelqꞌoj u elqꞌom tzixeꞌ, saxeeni atziꞌ. Utz saꞌkojtaqꞌ tzii soꞌok toꞌotzotz. 44 Echat koꞌxh ex majte. Chꞌianojex tan, yeꞌk u oora sekꞌuꞌl vaꞌl suꞌulku u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima.
45 Pek abꞌiste sete ech siꞌaneꞌ u tzakꞌkin jikomla aqꞌonom saoksalka qꞌesala tiꞌ tilax qꞌu aqꞌonom tu atibꞌal utz, tu chit u oora sataqꞌvu techbꞌubꞌal qꞌuꞌl atil tu atibꞌal. 46 Chiꞌbꞌebꞌal tetz u aqꞌonom oj ech siꞌan tziꞌ, tuul loꞌopon u bꞌaal taqꞌon. 47 Tan niꞌxhtekꞌval sete aal saꞌtektoksa kajay vimeꞌbꞌiꞌl tikuenta atziꞌ. 48 Pek yeꞌxtxoj koj itxumbꞌal u aqꞌonom tziꞌ, sakoꞌntal tu taanima ech tzaꞌ: «Yeꞌsaj koꞌxh suꞌul u bꞌaal vaqꞌon atziꞌ.» Chaj. 49 Utz sakoꞌnxeꞌtiqꞌos qꞌu tetz aqꞌonomil. Satxꞌaꞌni utz, saqꞌabꞌan tuchꞌ qꞌu qꞌabꞌareel. 50 Tuul yeꞌk talcheꞌ suꞌul u bꞌaal taqꞌon u aqꞌonom tziꞌ tu u qꞌii vaꞌl yeꞌ tootzaj utz, tu u oora vaꞌl yeꞌxhkam nichꞌian tuul. 51 Ech techal chit iveet sabꞌanax tu u bꞌaal taqꞌon. Sataqꞌ bꞌen xoꞌl qꞌu kaꞌvatz utz, aꞌ saoqꞌku tziꞌ, aꞌ sajarachꞌunku tee tziꞌ.— Texh u Jesuus.
25Vichꞌial u tulebꞌal u Jesuus
1 Uncheeꞌ tal paj u Jesuus ech tzaꞌ:
—Aatz viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika, ela tuchꞌ laval qꞌu ixviak. Motx kꞌasuꞌl. Tiqꞌo itxijtxubꞌal utz, ex ikꞌul u xiak vaꞌl satzumeꞌi. 2 Oꞌvaꞌl tzakꞌkin qꞌu ixviak tziꞌ utz, oꞌvaꞌt txoxkin. 3 Aatz qꞌu txoxkin, motx tiqꞌo itxijtxubꞌal, pek yeꞌt tiqꞌo bꞌen tereꞌn iaseite tetz qꞌul itxijtxubꞌal. 4 Pek ech koj qꞌu tzakꞌkin, inoosa bꞌen qꞌul itxijtxubꞌal tu aseite utz, tiqꞌo bꞌen tereꞌn tetz. 5 Pek bꞌatz tul u xiak vaꞌl satzumeꞌi. Ech motx xeꞌt ixhutꞌuꞌpan qꞌu ixviak tu vataꞌm sikajayil.
6 Uncheeꞌ aatz nikꞌa aqꞌbꞌal, motx tabꞌi maꞌl u qetuꞌm, tal ech tzaꞌ: «¡Tul u xiak vaꞌl satzumeꞌi, uloj ekꞌuleꞌ!» Texhtuꞌ. 7 Ech motx lakpu qꞌu ixviak sikajayil utz, motx xeꞌt ibꞌan tuch qꞌul itxijtxubꞌal.
8 Pek aatz qꞌu txoxkinla chaj ixviak, motx tal tu qꞌu tzakꞌkin ech tzaꞌ: «Aqꞌtaj bꞌoj qetz veaseite tziꞌ tan, toj tzaaoj qꞌu kutxijtxubꞌal.» Texh te.
9 Aatz qꞌu tzakꞌkin tan, motx tzaqꞌbꞌu ech tzaꞌ: «Yeꞌka, pek aal bꞌaꞌn bꞌenoj eloqꞌ etetz xeꞌ aa kꞌaꞌy tetz tan, yoꞌj takꞌa qetz. Utz yoꞌj takꞌa etetz oj saqaqꞌ etetz.» Texh te.
10 Ech motx bꞌeni. Tuul koꞌxh ayeꞌnich tiꞌ iloqꞌaxeꞌ, tuul ul u xiak vaꞌl satzumeꞌi. Utz aatz qꞌuꞌl bꞌanich nal tucheꞌ, motx okoꞌp toꞌotzotz tu u tzumbꞌaꞌa utz, jupax eluꞌl u jubꞌal. 11 Ech xamtel tek tuul opon oꞌvaꞌt qꞌu ixviak utz, motx uqꞌay vatz qꞌanal ech tzaꞌ: «¡Kubꞌaal, kubꞌaal jaj okoꞌpꞌoꞌ!» Texhtuꞌ.
12 Pek tzaqꞌbꞌel koꞌn eluꞌl tu u xiak ech tzaꞌ: «Niꞌxhtekꞌval sete, yeꞌ vootzaj abꞌil ex.» Texh te. 13 Ech tokeꞌ nachnoj etatineꞌ. Tan yeꞌ etootzaj u qꞌii utz, nikoꞌxh u oora tetz u tulebꞌal u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima.
Vikꞌamtutiꞌ u talansal puaj u Jesuus
14 Aatz paj viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika, ela tuchꞌ maꞌl u vinaj siꞌchbꞌen tzian utz, isikꞌle qꞌu taqꞌonom. Ech taqꞌka qꞌu txꞌiibꞌal iqꞌii tikuenta. 15 Loqꞌ aꞌ nichbꞌenku tiꞌ jankꞌal soꞌoleꞌ tiꞌ taqꞌoninsaleꞌ sijununil nichtileꞌ. Aatz tu maꞌl, ijaꞌmel 30,000 qꞌii aqꞌon puaj taqꞌka te. Aatz tu vaꞌte, ijaꞌmel 12,000 qꞌii aqꞌon taqꞌka te. Utz aatz paj tu vaꞌte, ijaꞌmel 6,000 qꞌii aqꞌon taqꞌka te. Ech tek bꞌen tzian.
16 Ech aatz vaꞌl ijaꞌmel 30,000 aqꞌonibꞌal qꞌii ikꞌula, yakich xeꞌt ilakon tiꞌ. Utz vaꞌt 30,000 paj tala vichiꞌl u puaj tziꞌ. 17 Echat paj iꞌan vaꞌl 12,000 ikꞌula. Vaꞌt paj 12,000 u tal itxꞌaka. 18 Pek ech koj vaꞌl 6,000 ikꞌula tan, ex koꞌn ikꞌot jul utz, ex imuj vipuaj u bꞌaal taqꞌon tu txꞌavaꞌ.
19 Uncheeꞌ sibꞌ tiempo maꞌtich ipaal tuul, ul tek u bꞌaal taqꞌon qꞌu aqꞌonom tziꞌ. Utz ela iꞌan tiꞌ vipuaj tuchꞌ. 20 Ech opon siatz vaꞌl 30,000 ikꞌula utz, iqꞌomich vaꞌt 30,000 u tal taqꞌo. Tal te ech tzaꞌ: «Unbꞌaal, atil u 30,000 tzuta vaꞌl vetaaqꞌ ve. Utz il vaꞌt 30,000 tzaꞌ majte. Aꞌ tek u tal vetuntxꞌakka tiꞌ.» Texh te.
21 Ech alax te tu u bꞌaal taqꞌon ech tzaꞌ: «Techal vaꞌl vetaꞌana bꞌaꞌnla aqꞌonom. Kꞌujlebꞌal kꞌuꞌl axh. Tan kꞌujlebꞌal kꞌuꞌl vetaꞌan tiꞌ bꞌiil vaꞌl vetvaqꞌ see. Ech sibꞌal tek savoksa takuenta. Pek chuukuꞌl tzunxeꞌ utz, chiꞌbꞌojoꞌ tiꞌ.» Texh te.
22 Ech opon paj vaꞌl 12,000 ikꞌula utz, tal ech tzaꞌ: «Unbꞌaal, atil u 12,000 tzuta vaꞌl vetaaqꞌ ve. Utz il vaꞌt 12,000 tzaꞌ. Aꞌ tek u tal vetuntxꞌakka tiꞌ.» Texh te.
