U Uꞌ TZꞌIBꞌAL BꞌENXEꞌ QꞌU HEBREO

Yol tiꞌ u uꞌ tzaꞌ

Aatz u uꞌ “Qꞌu Hebreo” tzaꞌ, aꞌ tzꞌibꞌan maꞌl qꞌu qꞌesala xoꞌl qꞌu niman tetz u Jesuus. Matz u Apolo, matz u Pablo oj vaꞌtoj qꞌesala, yeꞌ ootzajibꞌe. Aꞌ itzꞌibꞌal tu u yaꞌbꞌ 68 m.t.J. Pek ech koj qꞌu chusbꞌal atil tuul, bꞌaꞌntan yeꞌxh bꞌoj kaꞌtziiunchil tiꞌ. Tan nojchit tiira techalla chaj chusbꞌal. Utz vatzsaj chit tel iꞌan u tzꞌibꞌan tetz tu yolbꞌal griego, techlal aas tekꞌ tootzaj u yolbꞌal griego.

Aatz u yol “Hebreo” aꞌ vibꞌii qꞌu Israeel qꞌuꞌl jejlich tulaj mamaj tenam paximal tibꞌ tu u vatz amlika txꞌavaꞌ. Atia aꞌ atichku tu Roma. Atia tu Babiloonia. Atia tu Damasco. Atia tu Eefeso. Atia tu Alejandria tikuenta Egipto. Atia tu Atenas tikuenta Greecia. Ech aꞌ tzꞌibꞌalik bꞌen u uꞌ tzixeꞌ tziꞌ.

Aatz qꞌu chusbꞌal tzaꞌ, aꞌ niqꞌila qꞌu niman tetz u Jesuus qꞌuꞌl junal tekꞌ tootzaj qꞌu kostuumbre tetz u oꞌtla mantaar. Nichmotxtitzꞌa aas kamal antu sanimal u oꞌtla mantaar tu qꞌu niman tetz u Jesuus nichtaleꞌ. Siyuu tuchꞌ u bꞌaꞌnla chusbꞌal nichtaleꞌ. Ech kamal yeꞌich motx isaꞌ taqꞌaxka u tuqꞌaybꞌal qꞌu Israeel qꞌuꞌl naqꞌbꞌinaj nal tiꞌ. Ech tok nital u tzꞌibꞌan tetz u uꞌ “Qꞌu Hebreo” aas techal u Jesuus. Aꞌ ul tzojpixsan kajay qꞌu kam tal u Tioxh xoꞌl vitenam, ayaꞌ qꞌu Israeel.

Aꞌ u jatxbꞌal tibꞌ qꞌu yol tu u uꞌ tzaꞌ.

1) 1.1-4 Nitaleꞌ aas taꞌxh maꞌl tiira paalchu vatz kajay qꞌu kam u Jesuus. Tan u Tioxh oksan tu u tijleꞌm.

2) 1.5-13 Nitaleꞌ aas paalchu u Jesuus vatz qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh, vatz qꞌu aanjel. Paalchu vatz u Moisees. Utz paalchu vatz qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh majte.

3) 1.14—7.28 Nitaleꞌ aas tiira bꞌaꞌn vaꞌl vetiꞌan u Jesuus vatz vaꞌl niꞌan qꞌu oksan yol vatz Tioxh.

4) 8.1—10.18 Nitaleꞌ aas sibꞌ paalchu tijleꞌm vikajal u Jesuus vaꞌl el tu vikam vatz kurus. Paalchu vatz vikajal qꞌu vaakaxh tuchꞌ qꞌu tentzun qꞌuꞌl nikꞌachax ok vatz Tioxh tiꞌ ijajax kuybꞌal. Tan kꞌuxh unpajul koꞌn el vikajal u Jesuus, chuspi koꞌxh tiꞌ ikuyax kajay qꞌu paav. Ech abꞌil qꞌuꞌl niniman, nikuylu qꞌul ipaav.

5) 10.19—12.29 Nital tu qꞌu niman tetz u Jesuus aas tii samotxatin kꞌatz u Jesuus. Sitxꞌak qꞌu tzaꞌl kꞌaxkꞌo qꞌuꞌl samotxpaalka kꞌuxh samotxojchal tiꞌ.

6) 13.1-19 Nital unjot chusbꞌal tiꞌ u atinchil kꞌatz u Jesuus.

7) 13.20-25 Ech vitzojpu qꞌu yol tu u uꞌ tzaꞌ.

1

U Uꞌ TZꞌIBꞌAL BꞌENXEꞌ QꞌU HEBREO

Viyolon u Tioxh titziꞌ viKꞌaol

1 Uncheeꞌ aatz oꞌtene, yolon u Tioxh titziꞌ qꞌu alol tetz viyolbꞌal. Jatpajul koꞌxh iqꞌila qꞌu kukꞌuy kumam. Utz kam koꞌxh txumbꞌal itxakunsa tiꞌ iqꞌilaleꞌ. 2 Pek aatz cheel, nipajiqꞌilaꞌoꞌ. ViKꞌaol niqꞌilanoꞌ taqꞌo. Ayaꞌ viKꞌaol vaꞌl tiqꞌaqꞌal kuꞌen cheenaj qꞌu kam tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ. Utz tetz qꞌu kam kajayil aqꞌel tu u Tioxh. 3 Tan aatz viKꞌaol u Tioxh, aꞌ nikꞌucheꞌ abꞌil u Tioxh utz, jankꞌal chit vitechalil. Tan tiira ech itxumbꞌal aꞌ u Tioxh tzixeꞌ. Utz viyol viKꞌaol u Tioxh niatinsan qꞌu kam kajayil. Utz aatz maꞌtich taqꞌtu tibꞌ tiꞌ itxꞌaal el qꞌu kupaav, bꞌenjeꞌ tu Amlika. Utz kꞌujlel tisebꞌal u Tioxh tu u mam tijleꞌm.

U tijleꞌm viKꞌaol u Tioxhvatz qꞌu aanjel

4 Tan tiira sibꞌ paalchu viKꞌaol u Tioxh vatz qꞌu aanjel. Tiira sibꞌ paalchu u tijleꞌm vaꞌl aqꞌaxyu, vatz u tijleꞌm qꞌu aanjel. 5 Tan aatz u Tioxh, yeꞌxhjatu tal koj tu maꞌj aanjel ech tzaꞌ:

—Axh unKꞌaol; vetvitzꞌpixsaꞌaxh cheel.—

Texh koj te. Utz nikoꞌxh tal koj majte aas:

—In iTat utz; unKꞌaol.— Chi koj tiꞌ.+ 1:5 Choktaj u Salmos 2.7; u Samueel II 7.14.

6 Utz yolon paj u Tioxh tiꞌ viKꞌaol vaꞌl aa yol tiꞌ qꞌu kam tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ, vaꞌl ichajuꞌl. Tal tiꞌ ech tzaꞌ:

—Kajay qꞌu aanjel saoksan iqꞌii.—+ 1:6 Choktaj u Deuteronoomio 32.43; u Salmos 97.7.

Texh tiꞌ.

7 Pek ech koꞌn nital u Yolbꞌal Tioxh tiꞌ qꞌul iaanjel tzaꞌ:

—Nitaqꞌ bꞌens aanxel qꞌul iaanjel.

Utz nitaqꞌ bꞌens echaꞌ taqꞌ xamal qꞌul ichaj.— Chia.+ 1:7 Choktaj u Salmos 104.4.

8 Pek ech nital tiꞌ viKꞌaol tzaꞌ:

—Yeꞌk iyaꞌebꞌal val iijleꞌm saꞌaneꞌ, techalla Tioxh.

Tiira ijikomal vixeꞌal vaQꞌesalail.

Echaꞌ bꞌaara; techlal ijleꞌm.

9 Tan aꞌ chit vatz akꞌuꞌl ibꞌanax qꞌu kam ijikomal.

Pek tiira onkonil saatz u yeꞌxtxoj.

Echtzixeꞌt axh vetitxaaꞌaxh u Tioxh, ayaꞌ vaTioxh.

Utz tuchꞌ txuqꞌtxunchil vettaqꞌ jeꞌ aseite taviꞌ,

tiira paalchu vetiꞌan see vatz tereꞌn.— Chia.+ 1:9 Choktaj u Samueel I 16.12-13; u Salmos 45.6-7.

10 Utz nipajtal u Yolbꞌal Tioxh tiꞌ majte aas:

—UnBꞌaal, axh bꞌanon u txꞌavaꞌ koꞌxtene tixeꞌtebꞌal qꞌu kam.

Utz axh bꞌanon u amlika vaꞌl nikꞌuch val aaqꞌonibꞌal.

11 Utz sakoꞌnpaal qꞌu kam atziꞌ.

Sakoꞌnqꞌaꞌlbꞌi, echaꞌ iqꞌaꞌlbꞌu oksaꞌm.

Pek aatz axh tan, ech koꞌxh aatin bꞌenamen tziꞌ.

12 Sakoꞌnpajabꞌus qꞌu kam atziꞌ, echaꞌ ibꞌusax oksaꞌm.

Utz sachꞌexu atziꞌ, echaꞌ ichꞌexul oksaꞌm.

Pek aatz axh tan, saꞌkojchꞌexpꞌaxh;

saꞌkojmotx val aatineꞌ.— Chia.+ 1:12 Choktaj u Salmos 102.25-27.

13 Utz yeꞌxhjatu tal u Tioxh tu maꞌj aanjel ech tzaꞌ:

—Kꞌujach tunsebꞌal, voksa nal qꞌul akoontra satzeqꞌlebꞌal.— Chi koj te.+ 1:13 Choktaj u Salmos 110.1.

14 Tan jolol koꞌn aanxel ichaj Tioxh kajay qꞌu aanjel atziꞌ. Utz nichajax ul tiꞌ ilochax qꞌuꞌl saetzan tiꞌ u chitpichil tu paav vatz Tioxh.+ 1:14 Choktaj U Tio 4.11; U Lucas 1.19.

2

U nimla kam tiꞌ u chitpichiltu paav

1 Echtzixeꞌt aꞌ ibꞌoꞌqꞌol aas tiira aꞌ chit saqitzꞌa vinujul vaꞌl abꞌimal qaqꞌo. Ech yeꞌk satzꞌejxoꞌ. 2 Aatz viyol qꞌu aanjel qꞌuꞌl nichtal bꞌaxa, nojchit nichitzojpu tu u oꞌtla mantaar. Utz tinujul chit nichikuꞌ choobꞌal paav tiꞌ u aanima vaꞌl nichqelon oj yeꞌ nichnima. 3 Utz ¿oj chix yeꞌ sakuꞌ u choobꞌal paav qiꞌ oj sakuqel viyol u Tioxh cheel vaꞌl tetz chitpichil tu paav? Saꞌkojkutxꞌol qel siatz. Tan nojchit u kuBꞌaal Jesuus alon u chitpichil tu paav bꞌaxa. Utz ikaꞌpaju texh talax qꞌu aanima qꞌuꞌl abꞌin kꞌatza. 4 Utz nimnaꞌl aas nojchit inujul tan, kaana xheenya, kaana echlal utz, jatvatzul koꞌxh txaichil niꞌan u Tioxh kꞌatz qꞌu aanima qꞌuꞌl niniman. Utz jatvatzulen koꞌn doon taqꞌ u Tioxhla Espiiritu te majte kam echaꞌ isaꞌ sataqꞌeꞌ.

Vixeꞌal u chitpichil tu paav

5 Loqꞌ aatz u vatz amlika txꞌavaꞌ tetz taabꞌaꞌbꞌen vaꞌl niqaleꞌ tzaꞌ, yitꞌ aꞌ koj vetꞌoksalik tikuenta qꞌu aanjel. 6 Pek aal nital u Yolbꞌal Tioxh ech tzaꞌ:

—¿Kam chit tijleꞌm u aanima saatz aas niꞌxhiitzꞌa utz,

niꞌxhiilbꞌe?

7 Kꞌuxh chꞌoo tijleꞌm vatz qꞌu aanjel, vetaaqꞌ tokebꞌal iqꞌii;

vetaaqꞌ tijleꞌm

viꞌ kajay qꞌu kam tu u vatz amlika txꞌavaꞌ bꞌanelka saaqꞌo.

8 Kajay qꞌu kam ooksaka tikuenta.— Chia.+ 2:8 Choktaj u Salmos 8.4-6.

Ech yeꞌxhkam vaꞌtoj kam yeꞌt koj toksaka tikuenta, kꞌuxh yeꞌsaj bꞌiit qiltu cheel oj at ok kajay qꞌu kam tikuenta. 9 Pek niqil u Jesuus. Tibꞌaꞌnil Tioxh atil tu u mam tijleꞌm cheel, tu u mam tokebꞌal iqꞌii, kꞌuxh chꞌooich maꞌl tiempo vatz qꞌu aanjel tiloneꞌ. Tan taqꞌ tibꞌ u Jesuus ul kamoj qiꞌ taqꞌo kajay oꞌ. Ulpaaloj tu u kamchil.

10 Tan bꞌaꞌn til u Tioxh aas saꞌxhpaal u Jesuus tu il tzaꞌl. Ayaꞌ u Chitol tu paav. Ech tiira tzꞌajel tu vaꞌl siꞌan qiꞌ. Tan tiqꞌaqꞌal kuꞌen sibꞌal niman tetz sabꞌens bꞌaꞌn taqꞌo vatz Tioxh. Ech saopon tu u techalil kꞌatza. Bꞌaꞌn til u Tioxh tan, tetz kajay qꞌu kam atile. 11 Ech aatz oꞌ tuchꞌ u Jesuus, oꞌ tetz u Tioxh. Tan ela txaaeloꞌ taqꞌo. Ech yeꞌxhkam nichꞌixvu u Jesuus qiꞌ aas echaꞌ kutzaꞌqꞌ qibꞌ tuchꞌ. 12 Tan nital tu u Yolbꞌal Tioxh ech tzaꞌ:

—Saval atziiul xoꞌl qꞌu vitzꞌin vazik. Utz savoksa aqꞌii xoꞌl mam tenam.— Chia.+ 2:12 Choktaj u Salmos 22.22.

13 Utz nipajtal ech tzaꞌ majte:

—Taꞌxh maꞌl kꞌujlebꞌal unkꞌuꞌl u Tioxh.— Chia.

Utz nipajchittaleꞌ:

—Aꞌ tek unmol cheel qꞌul unkꞌaol qꞌuꞌl vettaqꞌ u Tioxh ve.— Chia.+ 2:13 Choktaj u Isaias 8.17-18.

