QꞌU BꞌAꞌNLA CHAJ KAM BꞌANEL (Hechos)
Yol tiꞌ u uꞌ tzaꞌ
Aatz u uꞌ tzaꞌ, aꞌ tzꞌibꞌan u Lucas. Ankoꞌxhtuꞌ aꞌ vaꞌl tzꞌibꞌan vaꞌt u uꞌ vaꞌl “Lucas” ibꞌii. Yeꞌ ootzajimal til atichka aas itzꞌibꞌataꞌ. Loqꞌ analen aas maꞌtich tiltu ikaaka u Pablo tu tzeꞌ tu Roma. Taꞌxh nitalcheꞌ aas kamal aꞌ itzꞌibꞌataꞌ tixoꞌl qꞌu yaꞌbꞌ 61 — 63 m.t.J. Kamal aꞌ atichku tu Macedoonia.
Aatz vibꞌii u uꞌ tzaꞌ vaꞌl “Hechos de los apóstoles” tu kastiya utz, “Qꞌu Bꞌaꞌnla Chaj Kam Bꞌanel” tu kuyolbꞌal, yitꞌ aꞌ koj oksan jeꞌ. Pek aꞌ oksan qꞌu niman tetz u Jesuus tu u yaꞌbꞌ 200 m.t.J. Utz aꞌ koj chit niyolonku tiꞌ vaꞌl iꞌan kajay qꞌul ichaj u Jesuus. Pek bꞌiil koꞌxh niyolon tiꞌ sikajayil tixeꞌtebꞌal. Pek aal aꞌ chit maas nitaleꞌ kam iꞌan u Luꞌ tuchꞌ u Pablo tu u Tioxhla Espiiritu.
Nital u 1.1 aas aꞌ itzꞌibꞌav bꞌen xeꞌ u Teoofilo. Aatz u Teoofilo tziꞌ utz, tamiigoich tibꞌ tuchꞌ u Lucas. Utz atich tijleꞌm tu maꞌl qꞌatbꞌal tzii. Echtzixeꞌt nichtal qꞌu kam te tiꞌ u Jesuus utz, tiꞌ u bꞌaꞌnla chusbꞌal; ayaꞌ u evangeelio.
Aatz u Lucas, u tzꞌibꞌan tetz u uꞌ tzaꞌ, nixeꞌtiyolon tiꞌ vibꞌenjeꞌ u Jesuus tu Amlika. Nipaal tiqꞌo bꞌiil iviꞌ u uꞌ Lucas. Ech tek nital tiꞌ u tulebꞌal u Tioxhla Espiiritu. Nikꞌucheꞌ aas aꞌ aqꞌon iyakꞌil qꞌul ichaj u Jesuus tiꞌ vixeꞌt tiꞌ paxsal itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal, kꞌuxh paal tu kꞌaxkꞌo tiꞌ. Nital majte kaniꞌch inimal u Jesuus iꞌan qꞌu aanima, kꞌuxh Israeel utz, kꞌuxh puera aanima yitꞌ Israeel koj. Ayaꞌ qꞌuꞌl “gentil” chu teꞌl tu kastiya. Nikꞌuch majte aas kaniꞌch chit iyakꞌin u bꞌaꞌnla chusbꞌal xoꞌl qꞌu niman tetz u Jesuus qꞌuꞌl puera aanima tan, kamal puera aanimaich u Lucas.
Aꞌ u jatxbꞌal tibꞌ qꞌu yol tu u uꞌ tzaꞌ.
1) 1.1—8.3 Nitaleꞌ kaniꞌch ixeꞌt qꞌu niman tetz u Jesuus tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ. Echaꞌ u tulebꞌal u Tioxhla Espiiritu tuchꞌ u taqꞌax ixamlil utz, tuchꞌ qꞌu mamaj txaichil iꞌan tu Jerusaleen. Nital tiꞌ u tojchal qꞌu niman tetz u Jesuus majte echaꞌ u Esteban.
2) 8.4—9.43 Nital tiꞌ vipax paal itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal najaꞌch u Jerusaleen, tikuenta Judea, tuchꞌ tikuenta Samaaria, tuchꞌ tziꞌ u mar. Echaꞌ vaꞌl iꞌan u Luꞌ tuchꞌ u Felipe. Nipajtaleꞌ kaniꞌch tok u Saulo tiꞌ inimal u Jesuus.
3) 10.1—28.31 Nital tiꞌ qꞌu bꞌenchil iꞌan u Pablo tiꞌ en ipaxsat itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal tu sibꞌal tenam. Ayaꞌ u bꞌenchil tu “juꞌtebꞌal u vatz amlika txꞌavaꞌ” nital Qꞌu Bꞌaꞌnla Chaj Kam Bꞌanel (Hechos) 1.8; tiꞌ vichiktu u yolbꞌal Tioxh tuchꞌ qꞌul imol tu qꞌu tenam tzian chaj. Ayaꞌ u: Eefeso, Corinto, Tesaloonica, Galaacia, tuchꞌ tu u Filipos utz, tuchꞌ tu tereꞌn tenam.
