QꞌU BꞌAꞌNLA CHAJ CHUSBꞌALTETZ U JESUUS ITZꞌIBꞌA U LUCAS

Yol tiꞌ u uꞌ tzaꞌ

Aatz u uꞌ tzaꞌ, aꞌ tzꞌibꞌan maꞌl u vinaj Lucas ibꞌii. Aa tzꞌakich u taqꞌon u vinaj tziꞌ. Ech nital Qꞌu Niman Tetz U Jesuus Tu Colosa 4.14. Aꞌich imol u Pablo paal tiꞌ ipaxsal itziiul u yolbꞌal Tioxh. Tiira kꞌujlebꞌalich kꞌuꞌl ilochon u Lucas iꞌan kꞌatz u Pablo. Antu itzꞌibꞌa u uꞌ vaꞌl Qꞌu Bꞌaꞌnla Chaj Kam Bꞌanel (Hechos) ibꞌii. Nimnaꞌl tu viyoloneꞌ aas tekꞌ tootzaj u yolbꞌal griego. Pek yeꞌ ootzajibꞌe til tenam jejlichku u Lucas tziꞌ.

Nitalcheꞌ aas kamal tixoꞌl u yaꞌbꞌ 58 — 63 m.t.J. itzꞌibꞌava. Kamal tu Greecia.

Taꞌntioxh tu u Lucas aas itzꞌibꞌa u Yolbꞌal Tioxh tzaꞌ. Utz loqꞌ koꞌnkoxh itzꞌibꞌa. Pek itxakunsa vitxumbꞌal tiꞌ itzꞌibꞌataꞌ. Tan bꞌaxal nal ichok inujul bꞌaꞌnil vixeꞌal qꞌu kam itzꞌibꞌa tziꞌ. Ikꞌuti jeꞌ ikꞌuti kuꞌ vinujul, kꞌuxh yeꞌt tila tabꞌi. Aꞌ tokeꞌ niyolonka aas nojchit aꞌ isaꞌ aꞌ satal qꞌu bꞌaꞌnla chusbꞌal ichus u Jesuus tu qꞌu aanima. Yitꞌ taꞌxh koj titzꞌa itzꞌibꞌaleꞌ kam bꞌanel tu u vatz iqꞌii isaj u Jesuus iꞌana, pek nojchit aꞌ titzꞌa qꞌu chusbꞌal vaꞌl satxakun tu qꞌu aanima kajayil. Atil kam nital u Lucas tzaꞌ aas yeꞌxhkaꞌt tu U Tio nikoꞌxh tu U Kuxh. Aꞌ u uꞌ vaꞌl nim vatz oxvaꞌt qꞌu uꞌ tetz bꞌaꞌnla chusbꞌal tzꞌibꞌali.

Aatz qꞌu yol itzꞌibꞌa u Lucas tzaꞌ, tetz maꞌl u tamiigo Teoofilo ibꞌii. Nimanich tetz u Jesuus u Lucas tziꞌ, pek kamal yitꞌ oknajich koj tiꞌ u tuqꞌaybꞌal qꞌu Israeel. Ech tiira aꞌ ibꞌoꞌqꞌol siatz u Lucas vipaxsal u yolbꞌal Tioxh xoꞌl qꞌu puera aanima. Utz ibꞌoꞌqꞌol majte, kam qꞌu kam iꞌan u Tioxhla Espiiritu.

Aꞌ u jatxbꞌal tibꞌ qꞌu yol tu u uꞌ tzaꞌ.

1) 1.5—2.52 Niyolon tiꞌ u titzꞌpebꞌal u Xhan, bꞌanol vautiismo, tuchꞌ u titzꞌpebꞌal u Jesuus. Niyolon tiꞌ u aanjel vaꞌl Kap ibꞌii, aas yolon tuchꞌ u Zacarias utz, tuchꞌ u Liꞌ. Niyolon tiꞌ vibꞌitzat Tioxh u Liꞌ utz, vibꞌitzat Tioxh u Zacarias. Utz niyolon tiꞌ qꞌu kostuumbre bꞌanax tu u tal Jesuus tuchꞌ u tal Xhan aas analich koꞌxh titzꞌpeꞌ.

2) 3.1—4.13 Niyolon tiꞌ vaꞌl iꞌan u Xhan, bꞌanol vautiismo, tiꞌ u Jesuus utz, tiꞌ u tok u Xhan tu tzeꞌ. Nital tiꞌ vibꞌant ivautiismo u Jesuus, tiꞌ vibꞌanax provaal isubꞌax tu u txꞌiꞌliꞌinaj utz, tiꞌ qꞌul ikꞌuy imam u Liꞌ, vinan u Jesuus.

3) 4.14—9.50 Aꞌ tek niyolonku tiꞌ qꞌu kam iꞌan u Jesuus tu Galilea. Nitaleꞌ til chusunka; til imolvu tibꞌ tuchꞌ qꞌul ichusulibꞌ; til ibꞌanvu txaichil. Nitaleꞌ aas paal u Jesuus tu tzaꞌl; kami utz; qꞌaavitzꞌpi. Nital tiꞌ u qꞌaavtitzpixsat unjolol kamnaj; tiꞌ vijalpixsat tibꞌ u Jesuus utz; tiꞌ vibꞌen u Jesuus tu atibꞌal xeꞌ u Xhim, u fariseo.

4) 9.51—19.27 Aꞌ nital tiꞌ qꞌu kam qꞌuꞌl ikꞌam tiꞌ u Jesuus tu vichusuneꞌ: tiꞌ u vinaj aa Samaaria vaꞌl itxum iatz u kꞌaxbꞌinaj; tiꞌ u viikuxh vaꞌl yeꞌ nichichee ivatz; tiꞌ u mam echbꞌubꞌal vaꞌl iꞌan maꞌl u vinaj; tiꞌ u kꞌaola vaꞌl itzꞌejxixsa tibꞌ, loqꞌ qꞌaavuꞌl xeꞌ vitat; tiꞌ u txꞌiiol iqꞌii tuchꞌ u Laazaro; tiꞌ u txakay ixoj tuchꞌ u aa paavla juees; tiꞌ u fariseo tuchꞌ u kꞌulul jaꞌmel alkavaar utz; tuchꞌ tiꞌ itxakunsal u puaj.

5) 19.28—24.53 Tiyaꞌtebꞌal tanul, aꞌ tek niyolonku tiꞌ qꞌu yaꞌtebꞌal kam iꞌan u Jesuus tu u vatz iqꞌii isaj tu Jerusaleen. Echaꞌ u toksal iqꞌii tu u tenam aas opon tu Jerusaleen. Niyolon tiꞌ teesal iqꞌii tu qꞌu qꞌesala; tiꞌ vitxaypu u Jesuus, vixochpeꞌ, vijeꞌ vatz kurus, viyatzꞌpeꞌ, vimujleꞌ, u qꞌaavtitzꞌpeꞌ utz, vibꞌenjeꞌ tu Amlika.

1

QꞌU BꞌAꞌNLA CHAJ CHUSBꞌALTETZ U JESUUS ITZꞌIBꞌA U LUCAS

Viqꞌilal u Teoofilo

1 Sibꞌax koꞌxh aanima motx tzꞌibꞌan qꞌu kam qꞌuꞌl nojchit uchnaj tu kuxoꞌl. Tziꞌtzoch talax niꞌaneꞌ, 2 kam chit echaꞌ talax qe iꞌan qꞌuꞌl ilon tixeꞌtebꞌal. Tan antu motx alon paal u yolbꞌal Tioxh. 3 Pek aatz cheel bꞌaꞌnla vinaj Teoofilo, vetvitzꞌa majte aas bꞌaꞌn tziꞌtzoch itzꞌibꞌal talax qꞌu kam sunbꞌan see tziꞌ. Tan maꞌxh unchokl inujul bꞌaꞌnil. Kuentachitꞌin tiꞌ ichꞌotileꞌ aas kam qꞌu kam qꞌuꞌl uch tixeꞌtebꞌal. 4 Ech sootzaji vinujul qꞌu kam bꞌaꞌnil qꞌuꞌl chusel see.

Viqꞌilal u Zacarias tu u aanjel

5 Uncheeꞌ aatz iꞌana, aas atich ok u Herodes tu ijlenalil tikuenta Judea, atich maꞌl u oksan yol vatz Tioxh, Zacarias ibꞌii. Aꞌ atichk ok xoꞌl untanul qꞌu oksan yol vatz Tioxh qꞌuꞌl “Abias” chu teꞌleꞌ. Atich tixoj u Zacarias tziꞌ; Xheꞌp ibꞌii, ituꞌxh ixalam u Aroon.+ 1:5 Choktaj u Croonicas I 24.10; u Eexodo 28.1.6 Utz tiira jikomich tatin vatz Tioxh sikaꞌbꞌil. Yeꞌxhkam nichiyolpu tiꞌ inimal qꞌul imantaar u kuBꞌaals Amlika. 7 Pek jolol yeꞌkich initxaꞌa. Tan yeꞌ nichtitzꞌnan u Xheꞌp. Utz sibꞌich tek iyaꞌbꞌ sikaꞌbꞌil.

8 Uncheeꞌ aatz atich ok u Zacarias titurno tiꞌ toksal yol vatz Tioxh tuchꞌ qꞌul imol, 9 kavaal kuꞌ tiꞌ u Zacarias tziꞌ aas aꞌ sabꞌenoꞌk tu tuul u totztioxh vatz u kuBꞌaals Amlika tiꞌ en ikꞌachax u kaxhlaan pom. Tan ech u kostuumbre nichibꞌanaxeꞌ.+ 1:9 Choktaj u Eexodo 25.6; 30.1, 7-9; Qꞌu Kam Ibꞌaxabꞌsa Ikꞌuchax U Tioxh (Apocalipsis) 8.3-5.10 Ech tuul nichitzꞌeꞌ u kaxhlaan pom, nichiqꞌila sikꞌle Tioxh qꞌu mam tenam qꞌanal. Tan echich u oora nitzꞌeꞌsal u kaxhlaan pom vatz Tioxh jun qꞌii.+ 1:10 Aatz u pom nital tzaꞌ, aꞌ nikꞌam tiꞌ viqꞌilal sikꞌlel Tioxh. Nibꞌen jeꞌ u yol xeꞌ Tioxh, echaꞌ ibenjeꞌ u sibꞌel kaxhlaan pom vaꞌl nital tu Qꞌu Kam Ibꞌaxabꞌsa Ikꞌuchax U Tioxh (Apocalipsis) 8.3-4. Aꞌ nichibꞌanax u kam tziꞌ aas nichikꞌachax u txꞌoloꞌm tetz qꞌalaꞌm alas 7.30.

11 Utz chee maꞌl viaanjel u kuBꞌaals Amlika vatz u Zacarias. Txakeꞌ tisebꞌal u nachbꞌal Tioxh tu vaꞌl nikꞌachlik u kaxhlaan pom. 12 Ech taꞌxh til u aanjel u Zacarias, yakich sotzoj ikꞌuꞌl. Utz techalich tek ixoꞌveꞌ.

13 Pek aatz u aanjel, tal te ech tzaꞌ: —Zacarias, yeꞌ koꞌxh xoꞌvaxh. Tan vettabꞌilaxh u Tioxh tiꞌ vaqꞌilat asikꞌletaꞌ. Ech aatz u Xheꞌp, val iixoj, sachee maꞌl tal titzꞌin. Utz Xhan ibꞌii looksa. 14 Ech sachiꞌbꞌaxh, satxuqꞌtxunaxh. Utz sibꞌal aanima satxuqꞌtxun tiꞌ u titzꞌpebꞌal majte. 15 Tan sibꞌ tatin vatz Tioxh siꞌaneꞌ. Yitꞌ saꞌkojtukꞌa txꞌamla taꞌl uuva tuchꞌ qꞌabꞌansabꞌal. Pek aꞌ saok u Tioxhla Espiiritu kꞌatza bꞌaꞌnil tuul ankoꞌxh atil tu tuul vinan.+ 1:15 Choktaj u Nuumeros 6.1-4.

16 Utz sibꞌal qꞌu Israeel saok kꞌatz u kuBꞌaals Amlika taqꞌo. Ayaꞌ viTioxh. 17 Ech sabꞌaxabꞌ vatz u Tioxh. Utz ech tijleꞌm, ech itxumbꞌal u Elias siꞌaneꞌ, u alol tetz u yolbꞌal Tioxh. Tan saok ibꞌaꞌn qꞌu txutxa bꞌaala tuchꞌ qꞌul ikꞌaol imeꞌal taqꞌo. Utz saok qꞌu qelol tu jik taqꞌo. Sinima vitxumbꞌal qꞌuꞌl jikom. Ech sichꞌiansa maꞌl tenam aas nojchit tiira ayaꞌl ikꞌuꞌl tiꞌ u kuBꞌaals Amlika.— Texh u aanjel.+ 1:17 Choktaj u Malaquias 3.1; 4.5-6; u Isaias 40.3-5.

18 Ech tal tek u Zacarias tu u aanjel ech tzaꞌ: —¿Kam techlal aas satiqꞌo tibꞌ u kam naaleꞌ tziꞌ? Tan in tek qꞌes utz, qꞌestu u vixoj majte.— Texhtuꞌ.

19 Tzaqꞌbꞌu u aanjel utz, tal te ech tzaꞌ: —In Kap. Bꞌenamen atilin vatz u Tioxh. Utz vetichajin tiꞌ talax u bꞌaꞌnla yol see tziꞌ.+ 1:19 Choktaj u Danieel 8.16; 9.21.20 Pek yeꞌn koꞌn anima. Ech aatz cheel, samemtꞌaxh. Utz yeꞌkan satxꞌol yol. Analen sayolonaxh aas latiqꞌo tibꞌ u kam tziꞌ tan, yeꞌn koꞌn anima vunyol vaꞌl nojchit satzojpu titiempoil.— Texh u aanjel.

21 Tuul aatz qꞌu tenam tan, nichmotxichꞌia teluꞌl u Zacarias. Utz nichtekmotxisotz ikꞌuꞌl tan, yeꞌxh nichteluꞌl tu u totztioxh. 22 Ech aatz eluꞌl u Zacarias, yeꞌ nichitxꞌol veꞌt yol. Tu xheenya texh nichiqꞌilav qꞌu aanima. Tan memich tekuꞌen. Ech motx el itxumbꞌal qꞌu aanima tuul aas visioon til tu u totztioxh. 23 Utz taꞌxh tzojpu u taqꞌon vatz Tioxh, bꞌen tek tu tatibꞌal.

24 Uncheeꞌ xamtich tek tiꞌ qꞌu qꞌii tziꞌ, iꞌan tek tiichajla yaabꞌil u Xheꞌp, u tixoj u Zacarias. Utz oꞌvaꞌl ichꞌ atich koꞌxh tu atibꞌal. Yeꞌxhat nichelka. 25 Utz tal ech tzaꞌ: —¡Ech vuntzaqꞌbꞌel vetiꞌan u kuBꞌaal atziꞌ! Yaꞌy tek tel unqꞌii xoꞌl qꞌu aanima. Tan saꞌtekatin vitzꞌin.— Texhtuꞌ.

Viqꞌilal u Liꞌ tu maꞌl u aanjel

26 Uncheeꞌ taꞌxh el vaajil ichꞌ tuul, chajax paj bꞌen u Kap viaanjel u Tioxh, tu maꞌl u tenam Nazareet tikuenta Galilea. 27 Opon xeꞌ maꞌl u ixviak yeꞌ tootzaj vinaj, Liꞌ ibꞌii. Oknajich maꞌl u xiak tiꞌ, Xhep ibꞌii, ituꞌxh ixalam u Daviid.

28 Ech taꞌxh okoꞌp u aanjel tu vaꞌl atichku u Liꞌ, tal te ech tzaꞌ: —Cheentzikꞌaxh ixviak. Atil u kuBꞌaal sakꞌatza. [Utz chiꞌbꞌebꞌal eetz vatz tereꞌn qꞌu ixoj.] Tan vetitzꞌal maꞌl bꞌaꞌnil u Tioxh saiꞌ.— Texh te.+ 1:28 Aatz qꞌu yol qꞌuꞌl atoꞌk tu corchete [] tzaꞌ, aꞌ tokeꞌ atil bꞌiil kaꞌtziiunchil tiꞌ. Tan bꞌenchimal atil tu unjolol qꞌu oꞌtla manuscrito utz, atil unjote aas yeꞌk tuul. Jalel tibꞌ tu qꞌu coopia tetz qꞌu manuscrito niyolonka.

29 Pek taꞌxh tabꞌi u yol u Liꞌ tziꞌ, xaan taanima taqꞌo. Utz nichtektitzꞌa aas kan chaj tokeꞌ ech alax te.

30 Ech aatz u aanjel, tal te ech tzaꞌ: —Liꞌ yeꞌ koꞌxh xoꞌvaxh tan, vetitzꞌal maꞌl bꞌaꞌnil u Tioxh saiꞌ. 31 Ech saꞌan tiichajla yaabꞌil. Sachee maꞌl iitzꞌin, tal xiak. Utz Jesuus ibꞌii looksa.

32 Tan techal talcheꞌ siꞌaneꞌ. IKꞌaol u Tꞌankin Tioxh saꞌalchi. Tan ijlenal saꞌaqꞌaxku bꞌen tu u Tioxh u kuBꞌaals Amlika, echaꞌ u tijleꞌm u Daviid tan, ikꞌuy imam. 33 Utz bꞌenamen saꞌatin tu viQꞌesalail xoꞌl qꞌul ituꞌxh ixalam u Jacoob. Yeꞌk iyaꞌebꞌal viQꞌesalail siꞌaneꞌ.— Texhtuꞌ.+ 1:33 Choktaj u Samueel II 7.12-13, 16; u Isaias 7.14; 9.6-7.

34 Ech aatz u Liꞌ tan, tal tek tu u aanjel ech tzaꞌ: —¿Kam tokeꞌ tan, aal yeꞌ vootzaj vinaj?— Texhtuꞌ.

35 Tzaqꞌbꞌel tu u aanjel ech tzaꞌ: —U Tioxhla Espiiritu suꞌul saiꞌ utz, visulich u tijleꞌm u Tꞌankin Tioxh sakuꞌ saiꞌ. Ech tokeꞌ xaannaj el kꞌatz paav u tal nitxaꞌ vaꞌl saitzꞌeꞌi. Utz iKꞌaol Tioxh siꞌaneꞌ.

36 Tan echaꞌ val iitzꞌin aatzik u Xheꞌp, vaꞌl yeꞌ nititzꞌnaneꞌ chu teꞌleꞌ, sachee maꞌl titzꞌin majte, kꞌuxh qꞌeste. Vaajix ichꞌ tatin tu tiichajla yaabꞌil. 37 Tan kam koj yeꞌ saveet vatz u Tioxh.— Texh u aanjel.

38 Ech tal tek u Liꞌ ech tzaꞌ: —Aꞌtzii. Uchoj sunkꞌatza vaꞌl naaleꞌ tziꞌ. Txꞌajaꞌm koꞌxh vetz tan, atilin tiqꞌabꞌ u kuBꞌaals Amlika.— Texhtuꞌ. Ech eltekbꞌen u aanjel siatz.

Vibꞌen u Liꞌ tiꞌ en iqꞌilal u Xheꞌp

39 Uncheeꞌ aatz iꞌan tu qꞌu qꞌii tziꞌ, oojeꞌl chit ibꞌen u Liꞌ, bꞌen tu maꞌl u tenam tikuenta Judea xoꞌlaj muunte. 40 Utz opon tu totzotz u Zacarias. Ech tal ichajlichil u Xheꞌp.

41 Pek taꞌxh tabꞌi u Xheꞌp u chajlichil, yakich yuqꞌuꞌpanoj u tal nitxaꞌ vaꞌl atich kꞌatza. Ech ok u Tioxhla Espiiritu kꞌatza bꞌaꞌnil. 42 Ech qetun taltu u Xheꞌp ech tzaꞌ:

—Chiꞌbꞌebꞌal eetz vatz tereꞌn qꞌu ixoj. Utz chiꞌbꞌebꞌal tetz val iitzꞌin vaꞌl saala.

43 ¿Kam vijleꞌm aas nuꞌlaqꞌilaꞌin tan, axh inan vunBꞌaal?

44 Tan taꞌxh vetvabꞌi vetaal unchajlichil, yakich vetyuqꞌuꞌpanoj u tal nitxaꞌ sunkꞌatza tu txuqꞌtxunchil.

45 Ech techal axh tan, nimanyaxh aas saꞌnaltzojpi kam vaꞌl vettallu u kuBꞌaals Amlika see.—

Texh te.

Vibꞌitzat u Tioxh u Liꞌ

46 Aatz u Liꞌ tan, tal tek ech tzaꞌ:

—Nuntꞌanbꞌaꞌ vunBꞌaals Amlika tu vaanxelal.

47 Utz nitxuqꞌtxun vaanima tiꞌ vunTioxh u Chitol vetz.

48 Tan vettillin u Tioxh aas in niman tetz.

Ech chiꞌbꞌebꞌal vetz

satal kajay qꞌu aanima qꞌuꞌl saꞌatin taabꞌaꞌbꞌen.

49 Tan sibꞌ mamaj bꞌaꞌnil vetiꞌanlu u Mam Tioxh sunkꞌatza.

Techal vibꞌii tan, tzian kꞌatz paav.

50 Tan ibꞌenaꞌ ibꞌen koꞌxh vitxumt iatz qꞌu aanima

qꞌuꞌl atil tatin u Tioxh siatz.

51 Mamala chaj kam bꞌanel taqꞌo.

Sotzsamal ikꞌuꞌl qꞌu aanima taqꞌo qꞌuꞌl tꞌeꞌsunibꞌ tiꞌ qꞌu kam nititzꞌa tu taanima.

52 Bꞌajel el taqꞌo qꞌu jeꞌsanibꞌ qꞌuꞌl atil mamaj tijleꞌm.

Utz tꞌanbꞌaꞌmal taqꞌo qꞌuꞌl yitꞌ jeꞌsanibꞌ koj.

53 Tzꞌajel iatz tetz taqꞌo qꞌuꞌl nivaꞌyeꞌ.

Utz maalieꞌl tetz qꞌu txꞌiiol iqꞌii taqꞌo.

54 Lochel vitenam taqꞌo, qꞌu niman tetz, ayaꞌ oꞌ Israeel.

Aꞌ nitzojpi vaꞌl tala aas saꞌchititxum kuvatz.

55 Tan ech vaꞌl alel nal tu u kukꞌuy kumam Abrahaam taqꞌo,

tuchꞌ tu qꞌul ituꞌxh ixalam yeꞌk iyaꞌebꞌal.—+ 1:55 Choktaj u Samueel I 2.1-11; u Salmos 111.9; 48.3; 113.5-9; u Isaias 61.10; u Geenesis 17.7; 30.13.

Texh u Liꞌ.

56 Utz kamal oxvaꞌl ichꞌ iꞌan u Liꞌ xeꞌ u Xheꞌp. Ech qꞌaavtekbꞌen tu tatibꞌal.

U titzꞌpu u Xhan

57 Uncheeꞌ aatz tek tzꞌaj u tiempo aas sachee u titzꞌin u Xheꞌp, itzꞌpu maꞌl tal titzꞌin, xiak. 58 Utz motx chit txuqꞌtxun qꞌu titzꞌin tatzik tuchꞌ qꞌu tetz tzꞌalol aas tabꞌi u mam bꞌaꞌnil iꞌan u Tioxh kꞌatza.

59 Utz aatz tek tzꞌaj vaaxajil qꞌii titzꞌpeꞌ, motx tiqꞌo bꞌen u tal nitxaꞌ tu viqꞌanalil u totztioxh, tiꞌ satzokꞌax el bꞌiil ichiꞌl. Utz aꞌ siꞌchtaqꞌvu bꞌen sichꞌexel vitat. Zacarias ibꞌii siꞌchiꞌaneꞌ.+ 1:59 Aatz nitzokꞌax el bꞌiil ichiꞌl qꞌu talaj xiak iꞌan qꞌu Israeel utz, aꞌ nitzokꞌeꞌl bꞌiil vijuꞌtebꞌal u tzꞌuꞌmal vichukꞌubꞌal. Ayaꞌ vaꞌl “circuncisión” chu tu kastiya. Choktaj u Geenesis 17.10-14; u Leviitico 12.3.60 Pek tal vinan u tal nitxaꞌ ech tzaꞌ: —Yeꞌka, Xhan ibꞌii soꞌoki atziꞌ.— Texhtuꞌ.

61 Utz ech alax te tzaꞌ: —¿Kam tokeꞌ tan, keꞌch koj maꞌj iitzꞌin aatzik aas ech ibꞌii tziꞌ?— Texh qꞌu aanima.

62 Uncheeꞌ bꞌanax tek xheenya tu vitat. Chꞌotil te aas kam ibꞌii isaꞌ satoksa. 63 Ech ijajtu maꞌl tal aqꞌen u Zacarias. Utz itzꞌibꞌa kuꞌ siatz ech tzaꞌ: —Xhan ibꞌii atziꞌ.— Texhtuꞌ. Ech kajay qꞌu aanima nichtexhisotz ikꞌuꞌl taqꞌo.

64 Utz tu koꞌxh u muꞌkꞌul tziꞌ, yakich tepaj itxꞌol yol u Zacarias. Aꞌ bꞌaxa toksa iqꞌii u Tioxh. 65 Yakich xoꞌvoj qꞌu tetz tzꞌalol. Utz pax chit itziiul qꞌu kam vatz qꞌu aanima tziꞌ qꞌuꞌl jejlel tulaj muunte tikuenta Judea. 66 Aatz kajay qꞌu aanima qꞌuꞌl abꞌin, nichtekipensaarin taqꞌo. Utz nichtal ech tzaꞌ: —¿Kam tek tijleꞌm u tal xiak siꞌaneꞌ nitaleꞌ tziꞌ?— Chia. Tan Tioxh chit atil kꞌatz u tal nitxaꞌ tziꞌ.

Vibꞌitzat u Tioxh u Zacarias

67 Aatz u Zacarias, vitat u tal nitxaꞌ, ok u Tioxhla Espiiritu kꞌatza bꞌaꞌnil. Ech tal unjolol yol taqꞌo ech tzaꞌ:

68 —Techal u kuBꞌaals Amlika,

u kuTioxh oꞌ Israeel.

Tan vetꞌuliqꞌilaloꞌ, oꞌ itenam;

vetꞌulteesaloꞌ tu tzaꞌl.

69 Vettaqꞌluꞌl maꞌl Mam Chitol qetz,

maꞌl ituꞌxh ixalam u Daviid, u niman tetz.

70 Kam chit echaꞌ vaꞌl alel nal taqꞌo titziꞌ qꞌu alol tetz viyolbꞌal koꞌxtene qꞌuꞌl txaael el taqꞌo.

71 Tala aas aꞌ saeesanoꞌ

vatz qꞌu kukoontra utz,

vatz qꞌuꞌl nichiꞌnaꞌn ikꞌuꞌl qiꞌ.

72 Tala aas saꞌchititxum kuvatz.

Ech sitzojpixsa viyol iꞌan tu u tioxhla nukꞌuꞌm

alel nal taqꞌo tu qꞌu kukꞌuy kumam.

73 Tan aꞌ vaꞌl talaꞌtziꞌi tu u Abrahaam u kukꞌuy kumam.

74 Silochꞌoꞌ tala.

Saeloꞌ vatz qꞌu kukoontra taqꞌo.

Ech yeꞌk kuxoꞌval sakunima saqoksa.

75 Sakubꞌan vijikomal siatz.

Utz xaannajeloꞌ kꞌatz paav sakubꞌaneꞌ

jatvaꞌl vatz kuqꞌii kusaj saꞌatini.

76 Pek aatz axh tal neꞌ tan,

axh alol tetz viyol u Tꞌankin Tioxh siꞌaneꞌ.

Sabꞌaxabꞌaxh vatz u kuBꞌaal.

Seꞌnapaxsa itziiul u tulebꞌal.

77 Ech satabꞌi vitenam aas

saꞌatin chitpichil tu paav,

saꞌatin kuybꞌal.

78 Ech tu vimam bꞌaꞌnil nitxum kuvatz u Tioxh,

kꞌuxh nitaqꞌuꞌl maꞌl u txijtxubꞌal quxeꞌ

vaꞌl aꞌ vetkꞌaskuꞌl tu Amlika.

79 Ech sitxijtxu qꞌuꞌl atil tu elqꞌej

tuchꞌ qꞌuꞌl atil texh ok vatz kamchil.

Ech sitxijtxu kubꞌey,

bꞌey tetz u paas sukuvatzaj.—+ 1:79 Choktaj u Malaquias 3.1.

Texh u Zacarias.

80 Uncheeꞌ aatz u tal xiak, chꞌiichil chit nichiꞌaneꞌ. Yakꞌinchil chit niꞌan itxumbꞌal kꞌatz Tioxh. Aatz chꞌii tekuꞌen, aꞌ atinku tu u tzꞌinlich tzaji txꞌavaꞌ. Anal kꞌasuꞌl tziꞌ aas xeꞌt ul tal u yolbꞌal Tioxh xoꞌl qꞌu Israeel.

2

U teesal tachul qꞌu aanima

1 Uncheeꞌ aatz iꞌan tu qꞌu qꞌii tziꞌ, teesa maꞌl u mantaar u ijlenal Augusto Cesar aas kajay qꞌu aanima seꞌel tachul. 2 Aꞌ chit bꞌaxa tel u tachul tziꞌ, aas governadoorich u Cireenio tikuenta Siiria. 3 Ech kajay aanima nichentaqꞌ tibꞌ tzꞌibꞌaloj tu qꞌul itenam itzꞌpinajka.

4 Ech kꞌasuꞌl u Xhep tu Nazareet tikuenta Galilea. Utz bꞌen tu vitenam Beleen tikuenta Judea, vaꞌl itzꞌeꞌk u Daviid. Tan axhibꞌi ituꞌxh ixalamich.+ 2:4 Choktaj u Samueel I 16.1, 13.5 Ech ex taqꞌ tibꞌ tzꞌibꞌaloj tziꞌ. Aꞌich imol u Liꞌ, u tixoj. Utz atich tu tiichajla yaabꞌil.

U titzꞌpebꞌal u Jesuus

6 Ech tuul atich tziꞌ, opon u qꞌii aas saꞌtekatin u titzꞌin. 7 Ech itzꞌpu u bꞌaxa titzꞌin. Ibꞌach tu bꞌuꞌj utz, taqꞌ kuꞌ tu maꞌl u jukubꞌ. Tan yeꞌt motx chee veꞌt tatibꞌal tu vatbꞌal.

U talax u titzꞌpebꞌal u Jesuustu qꞌu xeen karneꞌl

8 Uncheeꞌ atich unjolol xeen karneꞌl tu maꞌl u jaꞌjtzeꞌ ankoꞌxh tikuenta u txꞌavaꞌ tziꞌ. Nichixee ikarneꞌl tu aqꞌbꞌal. 9 Utz chee maꞌl viaanjel u kuBꞌaals Amlika siatz. Utz yakich sutiloj tiꞌ qꞌu xeen karneꞌl tu vipaqꞌun vitechalil u kuBꞌaals Amlika. Ech motx xoꞌvi.

10 Pek aatz u aanjel tan, tal te ech tzaꞌ: —Yeꞌ koꞌxh xoꞌvex. Tan bꞌaꞌnla yol saval sete. Sitxuqꞌtxunsa tenam kajayil. 11 Tan aatz cheel, itzꞌpi tu u Beleen vitenam u Daviid, u Chitol etetz; ayaꞌ kuBꞌaal, viTxaaom u Tioxh.+ 2:11 Aatz u yol “Chitol” ayaꞌ u yol “Salvador” tu kastiya. Aatz u yol “viTxaaom u Tioxh”, ayaꞌ u yol “Cristo” oj “Mesías” chu u tokebꞌal.12 Utz aꞌ u xheenya tzaꞌ aas aꞌ i. Sechabꞌa maꞌl u tal nitxaꞌ bꞌachel tu bꞌuꞌj. Utz atil kuꞌ tu maꞌl jukubꞌ.— Texh u aanjel.

13 Utz yeꞌk talcheꞌ chee sibꞌat aanjel kꞌatz u aanjel tziꞌ. Aꞌ kꞌaskuꞌl tu Amlika. Utz nichtoksa iqꞌii u Tioxh. 14 Nichtal ech tzaꞌ:

—Techal u Tioxh tu Amlika. Utz atoj paas tu taanima qꞌu aanima vatz txꞌavaꞌ qꞌuꞌl satxuqꞌtxun tu u tok ibꞌaꞌn tuchꞌ u Tioxh.—

Texhtuꞌ.

15 Ech taꞌxh bꞌenjeꞌ qꞌu aanjel tu Amlika, tal tek qꞌu xeen karneꞌl tibꞌilaj ech tzaꞌ: —¡Koꞌtaj tu Beleen! Utz saqileꞌ kam vaꞌl uchya vaꞌl vettallu u kuBꞌaal qe.— Texhtuꞌ.

16 Ech oojeꞌl chit motx ibꞌenaꞌ. Utz taꞌxh oponi, til u tal neꞌ atich kuꞌ tu jukubꞌ. Atich u Liꞌ kꞌatza tuchꞌ u Xhep. 17 Ech motx tek tala kam vaꞌl maꞌtich talax te tu u aanjel tiꞌ u tal neꞌ tziꞌ. 18 Ech tzꞌejx ikꞌuꞌl kajay qꞌu aanima tiꞌ vaꞌl tal qꞌu xeen karneꞌl. 19 Pek aatz u Liꞌ tan, nichkoꞌntitzꞌa qꞌu kam tziꞌ. Utz nichkoꞌnikol tu taanima.

20 Ech qꞌaavkꞌasuꞌl qꞌu xeen karneꞌl tziꞌ. Utz vaꞌlich motx toksat iqꞌii u Tioxh tiꞌ qꞌu kam tila tabꞌi. Tan ech chit elka vaꞌl alax te.

U kostuumbre bꞌanax tu u Jesuus tiꞌ itzokꞌax el bꞌiil chiꞌl

21 Aatz tzꞌaj vaaxajil qꞌii titzꞌpu u tal nitxaꞌ, tzokꞌax el bꞌiil ichiꞌl. Ech oksal ibꞌii. Jesuus bꞌii oki; kam chit echaꞌ vaꞌl tal u aanjel aas yeꞌsajenich ichee kꞌatz vinan.+ 2:21 Choktaj u Leviitico 12.3.

22 Utz taꞌxh tzꞌaj qꞌu qꞌii tiꞌ ibꞌanax u kostuumbre tetz txꞌaatxꞌochil vaꞌl nital u oꞌtla mantaar, motx bꞌen tu Jerusaleen.+ 2:22 Aatz u txꞌaatxꞌochil nital tzaꞌ, yitꞌ taꞌn koj nital u nojla txꞌaao iꞌ tu aꞌ, pek aꞌ nital majte unjolol qꞌu kam niꞌaneꞌ techlal ibꞌantu bꞌaꞌn tatin vatz Tioxh. Taꞌxh u nan bꞌanon u kostuumbre tiꞌ u txꞌaatxꞌochil tzaꞌ. Aꞌ iꞌantaꞌ aas tzꞌaj 40 qꞌii titzꞌpu u tal ineꞌ. Choktaj u Leviitico 12.2-7. Ech aꞌ vaꞌl neꞌntiqꞌo qꞌu txutx neꞌ cheel aas niꞌan u tzꞌajchil tiꞌ qꞌul ineꞌ majte; ayaꞌ u 40 qꞌii. Ech toksa u tal nitxaꞌ vatz u kuBꞌaal. 23 Motx iꞌana kam chit echaꞌ vaꞌl tzꞌibꞌamalka tu u oꞌtla mantaar vaꞌl tal u Tioxh ech tzaꞌ: —Kajay bꞌaxa nitxaꞌ xiak sabꞌens tetz u Tioxh.— Chia. 24 Ech motx toksat u txꞌoloꞌm vaꞌl nital u oꞌtla mantaar ech tzaꞌ: —Untzumul muꞌkuy oj kaꞌvaꞌl txul paroomaxh.— Chia.+ 2:24 Choktaj u Eexodo 13.2, 12; u Leviitico 12.1-8.

U taltu bꞌaꞌnla yol u Xhimtiꞌ u Jesuus

25 Ech atich maꞌl u vinaj tu Jerusaleen, Xhim ibꞌii. Jikomla vinaj vatz Tioxh. Tiira nachol Tioxh. Nojchit atich u Tioxhla Espiiritu kꞌatza. Utz nichichꞌia u tulebꞌal u lochol tetz qꞌu Israeel. 26 Tan maꞌtich nal itꞌoyax tu u Tioxhla Espiiritu aas yitꞌ saꞌkojkami untzꞌoj yeꞌsajen tiltu viTxaaom u kuBꞌaals Amlika. 27 Ech tꞌokax taanima u Xhim tu u Tioxhla Espiiritu aas sabꞌen tu viqꞌanalil u totztioxh. Utz tiempo opon qꞌul itxutx ibꞌaal u Jesuus tziꞌ majte tiꞌ toksal u kostuumbre echaꞌ vaꞌl nital u oꞌtla mantaar. 28 Ech aatz u Xhim, ijele u tal nitxaꞌ. Utz toksa iqꞌii u Tioxh ech tzaꞌ:

29 —Aatz cheel unBꞌaal, saꞌtekiꞌaneꞌ sakamin saaqꞌo;

vaꞌl tachavan unkam sakamin.

Tan nojpi vayol alel.

30 Tan vetvillu tuchꞌ unvatz u Chitol tu tzaꞌl,

31 vaꞌl vetaaqꞌuꞌl vatz qꞌu tenam kajayil.

32 Txijtxun ibꞌey qꞌu puera aanima tiꞌ tootzajitꞌaxh.

Ech soꞌok iqꞌii vatenam Israeel taqꞌo.—+ 2:32 Choktaj u Isaias 42.6; 49.6; 52.10.

Texhtuꞌ.

33 Ech aatz u Xhep tuchꞌ u Liꞌ, vinan u Jesuus, nichtexhitzꞌejx ikꞌuꞌl tiꞌ qꞌu yol nichtal tiꞌ u tal nitxaꞌ.

34 Ech tal bꞌaꞌnla yol u Xhim tiꞌ majte. Tal tu u Liꞌ ech tzaꞌ:

—Sibꞌal aanima sasotz ikꞌuꞌl tu u xheenya tiꞌ u tal nitxaꞌ tzaꞌ.

Sibꞌal silak tibꞌ taqꞌo tu u Israeel tzaꞌ majte.

Utz sibꞌal aanima sitxay tibꞌ tu yol tiꞌ viTxaaom u Tioxh tzaꞌ.

35 Ech saeluꞌl vatzsaj kam nititzꞌa taanima junun aanima tiꞌ.

Pek aatz axh, sakꞌaxbꞌu avaanima tu vaꞌl sabꞌanax te.

Ayaꞌl chituꞌ aꞌ maꞌj chꞌichꞌ sapaal tavaanima sanacheꞌ.—+ 2:35 Choktaj u Isaias 8.14-15.

Texh te.

U taltu bꞌaꞌnla yol u Antiꞌ u Jesuus

36 Utz atich paj vaꞌt u ixoj tziꞌ majte, An ibꞌii. Alolich yol tetz u Tioxh. Imeꞌal u Fanueel, ituꞌxh ixalam u Aseer. Tiira qꞌestich tekuꞌen. Utz txakay ixojich. Jujvaꞌl koꞌxh yaꞌbꞌ iꞌan tuchꞌ vivinaj aas maꞌtich itzumeꞌaꞌ. 37 Utz 84 iyaꞌbꞌ. Ech bꞌenamen nichtopon tu viqꞌanalil u totztioxh. Aꞌ chit nichikꞌula inachax Tioxh qꞌiils aqꞌbꞌal. Nichikuy ivaꞌy tiꞌ iqꞌilal isikꞌlel Tioxh. 38 Ech tiempo chit opon u An tu viqꞌanalil u totztioxh tuul atich u tal nitxaꞌ tziꞌ. Vaꞌlich ikꞌamabꞌet Tioxh u An tiꞌ. Utz nichiyolon tiꞌ tu qꞌu aanima majte qꞌuꞌl nichchꞌian u tulebꞌal u Chitol tetz qꞌu aa Jerusaleen.

39 Uncheeꞌ aatz tek maꞌtich itzojpit u Xhep tuchꞌ u Liꞌ vimantaar u kuBꞌaals Amlika, motx tek qꞌaavbꞌen tu Nazareet tikuenta Galilea. 40 Ech chꞌiichil techit nichiꞌan u tal nitxaꞌ. Yakꞌinchil chit nichiꞌaneꞌ. Cheechil chit nichiꞌan itxumbꞌal. Utz atich chit ibꞌaꞌnil u Tioxh tiꞌ.

Vikaa u tal Jesuus tu Jerusaleen

41 Utz aatz qꞌul itxutx ibꞌaal u Jesuus, jun chit yaꞌbꞌ nichibꞌenjeꞌ tu u nimla qꞌii tu Jerusaleen. Ayaꞌ vaꞌl nichipaasal tiꞌ u Elchil Vatz Kamchil Tu Egipto.+ 2:41 Choktaj u Eexodo 12.1-27; u Deuteronoomio 16.1-8.42 Ech aatz kabꞌlaalich tek iyaꞌbꞌ u Jesuus, motx paj bꞌen tu Jerusaleen. Tan ech nal chit nichmotxiꞌaneꞌ. 43 Aatz yaꞌ u nimla qꞌii, motx tek kꞌasuꞌl. Pek kaaka u tal Jesuus tu Jerusaleen. Loqꞌ yeꞌich tootzaj u Xhep tuchꞌ u Liꞌ. 44 Kamal atich xoꞌl qꞌu aanima tala. Utz maꞌlich tek qꞌii xaaom maꞌtich iꞌantaꞌ, ech ichok tek xoꞌl qꞌu titzꞌin tatzik tuchꞌ xoꞌl qꞌuꞌl tootzaj tibꞌ tuchꞌ. 45 Pek yeꞌt ichabꞌa. Ech motx tek qꞌaavbꞌen tu Jerusaleen tiꞌ ichokaxeꞌ.

46 Aatz maꞌtich tek ipaal oxvaꞌl qꞌii ichoktaꞌ, ichabꞌa tek tu viqꞌanalil u totztioxh. Kꞌujlich ok xoꞌl qꞌu qꞌesal ootzajin tetz u oꞌtla mantaar. Nichtabꞌi qꞌul iyol utz, nichꞌoti kam te majte. 47 Ech kajay nichmotxitzꞌejx ikꞌuꞌl tiꞌ vitxumbꞌal u tal Jesuus tziꞌ. Tan aqꞌel iviꞌ utz, telabꞌal tzaqꞌbꞌichil majte. 48 Ech tzꞌejx ikꞌuꞌl qꞌul itxutx ibꞌaal aas tiltaꞌ. Utz tal vinan te ech tzaꞌ: —¡Vitzꞌin, kantuꞌ aas ech naꞌan qe tziꞌ! Tiira il atoꞌkꞌoꞌ tiꞌ achokleꞌ.— Texh te.

49 Uncheeꞌ tal u Jesuus ech tzaꞌ: —¿Kam tokeꞌ nechokꞌin? ¿Yetz etootzaj tzik aas ministeer aꞌ saꞌatinkꞌin tu u taqꞌon vunTat?— Texh te.

50 Pek yeꞌt motx el itxumbꞌal tu u yol tal te tziꞌ. 51 Ech bꞌen tek tiꞌ qꞌul itxutx ibꞌaal utz, qꞌaavkuꞌ tu Nazareet. Utz nimamich chit qꞌul itxutx ibꞌaal taqꞌo. Aatz vinan tan, nichkoꞌnikol kajay qꞌu kam tu taanima tziꞌ.

52 Ech chꞌiichil chit nichiꞌan u Jesuus tu vichiꞌl, tu vitxumbꞌal tuchꞌ tu u bꞌaꞌnil vatz Tioxh utz, vatz aanima majte.+ 2:52 Choktaj u Proveerbios 3.4.

3

Vibꞌaxabꞌsat talax u tulebꞌalu Jesuus iꞌan u Xhan

1 Uncheeꞌ qꞌilal u Xhan vikꞌaol u Zacarias tu u Tioxh tu tzꞌinlich txꞌavaꞌ. Aꞌ chit 15 yaꞌbꞌ tok tu tijlenalil u mam ijlenal Tibeerio Cesar. Utz governadoorich u Pooncio Pilato tikuenta Judea. Governadoorich u Herodes tikuenta Galilea majte. Utz governadoorich u Felipe vitzaꞌqꞌ u Herodes tikuenta Iturea tuchꞌ tu Traconite. Governadoorich u Lisanias tikuenta Abiliinia. Utz aꞌ chit qꞌesal oksan yol vatz Tioxh xoꞌl qꞌu Israeel u Anaas tuchꞌ u Caifaas.

3 Ech aatz u Xhan, xeꞌt ipaxsa itziiul u yolbꞌal Tioxh tikuenta kajay qꞌu txꞌavaꞌ najaꞌch u nimaꞌ Jordaan. Nichtal tu qꞌu aanima aas sikꞌaxa qꞌul ipaav utz; ech sakuyax ipaav. Siꞌan ivautiismo majte, techlal ikꞌaxat qꞌul ipaav. 4 Kam chit echaꞌ vaꞌl tzꞌibꞌamalka tu u Isaias, u alol tetz u yolbꞌal Tioxh, aas tal ech tzaꞌ:

—Sajeꞌ iviꞌ tu yol tu tzꞌinlich tzaji txꞌavaꞌ.

Satal ech tzaꞌ:

«Jikomtixsataj etxumbꞌal vatz u kuBꞌaal,

echaꞌ ijikomtixsal bꞌey siatz sebꞌaneꞌ.

5 Echaꞌ ibꞌuchꞌax tuul kajay qꞌu xoꞌliꞌitz.

Ech siꞌan maꞌl iatz qꞌu muunte tuchꞌ qꞌu peepu.

Utz soꞌok tijikomal qꞌu koykin bꞌey.

Utz sabꞌanax bꞌaꞌn tu u xopkin bꞌey.

6 Ech kajay aanima sailon u chitpichil tu paav

vaꞌl siꞌan u Tioxh.» Chaj.—

Texh u Isaias.+ 3:6 Choktaj u Isaias 40.3-5.

7 Ech aatz qꞌu aanima nichtopon kꞌatz u Xhan. Aꞌ isaꞌ sabꞌanax vautisaar. Tal u Xhan te ech tzaꞌ:

—¡Tiil txꞌiꞌla chaj aanima! ¡Abꞌil koj nichusunex te aas tu koꞌxh vebꞌant evautiismo, setxꞌol etel vatz vikꞌaꞌnal u Tioxh vaꞌl tuleꞌ! 8 Pek kꞌuchtaj tu vebꞌanoneꞌ aas nojchit vetekꞌaxal qꞌul epaav. Ech ex sebꞌaneꞌ maꞌl u tzeꞌ vaꞌl txꞌanel ivatzineꞌ. Utz yeꞌ koꞌxh etal tetaanima aas: «Aꞌ kutat u Abrahaam. Kam koj sabꞌanonoꞌ.» Chajkojex. Tan nojchit nival sete, aas yeꞌ koj saveeti aas sabꞌen ikꞌaol Abrahaam qꞌu sivan tu u Tioxh. 9 Tan chꞌiam texh niꞌan vikꞌaꞌnal u Tioxh kꞌatz qꞌuꞌl yeꞌ nikꞌuch u bꞌaꞌnil. Echaꞌ ichꞌiansal u kꞌoxbꞌal tiꞌ itzokꞌpu u tzeꞌ tu taqꞌil. Tan abꞌiste u tzeꞌ vaꞌl yitꞌ bꞌaꞌn koj ivatz siꞌaneꞌ, satzokꞌpi. Utz sakꞌachpu tu xamal.— Texh u Xhan.