23 Ech alax te tu u bꞌaal taqꞌon ech tzaꞌ: «Techal vaꞌl vetaꞌana bꞌaꞌnla aqꞌonom. Kꞌujlebꞌal kꞌuꞌl axh. Tan kꞌujlebꞌal kꞌuꞌl vetaꞌan tiꞌ bꞌiil vaꞌl vetvaqꞌ see. Ech sibꞌal tek savoksa takuenta. Pek chuukuꞌl tzunxeꞌ utz, chiꞌbꞌojoꞌ tiꞌ.» Texh te.
24 Ech opon vaꞌl 6,000 ikꞌul majte utz, tal tu u bꞌaal taqꞌon ech tzaꞌ: «Unbꞌaal, vootzajnale aas yeꞌxhkam tzꞌejel tel saatz. Aal nachok iatz qꞌu chikobꞌeꞌm qꞌuꞌl yitꞌ achikoꞌm koj utz, namol iatz qꞌu chikobꞌeꞌm vaꞌl yitꞌ axh koj niaqꞌon kuꞌ tu txꞌavaꞌ, nikoꞌxhtitzꞌpu junal. 25 Ech tiꞌ vetxoꞌvikꞌin utz, vetkoꞌnunkol vapuaj tu txꞌavaꞌ. Pek ila. Aꞌ vichiꞌl vapuaj aaqꞌ ve tzuta.» Texh te.
26 Tzaqꞌbꞌel tek tu u bꞌaal taqꞌon ech tzaꞌ: «¡Qꞌeayla aanima! ¡Yitꞌ axh koj bꞌaꞌnla aqꞌonom! Oj ootzaj nal vuntxumbꞌal aas nunchok iatz qꞌu chikobꞌeꞌm qꞌuꞌl yitꞌ unchikoꞌm koj utz, nunmol iatz qꞌu chikobꞌeꞌm qꞌuꞌl yitꞌ in koj niaqꞌon kuꞌ tu txꞌavaꞌ. 27 Aal tek bꞌaꞌn maꞌkojaaqꞌ kꞌam vunpuaj. Utz aatz vetꞌulin vetunkꞌul tuchꞌ u tal koj.» Texh te. 28 Ech tal u bꞌaal aqꞌon ech tzaꞌ tu qꞌuꞌl atich tziꞌ: «Maataj el u puaj te tziꞌ utz, aqꞌtaj tu vaꞌl 60,000 tetz atile. 29 Tan abꞌil vaꞌl nikanon taqꞌoninsaleꞌ, aal saꞌaqꞌax tereꞌn tetz. Ech sibꞌal tetz siꞌaneꞌ. Pek abꞌil vaꞌl yeꞌ nikanon taqꞌoninsaleꞌ, aal samaaleꞌl te jankꞌal vantziꞌ aqꞌel te. 30 Utz aatz u aqꞌonom vaꞌl yeꞌk itxaꞌk tziꞌ, aqꞌtaj eloꞌp tu mam uken. Ech aꞌ soꞌoqꞌku tziꞌ utz, aꞌ sajarachꞌunku tee tziꞌ.»
Vijatxax ixoꞌl qꞌu aa paav tuchꞌ qꞌu jikomla chaj aanima
31 Uncheeꞌ suꞌul u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima tu u mam tijleꞌm, tuchꞌ kajay qꞌu aanjel. Sakꞌujeꞌ tu u qꞌesal chꞌuxhlebꞌal. 32 Ech samolax opon kajay qꞌu aanima siatz, jankꞌal qꞌuꞌl atil tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ. Utz samotxijatx iatz. Echaꞌ niꞌan u xeen karneꞌl aas niteesa el qꞌu karneꞌl xoꞌl qꞌu tentzun. 33 Satoksa qꞌu bꞌaꞌnla aanima tisebꞌal utz, aatz qꞌu yeꞌxtxoj, timax. Echaꞌ niꞌan u xeen karneꞌl aas nitaqꞌ bꞌen qꞌu karneꞌl tisebꞌal. Pek nitaqꞌ bꞌen qꞌu tentzun timax.
34 Ech aatz u ijlenal tan, satal tu qꞌuꞌl atil tisebꞌal ech tzaꞌ: «Niꞌextaj tan, chiꞌbꞌebꞌal vetetz ex ikꞌaol imeꞌal vunTat. Okojex tu viQꞌesalail u Tioxh tzaꞌ. Vetetz vaꞌl nichꞌianeꞌ; ayaꞌxchen ichꞌianeꞌ xeꞌ qꞌii xeꞌ saj. 35 Tan nichunvaꞌyeꞌ utz, etaqꞌ vechbꞌubꞌal. Nichitzaj untziꞌ utz, etaqꞌ vaaꞌ. Nichvabꞌi vatibꞌal utz, ekꞌulin. 36 Nichisav voksaꞌm utz, etaqꞌ vetz. Yaꞌvichꞌin utz, ex eqeeꞌin. Kuꞌin tu tzeꞌ utz, ex eqꞌilaꞌin.» Chaj te.
37 Ech aatz qꞌu jikomla aanima tan, satal ech tzaꞌ: «KuBꞌaal, ¿jatut qilaxh aas nichavaꞌyeꞌ utz, qaqꞌ eechbꞌubꞌal? ¿Jatut qilaxh aas nichitzaj atziꞌ utz, qaqꞌ avaaꞌ? 38 ¿Jatut qilaxh aas nichaabꞌi aatibꞌal utz, kukꞌulaxh quxeꞌ? ¿Jatut qilaxh aas nichasavsa ooksaꞌm utz, qaqꞌ eetz? 39 Utz ¿jatut qilaxh aas axhich yaꞌv utz, ex kuqeeꞌaxh? Utz ¿jatut kuꞌaxh tu tzeꞌ utz, ex kuqꞌilaꞌaxh?» Chaj.
40 Pek satzaqꞌbꞌel tu u ijlenal, satal te ech tzaꞌ: «Niꞌxhtekꞌval sete, aatz vetebꞌan qꞌu bꞌaꞌnil tu qꞌu chꞌooal niman vetz tziꞌ, ve a vetebꞌanva tziꞌ.» Chaj.
41 Ech saꞌpajtal tu qꞌuꞌl atil timax ech tzaꞌ: «Elojbꞌenex sunkꞌatza aanima bꞌanol onkonil. Bꞌenojex tu u xamal yeꞌk itzaaeꞌ tziꞌ. Ayaꞌ u choobꞌal paav vaꞌl veetinaj tetz u txꞌiꞌliꞌinaj tuchꞌ qꞌul iaanjel. 42 Tan nichunvaꞌyeꞌ utz, yeꞌt etaqꞌ vechbꞌubꞌal. Nichitzaj untziꞌ utz, yeꞌt etaqꞌ vaaꞌ. 43 Nichvabꞌi vatibꞌal utz, yeꞌt ekꞌulin. Nichunsavsa voksaꞌm utz, yeꞌt etaqꞌ vetz. Yaꞌvichꞌin utz, yeꞌt ex eqeeꞌin. Kuꞌin tu tzeꞌ utz, yeꞌt ex eqꞌilaꞌin.» Chaj.
44 Ech samotxtzaqꞌbꞌi utz, satal ech tzaꞌ: «¿KuBꞌaal, jatut qilaxh aas nichavaꞌyeꞌ; nichitzaj atziꞌ; nichaabꞌi aatibꞌal; nichasavsa ooksaꞌm; axhich yaꞌv; atich kuꞌaxh tu tzeꞌ utz, yeꞌt qilbꞌeꞌaxh?» Chaj.
45 Ech satzaqꞌbꞌel ech tzaꞌ: «Niꞌxhtekꞌval sete tan, yeꞌn ebꞌan qꞌu bꞌaꞌnil tu qꞌu chꞌooaj niman vetz tziꞌ utz, ve a yeꞌn ebꞌanva tziꞌ.» Chaj. 46 Ech samotxbꞌen qꞌuꞌl tu u choobꞌal paav tziꞌ vaꞌl yeꞌk iyaꞌeꞌ. Utz aatz qꞌu jikomla chaj aanima, aꞌ seꞌenku tu u atinchil vaꞌl bꞌenqꞌii bꞌensaj tatineꞌ.— Texh u Jesuus.