Aatz qꞌu kam ibꞌoꞌqꞌol tu u uꞌ tzaꞌ, ayaꞌ vaꞌl inukꞌ qꞌu qꞌesala xoꞌl qꞌu niman tetz u Jesuus. Motx ikꞌujbꞌaꞌ aas yitꞌ ministeer koj sanimal u oꞌtla mantaar tu qꞌu puera aanima niniman u Jesuus. Yitꞌ saꞌkojyaꞌlul tiꞌ inimal u oꞌtla mantaar.
Kꞌuxh tu tzaꞌl paalku qꞌul ichaj u Jesuus bꞌaxa, kaana ixamlil atiche. Kaana itxumbꞌal tiꞌ u yolbꞌal Tioxh. Atich u Tioxh kꞌatza tu qꞌu kam paalka. Bꞌaꞌn sakusaji ok qetz tiꞌ vaꞌl motx iꞌan qꞌul ichaj u Jesuus tiꞌ vikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl tiꞌ u Tioxh utz, tiꞌ vixamlil u Tioxhla Espiiritu kꞌatza.
1QꞌU BꞌAꞌNLA CHAJ KAM BꞌANEL (Hechos)
Vichꞌial tul u Tioxhla Espiiritu
1 Teoofilo, aatz tu u bꞌaxa uꞌ vaꞌl untzꞌibꞌa bꞌen tzaxeꞌ, aꞌ yolonkꞌin tiꞌ kajay qꞌu kam qꞌuꞌl iꞌan u Jesuus utz, qꞌu kam ichusa aas ixeꞌteꞌ.+ 1:1 Choktaj U Lucas 1.3-4. Aatz u Teoofilo, nimanich tetz u Jesuus utz, aꞌ u vinaj vaꞌl taqꞌvu bꞌen kaꞌvaꞌl tuꞌ u Lucas. Aꞌ qꞌu uꞌ taqꞌ bꞌen tzixeꞌ, U Lucas tuchꞌ Qꞌu Bꞌaꞌnla Chaj Kam Bꞌanel (Hechos).2 Aꞌ tzojpik tiꞌ qꞌu kam qꞌuꞌl iꞌan, tu u qꞌii aas bꞌenjeꞌ tu Amlika. Tan aatz yeꞌsajich ibꞌenaꞌ, taqꞌka mantaar titxumbꞌal u Tioxhla Espiiritu tu qꞌul ichaj qꞌuꞌl itxaa. 3 Utz kꞌuxh maꞌtich ikameꞌ, qꞌaav itzꞌpi. Utz nichichee siatz. Kam koꞌn xheenya iꞌana, techlal aas nojchit itzꞌlele. 40 qꞌii iꞌan ech tziꞌ. Aꞌ nichtal viQꞌesalail u Tioxh te.
4 Utz aatz molomich tibꞌ tuchꞌ qꞌul ichusulibꞌ, tal u Jesuus te aas yeꞌk samotxelbꞌen tu Jerusaleen. Tal te ech tzaꞌ: —Saꞌnalmotxechꞌia tul u Tioxhla Espiiritu vaꞌl alaꞌtziꞌimal sete tu vunTat utz, alel sete vaqꞌo.+ 1:4 Choktaj U Lucas 24.49.5 Tan tu koꞌn aꞌ ibꞌanvu vautisaar qꞌu aanima u Xhan, pek ech koj ex tan, tu u Tioxhla Espiiritu sabꞌanaxku vautisaarex tu koꞌxh kaꞌxvaꞌt qꞌii cheel.— Texh te.
U talax tu qꞌu chusulibꞌ aasseꞌnipaxsa itziiulu bꞌaꞌnla chusbꞌal
6 Uncheeꞌ aatz qꞌuꞌl molich tibꞌ tuchꞌ u Jesuus, motx ichꞌoti te ech tzaꞌ: —KuBꞌaal ¿satz qꞌaav ooksa ijlenal tu kuxoꞌl cheel aas qetz Israeelil?— Texh te.+ 1:6 Aatz tu u tiempo vaꞌl ul u Jesuus, aatz qꞌu Israeel, yeꞌkich tijlenal atoꞌk. Tan ootich tokebꞌel tu u Roma. Ech saꞌkojveeti soꞌok ijlenal tuul tan, atich koj sijunal. Pek ayeꞌnich tiqꞌabꞌ qꞌuꞌl okebꞌen. Ech jolol koꞌn governadoor qꞌuꞌl atiche. Utz jolol aa Roma majte. Aatz qꞌu Israeel utz, nichmotxtitzꞌa aas ijlenalil siꞌchiꞌan u Jesuus tixoꞌl. Aꞌ sikꞌuꞌl aas u Jesuus saeesan tiqꞌabꞌ qꞌu aa Roma. Echtzixeꞌt motx ichꞌoti tu u Jesuus aas jatu siꞌchqꞌaavoꞌk iqꞌatbꞌal tzii aas tetz chit u Israeel.