14 Ech kam chit vaꞌl bꞌanel qaqꞌo aas oꞌ kuꞌen chiꞌo, oꞌ kuꞌen kajal, echat chit vaꞌl bꞌanich tu u Jesuus. Tan taqꞌ bꞌens tibꞌ kajal u Jesuus. Utz taqꞌ bꞌens tibꞌ chiꞌo. Ech tiꞌ vikamebꞌal, iyuchꞌ u taqꞌonibꞌal u txꞌiꞌliꞌinaj vaꞌl niaqꞌon bꞌens kamnaj qꞌu aanima vatz u Tioxh. 15 Utz aatz tu vaꞌl vetiꞌan u Jesuus tziꞌ, aꞌ vettoksa vatz qꞌu aanima u chitpichil tu paav. Ayaꞌ qꞌuꞌl xoꞌval koꞌxh tatin tu u kamchil bꞌenamen. 16 Utz kꞌuxh uli, yitꞌ aꞌ koj ul ichitpu qꞌu aanjel tipaav. Pek aꞌ ulku tiꞌ qꞌu aanima. Ayaꞌ qꞌul ituꞌxh ixalam u Abrahaam. 17 Loqꞌ ministeer siꞌchbꞌens aanima echaꞌ oꞌ. Utz sabꞌens qꞌesal oksan kuyol vatz u Tioxh tinujul; nojchit txumul vatz. Ech sateesa qꞌu kupaav vatz Tioxh. 18 Utz aatz cheel, tiira nitekveet ilochtꞌoꞌ, abꞌiste oꞌ nikupaal tu tzaꞌl utz, nikubꞌanax provaal kusubꞌlu tu u paav. Tan atil tijleꞌm tiꞌ. Utz paalnaj tek tuul. Tootzajle viyakꞌil u paav.

3

U tijleꞌm u Jesuus vatz u Moisees

1 Ech tokeꞌ nival sete hermanos, aꞌ tii noj etitzꞌa u Cristo Jesuus, viTxaaom u Tioxh, u qꞌesal oksan kuyol vatz Tioxh, u qꞌesala tu u yolbꞌal Tioxh nikunima. Tan aꞌ vaꞌl sikꞌlenoꞌ tiꞌ u qatin kꞌatza tu Amlika. 2 Tan tiira jikom nitzojpi qꞌu kam u Jesuus vatz u Tioxh. Echaꞌ iꞌan u Moisees aas tiira jikom itzojpil qꞌu kam iꞌana qꞌuꞌl tal u Tioxh te tiꞌ vitenam tuchꞌ u totztioxh.+ 3:2 Choktaj u Nuumeros 12.7.

3 Echtzixeꞌt nikꞌuloꞌk tiꞌ u Jesuus aas paalchu tok iqꞌii vatz u Moisees sabꞌanli. Echaꞌ maꞌl bꞌanol otzotz tan, aꞌ vaꞌl nitok iqꞌii tiꞌ u otzotz, yitꞌ u otzotz koj nitok iqꞌii. 4 Utz kajay otzotz atil maꞌl bꞌanol tetz. Pek ech koj tan, u Tioxh bꞌanonnaj tetz qꞌu kam kajayil. 5 Utz aatz u Moisees, aꞌich ilol tetz qꞌu kam tu u totzotz u Tioxh. Aꞌich taqꞌonom u Tioxh. Tan nojchit kꞌujlebꞌal kꞌuꞌl nichiꞌan qꞌu kam. Aꞌ chit nichtaleꞌ aas kam qꞌu kam siꞌan taabꞌaul tzaꞌ. Nichikꞌam tiꞌ vaꞌl sauchi.

6 Pek aatz u Jesuus tan, iKꞌaol u Tioxh; yitꞌ ilol koꞌn koj tetz kam. Ech jikom niꞌan qꞌu kam tu u totzotz u Tioxh majte. Utz oꞌ u totzotz u Tioxh tziꞌ. Taꞌxhtzii oj tiira kꞌujlel kukꞌuꞌl tiꞌ utz, oj kaana kutxuqꞌtxun tiꞌ ichꞌialeꞌ.

U okchil tu u ilaꞌm xeꞌ u Tioxh

7 Echtzixeꞌt nital u Tioxhla Espiiritu tu u Yolbꞌal Tioxh ech tzaꞌ:

—Yeꞌ etiibꞌixsa qꞌul etaanima tan, niqꞌilaꞌex u Tioxh cheel. Yeꞌ ebꞌan etetz echaꞌ qꞌu aanima qꞌuꞌl vet sikꞌuꞌl iqel u Tioxh aas bꞌanax provaal isubꞌax tu u paav tu u tzꞌinlich tzaji txꞌavaꞌ.

9 Tan vet sikꞌuꞌl iqelin qꞌul ekꞌuy emam, kꞌuxh maꞌtich tiltu qꞌu mamaj txaichil unbꞌan tu 40 yaꞌbꞌ.

10 Echtzixeꞌt lakp unviꞌ tiꞌ qꞌu aanima atich tu u tiempo tziꞌ. Utz vala: «Tiira jolol tzꞌejxinaj qꞌu taanima atziꞌ utz, yeꞌ isaꞌ tootzajil vuntxumbꞌal.» Texhin.

11 Echtzixeꞌt val tu kꞌaꞌnal aas:

«Yitꞌ saꞌkojmotxꞌul tu ilanbꞌal vaqꞌo.» Texhin.— Chia.+ 3:11 Choktaj u Salmos 95.7-11.

12 Ech kuentaꞌex hermanos; okiꞌch u maalo xeꞌ etaanima. Ebꞌanchile aas saelkaꞌex tiꞌ u itzꞌlich Tioxh utz, yeꞌkan senima. 13 Pek aal aqꞌtaj tibꞌ nimal ekꞌuꞌl jun qꞌii. Bꞌantaj cheel tzaꞌ echaꞌ nital u Yolbꞌal Tioxh. Ech yeꞌxhabꞌil maꞌj sete sasubꞌax tu u paav utz, yitꞌ saꞌkojkuꞌ tu qelbꞌalil. 14 Tan aꞌ ibꞌoꞌqꞌol aas tii sakꞌujeꞌ kukꞌuꞌl tiꞌ u Cristo titzojpebꞌal. Kam chit echaꞌ u kuxeꞌte, ech saetzanoꞌ kꞌatza. 15 Tan tiꞌ niyolonku u Yolbꞌal Tioxh ech tzaꞌ:

—Yeꞌ etiibꞌixsa qꞌul etaanima tan, niqꞌilaꞌex u Tioxh cheel. Yeꞌ ebꞌan etetz echaꞌ qꞌu aanima qꞌuꞌl vet sikꞌuꞌl iqel u Tioxh.— Chia.+ 3:15 Choktaj u Salmos 95.7-8.

16 Utz aatz qꞌu aanima qꞌuꞌl qelon u Tioxh tziꞌ, ankoꞌxhtuꞌ qꞌuꞌl tabꞌi viviꞌ u Tioxh aas yoloni. Ayaꞌ qꞌuꞌl tiqꞌo eluꞌl u Moisees tu Egipto. 17 Aꞌ qꞌuꞌl lakon iviꞌ u Tioxh tu 40 yaꞌbꞌ tziꞌ. Tan vet sikꞌuꞌl motx paavin siatz. Echtzixeꞌt motx kamka tu u tzꞌinlich tzaji txꞌavaꞌ. 18 Aꞌ qꞌu qelol qꞌuꞌl tal u Tioxh tziꞌ aas yeꞌk soꞌopon tu u ilaꞌm taqꞌo.+ 3:18 Choktaj u Nuumeros 14.1-35.19 Utz nojchit yeꞌt motx ok tu u txꞌavaꞌ vaꞌl tal u Tioxh te tan, yeꞌt inima u Tioxh.

4

1 Pek qeꞌl ankoꞌxh txaklel viyol u Tioxh cheel, vaꞌl alel taqꞌo tiꞌ u qokoꞌp kꞌatza tu u ilanbꞌal tzixeꞌ. Ech sakubꞌan kuenta qibꞌ. Yeꞌk saqelonoꞌ. Tan oj saqelonoꞌ, bꞌaꞌn siꞌaneꞌ yeꞌk soꞌokoꞌpꞌoꞌ tu u ilanbꞌal tzixeꞌ.

2 Tan aatz oꞌ abꞌimal tek u bꞌaꞌnla chusbꞌal qaqꞌo tiꞌ u chitpichil tu paav utz, kunimataj. Tan kꞌuxh motx alax te majte, kam koj txakunku te. Yeꞌt koꞌn motx inima. Motx koꞌxh tabꞌi. Yeꞌxhkam tiloꞌk tetz tiꞌ qꞌuꞌl inima u Tioxh utz, yeꞌt kꞌujeꞌ ikꞌuꞌl tiꞌ. 3 Pek abꞌiste oꞌ nimamal tek qaqꞌo, soꞌoponoꞌ tzixeꞌ tu u ilanbꞌal. Pek yitꞌeꞌch koj aꞌ qꞌuꞌl alel tiꞌ taqꞌo ech tzaꞌ:

—Val tu kꞌaꞌnal aas yitꞌ saꞌkojmotxꞌul tu ilanbꞌal vaqꞌo.— Chia.

Ech taꞌntioxh aas ayaꞌxchen iꞌanteꞌl qiꞌ xeꞌ qꞌii xeꞌ saj, tiꞌ qꞌu kam tziꞌ.+ 4:3 Choktaj u Salmos 95.11.4 Tan nital u Yolbꞌal Tioxh tiꞌ u ilanbꞌal qꞌii ech tzaꞌ:

—Ilan u Tioxh tiꞌ kajay qꞌu taqꞌon tu u jujvaꞌ qꞌii.— Chia.+ 4:4 Choktaj u Geenesis 2.2.

5 Utz nipajchittal majte:

—Yitꞌ saꞌkojokoꞌp tu u ilaꞌm.— Chia.+ 4:5 Choktaj u Salmos 95.11.

6 Utz nimnaꞌl qꞌuꞌl yeꞌn chabꞌan u ilaꞌm nital u Tioxh. Kꞌuxh alax u yolbꞌal Tioxh te bꞌaxa koꞌxtene, taꞌxhtzii yeꞌt okoꞌp. Tan qeloni. Pek taꞌxh bꞌanel nisaꞌ u Tioxh saokoꞌp tereꞌn aanima. 7 Tan vetpajtaqꞌlu tzii u Tioxh aas sanimali. Tan aatz sibꞌich tek tiempo tuul, tal u Daviid ech tzaꞌ:

—Yeꞌ etiibꞌixsa qꞌul etaanima tan, niqꞌilaꞌex u Tioxh cheel.— Chia.

Utz aꞌ tekuꞌen aꞌ u tiempo cheel.

8 Aatz u ilanbꞌal nitaleꞌ tziꞌ, yitꞌ aꞌ koj u txꞌavaꞌ vaꞌl okkoꞌp u Josuee tuchꞌ qꞌu Israeel. Tan oj aꞌ i, yeꞌxhkam niyolon u Tioxh tiꞌ vaꞌt ilanbꞌal koj atziꞌ. 9 Ech tokeꞌ atil vaꞌt u techalla ilanbꞌal xeꞌ u Tioxh, tetz qꞌu niman tetz. 10 Utz abꞌiste qꞌuꞌl nitok tu u ilaꞌm xeꞌ u Tioxh tziꞌ, nitilan tiꞌ qꞌu taqꞌon majte. Echaꞌ iꞌan u Tioxh aas ilan tiꞌ qꞌu taqꞌon iꞌana. 11 Echtzixeꞌt kubꞌantaj yaꞌl qibꞌ, ech soꞌokꞌoꞌ tu u ilaꞌm tziꞌ. Utz yeꞌxhabꞌil satil ok tetz tiꞌ qꞌuꞌl qeloni tziꞌ.

12 Tan nojchit itzꞌlich yol u Yolbꞌal Tioxh. Utz atil iyakꞌil. Paalchu u taqꞌbꞌu vatz maꞌl chꞌichꞌ aas kaꞌl tee. Tan niꞌxhitꞌok taanima u aanima. Utz nitokoꞌp tu taanxelal. Niꞌxhipaaloꞌk titxꞌavaꞌil. Tan niꞌxhiyaa qꞌu aanima tiꞌ qꞌu yeꞌxtxoj nititzꞌa tipensaar tuchꞌ tu taanima. Echaꞌ maꞌj chꞌichꞌ aas niꞌxhipaaloꞌk tu kꞌulbꞌal tibꞌ bꞌajil utz, nitopon tu tuul bꞌaj. 13 Tan yeꞌxhkam maꞌj saꞌkojveet imujtu tibꞌ vatz u Tioxh. Kajay qꞌu kam paqꞌlel siatz. Utz saꞌnalqaqꞌ kukuenta siatz tiꞌ qꞌu kubꞌanoneꞌ.

U Jesuus qꞌesal oksan yolvatz Tioxh

14 Aatz u Jesuus, viKꞌaol u Tioxh, paalnaj tek ok tu Amlika. Utz aꞌ u qꞌesal oksan kuyol vatz u Tioxh. Echtzixeꞌt tii atojoꞌ tu vaꞌl nikunima siatz. 15 Tan silochꞌoꞌ u oksan kuyol vatz u Tioxh tziꞌ; silochꞌoꞌ oj yeꞌk kuyakꞌil tu u qatin kꞌatza. Tan tootzajle. Utz paalnaj tu qꞌu kam tziꞌ. Pek kꞌuxh echi, nikoꞌxh bꞌoj paavini. 16 Ech yeꞌ kuxoꞌva kuxaan ok kꞌatza tu vichꞌuxhlebꞌal tetz mam ijlenal. Tan aꞌ vixeꞌal u bꞌaꞌnil. Ech sitxum kuvatz utz, silochꞌoꞌ aas kam tiꞌ lakusavsava.+ 4:16 Choktaj u Esteer 5.2-3.

5

1 Aatz kajay qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh, aꞌ nitxaalik el xoꞌl qꞌu vinaj. Utz aꞌ qꞌuꞌl nijajon kuybꞌal tiꞌ qꞌu aanima vatz Tioxh. Utz nikꞌach qꞌu txꞌoloꞌm tuchꞌ qꞌu oya vatz Tioxh tiꞌ qꞌu paav. 2 Ech atil ipaciensia tiꞌ ilochax qꞌuꞌl yeꞌ tootzaj Tioxh utz, qꞌuꞌl tzꞌejxinaj. Tan aanima koꞌn u oksan yol majte. Antu paalnaj tu u paav. Antu yeꞌk maas iyakꞌil. 3 Echtzixeꞌt aatz nitoksa qꞌu txꞌoloꞌm vatz Tioxh, aꞌ nitoksav tiꞌ vipaav qꞌu tenam, tuchꞌ tiꞌ qꞌul ipaav majte. 4 Loqꞌ kꞌuxh aanima kuꞌen tan, sakoꞌnkoxhveeti aas ijunal koꞌxh satoksa jeꞌ tibꞌ tu u oksa yol vatz Tioxh. Pek Tioxh nioksan utz, niaqꞌon u tijleꞌm; echaꞌ vaꞌl iꞌan tu u Aroon.