26Vinukꞌtu qꞌu qꞌesala kaniꞌch itxaypu u Jesuus siꞌaneꞌ
1 Uncheeꞌ aatz tzojpu u Jesuus tiꞌ talax qꞌu yol tzaꞌ, tal tek tu qꞌul ichusulibꞌ ech tzaꞌ: 2 —Etootzajle aas tu kaꞌvaꞌt qꞌii cheel, saxeꞌt u nimla qꞌii tiꞌ u Elchil Vatz Kamchil Tu Egipto. Utz satxaypu u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima. Ech saꞌaqꞌax jeꞌ vatz kurus.— Texhtuꞌ.
3 Anchituꞌ. Aatz qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh tan, motx imol tibꞌ tuchꞌ qꞌu aa txumbꞌal tetz u oꞌtla mantaar utz, tuchꞌ qꞌu qꞌesal qꞌatol tzii. Aꞌ imolvu tibꞌ tiqꞌanal u bꞌanbꞌal topiisyo u qꞌesal oksan yol vatz Tioxh vaꞌl Caifaas ibꞌii. 4 Utz motx inukꞌ tibꞌilaj aas kam koꞌn sichuli tiꞌ itxaypu u Jesuus ech siyatzꞌeꞌ. 5 Pek loqꞌ nichmotxtal ech tzaꞌ: —Yitꞌ tu koj u nimla qꞌii sakubꞌan te, ech yeꞌk txabꞌkin liꞌan qꞌu tenam.— Texhtuꞌ.
Vibꞌaxabꞌsal ibꞌanax tuchvichiꞌl u Jesuus tu mujbꞌal tetz vikamchil
6 Uncheeꞌ atich u Jesuus tu Betaania tu otzotz xeꞌ u Xhim vaꞌl chꞌaꞌkꞌiꞌich. 7 Tuul kꞌujlich u Jesuus vatz meexha, opon maꞌl u ixoj kꞌatza, iqꞌomich maꞌl tal bꞌaꞌnla tzꞌaj taqꞌo. Txꞌumqꞌixsabꞌal atil kuꞌ tuul. Tiira sibꞌ ijaꞌmel. Utz taqꞌ jeꞌ u txꞌumqꞌixsabꞌal tiviꞌ u Jesuus. 8 Ech taꞌxh til u kam qꞌu chusulibꞌ tziꞌ, motx lakp iviꞌ tiꞌ. Utz motx tal ech tzaꞌ: —¿Kantuꞌ atziꞌ aas maꞌkoꞌxhibꞌuchleꞌl? 9 Aal bꞌaꞌn maꞌkojikꞌayi. Jeꞌnaj sabꞌenka. Ech saꞌaqꞌax vijaꞌmel tu qꞌu meꞌbꞌaꞌ.— Texhtuꞌ.
10 Pek aatz u Jesuus, tootzaji utz, tal tek te ech tzaꞌ: —¿Kam tokeꞌ aas kam koꞌxh netal tiꞌ vaꞌl vetiꞌan u ixoj tziꞌ? Tan maꞌl bꞌaꞌnil vetiꞌanlu ve atziꞌ. 11 Aatz qꞌu meꞌbꞌaꞌ netaleꞌ tziꞌ, bꞌenamen koꞌxh atil texoꞌl atziꞌ. Pek aatz in tan, bꞌenamen koj saꞌatinin texoꞌl. 12 Tan aatz vaꞌl vetiꞌan u ixoj tziꞌ, aas vettaqꞌ jeꞌ u txꞌumqꞌixsabꞌal tunviꞌ, aꞌ vetiꞌanlu bꞌen vuch tu mujbꞌal vetz aas lakamin. 13 Utz niꞌxhtekꞌval sete, til chit sapaxsalik itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ, sayolax kꞌasuꞌl vaꞌl vetiꞌan u ixoj tziꞌ; nachbꞌal taanima.— Texh u Jesuus.
U talaꞌtziꞌit tibꞌ u Judastiꞌ ikꞌuchax u Jesuus
14 Uncheeꞌ aatz maꞌl xoꞌl kabꞌlaal qꞌu chusulibꞌ, ayaꞌ u Judas aa Cariote, bꞌen xeꞌ qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh. 15 Utz tal te ech tzaꞌ: —¿Kam vetz setaqꞌeꞌ utz, savoksa u Jesuus teqꞌabꞌ?— Texhtuꞌ.
Ech motx taqꞌ 30 saj chꞌichꞌ puaj te. 16 Ech aatz u Judas tan, yakich texh xeꞌt ichok txumbꞌal tiꞌ aas kaniꞌch toksal u Jesuus tiqꞌabꞌ siꞌaneꞌ.
U nimla qꞌii Txꞌaꞌbꞌal Kaxhlaan Txꞌix Yeꞌk Itxꞌamil
17 Uncheeꞌ aatz iꞌan tu u bꞌaxa qꞌii tetz u nimla qꞌii, u Txꞌaꞌbꞌal Kaxhlaan Txꞌix Yeꞌk Itxꞌamil, opon qꞌu chusulibꞌ kꞌatz u Jesuus. Tal te ech tzaꞌ: —¿Til asaꞌ sakubꞌanvu tuch u echbꞌubꞌal tetz kuꞌebꞌal qꞌii vaꞌl nitechbꞌul tu u nimla iqꞌii tiꞌ u Elchil Vatz Kamchil Tu Egipto? Ech laqechbꞌu.— Texh te.+ 26:17 Aatz kaꞌvaꞌl qꞌu nimla qꞌii nital tzaꞌ tziꞌ, jolol ijtzamal tibꞌ, maꞌl koꞌn qꞌii ixoꞌl. Aꞌ bꞌaxal u nimal qꞌii tiꞌ u Elchil Vatz Kamchil Tu Egipto. Aatz vitxꞌamal u kaxhlaan txꞌix nital tzaꞌ, ayaꞌ u “levadura” tu kastiya. Loqꞌ aatz tu vinimla qꞌii qꞌu Israeel tan, yeꞌ niꞌanbꞌe vitxꞌamal u kaxhlaan txꞌix. Tan u Tioxh alonnaj tetz, techlal aas oojeꞌl ikꞌasuꞌl tu Egipto iꞌana. Choktaj u Eexodo 12.1-28; u Leviitico 23.5-8.
18 Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Bꞌenojex tu tenam xeꞌ maꞌl u vinaj latziꞌ utz, letal te ech tzaꞌ: «Nital u chusul: Najabꞌyu vuntiempo. Utz tu val ootzotz satxꞌaꞌnkꞌin tuchꞌ qꞌul unchusulibꞌ tu u nimla qꞌii tiꞌ u Elchil Vatz Kamchil Tu Egipto. Chia.» Chajex te.— Texh u Jesuus. 19 Anchituꞌ. Ech iꞌan qꞌu chusulibꞌ kam vaꞌl tal u Jesuus te utz, iꞌan tuch u echbꞌubꞌal.
20 Uncheeꞌ aatz tek sotzsaj, ok u Jesuus vatz meexha tuchꞌ kabꞌlaal qꞌul ichusulibꞌ. 21 Utz tuul nichmotxtechbꞌuneꞌ, tal u Jesuus ech tzaꞌ: —Niꞌxhtekꞌval sete aas maꞌl sete soꞌoksanin tiqꞌabꞌ qꞌu txayol vetz.— Texhtuꞌ.
22 Ech tiira motx txumun qꞌu chusulibꞌ tiꞌ u yol tziꞌ. Utz junun nichichꞌoti tu u Jesuus ech tzaꞌ: —¿Yitꞌ tzik in unBꞌaal?— Chia.
23 Tzaqꞌbꞌu u Jesuus utz, tala: —Ayaꞌ vaꞌl nikuꞌ unqꞌabꞌ tuchꞌ tu u puraato tzaꞌ. Aꞌ vaꞌl soꞌoksanin tiqꞌabꞌ qꞌu txayol vetz. 24 Tan nojchit aꞌ sapaalku u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima tu qꞌu kam qꞌuꞌl tzꞌibꞌamalka tiꞌ tu u Yolbꞌal Tioxh. Pek tilayol sayaꞌk u vinaj vaꞌl soꞌoksan u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima tiqꞌabꞌ qꞌu txayol. Aal tek bꞌaꞌn atziꞌ yeꞌt koj itzꞌpi.— Texh u Jesuus.