7 Tzaqꞌbꞌel tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Yeꞌk etokebꞌal tiꞌ tootzajileꞌ jatu utz, kam tuul soꞌoki tan, ayeꞌn tiqꞌabꞌ vunTat. 8 Pek aatz ex, sekꞌul examlil aas maꞌt ikuꞌ u Tioxhla Espiiritu setibꞌa. Ech seꞌnetal paal kajay vaꞌl netileꞌ etabꞌi sunkꞌatza tzaꞌ tu Jerusaleen, tikuenta kajay u Judea, tuchꞌ tikuenta kajay u Samaaria utz, oponnalex tijuꞌtebꞌal u vatz amlika txꞌavaꞌ.— Texh u Jesuus.
Vibꞌenjeꞌ u Jesuus tu Amlika
9 Ech taꞌxh veet tal qꞌu yol tziꞌ, siatz chit qꞌul ichusulibꞌ iqꞌol bꞌen tixoꞌl. Bꞌenjeꞌ tu Amlika. Ok tu maꞌl u sutzꞌ. Ech sotzka ivatz tiꞌ.
10 Ech tuul ankoꞌxh tii nichmotxisajin jeꞌ tu amlika tiꞌ isajil bꞌen, yeꞌk talcheꞌ til ichee kaꞌvaꞌl vinaj sikꞌatza, poloxh saj oksaꞌm. 11 Ech qꞌilal tu qꞌu vinaj tziꞌ, tal te ech tzaꞌ: —Vinaj aa Galilea, ¿kantuꞌ ankoꞌxh nesajin jeꞌ tu amlika? Tan tu Amlika maꞌtku u Jesuus vaꞌl eesali bꞌen texoꞌl atziꞌ. Utz echat chit iqꞌaavuꞌl saqꞌaavuꞌl echaꞌ mutelbꞌen tziꞌ.— Texh kaꞌvaꞌl qꞌu vinaj te.
Vibꞌens kabꞌlaal qꞌul ichaju Jesuus tikaꞌpaj
12 Uncheeꞌ motx tek kꞌasuꞌl qꞌu chusulibꞌ viꞌ u muunte vaꞌl Olivo utz, ul tu Jerusaleen. Tan inajaꞌchich koꞌn u Jerusaleen. Kamal maꞌj kiloometro ixoꞌl tuchꞌ. Tan ayaꞌl vaꞌl saveeti sixaa tu ilanbꞌal qꞌii. 13 Ech taꞌxh motx oponi, motx bꞌenjeꞌ tu u kaꞌ chupul otzotz vaꞌl jolol atichka sikajayil. Utz aꞌ qꞌul ibꞌii tzaꞌ: u Luꞌ, u Jacobo, u Xhan, u Lixh, u Felipe, u Maxh, u Bartolomee, u Tio, u Jacobo, vikꞌaol u Alfeo, u Xhim vaꞌl atich ok xoꞌl qꞌu cananista utz, tuchꞌ u Judas, vikꞌaol u Jacobo. 14 Ech maꞌlich chit iatz qꞌu chusulibꞌ sikajayil. Nichimolo tibꞌ tiꞌ iqꞌilal sikꞌlel Tioxh. Ant aꞌ u Liꞌ, vinan u Jesuus utz, tuchꞌ qꞌul itzaꞌqꞌ u Jesuus, tuchꞌ unjoltu qꞌu ixoj.
15 Uncheeꞌ aatz iꞌan tu qꞌu qꞌii tziꞌ, txakeꞌ u Luꞌ xoꞌl qꞌu niman tetz u Jesuus molich tibꞌ; maꞌlich 120 ixaaneꞌ. Utz tal ech tzaꞌ: 16 —Hermanos, ministeer chit itzojpu u yol tzꞌibꞌamalka. Ayaꞌ vaꞌl tal u Tioxhla Espiiritu titziꞌ u Daviid, tiꞌ u Judas, vaꞌl kꞌuchun u Jesuus tu qꞌu txayol, 17 kꞌuxh aꞌich kumol utz, antu atich tijleꞌm tu u aqꞌon tiꞌ Tioxh.
18 Aatz vetiꞌana, iloqꞌ untanul itxꞌavaꞌ tiꞌ u puaj, u jaꞌmel tonkonil. Utz ex iyatzꞌ jeꞌ tibꞌ tuul. Aꞌ kuꞌ iviꞌ vatz txꞌavaꞌ utz, yakich qꞌixmoj tuul. Ech nilp eluꞌl tuul tuul. 19 Utz pax chit itziiul xoꞌl kajay qꞌu aa Jerusaleen vaꞌl iꞌana tziꞌ. Ech tek taqꞌax bꞌen Aceeldama u txꞌavaꞌ tziꞌ. “Jaꞌmel kaj” chu u tokebꞌal tu yolbꞌal arameo. 20 Utz ech chit iꞌana u yol tzꞌibꞌamalka tu u Salmos vaꞌl nital ech tzaꞌ:
«Tzꞌineꞌojka u tatibꞌal.