10 Ech nichichꞌotil te tu qꞌu aanima ech tzaꞌ: —¿Kam tek sakubꞌaneꞌ uncheeꞌ?— Texhtuꞌ.

11 Tzaqꞌbꞌel tu u Xhan ech tzaꞌ: —Abꞌil kaꞌvaꞌl toksaꞌm atile, taqꞌ tetz vaꞌl yeꞌk tetz. Utz abꞌil atil techbꞌubꞌal, echat koꞌxh siꞌan majte.— Texhtuꞌ.

12 Utz antu opon unjolol qꞌu jajol jaꞌmel alkavaar majte. Antu sabꞌanax vautisaar tala. Utz ichꞌoti tu u Xhan ech tzaꞌ: —Chusul aatz oꞌ, ¿kam sakubꞌaneꞌ?— Texh te.+ 3:12 Sibꞌal qꞌu jajol jaꞌmel alkavaar nichisubꞌ qꞌu aanima tiꞌ u puaj nichijaj te. Maas nichijaj te vatz vaꞌl sataqꞌeꞌ bꞌanel. Echaꞌ vaꞌl nichiꞌan u Zaqueo. Choktaj U Lucas 19.8.

13 Tzaqꞌbꞌel tu u Xhan ech tzaꞌ: —Yitꞌ saꞌkojetaqꞌ jeꞌop u jaꞌmel alkavaar. Taꞌxh sejajeꞌ jankꞌal vaꞌl alel sete aas sejajeꞌ.— Texh te.

14 Antu unjolol qꞌu sol chꞌotin te ech tzaꞌ majte: —Utz aatz oꞌ, ¿kam sakubꞌaneꞌ?— Texh te.

Utz alax te ech tzaꞌ: —Yeꞌ koꞌxh epoyi aanima. Utz yeꞌ echuli ipaav aanima aas sakoꞌnkoxhexochoꞌk tiꞌ teesal puaj tiꞌ. Pek kuꞌoj ekꞌuꞌl tiꞌ qꞌul ejaꞌmel.— Texh te.

15 Ech nichmotxichꞌian qꞌu aanima. Tan vaꞌl motx ichokon taanima tiꞌ. Tan kamal aꞌ viTxaaom u Tioxh u Xhan nichtaleꞌ.+ 3:15 Aatz u yol “iTxaaom u Tioxh vaꞌl sauli” chia. Ayaꞌ u yol “Cristo” tu u yolbꞌal griego.

16 Pek aatz u Xhan, tal te ech tzaꞌ: —Aatz in, nojchit tu koꞌn aꞌ nunbꞌanvu vautisaarex. Pek ech koj vaꞌl tulka viꞌ, tiira paalchu tijleꞌm sunviꞌ. Aal yeꞌk sikꞌuloꞌk viꞌ soꞌokꞌins chitol el ixaabꞌ. Utz aꞌ vaꞌl saoksan u Tioxhla Espiiritu sekꞌatza. Utz satoksaꞌex tu jik tuchꞌ vixamlil. 17 Utz echaꞌ iqꞌomal chꞌilibꞌ itriigo tiqꞌabꞌ. Ech satam u paqꞌbꞌal el itriigo. Sichꞌili el ichꞌimil vitriigo. Ech simol okoꞌp u triigo tu u tatibꞌal. Pek aatz vichꞌimil, sikꞌachoꞌk tu u xamal vaꞌl yeꞌk iyaꞌeꞌ.— Texhtuꞌ.

18 Ech sibꞌ tereꞌn koꞌxh yol tal tu qꞌu aanima tiꞌ toksal tu jik. Aꞌ nichipaxsa itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal tu qꞌu tenam. 19 Pek oksal u Xhan tu tzeꞌ tu u governadoor Herodes. Tan tiira tal u Xhan te aas yeꞌxtxoj iqꞌomal u Herodias taqꞌo, u tixoj u Felipe, vitzaꞌqꞌ u Herodes. Utz tal te majte kam tereꞌn qꞌu kam yeꞌxtxoj nichiꞌaneꞌ. Pek aal koꞌn paj itzꞌajsa ok vipaav u Herodes aas toksat u Xhan tu tzeꞌ.

Vibꞌantu ivautiismo u Jesuus

21 Uncheeꞌ sibꞌal aanima bꞌanax vautisaar tu u Xhan. Utz antu u Jesuus iꞌan ivautiismo majte. Utz tuul nichiqꞌila isikꞌle Tioxh u Jesuus tu u vautiismo, jajpu u amlika. 22 Utz ok u Tioxhla Espiiritu kꞌatza. Echaꞌ paroomaxh kuꞌ tibꞌa. Utz uch kꞌasuꞌl maꞌl u yol tu Amlika tal ech tzaꞌ: —Axh vunKꞌaol vaꞌl tiiꞌin saiꞌ. Utz axh u kꞌujlebꞌal unkꞌuꞌl.— Texhtuꞌ.+ 3:22 Choktaj u Isaias 42.1.

Vibꞌii qꞌul ikꞌuy imam u Xhep tuchꞌ u Jesuus

23 Aatz ixeꞌt u Jesuus tiꞌ talax u bꞌaꞌnla chusbꞌal, kamal 30 iyaꞌbꞌ. Utz ikꞌaol u Xhep nichtalaxeꞌ, ayaꞌ vikꞌaol u Elii.

Aatz u Xhep, Elii ibꞌii vitat.+ 3:23 Aatz u tokeꞌ aas nital qꞌul ikꞌuy imam u Jesuus tzaꞌ, tiꞌ ikꞌuchtaꞌ aas nojchit iimama tetz u Daviid. Utz tiꞌ ikꞌuchtu majte aas atil tatin taqꞌo. Ech tokeꞌ nikꞌuch vikꞌuy imam u Xhep, tu u Lucas tzaꞌ. Tan tiira ibꞌoꞌqꞌol vatz qꞌu Israeel aas nitiqꞌo tachul qꞌul ikꞌuy imam. Tan axhibꞌi vaꞌlich motx ipaal tu mamaj tzaꞌl, til koꞌxh niiqꞌolik bꞌen tu preexhuil tu unjot qꞌu tenam. Utz nipaxi tibꞌ qꞌu Israeel niyolonka. Utz nisotz sikꞌuꞌl abꞌil ikꞌuy imam, abꞌil titzꞌin tatzik niyolonka. Pek niꞌan ech tziꞌ tan, aꞌ isaꞌ yeꞌ sasotz sikꞌuꞌl. Ech nitiqꞌo tachul.

24 Aatz u Elii, Mataat ibꞌii vitat.

Aatz u Mataat, Levii ibꞌii vitat.

Aatz u Levii, Melqui ibꞌii vitat.

Aatz u Melqui, Jana ibꞌii vitat.

Aatz u Jana, Xhep ibꞌii vitat.

25 Aatz u Xhep,

Matatias ibꞌii vitat.

Aatz u Matatias,

Amoos ibꞌii vitat.

Aatz u Amoos,

Nahuum ibꞌii vitat.

Aatz u Nahuum, Esli ibꞌii vitat.

Aatz u Esli, Nagai ibꞌii vitat.

26 Aatz u Nagai,

Maat ibꞌii vitat.

Aatz u Maat,

Matatias ibꞌii vitat.

Aatz u Matatias,

Semei ibꞌii vitat.

Aatz u Semei, Xhep ibꞌii vitat.

Aatz u Xhep, Judaa ibꞌii vitat.

27 Aatz u Judaa,

Joana ibꞌii vitat.

Aatz u Joana,

Resa ibꞌii vitat.

Aatz u Resa,

Zorobabeel ibꞌii vitat.

Aatz u Zorobabeel,

Salatieel ibꞌii vitat.

Aatz u Salatieel, Neri ibꞌii vitat.

28 Aatz u Neri,

Melqui ibꞌii vitat.

Aatz u Melqui, Adi ibꞌii vitat.

Aatz u Adi, Cosaam ibꞌii vitat.

Aatz u Cosaam,

Elmodaam ibꞌii vitat.

Aatz u Elmodaam, Er ibꞌii vitat.

29 Aatz u Er,

Josuee ibꞌii vitat.

Aatz u Josuee,

Eliezeer ibꞌii vitat.

Aatz u Eliezeer,

Joriim ibꞌii vitat.

Aatz u Joriim,

Mataat ibꞌii vitat.

30 Aatz u Mataat,

Levii ibꞌii vitat.

Aatz u Levii, Xhim ibꞌii vitat.

Aatz u Xhim, Judaa ibꞌii vitat.

Aatz u Judaa, Xhep ibꞌii vitat.

Aatz u Xhep, Jonaan ibꞌii vitat.

Aatz u Jonaan,

Eliaquiim ibꞌii vitat.

31 Aatz u Eliaquiim,

Melea ibꞌii vitat.

Aatz u Melea,

Mainaan ibꞌii vitat.

Aatz u Mainaan,

Matata ibꞌii vitat.

Aatz u Matata,

Nataan ibꞌii vitat.

32 Aatz u Nataan,

Daviid ibꞌii vitat.

Aatz u Daviid, Isaii ibꞌii vitat.

Aatz u Isaii, Obeed ibꞌii vitat.

Aatz u Obeed, Booz ibꞌii vitat.

Aatz u Booz,

Salmoon ibꞌii vitat.

Aatz u Salmoon,

Nasoon ibꞌii vitat.

33 Aatz u Nasoon,

Aminadaab ibꞌii vitat.

Aatz u Aminadaab,

Araam ibꞌii vitat.

Aatz u Araam,

Esroom ibꞌii vitat.

Aatz u Esroom, Fares ibꞌii vitat.

Aatz u Fares, Judaa ibꞌii vitat.

34 Aatz u Judaa,

Jacoob ibꞌii vitat.

Aatz u Jacoob, Isaac ibꞌii vitat.

Aatz u Isaac,

Abrahaam ibꞌii vitat.

Aatz u Abrahaam,

Taree ibꞌii vitat.

Aatz u Taree, Nacoor ibꞌii vitat.

35 Aatz u Nacoor,

Seruug ibꞌii vitat.

Aatz u Seruug, Ragau ibꞌii vitat.

Aatz u Ragau, Peleeg ibꞌii vitat.

Aatz u Peleeg,

Hebeer ibꞌii vitat.

Aatz u Hebeer, Sala ibꞌii vitat.

36 Aatz u Sala,

Cainaan ibꞌii vitat.

Aatz u Cainaan,

Arfaxaad ibꞌii vitat.

Aatz u Arfaxaad, Sem ibꞌii vitat.

Aatz u Sem, Noee ibꞌii vitat.

Aatz u Noee, Lameec ibꞌii vitat.

37 Aatz u Lameec,

Matusaleen ibꞌii vitat.

Aatz u Matusaleen,

Enooc ibꞌii vitat.

Aatz u Enooc, Jareed ibꞌii vitat.

Aatz u Jareed,

Mahalaleel ibꞌii vitat.

Aatz u Mahalaleel,

Cainaan ibꞌii vitat.

38 Aatz u Cainaan,

Enoos ibꞌii vitat.

Aatz u Enoos, Set ibꞌii vitat.

Aatz u Set, Adaan ibꞌii vitat.

Aatz u Adaan, aꞌ itat u Tioxh.

4

Vibꞌanax provaal isubꞌax u Jesuus tu u txꞌiꞌliꞌinaj

1 Uncheeꞌ atich ok u Tioxhla Espiiritu kꞌatz u Jesuus bꞌaꞌnil aas kꞌasuꞌl tziꞌ u nimaꞌ Jordaan. Utz iqꞌol bꞌen tu tzꞌinlich tzaji txꞌavaꞌ tu u Tioxhla Espiiritu. 2 Utz 40 qꞌii iꞌan latziꞌ. Ech bꞌanax provaal isubꞌax tu u txꞌiꞌliꞌinaj. Utz yeꞌk echbꞌuꞌm iꞌan tu qꞌu qꞌii tziꞌ. Ech aatz tzojpi, vaꞌyi.

3 Ech aatz u txꞌiꞌliꞌinaj, tal te ech tzaꞌ: —Oj nojchit axh iKꞌaol Tioxh, bꞌensas kaxhlaan txꞌix u sivan tziꞌ qabꞌi.— Texh te.

4 Tzaqꞌbꞌel tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Tzꞌibꞌamalka tu u Yolbꞌal Tioxh aas: «Taꞌn koꞌnkoxh u kaxhlaan txꞌix saitzꞌpixsan qꞌu aanima, pek tu kajay qꞌu yol alel tu u Tioxh majte.» Chia.— Texh u Jesuus.+ 4:4 Choktaj u Deuteronoomio 8.3.

5 Ech aatz iꞌan u txꞌiꞌliꞌinaj, tiqꞌo bꞌen u Jesuus viꞌ maꞌl u tꞌankin muunte. Utz tu koꞌxh unmuꞌkꞌul ikꞌuch qꞌu mamaj tenam te tu u vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ. 6 Ech tal tek u txꞌiꞌliꞌinaj te ech tzaꞌ: —Savaqꞌ kajay qꞌu tenam tu u vatz txꞌavaꞌ see tzaꞌ tuchꞌ qꞌu mamaj txꞌiibꞌal qꞌii tuul. Tan vetz aqꞌel. Utz savaqꞌeꞌ abꞌil e savaqꞌva. 7 Utz eetz kajayil oj sapecheꞌaxh sunvatz utz, sooksa unqꞌii.— Texh te.

8 Ech tzaqꞌbꞌu u Jesuus tal te ech tzaꞌ: —Elenbꞌen sunvatz, txꞌiꞌliꞌinaj. Tan tzꞌibꞌamalka tu u Yolbꞌal Tioxh ech tzaꞌ: «Taꞌxh u Tioxh, u kuBꞌaals Amlika saoksa iqꞌii. Utz taꞌxh maꞌl sanima.» Chia.— Texh u Jesuus te.+ 4:8 Choktaj u Deuteronoomio 6.13.

9 Ech iqꞌol paj bꞌen u Jesuus tu u txꞌiꞌliꞌinaj tu Jerusaleen. Utz jeꞌop taqꞌo viꞌ maꞌl u tꞌankin ixoobꞌal iqꞌanalil u totztioxh. Utz tal te ech tzaꞌ: —Oj nojchit axh iKꞌaol Tioxh, kꞌon koꞌp iibꞌ tzaꞌ qabꞌi. 10 Tan tzꞌibꞌamalka majte aas: «Atil qꞌu aanjel tetz u Tioxh saiꞌ. Sikolaxh, satilbꞌeꞌaxh. 11 Suꞌlikꞌulaxh tiqꞌabꞌ, ech yeꞌk sapaqꞌoꞌk iibꞌ tiꞌ sivan.» Chia.— Texh te.+ 4:11 Choktaj u Salmos 91.11-12.

12 Ech tzaqꞌbꞌel tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Alelka tu u Yolbꞌal Tioxh majte aas: «Sakoꞌnkoxhayaꞌlu u Tioxh u kuBꞌaals Amlika tiꞌ ibꞌanax kam.» Chia.— Texh te.+ 4:12 Choktaj u Deuteronoomio 6.16.

13 Ech yaꞌ texh u txꞌiꞌliꞌinaj tiꞌ ibꞌanax provaal isubꞌax u Jesuus. Xaan tek el kꞌatza maꞌl tiempo.

Vixeꞌt u Jesuus tiꞌ ipaxsal itziiulu bꞌaꞌnla chusbꞌal

14 Uncheeꞌ qꞌaavopon u Jesuus tu Galilea. Utz tiira atich viyakꞌil u Tioxhla Espiiritu kꞌatza. Utz pax chit itziiul u talchu tikuenta kajay qꞌu txꞌavaꞌ tziꞌ. 15 Ech nichichusun tu qꞌu atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar. Utz techalich toksal iqꞌii tu qꞌu aanima kajayil.

16 Ech bꞌen tu Nazareet majte, tu vaꞌl chꞌiika. Utz bꞌenoꞌk tu u atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar tu u ilanbꞌal qꞌii. Tan ech nal chit nichiꞌaneꞌ. Ech chꞌineꞌi, isikꞌle u Yolbꞌal Tioxh. 17 Tan aqꞌax u uꞌ te tetz u Isaias, u alol tetz u yolbꞌal Tioxh. Ijaj tuul utz, ichabꞌa vaꞌl tzꞌibꞌamichku qꞌu yol nital ech tzaꞌ:

18 —Atil u Tioxhla Espiiritu tetz u kuBꞌaals Amlika sunkꞌatza.

Tan aꞌ vetoksanin

tiꞌ ipaxsal itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal tu qꞌu meꞌbꞌaꞌ,

tiꞌ tulsal ikꞌuꞌl qꞌuꞌl jochpinaj,

tiꞌ talax ichajpu qꞌu aanima qꞌuꞌl echaꞌ preexhu tatineꞌ,

tiꞌ isajinsal qꞌu moy,

tiꞌ teesal qꞌuꞌl atil tu kꞌaxkꞌo.

19 Utz vetichajuꞌlin

tiꞌ talax ixeꞌt u Bꞌaꞌnla Yaꞌbꞌ

tetz chitpichil vaꞌl siꞌan u kuBꞌaal.—+ 4:19 Choktaj u Isaias 61.1-2; 58.7; 49.9.

Texhtuꞌ.

20 Ech ibꞌolqꞌi u uꞌ utz, taqꞌ tu u kolol tetz. Ech kꞌujeꞌi. Utz tii chit nichisajil tu kajay qꞌu aanima. 21 Utz xeꞌt tal u Jesuus ech tzaꞌ: —Cheel tzojpi u yol sevatz vaꞌl tzꞌibꞌamal tu u Yolbꞌal Tioxh tzaꞌ.— Texhtuꞌ.

22 Ech bꞌaꞌnich chit iyol kajay aanima tiꞌ. Utz nichmotxitzꞌejx ikꞌuꞌl tu qꞌu bꞌaꞌnla chaj yol qꞌuꞌl nichtaleꞌ. Loqꞌ nichmotxtal tiꞌ ech tzaꞌ: —¿Yitꞌ tzik aꞌ vikꞌaol u Xhep tziꞌ?— Chia.

23 Uncheeꞌ tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Sebꞌanbꞌeꞌin cheel atziꞌ. Toj nal etal maꞌl u yol ve vaꞌl nitaleꞌ: «Aa tzꞌak, tzꞌaka jeꞌ iibꞌ majte.» Chia. «Tan niqabꞌi aas sibꞌal kam vetaꞌan tu Capernauum. Pek bꞌan tu vatenam tzaꞌ majte.» Chajex.

24 Tan niꞌxhtekꞌval sete aas nikoꞌxh maꞌj alol tetz u yolbꞌal Tioxh bꞌaꞌn koj ikꞌulchu titenam. 25 Echtzixeꞌt yitꞌ aꞌ koj chajlik u Elias tu u Tioxh xeꞌ maꞌj qꞌu txakay ixoj tu Israeel, tetz aa tenamil. Pek aꞌ chajlik xeꞌ maꞌl u txakay ixoj puera aanima tu Sarepta tikuenta Sidoon, kꞌuxh sibꞌ koꞌxh txakay ixoj atich tikuenta Israeel titiempo u Elias. Aꞌ chituꞌ aꞌ vaꞌl paat yeꞌt kuꞌ jabꞌal tu oxvaꞌl yaꞌbꞌ tuchꞌ vaajit ichꞌ. Utz ul mam vaꞌy tikuenta kajay u txꞌavaꞌ tziꞌ.+ 4:25-26 Choktaj u Reyes I 17.1, 8-16.

27 Ech pajeꞌ u Eliseo, u alol tetz u yolbꞌal Tioxh. Taꞌxh iꞌan bꞌaꞌn te u Namaan, maꞌl u puera aanima tikuenta Siiria, kꞌuxh sibꞌ koꞌxh chꞌaꞌkꞌiꞌ atich tu Israeel majte. Pek nikoꞌxh maꞌj iꞌan bꞌaꞌn te.— Texhtuꞌ.+ 4:27 Choktaj u Reyes II 5.1-14.

28 Taꞌxh tabꞌi qꞌu kam qꞌu aanima tziꞌ, motx pultu taanima tu kꞌaꞌnal. 29 Ech motx lakpi. Motx ipaasa eluꞌl u Jesuus tiꞌ eluꞌl u tenam. Tiqꞌo bꞌen tziꞌ u peepu vaꞌl atichku jeꞌ vitenam tan, siꞌchmotxikꞌon kꞌasuꞌl tziꞌ nichtaleꞌ. 30 Pek paal koꞌn u Jesuus tixoꞌl utz, bꞌeni.

Vikꞌuchtu u tijleꞌm u Jesuusviꞌ qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj

31 Uncheeꞌ opon u Jesuus tu Capernauum tikuenta Galilea. Utz nichichus qꞌu aanima tu qꞌu ilanbꞌal qꞌii. 32 Ech nichmotxitzꞌejx ikꞌuꞌl qꞌu aanima tiꞌ vichusbꞌal. Tan nojchit nikꞌucheꞌ aas atil tijleꞌm tu qꞌul iyol.

33 Utz atich opon maꞌl u vinaj tu u atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar tziꞌ. Atich ok tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatza. Utz qꞌeqꞌuni, tal ech tzaꞌ: 34 —¡Aqꞌkaꞌoꞌ Jesuus aa Nazareet! ¿Kam asaꞌ qe? Kꞌuxh ulyaxh tan, aꞌ ul ayoo qatineꞌ. Vootzajle abꞌil axh. Axh viTxaaom u Tioxh yeꞌk paav sakꞌatza.— Texhtuꞌ.

35 Ech yaal tu u Jesuus tal te ech tzaꞌ: —¡Cha atziꞌ! ¡Elen kꞌatz u vinaj tziꞌ!— Texh te.

Aatz u txꞌiꞌliꞌinaj, ibꞌaj tek kuꞌ u vinaj tu xoꞌl. Utz el kꞌatza. Yeꞌxhkam ikꞌaxbꞌixsa.

36 Utz kajay qꞌu aanima tzꞌejxinajich tek ikꞌuꞌl taqꞌo. Nichmotxtal tibꞌilaj ech tzaꞌ: —¡Aꞌxh bꞌoj qꞌul iyol atziꞌ; tiira aqꞌel iviꞌ! Utz ¡tuchꞌ tijleꞌm tuchꞌ ixamlil Tioxh nitojcheꞌl qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj tziꞌ utz, yak eloj!— Chia.

37 Ech tiira pax itziiul u talchu u Jesuus tikuenta qꞌu txꞌavaꞌ tziꞌ.

Vibꞌantu bꞌaꞌn u Jesuustu vijiꞌ u Luꞌ

38 Uncheeꞌ kꞌasuꞌl u Jesuus tu u atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar utz, bꞌen tu otzotz xeꞌ u Xhim. Pek yaꞌvich vi-ixoj jiꞌ u Xhim tu maꞌl mam xamal. Ech jajax bꞌaꞌnil tu u Jesuus aas siꞌan bꞌaꞌn te. 39 Ech kꞌoꞌeꞌ kuꞌ bꞌiil u Jesuus kꞌatza utz, teesa u xamal kꞌatza. Tu koꞌxh unmuꞌkꞌul lakpi utz, iꞌan tek techbꞌubꞌal qꞌuꞌl atiche.

Vibꞌantu bꞌaꞌn u Jesuus tu qꞌu yaꞌv

40 Aatz tek kuꞌqꞌii, iqꞌol ul kajay qꞌu yaꞌv vatz u Jesuus. Ech nichtaqꞌ jeꞌ iqꞌabꞌ u Jesuus tibꞌa junun qꞌu yaꞌv. Utz nichiꞌan bꞌaꞌn kꞌuxh chukchaj yaabꞌil nichmotxbꞌanon. 41 Nichtel qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatz sibꞌal qꞌu aanima yaꞌv majte. Vaꞌl iqꞌeqꞌun telaꞌ nital ech tzaꞌ: —¡Axh viKꞌaol u Tioxh!— Chia.

Pek nichiyaal tu u Jesuus. Yeꞌ nichtaqꞌ tzii te samotxyoloni. Tan tootzajich qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj aas aꞌ viTxaaom u Tioxh.

42 Uncheeꞌ aatz qꞌiilich tekuꞌen, kꞌasuꞌl u Jesuus tziꞌ. Utz bꞌen tu maꞌl u txꞌavaꞌ tzꞌintzꞌochi. Loqꞌ ex chokloj tu qꞌu aanima. Ech imaj iatz u Jesuus aas yeꞌk saelbꞌen tixoꞌl. 43 Pek tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Ministeer sabꞌenin tu tereꞌn qꞌu tenam. Seꞌnval u bꞌaꞌnla chusbꞌal tetz viQꞌesalail u Tioxh. Tan ech tiꞌ vetchajlikꞌulin.— Texhtuꞌ.

44 Ech nichtal u bꞌaꞌnla chusbꞌal tu qꞌu atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar.

5

U teesat sibꞌla txay u Luꞌtu aꞌ titxumbꞌal u Jesuus

1 Uncheeꞌ aatz iꞌana, aas atich u Jesuus tziꞌ u choo Genesareet, mam tenam ipochꞌ tibꞌ kꞌatza tiꞌ tabꞌil u yolbꞌal Tioxh. 2 Utz til kaꞌvaꞌl jukubꞌ u Jesuus tziꞌ u choo. Maꞌtich tel qꞌu eesan txay tuul. Aꞌ tek nichitxꞌaa qꞌul ikꞌach eesabꞌ txay. 3 Ech ok u Jesuus tu maꞌl qꞌu jukubꞌ tziꞌ; ayaꞌ vaꞌl tetzich u Xhim. Utz ijaj bꞌaꞌnil te aas sixaansa okoꞌp bꞌitoj u jukubꞌ viꞌ u choo. Ech kꞌujeꞌ u Jesuus tu jukubꞌ utz, xeꞌt ichus eluꞌl qꞌu tenam.

4 Aatz tek yaꞌ ichusun u Jesuus, tal tu u Xhim ech tzaꞌ: —Iqꞌoꞌk u jukubꞌ tinaabꞌil u choo tziꞌ. Utz kꞌontaj bꞌen qꞌul ekꞌach tuul. Ech seteesa txay.— Texh te.

5 Tzaqꞌbꞌu u Xhim, tal te ech tzaꞌ: —¡Chusul, maꞌx aqꞌbꞌal qaqꞌonineꞌ utz, yeꞌxh maꞌj txay vetqeesa! Pek tiꞌ tan, axh nialon, sunkꞌon koꞌp qꞌu kꞌach tziꞌ.— Texh te.

6 Ech taꞌxh veet taqꞌ koꞌp vikꞌach, sibꞌal txay imooi tuul. Aal nichtekxeꞌtiqꞌixmeꞌ. 7 Ech motx tek iꞌan bꞌen xheenya tu unjot qꞌul imol qꞌuꞌl atich tu vaꞌt u jukubꞌ tiꞌ aas suꞌlilocheꞌ. Utz oponi. Ech inoosa kaꞌvaꞌl qꞌu jukubꞌ tu txay. Utz nichtekxeꞌtikoꞌp qꞌu jukubꞌ jaqꞌ aꞌ tu u talal.

8 Uncheeꞌ taꞌxh til u kam u Xhim tziꞌ, vaꞌl Luꞌ ibꞌii majte, pecheꞌ vatz u Jesuus. Tal te ech tzaꞌ: —Xaaneꞌl sunkꞌatza unBꞌaal tan, in aa paav.— Texh te.

9 Tzꞌejx ikꞌuꞌl utz, xoꞌv tuchꞌ qꞌul imol tiꞌ sibꞌal qꞌu txay motx teesa. 10 Antich u Jacobo tuchꞌ u Xhan, qꞌul ikꞌaol u Zebedeo.

Pek aatz u Jesuus, tal tu u Xhim ech tzaꞌ: —Yeꞌ koꞌxh xoꞌvaxh. Tan yitꞌ txay tereꞌn koj sachok tu aꞌ, pek aꞌ tek sachok aanima. Soꞌok tiꞌ inimal u bꞌaꞌnla chusbꞌal.— Texh te.

11 Ech tiqꞌo eluꞌl qꞌu jukubꞌ vatz txꞌavaꞌ qꞌu vinaj tziꞌ. Utz motx tek iyaꞌsa u eesa txay. Motx tek xambꞌu tiꞌ u Jesuus.

Vibꞌantu bꞌaꞌn u Jesuustu maꞌl u vinaj chꞌaꞌkꞌiꞌ

12 Uncheeꞌ atich u Jesuus tu maꞌl qꞌu tenam tziꞌ. Utz atich maꞌl u vinaj tziꞌ majte vaꞌlich chꞌaꞌk tiꞌ. Ech taꞌxh til u Jesuus, pecheꞌ kuꞌ siatz. Taqꞌ kuꞌ ivatz vatz txꞌavaꞌ. Utz ijaj bꞌaꞌnil te ech tzaꞌ: —UnBꞌaal, ¿yetz asaꞌ saꞌan bꞌaꞌn ve?— Texh te.

13 Ech taqꞌ opon viqꞌabꞌ u Jesuus, ikanoꞌk. Utz tal te ech tzaꞌ: —Eeꞌ, sunsaꞌa. Bꞌan bꞌaꞌn.— Texh te. Ech tu koꞌxh unmuꞌkꞌul iꞌan bꞌaꞌn; el u chꞌaꞌk kꞌatza. 14 Utz tiira tal bꞌen u Jesuus tu u vinaj iꞌan bꞌaꞌn aas yeꞌxhabꞌil koꞌxh e satalva. Tal te ech tzaꞌ: —Kuxh kꞌuch tu u oksan yol vatz Tioxh aas bꞌaꞌntꞌaxh. Ech iqꞌo bꞌen u txakunsaꞌm tzixeꞌ vaꞌl sakꞌachlu viꞌ u nachbꞌal. Echaꞌ vaꞌl alelka tu u oꞌtla mantaar tu u Moisees. Ech saootzajili aas bꞌaꞌntꞌaxh.— Texh te.+ 5:14 Choktaj u Leviitico 14.3-4.

15 Kꞌuxh ech tal u Jesuus, aal koꞌxh maas techalich ipax itziiul. Utz mam tenam nichimol tibꞌ tiꞌ tabꞌileꞌ utz; tiꞌ sabꞌanax bꞌaꞌn te tu qꞌul iyaabꞌil majte. 16 Pek aatz u Jesuus, nichixaansa bꞌen tibꞌ tu qꞌu txꞌavaꞌ tzꞌintzꞌochi tiꞌ iqꞌilal isikꞌlel Tioxh.

Vibꞌantu bꞌaꞌn u Jesuus tu maꞌlu vinaj numtzꞌinaj ichiꞌl

17 Uncheeꞌ aatz iꞌan tu maꞌl u qꞌii, nichichusun u Jesuus. Utz tiira atich iyakꞌil vixamlil u kuBꞌaal kꞌatza tiꞌ ibꞌanax bꞌaꞌn tu qꞌu yaꞌv. Kꞌujlich opon unjolol qꞌu fariseo tuchꞌ unjolol qꞌu aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar. Aꞌ motx kꞌaskuꞌl tu kajay qꞌu tenam tikuenta Galilea, tikuenta Judea utz, tuchꞌ tu Jerusaleen.

18 Uncheeꞌ aatz iꞌana, opon unjolol qꞌu vinaj chelemich maꞌl u vinaj taqꞌo viꞌ chelebꞌal tetz. Tan yaꞌv; numtzꞌinaj ichiꞌl. Utz nichmotxiꞌan yaꞌl tiqꞌol okoꞌp vatz u Jesuus. 19 Pek yeꞌt veet tokoꞌp tu u mam tenam. Ech motx bꞌenjeꞌ viꞌ u otzotz utz, teesa bꞌiil viviꞌ. Ech aꞌ tek taqꞌvu koꞌp u yaꞌv viꞌ qaqꞌal tuchꞌ u chelebꞌ tetz. Ech toksa tu xoꞌl vatz u Jesuus.

20 Ech taꞌxh til u Jesuus aas kꞌujlel ikꞌuꞌl qꞌu chelenal tiꞌ ibꞌantu bꞌaꞌn u yaꞌv, tal u Jesuus tu u yaꞌv ech tzaꞌ: —Vinaj, kajay qꞌul apaav kuyel.— Texh te.

21 Ech aatz qꞌu aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar tuchꞌ qꞌu fariseo, xeꞌt motx tal tiꞌ taanima ech tzaꞌ: —¡Abꞌil vaꞌl ninacheꞌ tziꞌ aas nipaasa tibꞌ viꞌ Tioxh! Tan abꞌil koj sakuyun paav, pek taꞌxh u Tioxh.— Chia.

22 Aatz u Jesuus tan, paal itxumbꞌal tu qꞌuꞌl nichtal tiꞌ taanima. Utz ichꞌoti te ech tzaꞌ: —¿Kam netal tetaanima? 23 ¿Abꞌiste tek u kam yitꞌ tzaꞌl koj tel sevatz uncheeꞌ? ¿Aꞌ tzik aꞌ vaꞌl: «Kuyel tek qꞌul apaav kajayil.» Chajin? ¿Oj ayaꞌ vaꞌl: «Lakpen utz, xaan.» Chajin te? 24 Pek sunkꞌuch sevatz cheel aas nojchit atil tijleꞌm u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima tiꞌ ikuyax paav tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ.— Texhtuꞌ.+ 5:24 Aatz u yol “u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima” chia, aꞌ nital jeꞌ tibꞌ u Jesuus. Utz ayaꞌ u “Hijo del hombre” tu kastiya.

Ech tal tu u numtzꞌinaj ech tzaꞌ: —Axh nival axh, lakpen. Iqꞌo bꞌen u chelebꞌ eetz tziꞌ utz, kuxh taatibꞌal.— Texh te.

25 Ech tu koꞌxh u muꞌkꞌul tziꞌ, lakpu u vinaj vatz qꞌu aanima. Tiqꞌo kꞌasuꞌl u chelebꞌ tetz vaꞌl tzanlichka. Ech bꞌen tu tatibꞌal. Utz vaꞌlich toksat iqꞌii Tioxh. 26 Ech kajay aanima motx tzꞌejx ikꞌuꞌl tu xoꞌval. Utz vaꞌlich tek motx toksat iqꞌii Tioxh ech tzaꞌ: —¡Mam txaichil vetqillu cheel!— Texhtuꞌ.

Vixambꞌu u Levii tiꞌ u Jesuus

27 Xamtich tek tiꞌ qꞌu kam tzaꞌ, kꞌasuꞌl u Jesuus. Utz til maꞌl u jajol jaꞌmel alkavaar, Levii ibꞌii. Kꞌujlich tu vaꞌl nijajlik jaꞌmel alkavaar. Utz tal te ech tzaꞌ: —Xambꞌen viꞌ.— Texh te.

28 Ech lakpu u Levii tziꞌ. Taqꞌka kajay qꞌu kam utz, xambꞌu tiꞌ.

29 Ech iꞌan maꞌl mam txꞌix u Levii tu totzotz tiꞌ u Jesuus. Utz sibꞌal tereꞌn jajol jaꞌmel alkavaar atich opon majte tuchꞌ sibꞌat aanima. Kajay motx ok vatz meexha kꞌatza.

30 Pek nichteesal iqꞌii tu qꞌu fariseo tuchꞌ qꞌu qꞌesal aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar. Utz tal tu qꞌu chusulibꞌ ech tzaꞌ: —¿Kam tokeꞌ aas netechbꞌun tuchꞌ qꞌu jajol jaꞌmel alkavaar utz, tuchꞌ qꞌu aa paavla chaj aanima tziꞌ?— Texh te.

31 Utz tzaqꞌbꞌel tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Aatz qꞌu tiichajla aanima, yeꞌxhkam nisavsa aa tzꞌak. Pek aꞌ nisavsan qꞌu yaꞌv. 32 Tan yitꞌ aꞌ koj ul unchok jikomla aanima. Pek aꞌ ul unchok aa paav sikꞌaxa qꞌul ipaav. Tan aꞌ qꞌuꞌl nisavsan kuybꞌal.— Texhtuꞌ.

U jalbꞌal tibꞌ u oꞌtla mantaartuchꞌ u bꞌaꞌnla chusbꞌal

33 Uncheeꞌ tal qꞌu vinaj tu u Jesuus ech tzaꞌ: —¿Kam tokeꞌ aas tzukꞌel nikuy ivaꞌy qꞌul ichusulibꞌ u Xhan utz, tuchꞌ qꞌu fariseo tiꞌ iqꞌilal isikꞌlel Tioxh? Pek aatz qꞌul achusulibꞌ tziꞌ, yeꞌ nikuy ivaꞌy. Vaꞌl koꞌn motx techbꞌuneꞌ utz, vaꞌl koꞌn motx tukꞌaꞌeꞌ.— Texh te.

34 Aatz u Jesuus tan, tal te ech tzaꞌ: —Yeꞌkax ikuy ivaꞌy qꞌu aanima qꞌuꞌl nisavsal tiꞌ tilax tzumbꞌaꞌa tuul atil u xiak tixoꞌl vaꞌl tzumeꞌya. 35 Pek toj nal uloj u tiempo aas saeesal bꞌen u xiak tixoꞌl. Ech analen tu u tiempo tziꞌ sikuy ivaꞌy tiꞌ iqꞌilal sikꞌlel Tioxh.— Texhtuꞌ.

36 Ech ikꞌam tiꞌ maꞌl kam u Jesuus utz, tal te ech tzaꞌ: —Yeꞌxhabꞌil nibꞌanon aas satoksa akꞌ kꞌoo kꞌatz qꞌaꞌl oksaꞌm. Tan oj ech sabꞌanax tziꞌ, sakoꞌnbꞌuchax u akꞌ bꞌuꞌj. Utz saꞌkojikꞌuloꞌk tiꞌ u qꞌaꞌl oksaꞌm. 37 Utz yeꞌxhabꞌil niaqꞌon kuꞌ tu qꞌaꞌl tzꞌuꞌm u taꞌl uuva majte vaꞌl anal telaꞌ. Tan oj ech sabꞌanaxi, saqꞌixmu u tzꞌuꞌm tu visipkꞌu u taꞌl uuva. Utz sapeqꞌxeꞌl.

38 Pek aꞌ saꞌaqꞌaxku kuꞌ u taꞌl uuva vaꞌl anal telaꞌ tu akꞌ tzꞌuꞌm. Ech ela koꞌxh bꞌaꞌn saelka. 39 Utz yeꞌxhabꞌil atix bꞌanon majte aas taꞌxh maꞌt veet tukꞌat u txꞌamla taꞌl uuva, saꞌtepajtachva u taꞌl uuva vaꞌl anal telaꞌ. Tan nitaleꞌ: «Aꞌ techal u txꞌamla taꞌl uuva.» Chaj.— Texh u Jesuus.+ 5:39 Atil tokeꞌ kꞌuxh yolon u Jesuus tiꞌ u tzꞌuꞌm tuchꞌ tiꞌ u taꞌl uuva. Echaꞌ u txꞌamla taꞌl uuva, aꞌ nikꞌam tiꞌ taqꞌo u oꞌtla txumbꞌal, u oꞌtla mantaar. Aatz u taꞌl uuva anal telaꞌ, aꞌ nikꞌam tiꞌ u bꞌaꞌnla chusbꞌal vaꞌl anal iqꞌomich tu u Jesuus. Aatz u qꞌaꞌl tzꞌuꞌm, aꞌ nikꞌam tiꞌ qꞌu aanima niman tetz u oꞌtla mantaar. Pek aatz u akꞌ tzꞌuꞌm, aꞌ nikꞌam tiꞌ qꞌu aanima qꞌuꞌl saniman u bꞌaꞌnla chusbꞌal.

6

Vichoktu triigo qꞌu chusulibꞌtu ilanbꞌal qꞌii

1 Aatz iꞌan u Jesuus tu maꞌl u ilanbꞌal qꞌii, paal xoꞌl unjolol qꞌu chikobꞌeꞌm. Utz motx xeꞌt itxꞌup vatz itriigo qꞌu chusulibꞌ. Nichisoleꞌl tiꞌ tiqꞌabꞌ utz, nichtechbꞌu.+ 6:1 Choktaj u Deuteronoomio 23.25.2 Pek alax te tu unjolol qꞌu fariseo ech tzaꞌ: —¿Kam tokeꞌ aas nebꞌan tu ilanbꞌal qꞌii vaꞌl yitꞌ bꞌaꞌn koj vatz u kukostuumbre tzꞌibꞌamal?— Texhtuꞌ.+ 6:2 Tiira sibꞌla txaaꞌ vatz qꞌu qꞌesal uqꞌaybꞌal oj sauch aqꞌon tu ilanbꞌal qꞌii. Aꞌ nibꞌenku tiꞌ vaꞌl nital u oꞌtla mantaar tuchꞌ qꞌu tzꞌajsabꞌ tetz, ayaꞌ Vikostuumbre Qꞌu Israeel Tzꞌibꞌamal.

3 Utz tzaqꞌbꞌel tu u Jesuus ech tzaꞌ: —¿Yetz sikꞌlemal tu u Yolbꞌal Tioxh setaqꞌo kam vaꞌl iꞌan u Daviid tuchꞌ qꞌuꞌl xamich tiꞌ aas motx kam tu vaꞌy? 4 Tan okoꞌp tu u totztioxh utz, ex tiqꞌo qꞌu txaaꞌla kaxhlaan txꞌix. Itxꞌaꞌ tetz utz, taqꞌ tetz qꞌul imol, kꞌuxh yitꞌ aqꞌich koj tzii aas abꞌil koꞌxh satxꞌaꞌon. Pek taꞌxh qꞌu oksan yol vatz Tioxh satxꞌaꞌon.— Texhtuꞌ.+ 6:4 Choktaj u Samueel I 21.1-6; u Leviitico 24.9.

5 Utz tal paj ech tzaꞌ: —Aatz u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima, qꞌesala tatin vatz u ilanbꞌal qꞌii majte.— Texhtuꞌ.

Vibꞌantu bꞌaꞌn u Jesuustu maꞌl u vinaj tu ilanbꞌal qꞌii

6 Uncheeꞌ aatz paj iꞌan tu vaꞌt ilanbꞌal qꞌii, okoꞌp u Jesuus tu u atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar. Nichichusuneꞌ. Utz atich maꞌl u vinaj tziꞌ, yeꞌ nichiyikun u sebꞌal iqꞌabꞌ. 7 Ech aatz qꞌu aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar tuchꞌ qꞌu fariseo, nichmotxikꞌaabꞌa u Jesuus. Aꞌ isaꞌ samotxtileꞌ satzibꞌan bꞌaꞌn tu u vinaj tu ilanbꞌal qꞌii tziꞌ. Ech sacheei kam tiꞌ siꞌchmotxixochva tala.

8 Pek aatz u Jesuus tan, tootzajich kam vaꞌl nichtitzꞌa qꞌu vinaj tziꞌ. Utz tal tu u vinaj vaꞌl yeꞌ nichiyikun unpaqꞌil iqꞌabꞌ ech tzaꞌ: —Lakpen utz, oken tu kuxoꞌl.— Texh te. Ech ilakpu u vinaj tziꞌ, txakeꞌi.

9 Utz tal tek u Jesuus tu qꞌu aanima ech tzaꞌ: —Sunchꞌoti maꞌl kam sete. ¿Abꞌiste vaꞌl bꞌaꞌn vatz u mantaar tetz u ilanbꞌal qꞌii? ¿Aꞌ tzik aꞌ vaꞌl sabꞌanax maꞌj bꞌaꞌnil oj maꞌj maaloil? ¿Aꞌ tzik aꞌ vaꞌl saꞌaqꞌax tiichajil, pek oj aal saeesal tiichajil?— Texhtuꞌ.

10 Ech isaji kajay qꞌu aanima qꞌuꞌl atich tiꞌaj chaj utz, tal tu u vinaj ech tzaꞌ: —Yuj vaqꞌabꞌ tziꞌ.— Texh te. Ech iyuj viqꞌabꞌ u vinaj utz, yakich iꞌan bꞌaꞌn. 11 Ech motx pultu taanima qꞌu fariseo tu kꞌaꞌnal, tuchꞌ qꞌu aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar. Utz nichtekmotxiyol tibꞌilaj aas kam siꞌan tu u Jesuus.

Vitxaat kabꞌlaal qꞌul ichusulibꞌu Jesuus

12 Uncheeꞌ aatz iꞌan tu qꞌu qꞌii tziꞌ, bꞌenjeꞌ u Jesuus viꞌ maꞌl muunte. Ex iqꞌila isikꞌle Tioxh. Maꞌl aqꞌbꞌal ipaasa tiꞌ iqꞌilal isikꞌle Tioxh tziꞌ. 13 Utz aatz qꞌiilich tekuꞌen, isikꞌle ul kajay qꞌul ichusulibꞌ kꞌatza. Ech itxaa el kabꞌlaal tixoꞌl. “Chaj” ibꞌii toksa.+ 6:13 Aatz u yol “chaj”, ankoꞌxhtuꞌ u yol “apóstol”. Pek ayeꞌn vixeꞌ tu u yolbꞌal griego. Aꞌ nital unjolol qꞌu chusulibꞌ itxaa u Jesuus xoꞌl qꞌu niman tetz. Samotxꞌental paal u bꞌaꞌnla chusbꞌal.

14 Itxaa u Xhim, vaꞌl Luꞌ chu teꞌl majte, tuchꞌ u Lixh vitzaꞌqꞌ.

Ant aꞌ u Jacobo, u Xhan, u Felipe, u Bartolomee,

15 u Tio, u Maxh, u Jacobo, vikꞌaol u Alfeo, u Xhim, vaꞌl atich ok xoꞌl qꞌu cananista.+ 6:15 Aatz u yol “cananista”, ibꞌiich qꞌu aanima qꞌuꞌl nichxeꞌkꞌulan viqꞌatbꞌal tzii qꞌu aa Roma. Ankoꞌxhtuꞌ vaꞌl “Zelote” majte.

16 Antu u Judas, vitzaꞌqꞌ u Jacobo utz, tuchꞌ u Judas, u aa Cariote vaꞌl kꞌayin u Jesuus.

Vibꞌantu bꞌaꞌn u Jesuustu sibꞌal yaꞌv

17 Ech kꞌasuꞌl tuchꞌ qꞌuꞌl itxaa tziꞌ. Utz motx ilan tu maꞌl u chaqꞌaala. Aꞌ imol sibꞌal qꞌu niman tetz tuchꞌ tereꞌn mam tenam. Atia aa Judea. Atia aa Jerusaleen. Antich aa Tiro tuchꞌ aa Sidoon tziꞌ mar. Ayaꞌ qꞌuꞌl maꞌtich tul tiꞌ tabꞌil u Jesuus utz, tiꞌ sabꞌanax bꞌaꞌn te tu qꞌul iyaabꞌil. 18 Antu opon qꞌuꞌl nichtulebꞌel tu qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj majte. Utz motx bꞌanax bꞌaꞌn te tu u Jesuus. 19 Ech kajay qꞌu aanima nichbꞌanon yaꞌl itꞌokax ok u Jesuus tan, nojchit atil viyakꞌil vixamlil u Tioxh kꞌatza. Utz nichibꞌan bꞌaꞌn kajay qꞌu yaꞌv taqꞌo.