25 Ech tzaqꞌbꞌu tek u Judas, vaꞌl soꞌoksan u Jesuus tiqꞌabꞌ qꞌu txayol, tal ech tzaꞌ: —¿Chusul, untzꞌoj in?— Texh te.
—Eeꞌ, ayaꞌ vaꞌl naaleꞌ tziꞌ.— Texh u Jesuus te. 26 Ech tuul koꞌxh nichmotxitxꞌaꞌneꞌ, itxay u kaxhlaan txꞌix u Jesuus. Utz tal bꞌaꞌnil tiꞌ. Ipixh tuul. Utz taqꞌ tu qꞌul ichusulibꞌ utz, tal te ech tzaꞌ: —Tiꞌextaj utz, txꞌaꞌtaj tan, aꞌ vunchiꞌl atziꞌ.— Texhtuꞌ.
27 Ech paj itxay u ukꞌabꞌal. Ikꞌamabꞌe Tioxh tiꞌ utz, taqꞌ tu qꞌul ichusulibꞌ. Tal ech tzaꞌ: —Tiꞌextaj. Ukꞌataj u taꞌl uuva kajay ex tziꞌ. 28 Tan aꞌ vunkajal atzaꞌ vaꞌl sael tiꞌ u akꞌ nukꞌuꞌm tetz kuybꞌal ipaav sibꞌal aanima. 29 Utz nival sete cheel, aas yeꞌxhjatu veꞌt savukꞌa u taꞌl ivatz u uuva taabꞌaꞌbꞌen tzaꞌ. Pek analen tu maꞌl u qꞌii vaꞌl ela lavukꞌa u akꞌ taꞌl uuva setuchꞌ tu viQꞌesalail vunTat.— Texhtuꞌ.
Vibꞌaxabꞌsat talax u Jesuusaas sakaꞌtziiun qꞌu chusulibꞌ tiꞌ
30 Ech taꞌxh veet motx ibꞌitzat maꞌl u bꞌitzal, motx bꞌen viꞌ u muunte Olivo. 31 Uncheeꞌ tal paj u Jesuus tu qꞌu chusulibꞌ ech tzaꞌ: —Kajay ex samotxsotz ekꞌuꞌl viꞌ tu u aqꞌbꞌal cheel tzaꞌ. Tan tzꞌibꞌamal ech tzaꞌ:
«Sayatzꞌax u xeen karneꞌl utz, saꞌtexhmotxpalun qꞌu karneꞌl.» Chia.+ 26:31 Choktaj u Zacarias 13.7.
32 Pek aatz maꞌt qꞌaav vitzꞌpeꞌ, sabꞌaxabꞌbꞌenin sevatz tu Galilea.— Texhtuꞌ.
33 Ech tzaqꞌbꞌu u Luꞌ utz, tal ech tzaꞌ: —Kꞌuxh kajay samotxelabꞌenkaꞌaxh, aatz in tan, ¡jatu koj savelabꞌekaꞌaxh!— Texh te.
34 Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Niꞌxhtekꞌval see, tu u aqꞌbꞌal cheel tzaꞌ, ox pajul saaleꞌ aas yootzajin, tuul yeꞌsajen toqꞌ u bꞌaal tꞌel.— Texh u Jesuus te.
35 Tal paj u Luꞌ te: —¡Kꞌuxh sakamin saiꞌ, jatu koj saveesa vibꞌ tuul aas vootzajaxh!— Texh te. Echat chit motx tala sikajayil.
Viqꞌilat sikꞌlet Tioxh u Jesuus
36 Uncheeꞌ opon tek u Jesuus tuchꞌ qꞌu chusulibꞌ tu u chikonbꞌal vaꞌl Getsemanii utz, tal te ech tzaꞌ: —Kaaojkaꞌex tzaꞌ tan, seꞌnunqꞌila sikꞌle Tioxh latziꞌ tziꞌ.— Texhtuꞌ.+ 26:36 Aatz teloꞌp u yol “Getsemanii” tan, “pachꞌbꞌal olivo” chia.
37 Ech tiqꞌo bꞌen u Luꞌ tiꞌ. Aꞌ imol kaꞌvaꞌl qꞌul ikꞌaol u Zebedeo. Ech xeꞌt tul maꞌl mam txumuꞌm tu taanima u Jesuus utz, oks il. 38 Ech tal tek u Jesuus te ech tzaꞌ: —Techal bꞌoj itxumun vaanxelal. Saꞌtekkamin taqꞌo nunnacheꞌ. Pek kaaojkaꞌex tzaꞌ utz, itzꞌlojex sunkꞌatza.— Texh te.
39 Ech xaan bꞌen bꞌiil utz, pecheꞌi. Taqꞌ kuꞌ ivatz vatz txꞌavaꞌ utz, iqꞌila sikꞌle Tioxh. Tal ech tzaꞌ: —Tateey ¿yetz saveeti aas yeꞌk sapaalin tu u mam tzaꞌl tziꞌ? Loqꞌ aꞌ saꞌan vatxumbꞌal, yitꞌ aꞌ koj sapaal u vetz.— Texhtuꞌ.
40 Ech tek ul kꞌatz qꞌul ichusulibꞌ utz, jolol koꞌn vatchiche. Utz tal tu u Luꞌ ech tzaꞌ: —¿Yeꞌxh eqꞌiꞌ itzꞌeꞌchil maꞌj oora sunkꞌatza tzik? 41 Pek itzꞌlojex utz, qꞌilataj sikꞌletaj Tioxh. Ech yeꞌk sakuꞌex tu paav. Tan nojchit vatz ikꞌuꞌl iqꞌilal sikꞌlel Tioxh u aanxelal; pek aatz u kuchiꞌl tan, yiꞌsaꞌ.— Texh te.
42 Bꞌen paj unpate. Ex iqꞌila sikꞌle Tioxh tikaꞌpaj. Utz tal ech tzaꞌ: —¡Tateey chiꞌin! ¿Yetz saveeti aas yeꞌk sapaalin tu u mam tzaꞌl tziꞌ? ¡Bꞌan vatxumbꞌal!— Texhtuꞌ.
43 Ech qꞌaavuꞌl utz, vatchich koꞌn paj qꞌul ichusulibꞌ. Tan axhibꞌi tiira techalich motx ikam tu vataꞌm. 44 Pek aqꞌaxkoꞌnpajka tu u Jesuus. Utz ex iqꞌila sikꞌle Tioxh titoxpaj. Utz echat chit qꞌu yol tala qꞌuꞌl tal bꞌaxa.
45 Ech ul paj kꞌatz qꞌu chusulibꞌ utz, tal te ech tzaꞌ: —¿Ankoꞌxh vatchelex utz, nikoꞌnetilan tzik? Pek kꞌasojtajex tan, oponyu u oora soꞌoksal u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima tiqꞌabꞌ qꞌu aa paav. 46 Pek ¡lakpojex utz, koꞌtaj! Tan tul vaꞌl saꞌaqꞌonin tu qꞌu txayol.— Texhtuꞌ.
Vitxaypu u Jesuus
47 Ech ankoꞌxh nichiyolon u Jesuus, tuul opon u Judas. Ayaꞌ maꞌl xoꞌl kabꞌlaal qꞌu chusulibꞌ. Sibꞌal aanima imol, ichaj qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh, tuchꞌ qꞌu qꞌesal qꞌatol tzii. Jolol iqꞌomal ichꞌichꞌ tuchꞌ itzeꞌ. 48 Ech aatz u Judas, vaꞌl aqꞌon u Jesuus tu qꞌu txayol tan, maꞌtich taltaꞌ kam u xheenya siꞌan tiꞌ ikꞌuchlu u Jesuus. Tal ech tzaꞌ: —Abꞌiste vaꞌl luntzꞌutzꞌa, letxaya tan, aꞌ i.— Texhtuꞌ. 49 Ech xaan opon u Judas kꞌatz u Jesuus, tal te ech tzaꞌ: —Cheentzikꞌaxh chusul.— Texh te. Ech itzꞌutzꞌa.
50 Pek tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —¿Kam ul aꞌaneꞌ vamiigo?— Texh te. Ech xaan opon qꞌu aanima utz, itxay u Jesuus.
51 Pek aatz iꞌan maꞌl qꞌul ichusulibꞌ u Jesuus tan, ijuu ichꞌichꞌ. Utz ech itzokꞌteꞌl ixichin maꞌl u taqꞌonom u qꞌesal oksan yol vatz Tioxh.