Abꞌilich tereꞌn atin tuul.» Chia.
Utz nital majte:
«Okoj ichꞌexel tu u tijleꞌm.» Chia.+ 1:20 Choktaj u Salmos 69.25; 109.8.
21 Ech ministeer saok ichꞌexel u Judas. Aꞌ soꞌok maꞌl tu qꞌu vinaj qꞌuꞌl aꞌ kumol tu jatvaꞌl u tiempo iꞌan u kuBꞌaal Jesuus tu kuxoꞌl. 22 Aꞌ nal kumol ayaꞌxchen ibꞌanax vautisaar u Jesuus tu u Xhan utz, ankoꞌxh aꞌ kumol aas eesal bꞌen u Jesuus tu kuxoꞌl bꞌenjeꞌ tu Amlika. Ech aꞌ vaꞌt tu kuxoꞌl sitxakbꞌaꞌ tibꞌ tiꞌ talax u qꞌaavtitzꞌpebꞌal u Jesuus.— Texh u Luꞌ.
23 Ech motx itxaateꞌl kaꞌvaꞌl vinaj. Maꞌl, Xhep, Justo ibꞌii majte, ikꞌaol maꞌl u vinaj Sabaas ibꞌii. Utz vaꞌt, Yaxh ibꞌii. 24 Ech motx iqꞌila sikꞌle Tioxh. Motx tal ech tzaꞌ: —KuBꞌaal, axh ootzajin tetz taanima junun aanima. Ech kꞌuch qe abꞌiste atxaaom tu kaꞌvaꞌl qꞌu vinaj tzaꞌ. 25 Ech soꞌoks achaj. Saꞌaqꞌonin saiꞌ tu u aqꞌon tzaꞌ vaꞌl vettelabꞌeka u Judas. Tan maꞌt tu vaꞌl saꞌchitbꞌenku tiꞌ ichool vipaav.— Texhtuꞌ.
26 Uncheeꞌ motx iꞌan tiꞌ vatz Tioxh, tiꞌ tiltaꞌ abꞌil soꞌoki. Utz aꞌ kuꞌk tiꞌ u Yaxh. Ech yakich koꞌxh okoj tu u tijleꞌm xoꞌl junlaal qꞌul ichaj u Jesuus tziꞌ.+ 1:26 Aatz u yol “qꞌul ichaj u Jesuus”, ayaꞌ u yol “apóstol” tu kastiya. Tan “chaj” chu u tokebꞌal u yol tu griego. Aꞌ qꞌul ichusulibꞌ bꞌaxa, pek xamtel chajax tiꞌ ipaxsal paal viyol aas bꞌen u Jesuus tu Amlika.
2Vipaxsal itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal tu Jerusaleen
1 Uncheeꞌ aatz iꞌan tu u nimla qꞌii vaꞌl Pentecostees, maꞌl iatz kajay qꞌu niman tetz u Jesuus molich tibꞌ tu maꞌl u atibꞌal.
U tul u Tioxhla Espiiritu
2 Utz yeꞌk talcheꞌ, ul maꞌl xumkabꞌinchil tu amlika. Echaꞌ ixumkabꞌin mam kajiqꞌ. Yakich jumkabꞌinoj tokoꞌp tu u otzotz vaꞌl molichku tibꞌ. 3 Utz echaꞌ taqꞌ xamal chee tibꞌa. Motx ijatx tibꞌ utz, jeꞌ tiviꞌ sijununil. 4 Ech tiira ok u Tioxhla Espiiritu kꞌatza bꞌaꞌnil. Utz motx tek xeꞌt iyolon tunjolt yolbꞌal. Loqꞌ u Tioxhla Espiiritu nichyolonsan tunjolt qꞌu yolbꞌal qꞌuꞌl yeꞌ tootzaj.