U nojla chiꞌbꞌichil

20 Uncheeꞌ isaji opon qꞌul ichusulibꞌ u Jesuus utz, tal ech tzaꞌ:

—Chiꞌbꞌebꞌal etetz abꞌiste ex,

ex meꞌbꞌaꞌ tan,

etetz viQꞌesalail u Tioxh.+ 6:20 Choktaj U Tio 10.1-4. Aatz u yol “viQꞌesalail u Tioxh” nital tzaꞌ, ayaꞌ vaꞌl “reino de Dios” tu kastiya.

21 Chiꞌbꞌebꞌal etetz abꞌiste ex nevaꞌy cheel tan,

saꞌnalpaalex tu vetachaꞌv.

Chiꞌbꞌebꞌal etetz abꞌiste ex netoqꞌeꞌ tan,

saꞌnaltzeꞌnex tu txuqꞌtxunchil.

22 Chiꞌbꞌebꞌal etetz oj sakoꞌxhtaqꞌan ichiꞌnaꞌn ikꞌuꞌl aanima setiꞌ utz;

satelabꞌekaꞌex;

yeꞌk etxaꞌk te siꞌaneꞌ;

siyoqꞌex.

Utz tiira yeꞌxtxoj ex sataleꞌ.

Loqꞌ tiꞌ koꞌn etatin kꞌatz u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima.

23 Pek txuqꞌtxunojex,

chiꞌbꞌojex tu qꞌu qꞌii tziꞌ.

Tan mam choobꞌal sekꞌul tu Amlika.

Tan echat koꞌxh nichiꞌan qꞌul ikꞌuy imam tu qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh oꞌtene atziꞌ.+ 6:23 Choktaj u Croonicas II 36.16.

24 Pek ech koj ex txꞌiiol iqꞌii, tilayol sayaꞌkꞌex tan,

nekꞌul etetz cheel.

25 Tilayol sayaꞌkꞌex abꞌiste ex nepaal tu vetachaꞌv cheel tan,

saꞌnalvaꞌyex.

Tilayol sayaꞌkꞌex abꞌiste ex netxuqꞌtxun cheel tan,

saꞌnaletal txumlebꞌalla chaj yol utz, soꞌoqꞌex.

26 Tilayol sayaꞌkꞌex untzꞌoj niꞌxhtoksa eqꞌii u tenam kajayil tan, echat chit nichiꞌan qꞌul ikꞌuy imam tu qꞌu chulin alol tetz u yolbꞌal Tioxh.

Vikꞌuchax u bꞌaꞌnil tu qꞌu koontra

27 Pek nival sete abꞌiste ex, netabꞌiꞌin cheel tzaꞌ. Tiiojex tiꞌ qꞌul ekoontra sebꞌaneꞌ. Bꞌantaj bꞌaꞌnil tu qꞌuꞌl nichiꞌkꞌulanex. 28 Altaj bꞌaꞌnla yol tiꞌ qꞌuꞌl nialon tzꞌejbꞌal tzii yol setiꞌ. Utz qꞌilataj sikꞌletaj Tioxh tiꞌ qꞌuꞌl kam koꞌxh nichuli setiꞌ. 29 Abꞌil sapaqꞌon ok unpaqꞌil txala etziꞌ, pilqꞌutaj ok vaꞌt siatz. Utz abꞌil lamaaon vechakeꞌt, aqꞌtajka vekamiisa te majte. 30 Abꞌil sijaj maꞌj kam sete, aqꞌtajka te. Utz abꞌil kam maꞌj etetz simaaeꞌ, yeꞌ koꞌxh etal te aas siqꞌaavixsa sete. 31 Tan kam kajay qꞌu bꞌaꞌnil esaꞌ siꞌan qꞌu aanima sete, echat sebꞌan te majte.

32 Tan oj taꞌxh tiiꞌex tiꞌ qꞌuꞌl tii setiꞌ, techal koj chit vaꞌl nebꞌaneꞌ tziꞌ. Tan echat koꞌxh ibꞌanon qꞌu aa paavla chaj aanima, nibꞌan tii tiꞌ qꞌuꞌl bꞌaꞌn te majte. 33 Utz oj taꞌxh nebꞌanvu bꞌaꞌnil tu qꞌuꞌl nibꞌanon bꞌaꞌnil sete, techal koj chit vaꞌl nebꞌaneꞌ. Tan echat koꞌxh ibꞌanon qꞌu aa paavla chaj aanima. Taꞌxh bꞌaꞌn tu qꞌuꞌl bꞌaꞌn te. 34 Utz oj taꞌxh netaqꞌ ikꞌam qꞌuꞌl soꞌoleꞌ tiꞌ iqꞌaavixsaleꞌ netileꞌ, techal koj chit vaꞌl nebꞌaneꞌ tziꞌ. Tan echat koꞌxh niꞌan qꞌu aa paavla chaj aanima tibꞌilaj majte. Taꞌxh nitaqꞌ ikꞌam qꞌuꞌl nitileꞌ aas saveeti siqꞌaavixsa.

35 Pek aatz ex, tiiꞌex tiꞌ qꞌuꞌl nikoontrainex. Bꞌantaj bꞌaꞌnil te. Utz aqꞌtaj kꞌam majte. Loqꞌ yitꞌ aꞌ koj sechꞌia ekꞌultu maꞌj kam tiꞌ. Ech nim vejaꞌmel siꞌaneꞌ. Utz nojchit ex ikꞌaol imeꞌal u Tꞌankin Tioxh siꞌaneꞌ. Tan tiira jik u Tioxh tu qꞌuꞌl yeꞌxh bꞌoj nikꞌamabꞌen qꞌu kam. Utz bꞌaꞌn tu qꞌu onkonla chaj aanima. 36 Bꞌantajex txumul vatz, echaꞌ u kuTat. Tan tiira txumul vatz.

Yeꞌxtxoj yolan aanimatiꞌ kam niꞌaneꞌ

37 Yeꞌ koꞌxh eyol aanima oj niyolpu sevatz, ech yeꞌk sitxꞌol enujul u Tioxh. Yeꞌ koꞌxh etzꞌej paav tiꞌ emol, ech yeꞌk satzꞌejax paav setiꞌ majte. Kuyunojex, ech sakuylex. 38 Utz noj ichajpeꞌl etetz, ech saꞌaqꞌax etetz majte. Bꞌaꞌnla paabꞌal soꞌok setiꞌ; bꞌoono inooeꞌ; tiira jeꞌnaj iviꞌ. Tan kam chit vaꞌl setaqꞌeꞌ, echat saꞌaqꞌax sete.— Texh u Jesuus.

39 Uncheeꞌ tal maꞌl u kꞌamich yol u Jesuus tu qꞌu chusulibꞌ majte. Tal te ech tzaꞌ: —¿Satz iꞌaneꞌ saiqꞌol ibꞌey maꞌl moy tu vaꞌt moy? Tan oj ech siꞌaneꞌ, ela sachajpu bꞌen tu jul atziꞌ. 40 Utz yitꞌ paalnaj koj tijleꞌm u chusulibꞌ vatz u chusul tetz. Pek anal sitxꞌak u chusul tetz aas tiira maꞌt ichusax bꞌaꞌnil.

41 Utz ¿kam tokeꞌ aas aꞌ chit tii nasaji iyolpu amol saatz tiꞌ maꞌj tal kam? Utz yeꞌxhat niꞌenku see aas paalchu qꞌu kam niyolpikꞌaxh siatz. Echaꞌ maꞌl juy chꞌis niil tu bꞌaqꞌ iatz amol. Pek aal yeꞌ niil u mam tzeꞌ atil tu val eetz. 42 Yeꞌk siꞌaneꞌ setal temol ech tzaꞌ: «Aqꞌ tzii saveesa eluꞌl maꞌl u juy chꞌis taatz tziꞌ.» Chajex. Tuul aal maꞌl mam tzeꞌ at okoꞌp tevatz. Utz yeꞌ niveet esajin taqꞌo. ¡Kaꞌvatz! Eesataj eluꞌl u mam tzeꞌ tevatz bꞌaxa, ech siꞌan bꞌaꞌn esajineꞌ. Ech nal saꞌtekveeti setal teluꞌl u juy chꞌis tivatz vemol.

U tootzajil qꞌu aanimatu qꞌul ibꞌanoneꞌ

43 Utz yeꞌxh bꞌoj siꞌaneꞌ aas yeꞌxtxoj ivatz u bꞌaꞌnla vatzomla tzeꞌ sataqꞌeꞌ. Utz yeꞌk siꞌan majte aas bꞌaꞌn ivatz u yeꞌxtxojla vatzomla tzeꞌ sataqꞌeꞌ. 44 Tan aꞌ niꞌilchik u tzeꞌ tu vivatz. Echaꞌ u viikuxh. Saꞌkojiꞌaneꞌ sachee tiꞌ u paal chꞌiꞌx. Utz saꞌkojiꞌaneꞌ sachee uuva tiꞌ u vainiꞌx.

45 Echat u bꞌaꞌnla aanima. Aꞌ nikꞌuchvu tu vibꞌanoneꞌ aas atil u bꞌaꞌnil xeꞌ taanima. Pek aatz u onkonla aanima, tu vibꞌanoneꞌ nikꞌuchvu majte aas u onkonil atil xeꞌ taanima. Tan kam vaꞌl atil tu taanima u aanima, aꞌ vaꞌl nijeꞌul titziꞌ.

Vikꞌamtu tiꞌ kaꞌvaꞌl otzotzu Jesuus

46 ¿Kam tokeꞌ netal ve?: «unBꞌaal, unBꞌaal» cheꞌex. Pek yeꞌ nebꞌan qꞌuꞌl nival sete. 47 Tan aatz kajay qꞌuꞌl nitul sunkꞌatza, nitabꞌi vunyol utz, nibꞌan bꞌanol tetz. Utz ech bꞌanel taqꞌo vaꞌl iꞌan maꞌl u vinaj atziꞌ. 48 Iꞌan totzotz. Ikꞌot vikuꞌebꞌal. Sibꞌ bꞌeni iꞌana. Utz aꞌ taqꞌvu jeꞌ vitzꞌachil viꞌ maꞌl mam sivan. Ech kꞌuxh el nimaꞌ, ipaqꞌoꞌk tibꞌ tiꞌ u otzotz tziꞌ, yeꞌt oleꞌ tiꞌ iyikuneꞌ. Tan axhibꞌi bꞌoono ijeꞌ viꞌ u mam sivan.

49 Pek aatz qꞌuꞌl yeꞌ niꞌan bꞌanol tetz qꞌul unyol, ela tuchꞌ vaꞌt u vinaj atziꞌ vaꞌl viꞌ txꞌavaꞌ koꞌn taqꞌvu jeꞌ u totzotz. Yeꞌt taqꞌ bꞌen itzꞌachil tu txꞌavaꞌ. Ech aatz el u nimaꞌ, ipaqꞌoꞌk tibꞌ tiꞌ utz, kuꞌi. Bꞌoono isotz sotzi.— Texh u Jesuus.

7

Vibꞌantu bꞌaꞌn u Jesuustu u taqꞌonom maꞌl u qꞌesal sol

1 Uncheeꞌ aatz yaꞌ iyolon u Jesuus tu qꞌu aanima, bꞌen tek tu Capernauum. 2 Utz atich maꞌl u vinaj tziꞌ siꞌchtexhel ikꞌuꞌl tu yaabꞌil. Taqꞌonomich maꞌl u qꞌesal sol. Ayaꞌ maꞌl u taqꞌonom vaꞌl tiira tiich chit tiꞌ.+ 7:2 Aatz u qꞌesal sol nital tzaꞌ, ela tuchꞌ maꞌl capitaan. Tan atil maꞌl 100 sol jaqꞌ imantaar; “centurión” ibꞌii tu kastiya tan, iqꞌesal 100 sol. Aatz u yol “aqꞌonom” tzaꞌ, ayaꞌ u “esclavo” tu kastiya.3 Ech aatz tabꞌi itziiul u Jesuus u qꞌesal sol, oora ichajuꞌl unjolol qꞌul iqꞌesal qꞌu Israeel tzixeꞌ. Ul ijaj bꞌaꞌnil te aas suꞌlibꞌan bꞌaꞌn tu u taqꞌonom. 4 Ech motx ul qꞌul iqꞌesal qꞌu Israeel xeꞌ u Jesuus. Utz tiira ijaj chit bꞌaꞌnil te ech tzaꞌ: —Tiira bꞌaꞌn ikꞌuꞌl u capitaan tiꞌ u kutenam tzaꞌ. Aal aqꞌel jeꞌ maꞌl atibꞌal taqꞌo, chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar. Ech niꞌxhikꞌuloꞌk tiꞌ aas saaqꞌ te kam vaꞌl nijaj see.— Texh te.

6 Ech bꞌen u Jesuus tiꞌ. Utz aatz nichtekinajabꞌ kꞌatz u atibꞌal, ichajuꞌl unjolol tamiigo u qꞌesal sol xeꞌ u Jesuus. Ul tal te ech tzaꞌ: —UnBꞌaal, yeꞌ koꞌxh chiinaxh tu ulchil. Tan yeꞌ nikꞌuloꞌk viꞌ aas soꞌokoꞌpꞌaxh tu votzotz. 7 Echtzixeꞌt yeꞌn oponin tzaxeꞌ tan, yeꞌ nikꞌuloꞌk viꞌ. Pek al koꞌn vayol. Ech siꞌan bꞌaꞌn u vaqꞌonom. 8 Tan echaꞌ in. Atilkoꞌnokꞌin jaqꞌ imantaar unqꞌesal. Utz atoꞌk sol jaqꞌ unmantaar majte. Utz aatz nival tu maꞌj: «Kuxh tzaꞌ.» Chiꞌin te. Utz nibꞌenaꞌ. «Niꞌaxh tzaꞌ.» Chiꞌin tu vaꞌtioj utz, nituleꞌ. Utz nival tu vaꞌt vaqꞌonom: «Bꞌan vaꞌl tzaꞌ.» Chiꞌin te. Utz niꞌaneꞌ.— Texh te.

9 Ech techal chit u yol tabꞌi u Jesuus tziꞌ. Utz yakich tzꞌejxoj ikꞌuꞌl taqꞌo. Ech ipilqꞌu tibꞌ, isaji qꞌu aanima qꞌuꞌl xamich tiꞌ. Tal te ech tzaꞌ: —Nojchit nival sete aas yeꞌsaj viltu maꞌj aanima Israeel, aas tiira kꞌujlel ikꞌuꞌl viꞌ echaꞌ u puera vinaj tziꞌ.— Texhtuꞌ.

10 Ech aatz tek qꞌaavopon qꞌu chaj tu atibꞌal, bꞌaꞌnich tek u aqꞌonom vaꞌl yaꞌvich.

U qꞌaavtitzꞌpixsal maꞌl u kamnaj

11 Xamtich tek tuul, bꞌen u Jesuus tu u tenam Naiin. Aꞌich imol qꞌu chusulibꞌ. Utz mam tenam xamtich tiꞌ. 12 Aatz motx opon najaꞌch u jubꞌal, u okebꞌal tu u tenam, tuul nichtiqꞌol eluꞌl maꞌl u kamchil. Seꞌnmujaxoj. Titzꞌinich maꞌl u txakay ixoj. Utz taꞌxhich maꞌl vatz titzꞌin atiche. Utz sibꞌal aanima xamich tiꞌ, qꞌuꞌl tu u tenam tziꞌ. 13 Ech txumax iatz u txakay ixoj tu u Jesuus aas tiltaꞌ. Ech iqꞌila utz, tal te ech tzaꞌ: —Yeꞌ koꞌxh oqꞌaxh.— Texh te.

14 Ech ixaan opon u Jesuus utz, itꞌok u chelebꞌ tetz u kamchil. Ech txakeꞌ tek qꞌu chelen tetz. Tal u Jesuus tu u kamnaj ech tzaꞌ: —Xiak, axh nivalaxh, lakpen.— Texh te.

15 Ech qꞌaav itzꞌpu u xiak vaꞌl maꞌtich ikameꞌ. Xeꞌt tek iyoloneꞌ. Ech aqꞌax tek tu vinan. 16 Ech motx xoꞌv aanima kajayil. Utz xeꞌt motx toksa iqꞌii Tioxh. Nichtal ech tzaꞌ: —¡Nojchit maꞌl techalla alol tetz u yolbꞌal Tioxh cheey tu kuxoꞌl! ¡Ulyu quxeꞌ tu u Tioxh oꞌ itenam!— Texhtuꞌ.

17 Ech pax chit paal itziiul u Jesuus tikuenta kajay u Judea tuchꞌ qꞌu tenam sinajaꞌch.

U taltu u Jesuus aasaꞌ viTxaaom u Tioxh

18 Uncheeꞌ alax tek kajay qꞌu kam tu u Xhan tzaꞌ. Qꞌul ichusulibꞌ alon te. Ech isikꞌle kaꞌvaꞌl ichusulibꞌ u Xhan. 19 Utz ichaj bꞌen xeꞌ u Jesuus tiꞌ ichꞌotil te ech tzaꞌ: — «¿Axh tzik viTxaaom u Tioxh vaꞌl saꞌchitꞌuli? Pek oj yitꞌ axh koj utz, sakuchꞌia vaꞌte.» Chia.— Texh te.

20 Ech aatz motx opon xeꞌ u Jesuus, tal te ech tzaꞌ: —Vetichajuꞌloꞌ u Xhan tzaxeꞌ, u bꞌanol vautiismo. Ul kuchꞌoti see taqꞌo: «¿Axh tzik viTxaaom u Tioxh vaꞌl saꞌchitꞌuli? Pek ¿oj yitꞌ axh koj? Utz sakuchꞌia vaꞌte.» Chia.— Texh te.

21 Uncheeꞌ aatz u Jesuus, sibꞌal yaꞌv iꞌan bꞌaꞌn te tu u muꞌkꞌul tziꞌ. Iꞌan bꞌaꞌn tu qꞌuꞌl atich ok tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatza. Utz sibꞌla moy isajinsa. 22 Ech tzaqꞌbꞌel tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Bꞌenoj etal tu u Xhan kam qꞌu kam netileꞌ etabꞌi tzaꞌ: «Tan nitekisajin qꞌu moy. Nitekixaan qꞌu koꞌx. Nitekiꞌan bꞌaꞌn qꞌu chꞌaꞌkꞌiꞌ. Nitektabꞌin qꞌu chakan. Niqꞌaavtitzꞌpixsal kamnaj. Utz nitektabꞌi u bꞌaꞌnla chusbꞌal qꞌu meꞌbꞌaꞌ. 23 Utz chiꞌbꞌebꞌal tetz vaꞌl yeꞌ nikaꞌtziiun viꞌ.» Chajex te.— Texh u Jesuus.+ 7:23 Choktaj u Isaias 29.18-19; 35.5-6; 26.19; 61.1.

24 Uncheeꞌ aatz tek kꞌasuꞌl qꞌul ichaj u Xhan, xeꞌt iyolon u Jesuus tiꞌ u Xhan tu qꞌu tenam ech tzaꞌ: —¿Kam bꞌanel titxumbꞌal u vinaj vaꞌl ex etil tu tzꞌinlich tzaji txꞌavaꞌ bꞌatzꞌi? ¿Ech tzik aꞌ maꞌj aa aas vaꞌl koꞌxh ibꞌen sunchaj jalil tu kajiqꞌ? Yeꞌka. 25 Pek ¿kam chit ex etileꞌ? ¿Aꞌ tzik ex etil maꞌj vinaj aas toksaꞌm ijlenal atoꞌk taqꞌo? Yeꞌka. Tan aatz qꞌuꞌl bꞌaꞌnla chaj oksaꞌm atoꞌk taqꞌo, techal tatineꞌ. Ayeꞌn tu qꞌu tatibꞌal ijlenal. 26 Loqꞌ ¿kam chit ex etileꞌ? ¿Maꞌj tzik alol tetz u yolbꞌal Tioxh? Bꞌaꞌntan aꞌ i. Utz nival sete aas aal nim tatin vatz tereꞌn qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh. 27 Tan aꞌ vaꞌl tzꞌibꞌamalka u yol tiꞌ ech tzaꞌ:

«Sunbꞌaxabꞌsa bꞌen vunchaj saatz. Aꞌ sapaxsan itziiul val ooponbꞌal. Echaꞌ ibꞌanax tuch bꞌey saatz siꞌaneꞌ.» Chia.+ 7:27 Choktaj u Isaias 40.3-5; u Malaquias 3.1.

28 Tan nival sete aas yeꞌxhabꞌil koꞌxh vaꞌtoj paalchu tijleꞌm viꞌ u Xhan, u bꞌanol vautiismo xoꞌl kajay qꞌu aanima alamal. Pek loqꞌ kꞌuxh echi, aatz qꞌuꞌl chꞌoo koꞌn u tijleꞌm tu viQꞌesalail u Tioxh, paalchu tijleꞌm viꞌ u Xhan tziꞌ.— Texhtuꞌ.

29 Ech taꞌxh tabꞌi u kam qꞌu tenam tzaꞌ, tuchꞌ qꞌu jajol jaꞌmel alkavaar, motx txuqꞌtxuni tan, motx inima vinujul tal u Tioxh. Tan maꞌt motx iꞌan ivautiismo echaꞌ vaꞌl tal u Xhan.

30 Pek aatz qꞌu fariseo tuchꞌ qꞌu aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar, motx koꞌn teesa iqꞌii vitxumbꞌal u Tioxh tziꞌ. Yeꞌt motx inima kam vaꞌl titzꞌa u Tioxh tiꞌ. Tan yeꞌt koꞌn motx iꞌan ivautiismo, echaꞌ vaꞌl tal u Xhan.

31 Tal tek u Jesuus ech tzaꞌ: —¿Kam bꞌoj sunkꞌam tiꞌ aas ela tuchꞌ qꞌu aanima tu u tiempo tzaꞌ? 32 Ela tuchꞌ qꞌu talaj nitxaꞌ atziꞌ aas chꞌuxhlel tu kꞌayibꞌal. Utz niqetunsa bꞌen talax timol ech tzaꞌ: «Vetkuxuli aa, pek yeꞌn bꞌixex. Txumumbꞌal kubꞌitz vetbꞌitzꞌoꞌ, pek yeꞌn oqꞌex tu txumuꞌm.» Chia.

33 Tan ul u Xhan, u bꞌanol vautiismo, yeꞌt itxꞌaꞌ kaxhlaan txꞌix utz, yeꞌt tukꞌa taꞌl uuva. Utz netal tiꞌ: «Atil tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatza.» Cheꞌex.

34 Utz aatz cheel, ulyu u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima utz, nitechbꞌuneꞌ, nitukꞌa taꞌl uuva. Utz netal tiꞌ: «Ulyu maꞌl u vinaj yeꞌk chit iyaꞌebꞌal tu echbꞌuꞌm utz, tiꞌ tukꞌal taꞌl uuva. Nimolo tibꞌ tuchꞌ aa paav utz, tuchꞌ jajol jaꞌmel alkavaar.» Cheꞌex. 35 Pek aatz vitxumbꞌal u Tioxh, aꞌ niꞌilchik tu vibꞌanon qꞌul ikꞌaol imeꞌal.— Texhtuꞌ.

Vikuyax ipaav maꞌl u ixojtu u Jesuus

36 Uncheeꞌ aatz iꞌana, savsal u Jesuus tu maꞌl u fariseo. Tal te seꞌntxꞌaꞌn tzixeꞌ. Ech bꞌen u Jesuus otzotz tzixeꞌ utz, ok vatz meexha. 37 Ech opon maꞌl u ixoj kꞌatz u Jesuus, maꞌl aa paavla ixoj tu u tenam tziꞌ. Iqꞌomich maꞌl tal bꞌaꞌnla tzꞌaj taqꞌo. Txꞌumqꞌixsabꞌal atil tuul. Tan tabꞌi aas nichitxꞌaꞌn u Jesuus xeꞌ u fariseo.+ 7:37 Aatz u tal bꞌaꞌnla tzꞌaj nital tzaꞌ, aꞌ itxꞌavaꞌil maꞌl u txꞌanella sivan “alabastro” ibꞌii tu kastiya. Sajsoiꞌ. Kolbꞌal tetz txꞌumtixsabꞌal.38 Utz atin tiꞌ iqul u Jesuus xeꞌaj tajan. Ech xeꞌt toqꞌeꞌ. Takꞌsa qꞌu tajan u Jesuus tu qꞌu taꞌl bꞌaqꞌ iatz. Utz nichisuu tu xiꞌl iviꞌ. Nichitzꞌutzꞌ qꞌu tajan. Utz iqook u txꞌumqꞌixsabꞌal tiꞌ. 39 Ech taꞌxh til u kam u fariseo tziꞌ, tal tu taanima ech tzaꞌ: —Oj nojchit alol yolbꞌal Tioxh vaꞌl tziꞌ, satootzaji koj atziꞌ aas aa paav u ixoj vaꞌl nikanon ok tziꞌ.— Texhtuꞌ.

40 Ech tal tek u Jesuus tu u fariseo ech tzaꞌ: —Xhim, atil maꞌl kam saval see.— Texhtuꞌ.

Tal u Xhim ech tzaꞌ: —Ala chusul.— Texh te.

41 Tal u Jesuus te: —Atich maꞌl u vinaj atich itxꞌoj kaꞌvaꞌl aanima tzixeꞌ. Maꞌl, ijaꞌmel 500 aqꞌonibꞌal qꞌii itxꞌoj atiche. Aatz vaꞌt, ijaꞌmel 50 aqꞌonibꞌal qꞌii itxꞌoj. 42 Aatz kaꞌvaꞌl qꞌu vinaj tziꞌ tan, yeꞌt motx oleꞌ tiꞌ icheeaꞌ kaniꞌch ichool qꞌuꞌl itxꞌoj siꞌaneꞌ. Utz kuyax qꞌul itxꞌoj sikaꞌbꞌil. Pek ala, ¿abꞌiste maꞌl tu kaꞌvaꞌl qꞌu vinaj tziꞌ saꞌxhikꞌama tu u bꞌaal itxꞌoj?— Texh te.

43 Tzaqꞌbꞌu u Xhim, tal ech tzaꞌ: —Aꞌ chit maas sakꞌamabꞌeni vaꞌl sibꞌal itxꞌoj vetkuyli.— Texhtuꞌ.

Utz tal tek u Jesuus te ech tzaꞌ: —Eeꞌ, echi. Ayaꞌ vaꞌl naaleꞌ tziꞌ.— Texh te.

44 Tuul ipilqꞌu bꞌen tibꞌ tinujul u ixoj utz, tal tu u Xhim ech tzaꞌ: —¿Matz iillu vaꞌl vetiꞌan u ixoj tziꞌ? Tan kꞌuxh taatibꞌal vetꞌulkꞌin utz, aal yeꞌn aaqꞌ vaaꞌ txꞌaabꞌal vajan. Pek aatz u ixoj tziꞌ, vettakꞌsal vajan tu u taꞌl bꞌaqꞌ iatz utz, nisuu tu u xiꞌl iviꞌ tziꞌ. 45 Yeꞌxhkam vetatzꞌutzꞌin. Pek aatz u ixoj tziꞌ, yeꞌsaj iyaꞌ tiꞌ itzꞌutzꞌax vajan jankꞌax vukuꞌl tzaꞌ. 46 Yeꞌxhkam vetaqoo jeꞌ aseite tunviꞌ. Pek aatz u ixoj tziꞌ, vettoksal txꞌumqꞌixsabꞌal tiꞌ vajan.+ 7:46 Aatz niꞌan u bꞌaal otzotz aas nitopon iqꞌilanal, nipaasa bꞌoj aseite olivo tiviꞌ viqꞌilanal. Bꞌenchimal yuuich u aseite tuchꞌ txꞌumqꞌixsabꞌal. Ech qꞌu kostuumbre xoꞌl qꞌu aanima tziꞌ. Ech aꞌ vaꞌl nital u Jesuus tu u Xhim tziꞌ aas kantuꞌ yeꞌt iꞌan kostuumbre te tetz qꞌilanal. Aal paarten bꞌanon.47 Ech tokeꞌ nival see aas kuyel kajay qꞌul ipaav kꞌuxh sibꞌal. Ech sibꞌal nikꞌamabꞌeneꞌ. Pek ech koj vaꞌl bꞌiil koꞌn ipaav nikuyaxeꞌ, bꞌiil koꞌn nikꞌamabꞌeneꞌ.— Texhtuꞌ.

48 Utz tal tek tu u ixoj ech tzaꞌ: —Kajay qꞌul apaav kuyel.— Texh te.

49 Ech aatz tereꞌn qꞌu aanima qꞌuꞌl oknajich tuchꞌ vatz meexha, xeꞌt motx tal tibꞌilaj ech tzaꞌ: —¿Kam tek tijleꞌm vaꞌl tziꞌ nitaleꞌ aas nikuy paav majte?— Texhtuꞌ.

50 Pek tal paj u Jesuus tu u ixoj ech tzaꞌ: —Tiꞌ vikꞌujeꞌ akꞌuꞌl viꞌ vetchitpꞌaxh tu qꞌul apaav. Kuxh, txꞌanel abꞌenaꞌ.— Texh te.

8

Vichusun u Jesuus tuchꞌqꞌul ichusulibꞌ tulaj tenam

1 Uncheeꞌ xamtich tek tuul, nichipaal u Jesuus tu qꞌu tenam tuchꞌ tu qꞌu talaj tenam tiꞌ ipaxsal paal u bꞌaꞌnla chusbꞌal tetz viQꞌesalail u Tioxh. Aꞌ imol kabꞌlaal qꞌul ichusulibꞌ. 2 Utz antu kaꞌxvaꞌl ixoj xamich tiꞌ majte. Ayaꞌ qꞌuꞌl maꞌtich iꞌantu bꞌaꞌn tu yaabꞌil. Utz atia maꞌtich tel tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatza. Atich u Liꞌ tixoꞌl, u aa Magdala, vaꞌl maꞌtich tel jujvaꞌl tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatza. 3 Antu u Xhiv, u tixoj u Chuza. Aatz u Chuza tziꞌ, atich tijleꞌm kꞌatz u ijlenal Herodes. Antich u Xhuxh utz, tuchꞌ unjot ixoj, aqꞌolich tetz u Jesuus kam nichisavsa tan, atich imeꞌbꞌiꞌl.

Vikꞌamtu tiꞌ maꞌl chikol u Jesuus

4 Uncheeꞌ mam tenam imol tibꞌ tiꞌ u Jesuus. Til chaj koꞌxh tenam motx kꞌaskuꞌl. Utz ikꞌam tiꞌ kam u Jesuus tu vichusun ech tzaꞌ:

5 —Aatz iꞌan maꞌl u chikol, bꞌen tu chikoꞌm. Ex ichik u tia. Utz tuul nichimakꞌ paal u triigo tu aqꞌonibꞌal, atia aꞌ kuꞌk tu bꞌey. Ech tzeqꞌeꞌyulka. Utz motx koꞌn ex tzotiloj tu qꞌu tzꞌichin tu amlika. 6 At u ia aꞌ kuꞌk viꞌ sivan. Utz taꞌxh itzꞌpi, tzaji. Tan yitꞌ loꞌlochich koj tatineꞌ. 7 Utz at u ia, aꞌ kuꞌk xoꞌl chꞌiꞌx. Ech aatz qꞌu chꞌiꞌx qꞌuꞌl ela itzꞌpu tuchꞌ, isotzsa. 8 Pek aatz untante, aꞌ kuꞌk tu bꞌaꞌnla txꞌavaꞌ. Utz itzꞌpi, ech vatzini. 100 ivatz taqꞌa.— Texh u Jesuus.

Ech taꞌxh tal qꞌu yol tziꞌ, qꞌeqꞌuꞌm chit talax iꞌan ech tzaꞌ: —¡Abꞌiste ex niabꞌin qꞌu yol tzaꞌ, nimataj!— Texhtuꞌ.

9 Ech chꞌotil te tu qꞌul ichusulibꞌ ech tzaꞌ: —¿Kam u tokebꞌal qꞌu kam vetakꞌam tiꞌ tziꞌ?— Texh te.

10 Tzaqꞌbꞌel tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Bꞌaꞌn ex tan, aqꞌel tzii sete aas setootzaji u tokebꞌal qꞌu kam qꞌuꞌl yeꞌ ootzajimal tiꞌ viQꞌesalail u Tioxh. Pek ech koj qꞌu aanima tziꞌ, yitꞌ vatzsaj koj saꞌalax te. Unjolol kam sakꞌamax tiꞌ, tiꞌ talchu te. Ech kꞌuxh sasajini, saꞌkojikan tilaxeꞌ kam nisaji. Utz kꞌuxh satabꞌi, saꞌkojpaal itxumbꞌal tuul kam vaꞌl satabꞌi.+ 8:10 Choktaj u Isaias 6.9-10.

11 Pek aꞌ u tokebꞌal u yol tzaꞌ vaꞌl vetunkꞌam tiꞌ talax u chikol. Aatz u ia, aꞌ nikꞌam tiꞌ u yolbꞌal Tioxh. 12 Ech aatz u ia kuꞌ tu bꞌey, aꞌ nikꞌam tiꞌ u aanima vaꞌl nitabꞌi u yolbꞌal Tioxh. Pek nikoꞌnulsotzsaloj sikꞌuꞌl tu u txꞌiꞌliꞌinaj. Ech yeꞌk sinima utz, yeꞌk sachitpi tu paav. 13 Aatz u ia vaꞌl aꞌ kuꞌk viꞌ sivan, aꞌ nikꞌam tiꞌ u aanima vaꞌl nitabꞌi u yolbꞌal Tioxh utz, tuchꞌ txuqꞌtxunchil nikꞌuleꞌ. Pek yeꞌ bꞌennaj taqꞌil. Maꞌl koꞌxh tiempo ninima u yolbꞌal Tioxh. Utz aatz nitul maꞌj tzaꞌlla kam tiꞌ, nitelka. 14 Aatz u ia vaꞌl kuꞌ xoꞌl chꞌiꞌx, aꞌ nikꞌam tiꞌ u aanima vaꞌl niabꞌin u yolbꞌal Tioxh. Pek nikoꞌnisotzsa bꞌen sikꞌuꞌl tiꞌ qꞌu elaꞌokchil, tiꞌ qꞌu txꞌiibꞌal qꞌii, tiꞌ qꞌu achva kam tu u vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ. Ech yeꞌ niqꞌanbꞌu tu u tatin kꞌatz u Tioxh. 15 Pek ech koj vaꞌl kuꞌ tu bꞌaꞌnla txꞌavaꞌ, aꞌ nikꞌam tiꞌ qꞌu aanima qꞌuꞌl bꞌaꞌn taanima. Jikom nikꞌul u yolbꞌal Tioxh vaꞌl nitabꞌi. Ech bꞌenamen nikꞌucheꞌ aas kolel taqꞌo. Echaꞌ u ia aas bꞌenamen nivatzin vitzeꞌil.

Vikꞌamtu tiꞌ maꞌl u txijtxubꞌalu Jesuus

16 Yeꞌxhabꞌil nibꞌanon aas nimatx txijtxubꞌal utz, sakoꞌnijupi tu maꞌj kam. Yeꞌkax bꞌanli aas saꞌaqꞌax okoꞌp u txijtxubꞌal jaqꞌ txꞌach. Pek aꞌ niaqꞌaxku jeꞌ viꞌ u tatibꞌal. Ech satil u tuul otzotz qꞌu aanima qꞌuꞌl nitokoꞌp, txijtxumal. 17 Tan yeꞌk maꞌj mujich kam aas yeꞌ koj saꞌabꞌili. Utz yeꞌk maꞌj kam sajutxil ibꞌanaxeꞌ aas yeꞌ koj saeluꞌl itziiul. 18 Ech tokeꞌ at noj bꞌenku sete kaniꞌch tabꞌil u chusbꞌal nebꞌaneꞌ tzaꞌ. Tan abꞌil atil nal tetz, saꞌaqꞌax tereꞌn tetz. Pek abꞌiste vaꞌl yeꞌk tetz, loqꞌ atil bꞌiil tetz aas nitaleꞌ, sakoꞌnmaaleꞌl te.— Texhtuꞌ.

Vichokax u Jesuus tu vinantuchꞌ tu qꞌu titzꞌin tatzik

19 Uncheeꞌ opon vinan u Jesuus tuchꞌ qꞌul itzaꞌqꞌ. Pek yeꞌt veet ixaan opon kꞌatza tiꞌ u mam tenam atiche. 20 Ech alax opon te ech tzaꞌ: —Atil vanan tuchꞌ qꞌul atzaꞌqꞌ qꞌanal. Nisaꞌa satilaxh chi.— Texhtuꞌ.

21 Tzaqꞌbꞌu tek u Jesuus ech tzaꞌ: —Nojla aꞌ unnan utz, nojla aꞌ untzaꞌqꞌ qꞌuꞌl niabꞌin u yolbꞌal Tioxh utz, niꞌan bꞌanol tetz.— Texhtuꞌ.

Viyaꞌsat u mam kajiqꞌ jabꞌalu Jesuus

22 Uncheeꞌ aatz iꞌan tu maꞌl u qꞌii, okbꞌen u Jesuus tu jukubꞌ tuchꞌ qꞌul ichusulibꞌ utz, tal te ech tzaꞌ: —Paalojbꞌenoꞌ sala bꞌen u choo tziꞌ.— Texhtuꞌ. Ech motx bꞌeni.

23 Pek vat u Jesuus tuul nichixaan viꞌ u aꞌ. Utz xeꞌt maꞌl mam kajiqꞌ jabꞌal viꞌ u choo. Utz vaꞌlich tek ikoꞌp aꞌ tu jukubꞌ. Xoꞌvebꞌalich tekuꞌen. 24 Ech xaan opon qꞌu chusulibꞌ kꞌatz u Jesuus, ikꞌassa. Tal te ech tzaꞌ: —¡Chusul, chusul, toj bꞌenojoꞌ tu aꞌ!— Texh te.

Ech kꞌas tek u Jesuus utz, iyaa u mam kajiqꞌ jabꞌal tuchꞌ vipilqꞌaꞌtxan u choo. Ech yaꞌi. Vaꞌlich tek tachavan ikalkoch u aꞌ.

25 Utz tal tek u Jesuus tu qꞌu chusulibꞌ ech tzaꞌ: —¿Kantuꞌ yeꞌ kꞌujlel ekꞌuꞌl?— Texh te.

Aatz qꞌu chusulibꞌ, vaꞌlich tek ixoꞌveꞌ. Utz tzꞌejx ikꞌuꞌl taqꞌo. Nichtektal tibꞌilaj ech tzaꞌ: —¡Abꞌil techit u vinaj tziꞌ nitaleꞌ! ¡Tan nikoꞌniyaa u mam kajiqꞌ jabꞌal tuchꞌ u choo tziꞌ utz, nimalia!— Texh tibꞌilaj.

Vibꞌantu bꞌaꞌn u Jesuustu maꞌl u vinaj aa Gaadara

26 Uncheeꞌ opon tek tu vitxꞌavaꞌ qꞌu aa Gaadara, tinujul unpaqꞌit itziꞌaj u choo tu Galilea. 27 Ech taꞌxh eluꞌl u Jesuus vatz txꞌavaꞌ, ul kꞌulaxoj tu maꞌl u vinaj tu u tenam tziꞌ. Atich ok tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatza. Utz sibꞌalich tek tiempo tuul aas yeꞌ nitoksa toksaꞌm. Utz yitꞌ aꞌ koj nichatinku tu otzotz, pek xoꞌl mujbꞌal kamnaj atichka. 28 Utz ech taꞌxh til u Jesuus qꞌeqꞌuni. Pecheꞌ kuꞌ siatz. Utz qetun taltu ech tzaꞌ: —¿Kam asaꞌ ve Jesuus iKꞌaol Tꞌankin Tioxh? ¡Nunjaj bꞌaꞌnil see, yeꞌ koꞌxh uulevansaꞌin!— Texhtuꞌ.

29 Tan nichtojcheꞌl u tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj u Jesuus kꞌatz u vinaj tziꞌ. Tan sibꞌich tek tiempo maꞌtich tok kꞌatza. Utz kꞌuxh nichiqitzax tu kadeena utz, nixeeleꞌ; nikoꞌniratꞌ qꞌu qitzbꞌal tziꞌ. Utz nitiqꞌol bꞌen tu tzꞌinlich txꞌavaꞌ tu u txꞌiꞌliꞌinaj.

30 Utz chꞌotil te tu u Jesuus ech tzaꞌ: —¿Kam abꞌii?— Texh te.

Tal ech tzaꞌ: —Yeꞌ achebꞌe unbꞌii.— Texhtuꞌ tan, sibꞌla tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj atich ok kꞌatza. 31 Utz kaanaich motx ijajtu qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj tu u Jesuus aas yeꞌk saꞌalax ibꞌen tu u mam jolobꞌtxan. 32 Utz kavaal chit nichichokobꞌe tibꞌ unjolol bꞌoch viꞌ maꞌl u muunte tziꞌ. Tiira sibꞌal ixaan nichixeel tziꞌ. Ech ijajabꞌe u Jesuus qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj aas sataqꞌ tzii te soꞌok kꞌatz qꞌu bꞌoch. Utz aqꞌax tzii te. 33 Ech el qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatz u vinaj tziꞌ utz, ok kꞌatz kajay qꞌu bꞌoch. Utz yeꞌk chit talcheꞌ, motx ex ikꞌon bꞌen tibꞌ qꞌu bꞌoch tziꞌ peepu taqꞌo, yakich tu choo. Ech motx jiqꞌmu tu aꞌ.

34 Ech taꞌxh til qꞌu xeen bꞌoch, kam vaꞌl maꞌtich tucheꞌ, motx tꞌaspi kꞌasuꞌl. Utz ex tal u yol tu tenam tuchꞌ tu qꞌu jaꞌjtzeꞌ. 35 Ech ul til qꞌu aanima kam vaꞌl maꞌtich tucheꞌ. Ul kꞌatz u Jesuus. Utz motx til u vinaj vaꞌl maꞌtich tel qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatza. Kꞌujlich txala tajan u Jesuus. Tiira bꞌaꞌnich tekuꞌen. Atich tek ok toksaꞌm. Ech motx xoꞌvi.

36 Aatz qꞌu aanima qꞌuꞌl ilon qꞌu kam tziꞌ, motx tek tal tunjot qꞌu aanima qꞌuꞌl anal toponeꞌ, kaniꞌch vibꞌantu bꞌaꞌn u vinaj vaꞌl atich ok tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatza. 37 Uncheeꞌ aatz tek qꞌu aanima qꞌuꞌl tikuenta u txꞌavaꞌ Gaadara tziꞌ, motx ijaj bꞌaꞌnil tu u Jesuus aas saelkꞌasuꞌl tikuenta qꞌul itxꞌavaꞌ. Tan techalich motx ixoꞌveꞌ. Ech ok u Jesuus tu jukubꞌ. Qꞌaavkꞌasuꞌl tziꞌ.

38 Pek aatz u vinaj vaꞌl maꞌtich tel qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatza, ijajabꞌe u Jesuus aas sataqꞌ tzii te taꞌn saxambꞌu tiꞌ. Pek chajax koꞌn kꞌasuꞌl tu u Jesuus. Tal te ech tzaꞌ: 39 —Kuxh taatibꞌal. Utz ala kam u mam bꞌaꞌnil vetiꞌanlu u Tioxh see.— Texh te.

Ech bꞌeni utz, xeꞌt ipaxsa itziiul tu kajay u tenam aas kam u mam bꞌaꞌnil iꞌan u Jesuus te.

U qꞌaavtitzꞌpixsal vimeꞌal u Jairo

40 Uncheeꞌ aatz tek qꞌaavuꞌl u Jesuus, mam tenam kꞌulun toponeꞌ. Vaꞌl motx itxuqꞌtxuneꞌ tan, kajay nichmotxchꞌian. 41 Ech ul maꞌl u vinaj kꞌatza, Jairo ibꞌii. Qꞌesala tu u atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar. Pecheꞌ kuꞌ vatz u Jesuus. Ijaj bꞌaꞌnil te aas seꞌen tiꞌ tu totzotz. 42 Tan yaꞌvich vimeꞌal vaꞌl taꞌxh maꞌl. Kamal kabꞌlaal iyaꞌbꞌ vimeꞌal tziꞌ. Utz siꞌchtexhkami. Ech bꞌen u Jesuus tiꞌ. Utz vaꞌlich ipitax tu u mam tenam.

43 Utz atich maꞌl u ixoj xoꞌl u mam tenam tziꞌ, yaꞌvich. Kaj nichtel kꞌatza utz, yeꞌ nichiyaꞌ veꞌteꞌ. Kabꞌlaalich yaꞌbꞌ ixeꞌteꞌ. [Utz maꞌtich isotzsat kajay qꞌu tetz atiche tiꞌ itzꞌakat tibꞌ.] Pek abꞌil koj nichtoleꞌ tiꞌ itzꞌakaleꞌ. 44 Ech xaan opon tiꞌ iqul u Jesuus. Utz ikanoꞌk ijuꞌ u toksaꞌm. Ech yakich ibꞌan bꞌaꞌn; yaꞌ tel u kaj kꞌatza.

45 Uncheeꞌ tal tek u Jesuus ech tzaꞌ: —¿Abꞌil vaꞌl vetkanon ok u voksaꞌm?— Texhtuꞌ. Loqꞌ yeꞌxhabꞌil maꞌj nichalon untzꞌoj vetitꞌoka.

Ech tal tek u Luꞌ te ech tzaꞌ: —Chusul, «¿Abꞌil vaꞌl vettꞌokonin?» Chaꞌaxh. Utz, u mam tenam nipitonaxh tziꞌ. Tan vaꞌl pochꞌiꞌbꞌ.— Texh te.

46 Pek tal u Jesuus ech tzaꞌ: —Atil maꞌl vetkanonokꞌin. Tan vetunnachlaꞌ aas elyu xamlil sunkꞌatza; vetiꞌanlu bꞌaꞌn tu maꞌl aanima.— Texhtuꞌ.

47 Ech taꞌxh til u ixoj, aas eluꞌl vatzsaj kam vaꞌl iꞌana, ul tek vatz u Jesuus. Vaꞌl itꞌuntꞌuꞌlan tuleꞌ. Pecheꞌ kuꞌ siatz. Utz vatz tenam talva aas kam tokeꞌ ikanoꞌk u toksaꞌm. Utz tala aas tu koꞌxh unmuꞌkꞌul iꞌan bꞌaꞌn.

48 Ech tal tek u Jesuus te ech tzaꞌ: —Tiꞌ koꞌn vikꞌujeꞌ akꞌuꞌl viꞌ vetaꞌanlu bꞌaꞌn txutx. Kuxh, txꞌanel abꞌenaꞌ.— Texh te.