52 Ech yakich tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Qꞌaavixsa koꞌp vachꞌichꞌ tu totzotz tziꞌ. Tan abꞌil qꞌuꞌl sayatzꞌon tuchꞌ chꞌichꞌ, tu chꞌichꞌ sayatzꞌlik majte. 53 ¿Yetz ootzaj tzik aas saveeti sunjajuꞌl aanjel tu vunTat yeꞌ achebꞌe ixaaneꞌ? Sataqꞌuꞌl atziꞌ oj sakꞌulelanin sunnacheꞌ. 54 Tan ¿kam tek ech itzojpu u yolbꞌal Tioxh satzojpi oj ech sunbꞌaneꞌ? Pek ministeer ech chit siꞌaneꞌ atziꞌ.— Texhtuꞌ.
55 Uncheeꞌ aatz tu u muꞌkꞌul tziꞌ, tal u Jesuus tu qꞌu txayol tetz ech tzaꞌ: —Ayaꞌl aꞌ itxayax maꞌj elqꞌom nuꞌlebꞌan ve; iqꞌomal echꞌichꞌ tuchꞌ etzeꞌ. Tan aal jun qꞌii nichunkꞌujeꞌ texoꞌl tu viqꞌanalil u totztioxh. Nichunchusuneꞌ. Utz yeꞌt etxayin. 56 Pek ech chit siꞌaneꞌ tan, aꞌ nitzojpu qꞌu yol qꞌuꞌl tzꞌibꞌamalka tu qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh.— Texhtuꞌ.
Ech yakich oojoj qꞌu chusulibꞌ kajayil; motx telabꞌeka.
Vitxꞌolax inujul u Jesuus
57 Uncheeꞌ aatz qꞌuꞌl txayon u Jesuus, tiqꞌo bꞌen vatz u qꞌesal oksan yol vatz Tioxh vaꞌl Caifaas ibꞌii, tu vaꞌl molichku tibꞌ qꞌu aa txumbꞌal tetz u oꞌtla mantaar tuchꞌ qꞌu qꞌesal qꞌatol tzii. 58 Pek xamtichka u Luꞌ tiꞌ u Jesuus tzian. Opon koꞌxh vatz qꞌanal xeꞌ u qꞌesal oksan yol vatz Tioxh. Utz okoꞌp. Kꞌujeꞌ ok xoꞌl qꞌu polesiꞌy. Aꞌ isaꞌ siꞌchtileꞌ kam chit sayaꞌk u Jesuus. 59 Ech aatz qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh tuchꞌ qꞌu qꞌesal qꞌatol tzii, nichmotxichok txubꞌaꞌl tiꞌ u Jesuus. Aꞌ isaꞌ sayatzꞌaxi. 60 Loqꞌ yeꞌ nichmotxteloꞌp tuul, kꞌuxh jankꞌal txakbꞌaꞌn txubꞌaꞌl nichitxakbꞌaꞌ tibꞌ. Pek tiyaꞌtebꞌal tekuꞌen, opon kaꞌvaꞌl qꞌuꞌl taꞌn aꞌ itxakbꞌaꞌ txubꞌaꞌl tiꞌ. 61 Utz motx tal tiꞌ ech tzaꞌ: —Aatz u vinaj tziꞌ vettala: «Soꞌoleꞌin tiꞌ inilax kuꞌ vikuentail totztioxh tziꞌ. Utz tu koꞌn oxvaꞌl qꞌii soꞌoleꞌkꞌin tiꞌ qꞌaav inukꞌaxeꞌ.» Chia.— Texhtuꞌ.
62 Ech lakpu tek u qꞌesal oksan yol vatz Tioxh utz, tal tu u Jesuus ech tzaꞌ: —¿Yeꞌxh natzaqꞌbꞌu bꞌoj tiꞌ qꞌu kam nitalchu saiꞌ tziꞌ tzik?— Texh te.
63 Pek aatz u Jesuus tan, tiira yeꞌ nichitzaqꞌbꞌeꞌ. Ech tal tepaj u qꞌesal oksan yol vatz Tioxh te ech tzaꞌ: —Sakoꞌnaꞌan bꞌaꞌnil, al vinujul qe tibꞌii u itzꞌlich Tioxh, ¿axh tzik viTxaaom u Tioxh, ayaꞌ vikꞌaol?— Texh te.
64 Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Ayaꞌ vaꞌl naaleꞌ tziꞌ. Utz nival sete majte aas saꞌnaletil u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima kꞌujlel tisebꞌal u Tioxh tu u mam tijleꞌm. Setil tul tu sutzꞌ.— Texhtuꞌ.
65 Uncheeꞌ aatz tek u qꞌesal oksan yol vatz Tioxh, iqꞌix jeꞌ toksaꞌm kꞌatza tu kꞌaꞌnal utz, tal ech tzaꞌ: —¡Vetiyoqꞌlu Tioxh! ¡Kam tereꞌn texhtiigo kusaꞌ! ¡Matz etabꞌil viyoqꞌon cheel tzaꞌ! 66 Pek ¿aatz ex, kam setal tiꞌ?— Texhtuꞌ.
Ech motx tal ech tzaꞌ: —¡Kamchil tetz atziꞌ!— Texhtuꞌ. 67 Ech tek motx itzubꞌa ivatz u Jesuus. Nichmotxipaqꞌoꞌk ivatz. Utz atia mutxꞌimal iqꞌabꞌ nichiqꞌos majte. 68 Tuul nichmotxtal te ech tzaꞌ: —Ala qabꞌi, iTxaaom Tioxh, ¿abꞌil vaꞌl niqꞌosonaxh cheel tzaꞌ?— Texh te.
U teesat tibꞌ u Luꞌ tuulaas tootzaj u Jesuus
69 Uncheeꞌ aatz u Luꞌ tan, kꞌujlich eluꞌl qꞌanal. Ech xaan opon maꞌl u kꞌulanal kꞌatza utz, tal te ech tzaꞌ: —Ant axh majte atichꞌokꞌaxh tiꞌ u Jesuus u aa Galilea.— Texh te.
70 Pek aatz u Luꞌ tan, teesa koꞌn tibꞌ tuul vatz kajay qꞌu aanima utz, tala: —Yeꞌ vootzaj kam vaꞌl naaleꞌ tziꞌ.— Texhtuꞌ.
71 Ech ichok teluꞌl tziꞌ jubꞌal. Utz ilax koꞌn paj tu vaꞌt u kꞌulanal. Utz tal tu qꞌu aanima ech tzaꞌ qꞌuꞌl atich tziꞌ: —Antu vaꞌl atich ok tiꞌ u Jesuus aa Nazareet atziꞌ.— Texhtuꞌ.
72 Pek teesa koꞌn paj tibꞌ u Luꞌ tuul. Nichtoksa Tioxh tuul. Nichtal ech tzaꞌ: —Vatz Tioxh nivaleꞌ, yeꞌ vootzaj u vinaj naaleꞌ tziꞌ.— Texhtuꞌ.
73 Ech bꞌiil koꞌxh paj tuul, xaan opon unjot aanima kꞌatza, ayaꞌ qꞌuꞌl atich tziꞌ. Motx tal tu u Luꞌ ech tzaꞌ: —Nojchit tiira ant axh imol majte. Tan nimnaꞌl koꞌxh tu vayoloneꞌ tziꞌ.— Texh te.
74 Aatz tek u Luꞌ tan, xeꞌt tal tzꞌejbꞌal yol tiꞌ utz, nichtoksa Tioxh tuul. Tal ech tzaꞌ: —Vatz Tioxh nivaleꞌ, yeꞌ vootzaj u vinaj netaleꞌ tziꞌ.— Texhtuꞌ. Ech tuul oqꞌ u bꞌaal tꞌel. 75 Ech ul tek viyol u Jesuus sikꞌuꞌl u Luꞌ vaꞌl tal te ech tzaꞌ: —Aatz yeꞌsajen toqꞌ u tꞌel, ox pajul maꞌt aaltaꞌ aas yootzajin.— Texhich te. Ech ipaal eluꞌl u Luꞌ utz, itzꞌejeꞌl maꞌl mam oqꞌel.
27U toksal u Jesuus tiqꞌabꞌ u Pilato
1 Uncheeꞌ aatz tek iꞌan qꞌalaꞌm, kuꞌ tibꞌeyil tu qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh, tuchꞌ qꞌu qꞌesal qꞌatol tzii aas kaniꞌch ikam u Jesuus siꞌaneꞌ. 2 Ech iqitza utz, ex taqꞌ tiqꞌabꞌ u governadoor aa Roma vaꞌl Pooncio Pilato.