5 Uncheeꞌ kaana aanima Israeel atich opon tu Jerusaleen, xoꞌvan Tioxh. Til chaj koꞌxh motx kꞌaskuꞌl tu u vatz amlika txꞌavaꞌ. 6 Ech aatz abꞌil u xumkabꞌinchil tziꞌ, mam tenam imol tibꞌ tiꞌ qꞌu niman tetz u Jesuus. Utz tiira motx sotz ikꞌuꞌl qꞌu aanima taqꞌo tan, tabꞌi aas nichiyolbꞌel viyolbꞌal tu qꞌu niman tetz u Jesuus. 7 Tiira motx tzꞌejx ikꞌuꞌl. Utz sotz ikꞌuꞌl. Ech motx tek tal tibꞌilaj ech tzaꞌ: —Jolol aa Galilea qꞌuꞌl niyoloneꞌ atziꞌ. 8 Utz ¿kan chaj tokeꞌ aas nimotxitxꞌol yol tu qꞌu kuyolbꞌal qitzꞌpebꞌal? 9 Nimotxiyolon tu yolbꞌal aa Paartia, aa Meedia, aa Elam, aa Mesopotaamia, aa Judea, aa Capadoocia, aa Ponto tuchꞌ aa tikuenta Aasia, 10 aa Friigia, aa Panfiilia, aa Egipto, aa tikuenta Liibia najaꞌch Cirene utz, tiyolbꞌal qꞌu aa Roma jejlel tzaꞌ. At niyolon tu yolbꞌal aa Creta tuchꞌ yolbꞌal aa Araabia. Utz ela niqabꞌi taltu qꞌu mamaj kam tiꞌ u Tioxh tu qꞌu kuyolbꞌal. Niqabꞌi oꞌ Israeel tu u qitzꞌpebꞌal utz, kꞌuxh oknajkoꞌnoꞌ tiꞌ u tuqꞌaybꞌal qꞌu Israeel.— Texhtuꞌ. 12 Ech tiira tzꞌejxinajich ikꞌuꞌl utz, sotznaj ikꞌuꞌl nichmotxtal sivatzaj ech tzaꞌ: —¿Kam tek tok u kam tziꞌ?— Texhtuꞌ. 13 Pek at unjolte, nichkoꞌnteesa iqꞌii. Nichtal ech tzaꞌ: —Qꞌabꞌaꞌm aꞌ nimotxbꞌanon tziꞌ.— Texhtuꞌ.
U talax u kꞌaxa kꞌuꞌl tiꞌ paaviꞌan u Luꞌ
14 Uncheeꞌ txakeꞌ tek u Luꞌ, tuchꞌ junlaat qꞌul ichaj u Jesuus utz, jankꞌal iyakꞌil tal ech tzaꞌ:
—Vinaj Israeel, tuchꞌ ex jejlelex tu u Jerusaleen tzaꞌ, abꞌitaj vaꞌl savaleꞌ tzaꞌ. Ootzajitaj bꞌaꞌnil. 15 Aatz qꞌu aanima tzaꞌ, yitꞌ qꞌabꞌareel koj atziꞌ, echaꞌ netaleꞌ. Tan qꞌalaꞌm cheel, anal alas 9. 16 Pek aatz vaꞌl nitucheꞌ tziꞌ, aꞌ nitzojpeꞌ qꞌu yol tal u Joeel u alol tetz u yolbꞌal Tioxh, aas tal ech tzaꞌ:
17 «Aatz siꞌan tu qꞌu motxebꞌal qꞌii,
savaqꞌ kuꞌ vunTioxhla Espiiritu tibꞌa kajay qꞌu aanima. Chu u Tioxh.
Ech aatz qꞌul ekꞌaol emeꞌal,
samotxtaleꞌl qꞌul unyol.
Aatz qꞌu xiak tuchꞌ qꞌu ixviak,
sunkꞌuch kam te tu visioon.
Utz aatz qꞌu qꞌesla chaj aanima,
sunkꞌuch kam te tu vatziꞌkꞌ.
18 Saꞌatin vunTioxhla Espiiritu
kꞌatz qꞌu vinaj
tuchꞌ kꞌatz qꞌu ixoj niman vetz.
Ech samotxtaleꞌl qꞌul unyol.
19 Utz sunkꞌuch txaichil tu amlika,
sunkꞌuch xheenya vatz txꞌavaꞌ.
Sunkꞌuch xheenya tiꞌ kajal,
xheenya tiꞌ xamal utz,
xheenya tiꞌ ibꞌukin ijeꞌ sibꞌ. Chu u Tioxh.
20 Utz aatz siꞌaneꞌ aas yeꞌsajen tul u kuBꞌaal tu u mam techalla tulebꞌal,
saok aqꞌbꞌal vatz u qꞌii utz,
sabꞌens echaꞌ kajal u ichꞌ.
21 Ech kajay qꞌuꞌl
laqꞌilan
sikꞌlen vibꞌii u Tioxh,
sael vatz u choobꞌal paav.» Chu u Joeel.—+ 2:21 Choktaj u Joeel 2.28-32.
Texh u Luꞌ.