5 Utz echat koꞌxh vaꞌl iꞌan u Jesuus majte. Yeꞌxhkam toksa jeꞌ tibꞌs qꞌesal oksan kuyol vatz Tioxh. Pek Tioxh oksan. Tan nital tu u viYolbꞌal ech tzaꞌ:

—Axh unKꞌaol; vetvitzꞌpixsaꞌaxh cheel.— Chia.

6 Utz nipajtal tu u Yolbꞌal Tioxh ech tzaꞌ:

—Bꞌenamen axh oksan yol sunvatz. Aꞌ ex iiqꞌo tetz u Melquisedeec.— Chia.+ 5:6 Choktaj u Salmos 2.7; 110.4; u Geenesis 14.17-20.

7 Utz aatz atich u Jesuus tu u vatz iqꞌii isaj tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ, tiira nichiqꞌeqꞌun tiꞌ iqꞌilal isikꞌlel Tioxh. Nichtoqꞌeꞌ tan, tootzajle aas taꞌxh maꞌl u Tioxh saeesan vatz u kamchil. Utz abꞌili tan, axhibꞌi niman Tioxh. 8 Ech kꞌuxh iKꞌaol chit Tioxh u Cristo tan, tootzaji aas sinima u Tioxh. Ichabꞌa vitxumbꞌal u Tioxh tu qꞌu tzaꞌl paalka. 9 Ech tiira tzꞌajel bꞌenku vitxumbꞌal vatz u Tioxh tu vinimaneꞌ tziꞌ. Utz taꞌn tek bꞌens Chitol tetz qꞌu aanima tu paav qꞌuꞌl saniman. 10 Ech tokeꞌ aas oksal qꞌesal oksan yol tu u Tioxh, echaꞌ u Melquisedeec.

U chꞌiichil tu u atinchilkꞌatz Tioxh

11 Utz kaana bꞌoj yol tiꞌ u kam vaꞌl vetqallaꞌ atziꞌ, pek tzaꞌl setabꞌi. Tan aatz ex, tiira qꞌoon nitel etxumbꞌal tu qꞌu kam. 12 Tan aal ex tek chusul cheel koj atziꞌ. Tan koꞌxten xeꞌt etabꞌi qꞌu kam tzaꞌ. Pek yitꞌ ech koj. Aal aꞌ esaꞌ aas saꞌpajkaꞌpajul talax qꞌu chusbꞌal sete kꞌuxh aal tiira vatzsaj. Aal neqꞌaav setiꞌ. Ech ex aꞌ maꞌl tal nitxaꞌ aas aal aꞌ tek koj satechbꞌu tiila echbꞌubꞌal. Pek aal taꞌxh bꞌanel leecho isaꞌ. 13 Utz aatz qꞌuꞌl leecho nitechbꞌu tan, talaj nitxaꞌ. Utz ech ex. Tan yeꞌ tekꞌ etootzaj kaniꞌch ibꞌens jikom qꞌu aanima vatz Tioxh. 14 Utz aatz qꞌu tiila echbꞌubꞌal tan, tetz qꞌu nimla chaj aanima. Echat koꞌxh u Yolbꞌal Tioxh majte. Atil chusbꞌal tuul aas tii utz, tetz qꞌu aanima qꞌuꞌl qꞌanbꞌinaj tek tiꞌ u yolbꞌal Tioxh. Tan tekꞌ tootzaj abꞌiste u bꞌaꞌn u yeꞌ bꞌaꞌn. Ech nitekikan inachaxeꞌ kaniꞌch itxakunsal siꞌaneꞌ.

6

1 Ech tokeꞌ, tiꞌoꞌ; qaqꞌtaj yakꞌil. Qꞌanbꞌojoꞌ tiꞌ qꞌu kam kꞌatz u Tioxh. Yitꞌ taꞌn koꞌn koj sakaakꞌoꞌ tu qꞌu bꞌaxa chusbꞌal qꞌuꞌl qabꞌi tiꞌ u Cristo. Yeꞌ koꞌxh qitzꞌa aas tiꞌ koꞌxh bꞌiil u bꞌaꞌnil nikubꞌaneꞌ, chitpiꞌoꞌ vatz u kupaav utz, saꞌkojqaleꞌ aas chuspi koꞌxh vikꞌujeꞌ kukꞌuꞌl tiꞌ Tioxh. 2 Yitꞌ taꞌn koj sakaakꞌoꞌ tu u chusbꞌal tiꞌ u vautiismo, tuchꞌ u taqꞌax jeꞌ qꞌabꞌ tibꞌa qꞌu niman tetz u Jesuus, tuchꞌ u chusbꞌal tiꞌ u qꞌaavtitzꞌpu qꞌu kamnaj utz, tuchꞌ vitxꞌolax inujul qꞌu aanima toj iꞌaneꞌ. 3 Pek kubꞌantaj tereꞌn tiꞌ tan, nojchit ech vitxumbꞌal u Tioxh.

4 Tan atil aanima aas inima u bꞌaꞌnla chusbꞌal utz, kꞌulel u oya taqꞌo vaꞌl nitaqꞌ u Tioxh. Nachel u Tioxhla Espiiritu taqꞌo. Techal chit nibꞌenku u yolbꞌal Tioxh te. Utz techal chit u chusbꞌal nitabꞌi, vaꞌl tiꞌ qꞌu kam xeꞌ u Tioxh taabꞌabꞌen. Loqꞌ kꞌuxh echi, nikoꞌnikuꞌ tu paav. Utz aatz qꞌuꞌl ech niꞌan tziꞌ, saꞌtereꞌnkojveet ikꞌultu u kuybꞌal kꞌatz u Tioxh. Tan aatz tu qꞌul ibꞌanoneꞌ tziꞌ, ela koꞌxh tuchꞌ niqꞌaavtaqꞌ jeꞌ viKꞌaol u Tioxh vatz kurus; nipajteesa iqꞌii.

7 Aatz qꞌu aanima tziꞌ, ech bꞌanel taqꞌo u txꞌavaꞌ aas nitukꞌa u jabꞌal vaꞌl nikuꞌ siiꞌ. Oj niꞌxhivatzinsa qꞌu chikobꞌeꞌm, nikꞌul u bꞌaꞌnil qꞌu chikol. Echat koꞌxh u aanima vaꞌl nikꞌuch u bꞌaꞌnil tetz u Tioxh. 8 Pek oj aatz u aanima yeꞌ nikꞌuch vinujul, ela tuchꞌ u txꞌavaꞌ vaꞌl chꞌiꞌx koꞌn nichꞌiisa; yeꞌk itxaꞌk. Aꞌ texh nichꞌia tzꞌejbꞌal yol ech sakꞌachli.+ 6:8 Choktaj u Geenesis 3.17-18.

Qꞌu kꞌujlebꞌal kꞌuꞌlla kam aleltu u Tioxh

9 Loqꞌ aatz ex hermanos, yitꞌ ech koj vetxumbꞌal. Qootzajle aas nesaꞌa u bꞌaꞌn. Tan chitpinajex tu paav. 10 Utz tiira aꞌ ijikomal u Tioxh. Jatu koj sisotzsa sikꞌuꞌl qꞌu kam nebꞌan tiꞌ ebꞌantu tiiꞌex tiꞌ qꞌu niman tetz u Jesuus. Utz echat koꞌxh nebꞌan cheel. Tan tibꞌii u Tioxh nebꞌanva. 11 Utz aꞌ kusaꞌ aas ech tereꞌn sebꞌan tiꞌ ibꞌanax qꞌu kam tziꞌ. Ech tiira txaklelex tiꞌ ichꞌial tuchꞌ txuqꞌtxunchil u tulebꞌal u Jesuus taqꞌo. 12 Yeꞌ kusaꞌ aas sebꞌan ex qꞌeꞌay. Pek sajitaj el etetz tiꞌ qꞌuꞌl aqꞌich yakꞌil taqꞌo tu vikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl tiꞌ u Tioxh utz, atich ipaciensia. Ech ikꞌul qꞌu bꞌaꞌnil alich te tu u Tioxh.

13 Aatz talaꞌtziꞌi qꞌu kam u Tioxh tu u Abrahaam, aꞌ itxakbꞌaꞌ tibꞌ tiꞌ viyol tala. Tan ¿abꞌil vaꞌt sitxakbꞌaꞌ tibꞌ tiꞌ? 14 Ech tal te tzaꞌ: —Saꞌxhvaqꞌuꞌl mam bꞌaꞌnil saiꞌ. Kaana atuꞌxh axalam saꞌatini.— Texh te.+ 6:14 Choktaj u Geenesis 22.16-17.15 Ech ichꞌia u Abrahaam kam vaꞌl talaꞌtziꞌi u Tioxh te. Utz nojchit ech elka kam vaꞌl alax te. 16 Pek aatz nitalaꞌtziꞌi maꞌj kam qꞌu aanima timol tan, ministeer nitoksa ibꞌii maꞌj kam tuul aas paalchu tijleꞌm siiꞌ. Utz taꞌxhtuꞌ aꞌ maꞌt taqꞌt iqul tuul, saꞌtereꞌnkojveet iyaꞌsataꞌ kam vaꞌl vettala.

17 Utz ech vaꞌl iꞌan u Tioxh. Tan aꞌ isaꞌ aas saꞌxhtootzaji qꞌu aanima qꞌuꞌl ech itxumbꞌal u Abrahaam aas saꞌkojyaꞌ itzojpit viyol tala. Ech toksa jeꞌ vibꞌii tu vaꞌl talaꞌtziꞌi; techlal aas ministeer itzojpitaꞌ. 18 Ech kaꞌvaꞌl u kam itxakunsa u Tioxh tiꞌ talax qe aas tiira noj vaꞌl nitaleꞌ; talaꞌtziꞌi utz, toksa vibꞌii tuul. Ech tiira sibꞌ nimal kukꞌuꞌl atil taqꞌo, abꞌiste oꞌ niniman vaꞌl nitaleꞌ. Tan jatu koj satxubꞌaꞌl u Tioxh. 19 Tiira kꞌujlel kukꞌuꞌl tiꞌ, nikuchꞌia tuleꞌ. Ech tii tatin u qaanxelal kꞌatz u Tioxh taqꞌo. Ech tatineꞌ u xeꞌabꞌ tetz maꞌl vaarko aas tiira tii tatineꞌ. Ayaꞌl kala tiira atil tek oponoꞌ vatz u Tioxh. Echaꞌ paalyoꞌkꞌoꞌ vatz u liikin bꞌuꞌj utz, okyoꞌpꞌoꞌ tu u tioxhla atibꞌal, 20 tu vaꞌl bꞌaxabꞌku opon u Jesuus sukuvatz utz, bꞌensals qꞌesal oksan kuyol vatz u Tioxh bꞌenamen. Aꞌ neꞌntiqꞌo tetz u Melquisedeec.+ 6:20 Choktaj u Leviitico 16.2; u Salmos 110.4; U Tio 27.51.

7

Qꞌesal oksan yol u Jesuusechaꞌ u Melquisedeec

1 Aatz u Melquisedeec, ijlenalich tu Saleem utz, oksan yolich vatz u Tꞌankin Tioxh majte. Utz aatz qꞌaavuꞌl u Abrahaam tu chꞌaꞌo tiꞌ isubꞌax qꞌu ijlenal qꞌuꞌl ikoontra, ul kꞌulaxoj tu u Melquisedeec. Utz tal bꞌaꞌnla yol tiꞌ. 2 Ech aatz u Abrahaam tan, taqꞌ tetz qꞌu kam qꞌuꞌl iꞌan kanaal tu u chꞌaꞌo. Untanul tiꞌ laa tanul taqꞌ te. Aatz u bꞌii Melquisedeec tan, “ijlenal vaꞌl ijikomal niꞌaneꞌ” chia. Utz aatz u yol Saleem tan, “paas” chu u tokebꞌal. Ech aatz tek teloꞌp kaꞌvaꞌl qꞌu yol tziꞌ utz, “ijlenal tetz paas” chia.+ 7:2 Choktaj u Geenesis 14.17-20.3 Utz yeꞌ bꞌoj ootzajimal abꞌil qꞌul itxutx ibꞌaal u Melquisedeec tziꞌ. Nikoꞌxh qꞌul ikꞌuy imam. Yeꞌ ootzajibꞌe kam tuul itzꞌpi utz, kam tuul kami. Ech mikaa oksan yol vatz Tioxh bꞌenamen. Ela bꞌiil tuchꞌ viKꞌaol u Tioxh.

4 Ech sibꞌich tatin u Melquisedeec tziꞌ. Tan aal antu u kukꞌuy kumam Abrahaam taqꞌ idiesmo te. Taqꞌ tiꞌ kajay vaꞌl iꞌan kanaal tiꞌ isubꞌax qꞌu ijlenal tu chꞌaꞌo. 5 Utz echat koꞌxh iꞌan qꞌu oksan yol vatz Tioxh, qꞌu Levii. Tan aꞌ vaꞌl tzꞌibꞌal tu qꞌu mantaar tikuenta u Moisees aas ministeer sataqꞌ idiesmo qꞌu aanima tu qꞌu oksan yol vatz Tioxh. Ayaꞌ qꞌu Levii. Alax te ech tziꞌ kꞌuxh aal ela koꞌxh ituꞌxh ixalam u Abrahaam.+ 7:5 Choktaj u Nuumeros 18.21.6 Utz kꞌuxh aal yeꞌk ikꞌuy imam u Melquisedeec achel; ikꞌul u idiesmo taqꞌ u Abrahaam te. Utz tal bꞌaꞌnla yol tiꞌ u Abrahaam. Utz aatz u Abrahaam tan, alaꞌtziꞌimich te tu u Tioxh aas satil mamaj bꞌaꞌnil. 7 Utz tekꞌ ootzajimal aas paalchu tijleꞌm vaꞌl nital bꞌaꞌnla yol vatz vaꞌl nikꞌulun u bꞌaꞌnla yol.

8 Utz aatz qꞌu oksan yol qꞌuꞌl nitaqꞌax diesmo te tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ, jolol koꞌn aanima; nikoꞌnikameꞌ. Pek ech koj u Melquisedeec tan, nimnaꞌl tu u Yolbꞌal Tioxh aas ankoꞌxh itzꞌlele. 9 Aal antu qꞌu Levii, ichoo idiesmo tu u Melquisedeec majte. Tan kꞌuxh yeꞌsajich titzꞌpu qꞌul ituꞌxh ixalam u Abrahaam aas ex kꞌulaxoj tu u Melquisedeec, ikꞌam qꞌu Levii tiꞌ vaꞌl iꞌan u Abrahaam. Tan taqꞌ idiesmo u Abrahaam te, kꞌuxh aal aꞌ qꞌu kꞌulul diesmo cheel qꞌu Levii. Ayaꞌ qꞌul ituꞌxh ixalam u Abrahaam.