49 Uncheeꞌ tuul ankoꞌxh nichiyolon u Jesuus, ul maꞌl aanima. Aꞌ kꞌaskuꞌl tu otzotz xeꞌ u Jairo, u qꞌesala tu u atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar. Ul tal te ech tzaꞌ: —Kamyu vameꞌal. Yeꞌ koꞌxh akalabꞌtziiu veꞌt u chusul tziꞌ.— Texhtuꞌ.

50 Tabꞌi u Jesuus utz, tal tu u Jairo ech tzaꞌ: —Yeꞌ koꞌxh qeonaxh. Kꞌujeꞌoj koꞌn akꞌuꞌl viꞌ tan, siꞌan bꞌaꞌn vameꞌal.— Texh te.

51 Ech aatz opon u Jesuus tu atibꞌal, taꞌxh taqꞌ tzii bꞌenoꞌk tiꞌ toꞌotzotz u Luꞌ, u Jacobo, u Xhan, vitat tuchꞌ vinan u ixviak. 52 Tuul nichmotxtoqꞌ kajay qꞌu ilol tiꞌ. Vaꞌl ijiqꞌjoꞌlan tiꞌ. Tal u Jesuus ech tzaꞌ: —Yeꞌ koꞌxh oqꞌex. Tan yitꞌ kamnaj koj. Vatchel kuꞌen atziꞌ.— Texhtuꞌ.

53 Utz nichkoꞌnteesal iqꞌii tiꞌ vaꞌl tala. Tan tootzaj qꞌu aanima aas maꞌt ikameꞌ. 54 Pek aatz u Jesuus, itxay iqꞌabꞌ u ixviak utz, tal te ech tzaꞌ: —Ixviak, lakpen.— Texhtuꞌ.

55 Ech qꞌaavuꞌl taanxelal utz, oora lakpi. Tal tek u Jesuus aas saꞌaqꞌax techbꞌubꞌal. 56 Ech tiira tzꞌejx ikꞌuꞌl qꞌul itxutx ibꞌaal u ixviak. Utz tal u Jesuus te aas yeꞌxhabꞌil koꞌxh e satalvu u kam tziꞌ.

9

Vichajtu bꞌen kabꞌlaalqꞌul ichusulibꞌ u Jesuus

1 Uncheeꞌ isikꞌle opon kabꞌlaal qꞌul ichusulibꞌ u Jesuus kꞌatza. Utz taqꞌ tijleꞌm tuchꞌ iyakꞌil tiꞌ tojchal el tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatz aanima utz, tiꞌ teesal yaabꞌil. 2 Utz ichaj bꞌen tiꞌ ipaxsal itziiul viQꞌesalail u Tioxh utz, tiꞌ ibꞌanax bꞌaꞌn tu qꞌu yaꞌv. 3 Tal bꞌen te ech tzaꞌ: —Yeꞌxhkam setiqꞌo bꞌen tetz ebꞌey. Yeꞌk setiqꞌo ebꞌaara. Yeꞌk setiqꞌo etxim. Nikoꞌxh etechbꞌubꞌal. Nikoꞌxh epuaj. Utz yeꞌk setiqꞌo untzumt etoksaꞌm. 4 Utz til loꞌoponkꞌex tu maꞌj atibꞌal, kaaojex tziꞌ. Analen leꞌelkꞌasuꞌlex aas lakꞌasuꞌlex. 5 Pek oj til maꞌj tenam yeꞌ lakꞌulaxkꞌex, kꞌasojulex tziꞌ. Pujitajkeꞌl u pojoj tetajan. Techlal aas lakoꞌntila kam layaꞌka.— Texh te.+ 9:5 Choktaj Qꞌu Bꞌaꞌnla Chaj Kam Bꞌanel (Hechos) 13.51.

6 Ech motx kꞌasuꞌl qꞌu chusulibꞌ. Utz motx paal tu kajay qꞌu talaj tenam tiꞌ ipaxsal itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal. Utz til koꞌxh nichibꞌanvu bꞌaꞌn tu qꞌu yaꞌv.

7 Uncheeꞌ aatz u Herodes, u governadoor, nichtexhisotz ikꞌuꞌl aas tabꞌi qꞌu kam nichiꞌan u Jesuus. Tan atia nichalon: —U Xhan qꞌaav itzꞌpi xoꞌl qꞌu kamnaj.— Chia. 8 At nichalon: —U Elias cheeya.— Chia. Utz at nichalon: —Maꞌj tu qꞌu oꞌtla alol tetz u yolbꞌal Tioxh aꞌ qꞌaav itzꞌpia tziꞌ.— Chia.

9 Utz tal u Herodes ech tzaꞌ: —Kutil el iviꞌ u Xhan vaqꞌo. Pek ¿abꞌil tek vaꞌl nivabꞌi qꞌu kam tiꞌ tziꞌ?— Texhtuꞌ. Ech nichiꞌan yaꞌl satileꞌ.

U txaichil iꞌan u Jesuustiꞌ itxꞌaꞌnsal 5,000 vinaj

10 Uncheeꞌ aatz tek qꞌaavuꞌl qꞌu chusulibꞌ tu qꞌul ichaj, motx chit tal tu u Jesuus kajay qꞌu kam qꞌuꞌl iꞌana. Ech ixaanseꞌl tibꞌ u Jesuus tuchꞌ. Motx bꞌen tu maꞌl u tzꞌintzꞌochla txꞌavaꞌ tikuenta Betsaida. 11 Pek taꞌxh tabꞌi qꞌu aanima aas til atilka, motx xambꞌu bꞌen tiꞌ. Ech kꞌulax tu u Jesuus. Utz tal viQꞌesalail u Tioxh te. Utz nichibꞌan bꞌaꞌn tu qꞌu yaꞌv.

12 Uncheeꞌ aatz tek kuꞌqꞌii, xaan opon qꞌu chusulibꞌ kꞌatza utz, tal te tzaꞌ: —Chaj bꞌen qꞌu aanima tziꞌ. Bꞌenoj ichok techbꞌubꞌal tuchꞌ ivatbꞌal tu qꞌu talaj tenam, tuchꞌ tulaj jaꞌjtzeꞌ tzian chaj bꞌen tziꞌ. Tan tu tzꞌinlich txꞌavaꞌ atilkꞌoꞌ.— Texh te.

13 Loqꞌ tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Aqꞌtaj techbꞌubꞌal tzexeꞌ.— Texhtuꞌ.

Utz motx tal ech tzaꞌ: —Yeꞌxhjankꞌal echbꞌubꞌal atil quxeꞌ. Oꞌvaꞌl koꞌxh kaxhlaan txꞌix tuchꞌ kaꞌvaꞌt txay atile. Ech taꞌxhtuꞌ, oj yeꞌk seꞌenoꞌ tiꞌ iloqꞌax echbꞌubꞌal tetz qꞌu tenam tziꞌ.— Texh te.

14 Tan kamal 5,000 ixaan qꞌu vinaj tziꞌ. Utz tal tek u Jesuus tu qꞌul ichusulibꞌ ech tzaꞌ: —Altaj ikꞌujeꞌ qꞌu aanima tiꞌ tanul tziꞌ. 50 ixaan unchaj tanul sebꞌaneꞌ.— Texhtuꞌ.

15 Ech chit motx iꞌana. Tal ikꞌujeꞌ qꞌu aanima kajayil. 16 Ech itxaytu oꞌvaꞌl qꞌu kaxhlaan txꞌix u Jesuus tiqꞌabꞌ tuchꞌ kaꞌvaꞌt qꞌu txay. Utz sajin jeꞌ tu amlika. Taqꞌ taꞌntioxh tiꞌ. Ech ijatx qꞌu kaxhlaan txꞌix. Taqꞌ tu qꞌul ichusulibꞌ. Utz aatz qꞌu chusulibꞌ, taqꞌ tek tu qꞌu aanima. 17 Ech motx echbꞌuni sikajayil utz, motx nooi. Ech molax qꞌuꞌl chanani. Kabꞌlaal txakatx elkoꞌp.

U taltu u Luꞌ aas aꞌ viTxaaomu Tioxh u Jesuus

18 Uncheeꞌ aatz iꞌana, nichiqꞌila sikꞌle Tioxh u Jesuus xaannaj el. Utz atich qꞌul ichusulibꞌ kꞌatza. Ech ichꞌoti te ech tzaꞌ: —¿Abꞌil in nital qꞌu aanima tziꞌ?— Texh te.

19 Motx tzaqꞌbꞌu ech tzaꞌ: —At nialon aas axh u Xhan, u bꞌanol vautiismo. At nialon aas axh u Elias. Utz at nialon majte aas aꞌ qꞌaav itzꞌpi maꞌj qꞌu oꞌtla alol tetz u yolbꞌal Tioxh nitaleꞌ.— Texh te.

20 Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Pek aatz ex, ¿abꞌil in netaleꞌ?— Texh te.

Tzaqꞌbꞌu u Luꞌ utz, tal ech tzaꞌ: —Axh viTxaaom u Tioxh vaꞌl suꞌuli.— Texhtuꞌ.

U taltu u Jesuus aas sakami

21 Ech tiira tal u Jesuus tu qꞌu chusulibꞌ aas yeꞌxhabꞌil koꞌxh e satalvu u kam tziꞌ. 22 Utz tal te ech tzaꞌ: —Ministeer sapaal u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima tu kꞌaxkꞌo. Saixval tu qꞌu qꞌesal qꞌatol tzii tuchꞌ tu qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh utz, tuchꞌ tu qꞌu aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar. Ech sakam taqꞌo. Loqꞌ saqꞌaavitzꞌpu titoxvaꞌ qꞌii.— Texhtuꞌ.+ 9:22 Aatz u Jesuus, yeꞌxhkam nitaleꞌ aas: «In viTxaaom u Tioxh.» Chi koj. Pek chajpaj nitaleꞌ aas “u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima”, aꞌ nital jeꞌ tibꞌ.

23 Utz tal te sikajayil ech tzaꞌ: —Oj abꞌil sisaꞌa saok viꞌ, imaj tibꞌ tiꞌ toksal tetz vitxumbꞌal. Siqꞌiꞌ paalchil tu mam il tzaꞌl viꞌ jun qꞌii. Utz xambꞌoj viꞌ. 24 Tan abꞌil qꞌuꞌl taꞌxh nititzꞌa u vatz iqꞌii saj tu u vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ, tiira aꞌ sitzꞌej u atinchil tu bꞌenqꞌii bꞌensaj. Pek abꞌil qꞌuꞌl kꞌuxh sitzꞌej u vatz iqꞌii saj viꞌ, aꞌ vaꞌl saꞌatin vatz iqꞌii saj tu bꞌenqꞌii bꞌensaj. 25 Tan kam koj siꞌan kanaal u aanima kꞌuxh satetza u vatz txꞌavaꞌ kajayil tzaꞌ, untzꞌoj aꞌ sitzꞌej u tatin tu u bꞌenqꞌii bꞌensaj. 26 Tan abꞌil vaꞌl sachꞌixveꞌl viꞌ utz, sachꞌixveꞌl tiꞌ vunyolbꞌal, sakoꞌnchꞌixveꞌl u Kꞌaola tiꞌ majte, vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima, aas luꞌul tu u techalla tijleꞌm utz, tu u techalla tijleꞌm viTat tuchꞌ qꞌul iaanjel. 27 Utz niꞌxhtekꞌvaꞌl sete, atil kaꞌvoꞌj oxvoꞌj ex cheel atziꞌ, atilex tzaꞌ, setil tul viQꞌesalail u Tioxh aas yeꞌsaj ekameꞌ.— Texhtuꞌ.

Vichee u Moisees tuchꞌ u Elias kꞌatz u Jesuus

28 Uncheeꞌ aatz maꞌtich ipaal vaaxajil qꞌii taltu qꞌu kam u Jesuus tziꞌ, bꞌenjeꞌ u Jesuus viꞌ muunte tiꞌ iqꞌilal isikꞌlel Tioxh. Tiqꞌo bꞌen u Luꞌ tiꞌ, u Xhan, tuchꞌ u Jacobo. 29 Utz tuul nichiqꞌila isikꞌle Tioxh tziꞌ, jalpu tilon vivatz. Utz bꞌens ribꞌkin saj qꞌu toksaꞌm. 30 Utz yeꞌk talcheꞌ chee kaꞌvaꞌl vinaj kꞌatza. Ayaꞌ u Moisees tuchꞌ u Elias. Utz nichiyolon tuchꞌ. 31 Techalich ipaqꞌun tiꞌaj tu vitechalil u Tioxh. Utz aꞌ nichiyol vikamebꞌal u Jesuus siꞌan tu Jerusaleen. Utz kaniꞌch vitzojpu qꞌu kam siꞌaneꞌ. 32 Utz kaanaich ikam u Luꞌ tu vataꞌm tuchꞌ qꞌul imol. Loqꞌ motx til vipaqꞌun vitechalil u Jesuus tuchꞌ kaꞌvaꞌl qꞌu vinaj qꞌuꞌl txaklel kꞌatza.

33 Ech tuul nichtelbꞌen kaꞌvaꞌl qꞌu vinaj kꞌatz u Jesuus, tal tek u Luꞌ te ech tzaꞌ: —¡Chusul, aal bꞌaꞌn atiloꞌ tzaꞌ! Ech sakubꞌan oxvaꞌl muuabꞌal nachpixsabꞌal. Maꞌl eetz, vaꞌt tetz u Moisees utz, vaꞌt tetz u Elias.— Texh te. Loqꞌ yeꞌ tootzaj kam nichtaleꞌ.

34 Ech tuul ankoꞌxh nichtal u kam tziꞌ, kuꞌl maꞌl u sutzꞌ tu amlika. Utz yakich motx okojka timuual; isuti tiꞌaj. Utz motx xoꞌvi aas kaa tuul.

35 Ech abꞌil maꞌl u yol tu u sutzꞌ, tal ech tzaꞌ: —Aꞌ vunKꞌaol tiiꞌin tiꞌ atziꞌ. Aꞌ vaꞌl setabꞌi.— Texhtuꞌ.+ 9:35 Choktaj u Deuteronoomio 18.15.

36 Aatz tek yaꞌ u yol tziꞌ, aꞌ texh atinka u Jesuus sijunal. Pek aatz qꞌu chusulibꞌ, motx koꞌn ikol qꞌu kam tziꞌ. Yeꞌxhabꞌil koꞌxh maꞌj e talva.

Vibꞌantu bꞌaꞌn u Jesuus tu maꞌl u xiak atich tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatza

37 Tu tek vaꞌt qꞌii tuul, aꞌ chit evtich ikꞌasuꞌl viꞌ u muunte, mam tenam ul kꞌulun u Jesuus. 38 Utz yolon maꞌl u vinaj xoꞌl u tenam, tal ech tzaꞌ: —Chusul, nunjaj bꞌaꞌnil see aas saꞌan bꞌaꞌn tu vunkꞌaol tziꞌ. Tan tiira taꞌxh maꞌl. 39 Utz nikꞌuch tibꞌ maꞌl u tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatza. Yeꞌk talcheꞌ niqꞌeqꞌun taqꞌo. Nibꞌaj kuꞌ vatz txꞌavaꞌ, yak ikꞌaxbꞌixsa. Nitel vutx itziꞌ taqꞌo. Utz kaana itꞌuntꞌuꞌlan taqꞌo. Peena nitul ikꞌuꞌl. 40 Vetunjaj bꞌaꞌnil tu qꞌul achusulibꞌ tziꞌ aas satojcheꞌl u tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatza, loqꞌ yeꞌn oleꞌ tiꞌ.— Texh te.

41 Utz tzaqꞌbꞌu u Jesuus, tal ech tzaꞌ: —¡Tiira ex kaꞌtziiunnajla chaj aanima, ex aa paav itzꞌlelex tu u tiempo tzaꞌ! ¿Ech koꞌn chixh vatin texoꞌl tzaꞌ? Utz ¿ech koꞌn chixh unqꞌiꞌtꞌex tziꞌ? Iqꞌo ul vakꞌaol tzaꞌ.— Texhtuꞌ.

42 Ech aatz nichixaan opon u xiak, bꞌajax kuꞌ vatz txꞌavaꞌ tu u tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj. Vaꞌl itꞌuntꞌuꞌlan taqꞌo.

Pek aatz u Jesuus tan, tojcheꞌl u tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj. Ech iꞌan bꞌaꞌn u xiak. Utz taqꞌ tu vitat.

U taltu vikamebꞌal u Jesuus

43 Ech kajay aanima motx tzꞌejx ikꞌuꞌl tiꞌ vimam bꞌaꞌnil u Tioxh. Utz kꞌuxh kaana tel taanima qꞌu aanima tiꞌ qꞌu kam nichiꞌan u Jesuus, tal tek tu qꞌul ichusulibꞌ ech tzaꞌ:

44 —Tekꞌ kaaoj u yol sekꞌuꞌl vaꞌl savaleꞌ tzaꞌ. Aatz u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima, saoksal tiqꞌabꞌ qꞌu onkonla chaj aanima.— Texhtuꞌ.

45 Pek nichkojtel itxumbꞌal qꞌu chusulibꞌ tu qꞌu yol tziꞌ. Tan mujel siatz, ech yeꞌk satootzaji u tokebꞌal. Utz nichmotxixoꞌva ichꞌotil u tokebꞌal te.

U jeꞌsaibꞌ

46 Uncheeꞌ aatz iꞌana tan, xeꞌt motx itxay tibꞌ qꞌu chusulibꞌ tu yol tiꞌ aas abꞌil vaꞌl maas tijleꞌm tixoꞌl nichtaleꞌ. 47 Pek aatz u Jesuus tan, paal itxumbꞌal tu qꞌu kam nichtitzꞌa tu taanima. Ech isikꞌle maꞌl tal nitxaꞌ utz, toksa kꞌatza. 48 Utz tal tu qꞌul ichusulibꞌ ech tzaꞌ: —Abꞌil aꞌ sakꞌulun u tal nitxaꞌ tunbꞌii tzaꞌ, in aꞌ nikꞌulin tziꞌ. Utz abꞌil vaꞌl nikꞌulunin, aꞌ nikꞌul vaꞌl vetchajonulin. Tan abꞌil vaꞌl sataqꞌ bꞌens tibꞌ chꞌooala texoꞌl, aꞌ vaꞌl maas tijleꞌm siꞌaneꞌ.— Texhtuꞌ.

Qꞌu aanima bꞌaꞌn ikꞌuꞌl tiꞌ u Jesuus

49 Uncheeꞌ tzaqꞌbꞌu u Xhan utz, tal te ech tzaꞌ: —Chusul, vetqil maꞌl u vinaj aas nitojcheꞌl txꞌiꞌliꞌinaj tu vabꞌii. Utz vetkumaj iatz tan, yitꞌ xamel koj qiꞌ.— Texh te.

50 Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Yeꞌ koꞌxh emaj iatz tiꞌ tan, abꞌil qꞌuꞌl yeꞌ nichiꞌkꞌulanoꞌ, kumol atziꞌ.— Texhtuꞌ.

Viyaal u Jacobo tu u Jesuus tiꞌ taltu isotz qꞌu aa Samaaria

51 Uncheeꞌ aatz nichtekinajabꞌ u tiempo aas saqꞌaavjeꞌ u Jesuus tu Amlika, taꞌn aꞌ itxakbꞌaꞌ, yeꞌk ixoꞌval bꞌen tu Jerusaleen. 52 Ech ibꞌaxabꞌsa bꞌen qꞌul ichaj seꞌnichok ivatbꞌal u Jesuus tala. Utz okoꞌp tu maꞌl u tal tenam tikuenta Samaaria. 53 Loqꞌ yeꞌt koꞌn kꞌulax tziꞌ. Tan tootzaji qꞌu aa Samaaria aas aalich ibꞌen u Jesuus tu Jerusaleen.+ 9:53 Aatz qꞌu aa Samaaria, yitꞌ bꞌaꞌnich koj tuchꞌ qꞌu Israeel. Loqꞌ tiꞌ u tuqꞌaybꞌal nichmotxiꞌanva, tiꞌ qꞌu txaaꞌ niyolonka. Ech yeꞌ nichichaj paal qꞌu Israeel tu vitxꞌavaꞌ, nikoꞌxh qꞌu Israeel majte.54 Ech taꞌxh til u kam u Jacobo tuchꞌ u Xhan, tal tek ech tzaꞌ: —KuBꞌaal, ¿satz asaꞌ aas saqal ikuꞌl xamal tu amlika? Ech sisotzsa qꞌu aanima tziꞌ, echaꞌ vaꞌl iꞌan u Elias.— Texh te.+ 9:54 Choktaj u Reyes II 1.9-16.

55 Ech ipilqꞌu tibꞌ u Jesuus utz, iyaa. Tal te ech tzaꞌ: —Aatz ex, yeꞌ etootzaj kam tioxhil nipitonex tiꞌ vaꞌl netaleꞌ tziꞌ. 56 Tan yitꞌ aꞌ koj ul isotzsa qꞌu aanima u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima, pek aꞌ ul taqꞌ vatz iqꞌii isaj.— Texhtuꞌ. Ech tek motx ibꞌen tu vaꞌt tal tenam.

Nitachva xambꞌichil unjolol aanima tiꞌ u Jesuus

57 Uncheeꞌ aatz atich ok u Jesuus tiꞌ bꞌey, alax te tu maꞌl u vinaj ech tzaꞌ: —Unbꞌaal, saxambꞌin saiꞌ kꞌuxh til koꞌxh ech abꞌenaꞌ.— Texh te.

58 Alax te tu u Jesuus ech tzaꞌ: —¿Satz atxꞌakeꞌ? Tan aal atil ijul qꞌu yak sunvatz. Utz atil isok qꞌu tzꞌichin qꞌuꞌl nipaal tu amlika. Pek aatz u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima, yeꞌk tatibꞌal tinujul.— Texhtuꞌ.

59 Aatz u Jesuus, tal tu vaꞌt u aanima ech tzaꞌ: —Xambꞌen viꞌ cheel.— Texh te.

Tzaqꞌbꞌel ech tzaꞌ: —UnBꞌaal, aqꞌ tzii ve analen laxambꞌin saiꞌ kam nal vuntat. Laꞌnalunmujka bꞌaxa.— Texh te.

60 Utz tal u Jesuus te: —Niꞌaxh viꞌ cheel. Tan aꞌ samujun qꞌu kamchil qꞌuꞌl kamnaj tatin vatz Tioxh. Pek aatz axh, kuxh paxsa itziiul viQꞌesalail u Tioxh.— Texh te.

61 Atil paj vaꞌt alon tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Saxambꞌin saiꞌ unBꞌaal. Pek aqꞌ tzii seꞌnunqꞌilaka qꞌu vitzꞌin vatzik tu vatibꞌal bꞌaxa.— Texh te.

62 Tal u Jesuus te: —Yitꞌ bꞌaꞌn koj tetz viQꞌesalail u Tioxh qꞌuꞌl aꞌ nititzꞌa qꞌaavichil tiꞌ, nisajinka tiꞌ iqul. Echaꞌ u vinaj vaꞌl nitaqꞌonin tu arado. Oj nisajinka tiꞌ iqul, yitꞌ bꞌaꞌnla aqꞌonom koj.— Texh u Jesuus.

10

Vichajtu maꞌl 70 ichusulibꞌu Jesuus

1 Xamtich tek tiꞌ qꞌu kam tzaꞌ, ichaj paj vaꞌt 70 chusulibꞌ u kuBꞌaal Jesuus. Kaꞌkaꞌbꞌil ixaan ichaj bꞌen. Ibꞌaxabꞌsa bꞌen siatz tu kajay qꞌu tenam tuchꞌ tu kajay qꞌuꞌl siꞌchpaalka. 2 Utz tal te ech tzaꞌ: —Nojchit tiira sibꞌal qꞌu aanima chꞌiam texh niꞌaneꞌ soꞌok tiꞌ viQꞌesalail u Tioxh. Pek bꞌiil koꞌxh qꞌu paxsan tetz u yolbꞌal Tioxh tixoꞌl. Ech tokeꞌ jajtaj tu u Tioxh, aas sichajuꞌl tereꞌn paxsan itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal tixoꞌl. Echaꞌ vaꞌl niꞌan u bꞌaal chikobꞌeꞌm aas nitoksa taqꞌonom chokol tetz ivatz qꞌul ichikobꞌeꞌm. 3 Ech bꞌenojex. Aꞌ nunchajvubꞌenex xoꞌl chiꞌkꞌulan etetz, echaꞌ ichajax bꞌen karneꞌl xoꞌl lobo.+ 10:3 Aatz u txokop vaꞌl “lobo” ibꞌii tu kastiya utz, nim vatz u xoꞌ.4 Etiqꞌoch bꞌen kolbꞌal epuaj. Nikoꞌxh etxim. Nikoꞌxh untzumt epel xaabꞌ. Utz bꞌatziꞌchkoꞌxhex tu yol tu bꞌey.

5 Abꞌiste koꞌxh maꞌj atibꞌal laꞌokkoꞌpꞌex, aꞌ bꞌaxal letala: «Atinoj u paas xoꞌl qꞌu aanima tu u atibꞌal tzaꞌ.» Chajex. 6 Ech oj atil maꞌj bꞌaꞌn ikꞌuꞌl setiꞌ, saꞌatin u paas kꞌatza. Pek oj yeꞌ nikꞌulviꞌex, saqꞌaavkꞌasuꞌl u bꞌaꞌnil setiꞌ. 7 Utz til vaꞌl lakꞌulaxkꞌex, atinojex tuul. Junun koꞌnkoxh atibꞌal ebꞌenaꞌ. Utz kꞌultaj kam etechbꞌubꞌal saꞌaqꞌaxi. Tan aatz u aqꞌonom, aꞌ satxꞌaꞌnku tiꞌ u taqꞌon.

8 Utz abꞌiste koꞌxh maꞌj tenam loꞌoponkꞌex tu vaꞌl lakꞌulaxkꞌex, echbꞌutaj kam latoksa sevatz. 9 Utz bꞌantaj bꞌaꞌn tu qꞌu yaꞌv qꞌuꞌl atil tu u tenam tziꞌ. Altaj te ech tzaꞌ: «Najabꞌyu tul viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika texoꞌl.» Chajex te. 10 Pek oj yeꞌ lakꞌulaxex tu maꞌj u tenam loꞌoponkꞌex, elojulex tu qꞌul ibꞌeyil utz, altaj ech tzaꞌ: 11 «Nikupujika el u pojoj vaꞌl vetkutzeqꞌ tu vetenam tzaꞌ, techlal aas lakoꞌnetila kam layaꞌkꞌex. Pek etootzajitaj tan, najabꞌy ul viQꞌesalail u Tioxh tu Amlika texoꞌl.» Chajex. 12 Tan nival sete aas paalchu u choobꞌal paav vaꞌl sakuꞌ tiꞌ qꞌu aanima tu maꞌl u qꞌii tziꞌ, viꞌ vaꞌl kuꞌ tiꞌ u tenam Sodoma oꞌtene.

13 ¡Tilayol! sayaꞌkꞌex aa Coraziin tuchꞌ ex aa Betsaida. Tan yeꞌ nenima qꞌu mamaj txaichil uch texoꞌl. Pek xoꞌl koj qꞌu puera aanima aa Tiro tuchꞌ qꞌu aa Sidoon vetuchka, koꞌxten ikꞌaxa qꞌul ipaav koj atziꞌ. Samotxtoksa qꞌej oksaꞌm, techlal txumuꞌm. Simakꞌ jeꞌ tzaꞌa tiviꞌ tiꞌ qꞌul ipaav.+ 10:13 Atich maꞌl u kostuumbre xoꞌl qꞌu Israeel aas nimakꞌ jeꞌ tzaꞌa qꞌu aanima tiviꞌ. Echaꞌ tziꞌ oj nikꞌaxa ikꞌuꞌl tiꞌ maꞌj kam, oj nitxumuneꞌ utz, oj nilakp iviꞌ. Choktaj u Jonaas 3.6.14 Ech tok nival sete aatz luꞌul u qꞌii aas satxꞌolpu inujul kajay qꞌu aanima, paalchu u choobꞌal paav sakuꞌ setiꞌ vatz qꞌu aa Sidoon tuchꞌ qꞌu aa Tiiro.

15 Echat ex majte aa Capernauum. Kamal netaleꞌ aas tiira saoksal eqꞌii. ¡Yeꞌxhjatu! Pek ¡aal aꞌ satzꞌejlikkoꞌpꞌex tu u choobꞌal paav!+ 10:15 Choktaj u Isaias 14.13-15.

16 Ech abꞌil qꞌuꞌl laꞌabꞌinex, in aꞌ nitabꞌiꞌin tziꞌ. Abꞌil vaꞌl yeꞌk etxaꞌk te, in aꞌ yeꞌk untxaꞌk te tziꞌ. Utz abꞌil vaꞌl yeꞌk untxaꞌk te, aꞌ yeꞌk itxaꞌk te vaꞌl vetchajonkꞌasuꞌlin.— Texh u Jesuus.

Viqꞌaavuꞌl u 70 chusulibꞌ chajaxi

17 Uncheeꞌ aatz tek qꞌaavuꞌl qꞌu 70 chaj, techalich itxuqꞌtxuneꞌ. Tal tu u Jesuus ech tzaꞌ: —¡KuBꞌaal, ninimaꞌoꞌ qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj tu vabꞌii!— Texh te.

18 Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Vil ichajpu kuꞌl u txꞌiꞌliꞌinaj tu amlika, echaꞌ tel itzꞌnaꞌbꞌ. 19 Pek aatz cheel, vetvaqꞌ etijleꞌm paalchu viꞌ u txꞌiꞌliꞌinaj. Ech sakoꞌnetzeqꞌlebꞌe txꞌiꞌla txokop tuchꞌ chꞌit jee. Utz soꞌoleꞌex tiꞌ isubꞌax u txꞌiꞌliꞌinaj, ayaꞌ u kukoontra. Ech yeꞌxhkam maꞌj siꞌan sete. 20 Pek yeꞌ koꞌxh txuqꞌtxunex tiꞌ aas ninimaꞌex qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj. Pek aꞌ satxuqꞌtxunkꞌex tiꞌ aas tzꞌibꞌamal qꞌul ebꞌii tu Amlika.— Texhtuꞌ.

21 Uncheeꞌ aatz iꞌan tu u oora tziꞌ, txuqꞌtxun u Jesuus tu u Tioxhla Espiiritu. Utz tal ech tzaꞌ: —Nivaqꞌ taꞌntioxh see Tat, axh iBꞌaal u Amlika tuchꞌ u txꞌavaꞌ tziꞌ. Tan vetakꞌuch vatxumbꞌal tu qꞌuꞌl yeꞌk tootzajibꞌal, echaꞌ talaj nitxaꞌ. Utz vetamuj vatz qꞌuꞌl nitoksa jeꞌ iqꞌii tiꞌ qꞌul itxumbꞌal itzakꞌkinil. Aꞌ i Tat tan, aꞌ vasaꞌ tu vabꞌaꞌnil. 22 Kajay qꞌu kam vettoksal vunTat tunqꞌabꞌ. Utz abꞌil koj tekꞌ ootzajin tetz vitxumbꞌal viKꞌaol u Tioxh, pek taꞌxh vunTat. Utz yeꞌxhabꞌil koꞌxh ootzajin tetz vunTat, pek taꞌxh viKꞌaol. Utz antu saootzajin majte qꞌu aanima abꞌiste isaꞌ viKꞌaol u Tioxh sataqꞌ eluꞌl vatzsaj te.— Texhtuꞌ.

23 Ech ipilqꞌu tibꞌ. Iqꞌila qꞌul ichusulibꞌ utz, tal te ech tzaꞌ: —Chiꞌbꞌebꞌal tetz qꞌu aanima qꞌuꞌl niꞌilon vaꞌl netileꞌ tzaꞌ. 24 Nojchit nival sete aas sibꞌal koꞌxh qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh tuchꞌ qꞌu ijlenal, motx tachva tilaxeꞌ tabꞌileꞌ kam vaꞌl netileꞌ etabꞌi cheel tzaꞌ. Pek yeꞌk motx tabꞌi.— Texhtuꞌ.

Vikꞌamtu tiꞌ maꞌl aa Samaariau Jesuus

25 Uncheeꞌ aatz iꞌan maꞌl u aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar, txakeꞌi. Utz vet sikꞌuꞌl tal tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Chusul ¿kam sunbꞌaneꞌ ech soꞌokꞌin tu u atinchil tu bꞌenqꞌii bꞌensaj?— Texhtuꞌ.

26 Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —¿Kam nital vaꞌl tzꞌibꞌamalka tu u oꞌtla mantaar nasikꞌle?— Texhtuꞌ.

27 Tzaqꞌbꞌu u vinaj tziꞌ utz, tala: —«Tzꞌejoj avaanima tiꞌ u kuBꞌaal Tioxh, tuchꞌ avaanima, tuchꞌ avaanxelal, tuchꞌ atxumbꞌal utz, tuchꞌ ayakꞌil. Utz tiiꞌaxh tiꞌ vamol saꞌaneꞌ echaꞌ naꞌan saiꞌ.» Chia.— Texh te.+ 10:27 Choktaj u Deuteronoomio 6.5; u Leviitico 19.18.

28 Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Bꞌaꞌn matzaqꞌbꞌeꞌ vettzaqꞌbꞌaxh. Pek bꞌan axh bꞌanol tetz u kam tziꞌ, ech saꞌatin atiichajil tu bꞌenqꞌii bꞌensaj.— Texh te.+ 10:28 Choktaj u Leviitico 18.5.

29 Pek aatz u vinaj tziꞌ tan, aꞌ chit isaꞌ taqꞌtu bꞌen tibꞌs bꞌaꞌn. Tal tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Utz ¿abꞌil vunmol?— Texhtuꞌ.

30 Tzaqꞌbꞌel tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Aatz iꞌan maꞌl u vinaj, aꞌ kꞌaskuꞌl tu Jerusaleen aalich ibꞌen tu Jericoo. Utz txaypu tu elqꞌom. Maaleꞌl qꞌu tetz. Ech akꞌonsalka. Bꞌiit koꞌxh kul ikamsaka. Utz bꞌen qꞌu elqꞌom.

31 Utz aatz iꞌana, paal maꞌl u oksan yol vatz Tioxh tiꞌ u bꞌey tziꞌ. Til u vinaj kꞌaxbꞌinaj, loqꞌ ijalikoꞌnka tiꞌ paal yakloj. 32 Echat paj vaꞌt u levita majte. Opon najaꞌch vaꞌl atichka. Utz tila, pek paal koꞌn paj yakloj.

33 Pek aatz maꞌl u aa Samaaria, atich ok tiꞌ u bꞌey. Opon najaꞌch u vinaj. Utz taꞌxh tila, itxum iatz. 34 Ech xaan opon kꞌatza utz, itzꞌaka qꞌu takꞌonbꞌeꞌm. Toksa aseite tiꞌ tuchꞌ taꞌl uuva. Utz ibꞌach u takꞌonbꞌeꞌm. Ech taqꞌ jeꞌ tiꞌ vibꞌuuro. Utz tiqꞌo bꞌen tu vatbꞌal, ech tilbꞌe. 35 Aatz tek tu vaꞌt qꞌii, taqꞌka puaj u aa Samaaria tu u xeen vatbꞌal, ijaꞌmel kaꞌvaꞌl qꞌii aqꞌon. Utz tal te ech tzaꞌ: «Ilbꞌe vetz. Utz jankꞌit lasotzsa tiꞌ lunchoo see aas laqꞌaavuꞌlin.» Texhtuꞌ.

36 Ech ¿abꞌiste maꞌl tu oxvaꞌl qꞌu vinaj tziꞌ nanacheꞌ, aas imol tetz aanimail u vinaj vaꞌl kuꞌ tiqꞌabꞌ elqꞌom?— Texh te.

37 Tal u aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar ech tzaꞌ: —Ayaꞌ vaꞌl txumun iatz atziꞌ.— Texhtuꞌ.

Aatz u Jesuus, tal te ech tzaꞌ: —Uncheeꞌ kuxh utz, ech saꞌan majte.— Texh te.

Vichusun u Jesuus tu otzotzxeꞌ u Taa tuchꞌ u Liꞌ

38 Uncheeꞌ aatz atich ok u Jesuus tiꞌ bꞌey tuchꞌ qꞌul ichusulibꞌ, okoꞌp tu maꞌl u tal tenam vaꞌl atichku maꞌl u ixoj Taa ibꞌii. Utz opon tu otzotz tziꞌ xeꞌ. 39 Atich maꞌl itzaꞌqꞌ u Taa tziꞌ, Liꞌ ibꞌii. Utz kꞌujeꞌ kuꞌ u Liꞌ xeꞌ tajan u Jesuus tiꞌ tabꞌil qꞌul iyol. 40 Pek aatz u Taa tan, aꞌ vaꞌlich telaꞌ tokku tiꞌ sibꞌal qꞌu taqꞌon. Utz ech xaan opon, tala: —UnBꞌaal, ¿yetz natxum unvatz aas unjunal koꞌxh nivaqꞌonin tu vuntzaꞌqꞌ tziꞌ? Pek al te aas silochꞌin.— Texhtuꞌ.

41 Tzaqꞌbꞌu u Jesuus utz, tal te ech tzaꞌ: —Taa, Taa, tiira bꞌennaj akꞌuꞌl. Utz vaꞌl eelaꞌ ook tiꞌ sibꞌal kam. 42 Pek maꞌl koꞌn u kam vaꞌl tiira ministeer sabꞌanaxi. Utz ayaꞌ vaꞌl niꞌan u Liꞌ tziꞌ. Utz yeꞌk saveet imaaleꞌl te.— Texhtuꞌ.

11

Vichustu qꞌul ichusulibꞌ u Jesuus tiꞌ iqꞌilal sikꞌlel Tioxh

1 Uncheeꞌ aatz iꞌana, nichiqꞌila sikꞌle Tioxh u Jesuus tu maꞌl u tal txꞌavaꞌ. Utz aatz yaꞌi, alax te tu maꞌl qꞌul ichusulibꞌ ech tzaꞌ: —KuBꞌaal, chus qe kaniꞌch iqꞌilal isikꞌlel Tioxh sakubꞌaneꞌ. Echaꞌ iꞌan u Xhan, ichus qꞌul ichusulibꞌ.— Texhtuꞌ.

2 Alax te tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Aatz seqꞌila esikꞌle Tioxh, ech setal tzaꞌ:

«KuBꞌaals Amlika tioxhla bꞌii tatin vabꞌii.

Uloj abꞌan vaQꞌesalail.

Utz bꞌan vatxumbꞌal tu u vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ,

echaꞌ naꞌan tu Amlika.

3 Aqꞌ u qechbꞌubꞌal tetz jun qꞌii.+ 11:3 Choktaj u Proveerbios 30.7-9.

4 Utz kuy qꞌu kupaav,

echaꞌ oꞌ nikukuy qꞌu aanima qꞌuꞌl kam niꞌan qe.

Yaaqꞌ tzii sakuꞌoꞌ tu qꞌu paav qꞌuꞌl nitok sukuvatz.

Pek eesaꞌoꞌ vatz u txꞌiꞌliꞌinaj.» Chajex.—

Texhtuꞌ.

5 Utz tal paj ech tzaꞌ: —Sakukꞌam tiꞌ aas atil maꞌl sete atil maꞌl tamiigo. Utz sabꞌen tzixeꞌ nikꞌa aqꞌbꞌal. Satal te ech tzaꞌ: «Vamiigo, unchꞌex oxvoꞌj unkaxhlaan txꞌix see. 6 Tan ulyu koꞌn maꞌl vamiigo tzunxeꞌ. Tzian vetkꞌaskuꞌl utz, yeꞌxhkam bꞌoj savaqꞌ te.» Chaj.

7 Pek sakoꞌntzaqꞌbꞌu eluꞌl u vinaj toꞌotzotz ech tzaꞌ: «Yeꞌxh saveeti. Utz yeꞌ koꞌxh akalabꞌtziiuꞌin tan, vatchelin tuchꞌ unnitxaꞌa. Katxꞌumal tek kujubꞌal. Utz ech yeꞌk saveet unlakpu tiꞌ en taqꞌax see.» Chaj.

8 Ech kꞌuxh yeꞌk salakpi sataleꞌ, salakpi atziꞌ. Utz sataqꞌ te kam nisavsa. Kamal yitꞌ tiꞌ koj aas tamiigo; pek tiꞌ tan, chꞌixvebꞌal oj yeꞌk sataqꞌeꞌ tan, niyaꞌluleꞌ.

9 Ech tok nival sete aas jajtaj tu u Tioxh kam nesavsa utz, sataqꞌ sete. Choktaj utz, sechabꞌa. Sichꞌinojex vatz jubꞌal utz, sajajaxex. 10 Tan abꞌil vaꞌl kam nijajeꞌ, nikꞌuleꞌ. Abꞌil nichokoneꞌ, nichabꞌa kam nichokeꞌ. Utz abꞌil vaꞌl nisichꞌineꞌ, nijajax u jubꞌal siatz.

11 Echaꞌ maꞌj tat. Jatu koj siꞌaneꞌ aas sivan koꞌn sataqꞌ tu vikꞌaol vaꞌl nijaj ikaxhlaan txꞌix te. Utz oj chiꞌo txay sijajeꞌ, ¿tzꞌoj tzik txꞌiꞌla txokop sataqꞌ te? 12 Oj maꞌj kꞌolobꞌ sijajeꞌ, ¿tzꞌoj tzik chꞌit jee sataqꞌ te? 13 Tan kꞌuxh ex chit maalola chaj aanima, etootzajle kam bꞌaꞌnla chaj oya netaqꞌ tu qꞌul enitxaꞌa utz; ¿aꞌ chixh u kuTat tu Amlika nenacheꞌ tziꞌ aas yeꞌ koj sataqꞌ u Tioxhla Espiiritu tu qꞌuꞌl sajajon te?— Texhtuꞌ.

Visuyax txꞌiꞌliꞌinajil tiꞌ u Jesuus

14 Uncheeꞌ tojcheꞌl maꞌl tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj u Jesuus kꞌatz maꞌl u vinaj, memtixsamich taqꞌo. Utz taꞌxh el u tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj tziꞌ, yakich yolon u vinaj. Utz motx chit tzꞌejx ikꞌuꞌl qꞌu tenam tiꞌ.

15 Pek at unjolol qꞌu aanima alon tiꞌ ech tzaꞌ: —U Belzebuu, viqꞌesal qꞌu txꞌiꞌliꞌinaj, nilochon tiꞌ tojchal el qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj atziꞌ.—+ 11:15 Aatz u bꞌii Baal Zebuub, aꞌich vitioxh qꞌu aa Ecroon titiempo u Elias. Pek bꞌens ibꞌii u qꞌesal txꞌiꞌliꞌinaj tu qꞌu Israeel. Belzebuu bꞌenka. Choktaj u Reyes II 1.1-17; U Tio 12.24. Texhtuꞌ. 16 Utz atia vet sikꞌuꞌl nichiꞌaneꞌ nichijaj xheenya te tu amlika.+ 11:16 Aatz nitaleꞌ aas motx ijaj “xheenya tu amlika”. Aꞌ isaꞌ iꞌantu maꞌj mam kam u Jesuus siatz tu amlika. Echaꞌ tziꞌ sijal tilon u qꞌii, u ichꞌ, oj qꞌu txꞌumiꞌl, oj kam koꞌxh vaꞌtoj kamil aas nikꞌucheꞌ nojchit atil u Tioxh kꞌatza. Choktaj U Tio 12.38.

17 Pek paal itxumbꞌal u Jesuus tu vaꞌl nichtitzꞌa qꞌu aanima tziꞌ. Tal tek ech tzaꞌ: —Kajay ijlenal, oj jatxel tibꞌ iatz tuchꞌ qꞌul imol tu viqꞌesalail, sakoꞌnjinkꞌi. Echaꞌ unjolol itzꞌin atzik tu atibꞌal majte. Oj jatxel tibꞌ iatz, saꞌkojveet tatin tinujul tibꞌilaj. 18 Nival u kam sete tziꞌ tan, netaleꞌ aas aꞌ nilochonin u Belzebuu, u qꞌesal txꞌiꞌliꞌinaj. Tan oj atoꞌk ixoꞌl u txꞌiꞌliꞌinaj tibꞌilaj, saꞌkojveet iqꞌesalain tinujul. 19 Ech oj u Belzebuu qꞌesal txꞌiꞌliꞌinaj, nilochonin tiꞌ tojchal el qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj netaleꞌ, ¿aꞌ paj tzik nilochon qꞌu aanima tiꞌ tojchal el majte qꞌuꞌl nechuseꞌ? Ech aꞌ samotxalon atziꞌ aꞌ tzik nilochonin. 20 Pek oj tu vitxumbꞌal u Tioxh nivojchav el qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj, aꞌ u techlal atziꞌ aas nojchit ulyu viQꞌesalail u Tioxh texoꞌl.

21 Echaꞌ maꞌj xeen otzotz aa yakꞌilla vinaj iqꞌomal bꞌanbꞌal ichꞌaꞌo nixee tatibꞌal, bꞌaꞌn koꞌxh tatin qꞌu tetz. 22 Pek aatz niqꞌilal ok tu vaꞌte aas maas aqꞌel iviꞌ siiꞌ utz, nisubꞌeꞌ. Nimaa qꞌu bꞌanbꞌal ichꞌaꞌo vaꞌl kꞌujlelk ikꞌuꞌl. Ech nitoleꞌ tiꞌ qꞌu tetz. 23 Ech abꞌiste a yitꞌ oknaj koj viꞌ, koontraimalin niꞌaneꞌ. Utz abꞌiste vaꞌl yitꞌ antu koj sunkꞌatza tiꞌ vaꞌl nunbꞌaneꞌ, tzꞌejoꞌm niꞌaneꞌ.

24 Aatz nitel u tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatz maꞌl aanima, nichok tilanbꞌal tu tzaji txꞌavaꞌ. Utz aatz yeꞌ nichabꞌa, nital ech tzaꞌ: «Saqꞌaavbꞌenin tu u vatibꞌal vaꞌl vetkꞌaskuꞌlin.» Chia.+ 11:24 Aatz vatz qꞌu Israeel koꞌxtene, nichtalaxeꞌ aas tatibꞌal tioxhil maalo qꞌu txꞌavaꞌ valdio, vaꞌl tzaji txꞌavaꞌ yeꞌk aꞌ tuul. Ech bꞌiil aꞌ kampusaanto sukuvatz cheel niyolonka.

25 Ech aatz nipajtoponeꞌ, nitileꞌ echaꞌ bꞌaꞌnla chꞌisel utz, vijel tuul. 26 Ech nitiqꞌo opon jujvaꞌt imol tiꞌ aas aqꞌel iviꞌ siiꞌ. Ech taꞌn oponya. Aꞌ tek nimotxatinku tziꞌ. Ech maas nitel u aanima tu bꞌey taqꞌo vatz u tatin bꞌaxa.— Texh u Jesuus.

U taltu bꞌaꞌnla yol maꞌl u ixojtiꞌ Jesuus

27 Tuul koꞌxh nichtal qꞌu kam tzaꞌ, aatz maꞌl u ixoj xoꞌl u mam tenam, qetun taltu ech tzaꞌ: —¡Chiꞌbꞌebꞌal tetz u ixoj vaꞌl alannaj eetz tuchꞌ u chꞌuꞌ vaꞌl achꞌuꞌa!— Texhtuꞌ.