Viyatzꞌtu jeꞌ tibꞌ u Judas
3 Uncheeꞌ tabꞌi u Judas aas yatzꞌel u Jesuus sabꞌanli. Ech ikꞌaxa jeꞌ ikꞌuꞌl tiꞌ vaꞌl iꞌana aas toksa u Jesuus tiqꞌabꞌ qꞌu txayol. Iqꞌaavixsa u 30 saj chꞌichꞌ puaj tu qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh tuchꞌ qꞌu qꞌesal qꞌatol tzii. 4 Tal u Judas te ech tzaꞌ: —Maꞌxh paavinyin tan, vetvoksal aanima vatz kamchil aas yeꞌk ipaav.— Texhtuꞌ.
Pek alax koꞌn te ech tzaꞌ: —Axh niꞌilon. Yeꞌ qootzaj.— Texh koꞌn teꞌleꞌ.
5 Ech imakꞌtuka qꞌu saj chꞌichꞌ puaj u Judas tu viqꞌanalil u totztioxh utz, kꞌasuꞌl. Ex ijulkꞌaai jeꞌ iqul.
6 Aatz tek qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh tan, motx tek isikꞌ qꞌu saj chꞌichꞌ puaj utz, tal ech tzaꞌ: —Yeꞌk siꞌaneꞌ aas saqoksa u puaj xoꞌl u kutxu tetz Tioxh tziꞌ tan, ijaꞌmel maꞌl aanima kꞌayili tu kamchil.— Texhtuꞌ. 7 Ech motx inukꞌa utz, iloqꞌ maꞌl txꞌavaꞌ tiꞌ u puaj tziꞌ. Mujbꞌal tetz qꞌu puera aanima qꞌuꞌl nikam tziꞌ tala. Aꞌ ibꞌii, Itxꞌavaꞌ Qꞌu Tzꞌajol. 8 Ech tokeꞌ “Jaꞌmel Kaj” tek ibꞌii u txꞌavaꞌ cheel tziꞌ. 9 Ech itzojpu u yol vaꞌl alich tu u Jeremias u alol tetz u yolbꞌal Tioxh aas tala:
—Motx ex tiqꞌo u 30 saj chꞌichꞌ puaj, ayaꞌ vijaꞌmel maꞌl u jikomla aanima. Tan u jaꞌmel toksa qꞌu qꞌesala xoꞌl qꞌu Israeel.
10 Ech motx iloqꞌ u txꞌavaꞌ tiꞌ vaꞌl, itxꞌavaꞌ qꞌu tzꞌajol. Tan ech tal u kuBꞌaal ve.— Chia.+ 27:10 Choktaj u Zacarias 11.12-13.
11 Uncheeꞌ aatz txaklich u Jesuus vatz u governadoor utz, chꞌotil te ech tzaꞌ: —¿Axh tzik u tijlenal qꞌu Israeel tzaꞌ?— Texh teꞌleꞌ.
Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Ayaꞌ vaꞌl naaleꞌ tziꞌ.— Texhtuꞌ. 12 Pek paat yeꞌ nichitzaqꞌbꞌe kꞌuxh xochax tu qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh tuchꞌ tu qꞌu qꞌesal qꞌatol tzii.
13 Aatz u Pilato, tal tek te ech tzaꞌ: —¿Yetz naabꞌi tzik aꞌxh bꞌoj qꞌu kam nitalax saiꞌ tziꞌ?— Texh te. 14 Pek aatz u Jesuus tan, nikoꞌxh maꞌj yol tala. Ech nichtexhisotz ikꞌuꞌl u governadoor taqꞌo.
U talax ikam u Jesuus
15 Pek aatz nichibꞌanax jun yaꞌbꞌ tu u nimla qꞌii tiꞌ u Elchil Vatz Kamchil Tu Egipto, nichichajpu maꞌl preexhu u governadoor. Loqꞌ qꞌu tenam nichjajon abꞌiste visaꞌ sachajpi.
16 Uncheeꞌ aatz tu qꞌu qꞌii tziꞌ, atich ok maꞌl preexhu tu tzeꞌ, Barrabaas ibꞌii. Atich talcheꞌ aas tiira onkonla aanima. 17 Ech imol tibꞌ qꞌu tenam. Utz tal u Pilato tixoꞌl ech tzaꞌ: —¿Abꞌiste preexhu esaꞌ sunchajpu, aꞌ tzik aꞌ u Barrabaas oj ayaꞌ u Jesuus vaꞌl, iTxaaom u Tioxh, chu teꞌleꞌ?— Texhtuꞌ. 18 Tan tootzajich u Pilato aas chiꞌikꞌuꞌl nichmotxiꞌan tiꞌ. Echtzixeꞌt tiqꞌo opon siatz.
19 Tuul kꞌujlich u Pilato tu qꞌatbꞌal tzii, tal talax opon u tixoj te ech tzaꞌ: —Ooksach iibꞌ tu u kam tiꞌ u vinaj tziꞌ tan, jikomla vinaj. Utz tilayol maꞌl vatzikꞌ vetunbꞌan tiꞌ maꞌit.— Texhtuꞌ.
20 Pek aatz qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh tuchꞌ qꞌu qꞌesal qꞌatol tzii, motx oleꞌ tiꞌ ichajtziꞌl qꞌu tenam. Aꞌ sijaj ichajpu u Barrabaas. Pek aꞌ satal ikam u Jesuus. 21 Aatz u governadoor tan, ichꞌoti paj tu qꞌu tenam ech tzaꞌ: —¿Abꞌiste maꞌl tu kaꞌvaꞌl qꞌu vinaj esaꞌ sunchajpu tziꞌ?— Texhtuꞌ.
Motx tal ech tzaꞌ: —¡Aꞌ sachajpu u Barrabaas!— Texhtuꞌ.
22 Tal paj u Pilato te ech tzaꞌ: —¿Kam sunbꞌan tu u Jesuus tziꞌ uncheeꞌ vaꞌl, iTxaaom u Tioxh?— Texhtuꞌ.
Kajay motx alon ech tzaꞌ: —¡Jeꞌoj vatz kurus!— Texhtuꞌ.
23 Ech tal tek u governadoor ech tzaꞌ: —¿Kam chit mam onkonil vetiꞌanlaꞌ uncheeꞌ?— Texhtuꞌ.
Pek aal koꞌn maas tiqꞌo iyakꞌil qꞌu aanima qꞌeqꞌun taltu ech tzaꞌ: —¡Jeꞌoj vatz kurus!— Texhtuꞌ.
24 Til tek u Pilato aas yeꞌxhkam maꞌj tiqꞌo tibꞌ, pek aal koꞌn maas nichtuch txabꞌalkabꞌinchil. Tal tek topon taaꞌ. Utz itxꞌaa iqꞌabꞌ vatz qꞌu tenam. Tal ech tzaꞌ: —Yitꞌ in koj siꞌijlen ikam u jikomla vinaj tziꞌ, pek ex aa paav tiꞌ vikameꞌ. Utz lakoꞌnmotxetila.— Texhtuꞌ.
25 Tzaqꞌbꞌu kajay qꞌu tenam utz, motx tal ech tzaꞌ: —Qijan u choobꞌal paav tiꞌ vikameꞌ tuchꞌ qꞌu kukꞌaol kumeꞌal.— Texhtuꞌ. 26 Uncheeꞌ ech ichajpu u Barrabaas vatz qꞌu tenam. Utz tal itzꞌuꞌmal u Jesuus. Ech taqꞌ bꞌen tiqꞌabꞌ qꞌu sol seꞌntaqꞌ jeꞌ vatz kurus.
27 Ech iqꞌol bꞌen u Jesuus tu qꞌul isol u governadoor, tu u qꞌesal qꞌatbꞌal tzii. Utz molax ok qꞌu sol tiꞌ, qꞌuꞌl atich tziꞌ. 28 Ech motx teesat u toksaꞌm. Utz toksa maꞌl u kaj oksaꞌm kꞌatza, echaꞌ tetz ijlenal. 29 Utz motx iꞌan maꞌl chꞌiꞌx koroona. Taqꞌ jeꞌ tiviꞌ. Toksa maꞌl tzeꞌ tu sebꞌal iqꞌabꞌ, ibꞌaara aas nitaleꞌ. Ech motx pecheꞌ kuꞌ siatz, bꞌanbꞌal vatz. Utz nichteesa iqꞌii ech tzaꞌ: —¡Techal axh, axh tijlenal qꞌu Israeel!— Chu te. 30 Nichmotxitzubꞌa utz, nichipaqꞌ tzeꞌ iviꞌ tu u tzeꞌ vaꞌl toksa tiqꞌabꞌ. 31 Aatz veet teesat iqꞌii, teesa tek u kaj oksaꞌm kꞌatza utz, iqꞌaavixsa ok qꞌu toksaꞌm. Ech motx tiqꞌo bꞌen, ex taqꞌ jeꞌ vatz kurus.