Qꞌesal oksan yol vatz Tioxhu Jesuus bꞌenamen

11 Utz aꞌ nichchusun u oꞌtla mantaar tu qꞌu aanima qꞌu Levii, qꞌuꞌl ituꞌxh ixalam u Aroon majte. Utz yeꞌk ministeer sachee vaꞌt oksan yol vatz Tioxh koj atziꞌ echaꞌ u Melquisedeec aas noj koj chit nichtaqꞌon bꞌen bꞌaꞌn vatz Tioxh qꞌu mantaar tziꞌ. 12 Pek chꞌexpu u oksan yol vatz Tioxh. Ech ministeer sachꞌexpul qꞌu mantaar majte. 13 Utz aatz xoꞌl qꞌu itzꞌin atzika vaꞌl cheek u kuBꞌaal Jesuus, yeꞌk maꞌj oksan yol vatz Tioxh cheenajich koj tixoꞌl. Yeꞌxhabꞌil maꞌj xoꞌl qꞌul ikꞌuy imam oksamich koj txꞌoloꞌm taqꞌo vatz u nachbꞌal Tioxh. 14 Tan ootzajimal aas aꞌ cheek u kuBꞌaal Jesuus xoꞌl qꞌu Judaa. Utz yeꞌt tal u Moisees tu qꞌu mantaar aas oj antu sael oksan yol vatz Tioxh tixoꞌl.

15 Uncheeꞌ vatzsaj kam vitxumbꞌal u Tioxh. Tan paarten ikꞌuy imam u oksan yol tziꞌ. Aꞌ ex tiqꞌo tetz u Melquisedeec. 16 Yitꞌ aꞌ koj ichajuꞌl maꞌl oksan yol aas ech chit aanimail vaꞌl nital u oꞌtla mantaar. Pek aꞌ ichajuꞌl vaꞌl yeꞌk kamchil tiꞌ. 17 Kam chit echaꞌ nital u Tioxh tiꞌ ech tzaꞌ:

—Bꞌenamen axh oksan yol sunvatz. Aꞌ ex iiqꞌo tetz u Melquisedeec.— Chia.+ 7:17 Choktaj u Salmos 110.4.

18 Ech yaꞌnaj tek vaꞌl nital u oꞌtla mantaar aas taꞌxh soꞌok tu oksan yolil vatz Tioxh qꞌu Levii. Tan yeꞌxhkam nitoleꞌ aꞌ; yeꞌk iyakꞌil. 19 Yeꞌxhabꞌil maꞌj taqꞌ bꞌens bꞌaꞌn vatz Tioxh u oꞌtla mantaar tikuenta u Moisees. Pek aatz cheel, atil tek vaꞌt u akꞌla nukꞌuꞌm quxeꞌ. Utz tiira kꞌujlebꞌal kꞌuꞌl tan, nixaansaꞌokꞌoꞌ kꞌatz u Tioxh.

20 Utz txakbꞌaꞌmal tek tu u Tioxh aas bꞌenamen aꞌ oksan kuyol siatz u Jesuus. 21 Pek yitꞌ ech koj tal tiꞌ unjot qꞌu oksan yol qꞌuꞌl paalnaj. Taꞌxh u Jesuus. Tan nital u Yolbꞌal Tioxh ech tzaꞌ:

—Itxakbꞌaꞌ viyol u kuBꞌaal aas: «Bꞌenamen axh oksan yol.» Chia.—

Texhtuꞌ.

Utz jatu koj siqꞌaavixsa viyol tiꞌ.

22 Ech tu koꞌxh qꞌu yol tziꞌ, tiira kꞌujlebꞌal kꞌuꞌl vaꞌt u akꞌla nukꞌuꞌm tuchꞌ u Tioxh tziꞌ tan, maas paj bꞌaꞌn tiqꞌaqꞌal u Jesuus. 23 Utz sibꞌla koꞌxh oksan yol vatz Tioxh ok tiꞌ tan, nichmotxikam sijununil. Nimotx u vatz iqꞌii isaj. 24 Pek ech koj u Jesuus tan, jatu koj sakami. Ech yeꞌxhabꞌil koꞌxh vaꞌt sachꞌexun. 25 Utz sichitpu qꞌu aanima tipaav qꞌuꞌl saopon kꞌatz Tioxh tiqꞌaqꞌal. Tan itzꞌlel u Jesuus utz, bꞌenamen nitoksa yol vatz Tioxh.

26 Ech tiira aꞌ u qꞌesal oksan yol vatz Tioxh nikusavsa, u Jesuus tziꞌ. Yeꞌ tootzaj paav. Yeꞌk paav kꞌatza. Utz tiira kam koj maꞌj yeꞌxtxoj nititzꞌa. Tan xaannaj el kꞌatz qꞌu aa paav. Utz techal u tijleꞌm atil tu Amlika. 27 Yitꞌ ech koj aꞌ tereꞌn qꞌu oksan yol vatz Tioxh qꞌuꞌl nichtokeꞌ. Tan ministeer jun qꞌii nichiyatzꞌ avan tiꞌ toksal txꞌoloꞌm vatz Tioxh tiꞌ ikuyax qꞌul ipaav bꞌaxa. Ech tek nichijaj kuybꞌal tiꞌ vipaav qꞌu aanima. Pek aatz u Jesuus tan, unpajul koꞌn toksa maꞌl u txꞌoloꞌm vatz u Tioxh utz, taꞌxh maꞌl tetz bꞌenamen. Ayaꞌ vaꞌl iꞌana aas taqꞌ tibꞌ tu u kamchil.+ 7:27 Choktaj u Leviitico 9.7; 16.6.28 Utz aatz qꞌu oksan yol vatz Tioxh qꞌuꞌl nichtok tikuenta u oꞌtla mantaar vaꞌl itzꞌibꞌa u Moisees tan, aa paav majte. Pek aatz u Jesuus, vaꞌl toksa u Tioxh tu oksa yol siatz, paat keꞌch koj paav kꞌatza bꞌenamen; tiira tzꞌajel.

8

U tok ibꞌaꞌn qꞌu niman tetzu Jesuus tuchꞌ u Tioxh

1 Ech aꞌ qꞌu kam vaꞌl tiira ibꞌoꞌqꞌol tu u yol niqal tiꞌ u Jesuus tziꞌ, vaꞌl kꞌujlel tu u qꞌesal oksan yolil tisebꞌal u Tioxh tu Amlika.+ 8:1 Choktaj u Salmos 110.1.2 Utz aꞌ niꞌanvu u topiisyo tu u nojla totztioxh tu Amlika vaꞌl u kuBꞌaal bꞌanonnaj tetz, yitꞌ aanima koj bꞌanon. Yitꞌ echaꞌ u bꞌuꞌj totztioxh tikuenta u Moisees tuchꞌ u totztioxh. 3 Utz aꞌich chit tetz qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh qꞌuꞌl nichtokeꞌ. Ikꞌachax ok qꞌu txꞌoloꞌm vatz u Tioxh utz, nitoksa oya. Ech ministeer siꞌchtoksa maꞌl txꞌoloꞌm u Jesuus majte. Utz aꞌ toksa jeꞌ tibꞌ. 4 Tan yitꞌ oksan yol vatz Tioxh u Jesuus koj atziꞌ aas maꞌkojatinka tu u vatz amlika txꞌavaꞌ. Tan atil nal oksan yol vatz Tioxh tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ aas nitoksa qꞌu txꞌoloꞌm echaꞌ nital u oꞌtla mantaar. 5 Loqꞌ aatz qꞌu kam nitxakunsa qꞌu oksan yol vatz Tioxh tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ, ivatzibꞌal koꞌn qꞌu kam atil tu Amlika. Nimnaꞌl aas echi tan, aatz iꞌantu u bꞌuꞌj totztioxh u Moisees tu u tzꞌinlich tzaji txꞌavaꞌ, alax te tu u Tioxh ech tzaꞌ:

—Tiira ech chit iveet saꞌaneꞌ u vatzibꞌal vaꞌl vetkꞌuchax see viꞌ u muunte.—+ 8:5 Choktaj u Eexodo 25.40.

Texh te.

6 Pek paalchu u tijleꞌm u Jesuus vaꞌl vetikꞌul vatz u tetz qꞌu oksan yol tziꞌ tan, oksan yol tiꞌ u nukꞌuꞌm vaꞌl tiira techal, paalchu vatz u oꞌtla mantaar. Ech tiira techal qꞌu kam tal u Tioxh tu u akꞌ nukꞌuꞌm tziꞌ.

7 Tan yitꞌ ministeer vetꞌuch vaꞌt akꞌ nukꞌuꞌm koj aas techal koj u oꞌtla nukꞌuꞌm tziꞌ. 8 Pek til u Tioxh aas yitꞌ bꞌaꞌn koj nichelku qꞌu aanima taqꞌo. Ech tal tek viYolbꞌal ech tzaꞌ:

—Nital u Tioxh aas: «Saꞌnalul maꞌl u tiempo sunbꞌan vaꞌt akꞌ nukꞌuꞌm tuchꞌ qꞌu Israeel utz, tuchꞌ qꞌu Judaa.

9 Aatz u nukꞌuꞌm sunbꞌan tuchꞌ, yitꞌeꞌch koj u nukꞌuꞌm vaꞌl unbꞌan tuchꞌ qꞌul ikꞌuy imam aas viqꞌot eluꞌl tu Egipto. Tan yeꞌxhkam vetmotxitzojpi. Echtzixeꞌt vetvelabꞌeka.

10 Pek aatz u nukꞌuꞌm vaꞌl sunbꞌan tuchꞌ taabꞌaꞌbꞌen utz, ayaꞌ vaꞌl aꞌ savoksa qꞌul unmantaar tu qꞌul itxumbꞌal tuchꞌ tu taanima. Ech in iTioxh siꞌaneꞌ. Utz untenam majte.

11 Yeꞌxhabꞌil veꞌt sabꞌanon aas sichus imol tiꞌ tok kꞌatz Tioxh. Tan kajay aanima saootzajinin, kꞌuxh chꞌooajs nimaj.

12 Sunkuy qꞌu yeꞌxtxoj niꞌaneꞌ. Jatu koj savulsa qꞌul ipaav qꞌu tonkonil sunkꞌuꞌl.» Chia.—+ 8:12 Choktaj u Jeremias 31.31-34.

Texhtuꞌ.

13 Ech oj niyolon u Tioxh tiꞌ vaꞌt akꞌ nukꞌuꞌm, tiꞌ atziꞌ aas paalyuka vaꞌl bꞌaxa. Echaꞌ u kam vaꞌl qꞌaꞌlbꞌia, paalya; sotzchil texh siꞌaneꞌ.

9

Qꞌu mantaar tiꞌ u bꞌuꞌj totztioxh

1 Uncheeꞌ atich mantaar tu u bꞌaxa nukꞌuꞌm vaꞌl iꞌan u Tioxh tuchꞌ vitenam. Nichtaleꞌ kaniꞌch inachax u Tioxh sabꞌanaxi. Utz atich maꞌl nachbꞌal Tioxh tu u vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ. 2 Aatz lakax u nachbꞌal Tioxh tziꞌ, ayaꞌ u bꞌuꞌj totztioxh, jatxax tuul ech tzaꞌ. Aatz u bꞌaxa tuul, txaaꞌla atibꞌal ibꞌii. Utz aꞌ atichku u tokebꞌal txijtxubꞌal tziꞌ. Aꞌ atichku u meexha majte vaꞌl nichatinku qꞌu txaaꞌla kaxhlaan txꞌix.+ 9:2 Choktaj u Eexodo 25.23-40.

3 Ech atich tek u kaꞌbꞌ okoꞌp tuul. Ayaꞌ vaꞌl tioxhla atibꞌal ibꞌii. Utz bꞌuꞌj u jatxol tetz tuul tuchꞌ u bꞌaxa.+ 9:3 Choktaj u Eexodo 26.31-33.4 Utz aꞌ atichku u bꞌaꞌnla qꞌan chꞌichꞌ kꞌachbꞌal kaxhlaan pom tziꞌ. Antu atich tuul u tioxhla kaaxha majte vaꞌl atich qꞌu sivan tuul qꞌuꞌl tzꞌibꞌalik qꞌu yol tetz u nukꞌuꞌm vaꞌl iꞌan u Tioxh tuchꞌ vitenam. Utz tzꞌuꞌimich tiꞌ u tioxhla kaaxha tu bꞌaꞌnla qꞌan chꞌichꞌ tziꞌ. Utz atich koꞌp maꞌl u xhaaro tu u tioxhla kaaxha majte tziꞌ vaꞌl kolich bꞌiil u echbꞌubꞌal manaa tuul. Utz atich paj vibꞌaara u Aroon tuul majte vaꞌl xalamti.+ 9:4 Choktaj u Eexodo 30.1-6; 16.33; u Nuumeros 17.8-10.5 Utz atich jeꞌ kaꞌvaꞌl qꞌu vatzibꞌal aanjel tibꞌa u jupbꞌal itziꞌ u tioxhla kaaxha tziꞌ, techlal vitechalil u Tioxh. Atilka u kaaxha jaqꞌ qꞌul ixichꞌ utz, aꞌ nichikꞌam tiꞌ qꞌu vatzibꞌal aas atil u Tioxh tziꞌ. Loqꞌ aatz cheel, yitꞌ aꞌ koj chit ibꞌoꞌqꞌol saqaleꞌ kam tereꞌn bꞌanel taqꞌo.+ 9:5 Choktaj u Eexodo 25.18-22.

6 Uncheeꞌ echich u tatin qꞌu kam tu u bꞌuꞌj totztioxh tziꞌ. Utz tu u txaaꞌla atibꞌal nichokkoꞌp qꞌu oksan yol vatz Tioxh tiꞌ ibꞌanax qꞌu taqꞌon bꞌenamen.+ 9:6 Choktaj u Nuumeros 18.2-6.7 Pek taꞌxh u qꞌesal oksan yol vatz Tioxh nichtokoꞌp tu u tioxhla atibꞌal. Loqꞌ unpajul koꞌn nichtokoꞌp tu maꞌl yaꞌbꞌ. Utz nitiqꞌoꞌk kajal avan, nichitzꞌitu paal vatz Tioxh tiꞌ ikuyax qꞌul ipaav utz; tiꞌ ikuyax vipaav qꞌu aanima qꞌuꞌl yeꞌk inachloꞌm nipaavineꞌ.+ 9:7 Choktaj u Leviitico 16.2-34.8 Ech aꞌ isaꞌ u Tioxhla Espiiritu sael kutxumbꞌal tuul aas yeꞌk saveet tuch okichꞌop tu u tioxhla atibꞌal, ayaꞌ u kaꞌbꞌ okoꞌp tuul, oj ankoꞌxh atil u bꞌaxa tuul, ayaꞌ u txaaꞌla atibꞌal. 9 Ech aatz u kam tziꞌ, maꞌl kam nikꞌuch qe cheel. Tan kꞌuxh nichchittoksal qꞌu oya tuchꞌ qꞌu txꞌoloꞌm tuul, nikojtoleꞌ tiꞌ ichꞌexul bꞌaꞌnil vinachbꞌal qꞌu aanima qꞌuꞌl nioksan. 10 Tan jolol koꞌn echbꞌubꞌal tuchꞌ aꞌ qꞌuꞌl nichtoksaleꞌ tziꞌ. Utz nipajibꞌanax kostuumbre tiꞌ ibꞌens txꞌaatxꞌoch qꞌu kam vatz Tioxh majte tziꞌ. Nipajinimal unjot mantaar tiꞌ aas tetz koꞌn tiꞌ eluꞌl u aanima. Aꞌ vaꞌl nichinimal tu qꞌu aanima tuul yeꞌsaj tul u tiempo aas sajalpi.