28 Tal u Jesuus ech tzaꞌ: —Aal aꞌ chiꞌbꞌebꞌal tetz qꞌuꞌl niabꞌin u yolbꞌal Tioxh utz, niꞌaneꞌ kam vaꞌl nitaleꞌ.— Texhtuꞌ.

Viyaal qꞌu aanima iꞌan u Jesuus tiꞌ yeꞌ ninima u yolbꞌal u Tioxh

29 Pochꞌiꞌbꞌich chit tatin qꞌu mam tenam. Xeꞌt tal u Jesuus tixoꞌl ech tzaꞌ: —Aatz ex, itzꞌlelex tu u tiempo tzaꞌ, ex aa paav. Aꞌ nimotxechok xheenya tu amlika. Pek taꞌxh xheenya setileꞌ echaꞌ vaꞌl tiꞌ u Jonaas. 30 Tan aꞌich xheenya vatz qꞌu aa Niinive u Jonaas. Echat siꞌan u Kꞌaola majte vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima. Aꞌ u xheenya tetz qꞌu aanima itzꞌlel tu u tiempo tzaꞌ.+ 11:30 Choktaj u Jonaas 3.4.

31 Aatz u ixoj ijlenal tikuenta aal ikuꞌeꞌ, toj nal tal ebꞌen tu choobꞌal paav, ex itzꞌlelex tu u tiempo tzaꞌ. Tan yaꞌviloꞌm kꞌaskuꞌl tiꞌ ul tabꞌil vimam txumbꞌal u Salomoon. Pek paalchu vijleꞌm vatz u Salomoon atilin tzaꞌ utz, yeꞌ nenimaꞌin.+ 11:31 Choktaj u Reyes I 10.1-10; u Croonicas II 9.1-12.

32 Echat qꞌu aa Niinive majte, toj nal tal ebꞌen tu choobꞌal paav, ex itzꞌlelex tu u tiempo tzaꞌ aas latxꞌolax inujul qꞌu aanima. Tan motx ikꞌaxa qꞌul ipaav tu u yolbꞌal Tioxh vaꞌl ex tal u Jonaas tixoꞌl. Pek aatz ex, yeꞌ nekꞌaxa qꞌul epaav tiꞌ qꞌu yol nival sete tzaꞌ. Utz paalchu vijleꞌm vatz u Jonaas.

U txumbꞌal vaꞌl bꞌaꞌn

33 Yeꞌxhabꞌil nibꞌanon aas nikoꞌnkojimuj u txijtxubꞌal vaꞌl nimatxeꞌ. Utz saꞌkojijupi. Pek nitꞌanbꞌaꞌ jeꞌ. Ech satil qꞌu aanima qꞌuꞌl nitokoꞌp toꞌotzotz. 34 Aatz u bꞌaqꞌ evatz, aꞌ nikꞌuchun qꞌu kam tu vechiꞌl. Utz oj jikom isajil qꞌu kam nebꞌan tuchꞌ u bꞌaqꞌ evatz, yeꞌxhkam netitzꞌa onkonil tiꞌ. Echaꞌ vatz maꞌj txijtxubꞌal atilkꞌex.

Pek oj yitꞌ jikom koj isajil qꞌu kam nebꞌaneꞌ, aꞌ chit netitzꞌa onkonil tiꞌ. Echaꞌ tu uken atilkꞌex. 35 Ech kuentaꞌex tan, bꞌaꞌn siꞌaneꞌ aas yitꞌ bꞌaꞌn koj isajil qꞌu kam nebꞌaneꞌ utz, tu uken atilkꞌex. 36 Oj tiira jikom etatineꞌ, bꞌaꞌn isajil qꞌu kam nebꞌaneꞌ atziꞌ. Echaꞌ itxijtxutꞌex maꞌj txijtxubꞌal. Yeꞌxh bꞌoj uken sekꞌatza.— Texh u Jesuus.

Viyaal qꞌu fariseo iꞌan u Jesuus

37 Aatz tek yaꞌ iyolon u Jesuus, savsal tu maꞌl u fariseo aas seꞌntxꞌaꞌn tzixeꞌ. Ech bꞌen u Jesuus tu totzotz utz, ok vatz meexha. 38 Pek sotz ikꞌuꞌl u fariseo aas tila yeꞌt iꞌan u kostuumbre u Jesuus tiꞌ itxꞌaal iqꞌabꞌ aas yeꞌsajich itxꞌaꞌneꞌ.

39 Ech aatz u kuBꞌaal Jesuus tal te ech tzaꞌ: —Aatz cheel, ex fariseo, tiira bꞌaꞌn nebꞌensav etibꞌ setiꞌ eluꞌl, echaꞌ u vaaso tuchꞌ u puraato aas taꞌxh txꞌaael u tiꞌ. Pek aatz tetaanima, taꞌxh elaqꞌ atile utz, yeꞌk eyaꞌebꞌal tiꞌ ibꞌanax qꞌu kam qꞌuꞌl yitꞌ inujul koj.

40 ¡Ex txoxkin! ¡Yetz etootzaj tzik aas taꞌn koꞌn koj u kuchiꞌl iꞌan u Tioxh, pek iꞌan u qaanima majte! 41 Pek cheeoj qꞌu bꞌaꞌnil te taanima, lochtaj meꞌbꞌaꞌ. Aꞌ u oya setaqꞌ tu u Tioxh. Ech txꞌaatxꞌoch etatin vatz u Tioxh.

42 ¡Tilayol sayaꞌkꞌex, ex fariseo! Tan netaqꞌ idiesmoil u ruda, u meenta utz, tuchꞌ kajay qꞌu itza. Loqꞌ aꞌ netaqꞌka qꞌuꞌl tiira ibꞌoꞌqꞌol. Ayaꞌ vijikomal tuchꞌ vetzꞌejtu etaanima tiꞌ u Tioxh. Aꞌ vibꞌoꞌqꞌol sebꞌaneꞌ tziꞌ. Loqꞌ yitꞌ tiꞌ koj aas seyaꞌsa ibꞌanax qꞌu kam qꞌuꞌl ninalebꞌaneꞌ.

43 ¡Tilayol sayaꞌkꞌex, ex fariseo! Tan aꞌ chit nechok qꞌu bꞌaxa chaj kꞌujlebꞌal tu u atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar. Utz vatz chit ekꞌuꞌl saꞌxhkalaman taqꞌax echajlichil tulaj kꞌayibꞌal.

44 ¡Tilayol sayaꞌkꞌex, ex fariseo tuchꞌ ex aa txumbꞌal tetz u oꞌtla mantaar! Ex kaꞌvatz tan, ech ex qꞌu mujbꞌal kamnaj aas yeꞌ naꞌl kam qꞌeꞌnaꞌj atil tuul. Kꞌuxh nipaal aanima siiꞌ, yeꞌ tootzaj aas yansaibꞌ niꞌan taqꞌo.— Texhtuꞌ.

45 Ech tzaqꞌbꞌu tek maꞌl u aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar ech tzaꞌ: —Chusul, aatz naal qꞌu kam ech tziꞌ, ant oꞌ nayaaꞌoꞌ majte.— Texhtuꞌ.

46 Ech tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —¡Tilayol sayaꞌkꞌex majte, ex aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar! Tan kaana bꞌoj mantaar netal tu aanima aas tiira tii nimali. Taꞌxhtuꞌ netaleꞌ aas sabꞌanli. Echaꞌ iqitzax maꞌj mam ijatz aas taꞌn aꞌ netaqꞌ jeꞌ tiꞌ iviꞌ aanima, pek jatu koj seloch bꞌoj tiꞌ tijaleꞌ.

47 ¡Tilayol sayaꞌkꞌex! Tan vaꞌl chit ebꞌantu pantioon tetz qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh qꞌuꞌl kamnaj, qꞌul ekꞌuy emam yatzꞌon. 48 Ech netxakbꞌaꞌ utz, nekꞌucheꞌ aas ant ex tiꞌ vibꞌanon qꞌul ekꞌuy emam. Tan nojchit aꞌ motx yatzꞌon utz, aatz ex, nebꞌan ipantioonil qꞌu mujbꞌal tetz majte. 49 Ech tokeꞌ tal u Tioxh tu u mam itxumbꞌal: «Sunchaj bꞌen alol tetz vunyolbꞌal tixoꞌl tuchꞌ unchaj. Atia satojcha utz, atia sakoꞌnmotxiyatzꞌeꞌ.» Chia.

50 Utz saꞌanaltxꞌolax inujul qꞌu aanima qꞌuꞌl itzꞌlel tu u tiempo tzaꞌ tan, ech itxumbꞌal qꞌul ikꞌuy imam, tiꞌ iyatzꞌax sibꞌal qꞌu alol tetz vunyolbꞌal, jatvaꞌx tiempo ichee u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ. 51 Aꞌ saxeꞌtik u choobꞌal paav tiꞌ vikam u Abeel utz, sayaꞌ tu vikamebꞌal u Zacarias, vaꞌl yatzꞌax tu qꞌul ekꞌuy emam tixoꞌl u totztioxh tuchꞌ u nachbꞌal Tioxh qꞌanal. Ech nojchit vaꞌl nivaleꞌ tzaꞌ. Aꞌ vaꞌl sichoo qꞌu aanima itzꞌlel tu tiempo tzaꞌ.+ 11:51 Choktaj u Geenesis 4.8; u Croonicas II 24.20-21; 36.16.

52 ¡Tilayol sayaꞌkꞌex, ex aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar! Tan yeꞌ netal vinujul u tokebꞌal u yolbꞌal Tioxh tu qꞌu aanima. Nikoꞌnemujeꞌ. Echaꞌ imaal maꞌl laave tetz okebꞌal nebꞌaneꞌ. Pek nikoꞌxh aꞌ koj ex netokoꞌp. Utz nemaj tok qꞌuꞌl nichok tokoꞌp.— Texhtuꞌ.

53 Aatz tek yaꞌ iyolon u Jesuus tziꞌ, motx ichok ixeꞌt qꞌu aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar kꞌatza tuchꞌ qꞌu fariseo. Utz nichmotxiyaꞌlu u Jesuus. Aꞌ isaꞌ aas kam texh yolpichil siꞌan u Jesuus tu yol. 54 Ech liistaich tiꞌ oj sayolpi, ech sixoch jeꞌ tiꞌ.

12

U yeꞌxtxojla txumbꞌal iqꞌomaltu qꞌu fariseo

1 Uncheeꞌ tuul atich u Jesuus tziꞌ, mam tenam imol tibꞌ tiꞌ. Jatvaꞌl koꞌn mil ixaaneꞌ. Vaꞌlich motx ipittu tibꞌ.

Utz xeꞌt iyolon u Jesuus bꞌaxa, tu qꞌul ichusulibꞌ ech tzaꞌ: —Kuentaꞌex tiꞌ vichusbꞌal qꞌu fariseo tziꞌ. Tan tiira jolol kaꞌvatz. Nibꞌoy aanima echaꞌ ibꞌoyon u txꞌamtixsabꞌ kaxhlaan txꞌix. 2 Tan kam vaꞌl sajutzil ibꞌanaxeꞌ saeluꞌl vatzsaj. Utz kajay vaꞌl mujich kam, saꞌabꞌili. 3 Echaꞌ qꞌu kam qꞌuꞌl tu mujich netalva, vatzsaj tek tabꞌil saꞌabꞌili. Utz kam vaꞌl jas koꞌn talax nebꞌan tu atibꞌal, qetumal tek talax saꞌalax vatz tenam.+ 12:3 Aatz u yol “vatz tenam”, chiꞌoꞌ tiꞌ tu kuyolbꞌal, ayaꞌ u “azotea” tu kastiya; “viꞌ otzotz” chu u tokebꞌal majte. Atich maꞌl u kostuumbre xoꞌl qꞌu Israeel aas chajpaj nipaxsal itziiul maꞌj yol tetz tenam kajayil. Junun aanima nichijeꞌop viꞌ vichaqꞌaalail qꞌu tatibꞌal utz, niqetu bꞌen u yol tu vivecino vaꞌl sapaxsal itziiul. Ech nichiꞌan junun qꞌu vecino tiꞌ ixaansal u yol. Anuuncio niyolonka. Pek aꞌ u tokeꞌ aas kajay aanima saꞌabꞌin. Pek aatz sukuvatz cheel, chukchaj texh txumbꞌal atil tiꞌ ibꞌanax anuuncios, kꞌuxh tu qꞌoobꞌeꞌtz, tu altavooz, oj tu raadio.

4 Pek nival sete kajay ex vamiigo, yeꞌ koꞌxh exoꞌva qꞌu yatzꞌol tetz u chiꞌl. Tan kꞌuxh maꞌt iyatzꞌoneꞌ, kam tereꞌn koj vaꞌt siꞌaneꞌ. 5 Pek saval sete abꞌil vaꞌl sexoꞌva. Aꞌ sexoꞌva u Tioxh vaꞌl yitꞌ taꞌn koꞌn koj atil tijleꞌm tiꞌ teesal u vatz qꞌii saj, pek atil tijleꞌm tiꞌ taqꞌax bꞌen u taanxelal u aanima tu xamal, ayaꞌ u choobꞌal paav. ¡Ech aꞌ vaꞌl sexoꞌva!

6 Echaꞌ qꞌu talaj tzꞌichin. Kꞌuxh tiira varaato ijaꞌmel, oꞌvaꞌl tiꞌ kaꞌl sentaavo, nikoꞌxh maꞌj sotznaj tekoj sikꞌuꞌl u Tioxh. 7 Aal tootzajle jatvaꞌl tachul u xiꞌl eviꞌ. Ech tokeꞌ yeꞌ koꞌxh xoꞌvex tan, paalchu ejaꞌmel vatz sibꞌal talaj tzꞌichin.

8 Utz nival sete, abꞌil qꞌuꞌl saꞌalon tu qꞌu aanima aas niman vetz, aꞌ qꞌuꞌl saꞌalax vatz qꞌul iaanjel u Tioxh majte tu u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima aas aꞌ qꞌu niman vetz. 9 Pek aatz qꞌuꞌl niteesa tibꞌ tuul vatz aanima aas tootzajin, saveesa vibꞌ tuul vatz qꞌul iaanjel u Tioxh majte aas vootzajle.

10 Utz abꞌil vaꞌl sayoqꞌon u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima, sakuyli. Pek ech koj qꞌuꞌl saqelon sayoqꞌon u Tioxhla Espiiritu, yitꞌ saꞌkojkuyli.

11 Utz aatz latxaypꞌex viꞌ, liꞌiqꞌoloponex tu qꞌu atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar, elaꞌ okiꞌch koꞌxh etaanima tiꞌ aas kam ech etzaqꞌbꞌeꞌ utz, kam setaleꞌ. Echat koꞌxhtuꞌ aas liꞌiqꞌoloponex vatz juees tuchꞌ vatz qꞌu qꞌatol tzii. 12 Tan u Tioxhla Espiiritu sacheesan eyol tu u muꞌkꞌul tziꞌ aas kam setaleꞌ.— Texh u Jesuus.

Vichusun u Jesuustiꞌ qꞌu txꞌiibꞌal qꞌii

13 Alax tu u Jesuus tu maꞌl u aanima xoꞌl qꞌu tenam ech tzaꞌ: —Chusul, al tu vatzik sijatx u meꞌbꞌiꞌl vaꞌl aqꞌaxka qe. Sataqꞌ u vetz.— Texhtuꞌ.

14 Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Vinaj, abꞌil koj nioksanin qꞌatol tziil texoꞌl utz, jatxol tetz kam.— Texhtuꞌ.

15 Tal paj u Jesuus ech tzaꞌ: —Kuentaꞌex, yeꞌ koꞌxh ebꞌana aas yeꞌk enooebꞌal tiꞌ qꞌu kam. Tan yitꞌ aꞌ koj niaqꞌon u vatz iqꞌii saj u aanima qꞌu txꞌiibꞌal iqꞌii atile.— Texhtuꞌ.

16 Ech ikꞌam tiꞌ maꞌl kam tal ech tzaꞌ: —Atich maꞌl u vinaj txꞌiiol iqꞌii. Sibꞌal chit vatz ichikobꞌeꞌm teesa tu vitxꞌavaꞌ. 17 Ech nichtitzꞌa tiꞌ taanima ech tzaꞌ: «¿Kam sunbꞌaneꞌ? Tan yeꞌ nichee veꞌt kolbꞌal tetz vivatz qꞌul unchikobꞌeꞌm tziꞌ.» Texhtuꞌ. 18 Itzaqꞌbꞌe jeꞌ tibꞌ tal ech tzaꞌ: «Aatz sunbꞌaneꞌ. Sunyoo qꞌu kolbꞌal ivatz qꞌul unchikobꞌeꞌm qꞌuꞌl atilnale utz, paalchu tek ichꞌii ichꞌexel siiꞌ sunbꞌaneꞌ. Ech tuul sunkolvu kajay qꞌul ivatz qꞌul unchikobꞌeꞌm utz, qꞌu vetz. 19 Utz laꞌtekval tu u vaanxelal ech tzaꞌ: Vaanxelal, sibꞌal txꞌiibꞌal aqꞌii kolel tetz sibꞌal yaꞌbꞌ. Ech ilan, echbꞌun, ukꞌaꞌen utz, txuqꞌtxunen. Chajin.» Texhtuꞌ.

20 Pek tal u Tioxh te ech tzaꞌ: «¡Txoxkin! Tu u aqꞌbꞌal cheel tzaꞌ sakamaxh. Utz ¿abꞌil tek etz qꞌu kam siꞌaneꞌ qꞌuꞌl vetachokluka tziꞌ?» Texh te. 21 Ech sayaꞌk u aanima tziꞌ vaꞌl nikoꞌxhimolbꞌaꞌ txꞌiibꞌal iqꞌii, loqꞌ yitꞌ txꞌiiol iqꞌii koj kꞌatz Tioxh.— Texhtuꞌ.

U elaꞌokchil tiꞌ qꞌu kam

22 Tal u Jesuus tu qꞌu chusulibꞌ ech tzaꞌ: —Ech tokeꞌ yeꞌ koꞌxh elaokꞌex tiꞌ u vatz eqꞌii esaj. Echaꞌ tziꞌ aas kam setechbꞌu. Utz yitꞌ sakoꞌnkoxhelaꞌokꞌex tiꞌ ivijax vechiꞌl, tiꞌ aas kam setoksa. 23 Tan aatz u vatz qꞌii saj, paalchu vatz u echbꞌubꞌal. Utz paalchu vechiꞌl vatz u oksaꞌm. 24 Pek sajitaj qꞌu joo etileꞌ. Tan yeꞌkax chikoni. Yeꞌkax imol vatz ichikobꞌeꞌm. Utz yeꞌk kolbꞌal titzꞌlebꞌal. Pek u Tioxh nitzujbꞌen. Utz ¿yitꞌ tzik paalchꞌex vatz qꞌu tzꞌichin tziꞌ tzik? 25 Tan kꞌuxh saꞌxhelaꞌok maꞌj aanima, saꞌtekojveeti sataqꞌ jeꞌop bꞌitoj u tatin tu u vatz iqꞌii saj. 26 Tan oj yeꞌ netxꞌol qꞌu kam qꞌuꞌl talaj chꞌoo, ¿kam tokeꞌ sakoꞌxhelaꞌokꞌex tiꞌ tereꞌn qꞌu kam?

27 Sajitaj qꞌu xuꞌm etileꞌ, kaniꞌch ichꞌiieꞌ. Tan yeꞌkax aqꞌonini, yeꞌkax chemoni. Pek nival sete aas nikoꞌxh u ijlenal Salomoon ech koj ivijtu tibꞌ u tilon qꞌu xuꞌm tziꞌ, kꞌuxh mam txꞌiiol iqꞌiich. 28 Echat koꞌxh paj qꞌu xajtzeꞌ jaꞌjtzeꞌ. U Tioxh nivijon kꞌuxh atil cheel utz, ech tek qꞌejal nikꞌachpu tu xamal. Ech ¿yitꞌ tzik ech taqꞌax etoksaꞌm siꞌan u Tioxh nenacheꞌ? ¡kꞌuxh bꞌioj koꞌxh kꞌujlel ekꞌul tiꞌ!

29 Ech yeꞌ koꞌxh elaꞌokꞌex tiꞌ qꞌu kam. Echaꞌ tiꞌ kam setechbꞌu utz, kam setukꞌa. Yitꞌ maas koj saxaan etaanima tiꞌ. 30 Tan kajay qꞌu kam ech tziꞌ, nitelaꞌ tok qꞌu aanima tiꞌ qꞌuꞌl yeꞌk Tioxh kꞌuꞌl tu u vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ. Pek ech koj ex tan, tootzajle u kuTat tziꞌ aas nesavsa kajay qꞌu kam tziꞌ. 31 Pek aꞌ saelaꞌokkꞌex tiꞌ viQꞌesalail u Tioxh, ech toj texh taqꞌ tul tereꞌn qꞌu kam nesavsa.

32 Yeꞌ koꞌxh qeonex niman vetz tan, kꞌuxh bꞌiil koꞌxh ex, vettitzꞌal u kuTat aas saꞌxhekꞌul viQꞌesalail. 33 Ech tokeꞌ kꞌayitaj kam etetz atile. Utz oyataj tetz meꞌbꞌaꞌ. Bꞌantaj kolbꞌal txꞌiibꞌal eqꞌii aas yeꞌk saqꞌaꞌlbꞌi. Ayaꞌ u txꞌiibꞌal qꞌii tu Amlika vaꞌl yeꞌk imotxeꞌ. Tan yeꞌ nitokoꞌp elqꞌom tziꞌ. Nikoꞌxh pokꞌ sayansan. 34 Tan til vaꞌl atilku u txꞌiibꞌal eqꞌii, ayeꞌn vetaanima tziꞌ.

U tatin qꞌu niman tetz u Jesuus siꞌaneꞌ

35 Pek aatz ex utz, itzꞌoj koꞌxh etatineꞌ. Bꞌanoj koꞌxh etucheꞌ. Echaꞌ bꞌanel koꞌxh tuch etxijtxubꞌal. Bꞌantajex echaꞌ qꞌu aqꞌonom qꞌuꞌl chꞌiam koꞌxh nimotxiꞌaneꞌ. Aꞌ nichꞌia iqꞌaavuꞌl u bꞌaal taqꞌon tu maꞌj tzumbꞌaꞌa. Utz taꞌxh luꞌuli, lasikꞌleni, yak koꞌxh sajajaxoj. 37 Ech chiꞌbꞌebꞌal tetz qꞌu aqꞌonom qꞌuꞌl chꞌiam chit niꞌaneꞌ aas luꞌul u bꞌaal taqꞌon. Utz niꞌxhtekꞌval sete, aatz u bꞌaal aqꞌon, satal ikꞌujeꞌ qꞌu taqꞌonom vatz meexha utz, ech aꞌ saꞌaqꞌon techbꞌubꞌal. 38 Tan kꞌuxh yeꞌsaj inikꞌat aqꞌbꞌal utz, kꞌuxh paal nikꞌat aqꞌbꞌal luꞌuli, taꞌxhtzii nichꞌianeꞌ. Chiꞌbꞌebꞌal tetz u aqꞌonom siꞌaneꞌ tziꞌ.

39 Pek abꞌitaj. Tootzajle koj u bꞌaal atibꞌal aas kam chit oora seꞌnelqꞌoj u elqꞌom tzixeꞌ, saxeeni atziꞌ. Utz saꞌkojtaqꞌ tzii aas soꞌok toꞌotzotz. 40 Echat koꞌxh ex majte. Chꞌianojex. Tan yeꞌk u oora sekꞌuꞌl, u tulebꞌal u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima.— Texhtuꞌ.

41 Aatz u Luꞌ, tal te ech tzaꞌ: —KuBꞌaal, ¿qe koꞌn chixh naalvu qꞌu kam nakꞌam tiꞌ tziꞌ, pek oj tu kajay qꞌu aanima majte?— Texhtuꞌ.

42 Tal u kuBꞌaal te ech tzaꞌ: —Chiꞌbꞌebꞌal tetz u aqꞌonom oj ech siꞌaneꞌ kam vaꞌl alaxka te tu u bꞌaal taqꞌon. Tzakꞌkin utz, kꞌujlebꞌal kꞌuꞌlla aqꞌonom atziꞌ oj tu chit oora sataqꞌvu techbꞌubꞌal qꞌuꞌl atil tu u atibꞌal. Jikom niꞌaneꞌ aas loꞌopon u bꞌaal taqꞌon. 44 Tan nojchit nival sete, aal saꞌtektoksa kajay vimeꞌbꞌiꞌl tikuenta atziꞌ.

45 Pek yeꞌxtxoj koj itxumbꞌal u aqꞌonom tziꞌ, oj laꞌkoꞌntal tu taanima ech tzaꞌ: «Sabꞌatz tul u bꞌaal vaqꞌon atziꞌ.» Chaj. Utz sakoꞌnxeꞌtiqꞌos qꞌu aqꞌonom, vinajs ixoj. Sakoꞌnechbꞌuni saukꞌai. Utz saqꞌabꞌani. 46 Tuul yeꞌk talcheꞌ suꞌul u bꞌaal taqꞌon u aqꞌonom tziꞌ, tu u qꞌii vaꞌl yeꞌ tootzaj utz, tu u oora vaꞌl yeꞌxhkam nichꞌianeꞌ. Techal iveet sabꞌanax tu u bꞌaal taqꞌon. Sataqꞌ bꞌen xoꞌl qꞌu qelol, qꞌuꞌl yitꞌ kꞌujlebꞌal kꞌuꞌl.

47 Aatz u aqꞌonom, sibꞌal tzꞌuꞌm saꞌaqꞌax te. Tan tootzaj nal itxumbꞌal u bꞌaal taqꞌon, loqꞌ yeꞌ nichꞌianeꞌ. Yeꞌt iꞌana kam vaꞌl isaꞌ u bꞌaal taqꞌon. 48 Pek ech koj u aqꞌonom vaꞌl yeꞌ tootzaj itxumbꞌal u bꞌaal taqꞌon, bꞌiil koꞌn tzꞌuꞌm saꞌaqꞌax te tiꞌ qꞌu kam vetiꞌana kꞌuxh sikꞌuloꞌk tiꞌ aas sibꞌla tzꞌuꞌm saꞌaqꞌax te. Tan abꞌil vaꞌl sibꞌ aqꞌax te tu u Tioxh, sibꞌal sijaj u Tioxh te majte. Echat koꞌxhtuꞌ, oj abꞌil sibꞌal kam nitaqꞌaxka tikuenta, saꞌxhjajax te majte kam tiꞌ vettoksav vaꞌl vetaqꞌax te.

Qꞌu tzaꞌlla tiempo suꞌuli

49 Xamal ul unmatx tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ. Utz aꞌ unsaꞌ aꞌ tekoj cheel vaꞌl toyveꞌ. 50 Sapaalin tu maꞌl mam tzaꞌl. Utz il atilin taqꞌo, tiqꞌo nal tibꞌ. 51 Kamal aꞌ netitzꞌa aas taꞌxh ul voksa paas xoꞌl qꞌu aanima tu u vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ. Yeꞌka. Pek xoꞌl ul voksa. 52 Tan aatz taabꞌabꞌen tzaꞌ, soꞌok ixoꞌl qꞌu aanima viꞌ. Oꞌvaꞌl aanima titzꞌin tatzik tibꞌ samotxok ixoꞌl; oxvaꞌl tok tiꞌ kaꞌvaꞌl utz, kaꞌvaꞌl tok tiꞌ oxvaꞌl. 53 Soꞌok ixoꞌl u tata tuchꞌ u kꞌaola utz, u kꞌaola tuchꞌ u tat majte. Soꞌok ixoꞌl u nana tuchꞌ u titzꞌin ixviak utz, u ixviak tuchꞌ vinan majte. Soꞌok ixoꞌl u txutxa tuchꞌ u alibꞌa utz, u alibꞌa tuchꞌ vitxutx majte.— Texhtuꞌ.

54 Uncheeꞌ tal paj u Jesuus tu qꞌu tenam ech tzaꞌ: —Aatz netil ichee u sutzꞌ tikuenta aal tokeꞌ, yak netal ech tzaꞌ: «Tul jabꞌal atziꞌ.» Cheꞌex. Utz ech chit niꞌaneꞌ. 55 Utz aatz nixumkabꞌin ipaal u kajiqꞌ tikuenta aal ikuꞌeꞌ, netaleꞌ: «Mam tzꞌaꞌ siꞌaneꞌ.» Cheꞌex. Utz nojchit niꞌaneꞌ. 56 ¡Kaꞌvatz! Etootzajlu tilax qꞌu xheenya nichee vatz amlika tuchꞌ vatz txꞌavaꞌ, pek yeꞌ netxꞌol tilax qꞌu xheenya tiꞌ qꞌu kam niꞌan u Tioxh tu u tiempo tzaꞌ.

Vikuytu tibꞌ qꞌu aanima tibꞌilaj

57 Pek ¿kantuꞌ yitꞌ jikom koj itxꞌolax inujul qꞌu kam nebꞌan setibꞌilaj, qꞌu kam bꞌaꞌn utz, qꞌu jik? 58 Tan ech koꞌn tiꞌ nebꞌen vatz u juees tuchꞌ vekoontra. Pek aal bꞌaꞌn saꞌanyaꞌl abꞌantu bꞌaꞌn axh tuchꞌ. Tan bꞌaꞌn siꞌaneꞌ, liqiniokoꞌpꞌaxh vatz u juees utz, satoksabꞌenaxh tiqꞌabꞌ polesiꞌy. Ech sataqꞌkuꞌaxh tu tzeꞌ. 59 Utz nival see aas taꞌn kuꞌchil saꞌan tu tzeꞌ. Saꞌtereꞌnkojeluꞌlaxh oj yeꞌk sachoo kajay vatxꞌoj.— Texh u Jesuus.

13

Vichusun u Jesuustiꞌ vikꞌaxal u paav

1 Uncheeꞌ aatz iꞌan tu u tiempo tziꞌ, opon unjolol qꞌu aanima nichtal tu u Jesuus, vaꞌl iꞌan u Pilato. Tan tal ikam unjolol qꞌu aa Galilea tuul nichmotxtoksa itxꞌoloꞌm tu viqꞌanalil u totztioxh. 2 Pek tzaqꞌbꞌu u Jesuus utz, tal te ech tzaꞌ: —¿Kamal netitzꞌa aas maas aa paavich unjolol qꞌu aa Galilea vatz tereꞌn qꞌu aa Galilea tan, ech bꞌanax te tziꞌ? 3 Nival sete aas yitꞌ aꞌ koj. Pek oj yeꞌ samotxekꞌaxa qꞌul epaav, ela sasotzꞌex sekajayil. 4 Utz ech pajeꞌ u 18 aanima qꞌuꞌl kuꞌ u tꞌankin tzꞌach tiꞌ tu Siloee. ¿Kamal aꞌ nimotxetitzꞌa aas maas aa paavich vatz tereꞌn qꞌu aanima qꞌuꞌl jejlich tu Jerusaleen? 5 Nival sete aas yitꞌ aꞌ koj. Pek oj yeꞌk samotxekꞌaxa qꞌul epaav, ela sasotzꞌex sekajayil.— Texhtuꞌ.

6 Yolon u Jesuus; ikꞌam tiꞌ maꞌl kam. Tal ech tzaꞌ: —Aatz maꞌl u vinaj, atich maꞌl iviikuxh chikich tu chikbꞌal iuuva. Utz ex ichok ivatz tala. Pek yeꞌt chee maꞌj. 7 Utz tal tek tu u ilol ichikobꞌeꞌm ech tzaꞌ: «Oxvaꞌx yaꞌbꞌ xeꞌt ul unchoktu maꞌj ivatz u viikuxh tziꞌ utz, yeꞌxhkam nunchabꞌa maꞌj. Pek tzokꞌ el tan, aal koꞌxh nibꞌuutixsa u txꞌavaꞌ tziꞌ.» Chia.

8 Ech itzaqꞌbꞌu u ilol chikobꞌeꞌm tal ech tzaꞌ: «Unbꞌaal, aqꞌ tzii atojnu bꞌitoj tu u yaꞌbꞌ tzaꞌ. Tan sunpilu ixeꞌ ech savoksa iqꞌaenal. 9 Utz kamal tu vaꞌt yaꞌbꞌ cheel laꞌtekvatzini. Pek oj yeꞌxh lavatzini, laꞌtekatzokꞌa.» Chia.— Texh u Jesuus.+ 13:9 Choktaj u Isaias 5.1-7; u Jeremias 2.21; 8.13.

Vibꞌantu bꞌaꞌn u Jesuus tu maꞌlu ixoj tu u ilanbꞌal qꞌii

10 Uncheeꞌ nichichusun u Jesuus tu atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar tu maꞌl u ilanbꞌal qꞌii. 11 Utz atich maꞌl u ixoj tziꞌ aas 18 yaꞌbꞌ tok maꞌl yaabꞌil kꞌatza tu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj; kꞌoꞌkinich tek taqꞌo. Utz yeꞌxh koꞌxh kaniꞌch aas nichkojijikomteꞌ. 12 Ech taꞌxh ilax tu u Jesuus, isikꞌle. Utz tal te ech tzaꞌ: —Ixoj, chitpiꞌaxh, elyaxh tu vayaabꞌil tziꞌ.— Texh te. 13 Taqꞌ jeꞌ iqꞌabꞌ u Jesuus tibꞌa, ech oora jikomti. Ech tek toksa iqꞌii Tioxh.

14 Pek aatz u qꞌesala tu u atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar tziꞌ, lakp iviꞌ tiꞌ. Tan tu u ilanbꞌal qꞌii iꞌan bꞌaꞌn u Jesuus tu u yaꞌv. Utz tal tu qꞌu tenam ech tzaꞌ: —Vaajil aqꞌonibꞌal qꞌii atile. Utz ulojex tu qꞌu qꞌii tziꞌ ech sabꞌanax bꞌaꞌn sete. Pek yitꞌ tu ilanbꞌal qꞌii koj.— Texh te.

15 Uncheeꞌ tzaqꞌbꞌu tek u kuBꞌaal Jesuus utz, tala: —¡Kaꞌvatz! ¿tzꞌoj tzik yeꞌ nechit vevaakaxh utz, vebꞌuuro tu ilanbꞌal qꞌii? Neteesa tu u tatibꞌal tiꞌ en taqꞌax taaꞌ. 16 Pek aꞌ tzik vituꞌxh ixalam u Abrahaam tziꞌ, ¿yeꞌ sachitpul el tu u qitzbꞌal tetz tu u txꞌiꞌliꞌinaj, kꞌuxh tu ilanbꞌal qꞌii? ¡Tan maꞌx 18 yaꞌbꞌ iqitztaꞌ!— Texhtuꞌ.

17 Ech taꞌxh tal qꞌu kam u Jesuus tzaꞌ, motx chꞌixvu kajay qꞌu koontrain tetz. Pek aatz qꞌu tenam tan, vaꞌlich motx itxuqꞌtxun tiꞌ qꞌu techalla chaj kam nichiꞌan u Jesuus.

Vikꞌamtu tiꞌ u ia muxhtaansau Jesuus

18 Tal paj u Jesuus ech tzaꞌ: —¿Kam maꞌj kam aas ela viQꞌesalail u Tioxh tuchꞌ? ¿Kam maꞌj ela tuchꞌ sunbꞌaneꞌ? 19 Ela tuchꞌ maꞌl u bꞌaqꞌ muxhtaansa vaꞌl ichik maꞌl u vinaj tipeꞌ. Ech chꞌii utz, bꞌens mam tzeꞌ. Ech motx iꞌan isok qꞌu tzꞌichin siiꞌ qꞌul iqꞌabꞌaj.— Texhtuꞌ.

Vikꞌamtu tiꞌ u txꞌamtixsabꞌ kaxhlaan txꞌix u Jesuus

20 Tal paj u Jesuus ech tzaꞌ: —¿Kam ela viQꞌesalail u Tioxh tuchꞌ sunbꞌaneꞌ? 21 Ela tuchꞌ u txꞌamtixsabꞌ kaxhlaan txꞌix vaꞌl taqꞌ bꞌen maꞌl u ixoj xoꞌl oxvaꞌl paabꞌal ariina. Ech itxꞌamtixsa kajay viqꞌotail u kaxhlaan txꞌix.— Texhtuꞌ.

Vichusun u Jesuustiꞌ kaꞌvaꞌl qꞌu bꞌey

22 Nichipaal u Jesuus tu qꞌu tenam tuchꞌ tu qꞌu talaj tenam. Utz nichichusuneꞌ, tuul aalich ibꞌen tu Jerusaleen.

23 Ech tal maꞌl u aanima te ech tzaꞌ: —UnBꞌaal, ¿bꞌiil koꞌn chixh qꞌuꞌl soꞌok tu viQꞌesalail u Tioxh?— Texhtuꞌ.

Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: 24 —Bꞌantaj yaꞌl etokoꞌp tu u okebꞌal vaꞌl chꞌoo ivatz. Tan nival sete aas sibꞌal koꞌxh sichok tokoꞌp, loqꞌ yitꞌ saꞌkojveeti. 25 Ech iꞌanchil u Tioxh sete, echaꞌ vaꞌl niꞌan u bꞌaal atibꞌal aas nijup u jubꞌal. Utz xamtel soꞌoponex; sayolonokoꞌpꞌex qꞌanal. Setal ech tzaꞌ: «KuBꞌaal, kuBꞌaal, jajoꞌ.» Chajex. Pek sakoꞌntzaqꞌbꞌu ech tzaꞌ: «Yeꞌ vootzaj til unkꞌaskuꞌlex.» Chaj kuꞌen.

26 Utz aatz ex, saxeꞌtetal te ech tzaꞌ: «Chuseloꞌ saaqꞌo tu kꞌayibꞌal. Utz txꞌaꞌnnajoꞌ ukꞌaꞌnajoꞌ sakꞌatza.» Chajex.

27 Pek sakoꞌntal sete ech tzaꞌ: «Nival sete aas yeꞌ vootzaj til aanimailex. ¡Xaanojelex sunkꞌatza tan, ex bꞌanol paav!» Chaj.

28 Ech latziꞌ saoqꞌkꞌex utz, latziꞌ sajarachꞌunku etee. Tan setil u Abrahaam aas atil tu viQꞌesalail u Tioxh tuchꞌ u Isaac, u Jacoob, tuchꞌ kajay qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh. Pek aatz ex, yeꞌk ex tixoꞌl. 29 Tan til koꞌn sakꞌaskuꞌl aanima. Atia sakꞌasuꞌl tikuenta aal telaꞌ, tikuenta aal tokeꞌ, tikuenta aal ijeꞌaꞌ utz, tuchꞌ tikuenta aal ikuꞌeꞌ. Utz sakꞌujeꞌ vatz meexha tu viQꞌesalail u Tioxh. 30 Pek atil qꞌuꞌl yaꞌtebꞌal tatin cheel. Loqꞌ bꞌaxa tatin toj iꞌaneꞌ. Utz atil unjolte, bꞌaxa u tatin cheel, loqꞌ tu u yaꞌtebꞌal toj motx kaakka.— Texh u Jesuus.

U toqꞌ u Jesuus tiꞌ u Jerusaleen

31 Uncheeꞌ ankoꞌxh tu u qꞌii tziꞌ, opon unjolol qꞌuꞌl fariseo utz, tal tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Oraꞌxh, elenbꞌen tzaꞌ. Tan siyatzꞌaxh u Herodes nitxumeꞌ.— Texhtuꞌ.

32 Pek tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Bꞌenoj etal tu u onkonla vinaj tziꞌ aas: «Cheel tuchꞌ qꞌejal nivojcheꞌl tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj. Nunbꞌan bꞌaꞌn tu qꞌu yaꞌv. Utz titoxvaꞌ qꞌii, suntzojpixsa u vaqꞌon tzaꞌ.+ 13:32 Aatz u tokebꞌal u yol “yak” siatz, ayaꞌ maꞌl aanima vaꞌl telabꞌal ichokax txumbꞌal tiꞌ ibꞌanax maꞌj onkonil. Subꞌulla aanima.33 Pek ministeer saꞌatinokꞌin tiꞌ vunbꞌey cheel, qꞌejal tuchꞌ kabꞌi, oponnalin tu Jerusaleen. Tan yeꞌk siꞌaneꞌ aas aꞌ sakamku maꞌl alol tetz u yolbꞌal Tioxh tu vaꞌt tenam tiꞌ eluꞌl u Jerusaleen.» Chajex te.

34 ¡Aa Jerusaleen, aa Jerusaleen! ¡Nikoꞌneyatzꞌ qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh! Utz ¡nepaqꞌ sivan qꞌuꞌl nichajax ul tzexeꞌ! Jatpax koꞌn unbꞌan yaꞌl emolax sekajayil. Echaꞌ niꞌan u txutx tꞌel aas nimoloꞌk qꞌu tal jaqꞌ ixichꞌ. Pek ¡yeꞌ koꞌn esaꞌ! 35 Ech aatz cheel, setootzaji tan, saꞌnaltzꞌineꞌka vetotztioxh.+ 13:35 Aatz u yol “vetotztioxh” nital tzaꞌ, bꞌenchimal “vetotzotz” chu tiꞌ majte, tetz qꞌu Israeel niyolonka. Choktaj u Jeremias 22.5. Utz nival sete aas yeꞌxhjatu veꞌt setilin. Pek analen paj letilin aas loꞌopon u tiempo letal ech tzaꞌ: «¡Techal axh tan, tibꞌii u kuBꞌaals Amlika vetꞌulkꞌaxh!» Chajex.— Texh u Jesuus.

14

Vibꞌantu bꞌaꞌn u Jesuus tu maꞌlu vinaj tu u ilanbꞌal qꞌii

1 Aatz iꞌan tu maꞌl u ilanbꞌal qꞌii, ex txꞌaꞌn u Jesuus otzotz xeꞌ maꞌl u vinaj atil tijleꞌm. Utz fariseoich majte. Utz vaꞌlich chit motx ikꞌaabꞌat u Jesuus. 2 Utz tiempo atich maꞌl u vinaj tziꞌ, ichiꞌl sipkꞌinajich tu yaabꞌil. 3 Ech yolon u Jesuus tu qꞌu aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar tuchꞌ tu qꞌu fariseo, tal te ech tzaꞌ: —¿Bꞌaꞌn tzik sabꞌanax bꞌaꞌn tu yaꞌv tu ilanbꞌal qꞌii, oj yeꞌxtxoj?— Texhtuꞌ.

4 Pek motx koꞌn jutzeꞌi, yeꞌt tzaqꞌbꞌi.

Ech txayax iqꞌabꞌ u yaꞌv tu u Jesuus tziꞌ. Iꞌan bꞌaꞌn te. Ech ichaj kꞌasuꞌl. 5 Ech iqꞌilat paj qꞌu vinaj u Jesuus, tal te ech tzaꞌ: —Kꞌuxh tu ilanbꞌal qꞌii, yeꞌ koj seꞌnetiqꞌo jeꞌul vebꞌuuro oj vevaakaxh, untzꞌoj sachajpu koꞌp tu jul. ¡Abꞌil koj maꞌj sete aas yeꞌk sabꞌanon!— Texhtuꞌ.

6 Pek yeꞌt motx itxꞌol itzaqꞌbꞌeleꞌ.

Viyaal qꞌu fariseo tu u Jesuustiꞌ qꞌul ijeꞌ ivatz

7 Uncheeꞌ nichisaji qꞌu aanima u Jesuus, qꞌuꞌl savsamich tu txꞌaꞌom. Tan tila aꞌ chit nichitxaa qꞌu bꞌaxa chaj kꞌujlebꞌal vatz meexha. Ech ikꞌam tiꞌ maꞌl kam, tal ech tzaꞌ: 8 —Untzꞌoj sasavsalex tu txꞌaꞌom tiꞌ maꞌj tzumbꞌaꞌa, yeꞌ koꞌxh kuꞌex tu qꞌu bꞌaxa chaj kꞌujlebꞌal. Tan bꞌaꞌn siꞌaneꞌ savsamoj vaꞌt aanima aas maas tijleꞌm sevatz. 9 Utz loꞌopon sakꞌatza vaꞌl vetsavsanaxh, aꞌ tek imol vaꞌt vaꞌl vetsavsali. Utz latal see ech tzaꞌ: «Aqꞌ u atibꞌal tu u vinaj tziꞌ.» Chaj. Utz aatz axh, tu texh chꞌixaꞌv lenkuꞌojaxh tu u yaꞌtebꞌal kꞌujlebꞌal. 10 Pek oj sasavsalaxh, aꞌ sakꞌujeꞌkꞌaxh tu u yaꞌtebꞌal kꞌujlebꞌal. Ech loꞌopon vaꞌl vetsavsanaxh latal see ech tzaꞌ: «Vamiigo, niꞌaxh. Xaan ukuꞌl.» Chaj. Ech soꞌok aqꞌii vatz qꞌuꞌl ela kꞌujlelaxh tuchꞌ vatz meexha.

11 Tan abꞌiste vaꞌl nitꞌanbꞌaꞌ tibꞌ, sakoꞌnel iqꞌii. Pek abꞌil vaꞌl yeꞌ sitꞌanbꞌaꞌ tibꞌ, soꞌok iqꞌii.— Texhtuꞌ.

12 Tal paj u Jesuus tu u vinaj ech tzaꞌ majte vaꞌl savsan: —Aatz sasavsa aanima tiꞌ maꞌj txꞌaꞌom, aal bꞌaꞌn yitꞌ aꞌ koj sasavsa qꞌul avamiigo, nikoꞌxh qꞌul iitzꞌin aatzik, nikoꞌxh qꞌul eetz tzꞌalol txꞌiiol iqꞌiil. Tan bꞌaꞌn siꞌaneꞌ aas lakoꞌnpajisavsaꞌaxh. Ech sakoꞌnakꞌul ichꞌexel. 13 Pek oj saꞌan nimla qꞌii, aꞌ sasavsa qꞌu meꞌbꞌaꞌ. Aꞌ sasavsa qꞌuꞌl yeꞌk iqꞌabꞌ, qꞌu koꞌx tuchꞌ qꞌu moy. 14 Ech chiꞌbꞌebꞌal eetz xeꞌ Tioxh siꞌaneꞌ. Tan yitꞌ saꞌkojmotxoleꞌ tiꞌ taqꞌax ichꞌexel see. Pek loqꞌ sakꞌul achoobꞌal aas laqꞌaavitzꞌpu qꞌu jikomla chaj aanima.— Texhtuꞌ.

Vikꞌamtu tiꞌ maꞌl mam txꞌaꞌomu Jesuus tu vichusuneꞌ

15 Uncheeꞌ taꞌxh tabꞌi qꞌu yol maꞌl u vinaj tziꞌ, vaꞌl ela kꞌujlich tuchꞌ u Jesuus vatz meexha, tal te ech tzaꞌ: —Chiꞌbꞌebꞌal tetz vaꞌl saechbꞌun tu viQꞌesalail u Tioxh.— Texhtuꞌ.