U taqꞌax jeꞌ u Jesuus vatz kurus
32 Uncheeꞌ tuul nichmotxteluꞌl tziꞌ tenam, ikꞌul maꞌl u vinaj, Xhim ibꞌii, aa Cirene. Taꞌxh alax te tu qꞌu sol aas satiqꞌo u kurus. 33 Motx tek opon tu u txꞌavaꞌ vaꞌl Goolgota, “Tatibꞌal Bꞌajil Iviꞌ Kamnaj” chu u tokebꞌal. 34 Aqꞌax minaagre tu u Jesuus, yuuel tuchꞌ vaꞌt u kꞌayla tzꞌak, sichtixsabꞌal. Pek inacha, ech yeꞌt koꞌn isaꞌa tukꞌaleꞌ.
35 Ech taqꞌtu jeꞌ u Jesuus vatz kurus utz, motx iꞌan maꞌl saach qꞌu sol tiꞌ u toksaꞌm aas abꞌil lasuertiin tala. Ech ijatxtu vatz qꞌuꞌl suertiin. [Tan aꞌ tzojpu u yol alel tiꞌ ech tzaꞌ:
—Motx ijatx qꞌu voksaꞌm siatzaj. Iꞌan maꞌl saach tiꞌ isuertiileꞌ.— Chia.+ 27:35 Choktaj u Salmos 22.18. ]
36 Ech motx kꞌujeꞌ tiꞌ ixeeleꞌ. 37 Utz itzꞌibꞌa maꞌl yol taqꞌ jeꞌ vatz u kurus, tibꞌa u Jesuus, ayaꞌ vipaav aas nichmotxtaleꞌ. Ech nichtal tzaꞌ. “Aꞌ U JESUUS TZAꞌ, U TIJLENAL QꞌU ISRAEEL.” Chia.
38 Utz taqꞌ jeꞌ kaꞌvaꞌl elqꞌom vatz kurus kꞌatz u Jesuus majte; maꞌl tisebꞌal, vaꞌt timax. 39 Ech nichipaal qꞌu aanima vatz u Jesuus. Utz nichiyiku iviꞌ tuul niyoqꞌeꞌ. 40 Utz nichtal te ech tzaꞌ: —Axh vaꞌl sanilon kuꞌ vikuentail u totztioxh. Utz tu koꞌn oxvaꞌl qꞌii saoleꞌkꞌaxh tiꞌ qꞌaav inukꞌaxeꞌ naaleꞌ. Pek eesa iibꞌ tu u tzaꞌl sajunal tziꞌ. Oj nojchit axh iKꞌaol Tioxh, ¡kuꞌenul vatz u kurus tziꞌ!— Chu te.
41 Echat koꞌxh iꞌan qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh tu u Jesuus majte, nichteesa iqꞌii. Aꞌ imol qꞌu aa txumbꞌal tetz u oꞌtla mantaar tuchꞌ qꞌu qꞌesal qꞌatol tzii. Nichmotxtal tiꞌ ech tzaꞌ: 42 —Eesan aanima tu tzaꞌl nitaleꞌ, pek yeꞌ nitxꞌol teesat tibꞌ. Tan oj nojchit aꞌ u tijlenal qꞌu Israeel siꞌaneꞌ, teesa tibꞌ vatz u kurus cheel tziꞌ, ech sakunima. 43 Aꞌ kꞌujlelk ikꞌuꞌl tiꞌ u Tioxh nitaleꞌ. Ech eesaloj tu u Tioxh cheel oj nojchit nisaꞌleꞌ. Tan nitaleꞌ: «In iKꞌaol Tioxh.» Chia.— Texhtuꞌ. 44 Echat koꞌxh nichiꞌan qꞌu elqꞌom te qꞌuꞌl atich jeꞌ vatz kurus txala. Nichteesa iqꞌii.
Vikam u Jesuus vatz u kurus
45 Ech aatz iꞌan chaqꞌaal qꞌii, ok aqꞌbꞌal tu u vatz amlika txꞌavaꞌ kajayil. Oxvaꞌl oora ok uken. 46 Ech aatz siꞌchtexhiꞌan alas 3 kuꞌqꞌii, qꞌeqꞌun u Jesuus. Jankꞌal iyakꞌil, tal ech tzaꞌ: —¡Elii, Elii! ¿Lama sabactani?— Texhtuꞌ. Aatz u tokebꞌal utz: —¡UnTioxh chiꞌin, unTioxh chiꞌin! ¿Kantuꞌ vetaaqꞌlukaꞌin sunjunal?— Chia.
47 Ech aatz unjolol tixoꞌl qꞌuꞌl atich tziꞌ, taꞌxh tabꞌi u yol tal u Jesuus, motx tal ech tzaꞌ: —U Elias nisikꞌle vaꞌl tziꞌ.— Texh tiꞌ.+ 27:47 Choktaj u Salmos 22.1. Aatz qꞌu yol tal u Jesuus, aꞌ talvu tu u yolbꞌal arameo. Pek aatz qꞌu sol tan, aꞌ nichiyolbꞌe u latiin. Echtzixeꞌt yeꞌt tabꞌi kam vaꞌl tal u Jesuus.
48 Ech aatz maꞌl tixoꞌl, oora tꞌasp ibꞌenaꞌ. Ex tiqꞌo maꞌl esponja. Iqitzoꞌk tiꞌ maꞌl tzeꞌ utz, ijilu tu minaagre. Ech taqꞌ jeꞌop titziꞌ u Jesuus. Siꞌchitzꞌutzꞌeꞌl u minaagre tiꞌ tala.
49 Pek aatz unjolte, tal ech tzaꞌ: —Kam asaꞌ te. Saqileꞌ qabꞌi satz ul eesaloj tu u Elias.— Texh te.
50 Pek qetun unpat u Jesuus jankꞌal iyakꞌil, ech el ikꞌuꞌl.
51 Uncheeꞌ yakich tzilmoj u mam liikin bꞌuꞌj vaꞌl liiumich paal tu u totztioxh. Kaꞌvaꞌl el tuul. Aal ikuꞌl itzilmeꞌ iꞌana. Utz paal maꞌl mam kabꞌnaano.+ 27:51 Choktaj Qꞌu Hebreo 4.14; 6.19-20. Motx pax qꞌu sivan taqꞌo. 52 Ech jajp itziꞌ qꞌu mujbꞌal kamnaj. Utz qꞌaav itzꞌpu sibꞌal qꞌu kamnaj qꞌuꞌl nimanich tetz Tioxh. 53 Aꞌ chit maꞌtich qꞌaav titzꞌpu u Jesuus, motx lakpu kꞌasuꞌl tu qꞌu mujbꞌal tetz. Utz motx ul tu u tioxhla tenam Jerusaleen. Utz sibꞌal aanima ilon.
54 Uncheeꞌ aatz u qꞌesal sol tuchꞌ qꞌul isol qꞌuꞌl nichxeen u Jesuus, tiira motx xoꞌvi aas paal u mam kabꞌnaano. Utz xoꞌv tu qꞌu kam uchi. Utz motx tek tal ech tzaꞌ: —¡Nojchit aꞌ viKꞌaol u Tioxh atziꞌ!— Texhtuꞌ.
55 Utz sibꞌal ixoj atich tziꞌ. Nichmotxisajin kꞌasuꞌl tzian. Ayaꞌ qꞌu ixoj kꞌasuꞌl tiꞌ u Jesuus tu Galilea utz, nichiloch u Jesuus. 56 Utz atich u Liꞌ tixoꞌl, u aa Magdala. Antu u Liꞌ, vinan u Jacobo tuchꞌ u Xhep. Utz antu vinan qꞌul ikꞌaol u Zebedeo majte.