11 Pek ulnaj tek u Cristo utz, aꞌ tek vaꞌl ech tatineꞌ qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh. Tan aꞌ u aa yol tiꞌ qꞌu kam tu u akꞌ nukꞌuꞌm vaꞌl siꞌchꞌuli. Aꞌ niꞌanvu tu maꞌl akꞌ totztioxh. Sibꞌ tereꞌn kam nitiqꞌo tibꞌ taqꞌo. Utz tiira techal vaꞌl niꞌanvu u topiisyo vatz u bꞌuꞌj totztioxh tetz vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ. Tan yitꞌ aanima koj bꞌanonnaj tetz, yitꞌ tetz vatz txꞌavaꞌ koj. 12 Utz taꞌn okyoꞌp u Cristo tu u nojla tioxhla atibꞌal. Loqꞌ yitꞌ ikajal tereꞌn koj yakꞌa karneꞌl tuchꞌ kajal tooro vaakaxh toksa tu txꞌoloꞌm vatz Tioxh tiꞌ ikuyax paav. Pek vikajal iꞌanbꞌe. Utz chuspi koꞌxh unpajul vaꞌl iꞌana tziꞌ. Tan taꞌn oleꞌ tiꞌ itxꞌakax u kuchitpu tu qꞌu kupaav tetz bꞌenchil tu bꞌenqꞌii bꞌensaj. 13 Nikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl qꞌu aanima tiꞌ vikajal qꞌu tooro vaakaxh tuchꞌ qꞌu kajal yakꞌa tentzun nitxakun tiꞌ ibꞌantu txꞌaatxꞌoch tatin vatz Tioxh. Nichikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl tiꞌ vitzaꞌail qꞌu chibꞌil vaakaxh vaꞌl nichipujil ok tiꞌ. Tan nibꞌensas bꞌaꞌn vatz Tioxh aas nitaleꞌ. Loqꞌ tiꞌ eluꞌl koꞌxh u aanima vaꞌl niꞌan txꞌaatxꞌoch tatineꞌ; pek yitꞌ u taanima koj.+ 9:13 Choktaj u Nuumeros 19.9, 17-19.14 Utz oj ech vaꞌl nichiꞌan u kajal txokop tziꞌ, ¡aꞌ chixh yitꞌ techal siꞌan vikajal u Cristo! Tan tiqꞌaqꞌal u Tioxhla Espiiritu vaꞌl bꞌenamen tatineꞌ, taqꞌ tibꞌ u Jesuus tu kamchil tiꞌ u txꞌoloꞌm vatz Tioxh. Maꞌl txꞌoloꞌm aas kam koj maꞌj paav atich kꞌatza. Echtzixeꞌt aatz vikajal tziꞌ, nibꞌan txꞌaatxꞌoch qꞌu kunachonsabꞌal. Tan aꞌ chit nichqitzꞌa qꞌu kam qꞌuꞌl yeꞌk itxaꞌk atil tu u oꞌtla mantaar. Pek aatz cheel tiira jikom chit sakunima qoksa tetz u itzꞌlich Tioxh.

15 Tan kꞌuxh taqꞌ tibꞌ u Jesucristo tu kamchil qiꞌ, aꞌ isaꞌ aas soꞌok ibꞌaꞌn qꞌu aanima tuchꞌ u Tioxh tu vaꞌt u akꞌ nukꞌuꞌm. Utz sakuyax qꞌuꞌl ipaav qꞌuꞌl iꞌana aas atich tikuenta u bꞌaxa nukꞌuꞌm, ayaꞌ u oꞌtla mantaar. Ech saetzan tiꞌ u bꞌaꞌnla kam tetz tiichajil bꞌenamen vaꞌl alaꞌtziꞌimal tu u Tioxh. 16 Utz aatz u aanima vaꞌl saꞌaqꞌaxka maꞌl meꞌbꞌiꞌl te, loqꞌ koꞌnkoxh sikꞌuleꞌ. Pek saꞌnalkam vibꞌaal u meꞌbꞌiꞌl bꞌaxa tziꞌ, ech nal saokka tuul. 17 Tan anal saok titxaꞌk u tuꞌal qꞌu kam qꞌuꞌl saꞌaqꞌaxka aas maꞌt ikam u bꞌaal meꞌbꞌiꞌl.

18 Echtzixeꞌt kaj paj chit nichtel tiꞌ itzojpu u bꞌaxa nukꞌuꞌm. 19 Tan aatz veet taltu kajay qꞌu mantaar u Moisees tu qꞌu tenam, itxakunsa kaj laana tuchꞌ vaꞌt qꞌabꞌ tzeꞌ hisopo, ichaa kuꞌ tu kajal tentzun, kajal vaakaxh tuchꞌ tu aꞌ. Ech itzꞌitu ok tiꞌ u uꞌ val tzꞌibꞌamichku u mantaar. Utz itzꞌitu ok tiꞌ kajay qꞌu aanima majte.+ 9:19 Choktaj u Eexodo 24.6-8; u Zacarias 9.11; U Tio 26.28.20 Utz tal tu qꞌu aanima ech tzaꞌ:

—Aatz u kaj vetuntzꞌitul ok setiꞌ tziꞌ, aꞌ u techlal aas txaklel u nukꞌuꞌm vaꞌl tal u Tioxh sete.—+ 9:20 Choktaj u Leviitico 8.15.

Texhtuꞌ.

21 Itzꞌitu ok kaj u Moisees tiꞌ u bꞌuꞌj totztioxh majte tuchꞌ tiꞌ kajay qꞌu kambꞌal nitxakun tuul. 22 Tan nichtal u oꞌtla mantaar aas kajay qꞌu kam ministeer satzꞌitul ok kaj tiꞌ. Utz saꞌkojkuyax qꞌu paav oj yeꞌk kajal saok tiꞌ ijajax u kuybꞌal.+ 9:22 Choktaj u Leviitico 17.11.

Vikuyax qꞌu paav tiꞌ vikamu Jesuus

23 Ech ministeer nichibꞌanax txꞌaatxꞌoch tu qꞌu kam qꞌuꞌl ivatzibꞌal koꞌn qꞌu kam tu Amlika. Nitoksal txꞌoloꞌm tiꞌ. Pek ech koj qꞌu nojla bꞌaꞌnla kam tu Amlika tan, kam koꞌnkoxh txꞌoloꞌmil soꞌok tiꞌ. 24 Ech yitꞌ aꞌ koj okkoꞌp u Cristo tiꞌ ijajax kuybꞌal tu u bꞌuꞌj totztioxh vaꞌl aanima bꞌanonnaj tetz, nichkoꞌnikꞌam tiꞌ vinujul. Pek aꞌ okkoꞌp tu Amlika tiꞌ. Utz aꞌ atik cheel. Nitoksa tibꞌ vatz Tioxh tiꞌ ijajax kuybꞌal qiꞌ. 25 Utz yitꞌ jatpajul koꞌnkoxh satoksa tibꞌ tu txꞌoloꞌm qiꞌ vatz Tioxh, echaꞌ niꞌan u qꞌesal oksan yol vatz Tioxh jun yaꞌbꞌ aas paarten etz kajal neꞌntoksa tu u txꞌoloꞌm. 26 Tan oj ech u txumbꞌal siꞌanbꞌe u Cristo tziꞌ, jatvaꞌx tiempo tuleꞌ jatpax koꞌxh kam koj atziꞌ. Pek yitꞌeꞌch koj. Tan unpajul koꞌn kami tzojpunal qꞌii saj. Taqꞌ tibꞌ tu kamchil tiꞌ teesal qꞌu kupaav vaꞌl nijatxonoꞌ tuchꞌ u Tioxh.

27 Echat koꞌxh qꞌu aanima majte; unpajul koꞌn sakami. Ech tek satxꞌolp inujul tiꞌ kajay qꞌu paav bꞌanel taqꞌo. 28 Ech unpajul koꞌn kamnaj ok u Jesuus tu txꞌoloꞌm vatz Tioxh tiꞌ teesal vipaav sibꞌal aanima. Ech saꞌpajul unpate. Loqꞌ yitꞌ paav tereꞌn koj suꞌlikuyeꞌ. Pek aꞌ tek suꞌltiqꞌo bꞌen tu bꞌenqꞌii bꞌensaj qꞌuꞌl nichꞌian tuleꞌ.+ 9:28 Choktaj u Isaias 53.12.

10

1 Uncheeꞌ kꞌuxh jun yaꞌbꞌ nichentoksa qꞌu txꞌoloꞌm u aanima tiꞌ vipaav echaꞌ nital qꞌu mantaar tikuenta u Moisees, yeꞌxhkam nichtaqꞌ bꞌens tiira tzꞌajel u aanima vatz Tioxh. Tan aatz qꞌu mantaar tziꞌ, yitꞌ aꞌ koj chit vaꞌl tiira satxakeꞌi. Pek ivatzil koꞌn vaꞌl anal suꞌuli. Ech kuꞌen aꞌ isulich. 2 Tan noj koj chit tiira niteesa qꞌu paav vinimal u oꞌtla mantaar tziꞌ, bꞌaꞌn tek u aanima sinach koj atziꞌ. Utz yeꞌk ministeer saꞌtereꞌntoksa txꞌoloꞌm tiꞌ vipaav koj. 3 Pek aatz tu vaꞌl nichibꞌanaxeꞌ tziꞌ, aal aꞌ ninachpixsal taqꞌo jun yaꞌbꞌ aas atil ipaav u aanima. 4 Tan aatz vikajal qꞌu vaakaxh tuchꞌ qꞌu tentzun, yitꞌ nikojteesa vipaav u aanima.

5 Ech tokeꞌ aatz ul u Jesuus tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ, tal tu u Tioxh ech tzaꞌ:

— «Yitꞌ aꞌ koj asaꞌ aas avan sayatzꞌax ok saatz tu txꞌoloꞌm tiꞌ ijajax kuybꞌal see; nikoꞌxh vaꞌtoj oya. Pek aꞌ asaꞌ maꞌl aanima sayatzꞌax ok saatz tu txꞌoloꞌm tiꞌ qꞌu paav.

6 Yeꞌn txuqꞌtxunaxh tiꞌ qꞌu txokop qꞌuꞌl nikꞌachax ok saatz tu txꞌoloꞌm tiꞌ isuul qꞌu paav.» Chia.

7 Echtzixeꞌt nival see: «Atilin taqꞌabꞌ unTioxh. Sunbꞌan vatxumbꞌal, kam echaꞌ nital u Yolbꞌal Tioxh tzꞌibꞌamal viꞌ.» Chiꞌin see.—+ 10:7 Choktaj u Salmos 40.6-8.

Texhtuꞌ.

8 Aꞌ bꞌaxal nitaleꞌ aas: —Yitꞌ aꞌ koj isaꞌ u Tioxh qꞌu txꞌoloꞌm nikꞌachax ok siatz, nikoꞌxh vaꞌtoj oya, yeꞌxhkam nitxuqꞌtxun tiꞌ qꞌu txokop qꞌuꞌl niyatzꞌax tiꞌ isuul qꞌu paav.— Chia, kꞌuxh aal u mantaar atkoꞌxh nialon aas sabꞌanax qꞌu kam tziꞌ. 9 Utz nipajtal majte aas: —Atilin taqꞌabꞌ tiꞌ ibꞌanax vatxumbꞌal.— Chia. Aꞌ tokeꞌ aas niyaꞌsa qꞌu txꞌoloꞌm qꞌuꞌl nichtok vatz u Tioxh tan, paalya. Utz aꞌ tek nitoksa tetz vaꞌt akꞌ txumbꞌal tiꞌ ikuyax paav. 10 Ech tiqꞌaqꞌal vaꞌl iꞌan u Jesuus, bꞌaꞌn tek oꞌ vatz u Tioxh. Tan taqꞌ vichiꞌl tu u kamchil qiꞌ. Utz chuspi koꞌxh unpajul vaꞌl iꞌana. Iꞌan vitxumbꞌal u Tioxh.

11 Tan aatz qꞌu oksan yol vatz Tioxh, jatpajul koꞌxh nikaꞌpaju tok qꞌu txꞌoloꞌm vatz u Tioxh bꞌenamen. Utz jatu koj sateesa qꞌu paav. 12 Pek aatz u Jesucristo tan, unpajul koꞌn toksa u txꞌoloꞌm vaꞌl tetz bꞌenamen. Ayaꞌ vichiꞌl taqꞌ tu kamchil. Ech tek ex kꞌujeꞌoj tisebꞌal u Tioxh tu Amlika. 13 Utz aꞌ atik tziꞌ cheel. Saꞌnaloksal qꞌul ikoontra jaqꞌ tajan tu u Tioxh.+ 10:13 Choktaj u Salmos 110.1-11.14 Tan tu koꞌxh maꞌl u txꞌoloꞌm vaꞌl toksa tziꞌ, yakich taqꞌ bꞌens tzꞌajel vatz Tioxh qꞌu aanima qꞌuꞌl aqꞌax bꞌen bꞌaꞌn vatz Tioxh.

15 Utz aꞌ vaꞌl nitxakbꞌaꞌ talax u Tioxhla Espiiritu qe aas nital ech tzaꞌ:

16 — «Aꞌ u nukꞌuꞌm vaꞌl sunbꞌan tuchꞌ taabꞌabꞌen tzaꞌ.» Chu u Tioxh.

«Taꞌn savoksa qꞌul unmantaar tu taanima utz, titxumbꞌal.

17 Utz jatu koj savulsa qꞌul ipaav tuchꞌ qꞌu tonkonil sunkꞌuꞌl.» Chia.—+ 10:17 Choktaj u Jeremias 31.33-34.

Texhtuꞌ.