16 Tal tek u Jesuus ech tzaꞌ: —Aatz maꞌl u vinaj, iꞌan maꞌl mam echbꞌubꞌal utz, sibꞌal chit aanima isavsa. 17 Ech aatz opon u oora tetz u txꞌaꞌom, ichaj maꞌl taqꞌonom tiꞌ en isikꞌlel qꞌuꞌl savsamich taqꞌo. Ech tal u chaj tzaꞌ: «Niꞌextaj tan, chꞌiam texh niꞌan qꞌu echbꞌubꞌal.» Texhtuꞌ.

18 Pek aatz kajay qꞌu aanima tziꞌ, maꞌl chit itzii xeꞌt koꞌn motx toksa kam tuul. Aatz u bꞌaxa, tal ech tzaꞌ: «Vetunloqꞌlu untxꞌavaꞌ utz, saꞌxhenvileꞌ. Pek kuyin, yeꞌk saveet unbꞌenaꞌ.» Chia.

19 Aatz vaꞌte tal ech tzaꞌ: «Vetunloqꞌlu oꞌ tzumul unvaakaxh utz, seꞌnvileꞌ. Pek kuyin, yeꞌk saveet unbꞌenaꞌ.» Chia.

20 Utz aatz vaꞌte tal koꞌn paj ech tzaꞌ: «Anal koꞌxh tzumeꞌyin. Ech yeꞌxh saveeti soꞌoponin.» Chia.

21 Ech qꞌaav u chaj utz, tal qꞌu kam tu u bꞌaal taqꞌon. Ech lakp iviꞌ u bꞌaal aqꞌon. Utz tal tek tu vichaj ech tzaꞌ: «¡Oraꞌxh! Kuxh tu kꞌayibꞌal utz, tulaj bꞌey tu u tenam tzaꞌ. Ech iqꞌo ul qꞌu meꞌbꞌaꞌ, qꞌu kut qꞌabꞌ, qꞌu koꞌx utz, kꞌuxh moy.» Chu te.

22 Ech xamtel tekuꞌen, tal u chaj ech tzaꞌ: «Unbꞌaal, vetunbꞌanlu vaꞌl naaleꞌ. Utz taꞌxh bꞌanel atil tereꞌn atibꞌal.» Chia.

23 Tal u bꞌaal taqꞌon te ech tzaꞌ: «Kuxh tu tereꞌn qꞌu bꞌey utz, tu qꞌu xoꞌliꞌitz, ech yaꞌlu tukuꞌl tereꞌn aanima. Ech sanoo u votzotz tzaꞌ. 24 Tan nival see, nikoꞌxh maꞌj qꞌu aanima savsamal vaqꞌo bꞌaxa satxꞌaꞌn tzunxeꞌ.» Chia.— Texh u Jesuus.

U tiqꞌol u bꞌey maꞌt xeꞌ Tioxh

25 Ech mam tenam xamich tiꞌ u Jesuus. Utz ipilqꞌu tibꞌ, tal te ech tzaꞌ: 26 —Abꞌil vaꞌl nitok sunkꞌatza utz, sabꞌens unchusulibꞌ. Siqꞌiꞌeꞌ sataqꞌka itat, inan, tixoj, ikꞌaol imeꞌal, itzaꞌqꞌ, tatzik, tanabꞌ. Utz aal siqꞌiꞌ taqꞌax u vatz iqꞌii isaj. Oj yeꞌk siqꞌiꞌeꞌ, unchusulibꞌ. 27 Utz abꞌil vaꞌl sisaꞌa saxambꞌu viꞌ, ministeer siqꞌiꞌ paalchil tu il tzaꞌl viꞌ. Utz siqꞌiꞌ paalchil tu vunpaalebꞌal. Oj yeꞌk siqꞌiꞌeꞌ, yeꞌk siꞌaneꞌ sabꞌens unchusulibꞌ.

28 Tan echaꞌ tziꞌ abꞌil koj maꞌj sabꞌanon sete aas silak maꞌj tꞌankin atibꞌal oj yitꞌ bꞌaxal koj satitzꞌa bꞌaꞌnil. Utz siꞌan tiꞌ jankꞌal puaj soꞌok tuul. Ech satileꞌ satz oleꞌ tiꞌ itzojpeꞌ. 29 Tan oj yeꞌk siꞌan tiꞌ, sakaa tinikꞌa. Yeꞌk loꞌoleꞌ tiꞌ itzojpixsaleꞌ. Bꞌaꞌn siꞌaneꞌ aas taꞌxh soꞌoleꞌ tiꞌ ikuꞌ u tzꞌach tixeꞌ. Ech saxeꞌtibꞌanbꞌel tu qꞌu aanima. 30 Satal tiꞌ ech tzaꞌ: «Vetxeꞌtibꞌan totzotz u vinaj tziꞌ utz, yeꞌn oleꞌ tiꞌ itzojpeꞌ.» Chaj.

31 Ech pajeꞌ aꞌ maꞌj ijlenal atil 10,000 sol tiqꞌabꞌ utz, siꞌan chꞌaꞌo tuchꞌ vaꞌt ijlenal aas 20,000 isol atile. Bꞌaxal nal satitzꞌa bꞌaꞌnil atziꞌ, satz oleꞌ tiꞌ siꞌan chꞌaꞌo tuchꞌ. 32 Tan oj yeꞌk soꞌoleꞌi sinacheꞌ, seꞌntal tok ibꞌaꞌn tuchꞌ. Sichaj bꞌen ichaj atziꞌ aas atil tereꞌn tul vikoontra siatz utz, seꞌntal tok ibꞌaꞌn tuchꞌ. 33 Echat koꞌxh ex majte. Nachtaj bꞌaꞌnil tan, oj yeꞌk setaqꞌka kajay qꞌul etetz viꞌ, yeꞌk siꞌanel sabꞌenex unchusulibꞌ.

34 Bꞌaꞌn u atzꞌam aas chiꞌ. Pek oj sasotz vichiꞌlil, kaniꞌch koj paj ichee vichiꞌlil tikaꞌpaj. 35 Nikoꞌxh saꞌkojtxakun tetz qꞌaen. Pek saꞌtexhkꞌonax el.

Abꞌiste ex niabꞌin qꞌu yol tzaꞌ, nimataj.— Texh u Jesuus.

15

Vikꞌamtu tiꞌ maꞌl tzꞌejxinaj karneꞌl u Jesuus

1 Uncheeꞌ nichixaan opon sibꞌal qꞌu jajol jaꞌmel alkavaar tuchꞌ qꞌu aa paav kꞌatz u Jesuus tiꞌ tabꞌileꞌ. 2 Pek aatz qꞌu fariseo tuchꞌ qꞌu aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar tan, teesa koꞌn iqꞌii u Jesuus sivatzaj. Motx tal ech tzaꞌ: —Nikꞌul aa paav vaꞌl tziꞌ utz, nitxꞌaꞌn tuchꞌ.— Texhtuꞌ.

3 Ech aatz u Jesuus tan, ikꞌam tiꞌ maꞌl kam tiꞌ talax maꞌl u yol ech tzaꞌ: 4 —Yeꞌ koj sebꞌaneꞌ echaꞌ maꞌl u vinaj atil maꞌl 100 ikarneꞌl. Pek satzꞌejxu maꞌl te. ¿Tzꞌoj tzik yeꞌ sataqꞌka u 99 karneꞌl utz, seꞌnichok vaꞌl tzꞌejxia, ichabꞌanale? 5 Utz taꞌxh sichabꞌa, saꞌxhtxuqꞌtxun tiꞌ. Sataqꞌ jeꞌ viꞌ ichelebꞌ, satiqꞌo kꞌasuꞌl. 6 Utz aatz soꞌopon tu tatibꞌal, simol qꞌu tamiigo tuchꞌ qꞌu tetz tzꞌalol. Satal te ech tzaꞌ: «Txuqꞌtxunojex sunkꞌatza tan, vetunchabꞌal vunkarneꞌl vaꞌl maꞌtich itzꞌejxeꞌ.» Chaj.

7 Ech nival sete. Kaana chiꞌbꞌichil atil tu Amlika majte aas nikꞌaxa vipaav maꞌl aa paav, vatz 99 aanima aas yeꞌxhkam nisavsa sikꞌaxa ipaav tan, jikom ninacheꞌ.

Vikꞌamtu tiꞌ u tzꞌejxinaj puaju Jesuus

8 Ech pajeꞌ maꞌj ixoj aas atil laval isaj chꞌichꞌ puaj. Pek sitzꞌej maꞌj. ¿Tzꞌoj tzik yeꞌ sichokeꞌ? Sataqꞌ jeꞌ itxijtxubꞌal atziꞌ utz, sateesa chꞌis tiꞌ. Bꞌoono ichokax siꞌaneꞌ, ichabꞌanale. 9 Utz aatz sichabꞌa, simol kajay qꞌu tamiigo utz, tuchꞌ qꞌu tetz tzꞌalol. Satal te ech tzaꞌ: «¡Txuqꞌtxunojex sunkꞌatza! tan, vetunchabꞌal vunpuaj vaꞌl maꞌtich untzꞌejtaꞌ.» Chaj.

10 Ech nival sete aas echat qꞌul iaanjel u Tioxh tu Amlika majte, saꞌxhmotxtxuqꞌtxun tiꞌ aas sikꞌaxa ipaav maꞌl aa paav.— Texh u Jesuus.

Vikꞌamtu u Jesuus tiꞌu qelolla xiak

11 Tal paj u Jesuus ech tzaꞌ: —Aatz maꞌl u vinaj, atich kaꞌvaꞌl ikꞌaol. 12 Utz aatz u chꞌooala, tal tu vitat ech tzaꞌ: «Tat, aqꞌ tek vunmeꞌbꞌiꞌl vaꞌl saaqꞌeꞌ.» Texhtuꞌ.

Ech aatz vitat, ijatx vimeꞌbꞌiꞌl. Taqꞌ u tetz.

13 Utz yeꞌxh koꞌxh jatvaꞌl qꞌii tuul, imol kajay qꞌu tetz u chꞌooal kꞌaol utz, bꞌen tzian tu vaꞌt tenam xaannaj el. Ech latziꞌ ibꞌuchvu vipuaj. Tiira teesa jeꞌ tatin tu bꞌey. 14 Utz aatz tek maꞌtich imotx vipuaj kajayil, tiempo ul maꞌl mam vaꞌy tu u tenam vaꞌl atichka. Ech xeꞌt tek iyaꞌta tetz. 15 Ech tek ex okoj kꞌatz maꞌl u vinaj aa tenam nal tziꞌ. Utz ichaj bꞌen titxꞌavaꞌ tiꞌ en ixeel bꞌoch. 16 Ech tu tek u vaꞌy, nichtachva satechbꞌu tetz qꞌu vatz tzeꞌ qꞌuꞌl nichtechbꞌu qꞌu bꞌoch. Pek abꞌil koj nichaqꞌon tetz.

17 Ech tek itxakbꞌaꞌt itxumbꞌal utz, tal ech tzaꞌ: «Jatvaꞌl koꞌn aqꞌonom atil tu atibꞌal xeꞌ vuntat. Utz tzꞌanlel koꞌxh techbꞌubꞌal. Aal nichanan tereꞌn. Pek aatz in utz, toj tek kamojin tu vaꞌy. 18 Pek sabꞌenin; saqꞌaavoponin xeꞌ vuntat. Utz saval te: Tat paavinyin vatz u Tioxh tu Amlika tziꞌ utz, saatz majte. 19 Yeꞌkan sikꞌuloꞌk viꞌ aas in tereꞌn akꞌaol saꞌalchi. Pek aqꞌtexhbꞌenins echaꞌ maꞌj qꞌul aaqꞌonom tziꞌ. Chajin te.» Texhtuꞌ.

20 Ech ikꞌasuꞌl. Bꞌen xeꞌ vitat. Pek aatz atileꞌnich tuleꞌ, ilax bꞌen tu vitat. Ech itxumt iatz. Tꞌaspu ibꞌenaꞌ. Ex iqꞌalu utz, itzꞌutzꞌa. 21 Utz tal vikꞌaol te ech tzaꞌ: «Tat, paavinyin vatz u Tioxh tu Amlika tziꞌ utz, saatz majte. Yeꞌkan nikꞌuloꞌk viꞌ aas in tereꞌn akꞌaol saꞌalchi.» Texh te.

22 Pek aatz vitat, tal tu qꞌu taqꞌonom ech tzaꞌ: «¡Oora koꞌxh ex! Iqꞌotaj eluꞌl qꞌu techalla oksaꞌm utz, oksataj kꞌatza. Aqꞌtaj kuꞌ tixkol qꞌabꞌ. Utz oksataj ixaabꞌ tu tajan. 23 Utz bꞌenoj etiqꞌo u tzaqꞌal vaakaxh utz, yatzꞌtaj. Tan sakubꞌan maꞌl txꞌaꞌom. Ech sachiꞌbꞌoꞌ satxuqꞌtxunoꞌ. 24 Tan aatz vunkꞌaol tziꞌ, ¡kamnaj tekuꞌen nivaleꞌ, pek qꞌaaviul! ¡Maꞌtich itzꞌejxeꞌ, pek cheeya!» Chia. Ech xeꞌt motx ichiꞌbꞌeꞌ.

25 Pek aatz u atzika, ayeꞌnich jaꞌjtzeꞌ. Utz taꞌxh uli, najabꞌ opon kꞌatz atibꞌal, tabꞌi u son tuchꞌ bꞌixal. 26 Ech isikꞌlet maꞌl qꞌu taqꞌonom. Utz ichꞌoti te kam nichtucheꞌ.

27 Utz tal u aqꞌonom te ech tzaꞌ: «Vatzaꞌqꞌ qꞌaaviul utz, tiira tiichaj mutuleꞌ. Ech tiꞌ vetiyatzꞌ u tzaqꞌal vaakaxh vatat.» Texh te.

28 Ech lakp iviꞌ u atzika. Utz yeꞌ nichikꞌul veꞌt okoꞌp toꞌotzotz. Eltekꞌul vitat utz, iyaꞌlu ibꞌenoꞌk.

29 Pek tzaqꞌbꞌi utz, tal tu vitat ech tzaꞌ: «Jatvaꞌx koꞌn yaꞌbꞌ vaqꞌonin sakꞌatza, yeꞌxh bꞌoj nikojunqelaxh. Utz yeꞌxhjatu maꞌkojaaqꞌ maꞌj untentzun aas savaqꞌ kuꞌ utz, sachiꞌbꞌbꞌojin tuchꞌ qꞌu vamiigo. 30 Pek aatz vetꞌul vakꞌaol tziꞌ, vaꞌl ex ibꞌuchluka qꞌul ameꞌbꞌiꞌl tuchꞌ cheela chaj ixoj, ¡yakich vetaaqꞌ kuꞌ u tzaqꞌal vaakaxh tiꞌ!» Chu te.

31 Tal tek vitat te ech tzaꞌ: «Unkꞌaol, bꞌenamen atilaxh sunkꞌatza. Utz eetz kajay qꞌul unmeꞌbꞌiꞌl. 32 Pek ministeer vetchiꞌbꞌoꞌ vettxuqꞌtxunoꞌ. Tan aatz vatzaꞌqꞌ tziꞌ, ¡kamya nivaleꞌ, pek qꞌaaviul! ¡Maꞌtich itzꞌejxeꞌ, pek cheeya!» Chia.— Texh u Jesuus.

16

Vichusun u Jesuus tiꞌ vitxakunsal u txꞌiibꞌal qꞌii

1 Tal paj u Jesuus tu qꞌul ichusulibꞌ ech tzaꞌ: —Atich maꞌl u vinaj txꞌiiol iqꞌii. Utz atich maꞌl qꞌesal taqꞌonom, ilol tetz imeꞌbꞌiꞌl. Pek xochax u qꞌesal taqꞌonom te. Tan nichibꞌucheꞌl qꞌul imeꞌbꞌiꞌl. 2 Ech aatz u txꞌiiol iqꞌii, isikꞌle u qꞌesal taqꞌonom siatz. Utz tal te ech tzaꞌ: «¿Kam tok vaꞌl nivabꞌi saiꞌ tziꞌ? Pek motxoj aal ve til nimotxaaqꞌvu bꞌen qꞌu vetz. Tan yeꞌkan siꞌaneꞌ aas axh tereꞌn sailon vunmeꞌbꞌiꞌl.» Chu te.

3 Uncheeꞌ aatz u ilol meꞌbꞌiꞌl tziꞌ, tal tu taanima ech tzaꞌ: «¿Kam sunbꞌaneꞌ? Tan saelin tu u vijleꞌm. Utz yeꞌk unyakꞌil oj aꞌ tek sunkꞌot txꞌavaꞌ. Utz sachꞌixvin oj sunjoy vetz. 4 Pek ¡vetunnachlaꞌ kam sunbꞌaneꞌ! ech sikꞌulin qꞌu aanima tu tatibꞌal aas leꞌelin tu u vijleꞌm.» Chia.

5 Ech isikꞌle ul qꞌu aanima qꞌuꞌl atich itxꞌoj xeꞌ u bꞌaal taqꞌon. Utz tal tu vibꞌaxa ech tzaꞌ: «¿Jatvaꞌl atxꞌoj xeꞌ u bꞌaal vaqꞌon?» Chu te.

6 Tal u vinaj ech tzaꞌ: «Maꞌl 440 galoon aseite.» Chia.

Alax te tu u ilol meꞌbꞌiꞌl ech tzaꞌ: «¡Oraꞌxh bꞌan tiꞌ utz, maꞌl koꞌn 220 galoon satzꞌibꞌa!» Chu te.

7 Xamtel pajeꞌ, tal tu vaꞌt ech tzaꞌ: «¿Aatz axh, jatvaꞌl atxꞌoj?» Chu te.

Tal u vinaj ech tzaꞌ: «Maꞌl 100 quintaal triigo.» Chia.

Tal u ilol meꞌbꞌiꞌl te ech tzaꞌ: «Bꞌan tiꞌ utz, maꞌl koꞌn 80 satzꞌibꞌa.» Chu te.

8 Uncheeꞌ aatz u bꞌaal aqꞌon tan, til tekuꞌen aas telabꞌal iveet u kam iꞌan u subꞌulla ilol imeꞌbꞌiꞌl tziꞌ.

Ech niꞌan qꞌu aa paav itzꞌlel tu u tiempo tzaꞌ, telabꞌal iveet qꞌu kam niꞌan tibꞌilaj. Pek yitꞌ telabꞌal koj niꞌan qꞌu niman tetz u Tioxh tibꞌilaj kꞌuxh aal atil tu u txijtxubꞌal.

9 Echtzixeꞌt nival sete, txakunsataj qꞌu txꞌiibꞌal qꞌii qꞌuꞌl tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ tiꞌ qꞌu kam tetz u Tioxh. Ech sataqꞌ etatibꞌal u Tioxh tu bꞌenqꞌii bꞌensaj taqꞌo. Tan aatz lakamex, kam tereꞌn koj satxakunku qꞌu txꞌiibꞌal qꞌii.

10 Abꞌil vaꞌl inujul niꞌan qꞌu kam, kꞌuxh bꞌiil koꞌxhtuꞌ, inujul siꞌan qꞌu kam majte qꞌuꞌl sibꞌal. Utz abꞌil vaꞌl yitꞌ inujul koj niꞌan qꞌu kam qꞌuꞌl bꞌiil koꞌxhtuꞌ, yitꞌ inujul koj siꞌan tiꞌ sibꞌal kam majte. 11 Echtzixeꞌt oj yitꞌ inujul koj ibꞌanbꞌel qꞌu yeꞌxtxojla txꞌiibꞌal qꞌii nebꞌan tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ, ¿abꞌil sakꞌujeꞌ ikꞌuꞌl setiꞌ tiꞌ qꞌu nojla bꞌaꞌnla txꞌiibꞌal qꞌii tu Amlika? 12 Utz oj yitꞌ jikom koj nebꞌan tiꞌ qꞌu kam aqꞌelka tzexeꞌ, oj tzik sataqꞌ sete u Tioxh qꞌu kam taabꞌaꞌbꞌen, ¿abꞌil tek saꞌaqꞌon etetz?

13 Echaꞌ maꞌj aqꞌonom, saꞌkojiꞌaneꞌ aas kaꞌvaꞌl bꞌaal taqꞌon siꞌaneꞌ. Tan maꞌl yeꞌk itxaꞌk te siꞌaneꞌ atziꞌ. Utz vaꞌt tiira tii tiꞌ siꞌaneꞌ. Satoksa iqꞌii maꞌl atziꞌ. Utz sateesa iqꞌii vaꞌte. Echat ex majte. Saꞌkojiꞌaneꞌ senima kaꞌvaꞌl etioxh. Ayaꞌ u nojla Tioxh tuchꞌ u txꞌiibꞌal qꞌii.— Texh u Jesuus.

14 Utz nichtabꞌi kajay qꞌu kam qꞌu fariseo tziꞌ. Ech nichkoꞌnibꞌanbꞌe u Jesuus tan, yeꞌk chit inooebꞌal tiꞌ puaj.

15 Uncheeꞌ tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Ex qꞌuꞌl nikoꞌxhmotxetaqꞌ bꞌen etibꞌs bꞌaꞌn vatz aanima. Pek u Tioxh ootzajin tetz qꞌul etaanima. Tan aatz qꞌu kam qꞌuꞌl techal chit tilon vatz aanima, tzuꞌkin vatz u Tioxh.

16 Aatz u oꞌtla mantaar tuchꞌ qꞌu yol tzꞌibꞌamalka tu qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh, taꞌn yaꞌkka tikuenta u Xhan. Utz ayaꞌxchen xeꞌt talax u bꞌaꞌnla chusbꞌal tetz viQꞌesalail u Tioxh tikuenta u Xhan. Utz sibꞌal aa paavla aanima niꞌan yaꞌl okchil tiꞌ. 17 Aatz vimantaar u Tioxh, kꞌuxh tiira chꞌoo texh tabꞌileꞌ, jatu koj sayaꞌ itzojpeꞌ. Aal sapaal u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ.

18 Abꞌil vaꞌl sakoꞌxhtaqꞌan tojchat tixoj utz, sichok vaꞌt tixoj, eesaibꞌ tu bꞌey niꞌan tuchꞌ vaꞌt u ixoj tziꞌ. Utz abꞌil u vinaj siꞌiqꞌon u ixoj vaꞌl jatxel tibꞌ tziꞌ, eesaibꞌ paj tu bꞌey niꞌan tuchꞌ.— Texh u Jesuus.

Vikꞌamtu tiꞌ u Laazaro u Jesuus tuchꞌ tiꞌ u txꞌiiol iqꞌii

19 Tal paj u Jesuus ech tzaꞌ: —Atich maꞌl u vinaj txꞌiiol iqꞌii, bꞌaꞌnla chit kajko qꞌej oksaꞌm nichtoksa, tuchꞌ bꞌaꞌnla lino bꞌuꞌj. Utz jun chit qꞌii nichiꞌan techalla nimla qꞌii.

20 Atich vaꞌt u vinaj majte, nichkoꞌxhijoy tetz. Laazaro ibꞌii. Kaanaich bꞌoj toy tiꞌ. Nichtatin vatz jubꞌal xeꞌ u txꞌiiol iqꞌii tziꞌ. 21 Utz nichtachva techbꞌul qꞌu juyaj echbꞌubꞌal qꞌuꞌl nichichajpu kuꞌl viꞌ vimeexha u txꞌiiol iqꞌii tziꞌ. Utz nichtopon qꞌu txꞌiꞌ majte, nichileqꞌu vitoy.

22 Pek aatz iꞌana, kam u meꞌbꞌaꞌ tziꞌ. Utz iqꞌol bꞌen u taanxelal tu qꞌu aanjel. Utz ex taqꞌ kꞌatz u Abrahaam. Utz kam u txꞌiiol iqꞌii majte tziꞌ. Utz mujaxi.+ 16:22 Aatz u yol “kꞌatz Abrahaam” nital tzaꞌ, ayaꞌ vaꞌl “seno de Abraham” nital tu kastiya. Utz bꞌenchimal “paraíso” chu majte. Ayaꞌ u atibꞌal nibꞌenku qꞌu bꞌaꞌnla chaj aanxelal vatz qꞌu Israeel. Ayaꞌ u bꞌenchil tu Amlika sukuvatz.23 Loqꞌ tu choobꞌal paav bꞌenka. Ech tuul txumbꞌal tatin tu mam kꞌaxkꞌo, sajin kꞌasuꞌl. Utz til u Abrahaam tzian; atoꞌk u Laazaro txala.

24 Qꞌeqꞌun kꞌasuꞌl utz, tala: «¡Tateey Abrahaam, bꞌan bꞌaꞌnil! ¡Txum unvatz! Chaj u Laazaro tziꞌ. Seꞌntakꞌsa u viꞌ iqꞌabꞌ tu chiꞌul aꞌ, ech suꞌlilotzꞌixsa u viꞌ vaqꞌ. ¡Tan techal bꞌoj vulebꞌel tu u xamal tzaꞌ!» Chia.

25 Pek tal u Abrahaam te ech tzaꞌ: «Kꞌaol, ulsa sakꞌuꞌl aas tu bꞌaꞌnil paalkꞌaxh, aꞌ chit atichꞌaxh tu u vatz aqꞌii asaj tu u vatz amlika txꞌavaꞌ. Pek aatz u Laazaro, tu tzaꞌl paalka. Pek atil tek tu bꞌaꞌnil cheel. Utz aatz axh, atilaxh tu mam kꞌaxkꞌo. 26 Utz kꞌuxh abꞌil koj satachva elchil bꞌen tzaꞌ, soꞌopon tzexeꞌ, saꞌkojveeti. Tan atil maꞌl u mam jankin tu kuxoꞌl. Utz abꞌil koj saveeti kꞌasuꞌl tzexeꞌ tziꞌ utz, suꞌul tzaꞌ majte.» Chia.

27 Ech tal paj u txꞌiiol iqꞌii ech tzaꞌ: «Nunjaj see uncheeꞌ, tateey Abrahaam aas sachaj bꞌen tu atibꞌal xeꞌ qꞌul untxutx unbꞌaal. 28 Tan atil oꞌvaꞌl untzaꞌqꞌ. Pek seꞌnalaxoj vinujul te. Ech yeꞌk saul tu u choobꞌal paav tzaꞌ.» Chu te.

29 Tal u Abrahaam te ech tzaꞌ: «Tootzaj tek vaꞌl talka u Moisees tuchꞌ qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh, aꞌ samotxtabꞌi.» Chia.

30 Tal paj chit u txꞌiiol iqꞌii ech tzaꞌ: «Yeꞌka tateey Abrahaam, saꞌxhmotxikꞌaxa qꞌul ipaav atziꞌ oj aꞌ seꞌen tzixeꞌ maꞌj qꞌu aanima kamnaj tekuꞌen.» Chu te.

31 Pek aatz u Abrahaam tan, tal te ech tzaꞌ: «Oj yitꞌ saꞌkojinima u Yolbꞌal Tioxh alel tu u Moisees tuchꞌ qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh, ¿aꞌ chixh sinima maꞌj aanima salakpu xoꞌl qꞌu kamnaj seꞌntal te?» Chu u Abrahaam te.— Texh u Jesuus.

17

U kuyuꞌm

1 Tal u Jesuus tu qꞌu chusulibꞌ ech tzaꞌ: —Yeꞌxh bꞌoj yeꞌ koj soꞌok bꞌoyol uchchil tu paav. Pek tilayol sayaꞌk u aanima vaꞌl sataqꞌ bꞌen imol tu paav. 2 Aal tek bꞌaꞌn sakami; saqitzax ok maꞌl mam sivan siqul, cheꞌbꞌal triigo, ech sakꞌonax bꞌen tu mar. Bꞌaꞌn tek vatz vaꞌl niꞌaneꞌ aas nitaqꞌ bꞌen maꞌj qꞌu chꞌooal niman vetz tu paav.

3 Pek bꞌantaj kuenta etibꞌ. Echaꞌ tziꞌ oj kam siꞌan maꞌj vehermano sete, altaj te. Ech oj likꞌaxa, kuytaj. 4 Utz oj jujpajul kam siꞌan sete tu maꞌl qꞌii, loqꞌ jujpajul saqꞌaavuꞌl tzexeꞌ majte tiꞌ ijajax kuybꞌal, kuytaj.— Texhtuꞌ.

U kꞌujeꞌich kꞌuꞌl tiꞌ u Tioxh

5 Tal tek qꞌu chusulibꞌ tu u kuBꞌaal Jesuus ech tzaꞌ: —¡Lochꞌoꞌ! Ech saꞌxhkꞌujeꞌ kukꞌuꞌl tiꞌ Tioxh.— Texh te.

6 Tal u kuBꞌaal Jesuus te ech tzaꞌ: —Kꞌuxh bꞌiil koꞌxh vikꞌujeꞌ ekꞌuꞌl sebꞌaneꞌ, ech koꞌxhtuꞌ aꞌ ichꞌii maꞌl bꞌaqꞌ iatz muxhtaansa, mamaj kam sebꞌaneꞌ. Echaꞌ tziꞌ, saveeti setal tu u tzeꞌ sicoomoro ech tzaꞌ: «Bꞌuqꞌxen bꞌen tzaꞌ utz, kuxh chik iibꞌ tu mar.» Chajex te. Sinimaꞌex atziꞌ.

U oksaibꞌ tu aqꞌon tiꞌ u Tioxh

7 Abꞌil koj maꞌj bꞌaal aqꞌon nibꞌanon texoꞌl aas satal tu taqꞌonom ech tzaꞌ: «Niꞌaxh tekuꞌen tan, satxꞌaꞌnaxh.» Chaj koj te, kꞌuxh anal nitul u aqꞌonom jaꞌjtzeꞌ tziꞌ, tiꞌ ipilul txꞌavaꞌ, oj tu xee karneꞌl.

8 Pek aal nikoꞌnpajtaqꞌ taqꞌon. Nital te ech tzaꞌ: «Oraꞌxh, bꞌan vechbꞌubꞌal tetz kuꞌqꞌii. Ech laaqꞌuꞌl vetz. Tan txꞌaꞌnnalin, ukꞌaꞌnalin, ech nal tek latxꞌaꞌnaxh, luꞌukꞌaꞌaxh.» Chu te. 9 Utz oj tzik niꞌxhikꞌamabꞌe tu u aqꞌonom vaꞌl vettal te utz, vetiꞌana.

10 Utz echat koꞌxh ex majte. Aatz maꞌt etzojpit qꞌu kam qꞌuꞌl alel sete tu u Tioxh, setal ech tzaꞌ: «Yeꞌ nikꞌuloꞌk vibꞌaꞌnil u Tioxh qiꞌ. Tan taꞌxh vetkubꞌana kam vaꞌl ministeer sakubꞌaneꞌ.» Chajex.— Texh u Jesuus.

Vibꞌantu bꞌaꞌn u Jesuus tu laval chꞌaꞌkꞌiꞌ

11 Uncheeꞌ aatz iꞌana, paal u Jesuus tixoꞌl vikuentail u Galilea tuchꞌ u Samaaria. Aꞌ chit aalich ibꞌen tu Jerusaleen. 12 Utz aatz okoꞌp tu maꞌl u tal tenam, ul kꞌulaxoj tu laval qꞌu vinaj; jolol chꞌaꞌkꞌiꞌ. Utz motx txakeꞌ kꞌasuꞌl tzian. 13 Motx qꞌeqꞌun kꞌasuꞌl ech tzaꞌ: —¡Jesuus, chusul, txum kuvatz!— Texhtuꞌ.

14 Ech taꞌxh ilax tu u Jesuus, tal tek te ech tzaꞌ: —Bꞌenojex. Kꞌuchtaj etibꞌ tu u oksan yol vatz Tioxh aas bꞌaꞌntꞌex.— Texh te.+ 17:14 Choktaj u Leviitico 14.1-32. Utz tuul koꞌxh atich ok tiꞌ bꞌey, motx iꞌan bꞌaꞌn.

15 Ech aatz iꞌan maꞌl te, taꞌxh tila aas maꞌtich iꞌantu bꞌaꞌn, qꞌaavuꞌl. Vaꞌlich iqꞌeqꞌun toksat iqꞌii Tioxh. 16 Utz pecheꞌi. Taqꞌ kuꞌ ivatz vatz txꞌavaꞌ vatz u Jesuus. Vaꞌlich ikꞌamabꞌetaꞌ. Utz aal aa Samaaria u vinaj tziꞌ.

17 Yolon tek u Jesuus utz, tal te ech tzaꞌ: —¿Yitꞌ tzik laval qꞌuꞌl vetiꞌan bꞌaꞌn? Utz ¿keꞌch bꞌeluvate? 18 ¿Yeꞌn qꞌaav maꞌj qꞌu Israeel tzik, suꞌltoksa iqꞌii Tioxh? Pek taꞌxh u puera aanima tziꞌ.— Texhtuꞌ. 19 Utz tal tu u vinaj ech tzaꞌ: —Tiꞌ koꞌn ikꞌujeꞌ akꞌuꞌl viꞌ vetaꞌanlu bꞌaꞌn tu vayaabꞌil tziꞌ. Lakpen utz, kuxh.— Texh te.

U tulebꞌal viQꞌesalail u Tioxh

20 Chꞌotil itziꞌ u Jesuus tu qꞌu fariseo aas jatu suꞌul viQꞌesalail u Tioxh.

Tzaqꞌbꞌu u Jesuus utz, tal te ech tzaꞌ: —Aatz viQꞌesalail u Tioxh tan, at koj talchu tuleꞌ. 21 Utz yitꞌ saꞌkojalaxi aas: «Atil tzuyta.» Chaj. Utz: «Atil tek tziꞌ.» Chaj koj teꞌleꞌ. Tan aatz viQꞌesalail u Tioxh, atil nal texoꞌl.— Texhtuꞌ.

22 Ech tal tu qꞌul ichusulibꞌ ech tzaꞌ: —Saꞌnalul maꞌl tiempo aas saꞌteketachva tilax u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima. Loqꞌ yitꞌ saꞌkojetileꞌ. 23 Pek atil aanima saꞌalon sete ech tzaꞌ: «Atil tzaꞌ.» Chaj. Utz: «Atil tzuta.» Chaj eteꞌleꞌ. Loqꞌ txubꞌaꞌl. Bꞌeniꞌch etileꞌ. Utz xambꞌiꞌchꞌex tiꞌ qꞌuꞌl nialon. 24 Tan echaꞌ u itzꞌnaꞌbꞌ aas niripkabꞌin tikuenta aal telaꞌ utz, yak paqꞌunoj opon tikuenta aal tokeꞌ, ech u tulebꞌal u Kꞌaola siꞌaneꞌ tu viqꞌiilil vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima. 25 Pek ministeer saꞌxhpaal tu sibꞌla kꞌaxkꞌo bꞌaxa. Utz saeesal iqꞌii tu qꞌu aanima itzꞌlel tu tiempo tzaꞌ.

26 Tan kam chit vaꞌl uch tikuenta u Noee, echat siꞌan tu u qꞌii tu u tulebꞌal u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima. 27 Tan taꞌxh nichtitzꞌa u tetz qꞌu aanima qꞌuꞌl ninaliꞌaneꞌ. Ayaꞌ u techbꞌuneꞌ, u tukꞌaꞌeꞌ, u okchil tiꞌ ixoj tuchꞌ u tzumeꞌchil, tuul opon u qꞌii aas ok tek u Noee tu u arca. Ech ul u mam jabꞌal utz, isotzsa kajay qꞌu aanima.+ 17:27 Choktaj u Geenesis 6.5-8; 7.6-24.

28 Echat koꞌxh paj iꞌan tikuenta u Lot majte. Taꞌxh paj nichmotxtitzꞌa u tetz qꞌu aanima. Ayaꞌ u echbꞌuꞌm, ukꞌaꞌa, loqꞌoꞌm, kꞌaꞌy, chikoꞌm, tuchꞌ bꞌano otzotz. 29 Pek taꞌxh kꞌasuꞌl u Lot tu Sodoma, jabꞌal chit ikuꞌl xamal tu amlika iꞌana, tuchꞌ qꞌol. Utz isotzsa qꞌu aanima kajayil.+ 17:29 Choktaj u Geenesis 18.20—19.25.30 Echat koꞌxh siꞌan tu u qꞌii majte aas luꞌul u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima.

31 Utz aatz liꞌan tu u qꞌii tziꞌ, abꞌil aꞌ atil jeꞌop viꞌ atibꞌal, kuꞌichul tiꞌ tiqꞌol qꞌu tetz atil toꞌotzotz. Utz abꞌil ayeꞌn jaꞌjtzeꞌ, qꞌaaviꞌchtereꞌnul. 32 Ulsataj sekꞌuꞌl kam vaꞌl iꞌan u tixoj u Lot. 33 Tan abꞌil qꞌuꞌl taꞌxh nititzꞌa u vatz iqꞌii isaj tu u vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ, tzꞌejoꞌm siꞌaneꞌ. Pek abꞌil vaꞌl kꞌuxh sitzꞌej u vatz iqꞌii saj, aꞌ sichabꞌa u bꞌenqꞌii bꞌensaj.

34 Utz nival sete, aatz siꞌan tu u aqꞌbꞌal tziꞌ, kaꞌvaꞌl aanima atil viꞌ txꞌach. Maꞌl siꞌiqꞌol bꞌen utz, vaꞌt, saꞌaqꞌaxka. 35 Kaꞌvaꞌl ixoj ela nicheꞌneꞌ siꞌaneꞌ. Maꞌl siꞌiqꞌol bꞌen utz, vaꞌt saꞌaqꞌaxka. 36 [Kaꞌvaꞌl aanima ela nitaqꞌonin jaꞌjtzeꞌ siꞌaneꞌ. Maꞌl siꞌiqꞌol bꞌen utz, vaꞌt saꞌaqꞌaxka.— Texhtuꞌ.]

37 Ech tzaqꞌbꞌeli, alax te ech tzaꞌ: —¿Til siꞌanvu qꞌu kam tziꞌ kuBꞌaal?— Texh te.

Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Nimnaꞌl siꞌaneꞌ. Tan echaꞌ tziꞌ til atik maꞌj kamnaj, nimol tibꞌ qꞌu quꞌs tziꞌ.— Texhtuꞌ.

18

Viqꞌilal sikꞌlel Tioxh bꞌenamen

1 Ikꞌam paj tiꞌ vaꞌt kam u Jesuus tiꞌ talaxeꞌ aas tzukꞌel saqꞌilal isikꞌlel Tioxh. Yeꞌk suꞌuch jochpichil. 2 Tal ech tzaꞌ: —Atich maꞌl u juees tu maꞌl u tenam. Nichkojixoꞌva Tioxh. Utz keꞌch koj tatin aanima siatz. 3 Utz atich maꞌl u txakay ixoj tu u tenam majte. Tzukꞌel nichtopon vatz u juees. Utz nichtal te ech tzaꞌ: «Txꞌol vetz inujul vaꞌl niꞌan vunkoontra ve.» Chu te.

4 Loqꞌ sibꞌal tiempo yeꞌt koꞌn isaꞌa. Xamtich tek tuul tal tu taanima ech tzaꞌ: «Kꞌuxh yeꞌxhkam nunnima Tioxh utz, yeꞌk koꞌxh tatin aanima sunvatz, 5 suntxꞌol inujul vixochoꞌm u ixoj tziꞌ. Tan oj yeꞌka, bꞌaꞌn siꞌaneꞌ laꞌtekpaal unkꞌuꞌl taqꞌo. Tan tzukꞌel chit nituleꞌ.» Chia.— Texh u Jesuus.

6 Tal paj u kuBꞌaal ech tzaꞌ: —Itzꞌataj kam vaꞌl iꞌan u juees vaꞌl yeꞌ nixoꞌva Tioxh. 7 Ech ¿oj chixh u Tioxh, yitꞌ jikom koj itxꞌolax inujul qꞌul ikꞌaol imeꞌal siꞌaneꞌ qꞌuꞌl niqꞌilan sikꞌlen qꞌiils aqꞌbꞌal? Oj tzik sabꞌatz tiꞌ itzaqꞌbꞌeleꞌ. 8 Nival sete aas oora koꞌxh sitxꞌol inujul atziꞌ kam sajajax te. Pek aatz luꞌul u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima, ¿matz ankoꞌxh kꞌujlel ikꞌuꞌl qꞌu aanima tiꞌ u Tioxh?— Texhtuꞌ.

U jeꞌsaibꞌ vatz Tioxh

9 Ikꞌam paj tiꞌ vaꞌt kam u Jesuus tiꞌ talax tu qꞌu aanima qꞌuꞌl nikꞌujbꞌaꞌ jeꞌ ikꞌuꞌl aas jikomla chaj aanima nimotxtaleꞌ utz, nichteesa iqꞌii unjote. Tal ech tzaꞌ: 10 —Iꞌan unpajul, bꞌen kaꞌvaꞌl vinaj tu viqꞌanalil u totztioxh. Ex iqꞌila sikꞌle Tioxh. Maꞌl, fariseoich. Utz vaꞌt, jajol jaꞌmel alkavaar. 11 Ech aatz u fariseo tan, txakliche iqꞌila sikꞌle jeꞌ Tioxh tiꞌ. Tal ech tzaꞌ: «Nivaqꞌ taꞌntioxh see unTioxh, qeꞌl tan, yitꞌeꞌch koj in tereꞌn qꞌu aanima qꞌuꞌl nitelqꞌeꞌ, qꞌuꞌl yeꞌ niꞌan vinujul, qꞌu eesanibꞌ tu bꞌey tuchꞌ aanima yitꞌ ikꞌulel koj. Utz yitꞌeꞌch koj in u subꞌulla jajol jaꞌmel alkavaar tziꞌ. 12 Pek aatz in tan, kaꞌpajul nunkuy unvaꞌy tiꞌ aqꞌilal asikꞌlel tu maꞌl xhemaana. Utz nivaqꞌ undiesmo tiꞌ kajay vaꞌl nuntxꞌakeꞌ.» Texhtuꞌ.

13 Pek aatz u jajol jaꞌmel alkavaar tan, txaklich tzian. Nikoꞌxh nikojisajin jeꞌ tu amlika. Utz nichilaa taanima tu kꞌaxa kꞌuꞌlil. Nichtal ech tzaꞌ: «UnTioxh txum unvatz tan, in aa paav.» Chia.

14 Ech nival sete aas aꞌ aqꞌax bꞌen bꞌaꞌn vatz u Tioxh u jajol jaꞌmel alkavaar aas bꞌen tu u totzotz, vatz u fariseo. Tan abꞌil vaꞌl nitꞌanbꞌaꞌ tibꞌ, sakoꞌnel iqꞌii. Pek abꞌil vaꞌl yeꞌ sitꞌanbꞌaꞌ tibꞌ, aꞌ vaꞌl soꞌok iqꞌii.— Texhtuꞌ.

Vikꞌulax qꞌu talaj nitxaꞌ iꞌanu Jesuus

15 Uncheeꞌ nichenoksaloj talaj nitxaꞌ vatz u Jesuus. Aꞌ isaꞌ qꞌul itxutx ibꞌaal aas sataqꞌ jeꞌ iqꞌabꞌ tiꞌ. Pek taꞌxh til u kam qꞌu chusulibꞌ tziꞌ, motx iyaa.

16 Ech aatz u Jesuus, isikꞌle ul qꞌu talaj nitxaꞌ utz, tal tu qꞌul ichusulibꞌ ech tzaꞌ: —Aqꞌtaj tzii suꞌul qꞌu talaj nitxaꞌ sunkꞌatza tziꞌ. Utz yeꞌ koꞌxh emaj iatz. Tan aatz viQꞌesalail u Tioxh, tetz qꞌuꞌl echaꞌ talaj nitxaꞌ. 17 Tan niꞌxhtekꞌval sete, oj yitꞌ ech koj ikꞌulax viQꞌesalail u Tioxh sebꞌaneꞌ, echaꞌ niꞌan maꞌl tal nitxaꞌ, saꞌkojokoꞌpꞌex tuul.— Texhtuꞌ.

Viyolon maꞌl u txꞌiiol iqꞌii tuchꞌu Jesuus

18 Aatz maꞌl u vinaj atil tijleꞌm xoꞌl qꞌu Israeel, ichꞌoti tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Bꞌaꞌnla chusul, ¿kam sunbꞌaneꞌ ech soꞌokoꞌpꞌin tu u bꞌenqꞌii bꞌensaj?— Texhtuꞌ.

19 Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —¿Kam tokeꞌ aas: «Bꞌaꞌn.» Chaꞌaxh ve? Tan yeꞌxhabꞌil koꞌxh bꞌaꞌn. Taꞌxh maꞌl bꞌaꞌn u Tioxh. 20 Utz ootzaj nal qꞌu mantaar tzaꞌ: «Eesach iibꞌ tu bꞌey tuchꞌ aanima yitꞌ akꞌulel koj. Yatzꞌoniꞌchꞌaxh. Elqꞌiꞌchꞌaxh. Txubꞌaꞌlichꞌaxh tiꞌ isuyax kam tiꞌ amol. Utz nima atxutx abꞌaal.» Chia.— Texh te.+ 18:20 Choktaj u Eexodo 20.12-15; u Deuteronoomio 5.16-20.

21 Tal u vinaj ech tzaꞌ: —Ninalunnima tunxiakil kajay qꞌu kam naaleꞌ tziꞌ.— Texhtuꞌ.

22 Taꞌxh tabꞌi u kam u Jesuus tziꞌ, tal te ech tzaꞌ: —Atil vaꞌt kam yeꞌ naꞌaneꞌ. Pek kuxh kꞌayi kajay qꞌul eetz atile utz, jatx vatz qꞌu meꞌbꞌaꞌ. Ech saꞌatin txꞌiibꞌal aqꞌii tu Amlika. Utz niꞌaxh xambꞌen viꞌ.— Texhtuꞌ.

23 Ech taꞌxh tabꞌi u kam u vinaj tziꞌ, tiira txumun tiꞌ. Tan nojchit mam txꞌiiol iqꞌiich. 24 Ech sajil u vinaj tu u Jesuus utz, tal tek ech tzaꞌ: —Tiira tzaꞌl soꞌok tu viQꞌesalail u Tioxh qꞌuꞌl atil txꞌiibꞌal iqꞌii. 25 Aal yitꞌ tzaꞌl koj tokoꞌp u camello tixeꞌ u bꞌaj, vatz u tokoꞌp maꞌl txꞌiiol iqꞌii tu viQꞌesalail u Tioxh.— Texhtuꞌ.

26 Ech tal tek qꞌu aanima ech tzaꞌ qꞌuꞌl abꞌin: —¿Abꞌil tek tech tu chitpichil tu qꞌul ipaav uncheeꞌ?— Texhtuꞌ.

27 Pek tal u Jesuus ech tzaꞌ: —Kam qꞌu kam yeꞌk saveet vatz qꞌu aanima, saveet vatz u Tioxh.— Texhtuꞌ.

28 Uncheeꞌ aatz u Luꞌ, tal te ech tzaꞌ: —Aatz oꞌ, vetqaqꞌluka kajay qꞌu qetz utz, xameloꞌ saiꞌ.— Texhtuꞌ.

29 Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Niꞌxhtekꞌval sete, abꞌil qꞌuꞌl nitaqꞌka qꞌu tetz tiꞌ viQꞌesalail u Tioxh, saꞌnaltil iqꞌaqꞌal. Ech oj nitaqꞌka totzotz; nitaqꞌka tixoj, itzaꞌqꞌ, tatzik, itxutx ibꞌaal, tuchꞌ ikꞌaol imeꞌal, sikꞌul sibꞌal iqꞌaqꞌal tu u tiempo tzaꞌ. Utz satil iqꞌaqꞌal tu u atinchil tu bꞌenqꞌii bꞌensaj taabꞌaꞌbꞌen majte.— Texhtuꞌ.