22 Tal paj ech tzaꞌ: —Vinaj Israeel, abꞌitaj qꞌu yol tzaꞌ. Aatz u Jesuus aa Nazareet, nojchit iTxaaom u Tioxh. Tan kam koꞌn bꞌaꞌnil iꞌana, kam koꞌn txaichil tuchꞌ xheenya. Utz tiqꞌaqꞌal u Tioxh kꞌuxh ech iꞌan texoꞌl. Ech ootzajimal qꞌu kam setaqꞌo tziꞌ. 23 Loqꞌ kꞌuxh ech qꞌu bꞌaꞌnil vetikꞌucha, txayax setaqꞌo. Ech ex alon iyatzꞌpu tiqꞌabꞌ qꞌu onkonla aanima vatz kurus. Ayaꞌl kala mam aa paavla aanima sevatz. Loqꞌ titxumbꞌal u Tioxh kꞌuxh ech vetpaalka tan, ech vaꞌl kꞌajel tiꞌ taqꞌo. 24 Pek kꞌuxh kami tan, qꞌaav koꞌn itzꞌpixsal tu u Tioxh xoꞌl qꞌu kamnaj. Vetteesa vatz u kamchil. Yeꞌn oleꞌ u kamchil tiꞌ aas taꞌn soꞌokka tikuenta. 25 Ech tok vaꞌl tal u Daviid aas tal ech tzaꞌ:
«Bꞌenamen nivil vunBꞌaals Amlika sunvatz.
Atil tunsebꞌal,
ech yeꞌxhabꞌil koꞌxh saꞌaqꞌonkuꞌin.
26 Echtzixeꞌt
techal itxuqꞌtxun vaanima,
kaana ichiꞌbꞌ unbꞌitzeꞌ.
Kꞌujlel ikꞌuꞌl vunchiꞌl saiꞌ kꞌuxh lakamin.
27 Tan saꞌkojaaqꞌ tzii aas taꞌn sakaaꞌin tu jul xoꞌl qꞌu kamnaj.
Utz saꞌkojaaqꞌ tzii aas saqꞌee vichiꞌl vaTxaaom.
28 Tan vetvootzajil u bꞌey tetz tiichajil saaqꞌo.
Ech tiira taꞌn satxuqꞌtxunin aas laꞌatinin tzaxeꞌ.» Chia.+ 2:28 Choktaj u Salmos 16.8-11.
29 Uncheeꞌ tinujul saval sete aas yitꞌ u Daviid koj nital jeꞌ tibꞌ. Tan aatz u kukꞌuy kumam Daviid, kami utz, mujli. Ankoꞌxh atil u mujbꞌal tetz tu kuxoꞌl cheel. 30 Pek axhibꞌi alolich tetz iyol u Tioxh. Tootzajich tekuꞌen aas soꞌok ijlenalil maꞌl tu qꞌul ituꞌxh ixalam; ayaꞌ viTxaaom u Tioxh. Tan maꞌtich talaꞌtziꞌil te tu u Tioxh.+ 2:30 Choktaj u Salmos 132.11; u Samueel II 7.12-13.31 Ech maꞌtich ikꞌuchax el tu u Daviid u qꞌaavtitzꞌpebꞌal u Jesuus. Tan yolon tiꞌ u qꞌaavtitzꞌpebꞌal viTxaaom u Tioxh. Tala aas yeꞌk sakaa u taanxelal tu u tatibꞌal qꞌu kamnaj. Utz tal majte aas yeꞌk saqꞌee vichiꞌl.+ 2:31 Choktaj u Salmos 16.10.32 Ech nojchit u Tioxh qꞌaav itzꞌpixsan u Jesuus. Tan nojchit qila qabꞌi utz, nikutxakbꞌaꞌ talax u qꞌaavtitzꞌpeꞌ. 33 Ech iqꞌoli jeꞌ tu Amlika. Kꞌujeꞌy tisebꞌal u Tioxh. Vetikꞌullu u Tioxhla Espiiritu vaꞌl alel te tu viTat. Ech vettaqꞌ kuꞌ qibꞌa. Ayaꞌ vaꞌl netileꞌ netabꞌi tzaꞌ. 34 Yitꞌ u Daviid koj bꞌenjeꞌ tu Amlika aas tal ech tzaꞌ:
«Aatz u Tioxh, tal tu vunBꞌaal ech tzaꞌ:
Kꞌujach tunsebꞌal.
35 Saꞌnalvaqꞌka qꞌul akoontra satzeqꞌlebꞌal. Texh te.» Chu u Daviid.+ 2:35 Choktaj u Salmos 110.1.
36 Ech etootzajitaj bꞌaꞌnil jankꞌal ex, ex Israeel tan, aatz u Jesuus, vaꞌl etal ijeꞌ vatz kurus, aqꞌaxyu tijleꞌm tu u Tioxh. Aꞌ tek kuBꞌaal utz, iTxaaom u Tioxh.— Texh u Luꞌ.
37 Uncheeꞌ aatz tek tabꞌi qꞌu yol qꞌu aanima, motx ilin taanima taqꞌo. Utz motx tek tal tu u Luꞌ tuchꞌ tu tereꞌn qꞌul ichaj u Jesuus ech tzaꞌ: —Qitzꞌin qatzik, ¿kam sakubꞌaneꞌ uncheeꞌ?— Texhtuꞌ.