18 Echtzixeꞌt taꞌxhtuꞌ aꞌ vaꞌl nikuylu u paav. Yeꞌkan nisaveꞌ saꞌpajok vaꞌt txꞌoloꞌm tiꞌ u paav.

U xaanchil ok kꞌatz u Tioxh

19 Ech tokeꞌ hermanos, taꞌntioxh tu tel vikajal u Jesucristo qiꞌ, saꞌtekveeti soꞌokoꞌpꞌoꞌ xeꞌ u Tioxh cheel. Kam koj samajonoꞌ. Ech qokoꞌp echaꞌ tokoꞌp u qꞌesal oksan yol tu u tioxhla aatibꞌal. 20 Taꞌxhtzii oj sakꞌujeꞌ kukꞌuꞌl tiꞌ vaꞌl iꞌan u Jesuus. Tan tiqꞌaqꞌal taqꞌtu vichiꞌl tu kamchil qiꞌ; aꞌ tek u akꞌ bꞌey qoponbꞌal xeꞌ Tioxh. Vetteesal u majbꞌal vaꞌl echaꞌ u bꞌuꞌj nichmajon u okichꞌop tu u tioxhla atibꞌal. 21 Tan aꞌ u techalla oksan kuyol vatz Tioxh u Jesuus. Aꞌ u aa yol qiꞌ. Echaꞌ oꞌ totzotz. 22 Echtzixeꞌt aas ayaꞌl chit kukꞌuꞌl saxaanoponoꞌ vatz u Tioxh. Tiira kꞌujloj kukꞌuꞌl tiꞌ, yeꞌk kaꞌtziiunchil. Txꞌaatxꞌoch qaanima siatz, yeꞌk yeꞌxtxojla nachbꞌal tuul. Echaꞌ txꞌaatxꞌoch kuchiꞌl tu bꞌaꞌnla aꞌ sakubꞌaneꞌ. Echaꞌ nichiꞌan qꞌu oksan yol.+ 10:22 Choktaj u Leviitico 8.30; u Ezequieel 36.25.23 Tii txaklojoꞌ. Yeꞌxh bꞌoj sakaꞌtziiunoꞌ tiꞌ vaꞌl nikunima utz, nikuchꞌia tuchꞌ txuqꞌtxunchil. Tan kꞌujlebꞌal kꞌuꞌl viyol u Tioxh vaꞌl alel qe taqꞌo. 24 Kuchoktaj txumbꞌal tiꞌ kaniꞌch kulochtu qibꞌ. Sakubꞌan tiiꞌoꞌ qibꞌilaj utz, tiꞌ ibꞌanax u bꞌaꞌnil. 25 Yeꞌ kuyaꞌsa bꞌenchil tu qꞌu molbꞌalibꞌ tiꞌ inachax u Tioxh. Tan atil unjolol niyaꞌsan. Pek taqꞌtaj tibꞌ nimal kukꞌuꞌl tan, aal ninajabꞌ u tulebꞌal u kuBꞌaal Jesuus.

Viyaꞌebꞌal qꞌuꞌl nipaavineꞌ

26 Tan yeꞌkan vaꞌt txꞌoloꞌm saꞌkojok qiꞌ oj vet sukukꞌuꞌl saꞌtereꞌnpaavinoꞌ aas maꞌt qootzajitaꞌ abꞌiste vinujul. 27 Pek aꞌ tek sakuꞌ qiꞌ vixoꞌvebꞌalla kꞌaꞌnal u Tioxh. Ayaꞌ u xamal vaꞌl sasotzsan qꞌul ikoontra u Tioxh.+ 10:27 Choktaj u Isaias 26.11.28 Tan ech nichibꞌanax tikuenta u Moisees. Yeꞌxhkam nitxumax iatz u aanima vaꞌl niqelon u mantaar. Nichiyatzꞌaxeꞌ. Taꞌxhtzii oj kaꞌvoꞌj oxvoꞌj texhtiigo nitxakbꞌaꞌn vipaav.+ 10:28 Choktaj u Deuteronoomio 17.6; 9.15.29 Ech aal sibꞌ u choobꞌal paav sakuꞌ tiꞌ qꞌu aanima atziꞌ qꞌuꞌl yeꞌxhkam koꞌn itxaꞌk vikuyun viKꞌaol u Tioxh siatz tuchꞌ vikajal. Tan yeꞌk tatin vikajal u Jesuus siatz vaꞌl el tiꞌ. Yeꞌk tatin u nukꞌuꞌm siatz vaꞌl iꞌan u Tioxh. Utz nikoꞌnteesa iqꞌii vibꞌaꞌnil u Tioxhla Espiiritu majte.+ 10:29 Choktaj u Eexodo 24.8.30 Tan qootzajlu vaꞌl nital u Tioxh, aas nital ech tzaꞌ: —Sichoo vaqꞌo qꞌuꞌl saqelonin. In saꞌaqꞌon u choobꞌal paav tiꞌ.— Chia. Utz nipajtal u Yolbꞌal Tioxh majte: —U Tioxh satxꞌolon inujul vitenam.— Chia.+ 10:30 Choktaj u Deuteronoomio 32.35-36.31 Utz ¡xoꞌvebꞌal oj lakuꞌ vikꞌaꞌnal u itzꞌlich Tioxh qiꞌ tiꞌ u qelbꞌalil!

32 Pek ulsataj bꞌoj sekꞌuꞌl qꞌuꞌl nichpaasalikꞌex, aꞌ chit analich koꞌxh etok tiꞌ inimal u Jesuus. Tan eqꞌiꞌa, etxꞌak qꞌu mamaj kꞌaxkꞌo paalkꞌex. 33 At unjolol ex yoqꞌaxex utz, qꞌosaxex vatz tenam. Tan veteloch qꞌuꞌl nichipaal tu qꞌu tzaꞌl tziꞌ. 34 Eloch qꞌuꞌl atich kuꞌ tu tzeꞌ. Utz etaqꞌ tzii kꞌuxh maaleꞌl etetz, vaꞌlich koꞌn etxuqꞌtxuneꞌ tan, etootzajle aas atil maꞌl etetz tiira techal nichꞌian tu Amlika. Utz bꞌenamen tatineꞌ. 35 Ech yeꞌk seyaꞌsa ekꞌujeꞌ ekꞌuꞌl tiꞌ u Tioxh. Tan toj nal ekꞌul mam echoobꞌal tiꞌ. 36 Ministeer setaqꞌ yakꞌil; atoj epaciensia tu qꞌu tzaꞌl. Ech sataqꞌ u Tioxh sete vaꞌl alaꞌtziꞌimal taqꞌo. Taꞌxhtzii sebꞌan vitxumbꞌal.

37 Tan nital u Yolbꞌal Tioxh ech tzaꞌ:

—Tiira tul texh vaꞌl suꞌuli. Yitꞌ saꞌkojbꞌatzi.

38 Aatz u jikomla aanima vatz Tioxh, saꞌatin itiichajil tu bꞌenqꞌii bꞌensaj oj taꞌxh sakꞌujeꞌk ikꞌuꞌl tiꞌ u Tioxh.

Pek yitꞌ bꞌaꞌn koj sabꞌenku ve oj saqꞌaav tiꞌ.— Chia.+ 10:38 Choktaj u Habacuuc 2.3-4.

39 Utz aatz oꞌ, yitꞌeꞌch koj oꞌ qꞌuꞌl niqꞌaav tiꞌ utz, nibꞌen tu choobꞌal paav. Pek oꞌ qꞌuꞌl tii kꞌujlel kukꞌuꞌl tiꞌ u Tioxh, ech niyakꞌin u qaanxelal kꞌatza.

11

Viqꞌaqꞌal u kꞌujeꞌich kꞌuꞌl tiꞌ Tioxh

1 Aatz nikꞌujeꞌ kukꞌuꞌl tiꞌ maꞌj kam, tiira nikunima sakukꞌuleꞌ. Kꞌuxh yeꞌsaj qiltaꞌ, niꞌxhkuchꞌia tuchꞌ txuqꞌtxunchil. Utz nojchit neꞌenku qe aas atil tek u kam kꞌuxh yeꞌsaj qilt iatz. 2 Ech bꞌaꞌn bꞌenku qꞌu kukꞌuy kumam vatz u Tioxh tan, nichikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl tiꞌ. 3 Utz tiꞌ koꞌn vikꞌujeꞌ kukꞌuꞌl tiꞌ u Tioxh, nikunima aas tu viyol u Tioxh veet u vatz amlika txꞌavaꞌ. Utz aatz qꞌu kam qꞌuꞌl niqil cheel tziꞌ, aꞌ veetik tu u kam vaꞌl yeꞌich naꞌl.+ 11:3 Choktaj u Geenesis 1.1; u Salmos 33.6-9; U Xhan 1.3.

4 Utz tiꞌ koꞌn ikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl u Abeel tiꞌ u Tioxh kꞌuxh tiira bꞌaꞌn u txꞌoloꞌm toksa vatz u Tioxh. Bꞌaꞌn vatz u txꞌoloꞌm taqꞌ u Caiin. Echtzixeꞌt aqꞌax bꞌens jikom u Abeel tu u Tioxh. Utz kꞌulax vitxꞌoloꞌm. Ech ikaa viyolil aas jikom u Abeel vatz Tioxh, ayaꞌl kala ankoꞌxh niyolon cheel kꞌuxh aal kamnaj tekuꞌen.+ 11:4 Choktaj u Geenesis 4.3-10.

5 Ech pajeꞌ u Enooc. Tu koꞌn paj vikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl kꞌuxh iqꞌol bꞌen tu u Tioxh; yeꞌt til kamchil. Utz yeꞌt chabꞌal veꞌteꞌ. Tan Tioxh iqꞌon bꞌen. Utz nikaa viyolil aas bꞌaꞌn bꞌenku u Enooc tu u Tioxh.+ 11:5 Choktaj u Geenesis 5.21-24.6 Pek bꞌaꞌn koj seꞌenku tu u Tioxh oj yitꞌ kꞌujlel koj kukꞌuꞌl tiꞌ. Tan aꞌ ibꞌoꞌqꞌol aas abꞌil u aanima nitok kꞌatza, nojchit sinima aas atil u Tioxh. Utz sinima majte aas nojchit nitaqꞌ ichoobꞌal qꞌu chokol tetz.

7 Ech paj u Noee. Tu koꞌn paj ikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl tiꞌ u Tioxh kꞌuxh inima aas nojchit suꞌuch maꞌl u kam vaꞌl nikoꞌxh unpajoj uchnaj. Inima u Tioxh. Ech iꞌan u arca. Utz iloch tibꞌ tuchꞌ ikꞌaol imeꞌal tiꞌ ikoltu tibꞌ vatz u mam jabꞌal. Pek sotz qꞌu aa paav tu u aꞌ. Ech jikom bꞌenku u Noee vatz u Tioxh tu vikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl tiꞌ iꞌana tziꞌ.+ 11:7 Choktaj u Geenesis 6.13-22.

8 Utz tu paj vikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl u Abrahaam kꞌuxh nimani aas sikꞌlel tu u Tioxh. Utz tal te aas seꞌen tu u txꞌavaꞌ vaꞌl sataqꞌ te. Ech saetzan kꞌatz u Tioxh. Utz kꞌasuꞌl u Abrahaam tziꞌ, kꞌuxh yeꞌich tootzaj til maꞌtka.+ 11:8 Choktaj u Geenesis 12.1-5.9 Tiꞌ koꞌn vikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl tiꞌ viyol u Tioxh, ex atinoj tu u txꞌavaꞌ vaꞌl maꞌtich taltu u Tioxh te kꞌuxh aal ech kuꞌen aꞌ tatin puera aanima tuul iꞌana. Tan taꞌn motx atinku tu qꞌu tzꞌuꞌm paꞌtebꞌal. Kꞌuxh maꞌtich talax te aas saꞌaqꞌax itxꞌavaꞌ. Echat chit iꞌan vikꞌaol, ayaꞌ u Isaac tuchꞌ u tiimam ayaꞌ u Jacoob.+ 11:9 Choktaj u Geenesis 35.27.10 Loqꞌ yeꞌxh koꞌxh kantuꞌ vatz u Abrahaam kꞌuxh ech paalka tziꞌ. Tan aꞌ nichichꞌia u bꞌaꞌnla tenam vaꞌl techal vijeꞌabꞌal. Tan ibꞌanoꞌm u Tioxh utz, taqꞌonibꞌal.+ 11:10 Choktaj Qꞌu Hebreo tzaꞌ 13.14.

11 Utz ech paj u Sara. Tiꞌ koꞌn vikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl chee maꞌl titzꞌin kꞌuxh yeꞌ nichiveet talaneꞌ. Inima aas sitzojpi viyol u Tioxh tiꞌ aas sachee maꞌl tal titzꞌin, kꞌuxh tiira qꞌesich tekuꞌen.+ 11:11 Choktaj u Geenesis 17.19.12 Ech kꞌuxh tiira qꞌestich tek u Abrahaam tziꞌ, aal chee sibꞌal tiimam; yeꞌ achebꞌe ixaaneꞌ. Ech tatine qꞌu txꞌumiꞌl tu amlika utz, echaꞌ qꞌu sanaabꞌ tziꞌ aꞌ.+ 11:12 Choktaj u Geenesis 15.5.

13 Uncheeꞌ motx kam qꞌu aanima tziꞌ utz, yeꞌt ikꞌul kajay qꞌu kam qꞌuꞌl tal u Tioxh te. Motx koꞌn isaji bꞌen tzian. Axhibꞌi jolol kꞌujlich ikꞌuꞌl tiꞌ u Tioxh. Utz tiira atil sikꞌuꞌl bꞌaꞌnil aas bꞌiil koꞌxh paal bꞌanloj tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ.+ 11:13 Choktaj u Geenesis 23.4; u Salmos 39.12.14 Utz nimnaꞌl abꞌil qꞌuꞌl tootzajle aas maꞌl koꞌn paalchil paal bꞌanaxoj tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ. Tan aꞌ nichok vaꞌt u atibꞌal vaꞌl taꞌn saꞌatin tuul. 15 Tan taꞌn koj chit nichtitzꞌa vitenam qꞌu aanima tziꞌ vaꞌl kꞌaskuꞌl, yeꞌ koj saveeti saqꞌaavbꞌen tuul koj. 16 Pek aꞌ nichmotxtitzꞌa vaꞌt atibꞌal aas techal. Utz ayaꞌ u atibꞌal tu Amlika. Echtzixeꞌt aatz u Tioxh, iTioxh qꞌu aanima kꞌujlel ikꞌuꞌl tiꞌ utz, yeꞌxhkam nichꞌixvu u Tioxh tiꞌ. Tan nojchit nichꞌian maꞌl itenam taqꞌo.

17 Utz tu vikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl u Abrahaam kꞌuxh inima u Tioxh tiꞌ vaꞌl tal te aas sikꞌachoꞌk vikꞌaol tu txꞌoloꞌm siatz. Ayaꞌ vikꞌaol vaꞌl taꞌxh maꞌl. Yeꞌt titzꞌa aas kan chaj sayaꞌk itzojpu qꞌu kam qꞌuꞌl maꞌtich talaꞌtziꞌit u Tioxh te tiꞌ u Isaac.+ 11:17 Choktaj u Geenesis 22.1-14.18 Ayaꞌ vaꞌl maꞌtich taltu te ech tzaꞌ: —Sibꞌal aviimam sachee tu u Isaac tziꞌ.— Texh te.+ 11:18 Choktaj u Geenesis 21.12.19 Tan tekꞌ tootzajich u Abrahaam aas Mam Tioxh u Tioxh; saveeti silakpixsa kamnaj. Ech tokeꞌ aas yeꞌt sotz vikꞌaol u Abrahaam tziꞌ. Utz nojchit echaꞌ qꞌaavitzꞌpichil vaꞌl iꞌan u Isaac.+ 11:19 Choktaj u Geenesis 22.13.