U taltu vikamebꞌal u Jesuus

31 Isikꞌle el kabꞌlaal qꞌul ichusulibꞌ u Jesuus utz, tal te ech tzaꞌ: —Aatz loꞌoponoꞌ tu Jerusaleen, satzojpu kajay qꞌu kam tiꞌ u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima vaꞌl tzꞌibꞌamalka tu qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh. 32 Tan soꞌoksal tiqꞌabꞌ qꞌu puera aanima. Utz saꞌxhbꞌanbꞌeli. Saeesal iqꞌii. Utz satzubꞌali. 33 Utz aatz maꞌt itzꞌuꞌmaleꞌ, sayatzꞌaxi. Loqꞌ sakoꞌnqꞌaavitzꞌpu titoxvaꞌ qꞌii.— Texhtuꞌ.

34 Pek aatz qꞌu chusulibꞌ tan, nikoꞌxh bꞌoj el koj itxumbꞌal tu qꞌu kam tziꞌ. Yeꞌ tootzaj u tokebꞌal tan, mujel siatz.

Vibꞌantu bꞌaꞌn u Jesuustu maꞌl u moy tu Jericoo

35 Aatz iꞌana, aꞌ chit nichinajabꞌ opon u Jesuus tu Jericoo, kꞌujlich maꞌl u moy tziꞌ bꞌey. Nichijoy tetz. 36 Utz taꞌxh tabꞌi aas mam tenam nichipaaleꞌ, ichꞌoti tekuꞌen aas kam nichtucheꞌ. 37 Ech alax te aas nichipaal u Jesuus aa Nazareet.

38 Ech qꞌeqꞌun taltu ech tzaꞌ: —¡Jesuus ituꞌxh ixalam Daviid, txum unvatz!— Chia.+ 18:38 Aatz u moy tzaꞌ, “ituꞌxh ixalam Daviid” chia tan, tootzajnaleꞌ, nichnaltabꞌi aas saꞌchitꞌul maꞌl u lochol tetz qꞌu Israeel. Aꞌ sacheek xoꞌl qꞌul ituꞌxh ixalam u ijlenal Daviid. Echaꞌ nital qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh. Choktaj u Samueel II 7.12.

39 Pek aatz qꞌu aanima qꞌuꞌl bꞌaxaich, nichkoꞌnmotxiyaaeꞌ. Aꞌ isaꞌ sayaꞌ iqꞌeqꞌuneꞌ. Pek aal koꞌn maas nichiqꞌeqꞌuneꞌ: —¡Ituꞌxh ixalam Daviid, txum unvatz!— Chia.

40 Ech txakeꞌ tek u Jesuus. Utz tal tiqꞌol ul siatz. Taꞌxh oponi, ichꞌoti te ech tzaꞌ: 41 —¿Kam asaꞌ sunbꞌan see?— Texh te.

Tal ech tzaꞌ: —UnBꞌaal, aꞌ unsaꞌ sailon qꞌu bꞌaqꞌ unvatz tzaꞌ.— Texhtuꞌ.

42 Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Sajin. Tan tu koꞌn vikꞌujeꞌ akꞌuꞌl viꞌ, bꞌaꞌntꞌaxh.— Texh te.

43 Ech tu koꞌxh unmuꞌkꞌul iꞌan bꞌaꞌn qꞌu bꞌaqꞌ iatz. Sajin tekuꞌen. Utz xambꞌu tek tiꞌ u Jesuus. Vaꞌl toksat iqꞌii u Tioxh. Utz taꞌxh ilax u kam tu qꞌu mam tenam tziꞌ, toksa tek iqꞌii Tioxh majte.

19

Vikꞌaxat qꞌul ipaav u Zaqueovatz u Jesuus

1 Uncheeꞌ opon u Jesuus tu Jericoo. Nichtekipaal tuul. 2 Utz atich maꞌl u vinaj tziꞌ txꞌiiol iqꞌii, qꞌesal jajol jaꞌmel alkavaar; Zaqueo ibꞌii. 3 Nichiꞌan yaꞌl tilaxeꞌ abꞌil u Jesuus. Pek yeꞌ nichveet tiltu tu u mam tenam. Tan chꞌooich koꞌn itxakeꞌaꞌ. 4 Ech jutzin ibꞌaxabꞌeꞌ. Ex jeꞌoj viꞌ maꞌl u tzeꞌ sicoomoro tiꞌ tilax u Jesuus. Tan aalich ipaal tziꞌ.

5 Utz taꞌxh opon u Jesuus tziꞌ, sajin jeꞌ utz, tila. Ech tal te ech tzaꞌ: —Zaqueo, nal akuꞌl. Tan ministeer aꞌ savatkꞌin tzaxeꞌ cheel.— Texh te.

6 Ech oojeꞌl chit kuꞌl u Zaqueo. Utz techalich itxuqꞌtxuneꞌ ikꞌul u Jesuus tu tatibꞌal. 7 Pek motx eesal iqꞌii u Jesuus tu qꞌu aanima tiꞌ vaꞌl iꞌana tziꞌ. Nichtal tiꞌ ech tzaꞌ: —Aꞌ savatku xeꞌ maꞌl aa paavla vinaj.— Texhtuꞌ.

8 Pek aatz u Zaqueo tan, txakeꞌi utz, tal tu u kuBꞌaal ech tzaꞌ: —Aatz cheel unBꞌaal, nikꞌamil u txꞌiibꞌal unqꞌii savaqꞌ tu qꞌu meꞌbꞌaꞌ. Utz oj abꞌil maꞌj subꞌel vaqꞌo, kaa tanul tek iqꞌaav ichꞌexel sunbꞌaneꞌ.— Texhtuꞌ.

9 Tal u Jesuus ech tzaꞌ: —Aatz cheel, ulyu u chitpichil tu paav tu u atibꞌal tzaꞌ. Tan nojla ituꞌxh ixalam Abrahaam u vinaj tziꞌ. 10 Tan aatz u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima, aꞌ ul ichokeꞌ utz, aꞌ ul ichit tu paav qꞌuꞌl maꞌtich itzꞌejxeꞌ.— Texhtuꞌ.

Vikꞌamtu tiꞌ u talansal puaju Jesuus

11 Tuul nichtekinajabꞌ opon tu Jerusaleen utz, nichtabꞌi qꞌu yol qꞌu aanima tziꞌ. Loqꞌ nichmotxtitzꞌa aas kamal yak koꞌxh satoksa viQꞌesalail u Tioxh nichtaleꞌ. Echtzixeꞌt ikꞌam tiꞌ vaꞌt kam u Jesuus tu viyol.

12 Tal ech tzaꞌ: —Aatz iꞌan maꞌl u vinaj qꞌesala, bꞌen tzian tu vaꞌt tenam. Ex ikꞌul kꞌasuꞌl tijleꞌm. Utz qꞌaavuꞌl. 13 Utz aatz yeꞌsajich ibꞌenaꞌ, isikꞌle laval qꞌu taqꞌonom. Utz taqꞌka laval puaj te sijununil, ijaꞌmel 1,000 qꞌii aqꞌon. Utz tal te ech tzaꞌ: «Aqꞌoninojex tiꞌ u puaj tzaꞌ. Anal layaꞌex aas laqꞌaavuꞌlin.» Texh te.+ 19:13 Aatz u puaj taqꞌka nital tzaꞌ, ayaꞌ u “mina”. Utz ijaꞌmel 100 qꞌii aqꞌon junun mina.

14 Pek aatz qꞌu aanima, qꞌuꞌl saꞌatin jaqꞌ imantaar, yeꞌt koꞌn motx isaꞌa u qꞌesala. Utz ichaj bꞌen ichaj xeꞌ u qꞌesala vaꞌl siꞌchaqꞌon tijleꞌm. Ex tal te ech tzaꞌ: «¡Yeꞌ kusaꞌ siꞌan qꞌesalail u vinaj tu kuxoꞌl tziꞌ!» Texhtuꞌ.

15 Pek kꞌuxh echi, ikꞌul u tijleꞌm. Utz aatz qꞌaavuꞌl, tal isikꞌlel opon qꞌu taqꞌonom siatz qꞌuꞌl maꞌtich taqꞌtu puaj te. Ech satileꞌ jankꞌal vetiꞌan kanaal tiꞌ sijununil.

16 Ech ul u bꞌaxa utz, tal te ech tzaꞌ: «Unbꞌaal, aatz u puaj vetaaqꞌka ve, vettalal lavate.» Texh te.

17 Tal tek u qꞌesala te ech tzaꞌ: «Aꞌtzii bꞌaꞌnla aqꞌonom. Tiira jikom vetaꞌana kꞌuxh bꞌiil koꞌxhtuꞌ. Ech aatz cheel, saꞌatin iijleꞌm viꞌ laval tenam.» Texh te.

18 Ul vikaꞌbꞌ. Tal te ech tzaꞌ: «Unbꞌaal, aatz u puaj vetaaqꞌka ve, vettalal oꞌvaꞌte.» Chia.

19 Echat koꞌxh tal te ech tzaꞌ: «Ant axh majte, saꞌan qꞌesalail viꞌ oꞌvaꞌl tenam.» Texh te.

20 Pek ul vaꞌte utz, tal ech tzaꞌ: «Unbꞌaal, atil vapuaj tzuta vaꞌl vetaaqꞌka ve. Kolel koꞌn vaqꞌo tu maꞌl suꞌt. 21 Vetunxoꞌvaꞌaxh. Tan vootzajle aas axh maꞌl vinaj yeꞌ chit kam chajpeꞌl saaqꞌo. Aal niiqꞌo qꞌu kam kꞌuxh yitꞌ eetz koj. Utz nachok iatz qꞌu chikobꞌeꞌm kꞌuxh yitꞌ axh koj nichikon.» Texh te.

22 Uncheeꞌ tal tek u qꞌesala te ech tzaꞌ: «¡Yeꞌxtxojla aqꞌonom! Vatziꞌ nixochonjeꞌaxh. Oj ootzajle aas in maꞌl vinaj yeꞌ chit kam chajpeꞌl vaqꞌo. Aal niviqꞌo vaꞌl yitꞌ vetz koj. Utz nunchok iatz u chikobꞌeꞌm vaꞌl yitꞌ in koj nichikon. 23 ¿Kantuꞌ uncheeꞌ, yeꞌn aaqꞌ vunpuaj tu kꞌam? Ech aꞌ tek imol tal sunkꞌul koj aas suꞌulin.» Texh te.

24 Ech tal u qꞌesala tu qꞌu aanima qꞌuꞌl atich opon ech tzaꞌ: «Maataj el u puaj te tziꞌ. Utz aqꞌtaj tu vaꞌl laval ipuaj atile.» Texhtuꞌ.

25 Pek aatz qꞌu aanima tan, motx tal te ech tzaꞌ: «¡Kubꞌaal, atil nal laval ipuaj atziꞌ!» Texhtuꞌ.

26 Tal u qꞌesala ech tzaꞌ: «Nival sete aas kꞌuxh atil nal tetz maꞌl u aanima, aal saꞌaqꞌax tereꞌn tetz. Pek aatz vaꞌl yeꞌk tetz, aal samaaleꞌl te jankꞌal vaꞌl atil tzixeꞌ. 27 Pek aatz qꞌul unkoontra qꞌuꞌl yeꞌt isaꞌ vunqꞌesalail, iqꞌotaj ul sunvatz tzaꞌ. Utz sunvatz seyatzꞌeꞌ.» Chia.— Texh u Jesuus.

U topon u Jesuus tu u Jerusaleen

28 Aatz veet taltu u kam u Jesuus tziꞌ, bꞌaxabꞌ vatz qꞌu aanima aal ibꞌen tu Jerusaleen. 29 Utz aatz opon viꞌ u muunte Olivo kꞌatz qꞌu tenam Betfagee tuchꞌ Betaania, ichaj bꞌen kaꞌvaꞌl qꞌul ichusulibꞌ. 30 Tal te ech tzaꞌ: —Bꞌenojex tu u tal tenam sukuvatz bꞌen tzuta. Utz taꞌxh loꞌoponex tuul, setil maꞌl u chelem bꞌuuro qitzel. Yeꞌsaj ijeꞌ maꞌj aanima tiꞌ. Ech chittaj utz, iqꞌotaj kꞌasuꞌl. 31 Utz oj abꞌil maꞌj laꞌalon: «¿Kantuꞌ nechiteꞌ?» Chaj. Letal te ech tzaꞌ: «Tan nisavsa u kuBꞌaal.» Chajex.— Texhtuꞌ.

32 Ech bꞌen qꞌuꞌl chajaxi utz, til u bꞌuuro kam chit echaꞌ vaꞌl tal u Jesuus te. 33 Utz tuul nichmotxichiteꞌ, alax te tu qꞌul ibꞌaal ech tzaꞌ: —¿Kantuꞌ nechit u bꞌuuro tziꞌ?— Texhtuꞌ.

34 Motx tal ech tzaꞌ: —Tan u kuBꞌaal nisavsan.— Texhtuꞌ.

35 Ech tiqꞌo ul vatz u Jesuus. Taqꞌ jeꞌ qꞌul ikaapa tiꞌ. Utz motx taqꞌ jeꞌ u Jesuus tiꞌ. 36 Tuul nichixaan u Jesuus tiꞌ u bꞌuuro, nichmotxiliiu kuꞌ qꞌul ikaapa qꞌu aanima tibꞌey.+ 19:36 Aatz vaꞌl nichmotxiꞌan qꞌu aanima tiꞌ u Jesuus tzaꞌ, aꞌ u techlal niyolonka aas nojchit nisaꞌal tu qꞌu aanima.37 Utz aatz nichinajabꞌ opon tu u kuꞌnaj, vatz u muunte Olivo, kajay qꞌu niman tetz xamich tiꞌ. Vaꞌl motx iqꞌeqꞌuneꞌ, techal motx itxuqꞌtxuneꞌ. Nichtoksa iqꞌii u Tioxh tiꞌ kajay qꞌu mamala chaj txaichil qꞌuꞌl maꞌt tiltaꞌ. 38 Nichtal ech tzaꞌ: —¡Techal u ijlenal vaꞌl tibꞌii u kuBꞌaals Amlika vetꞌulka! Tan ¡satoksa ibꞌaꞌn qꞌu aanima tuchꞌ u Tioxh tu Amlika! ¡Techal u Tioxh tu Amlika!— Texhtuꞌ.+ 19:38 Choktaj u Salmos 118.26.

39 Ech aatz unjolol qꞌu fariseo qꞌuꞌl atich xoꞌl tenam, tal tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Chusul, yaꞌsa iqetun qꞌul achusulibꞌ tziꞌ.— Texhtuꞌ.

40 Tzaqꞌbꞌel tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Nival sete, oj sayaꞌ iqetun qꞌu aanima tziꞌ, aꞌ tek saqetun qꞌu sivan tziꞌ.— Texhtuꞌ.

41 Aatz tek opon najaꞌch u Jerusaleen, isaji bꞌen utz; oqꞌ tiꞌ. 42 Tal ech tzaꞌ: —Bꞌaꞌn atziꞌ maꞌkojetootzaji kaniꞌch tok ebꞌaꞌn tuchꞌ u Tioxh. Tan aꞌ u tiempo tzaꞌ; pek mujel sevatz cheel. 43 Tan saꞌnalul tiempo aas sisuti etiꞌ qꞌul ekoontra. Sichok jeꞌabꞌalop tiꞌ vitzꞌachil u tenam. Sipeꞌi etiꞌ. Utz til chaj koꞌxh siꞌanvu sete. 44 Sibꞌaj kuꞌ vetenam. Utz sanilpu vitzꞌachil. Yeꞌk vaꞌtoj sivan saꞌkojkaa tibꞌa imol. Ech siyatzꞌex tuchꞌ enitxaꞌa tan, yeꞌn paal etxumbꞌal tuul aas ex vetꞌuliqꞌilaꞌex viTxaaom u Tioxh.— Texhtuꞌ.

U tojchat eluꞌl qꞌu subꞌulla chaj aa kꞌaꞌy u Jesuus

45 Ech opon u Jesuus tu viqꞌanalil u totztioxh. Utz xeꞌt tojcha eluꞌl kajay qꞌuꞌl nichikꞌayin tziꞌ.+ 19:45 Aatz qꞌu aa kꞌaꞌy tziꞌ, taꞌn atichku tu viqꞌanalil u totztioxh, yitꞌ meero koj tuul niyolonka. Tan taꞌxh nichtokoꞌp tu u totztioxh qꞌu oksan yol vatz Tioxh.46 Tal ech tzaꞌ: —¡Tzꞌibꞌamalka tu u Yolbꞌal Tioxh: «Qꞌilabꞌ sikꞌlebꞌ Tioxh viqꞌanalil u totztioxh!» Chia. Pek aatz ex, ¡vetetaqꞌlu bꞌen tatibꞌal elqꞌom!— Texhtuꞌ.+ 19:46 Choktaj u Isaias 56.7; u Jeremias 7.11.

47 Utz jun qꞌii nichichusun tu viqꞌanalil u totztioxh. Pek aatz qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh, nichikꞌaj tiꞌ siyatzꞌeꞌ. Antu qꞌu aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar tuchꞌ qꞌu qꞌesal tenam. 48 Pek yeꞌ nichichee sikꞌuꞌl kaniꞌch iveet siꞌaneꞌ tan, kajay aanima bꞌennajich ikꞌuꞌl tiꞌ tabꞌil vichusbꞌal.

20

Vitzaqꞌbꞌel qꞌu fariseo iꞌanu Jesuus tiꞌ u tijleꞌm

1 Aatz iꞌan tu maꞌl u qꞌii, nichichus qꞌu aanima u Jesuus tu viqꞌanalil u totztioxh. Nichipaxsa itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal. Tuul opon qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh, tuchꞌ qꞌu aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar utz, tuchꞌ qꞌu qꞌesal qꞌatol tzii. 2 Utz motx tal te ech tzaꞌ: —Al qe, ¿kam iijleꞌm aas naꞌan qꞌu kam tziꞌ? Utz ¿abꞌil vetaqꞌon val iijleꞌm tiꞌ ibꞌanaxeꞌ?— Texh te.

3 Tzaqꞌbꞌu u Jesuus ech tzaꞌ: —Sunchꞌoti maꞌl kam sete majte. Utz tzaqꞌbꞌetajin. 4 ¿U Tioxh tzik chajon u Xhan aas ul iꞌan vautisaar aanima, oj itxumbꞌal koꞌn aanima toksa?— Texhtuꞌ.

5 Ech nichmotxtal sivatzaj ech tzaꞌ: —«Tioxh chajon.» Oj chajoꞌ: «¿Kantuꞌ yeꞌt enima?» Chaj qe atziꞌ. 6 Utz oj: «Itxumbꞌal koꞌn aanima.» Chajoꞌ, kajay qꞌu aanima sapaqꞌon sivan oꞌ atziꞌ. Tan nimotxtaleꞌ aas nojchit alol yolbꞌal Tioxh u Xhan.— Chia. 7 Ech motx tzaqꞌbꞌi utz, tala: —Yeꞌ qootzaj abꞌil chajon.— Texh kuꞌen.

8 Ech tek tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Uncheeꞌ yitꞌ saꞌkojval sete majte abꞌil aqꞌon vijleꞌm tiꞌ qꞌu kam nunbꞌaneꞌ tzaꞌ.— Texhtuꞌ.

Vikꞌamtu tiꞌ unjolol onkonla kꞌamol txꞌavaꞌ u Jesuus

9 Ech ikꞌam tiꞌ maꞌl kam u Jesuus, xeꞌt tal tu qꞌu aanima ech tzaꞌ: —Aatz iꞌan maꞌl u vinaj, ichik untanul iuuva. Utz taqꞌka kꞌam tunjolol aqꞌonom. Ech bꞌeni. Sibꞌal tiempo ulka. 10 Utz aatz opon u tiempo qꞌanbꞌebꞌal uuva, ichaj opon maꞌl taqꞌonom xeꞌ qꞌu kꞌamol, tiꞌ ul tiqꞌol u kꞌambꞌal. Ayaꞌ untanul vivatz u chikobꞌeꞌm.

Pek aatz qꞌu kꞌamol tziꞌ, motx iqꞌosa. Utz ichaj kꞌasuꞌl. Nikoꞌxh bꞌoj taqꞌ kꞌasuꞌl tiꞌ.

11 Ichaj paj chit bꞌen vaꞌt taqꞌonom u bꞌaal chikobꞌeꞌm tziꞌ. Utz motx koꞌn paj iqꞌosa. Iyoqꞌa. Ech iqꞌaavixsa kuꞌen. Yeꞌxhkam maꞌj taqꞌ kꞌasuꞌl tiꞌ. 12 Ichaj paj chit vaꞌte, u toxvaꞌ tekuꞌen. Pek motx koꞌn ipaaseꞌluꞌl vaꞌt vaꞌl tziꞌ. Takꞌonsa kꞌasuꞌl.

13 Uncheeꞌ aatz u bꞌaal chikobꞌeꞌm, tal tek ech tzaꞌ: «¿Kam sunbꞌaneꞌ? Aꞌ tek sunchaj bꞌen vunkꞌaol vaꞌl tiira tiiꞌin tiꞌ. Kamal atil tek bꞌoj tatin siatz liꞌana.» Texhtuꞌ.

14 Pek taꞌxh motx til qꞌu kꞌamol, xeꞌt motx iyol sivatzaj ech tzaꞌ: «Aꞌ vaꞌl saokka tu vimeꞌbꞌiꞌl vitat atziꞌ. Pek niꞌextaj, kuyatzꞌtaj. Ech oꞌ tek saokkaꞌoꞌ tu u tetz.» Texhtuꞌ. 15 Ech motx ipaasat eluꞌl tiꞌ u chikobꞌeꞌm tziꞌ utz, iyatzꞌa.

Ech ¿kam tek bꞌoj siꞌan u bꞌaal txꞌavaꞌ nenacheꞌ? 16 Aatz siꞌaneꞌ tan, suꞌlisotzsa qꞌu kꞌamol. Ech sataqꞌ u chikobꞌeꞌm tunjot aanima.— Texh u Jesuus.

Ech taꞌxh tabꞌi u yol qꞌu aanima tziꞌ, paal itxumbꞌal tuul. Utz motx tal ech tzaꞌ: —¡Yeꞌ koj jatu iꞌan u kam tziꞌ!— Texhtuꞌ.+ 20:16 Choktaj u Croonicas II 24.19; 36.15-17.

17 Pek sajil tu u Jesuus utz, tal te ech tzaꞌ: —¿Kam tok u yol nenacheꞌ vaꞌl tzꞌibꞌamalka nital ech tzaꞌ?:

«Aatz u Sivan vaꞌl taqꞌka eloꞌp qꞌu bꞌanol otzotz echil tziꞌ, aal aꞌ u Sivan tiira ibꞌoꞌqꞌol tetz xoobꞌal.» Chia.+ 20:17 Choktaj u Salmos 118.22.

18 Ech abꞌil qꞌuꞌl sakuꞌ viꞌ u Sivan tziꞌ, sakꞌaxbꞌi. Pek abꞌil qꞌuꞌl lakuꞌ u Sivan tiꞌ tziꞌ, bꞌaꞌntan sajuyajti.— Texhtuꞌ.+ 20:18 Choktaj u Isaias 8.14-15; u Danieel 2.34, 44.

Vitzaqꞌbꞌel qꞌu fariseo iꞌanu Jesuus tiꞌ u choo alkavaar

19 Ech aatz qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh tuchꞌ qꞌu aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar, siꞌchtekitxay u Jesuus tu u muꞌkꞌul tziꞌ. Tan el itxumbꞌal tuul aas aꞌ qꞌuꞌl nichtalax tu u kam ikꞌam tiꞌ. Pek motx ixoꞌva qꞌu tenam.

20 Ech motx ichajtu bꞌen unjolol eesan yol qꞌu fariseo aas vet sikꞌuꞌl taqꞌ bꞌen tibꞌ jikomla aanima. Aꞌ isaꞌ tabꞌit iyolpu u Jesuus tiꞌ maꞌj yol. Ech samotxixoch tu u governadoor. Utz satoksa tiqꞌabꞌ. 21 Ech vet sikꞌuꞌl motx ichꞌoti te ech tzaꞌ: —Chusul, qootzale aas tinujul nachusuneꞌ, nayoloneꞌ. Yeꞌk tel aanima saatz. Pek tuchꞌ chit inujul nichusunkꞌaxh tiꞌ u bꞌenchil xeꞌ Tioxh. 22 Pek al qe ¿bꞌaꞌn tzik aas nikuchoo jaꞌmel alkavaar tu u ijlenal Cesar, pek oj yeꞌka?— Texhtuꞌ.+ 20:22 Tiira mam onkonil vaꞌl iꞌan qꞌu vinaj tziꞌ aas nichichꞌoti tu u Jesuus tiꞌ u choo jaꞌmel alkavaar. Tan oj: «Bꞌaꞌn sachooli.» Chaj u Jesuus, aꞌich isaꞌ saelka qꞌu aanima tiꞌ u Jesuus, saok ixoꞌl tuchꞌ. Tan kajay qꞌu Israeel, tiira yaꞌlumal kuꞌen kꞌuxh nichichoo u jaꞌmel alkavaar tu qꞌu aa Roma. Yiꞌsaꞌ nichooeꞌ. Utz oj: «Yitꞌ bꞌaꞌn koj sachooli.» Chaj u Jesuus majte, aꞌ isaꞌ qꞌu vinaj tziꞌ saok ixoꞌl tuchꞌ qꞌu qꞌatbꞌal tzii tetz Roma majte. Ech aꞌ u kꞌaa siꞌchmotxtaqꞌvu kuꞌ u Jesuus nichmotxtaleꞌ tziꞌ.

23 Aatz u Jesuus, paal itxumbꞌal tuul aas eesa yol niꞌan qꞌu vinaj tziꞌ; jolol subꞌul. Utz tal te ech tzaꞌ: —¿Kam tokeꞌ aas vet sekꞌuꞌl nechꞌoti kam ve? 24 Kꞌuchtaj u puaj ve. ¿Abꞌil etz u vatzibꞌal atoꞌk siatz tziꞌ utz, abꞌil etz u bꞌii tzꞌibꞌamal ok siatz majte tziꞌ?— Texhtuꞌ.

Motx tzaqꞌbꞌu ech tzaꞌ: —Tetz u Cesar.— Texhtuꞌ.

25 Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Aqꞌtaj tu u Cesar kam tiꞌ vaꞌl nichoonkꞌex te. Utz aqꞌtaj tu u Tioxh abꞌiste u tetz u Tioxh.— Texhtuꞌ.

26 Ech yeꞌt yolpu u Jesuus tiꞌ maꞌj yol vatz qꞌu tenam kam tiꞌ sitxayva. Pek aal motx texh sotz ikꞌuꞌl tu vitzaqꞌbꞌu u Jesuus. Utz motx texh jutzeꞌi.

Vitzaqꞌbꞌel qꞌu saduceo iꞌanu Jesuus tiꞌ u qꞌaavitzꞌpichil

27 Uncheeꞌ aꞌ tek opon unjolol qꞌu saduceo. Ayaꞌ qꞌuꞌl yeꞌxhkam nimotxinima u qꞌaavtitzꞌpu qꞌu kamnaj. 28 Utz ichꞌoti te ech tzaꞌ: —Chusul, aatz u Moisees, itzꞌibꞌaka aas: «Oj sakam maꞌj vinaj utz, sakaa tixoj, loqꞌ yeꞌk initxaꞌa sakaai, sikꞌulka tibꞌ u tzaꞌqꞌa tuchꞌ u tixoj tziꞌ. Ech sachee ichꞌexel u tatzik tziꞌ.» Texh u Moisees.

29 Pek atich jujvaꞌl qꞌu vinaj itzaꞌqꞌ tibꞌ. Aatz iꞌan u bꞌaxa, tzumeꞌi. Pek kam kuꞌen, yeꞌk initxaꞌa kaai. 30 Ech iqꞌol u ixoj tu u kaꞌbꞌ vinaj tziꞌ. Utz kam koꞌn pajeꞌ, yeꞌk initxaꞌa kaai. 31 Ech iqꞌol u ixoj tu u toxvaꞌ vinaj tziꞌ. Pek kam koꞌn pajeꞌ. Utz ech koꞌxh iꞌan jujvaꞌl. Yeꞌk initxaꞌa kaai. 32 Utz tiyaꞌtebꞌal, aꞌ tek kam u ixoj. 33 Pek aatz tu u qꞌaavitzꞌpichil, ¿abꞌil tek etz ixoj u ixoj liꞌana tziꞌ? Tan tixojich jujvaꞌl qꞌu vinaj.— Texhtuꞌ.

34 Ech tek itzaqꞌbꞌu u Jesuus utz, tal te ech tzaꞌ: —Aatz qꞌu aanima tu u tiempo tzaꞌ tan, nimotxtok tiꞌ ixoj utz, nitzumeꞌaꞌ. 35 Pek aatz siꞌan tu u bꞌenqꞌii bꞌensaj, yeꞌkan satzumeꞌ qꞌu aanima qꞌuꞌl likꞌuloꞌk tiꞌ soꞌok tu vaꞌt u atinchil tziꞌ, aas laqꞌaavitzꞌpu xoꞌl qꞌu kamnaj. 36 Saꞌtereꞌnkojveeti sakami. Tan ech tekuꞌen aꞌ qꞌu aanjel siꞌaneꞌ aas maꞌt iqꞌaavtitzꞌpeꞌ tan, ikꞌaol imeꞌal Tioxh.

37 Pek aatz tiꞌ u qꞌaavtitzꞌpu qꞌu kamnaj netaleꞌ tziꞌ, chusun u Moisees tu u yol tiꞌ u chꞌiꞌx aas tal tu u kuBꞌaal ech tzaꞌ: «ITioxh u Abrahaam, iTioxh u Isaac utz, iTioxh u Jacob.» Texhtuꞌ.+ 20:37 Choktaj u Eexodo 3.6.38 Tan aatz u Tioxh, yitꞌ iTioxh koj kamnaj, pek iTioxh itzꞌlich. Utz yeꞌxhkam nisotz qꞌu aanima siatz qꞌuꞌl nikameꞌ.— Texh u Jesuus.

39 Ech tzaqꞌbꞌel tu unjolol qꞌu aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar ech tzaꞌ: —Chusul, bꞌaꞌn vaꞌl naaleꞌ tziꞌ.— Texhtuꞌ.

40 Ech yeꞌxhabꞌil veꞌt nichqꞌiꞌon ichꞌotil kam tu u Jesuus.

Yitꞌ loqꞌ koꞌnkoxh ituꞌxh ixalam Daviid u Jesuus

41 Uncheeꞌ tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —¿Kan chaj tok netaleꞌ aas ituꞌxh ixalam Daviid viTxaaom u Tioxh? 42 Tan u Daviid atkoꞌxh tzꞌibꞌanka tu u Salmos ech tzaꞌ:

«Tal u Tioxh tu vunBꞌaal:

Kꞌujach tunsebꞌal.

43 Tan saꞌnalvoksa qꞌul akoontra satzeqꞌlebꞌal. Chia.»+ 20:43 Choktaj u Salmos 110.1.

Texh te.

44 Ech oj “unBꞌaal” chu u Daviid tiꞌ, ¿kam tek tokeꞌ untzꞌoj ituꞌxh ixalam kuꞌen?— Texhtuꞌ.

Viyeꞌxtxojla chusbꞌalqꞌu aa txumbꞌal

45 Tuul nichtabꞌil tu kajay qꞌu aanima, tal tu qꞌul ichusulibꞌ ech tzaꞌ: 46 —Kuentaꞌex tiꞌ qꞌu aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar. Tan vatz chit ikꞌuꞌl paalchil tuchꞌ chelkin oksaꞌm. Utz aꞌ chit isaꞌ vaꞌl kalaman taqꞌax ichajlichil tu qꞌu kꞌayibꞌal. Utz vatz chit ikꞌuꞌl kuꞌchil tu qꞌu bꞌaxa chaj kꞌujlebꞌal tu qꞌu atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar, tuchꞌ tu qꞌu bꞌaxa chaj kꞌujlebꞌal til niꞌuchku txꞌaꞌom. 47 Utz nimotxisubꞌ tzaj txakay ixoj. Nimotximaa tzaj tetz. Ech vet chit sikꞌuꞌl niꞌaneꞌ, sibꞌ chit tuul qꞌul iqꞌilat isikꞌlet Tioxh. Pek loqꞌ sibꞌ u choobꞌal paav saꞌalax ikuꞌ tiꞌ tu qꞌuꞌl niꞌaneꞌ.— Texhtuꞌ.

21

Vichusun u Jesuus tiꞌ u kutxutu u viqꞌanalail u totztioxh

1 Uncheeꞌ sajin bꞌen u Jesuus utz, til qꞌu txꞌiiol iqꞌii aas nichmotxtaqꞌ kuꞌ ipuaj tu u kaaxha molbꞌal kutxu. 2 Ech til maꞌl u txakay ixoj majte, tiira meꞌbꞌiꞌl tetz. Taqꞌ kuꞌ kaꞌvaꞌl puaj tiira chꞌoo tuul. 3 Ech tal tek u Jesuus ech tzaꞌ: —Nojchit nival sete, sibꞌal puaj vettaqꞌ koꞌp u txakay ixoj tziꞌ, kꞌuxh meꞌbꞌiꞌl tetz viꞌ tereꞌn qꞌuꞌl vettaqꞌ koꞌp tetz. 4 Tan kajay qꞌuꞌl vettaqꞌ ikutxu, taꞌxh vettaqꞌa qꞌu chan puaj. Pek ech koj u ixoj tziꞌ, kꞌuxh meꞌbꞌiꞌl tetz, nojchit aꞌ vetimoxsaka jankꞌal vantziꞌ nitiloꞌk tetz techbꞌubꞌal.— Texhtuꞌ.

U sotzchil suꞌul tiꞌ u Jerusaleen

5 Aatz iꞌan unjolol qꞌu aanima, nichmotxiyolon tiꞌ u totztioxh, tiꞌ vivijax viqꞌanalil tu bꞌaꞌnla chaj sivan utz, tiꞌ jankꞌal kutxu puaj oknaj tiꞌ iveeteꞌ.

Tal tek u Jesuus te ech tzaꞌ: 6 —Aatz qꞌu kam qꞌuꞌl netileꞌ tziꞌ tan, saꞌnalul tiempo aas sanilaxi. Nikoꞌxh vaꞌtoj sivan sakaa tibꞌa imol; kajay sakuꞌi.— Texhtuꞌ.

7 Ech chꞌotil te ech tzaꞌ: —Chusul, ¿jatu suꞌuch u kam naaleꞌ tziꞌ? Utz ¿kam xheenya saꞌatini aas saꞌtexhuch qꞌu kam tziꞌ?— Texh teꞌleꞌ.

8 Tal u Jesuus ech tzaꞌ: —Kuentaꞌex, abꞌilich eesanex tu bꞌey. Tan sibꞌal koꞌxh sauli sikꞌam tiꞌ vunbꞌii. Satal ech tzaꞌ: «In viTxaaom u Tioxh. Ulyu u tiempo.» Chaj. Loqꞌ xambꞌiꞌchꞌokꞌex tiꞌ.

9 Utz xoꞌvichkoꞌxhex tiꞌ aas letabꞌi vaꞌl texh tuch chꞌaꞌo. Utz setabꞌi iyolax chꞌaꞌo. Tan ministeer chit suꞌuch qꞌu kam bꞌaxa tziꞌ. Loqꞌ yitꞌ yak koj suꞌul u motxebꞌal qꞌii saj tiꞌ.— Texhtuꞌ.

10 Tal paj ech tzaꞌ: —Saꞌnalmotxiꞌan chꞌaꞌo qꞌu mamaj tenam tibꞌilaj. Utz siꞌan chꞌaꞌo qꞌu ijlenal tibꞌilaj. 11 Til chaj koꞌxh sapaalku mamaj kabꞌnaano, mam vaꞌy, mam yaabꞌil. Mamaj xoꞌvebꞌalla kam sauchi. Utz mamaj xheenya sachee tu amlika.

12 Pek aatz yeꞌsajen tuch kajay qꞌu kam tziꞌ, soꞌojchalex, satxaypꞌex tiꞌ inimal vunbꞌii. Siꞌiqꞌolbꞌenex tu qꞌu atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar. Soꞌoksalex tu tzeꞌ. Saxochpꞌex vatz ijlenal tuchꞌ vatz governadoor. 13 Ech tu qꞌu kam tziꞌ, saveeti sepaxsa itziiul u yolbꞌal Tioxh. 14 Pek txakbꞌaꞌtaj tetaanima aas yeꞌk setitzꞌa kaniꞌch etzaqꞌbꞌu tiꞌ qꞌu xochbꞌal etetz. 15 Tan in saꞌaqꞌon eyol. Utz in saoksan etxumbꞌal aas yeꞌxhabꞌil koꞌxh tech tiꞌ. Utz saꞌkojoleꞌ qꞌu xeꞌkꞌulan etetz tiꞌ iqꞌatl evatz.

16 Tan antu qꞌul etxutx ebꞌaal, saꞌaqꞌonex tu txaypichil; qꞌul etatzik etzaꞌqꞌ tuchꞌ qꞌul etitzꞌin etatzik utz, tuchꞌ qꞌul etamiigo. Utz sayatzꞌpu unjololex taqꞌo. 17 Utz kajay aanima sachiꞌkꞌulanex. Loqꞌ viꞌ kuꞌen. 18 Pek nikoꞌxh maꞌj xiꞌl eviꞌ satzꞌejxi. 19 Tan tu koꞌn vetxꞌaktu qꞌu kam tziꞌ, seꞌel qꞌul etaanxelal vatz tzaꞌl.

20 Pek taꞌxh letila aas sutimal tek tiꞌ u Jerusaleen tu sol, paaloj etxumbꞌal tuul aas u sotzchil oponyu tiꞌ. 21 Ech aatz qꞌuꞌl atil tikuenta Judea, oojoj bꞌen tulaj muunte. Abꞌil qꞌuꞌl atil tu Jerusaleen, eloj bꞌen. Utz uliꞌch tereꞌn tu tenam qꞌuꞌl ayeꞌn tulaj jaꞌjtzeꞌ. 22 Tan mamala choobꞌal paav sataqꞌuꞌl u Tioxh tu qꞌu qꞌii tziꞌ. Ech satzojpu kajay qꞌu kam qꞌuꞌl tzꞌibꞌamalka.

23 Pek tilayol sayaꞌk qꞌu ixoj siꞌan tu qꞌu qꞌii tziꞌ, qꞌuꞌl atil tu tiichajla yaabꞌil, tuchꞌ qꞌuꞌl nichꞌuꞌn titzꞌin. Tan mamala kꞌaxkꞌo suꞌuch tu vatz txꞌavaꞌ. Sakuꞌ vikꞌaꞌnal u Tioxh tiꞌ u tenam tzaꞌ. 24 Atia tzokꞌel ikam sakami. Atia preexhu ibꞌenaꞌ. Til koꞌn tenam samotxiqꞌolik bꞌen. Utz saokebꞌel u Jerusaleen tu qꞌu puera aanima, tzojpu nal chit u tiempo jankꞌal siꞌan qꞌu puera aanima.+ 21:24 Nojchit tzojpu qꞌul iyol u Jesuus tu u yaꞌbꞌ 70 m.t.J. Ex okebꞌeloj u Jerusaleen tu u Tito, qꞌesal tetz qꞌu Roma.

Vixeꞌt u motxebꞌal qꞌii saj

25 Utz saꞌatin xheenya tu u qꞌii, tu u ichꞌ utz, tuchꞌ tu qꞌu txꞌumiꞌl. Sijal tiloneꞌ. Utz saꞌxhkꞌaybꞌu qꞌu aanima taqꞌo tu vatz amlika txꞌavaꞌ. Utz saꞌxhmotxxoꞌvi, sakaa taanima tu vijelun u mar tuchꞌ tu vipilqꞌaꞌtxaneꞌ.+ 21:25 Choktaj u Isaias 13.10; u Joel 2.31; Qꞌu Kam Ibꞌaxabꞌsa Ikꞌuchax U Tioxh (Apocalipsis) 6.12-13.26 Utz sanumtzꞌu kuꞌ aanima tu xoꞌval tu poyqꞌichil tiꞌ kajay qꞌu kam suꞌuch tu u vatz amlika txꞌavaꞌ. Tan aal sayikun kajay qꞌu kam atil tu amlika. 27 Ech sailax tul tu sutzꞌ u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima tu u techalla tijleꞌm tuchꞌ vixamlil. 28 Pek taꞌxh laxeꞌttuch qꞌu kam tzaꞌ, tii ekꞌuꞌl. Utz sajinojjeꞌex tu amlika tan, aꞌ najabꞌyu vetel vatz qꞌu tzaꞌl.— Texhtuꞌ.

29 Tal maꞌl u yol u Jesuus; ikꞌam tiꞌ kam tal ech tzaꞌ: —Etootzajnale kam vaꞌl niꞌan qꞌu viikuxh tuchꞌ tereꞌn qꞌu tzeꞌ. 30 Tan taꞌxh nichee talaj ixaj, yak at niꞌenku sete aas u saqꞌi ninajabꞌeꞌ. 31 Echat koꞌxh majte, aatz letil kajay qꞌu kam tziꞌ, ootzajitaj aas najabꞌyu tul viQꞌesalail u Tioxh.

32 Tan niꞌxhtekꞌval sete, aas yeꞌsajen koꞌxh isotz untanul qꞌu aanima itzꞌlel tu tiempo tzaꞌ, suꞌuch kajay qꞌu kam tziꞌ. 33 Sakoꞌnpaal u vatz amlika txꞌavaꞌ kajayil; pek aatz vunyolbꞌal, jatu koj sapaali.

34 Pek kuentaꞌex sejununil. Eteesach koꞌxh etxumbꞌal tu bꞌey tiꞌ tachval qꞌu kam. Echaꞌ tziꞌ yeꞌk enooebꞌal tiꞌ tuchꞌ tiꞌ qꞌabꞌaꞌm utz, tiꞌ qꞌu elaꞌokchil tu u atinchil tzaꞌ. Tan yeꞌk talcheꞌ noj tul u qꞌii utz, paarten netitzꞌa. 35 Noj iꞌaneꞌ sakuꞌ setiꞌ echaꞌ ikuꞌ kꞌaa. Tan maꞌl ikuꞌ tiꞌ qꞌu aanima kajayil tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ. 36 Ech nachnoj etatin bꞌenamen. Utz qꞌilataj sikꞌletaj Tioxh. Ech leꞌelex tu qꞌu tiila chaj kam qꞌuꞌl suꞌuchi tziꞌ. Utz ech loꞌoponex vatz u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima.— Texh u Jesuus.

37 Nichichusun u Jesuus tu viqꞌanalil u totztioxh qꞌiil. Pek nichikꞌasuꞌl sotzsaj. Aꞌ nichkaak viꞌ u muunte Olivo. 38 Utz sibꞌla aanima nichtopon tu viqꞌanalil u totztioxh qꞌalaꞌm tiꞌ tabꞌileꞌ.

22

Vichoktu txumbꞌal u Judastiꞌ ikꞌayil u Jesuus

1 Uncheeꞌ nichtekinajabꞌ u nimla qꞌii vaꞌl nichipaasal tiꞌ u Elchil Vatz Kamchil Tu Egipto, vaꞌl nitxꞌaꞌl u kaxhlaan txꞌix yeꞌk itxꞌamal.+ 22:1 Aatz ibꞌii u nimla qꞌii nital tzaꞌ, ayaꞌ u Kuꞌ Tioxh sukuvatz.2 Utz aatz qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh tuchꞌ qꞌu aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar, nichmotxichokeꞌ aas kaniꞌch iyatzꞌax u Jesuus siꞌaneꞌ. Loqꞌ nichmotxixoꞌva u mam tenam.

3 Pek ok u txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatz u Judas aa Cariote vaꞌl atich ok xoꞌl kabꞌlaal qꞌu chusulibꞌ. 4 Ech bꞌen xeꞌ qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh tuchꞌ qꞌu qꞌesal xeen tetz vikuentail u totztioxh. Ex tal te aas kaniꞌch toksal u Jesuus tiqꞌabꞌ siꞌaneꞌ. 5 Ech motx chit txuqꞌtxuni. Utz motx iꞌan maꞌl iatz aas sataqꞌ ipuaj. 6 Ech taqꞌt iqul u Judas tuul. Utz ichok tek txumbꞌal kaniꞌch toksal u Jesuus tiqꞌabꞌ siꞌaneꞌ aas yeꞌk siꞌilax tu u mam tenam.

U yaꞌtebꞌal echbꞌuꞌm iꞌan u Jesuus tuchꞌ qꞌul ichusulibꞌ

7 Uncheeꞌ opon tek u nimla qꞌii Txꞌaꞌbꞌal Kaxhlaan Txꞌix Yeꞌk Itxꞌamil. Utz nichiyatzꞌax maꞌl karneꞌl tu u qꞌii tziꞌ majte, tiꞌ u Elchil Vatz Kamchil Tu Egipto. 8 Ech aatz u Jesuus tan, ichaj bꞌen u Luꞌ tuchꞌ u Xhan. Tal te ech tzaꞌ: —Bꞌenoj ebꞌan tuch u echbꞌubꞌal vaꞌl nitechbꞌul tu u nimla qꞌii. Ech laqechbꞌu.— Texhtuꞌ.

9 Motx tzaqꞌbꞌu ech tzaꞌ: —¿Til asaꞌ sakubꞌanvu tucheꞌ?— Texhtuꞌ.

10 Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Aatz cheel, taꞌxh soꞌokoꞌpꞌex tu u tenam, soꞌok maꞌl u vinaj tebꞌey. Iqꞌomal maꞌl txeꞌn aꞌ taqꞌo. Utz laxambꞌubꞌenex tiꞌ til u atibꞌal loꞌokka. 11 Utz letal tu u bꞌaal atibꞌal ech tzaꞌ aas loꞌoponex: «Nital u Chusul aas: ¿Keꞌch u atibꞌal vaꞌl savechbꞌuv u echbꞌubꞌal tuchꞌ qꞌul unchusulibꞌ tiꞌ u nimla qꞌii? Chia.» Chajex te.