38 Ech aatz u Luꞌ, tal te ech tzaꞌ: —Kꞌaxataj qꞌul epaav. Utz tibꞌii u Jesucristo sebꞌan evautiismo sejununil. Ech sakuyax qꞌul epaav. Utz saok u Tioxhla Espiiritu sekꞌatza majte vaꞌl ayaꞌl ikꞌuꞌl u Tioxh nitaqꞌeꞌ. 39 Tan etetz u Tioxhla Espiiritu vaꞌl alel. Tetz qꞌul ekꞌaol emeꞌal. Utz tetz qꞌuꞌl kꞌuxh tzian atilku cheel, yeꞌsaj inimat u Jesuus. Tetz jankꞌal qꞌuꞌl nisikꞌlel tu u Tioxh, u kuBꞌaal.— Texh u Luꞌ.
40 Utz sibꞌ koꞌxh tereꞌn yol nichtal te, oksabꞌ tetz tu jik utz, moxbꞌebꞌ tetz. Nichtal ech tzaꞌ: —Xaanojelex kꞌatz qꞌu aanima qꞌuꞌl eesanal tu bꞌey tu u tiempo tzaꞌ.— Texh te.
41 Uncheeꞌ motx ibꞌan ivautiismo kajay qꞌu aanima qꞌuꞌl niman qꞌu yol tal u Luꞌ. Kamal 3,000 ixaan qꞌu aanima qꞌuꞌl anal ok tiꞌ u Jesuus iꞌan tu u qꞌii tziꞌ.
42 Ech tiira jonal atich ok tiꞌ inimal u chusbꞌal vaꞌl nichtaqꞌ qꞌul ichaj u Jesuus. Tiira maꞌl chit itzii tibꞌilaj sivatzaj, tuul molmochil tatineꞌ. Nichijatx u kaxhlaan txꞌix. Utz maꞌlich chit iatz tiꞌ iqꞌilal isikꞌlel Tioxh.+ 2:42 Ech vixeꞌt u santa cena xoꞌl qꞌu niman tetz u Jesuus tziꞌ.
Vibꞌantu maꞌl iatz qꞌu niman tetz u Jesuus
43 Uncheeꞌ kajay qꞌu aanima chee tek maꞌl xoꞌval kꞌatza tiꞌ qꞌu mamaj txaichil tuchꞌ qꞌu xheenya nichmotxiꞌan qꞌul ichaj u Jesuus. 44 Pek aatz qꞌu niman tetz u Jesuus, tiira molmoch tatineꞌ. Utz komon tatin kajay qꞌu kam sivatzaj. 45 Atia nichikꞌayi untanoj itxꞌavaꞌ; oj kam koꞌxh maꞌj tetz nichikꞌayi majte. Utz nichijatx vijaꞌmel xoꞌl qꞌul niyaꞌta tetz. Aꞌ niꞌenku tiꞌ vimeꞌbꞌiꞌl sijununil. 46 Utz maꞌl chit itzii nichibꞌen tu viqꞌanalil u totztioxh.+ 2:46 Aatz u bꞌenchil tu totztioxh nital tzaꞌ, yitꞌ ech koj aꞌ vaꞌl nibꞌanax cheel aas jik nitokoꞌp qꞌu aanima tu u totztioxh. Tan aatz tu u tiempo tziꞌ, taꞌxh nichtokoꞌp tu u totztioxh qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh tuchꞌ qꞌu oksan yol. Pek aatz vaꞌl nichibꞌanaxeꞌ tan, nichkoꞌniqꞌilal sikꞌlel Tioxh qꞌanal, vatz u totztioxh. Utz nichmotxijatx u kaxhlaan txꞌix tu qꞌu atibꞌal. Chiꞌbꞌebꞌalich itxꞌaꞌn tibꞌilaj nimotxiꞌaneꞌ. Yeꞌk jeꞌchil vatz xeꞌ taanima sivatzaj. 47 Techal toksat iqꞌii Tioxh. Utz tiira bꞌaꞌnich ikꞌuꞌl aanima tiꞌ. Atich chit iatz Tioxh tiꞌ tan, jun qꞌii nichtakꞌbꞌu qꞌuꞌl nichtok tixoꞌl. Ayaꞌ qꞌuꞌl saꞌchitchitpu tu qꞌul ipaav.