20 Utz ech paj u Isaac. Tu vikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl tiꞌ u Tioxh, kꞌuxh tal bꞌaꞌnla yol tiꞌ u Jacoob, vikꞌaol, tuchꞌ u Esauu. Tan tootzajle aas satil iqꞌaqꞌal vaꞌl siꞌchiꞌan u Tioxh tiꞌ taabꞌabꞌen.+ 11:20 Choktaj u Geenesis 27.27-29, 39.

21 Echat paj u Jacoob, kꞌujlich ikꞌuꞌl tiꞌ vaꞌl siꞌchiꞌan u Tioxh. Ech tal bꞌaꞌnla yol tiꞌ qꞌul ikꞌaol u Xhep aas aalich texh ikameꞌ. Utz toksa iqꞌii u Tioxh kꞌuxh peena texh toꞌxhimich tu vibꞌaara.+ 11:21 Choktaj u Geenesis 47.31.

22 Utz tiꞌ vikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl u Xhep tiꞌ vaꞌl tal u Tioxh, kꞌuxh tala aas saꞌnalchitkꞌasuꞌl qꞌu Israeel tu Egipto. Utz tal majte kam sabꞌanax tu vibꞌajil vaꞌl mujax tu Egipto.+ 11:22 Choktaj u Geenesis 50.24; u Eexodo 13.19.

23 Utz tu paj vikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl qꞌul itxutx ibꞌaal u Moisees tiꞌ u Tioxh, kꞌuxh itxꞌol imujax u tal titzꞌin oxvaꞌl ichꞌ. Yeꞌt ixoꞌva u mantaar vaꞌl maꞌtich taltu u ijlenal.+ 11:23 Choktaj u Eexodo 2.2. Tan tila aas tiira txꞌanella tal nitxaꞌ.

24 Utz kꞌujlich ikꞌuꞌl u Moisees tiꞌ vaꞌl siꞌan u Tioxh kꞌatza. Echtzixeꞌt aatz bꞌens vinaj, yeꞌt isaꞌa veꞌteꞌ aas titzꞌin vimeꞌal u faraoon chaj teꞌleꞌ.+ 11:24 Aatz u yol faraoon, ijlenal chu tu viyolbꞌal qꞌu aa Egipto. Choktaj u Eexodo 2.10-12.25 Aal bꞌaꞌn siatz kꞌuxh ela sael iqꞌii tuchꞌ vitenam u Tioxh. Utz yitꞌ saꞌkojichiꞌbꞌixsa tibꞌ tiꞌ ibꞌanax qꞌu kam qꞌuꞌl sakoꞌnpaali; ayaꞌ vibꞌanax qꞌu paav xoꞌl qꞌu aa Egipto. 26 Aꞌtzii. Kꞌuxh siꞌcheesal iqꞌii echaꞌ bꞌanax tu u Cristo xoꞌl vitenam. Tan techal vatz vaꞌl sakoꞌxhkaa tu qꞌu txꞌiibꞌal qꞌii tu Egipto. Tan aꞌ nichtitzꞌa u Moisees u choobꞌal vaꞌl sataqꞌ u Tioxh te. 27 Utz tiꞌ vikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl u Moisees tiꞌ u Tioxh kꞌuxh kꞌasuꞌl tu u txꞌavaꞌ Egipto. Yeꞌt ixoꞌva vikꞌaꞌnal u ijlenal. Taꞌxh kꞌujlich ikꞌuꞌl tiꞌ vaꞌl yeꞌ saj tiltaꞌ.+ 11:27 Choktaj u Eexodo 2.15.28 Utz tiꞌ vikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl u Moisees kꞌuxh ixeꞌtixsa ipaasal iqꞌii u Elchil Vatz Kamchil Tu Egipto. Utz tal itzꞌitul ok kaj tiꞌ qꞌu jubꞌal, ech yeꞌk sayatzꞌax u bꞌaxa ikꞌaol qꞌu Israeel. Vetkꞌujeꞌ ikꞌuꞌl tiꞌ u Tioxh aas simaj u yatzꞌol, ayaꞌ u yatzꞌolla aanxel, kꞌuxh maꞌt ikamsal qꞌu bꞌaxa ikꞌaol qꞌu aa Egipto.+ 11:28 Choktaj u Eexodo 12.21-30.

29 Utz tiꞌ vikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl qꞌu Israeel kꞌuxh iqꞌat tuul u Kaj Mar ayaꞌl kala viꞌ tzaji txꞌavaꞌ nichpaalka. Utz siꞌchiꞌan tetz qꞌu aa Egipto tala. Loqꞌ motx koꞌn jiqꞌmu tu aꞌ.+ 11:29 Choktaj u Eexodo 14.21-31.

30 Utz tiꞌ vikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl qꞌu Israeel tiꞌ u Tioxh kꞌuxh kuꞌ u mam tzꞌach vaꞌl atich ok tiꞌ u tenam Jericoo. Nilpu kuꞌ aꞌ chit maꞌtich isutiꞌl jujvaꞌl qꞌii qꞌu Israeel tiꞌ.+ 11:30 Choktaj u Josuee 6.12-21.31 Echat paj u Rahaab, u aa paavla ixoj. Tiꞌ vikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl kꞌuxh yitꞌ ela koj kam tuchꞌ tereꞌn qꞌu aa paav tu vitenam. Tan jik koꞌxh ikꞌul qꞌu Israeel qꞌuꞌl ex kꞌaabꞌan u tenam.+ 11:31 Choktaj u Josuee 6.22-25.

32 Uncheeꞌ kaana unsaꞌ savaleꞌ. Pek tiempo isaꞌ aas sayolonin tiꞌ vaꞌl iꞌan u Gedeoon, u Baraac, u Sansoon, u Jeftee, u Daviid, u Samueel utz, tuchꞌ qꞌu oꞌtla alol tetz u yolbꞌal Tioxh.+ 11:32 Choktaj u Jueces 6.11—8.32; 4.6—5.31.33 Tan tiꞌ vikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl tiꞌ u Tioxh kꞌuxh isubꞌ mamaj tenam tu chꞌaꞌo kajay qꞌu niman tetz u Tioxh. Iꞌan qꞌu kam ijikomal. Motx ikꞌul qꞌu kam alich te tu u Tioxh. Utz atia imaj ichiꞌl tu qꞌu bꞌalam.+ 11:33 Choktaj u Danieel 6.34 Tiꞌ vikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl tiꞌ u Tioxh kꞌuxh motx itzaasa mamaj xamal. Itxꞌol elchil vatz kamchil. Motx chee iyakꞌil, kꞌuxh yeꞌkich iyakꞌil. Techalich tek motx iꞌantu chꞌaꞌo. Utz oleꞌ tiꞌ tojchal bꞌen qꞌu sol koontrain tetz.+ 11:34 Choktaj u Danieel 3.35 Tiꞌ vikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl tiꞌ u Tioxh kꞌuxh atich unjolol ixoj aas qꞌaavuꞌl qꞌu titzꞌin tatzik, kꞌuxh maꞌtich ikameꞌ.

Utz at majte aas xoꞌvebꞌal ikam kami. Yeꞌt isaꞌa aas saeesal vatz u kamchil. Tan kꞌujlich ikꞌuꞌl aas aꞌ saqꞌaavitzꞌpik tu nojla qꞌaavitzꞌpichil.+ 11:35 Choktaj u Reyes II 4.25-37.36 Atia paal tu mamaj tzaꞌl, tu yoqꞌbꞌal, tu tzꞌuꞌm utz, ok tu tzeꞌ.+ 11:36 Choktaj u Jeremias 20.2; 37.15; u Reyes II 22.26-27.37 Paasal tu tzaꞌl. Atia paqꞌel sivan bꞌanaxi aas kami. Atia qolel tuul. Atia toqꞌel. Atia til chaj texh nichpaalka tan, nichtojchaleꞌ. Tiꞌ karneꞌl utz, tiꞌ tentzun texh toksaꞌm; meꞌbꞌiꞌl tetz, txumbꞌal iatz. Utz kam koꞌxh nichtulebꞌel, tiꞌ vikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl tiꞌ u Tioxh.+ 11:37 Choktaj u Croonicas II 24.21; u Jeremias 26.23.38 Yeꞌ nimotxikꞌuloꞌk tiꞌ aas nichtojchal tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ. Ech til chaj texh nichpaalku tu mujiꞌbꞌ tu tzꞌinlich tzaji txꞌavaꞌ. Viꞌaj texh peepu nichipaalka; tulaj jul utz, tulaj joymal sivan majte.

39 Uncheeꞌ tiꞌ vikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl tiꞌ u Tioxh, bꞌaꞌn motx bꞌenku siatz kꞌuxh yeꞌxhkam ikꞌul qꞌu kam talaꞌtziꞌi u Tioxh te. 40 Tan bꞌanich tiꞌ tu u Tioxh aas ela sataqꞌ qe. Ela sataqꞌ bꞌen tzꞌajeloꞌ siatz. Ela sakukꞌul vaꞌl nikuchꞌia tuchꞌ txuqꞌtxunchil.

12

U tilax ok u Jesuus tiꞌ kajayqꞌu kam

1 Uncheeꞌ aꞌ sibꞌal qꞌu aanima tziꞌ qꞌuꞌl tiira kꞌujlich ikꞌuꞌl tiꞌ u Tioxh. Utz aꞌ qꞌu sibꞌla kꞌuchbꞌal taqꞌka sukuvatz. Ech yeꞌ qeonoꞌ tu qꞌu kam qꞌuꞌl nichijonoꞌ tuchꞌ qꞌu paav qꞌuꞌl nichok tokeꞌ echaꞌ ijatz. Pek qaqꞌtaj yakꞌil tiꞌ vaꞌl ninalkubꞌaneꞌ. Echaꞌ echaibꞌ tu jutziꞌm sakubꞌaneꞌ. Tan sibꞌal nisajinoꞌ tiꞌ vaꞌl nikubꞌaneꞌ. 2 Aꞌ tii sakukꞌaj qibꞌ tiꞌ qꞌu kam tiꞌ u Jesuus. Tan aꞌ vaꞌl xeꞌtixsan qꞌu kam kꞌujlel kukꞌuꞌl tiꞌ. Utz aꞌ satzojpixsan. Tan txuqꞌtxuni kꞌuxh siꞌchpaal tu u tzaꞌl vatz kurus. Yeꞌt qeon tu u chꞌixaꞌv vaꞌl paalka. Utz anchituꞌ. Kꞌujeꞌ tisebꞌal u bꞌanbꞌal tijleꞌm u Tioxh tu Amlika. 3 Echtzixeꞌt ulsataj sekꞌuꞌl qꞌu tzaꞌl qꞌuꞌl paalku u Jesuus tu qꞌu aa paav. Utz iltaj ok etetz tiꞌ. Ech setiqꞌo nimal ekꞌuꞌl. Yeꞌk sajochpꞌex. 4 Tan aatz qꞌu tzaꞌl nipaalkꞌex cheel, tiempo koꞌxhtuꞌ atziꞌ. Yitꞌiꞌas toj tekoj yatzꞌaxojex tiꞌ vekolt etibꞌ vatz u paav. 5 Utz sotziꞌch qꞌu yol sekꞌuꞌl qꞌuꞌl alel sete tu u Tioxh. Etetz ex ikꞌaol imeꞌal aas nital ech tzaꞌ:

—Unkꞌaol unmeꞌal chiꞌin, kꞌultaj kam vaꞌl nital veTioxh tiꞌ etoksal tu jik. Utz yeꞌ chiꞌon sekꞌuꞌl aas niyaꞌex.

6 Tan nitoksa tu jik u Tioxh qꞌuꞌl tii tiꞌ. Utz nitzꞌuꞌma qꞌuꞌl nibꞌens ikꞌaol imeꞌal.— Chia.+ 12:6 Choktaj u Job 5.17; u Proveerbios 3.11-12.

7 Ech qꞌiꞌtaj vetoksal tu jik. Ech nojchit ex ikꞌaol imeꞌal Tioxh taqꞌo. Tan kajay kꞌaol meꞌala nitoksal tu jik tu qꞌul itxutx ibꞌaal. 8 Tan oj yeꞌ nitoksaꞌex u Tioxh tu jik, yitꞌ nojla koj ex ikꞌaol imeꞌal atziꞌ. Pek sikꞌelkoꞌnex bꞌanel tenan. Tan kajay oꞌ niqoksal tu jik. 9 Echaꞌ u qatin kꞌatz kutxutx kubꞌaal. Nichtoksaꞌoꞌ tu jik aas oꞌich talaj chꞌoo. Utz atil tatin sukuvatz taqꞌo. ¡Ech aal maas sakunima u kuTat tu Amlika! Tan aꞌ u ilol tetz u qaanxelal. Utz aꞌ vaꞌl saꞌaqꞌon u tiichajil qe tu bꞌenqꞌii bꞌensaj.

10 Tan nichtoksaꞌoꞌ u kutat tu jik tu bꞌiil vantziꞌ paal kubꞌan tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ. Aꞌ niꞌaneꞌ kam vaꞌl bꞌaꞌn ninacheꞌ. Pek tiira aꞌ ibꞌoꞌqꞌol qꞌu kam qꞌuꞌl nitoksaꞌoꞌ u Tioxh tu jik tiꞌ. Aꞌ isaꞌ aas saxaaneꞌl oꞌ kꞌatz u paav echaꞌ u tatineꞌ. 11 Utz nojchit txꞌanel koj u qoksal tu jik tan, nichiꞌoneꞌ utz, nitxumunsaneꞌ. Pek oj saokꞌoꞌ tu jik, aꞌ kukanaal maꞌl tiichajil, tu paas qatineꞌ utz, tu jikomil.+ 12:11 Choktaj u Deuteronoomio 8.5; u Samueel II 7.14.

Vinimal u yolbꞌal Tioxh bꞌenamen

12 Ech lakpojex. Iqꞌotaj eyakꞌil abꞌiste ex jochpinaj eqꞌabꞌ etajan. 13 Choktaj u jikomla txumbꞌal, ech yeꞌxhkam samajonex. Utz siꞌan bꞌaꞌn vetatin vatz u Tioxh. Echaꞌ ichokax bꞌaꞌnla bꞌey kuꞌebꞌal etajan. Tan echaꞌ ex koꞌx siatz.