12 Ech sikꞌuch maꞌl u nimla tuul otzotz sete tikaꞌ chupul. Bꞌanel tek tucheꞌ. Ech lechꞌiansa qetz tziꞌ.— Texhtuꞌ.

13 Ech motx bꞌeni. Utz ichabꞌa u atibꞌal kam chit echaꞌ vaꞌl alax te. Utz ech motx iꞌan tuch u echbꞌubꞌal tziꞌ.

14 Uncheeꞌ opon tek u oora tetz u txꞌaꞌnbꞌal, kꞌujeꞌ u Jesuus vatz meexha tuchꞌ qꞌul ichusulibꞌ. 15 Utz tal te ech tzaꞌ: —Tiira nuntxuqꞌtxuneꞌ aas saꞌtekvechbꞌu u echbꞌubꞌal setuchꞌ vaꞌl nitechbꞌul cheel aas yeꞌsaj unpaal tu kꞌaxkꞌo. 16 Tan nival sete aas yitꞌ saꞌtereꞌnkojvechbꞌu u echbꞌubꞌal nibꞌanaxeꞌ tzaꞌ, pek analen aas latzojpu viQꞌesalail u Tioxh.— Texhtuꞌ.

17 Ech itxay u ukꞌabꞌal tuchꞌ u taꞌl uuva utz, taqꞌ taꞌntioxh tiꞌ. Ech tal tzaꞌ: —Ukꞌataj utz, jatxtaj paal sevatz. 18 Tan nojchit nival sete, yeꞌxhjatu veꞌt savukꞌa u taꞌl uuva tzaꞌ, pek analen luꞌul viQꞌesalail u Tioxh.— Texhtuꞌ.

19 Ech itxay maꞌl kaxhlaan txꞌix utz, taqꞌ taꞌntioxh tiꞌ. Ech ijatxa. Taqꞌ tetz qꞌul ichusulibꞌ. Tal te ech tzaꞌ: —Aꞌ vunchiꞌl atziꞌ [vaꞌl aqꞌel setiꞌ. Utz lebꞌan u kam majte tziꞌ, ech senachpixsa vaꞌl sunbꞌan setiꞌ.— Texhtuꞌ.

20 Echat koꞌxh iꞌana aas veet motx itxꞌaꞌneꞌ, itxay u ukꞌabꞌal. Tal ech tzaꞌ: —Aatz u aꞌ atil tu u ukꞌabꞌal tzaꞌ, aꞌ vunkajal nikuꞌ setiꞌ sekajayil atziꞌ. Aꞌ u akꞌ nukꞌuꞌm nunbꞌan setuchꞌ.]+ 22:20 Choktaj u Jeremias 31.31-34.21 Pek aatz vaꞌl sakꞌayinin, atil sunkꞌatza vatz meexha cheel.+ 22:21 Choktaj u Salmos 41.9.22 Tan aatz u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima, nojchit aꞌ nipaalku tu qꞌu kam qꞌuꞌl kꞌajel tiꞌ tu u Tioxh. Pek tilayol sayaꞌk u vinaj vaꞌl saoksan tiqꞌabꞌ qꞌu txayol.— Texhtuꞌ.

23 Ech xeꞌt motx iyol qꞌu chusulibꞌ sivatzaj aas abꞌiste chaj sabꞌanon u kam tziꞌ.

U toksal qꞌu chusulibꞌ tu jikiꞌan u Jesuus tiꞌ u jeꞌsaibꞌ

24 Ech xeꞌt motx itxay tibꞌ tu yol majte, tiꞌ aas abꞌil chaj saꞌatin tijleꞌm tixoꞌl nichmotxtaleꞌ. 25 Pek tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Aatz qꞌu ijlenal tetz qꞌu puera aanima, nimotxibꞌensa tibꞌ qꞌesal viꞌ qꞌu aanima. Utz aatz qꞌuꞌl atil tijleꞌm tziꞌ “bꞌanol bꞌaꞌnil” chu teꞌleꞌ. 26 Pek yitꞌeꞌch koj sebꞌaneꞌ. Tan aal sataqꞌ bꞌens tibꞌ chꞌooala abꞌiste vaꞌl qꞌesala texoꞌl. Utz aatz vaꞌl qꞌesala tiꞌ tiqꞌol qꞌu kam, aal aꞌ vaꞌl maas salochon texoꞌl. 27 Tan ¿abꞌil vaꞌl maas tijleꞌm nenacheꞌ? ¿Aꞌ tzik aꞌ vaꞌl nikꞌujeꞌ vatz meexha, oj ayaꞌ vaꞌl nikꞌulaneꞌ? Aꞌ atil tijleꞌm vaꞌl nikꞌujeꞌ vatz meexha. Pek aatz u vatin texoꞌl, echaꞌ kꞌulanal. 28 Pek jatvaꞌl ex atilex sunkꞌatza, ela vetetxꞌak qꞌu tzaꞌl viꞌ. 29 Savaqꞌ etijleꞌm, maꞌl eqꞌesalail, echaꞌ u vijleꞌm vettaqꞌ vunTat. 30 Ech seꞌechbꞌunex suꞌukꞌaꞌex sunkꞌatza vatz meexha tu vunQꞌesalail. Utz sakꞌujeꞌex tu qꞌu kꞌujlebꞌal qꞌesala. Aꞌ seqꞌat tzii xoꞌl kabꞌlaa tanul qꞌu Israeel.— Texhtuꞌ.

Vibꞌaxabꞌsat talax u Jesuus aas sateesa tibꞌ u Luꞌ tiꞌ

31 Tal paj u kuBꞌaal ech tzaꞌ: —Xhim, Xhim nijajaxh u txꞌiꞌliꞌinaj aas saꞌxhtulebꞌeꞌaxh, echaꞌ ichꞌilil triigo siꞌan see.+ 22:31 Aatz tatin u triigo vatz qꞌu Israeel, tiira echaꞌ tatin u ixiꞌm sukuvatz. Aꞌ u echbꞌubꞌal tetz jun qꞌii. Utz bꞌaxal nipaqꞌaxeꞌ. Ech niteluꞌl vibꞌaqꞌ u triigo. Chukchaj iveet u paqꞌoꞌm. Atia chee nitzeqꞌeyun taqꞌo. Atia jik qꞌosel nibꞌaneꞌ. Ech xamtele, nichꞌilileꞌ. Ech aatz u tokeꞌ aas nital u Jesuus tiꞌ u Luꞌ tzaꞌ, ayaꞌ vaꞌl aꞌ isaꞌ u txꞌiꞌliꞌinaj satileꞌ nojchixh txaklel u Luꞌ kꞌatz Tioxh bꞌaꞌnil. Saꞌxhtulebꞌe echaꞌ u triigo aas niꞌxhitzeqꞌeꞌyuleꞌ.32 Pek vetunjajlu tu u Tioxh saiꞌ aas tii sakꞌujeꞌ akꞌuꞌl viꞌ. Tan aatz maꞌt aqꞌaavoꞌk sunkꞌatza, aal saaqꞌ nimal ikꞌuꞌl qꞌul amol.— Texh te.

33 Tal u Luꞌ ech tzaꞌ: —¡UnBꞌaal, kꞌajel vibꞌ seꞌenin saiꞌ, kꞌuxh tu tzeꞌ utz, kꞌuxh tu kamchil!— Texhtuꞌ.

34 Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Luꞌ, tuul yeꞌsaj toqꞌ u bꞌaal tꞌel cheel, ox pajul saaleꞌ aas yootzajin.— Texhtuꞌ.

Vitzaqꞌtalka qꞌu chusulibꞌtu u Jesuus

35 Tal paj u Jesuus tu qꞌu chusulibꞌ ech tzaꞌ: —¿Kam maꞌj eyaꞌta aas unchajtubꞌenex? Tan yeꞌk etxim etiqꞌo bꞌen. Yeꞌk iqꞌobꞌ epuaj. Utz yitꞌ kaꞌ tzumul koj epel xaabꞌ etiqꞌo.— Texhtuꞌ.

Motx tal ech tzaꞌ: —Yeꞌxhkam maꞌj kuyaꞌta.— Texhtuꞌ.

36 Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Pek aatz cheel, abꞌiste ex atil etxim, iqꞌotaj. Iqꞌotaj tatibꞌal epuaj. Utz oj yeꞌk echꞌichꞌ, kꞌayitaj vechakeꞌt utz, loqꞌtaj maꞌl etetz. 37 Tan nival sete aas ministeer itzojpu u kam viꞌ vaꞌl tzꞌibꞌamal nital ech tzaꞌ: «Aꞌ vetkamku xoꞌl aa paav.» Chia. Tan kajay qꞌu kam qꞌuꞌl tzꞌibꞌamalka viꞌ nitzojpeꞌ.— Texhtuꞌ.+ 22:37 Choktaj u Isaias 53.12.

38 Motx tal qꞌu chusulibꞌ te ech tzaꞌ: —KuBꞌaal, atil kaꞌvaꞌl chꞌichꞌ tzaꞌ.— Texhtuꞌ.

Tal u Jesuus te: —Aꞌtzii, chuspia.— Texhtuꞌ.

Viqꞌilat isikꞌlet Tioxh u Jesuustu u peꞌ Getsemanii

39 Motx tek kꞌasuꞌl. Bꞌen viꞌ u muunte vaꞌl Olivo, ech nal chituꞌ nichiꞌaneꞌ. Antu qꞌu chusulibꞌ xamich tiꞌ. 40 Aatz opon tziꞌ, tal u Jesuus ech tzaꞌ: —Qꞌilataj sikꞌletaj Tioxh, ech yeꞌk laꞌokꞌex vatz u paav.— Texhtuꞌ.

41 Ech elbꞌen kꞌatz qꞌul ichusulibꞌ. Najaꞌ koꞌn yaꞌka. Echil el kꞌatza jankꞌal sayaꞌk maꞌl sivan kꞌonel bꞌen tu qꞌabꞌ. Ech pecheꞌi. Utz iqꞌila isikꞌle Tioxh. 42 Tal ech tzaꞌ: —Tateey, oj sasaꞌa yeꞌk sapaalin tu u mam tzaꞌl tzaꞌ. Bꞌan vatxumbꞌal, yitꞌ aꞌ koj sapaal u vetz.— Texhtuꞌ.

43 [Ech ul maꞌl aanjel kꞌatza. Aꞌ kꞌaskuꞌl tu Amlika utz, ul taqꞌ ixamlil. 44 Tan atich tu txumuꞌm tu peena u Jesuus. Utz tiira atich chit ok yakꞌil taqꞌo tiꞌ iqꞌilal isikꞌlel Tioxh. Kaana ichꞌaap itzꞌaꞌ, echaꞌ ichꞌaap kuꞌ kaj vatz txꞌavaꞌ.] 45 Taꞌxh yaꞌ iqꞌilat isikꞌlet Tioxh, ul kꞌatz qꞌul ichusulibꞌ. Utz vatchich koꞌn tu txumuꞌm.

46 Tal tek te ech tzaꞌ: —¿Kantuꞌ nevateꞌ? ¡Lakpojex utz, qꞌilataj sikꞌletaj Tioxh! Ech yeꞌk laokꞌex vatz paav.— Texhtuꞌ.

Vitxayax u Jesuusbꞌanax tu qꞌu fariseo

47 Tuul ankoꞌxh nichiyoloneꞌ, opon unjolol tenam. Aꞌ bꞌaxaich siatz vaꞌl Judas ibꞌii, maꞌl tu kabꞌlaal qꞌu chusulibꞌ. Ech xaan opon kꞌatz u Jesuus, itzꞌutzꞌa. 48 Utz tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Judas, ¿tu maꞌl tzꞌutzꞌ nokksav u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima tiqꞌabꞌ qꞌu txayol?— Texhtuꞌ.

49 Ech taꞌxh til qꞌu chusulibꞌ kam vaꞌl siꞌchbꞌanlu te, motx tal te ech tzaꞌ: —KuBꞌaal, ¿satz kutzokꞌ tu chꞌichꞌ?— Texhtuꞌ.

50 Ech aatz maꞌl te, itzokꞌeꞌl sebꞌal ixichin maꞌl u taqꞌonom u qꞌesal oksan yol vatz Tioxh.

51 Tal tek u Jesuus te ech tzaꞌ: —¡Aqꞌtajka, yeꞌxhkam sebꞌan te!— Texh te. Ech ikanoꞌk vixichin u aqꞌonom, iꞌan bꞌaꞌn te.

52 Utz ech tal tek u Jesuus tu qꞌuꞌl opon tiꞌ tiqꞌoleꞌ, ayaꞌ qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh, qꞌu qꞌesal sol xeen tetz vikuentail u totztioxh utz, tuchꞌ tu qꞌu qꞌesal qꞌatol tzii. Tal ech tzaꞌ: —Ayaꞌl kala itxayax maꞌj elqꞌom nebꞌan ve. Tan iqꞌomal echꞌichꞌ tuchꞌ etzeꞌ. 53 Kꞌuxh jun qꞌii nichvatin texoꞌl tu viqꞌanalil u totztioxh, nichunchusex utz, yeꞌt ok eqꞌabꞌ viꞌ tiꞌ untxayleꞌ. Pek anal cheel tan, ech chit sebꞌaneꞌ. Tan ulyu u tiempo, tiꞌ tiqꞌot tibꞌ iyakꞌil u tioxhil maalo.— Texhtuꞌ.

U teesat tibꞌ u Luꞌ tuulaas tootzaj u Jesuus

54 Ech motx itxaytaꞌ. Tiqꞌo kꞌasuꞌl. Utz aꞌ tiqꞌov bꞌen tu atibꞌal xeꞌ u qꞌesal oksan yol vatz Tioxh.

Tuul aatz u Luꞌ tan, xamich tiꞌ tzian. 55 Utz motx toksa xamal vatz qꞌanal; kꞌujeꞌ ok sitziꞌ. Antu u Luꞌ kꞌujeꞌ tixoꞌl majte. 56 Ech ilax iatz u Luꞌ tu maꞌl u kꞌulanal aas kꞌujlich tziꞌ xamal. Tii isaji utz, tal tu xoꞌl ech tzaꞌ: —Antu atich ok kꞌatz u Jesuus vaꞌl tziꞌ.— Texhtuꞌ.

57 Pek aatz u Luꞌ tan, teesa tibꞌ tuul. Tal ech tzaꞌ: —Ixoj, yeꞌ vootzaj abꞌil naaleꞌ.— Texhtuꞌ.

58 Bꞌiil koꞌxh paj tuul, ilax tu vaꞌte. Utz tal ech tzaꞌ: —Ant axh imol majte.— Texhtuꞌ.

Tal u Luꞌ ech tzaꞌ: —Vinaj, yitꞌ in koj.— Texhtuꞌ.

59 Ech kamal maꞌl oora tuul, vaꞌt paj aanima nichtxakbꞌaꞌn talax ech tzaꞌ: —Nojchit antu vaꞌl atich ok kꞌatz u Jesuus atziꞌ. Tan aa Galilea.— Texhtuꞌ.

60 Tal u Luꞌ ech tzaꞌ: —Vinaj, yeꞌ vootzaj kam naaleꞌ.— Texhtuꞌ.

Ech tuul ankoꞌxh tereꞌn nichiyoloneꞌ, oqꞌ u bꞌaal tꞌel.

61 Uncheeꞌ aatz u kuBꞌaal Jesuus, ipilqꞌu tibꞌ; isaji u Luꞌ. Utz aatz u Luꞌ tan, ul viyol u kuBꞌaal sikꞌuꞌl vaꞌl tal te ech tzaꞌ: —Aatz yeꞌsaj toqꞌ u bꞌaal tꞌel, ox pajul maꞌt aaltaꞌ aas yootzajin.— Texhtuꞌ.

62 Ech ipaal eluꞌl u Luꞌ tiꞌ eluꞌl u qꞌanal utz, itzꞌejeꞌl maꞌl mam oqꞌel.

U teesal iqꞌii u Jesuusiꞌan qꞌu txayol tetz

63 Ech aatz qꞌu vinaj qꞌuꞌl nichxeen u Jesuus, xeꞌt motx iꞌanbꞌe. Utz nichiqꞌoseꞌ. 64 Motx itxꞌut iatz tu bꞌuꞌj. Utz motx ipaqꞌoꞌk ivatz. Ech nichichꞌoti te ech tzaꞌ: —¿Ala abꞌil vetpaqꞌonokꞌaxh?— Chu te. 65 Ech sibꞌ tereꞌn koꞌxh kam nichtal te. Yoqꞌel nichiꞌaneꞌ.

Vichꞌotp itziꞌ u Jesuus

66 Aatz qꞌiilich tekuꞌen, motx imol tibꞌ qꞌu qꞌesal qꞌatbꞌal tzii xoꞌl qꞌu Israeel, tuchꞌ qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh utz, tuchꞌ qꞌu aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar. Ech tiqꞌo ul u Jesuus tu vaꞌl molichku tibꞌ qꞌu qꞌesala. Tal te ech tzaꞌ: 67 —¿Axh tzik viTxaaom u Tioxh? Al qe.— Texh te.

Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Kꞌuxh: «In chituꞌ.» Chajin sete, saꞌkojenima tziꞌ. 68 Utz kꞌuxh kam sunchꞌoti sete, saꞌkojetzaqꞌbꞌeꞌin tziꞌ. Utz saꞌkojechajpuꞌin majte. 69 Pek aatz taabꞌaꞌbꞌen tzaꞌ, saꞌnalkꞌujeꞌ u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima, tisebꞌal u Mam Tioxh tu u tijleꞌm.— Texh u Jesuus.

70 Ech sikajayil motx tal ech tzaꞌ: —Loqꞌ ¿axh chixh vikꞌaol u Tioxh?— Texhtuꞌ.

Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Ayaꞌ vaꞌl netaleꞌ tziꞌ.— Texhtuꞌ.

71 Motx tek tal ech tzaꞌ sikajayil: —¡Kam tereꞌn yol nikusavsa! Tan ¡vetqabꞌilaꞌ! ¡Titziꞌ vetelka!— Texhtuꞌ.

23

Vixochax u Jesuus vatz u Pilato

1 Uncheeꞌ ech tek motx ikꞌasuꞌl qꞌu aanima sikajayil. Utz tiqꞌo bꞌen u Jesuus vatz u Pilato.+ 23:1 Aatz u Pilato nital tzaꞌ, aꞌich u governadoor tikuenta Judea. Aa Roma, yitꞌ Israeel koj. Aꞌ nichyaꞌk kajay qꞌu mamaj xochiꞌbꞌ tetz kamchil siatz. Echtzixeꞌt opon qꞌu qꞌesal Israeel siatz. Ijaj ikam u Jesuus te.2 Ech xeꞌt motx ixoch te ech tzaꞌ: —Maꞌxh qillu u vinaj tziꞌ aas niteesa u kutenam tu bꞌey. Utz nimaj ichool jaꞌmel alkavaar tu u ijlenal Cesar. ITxaaom u Tioxh aas nitaleꞌ. Utz ijlenal aas nital majte.— Texhtuꞌ.

3 Aatz u Pilato tan, ichꞌoti tek tu u Jesuus ech tzaꞌ: —¿Axh tzik vaꞌl soꞌokꞌaxh ijlenal xoꞌl qꞌu Israeel tzaꞌ?— Texh te.

Tzaqꞌbꞌu u Jesuus ech tzaꞌ: —Ayaꞌ vaꞌl naaleꞌ tziꞌ.— Texhtuꞌ.

4 Tal tek u Pilato tu qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh, tuchꞌ tu qꞌu tenam ech tzaꞌ: —Yeꞌk maꞌj paav nunchabꞌa kꞌatz u vinaj tziꞌ.— Texhtuꞌ.

5 Pek taꞌxh txumich tu qꞌu tenam tal ech tzaꞌ: —Niꞌan txabꞌkin qꞌu aanima taqꞌo. Aꞌ xeꞌtik kꞌasuꞌl ichusun tikuenta Galilea utz, ulyu ichusun tu kajay ikuenta u Judea majte tzaꞌ.— Texhtuꞌ.

6 Uncheeꞌ taꞌxh tabꞌi u Pilato aas ok u Galilea tuul, ichꞌoti tekuꞌen aas aa Galileaich tzik u Jesuus. 7 Utz taꞌxh tabꞌit inujul aas aa Galileaich, ech ichaj bꞌen xeꞌ u governadoor tu Galilea vaꞌl Herodes. Tiempo chit atich opon tu qꞌu qꞌii tu Jerusaleen tziꞌ.

Vixochax u Jesuus vatzu governadoor Herodes

8 Ech txuqꞌtxun chit u Herodes aas tiltu u Jesuus. Tan ootich koꞌxh tuul aas nichtachva tilaxeꞌ. Tan maꞌtich tabꞌit sibꞌal kam tiꞌ u Jesuus. Ech nichisaꞌa aas siꞌan maꞌj txaichil u Jesuus siatz. 9 Ech sibꞌ koꞌxh kam nichichꞌoti u Herodes tu u Jesuus. Loqꞌ nichkojitzaqꞌbꞌe. 10 Tuul atich qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh, tuchꞌ qꞌu aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar. Techalich motx ixochtaꞌ. 11 Ech tek eesal iqꞌii u Jesuus tu u Herodes. Aꞌ imol qꞌul isol. Utz xeꞌt motx ibꞌanbꞌe. Motx toksa maꞌl u techalla oksaꞌm kꞌatza, tetz ijlenal. Utz qꞌaav ichaj bꞌen vatz u Pilato. 12 Uncheeꞌ iꞌan tek bꞌaꞌn u Pilato tuchꞌ u Herodes tu qꞌu qꞌii tziꞌ. Tan jolol atich ok ixoꞌl bꞌanel.

Vitzꞌejax yol tiꞌ u Jesuusaas sakami

13 Aatz tek u Pilato, motx imol qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh. Ant imol qꞌu qꞌatol tzii utz, tuchꞌ qꞌu tenam majte. 14 Tal te ech tzaꞌ: —Vetetiqꞌo ul u vinaj sunvatz tziꞌ. Bꞌanol txabꞌkin aas netaleꞌ. Pek vetunchꞌotil itziꞌ sevatz utz, yeꞌk ipaav nivil tiꞌ vaꞌl vetexochva tziꞌ. 15 Nikoꞌxh u Herodes maꞌkojchabꞌan tu paav tan, vetiqꞌaavixsaluꞌl. Yeꞌxhkam maꞌj vetiꞌanlaꞌ aas sikꞌuloꞌk tiꞌ sakami. 16 Pek sakoꞌnval itzꞌuꞌmaleꞌ, ech sunchajpu.— Texhtuꞌ.

17 [Ech nichichajpu maꞌl preexhu u Pilato tu qꞌu tenam chajpaj nimla qꞌii.]

18 Ech aatz qꞌu mam tenam tan, maꞌl chit motx ijeꞌ iviꞌ tal ech tzaꞌ: —¡Paaloj el u vinaj tziꞌ! Utz ¡aꞌ sachajpu u Barrabaas!— Texhtuꞌ.

19 Aatzich u Barrabaas tziꞌ, atich kuꞌ tu tzeꞌ tiꞌ ilakax txabꞌkin tu tenam utz, tiꞌ yatzꞌoꞌm majte.

20 Ech qꞌilal paj unpat qꞌu tenam tu u Pilato. Aꞌich isaꞌ sichajpu u Jesuus.

21 Pek motx koꞌn paj qꞌaav qꞌeqꞌuni, tal ech tzaꞌ: —¡Aqꞌ jeꞌ vatz kurus! ¡Aqꞌ jeꞌ vatz kurus!— Texhtuꞌ.

22 Titoxpaj tekuꞌen tal u Pilato te ech tzaꞌ: —¿Kantuꞌ? ¿Kam paav vetiꞌanlaꞌ? Tan yeꞌk maꞌj paav nivil kꞌatza aas sikꞌuloꞌk tiꞌ sakami. Pek sakoꞌnval itzꞌuꞌmaleꞌ, ech sunchajpu.— Texhtuꞌ.

23 Aatz qꞌu aanima tan, taꞌxh txumel taqꞌo niqꞌeqꞌuneꞌ. Aꞌ imol qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh nichijaj ijeꞌ vatz kurus. Ech paal chit tetz tu qꞌul iqꞌeqꞌuneꞌ. 24 Ech taqꞌ tek tzii u Pilato tiꞌ u Jesuus tan, aꞌ vaꞌl nichijaj qꞌu tenam. 25 Utz ichajpu u preexhu vaꞌl atich kuꞌ tu tzeꞌ tiꞌ ilakax txabꞌkin utz, tiꞌ yatzꞌoꞌm. Tan aꞌ vaꞌl alax ichajpul tu u tenam. Pek taqꞌka u Jesuus tiqꞌabꞌ.

Vijeꞌ u Jesuus vatz kurus

26 Ech tiqꞌot bꞌen. Utz tiempo chit ikꞌul maꞌl u vinaj tu bꞌey aalich tul jaꞌjtzeꞌ, Xhim ibꞌii, aa Cirene. Ech tijat u kurus taqꞌo. Xamich ok tiꞌ u Jesuus. 27 Mam tenam xamich tiꞌ tuchꞌ ixoj majte. Vaꞌlich toqꞌeꞌ utz, vaꞌl tal tu txumumla chaj yol tiꞌ u Jesuus. 28 Pek aatz u Jesuus tan, ipilqꞌu tibꞌ utz, tal tu qꞌu ixoj ech tzaꞌ: —Ixoj aa Jerusaleen, yeꞌ koꞌxh oqꞌex viꞌ. Pek aꞌ setoqꞌle jeꞌ etibꞌ. Utz aꞌ setoqꞌle qꞌul etitzꞌin. 29 Tan saꞌnalul tiempo tzaꞌl. Utz setal ech tzaꞌ: «Chiꞌbꞌebꞌal tetz qꞌu ixoj qꞌuꞌl yeꞌk titzꞌin nicheeaꞌ, qꞌuꞌl yeꞌk nitxaꞌ nichee kꞌatza utz, yeꞌn chꞌuꞌl ichꞌuꞌ.» Chajex. 30 Utz tu tek u mam tzaꞌl saꞌteketal tu qꞌu muunte ech tzaꞌ: «Kuꞌojex qiꞌ.» Chajex te. Utz setal tu qꞌu peepu: «Mujtajoꞌ.» Chajex te.+ 23:30 Choktaj u Oseas 10.8; Qꞌu Kam Ibꞌaxabꞌsa Ikꞌuchax U Tioxh (Apocalipsis) 6.16; u Salmos 22.18.

31 Tan oj ech iveet u jikomla vinaj niꞌan qꞌu aanima tziꞌ vaꞌl echaꞌ chaxa tzeꞌ, aꞌ chixh yitꞌ techal iveet qꞌu qelolla chaj aanima saveeti, qꞌuꞌl echaꞌ tzaji tzeꞌ.— Texhtuꞌ.

32 Antu iqꞌol bꞌen majte kaꞌvaꞌl aa paav. Ela sayatzꞌpu tuchꞌ u Jesuus. 33 Ech aatz motx opon tu u lugaar vaꞌl Tatibꞌal Bꞌajil Viꞌ, taqꞌ jeꞌ u Jesuus vatz kurus. Aꞌ imol qꞌu aa paav. Maꞌl tisebꞌal utz, vaꞌt timax.

34 Tal tek u Jesuus ech tzaꞌ: —Tateey, kuya tan, yeꞌ tootzaj kam nimotxiꞌaneꞌ.— Texhtuꞌ.

Ech iꞌan maꞌl saach qꞌu sol tiꞌ u toksaꞌm aas abꞌil lasuertiin tala. 35 Aatz qꞌu tenam nichmotxisajineꞌ. Utz antu qꞌu qꞌatol tzii nicheesan iqꞌii, tal ech tzaꞌ: —¡Teesa unjot aanima tu tzaꞌl, pek teesa tibꞌ majte qabꞌi, oj nojchit aꞌ u Cristo, viTxaaom u Tioxh!— Texhtuꞌ.

36 Aatz qꞌu sol, taqꞌ minaagre te. Utz nichteesa iqꞌii majte. 37 Motx tal te ech tzaꞌ: —¡Oj nojchit axh u tijlenal qꞌu Israeel, eesa jeꞌ iibꞌ sajunal qabꞌi!— Texh te.

38 Utz tzꞌibꞌamich jeꞌ maꞌl u yol tibꞌa iviꞌ tu yolbꞌal griego, tu yolbꞌal latiin, tuchꞌ tu yolbꞌal hebreo. “Aꞌ U IJLENAL XOꞌL QꞌU ISRAEEL TZAꞌ.” Chia.+ 23:38 Aatz nichiꞌan u qꞌatbꞌal tzii tu Roma aas nichiyatzꞌ maꞌj aa paav utz, nichitzꞌibꞌal vipaav u aa paav tiꞌ maꞌl u aqꞌen. Ech nichilaauxhil ok tiꞌ u kurus tibꞌa viviꞌ u aa paav.

39 Aatz maꞌl tu qꞌu aa paav, qꞌuꞌl atich jeꞌ vatz kurus, nichteesa iqꞌiiꞌ u Jesuus ech tzaꞌ: —¡Oj axh viTxaaom u Tioxh, eesa jeꞌ iibꞌ vatz u kurus tziꞌ qabꞌi! Utz ¡eesaꞌoꞌ majte!— Texhtuꞌ.

40 Tzaqꞌbꞌu vaꞌt u aa paav. Iyaa bꞌen vimol. Tal ech tzaꞌ: —Yeꞌxh bꞌoj nikojaxoꞌva Tioxh kꞌuxh ant axh atoꞌkꞌaxh tu u choobꞌal paav tzaꞌ. 41 Aatz oꞌ, nojchit tinujul nikuchooeꞌ kam vaꞌl bꞌanel qaqꞌo. Pek aatz aꞌ tziꞌ tan, yeꞌk maꞌj paav vetiꞌana.— Texh tu vimol.

42 Ech ankoꞌxh u aa paav tziꞌ tal tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Jesuus, luulsaꞌin sakꞌuꞌl aas loꞌokꞌaxh tu vaQꞌesalail.— Texhtuꞌ.

43 Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —Niꞌxhtekꞌval see, cheel saꞌatinaxh sunkꞌatza tu u techalla atinbꞌal.— Texhtuꞌ.

Vikam u Jesuus vatz kurus

44 Ech aꞌ chit chaqꞌaannajich qꞌii, ok aqꞌbꞌal tu kajay u vatz amlika txꞌavaꞌ. Anal eli aas iꞌan alas 3 kuꞌqꞌii. 45 Yaꞌ vitxijtxun u qꞌii tziꞌ. Utz tzilmu tuul u liikin bꞌuꞌj tinikꞌa vaꞌl liiumich paal tu u totztioxh.+ 23:45 Choktaj u Eexodo 26.31-33; u Croonicas II 3.14; Qꞌu Hebreo 6.19.46 Ech qꞌeqꞌun u Jesuus, tal ech tzaꞌ: —¡Tateey, nivaqꞌka u vaanxelal taqꞌabꞌ tzaꞌ!— Texhtuꞌ. Ech taꞌxh veet tala, kami.+ 23:46 Choktaj u Salmos 31.5. Aatz qꞌu aanima laauxhimal ok vatz kurus utz, jiqꞌmichil ikameꞌ tan, yeꞌ nikan ijiqꞌax u kajiqꞌ bꞌaꞌnil.

47 Taꞌxh tek til u qꞌesal sol aas kam vaꞌl tal u Jesuus aas ikameꞌ, toksa tek iqꞌii Tioxh. Tal ech tzaꞌ: —¡Nojchit jikomla vinaj u vinaj atziꞌ; yeꞌk ipaav!— Texhtuꞌ.

48 Ech aatz u mam tenam opon tiꞌ isajil u kam uchi tziꞌ, motx ilaa taanima tu txumuꞌm. Ech motx qꞌaavkꞌasuꞌl. 49 Pek aatz kajay qꞌuꞌl tootzajich tibꞌ tuchꞌ u Jesuus, nichisaji kꞌasuꞌl qꞌu kam tzian qꞌuꞌl uchi tziꞌ. Antu qꞌu ixoj qꞌuꞌl aꞌ xeꞌtik ixambꞌu tiꞌ tu Galilea.

Vimujax u Jesuus tu u Xhep

50 Uncheeꞌ atich maꞌl u vinaj, Xhep ibꞌii. Utz aa Arimateaich tikuenta Judea. Jikom utz, bꞌaꞌnla vinaj. Antu atich tijleꞌm xoꞌl qꞌu qꞌesal qꞌatbꞌal tzii xoꞌl qꞌu Israeel. 51 Nichichꞌia u tulebꞌal viQꞌesalail u Tioxh. Utz yitꞌ antu koj tal iyol tiꞌ inukꞌax vikam u Jesuus. 52 Ech bꞌen xeꞌ u Pilato, ex ijaj vichiꞌl u Jesuus te aas simujeꞌ. 53 Ech ex tiqꞌo kuꞌl vichiꞌl u Jesuus vatz kurus. Ibꞌachoꞌk tu maꞌl u liikin bꞌuꞌj. Utz toksa tu maꞌl u jul vatz sivan bꞌanichnale. Yeꞌsajich tok maꞌj kamnaj tuul. 54 Aꞌ chit iꞌan tu u qꞌii aas nichiꞌankeꞌl tuch qꞌu aanima tan, ech tekoꞌn qꞌejal u ilanbꞌal qꞌii.

55 Ech aatz qꞌu ixoj qꞌuꞌl aꞌ xeꞌtik ixambꞌu kꞌasuꞌl tiꞌ u Jesuus tu Galilea, xambꞌu bꞌen tiꞌ u Xhep majte. Utz tila kaniꞌch tatinka vichiꞌl u Jesuus bꞌanax tu u mujbꞌal.

56 Ech qꞌaavkꞌasuꞌl qꞌu ixoj tziꞌ. Motx ex iꞌan tuch txꞌumqꞌixsabꞌal tuchꞌ tzꞌakabꞌal. Utz motx ilan tu ilanbꞌal qꞌii, kam echaꞌ nital u oꞌtla mantaar.+ 23:56 Choktaj u Eexodo 20.10.

24

U qꞌaavtitzꞌpu u Jesuus

1 Pek aatz iꞌan tu u bꞌaxa qꞌii tetz u xhemaana, tiira qꞌalaꞌm motx bꞌen qꞌu ixoj tu u mujbꞌal tetz u Jesuus. Iqꞌomich u txꞌumqꞌixsabꞌal taqꞌo vaꞌl aꞌ motx bꞌanon tucheꞌ. Utz bꞌen unjot ixoj tiꞌ. 2 Utz aꞌ tek motx tila aas maꞌt iyikul u sivan, u jupbꞌal itziꞌ u jul vaꞌl mujichku u Jesuus. 3 Ech motx okoꞌp tu u mujbꞌal, pek yeꞌkanich vichiꞌl u kuBꞌaal Jesuus. 4 Tuul sotznajich ikꞌuꞌl tu u kam tziꞌ, yeꞌk talcheꞌ chee kaꞌvaꞌl vinaj siatz txakliche. Ribꞌkin saj oksaꞌm. 5 Ech xoꞌv qꞌu ixoj taqꞌo. Motx tek taqꞌ kuꞌ ivatz vatz txꞌavaꞌ.

Alax te ech tzaꞌ: —¿Kam tokeꞌ nechok xoꞌl kamnaj u Jesuus vaꞌl itzꞌlele? 6 Tan yeꞌxhkaꞌt tzaꞌ. ¡Qꞌaav itzꞌpia! Ulsataj sekꞌuꞌl vaꞌl tal sete aas atich tu Galilea. 7 Tan tal ech tzaꞌ: «Ministeer chit saꞌaqꞌax kuꞌ tiqꞌabꞌ qꞌu aa paav u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima. Ech sataqꞌ jeꞌ vatz kurus. Loqꞌ saqꞌaavitzꞌpu titoxvaꞌ qꞌii.» Chia.— Texh qꞌu vinaj. 8 Ech ul viyol u Jesuus sikꞌuꞌl qꞌu ixoj tziꞌ.

9 Utz motx kꞌasuꞌl. Yakich ex tal u bꞌaꞌnla yol tu junlaal qꞌu chusulibꞌ utz, tuchꞌ tu tereꞌn qꞌu aanima imol majte. 10 Aꞌ qꞌu ixoj tzaꞌ qꞌuꞌl ex alon qꞌu yol tu qꞌul ichaj u Jesuus: u Liꞌ aa Magdala, u Xhiv, u Liꞌ vinan u Jacobo utz, tuchꞌ tereꞌn ixoj.+ 24:10 Nichtalax “chusulibꞌ” tiꞌ kabꞌlaal qꞌu vinaj xamich tiꞌ u Jesuus tu bꞌiil u tiempo atich u Jesuus vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ. Ayaꞌ u yol “discípulo” tu kastiya. Pek aatz tek maꞌtich iqꞌaavbꞌen u Jesuus tu Amlika, nichtalax “apóstol” tiꞌ qꞌul ichusulibꞌ; “ichaj” chu u tokebꞌal tu u yolbꞌal griego. Ech tokeꞌ “ichaj u Jesuus” chu tu kuyolbꞌal.11 Pek yeꞌt koꞌn nimal viyol qꞌu ixoj. Tan echaꞌ iyol elnaj tu bꞌey siatz.

12 [Pek aatz u Luꞌ, jutzin ibꞌen tu vaꞌl mujlik u Jesuus. Utz sajin okoꞌp tuul. Aꞌ texh til qꞌu bꞌuꞌj atichka. Ech tiira sotz ikꞌuꞌl tu vaꞌl maꞌtich tucheꞌ. Qꞌaavbꞌen otzotz.]

Vichee u Jesuus vatz kaꞌvaꞌlqꞌul ichusulibꞌ tu bꞌey Emauus

13 Pek aatz iꞌan kaꞌvaꞌl qꞌu niman tetz u Jesuus tu u qꞌii tziꞌ, aalich ibꞌen tu u tal tenam Emauus, vaꞌl junlaal kiloometro ixoꞌl tuchꞌ u Jerusaleen. 14 Nichmotxiyol kajay qꞌu kam tibꞌilaj qꞌuꞌl maꞌtich tuch tiꞌ u Jesuus. 15 Ech tuul koꞌxh nichmotxitxay tibꞌ tu yol tiꞌ qꞌu kam, xaan opon u Jesuus kꞌatza. Utz elaich tek ibꞌen tuchꞌ. 16 Pek yeꞌt til iatz oj aꞌ u Jesuus. Mujax iatz tu u Tioxh. Yeꞌt aqꞌax tzii te satootzaji.

17 Tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —¿Kam qꞌuꞌl neyol setibꞌilaj, tuul nexaaneꞌ utz, kantuꞌ netxumuneꞌ?— Texh te. 18 Utz aatz maꞌl te, ayaꞌ vaꞌl Cleofas ibꞌii, tal tu u Jesuus ech tzaꞌ: —¿Kamal axh texh u puera aanima tu u Jerusaleen tzaꞌ aas yootzaj kam vaꞌl uch tu u tenam tu qꞌu qꞌii tzaꞌ?— Texh te.

19 Tal tek u Jesuus te ech tzaꞌ: —¿Kam uchi?— Texhtuꞌ.

Motx tal ech tzaꞌ: —U kam tiꞌ u Jesuus aa Nazareet. Tan maꞌl techalla vinaj alol tetz u yolbꞌal Tioxh, aas aqꞌel iviꞌ qꞌu kam niꞌaneꞌ. Utz aqꞌel iviꞌ itxumbꞌal tu u Tioxh tiyolon vatz qꞌu aanima. 20 Pek alax ikam tu qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh, tuchꞌ qꞌu kuqꞌatbꞌal tzii. Taqꞌ jeꞌ vatz kurus. 21 Oxvaꞌx qꞌii cheel tuch qꞌu kam tzaꞌ. Utz kꞌujlich kukꞌuꞌl tiꞌ aas aꞌ vaꞌl saꞌeesan qꞌu Israeel tikuenta qꞌu puera aanima. 22 Utz aal vetpajisotzsal kukꞌuꞌl unjolol qꞌu ixoj tu kuxoꞌl. Tan motx bꞌen tu u mujbꞌal tetz maꞌit tiira qꞌalaꞌm. 23 Pek tila yeꞌkanich vichiꞌl, motx qꞌaavi. Utz tala aas motx til unjolol aanjel majte. Utz alax te tu qꞌu aanjel aas itzꞌlel u Jesuus. 24 Ech bꞌen tek unjolol qꞌu kumol tu u mujbꞌal tetz majte. Utz echat koꞌxh motx tila kam vaꞌl tal qꞌu ixoj tziꞌ. Loqꞌ yeꞌt motx til u Jesuus.— Texh te.

25 Uncheeꞌ tal tek u Jesuus te ech tzaꞌ: —¡Txoxkin! ¿Tiira yeꞌxh nenima tzik jankꞌal qꞌu kam alel tu qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh? 26 Tan ministeer chit sapaal viTxaaom u Tioxh tu qꞌu kam bꞌaxa tziꞌ. Ech nal soꞌok tu u techalla tijleꞌm.— Texhtuꞌ.

27 Ech xeꞌt tal inujul te kam vaꞌl nichtal u Yolbꞌal Tioxh tiꞌ. Aꞌ xeꞌtik kꞌasuꞌl tu vaꞌl alich tu u Moisees. Utz tal kajay qꞌuꞌl alich tu qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh majte.

28 Ech motx tek opon tu u tal tenam. Utz iꞌan u Jesuus aas siꞌchkoꞌnpaal yakloj tiloneꞌ.

29 Pek motx iꞌan yaꞌl aas sakaa tzixeꞌ. Tal te ech tzaꞌ: —Kaaen quxeꞌ. Tan kuꞌy qꞌii, sotzyu texh saj.— Texh te. Ech atinka tzixeꞌ.

30 Utz aatz atich tek vatz meexha tuchꞌ, itxay u kaxhlaan txꞌix u Jesuus tiqꞌabꞌ. Ijaj bꞌaꞌnil tu u Tioxh tiꞌ. Ijatxa utz, motx taqꞌ tetz. 31 Ech nal tek til iatz aas aꞌ u Jesuus. Pek isotzsa koꞌn tibꞌ u Jesuus siatz.

32 Nichtekmotxtal tibꞌilaj ech tzaꞌ: —¡Nojchit aꞌ i atziꞌ! ¡Nimnaꞌl tan, tiira itxay qaanima qꞌul iyol nichtal qe tu bꞌey aas nichtal u Yolbꞌal Tioxh vaꞌl tzꞌibꞌamalka!— Texhtuꞌ.

33 Ech ankoꞌxh tu u oora tziꞌ, motx qꞌaavbꞌen tu Jerusaleen. Utz til junlaal qꞌu chusulibꞌ molich tibꞌ tziꞌ tuchꞌ tereꞌn aanima.

34 Nichmotxtal ech tzaꞌ: —¡Nojchit qꞌaav itzꞌpi u kuBꞌaal atziꞌ! Tan ¡ilaxyu tu u Xhim tziꞌ!— Texhtuꞌ.

35 Ech aatz kaꞌvaꞌl qꞌu vinaj, qꞌuꞌl ilon u Jesuus tu bꞌey, motx tala kaniꞌch motx tiltaꞌ aas aꞌ i, aꞌ chituꞌ aꞌ ijatx u kaxhlaan txꞌix.

Vichee u Jesuusxoꞌl qꞌul ichusulibꞌ

36 Tuul koꞌxh nichmotxiyolon tiꞌ qꞌu kam tzaꞌ, yeꞌk talcheꞌ txakeꞌ u Jesuus tixoꞌl. [Utz tal ichajlichil ech tzaꞌ: —At koj u paas tetaanima.— Texhtuꞌ.]

37 Ech motx kaa taanima utz, xoꞌvi. Tan kamal tioxhil kam nichtileꞌ tala. 38 Pek tal u Jesuus te ech tzaꞌ: —¿Kam tokeꞌ aas nexoꞌveꞌ? Utz ¿kantuꞌ nekaꞌtziiun tetaanima? 39 Pek sajitaj qꞌul unqꞌabꞌ tzaꞌ etileꞌ, tuchꞌ qꞌu vajan tziꞌ. Tan in atkoꞌxhtuꞌ. Kantajokꞌin utz, sajitajin. Tan aatz maꞌl tioxhil kam, yeꞌk ichiꞌl utz, yeꞌk ibꞌajil, echaꞌ qꞌu vetz atile tzaꞌ.— Texhtuꞌ.

40 [Ech tuul nichtal qꞌu kam tzaꞌ, ikꞌuch qꞌu takꞌonbꞌeꞌm te qꞌul tiqꞌabꞌ tuchꞌ tu tajan.] 41 Pek yeꞌ nichmotxinima tu txuqꞌtxunchil; tzꞌejxinajich ikꞌuꞌl.

Ech tal tek u Jesuus ech tzaꞌ: —¿Atil tzik bꞌoj echbꞌubꞌal tzexeꞌ tzaꞌ?— Texhtuꞌ. 42 Ech aqꞌax bꞌiil bꞌolich txay te tuchꞌ unpeꞌlel taꞌl kabꞌ tu tiꞌ. 43 Ikꞌula utz, techbꞌu siatz.

44 Tal paj chit u Jesuus te ech tzaꞌ: —Aꞌ qꞌu yol qꞌuꞌl val sete atziꞌ aas yeꞌsajich unkameꞌ. Tan ministeer chit satzojpu qꞌu kam tzꞌibꞌamal viꞌ tu vimantaar u Moisees, tuchꞌ qꞌu kam tzꞌibꞌamalka tu qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh utz, tuchꞌ qꞌuꞌl tzꞌibꞌamal tu u Salmos Tioxh.— Texhtuꞌ.

45 Ech paxsal tek itxumbꞌal tu u Jesuus. Ech tootzaji vatzsaj kam u tokebꞌal u Yolbꞌal Tioxh tzꞌibꞌamalka. 46 Tal te ech tzaꞌ: —Ech chit vaꞌl tzꞌibꞌamalka tiꞌ viTxaaom u Tioxh aas saꞌchitkami. Loqꞌ saqꞌaavitzꞌpu xoꞌl qꞌu kamnaj titoxvaꞌ qꞌii alel. 47 Utz tu vibꞌii sapaxk itziiul aas samotxikꞌaxa qꞌul ipaav kajay tenam. Kajay aanima samotxabꞌin u kuybꞌal paav. Aꞌ saxeꞌtik bꞌen tu Jerusaleen. 48 Ech setxakbꞌaꞌ etibꞌ tiꞌ talax qꞌu kam tziꞌ tan, etila etabꞌi. 49 Utz sunchaj kꞌasuꞌl u Tioxhla Espiiritu setiꞌ vaꞌl alel sete tu vunTat. Pek atojex tu Jerusaleen tzaꞌ. Analen labꞌenex aas maꞌt ekꞌultu veyakꞌil vetijleꞌm vaꞌl sakꞌasuꞌl tu Amlika.— Texhtuꞌ.

Vibꞌenjeꞌ u Jesuus tu Amlika

50 Ech tiqꞌot kꞌasuꞌl qꞌu chusulibꞌ u Jesuus tu Jerusaleen. Tiqꞌo bꞌen tu Betaania. Utz taqꞌ jeꞌ qꞌul iqꞌabꞌ tibꞌa, ijaj bꞌaꞌnil tiꞌ. 51 Pek tuul koꞌxh nichtaqꞌ kuꞌ u bꞌaꞌnil tiꞌ, elbꞌen kꞌatza; iqꞌol jeꞌ tu Amlika.

52 Uncheeꞌ motx toksa iqꞌii u Jesuus. Ech motx tek qꞌaavuꞌl tu Jerusaleen. Techalich motx itxuqꞌtxuneꞌ. 53 Ech tzukꞌel nichimol tibꞌ tu viqꞌanalil u totztioxh. Vaꞌlich toksat iqꞌii Tioxh. Aꞌi.