Vimujlu u Jesuus
57 Uncheeꞌ aatz nichtekxeꞌtisotz saj, ul maꞌl u vinaj txꞌiiol iqꞌii, aa Arimatea, Xhep ibꞌii. Nimanich tetz u Jesuus. 58 Utz bꞌen xeꞌ u Pilato. Aꞌ ex ijaj vichiꞌl u Jesuus te. Ech teesa mantaar u Pilato aas saꞌaqꞌax vichiꞌl u Jesuus te. 59 Ech ex iqꞌoloj vichiꞌl u Jesuus tu u Xhep. Utz ibꞌach tu maꞌl saj bꞌuꞌj. 60 Utz ex imuj tu maꞌl u akꞌ jul, joyom sivan analich koꞌxh iveeteꞌ. Ijupka itziꞌ tu maꞌl penkin sivan. Ech kꞌasuꞌl. 61 Motx kꞌujeꞌka kaꞌvaꞌl qꞌu ixoj vatz u jul. Ayaꞌ u Liꞌ u aa Magdala, tuchꞌ vaꞌt u Liꞌ.
62 Uncheeꞌ aatz evtich ibꞌantuchkeꞌl tuch qꞌu aanima tiꞌ u ilanbꞌal qꞌii, motx imol tibꞌ qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh xeꞌ u Pilato. Ant imol qꞌu fariseo. 63 Motx tal ech tzaꞌ: —Qꞌesal, nitul viyol u eesanal tu bꞌey sukukꞌuꞌl, aas tal ech tzaꞌ: «Aatz maꞌt tel oxvaꞌl qꞌii voksal tu jul, saqꞌaavitzꞌpꞌin.» Texhtuꞌ. 64 Pek al ixeel u jul bꞌaꞌnil paal nal oxvaꞌl u qꞌii vaꞌl tala. Tan noj topon qꞌul ichusulibꞌ tu aqꞌbꞌal seꞌntiqꞌo eluꞌl vichiꞌl. Utz saꞌtekmotxtal tu kajay aanima ech tzaꞌ: «Qꞌaav itzꞌpi xoꞌl qꞌu kamnaj.» Chaj. Utz paal tek iviꞌ isubꞌtu aanima liꞌan vatz vaꞌl bꞌaxa.— Texh te.
65 Tal tek u Pilato te ech tzaꞌ: —Aꞌtzii. Iqꞌotaj bꞌen untanul esol. Xeepoj bꞌaꞌnil echaꞌ vaꞌl netaleꞌ tziꞌ.— Texh te.
66 Ech motx elkꞌasuꞌl. Ex tzꞌapulojkoꞌk maꞌl echlal tiꞌ u penkin sivan tziꞌ u jul; techlal aas yeꞌxhabꞌil koꞌxh maꞌj sajajon ok. Utz toksaka sol tiꞌ ixeeleꞌ.
28U qꞌaavtitzꞌpu u Jesuus
1 Uncheeꞌ aatz iꞌan tu u bꞌaxa qꞌii tetz u xhemaana, tiira kuꞌsaj, bꞌen u Liꞌ aa Magdala tuchꞌ vaꞌt u Liꞌ. Ex til vaꞌl mujlik u Jesuus aas evtich ipaal u ilanbꞌal qꞌii. 2 Utz yeꞌk talcheꞌ paal maꞌl mam kabꞌnaano. Maꞌl u aanjel kuꞌl tu Amlika. Utz teesa u sivan tziꞌ u jul utz, kꞌujeꞌ siiꞌ. 3 Aatz tilon u aanjel tziꞌ, echaꞌ iribꞌun itzꞌnaꞌbꞌ. Utz tiira saj qꞌu toksaꞌm, echaꞌ saj sutzꞌ.
4 Ech tiira motx xoꞌv qꞌu xeen tetz u jul taqꞌo. Techal motx itꞌuntꞌuꞌlaneꞌ. Tiira motx sotz ikꞌuꞌl. Ech tekuꞌen aꞌ kamnaj motx kaaka.
5 Pek aatz u aanjel, tal tu qꞌu ixoj, ech tzaꞌ: —Yeꞌ koꞌxh xoꞌvex. Vootzajle aꞌ nechok u Jesuus vaꞌl aqꞌax jeꞌ vatz kurus. 6 Pek yeꞌkan tek tzaꞌ. Tan qꞌaav itzꞌpia, echaꞌ vaꞌl tala. Niꞌextaj etileꞌ. Utz bꞌenoj esaji okoꞌp vaꞌl aqꞌaxku vichiꞌl u kuBꞌaal. 7 Pek cheel bꞌenoj etal tu qꞌul ichusulibꞌ ech tzaꞌ: «¡Qꞌaav itzꞌpi xoꞌl qꞌu kamnaj! Utz ¡bꞌaxabꞌyu bꞌen sevatz tu Galilea! Utz aꞌ setilvu tziꞌ.» Chajex te. Aꞌ vaꞌl nival sete.— Texh te.
8 Uncheeꞌ motx tek jutzin ikꞌasuꞌl qꞌu ixoj tziꞌ u jul. Echil xoꞌval, echit txuqꞌtxunchil nichmotxbꞌanon. [Ul tal u bꞌaꞌnla yol tu qꞌu chusulibꞌ.] Ech yeꞌk talcheꞌ, ok u Jesuus tibꞌey. Tal te ech tzaꞌ: —Chajlentzikꞌex. Bꞌaꞌnil koj at sekꞌatza.— Texh te. Ech xaan opon qꞌu ixoj kꞌatza, motx pecheꞌ siatz. Utz iqꞌalu tajan; ech motx toksa iqꞌii. 10 Aatz u Jesuus tan, tal te ech tzaꞌ: —Yeꞌ koꞌxh xoꞌvex. Pek bꞌenoj etal tu qꞌul unchusulibꞌ aas samotxbꞌen tu Galilea. Tan latziꞌ satilvin.— Texh te.
U txubꞌaꞌl icheesa qꞌu aa uqꞌaybꞌal tiꞌ u qꞌaavtitzꞌpu u Jesuus
11 Ech tuul kꞌasuꞌl qꞌu ixoj, aatz untxꞌajul qꞌu sol xeenal, bꞌen tu tenam. Ex tal tu qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh kam qꞌuꞌl uchi. 12 Ech imol tibꞌ qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh tuchꞌ qꞌu qꞌesal qꞌatol tzii. Utz motx inukꞌa aas sataqꞌ sibꞌal ipuaj qꞌu sol. 13 Utz tal tu qꞌu sol ech tzaꞌ: —Aatz setaleꞌ: «Vetꞌopon qꞌul ichusulibꞌ tu aqꞌbꞌal. Vetmotxꞌultiqꞌo eluꞌl vichiꞌl u Jesuus tuul vatcheloꞌ.» Chajex. 14 Pek oj latabꞌi u governadoor kam qꞌuꞌl uchi, toj kubꞌan talax te. Sakutxakbꞌaꞌ qibꞌ setiꞌ.— Texh tu qꞌu sol. 15 Ech ikꞌultu kꞌasuꞌl vipuaj qꞌu sol tziꞌ. Utz ech chit motx tala kam vaꞌl alax te. Aatz u txubꞌaꞌl tziꞌ, pax paal itziiul xoꞌl qꞌu Israeel. Utz ankoꞌxh nitalaxeꞌ.
U taqꞌax ichaj qꞌu chusulibꞌtu u Jesuus
16 Uncheeꞌ aatz junlaal qꞌu chusulibꞌ, motx bꞌen tu Galilea viꞌ u muunte vaꞌl alichnalka te tu u Jesuus. 17 Utz anchituꞌ. Til u Jesuus; motx toksa iqꞌii. Pek atich unjolol tixoꞌl nichikaꞌtziiuneꞌ. 18 Ech xaan opon u Jesuus kꞌatza utz, tal te ech tzaꞌ: —Aqꞌaxyu vijleꞌm tiꞌ kajay qꞌu kam tu Amlika tuchꞌ tu kajay u vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ. 19 Ech tokeꞌ bꞌenojex tu kajay u vatz amlika txꞌavaꞌ. Utz oksataj qꞌu aanima niman vetz. Bꞌantaj vautisaar qꞌu niman vetz tibꞌii vunTat, tu vibꞌii u Kꞌaola utz, tuchꞌ tibꞌii u Tioxhla Espiiritu. 20 Utz chustaj te aas samotxinima kajay qꞌu kam qꞌuꞌl vetvalluka sete. Utz aatz in tan, atil in sekꞌatza jun qꞌii, motx nal qꞌii saj. Aꞌi.— Texh u Jesuus.