14 Bꞌantaj yaꞌl aas bꞌaꞌn koꞌxh ex tuchꞌ kajay aanima. Utz xaanojelex kꞌatz paav tu vetatineꞌ. Tan oj yeꞌ xaannaj el uchchil kꞌatz u paav, saꞌkojetil iatz u kuBꞌaals Amlika. 15 Xeetaj etibꞌ utz, lochtaj etibꞌ. Ech kajay ex sachabꞌan vibꞌaꞌnil u Tioxh. Utz yeꞌ chiꞌon etaanima. Ebꞌanchu ech ex u taqꞌil u kꞌayla tzeꞌ aas niyansaneꞌ utz, nibꞌolbꞌa tereꞌn imol. 16 Yeꞌxhabꞌil koꞌxh maꞌj sete sabꞌanon aas sateesa tibꞌ tu bꞌey tuchꞌ aanima utz, siꞌan qꞌu kam txaaꞌ vatz Tioxh. Tan ech vaꞌl iꞌan u Esauu aas tiꞌ koꞌxh maꞌl echbꞌubꞌal taqꞌ u atzikil tu vitzaꞌqꞌ.+ 12:16 Choktaj u Geenesis 25.29-34.17 Utz etootzajle aas xamtel tuul, aꞌich tepaj isaꞌ saꞌalax bꞌaꞌnla yol tiꞌ tu vitat. Pek yeꞌt koꞌn tek alax bꞌaꞌnla yol tiꞌ. Ech kꞌuxh tiira oqꞌi tan, yeꞌkan remeero.+ 12:17 Choktaj u Geenesis 27.30-40.

18 Utz aatz vetok tiꞌ u Tioxh, yitꞌeꞌch koj aꞌ vaꞌl iꞌan qꞌu Israeel koꞌxtene. Tan aꞌ oponku kꞌatz maꞌl u muunte, vaꞌl nichtoyvu tu mam xamal utz, nojchit nikanax ok. Kaanaich uken utz, kaana tel itzꞌnaꞌbꞌ. 19 Kaana toqꞌ trompeta. Utz abꞌil viviꞌ u Tioxh. Aatz qꞌu aanima qꞌuꞌl abꞌin viviꞌ u Tioxh tziꞌ, motx tek ijaja aas yeꞌk sayolon u Tioxh.+ 12:19 Choktaj u Eexodo 16.19-22; 20.18-21.20 Tan yeꞌ nichmotxiqꞌiꞌ tabꞌil qꞌu mantaar nichtal u Tioxh. Nichtaleꞌ aas sayatzꞌaxi oj abꞌil maꞌj sakanon ok vixeꞌ u muunte. Kꞌuxh avan tan, sakami, paqꞌel sivan sabꞌanli. Chia.+ 12:20 Choktaj u Eexodo 19.12-13.21 Tan tiira xoꞌvebꞌal vaꞌl nichtilaxeꞌ. Aal tal tek u Moisees ech tzaꞌ: —¡Techal untꞌuntꞌuꞌlan tu xoꞌval!— Texhtuꞌ.+ 12:21 Choktaj u Deuteronoomio 9.19.

22 Pek aatz vaꞌl vetebꞌana tan, aꞌ vetꞌoponkꞌex meero kꞌatz u itzꞌlich Tioxh, vaꞌl atil tu vitechalla tenam viꞌ u muunte Sioon. Utz aꞌ emol sibꞌal mil aanjel setoksa iqꞌii u Tioxh tuul. Ayaꞌ u Jerusaleen tu Amlika. 23 Utz aꞌ vetꞌoponkꞌex tu vaꞌl atik qꞌu bꞌaxa chaj niman tetz u Jesuus. Ayaꞌ qꞌuꞌl tzꞌibꞌamal nal ibꞌii xeꞌ u Tioxh. Aꞌ vetꞌoponkꞌex kꞌatz u Tioxh, u txꞌolol tetz inujul qꞌu aanima kajayil utz, kꞌatz u taanxelal qꞌu jikomla aanima qꞌuꞌl aqꞌel bꞌens tzꞌajel tu u Tioxh. 24 Utz aꞌ oponnajkꞌex kꞌatz u Jesuus majte vaꞌl ul bꞌanon u akꞌla nukꞌuꞌm. Tan aꞌ vaꞌl el ikajal qiꞌ. Utz aꞌ u kajal vaꞌl nikuyuneꞌ. Ela tuchꞌ vaꞌl tzꞌitumal ok tiꞌ u tioxhla kaaxha. Utz paalchu siiꞌ vikajal u Abeel.

25 Uncheeꞌ kuentaꞌex. Eteesach iqꞌii u Tioxh vaꞌl nioksanoꞌ tu jik. Tan kuꞌ choobꞌal paav tiꞌ qꞌu aanima qꞌuꞌl yeꞌt koꞌn inima u Tioxh aas nichtoksal tu jik tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ. Utz aꞌ koj oꞌ sakutxꞌol qel majte oj yeꞌ saqoksa tetz u Tioxh vaꞌl niqꞌilankꞌasuꞌloꞌ tu Amlika.+ 12:25 Choktaj u Eexodo 20.22.

26 Aatz yolon u Tioxh xoꞌl qꞌu Israeel koꞌxtene, paal kabꞌnaano taqꞌo. Utz alel tu u Tioxh aas: —Saꞌpajunpaasa kabꞌnaano vatz txꞌavaꞌ utz, antu u amlika sayikun majte.— Chia.+ 12:26 Choktaj u Hageo 2.6.27 Kꞌuxh nipajtaleꞌ aas: —Saꞌpajunpaasa kabꞌnaano.— Chia. Tan aꞌ tokeꞌ aas sateesa qꞌu kam qꞌuꞌl cheesamal taqꞌo. Ayaꞌ qꞌuꞌl nikoꞌniyikuneꞌ. Ech aꞌ texh sakaa qꞌu kam qꞌuꞌl yeꞌk yik siꞌaneꞌ. 28 Ech saꞌkojyikun u Qꞌesalail vaꞌl sataqꞌvoꞌ u Tioxh. Utz qoksataj iqꞌii u Tioxh tiꞌ qꞌu kam tziꞌ. Kukꞌamataj qꞌu kam te. Ech bꞌaꞌn sabꞌenku te tan, nikuxoꞌva utz, atil tatin sukuvatz. 29 Tan atil u choobꞌal paav tiqꞌabꞌ u kuTioxh. Echaꞌ u xamal aas kajay nikꞌacheꞌ.+ 12:29 Choktaj u Deuteronoomio 4.24; U Tio 3.12; Kaꞌbꞌ Uꞌ Tu Tesaloonica 1.7-8.

13

Qꞌu kam qꞌuꞌl nitxuqꞌtxunsanu Tioxh

1 Ebꞌanchile aas seyaꞌsa ebꞌantu tii setibꞌilaj tan, ehermanos etibꞌ. 2 Utz aqꞌtaj ivatbꞌal qꞌu niman tetz u Jesuus qꞌuꞌl nitopon tzexeꞌ. Tan ech nichiꞌan unjolol aanima atziꞌ aas bꞌaꞌn chit taqꞌt ivatbꞌal aanima. Utz yeꞌ tootzaj aas aal antu aanjel vat tu tatibꞌal.+ 13:2 Choktaj u Geenesis 18.1-8; 19.1-3.

3 Itzꞌataj qꞌuꞌl atil tu preexhuil. Bꞌantaj aas echaꞌ ela atilex tu preexhuil tuchꞌ. Itzꞌataj tzaj tziꞌ nikꞌaxbꞌixsaleꞌ. Echaꞌ ant ex nepaal tu vaꞌl nipaalka sebꞌaneꞌ.+ 13:3 Choktaj U Tio 25.35-46.

4 Atoj tatin u tzumbꞌaꞌa sevatz. Utz yeꞌ eqela tan, Tioxh satxꞌolon inujul qꞌu eesanibꞌ tu bꞌey tuchꞌ aanima.

5 Yeꞌ koꞌxh etzꞌej etaanima tiꞌ u puaj. Pek txuqꞌtxunojex tiꞌ kam etetz atile. Tan nital u Tioxh ech tzaꞌ:

—Yitꞌ saꞌkojvaqꞌkaꞌaxh;

yitꞌ saꞌkojvelabꞌekaꞌaxh.— Chia.+ 13:5 Choktaj u Deuteronoomio 31.6-8.

6 Echtzixeꞌt saveeti kꞌujlebꞌal kꞌuꞌl saqaleꞌ:

—Yeꞌxhkam sunxoꞌva, kꞌuxh kam koꞌxh sabꞌanax ve tan, aꞌ lochol vetz u kuBꞌaal Amlika.— Chajoꞌ.+ 13:6 Choktaj u Salmos 56.3-4, 9-11.

7 Utz atoj tatin sevatz qꞌu qꞌesala texoꞌl. Ayaꞌ qꞌuꞌl nichusunex tu u yolbꞌal Tioxh. Sajitaj qꞌu kam bꞌaꞌn niꞌaneꞌ. Utz iltaj ok etetz tiꞌ kaniꞌch ikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl tiꞌ u Tioxh.

8 Tan kꞌujlebꞌal kꞌuꞌl vitxumbꞌal u Jesucristo; bꞌenamen atile. Atiche vetiꞌanka. Atil cheel. Utz atil taabꞌaꞌbꞌen. 9 Ech yeꞌ etaqꞌ etibꞌ sisubꞌex qꞌu yeꞌxtxojla chaj chusbꞌal qꞌuꞌl vaꞌlen. Tan aꞌ bꞌaꞌn sakukꞌon qaanima tiꞌ u Tioxh tiꞌ vikuyuneꞌ. Aꞌ bꞌaꞌn vatz vaꞌl senima qꞌu mantaar tiꞌaj echbꞌubꞌal. Tan kam koj nitxakunku tu qꞌuꞌl niniman qꞌu kostuumbre tiꞌ qꞌu echbꞌubꞌal tziꞌ.

10 Utz aatz oꞌ tan, atil maꞌl vinachax u Tioxh nikubꞌaneꞌ aas paarten chituꞌ. Utz yeꞌk tokebꞌal qꞌu aanima tiꞌ qꞌuꞌl aꞌ niꞌan u kostuumbre tikuenta u bꞌuꞌj totztioxh. 11 Tan aatz vaꞌl niꞌan qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh, nitiqꞌo ok u kajal avan tu viqꞌanalil u totztioxh, tiꞌ teesal qꞌu paav. Pek aatz vichiꞌl qꞌu avan tziꞌ, nitzꞌeꞌsal tiꞌ eluꞌl u tenam.+ 13:11 Choktaj u Leviitico 16.27.12 Echat koꞌxh bꞌanax tu u Jesuus qiꞌ tan, aꞌ kamku tiꞌ eluꞌl u tenam. Ech taqꞌ bꞌens bꞌaꞌn qꞌu aanima tu vikajal. 13 Ech qiltaj ok qetz tiꞌ u Jesuus tziꞌ. Kuqꞌiꞌtaj qꞌu tzaꞌl paalka. Echaꞌ ant oꞌ nikupaal tu u chꞌixaꞌv vaꞌl paasalik tiꞌ eluꞌl u tenam. 14 Tan aatz tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ, yeꞌk maꞌl kutenam aas taꞌn koj saꞌatinoꞌ tuul. Pek aꞌ nikuchok vaꞌt u kutenam vaꞌl tetz bꞌenqꞌii bꞌensaj. 15 Echtzixeꞌt qoksataj iqꞌii u Tioxh tiꞌ u Jesucristo. Kukꞌamataj u Tioxh echaꞌ tok txꞌoloꞌm siatz tu u nachbꞌal Tioxh sakubꞌaneꞌ. Kubꞌantaj yaꞌl qibꞌ tiꞌ tok iqꞌii tuchꞌ kutziꞌ.+ 13:15 Choktaj u Leviitico 7.12; u Salmos 50.14-23.16 Utz yeꞌ esotzsa sekꞌuꞌl vibꞌanax u bꞌaꞌnil tuchꞌ u lochoibꞌ ibꞌilaj. Tan aꞌ qꞌu kam qꞌuꞌl tiira bꞌaꞌn vatz u Tioxh tziꞌ. Tan oj echi, echaꞌ txꞌoloꞌm niqoksa siatz.

17 Nimataj qꞌul eqꞌesal tu u totztioxh, ex niman tetz u Jesuus. Oksataj etibꞌ jaqꞌ imantaar. Tan aꞌ nititzꞌa u tatin vetaanxelal vatz Tioxh. Utz tootzajle aas saꞌnaltaqꞌ ikuenta vatz Tioxh setiꞌ. Tan bꞌaꞌn etetz untzꞌoj nitxuqꞌtxun qꞌu qꞌesala tu u taqꞌon setaqꞌo. Pek bꞌaꞌn koj setetz untzꞌoj kaꞌl ikꞌuꞌl.

18 Utz qꞌilataj sikꞌletaj Tioxh qiꞌ. Tan aꞌ kusaꞌ aas bꞌaꞌn chit oꞌ tu kajay qꞌu kam. Utz bꞌaꞌn u kunachbꞌal. 19 Utz nunjaj sete aas seqꞌila sikꞌle Tioxh viꞌ ech soꞌoponin tzexeꞌ.

Qꞌu bꞌaꞌnla chaj yol tetz qꞌu sikꞌlen tetz u uꞌ tzaꞌ

20 Uncheeꞌ u Tioxh koj aqꞌon etxumbꞌal tiꞌ ibꞌanax kajay qꞌu bꞌaꞌnla chaj kam. Ech aꞌ sebꞌaneꞌ kam vaꞌl isaꞌ. Utz ech siꞌaneꞌ kam visaꞌ setiꞌ, tiqꞌaqꞌal u kuBꞌaal Jesucristo. Tan aꞌ vixeꞌal u paas u Tioxh. Aꞌ vaꞌl qꞌaav itzꞌpixsan u Jesuus xoꞌl qꞌu kamnaj, u bꞌaꞌnla ilol tetz qꞌu niman tetz, echaꞌ u bꞌaꞌnla xeen karneꞌl. Tan tuchꞌ vikajal nitzojpi vaꞌl tal tu u nukꞌuꞌm tetz bꞌenamen. Ech tetz u techalil u Tioxh bꞌenamen tziꞌ, ech koꞌxh ibꞌenaꞌ yeꞌk iyaꞌeꞌ. Aꞌi.

Itzojpebꞌal u uꞌ tzaꞌ

22 Uncheeꞌ lekuyin hermanos tiꞌ bꞌiil tzaj yol vetuntzꞌibꞌa tiꞌ taqꞌax nimal ekꞌuꞌl tziꞌ. 23 Utz nival sete aas chajpuli u hermano Timoteo. Oj tul texh tzunxeꞌ, saviqꞌo bꞌen viꞌ aas loꞌoponin tzexeꞌ.

24 Aqꞌtaj vetz ichajlichil qꞌul eqꞌesala tu u totztioxh tuchꞌ tereꞌn qꞌu niman tetz u Jesuus. Utz nitaqꞌ opon echajlichil qꞌu niman tetz u Jesuus qꞌuꞌl tu Itaalia tzaꞌ.

25 Taqꞌ koj chit vibꞌaꞌnil u Tioxh sete sekajayil. Aꞌi.