3Vibꞌantu bꞌaꞌn maꞌl u koꞌx
1 Uncheeꞌ aatz u Luꞌ tuchꞌ u Xhan, motx bꞌen tu viqꞌanalil u totztioxh tiꞌ iqꞌilal isikꞌlel Tioxh alas 3 kuꞌqꞌii. Tan aꞌ u oora nituch oponchil tiꞌ iqꞌilal isikꞌlel Tioxh. 2 Utz atich maꞌl u vinaj koꞌx tu titzꞌebꞌal. Jun qꞌii nichtiqꞌol opon tziꞌ u okebꞌalop vaꞌl “Txꞌanel” chu teꞌleꞌ. Nijoyon tu qꞌu aanima qꞌuꞌl nitopon tu viqꞌanalil u totztioxh. 3 Ech taꞌxh til u koꞌx aas aalich tek tokoꞌp u Luꞌ tuchꞌ u Xhan tu viqꞌanalil u totztioxh, ijaj ipuaj te.
4 Aatz u Luꞌ tuchꞌ u Xhan, tii isaji utz, tal te ech tzaꞌ: —Sajiꞌoꞌ.— Texh te. 5 Ech tii sajil tu u koꞌx. Aꞌ nichtitzꞌa kam maꞌj tetz saꞌaqꞌaxi. 6 Pek aatz u Luꞌ, tal te ech tzaꞌ: —Yeꞌk bꞌaꞌnla saj chꞌichꞌ puaj tzunxeꞌ. Nikoꞌxh bꞌaꞌnla qꞌan chꞌichꞌ puaj. Pek kam vaꞌl atil sunkꞌatza savaqꞌ eetz. Tibꞌii u Jesucristo aa Nazareet lakpen utz, xaan.— Texh te.
7 Ech itxay sebꞌal iqꞌabꞌ u koꞌx. Ilak jeꞌ. Utz yakich cheeoj iyakꞌil qꞌu tajan tuchꞌ qꞌu chupbꞌal tibꞌ. 8 Utz yuqꞌpu jeꞌ. Yakich txakeꞌoj. Ech xeꞌt ixaaneꞌ. Bꞌenoꞌk tiꞌ u Luꞌ tuchꞌ u Xhan tu viqꞌanalil u totztioxh. Xaaom tek ibꞌenoꞌk. Vaꞌlich iyuqꞌpeꞌ. Utz techal toksat iqꞌii u Tioxh.
9 Ech til kajay qꞌu aanima atich opon, aas nitekixaaneꞌ utz, vaꞌl toksat iqꞌii u Tioxh. 10 Tiira motx tzꞌejx ikꞌuꞌl utz, motx xoꞌv tu u kam tziꞌ. Tan til iatz aas aꞌ u koꞌx vaꞌl nichikꞌujeꞌ tiꞌ ijoyax ipuaj tziꞌ u okebꞌalop tu viqꞌanalil u totztioxh vaꞌl “Txꞌanel” chu teꞌleꞌ.
U talax u tijleꞌm u Jesuusiꞌan u Luꞌ
11 Uncheeꞌ aatz u koꞌx, vaꞌl maꞌtich ibꞌantu bꞌaꞌn, tii techit txayelich u Luꞌ tuchꞌ u Xhan taqꞌo. Ech aatz qꞌu aanima qꞌuꞌl tzꞌejxinajich ikꞌuꞌl tiꞌ, motx imol tibꞌ. Motx opon kꞌatz qꞌu chusulibꞌ tu vaꞌl “Xoꞌl Piraal Tetz Salomoon”. 12 Ech aatz til qꞌu aanima u Luꞌ, tal te ech tzaꞌ:
—Aanima Israeel, ¿kantuꞌ nitzꞌejx ekꞌuꞌl tiꞌ u kam tziꞌ? Utz ¿kantuꞌ aas tii nesajiꞌoꞌ tiꞌ. Ayaꞌl kala oꞌ tuchꞌ kuyakꞌil utz, tuchꞌ kubꞌaꞌnil vetkuxaansa u koꞌx tilon tu qꞌuꞌl nebꞌaneꞌ tziꞌ? 13 Tan iqꞌaqꞌal u Jesuus atziꞌ, vaꞌl etoksa tiqꞌabꞌ u Pilato utz, yeꞌt koꞌn motx esaꞌa aas siꞌchchajpuli. Aꞌ viTxaaom u Tioxh vaꞌl taqꞌ tijleꞌm, vaꞌl nimamal tu qꞌu kukꞌuy kumam, u Abrahaam, u Isaac tuchꞌ u Jacoob.+ 3:13 Choktaj u Isaias 52.13-53; Qꞌu Niman Tetz U Jesuus Tu Filipos 2.7-9.14 Yeꞌt koꞌn esaꞌa siꞌchchajpul u Tioxhla Vinaj, u Jikomla Vinaj. Utz taꞌn ejaj ichajpul maꞌl u yatzꞌol aanima. 15 Ech ex yatzꞌon u aqꞌol tetz u vatz kuqꞌii kusaj vaꞌl qꞌaav itzꞌpixsali xoꞌl qꞌu kamnaj tu u Tioxh. Utz oꞌ texhtiigo aas itzꞌlel tek tikaꞌpaj.
16 Utz tiꞌ koꞌn vikꞌujeꞌ kukꞌuꞌl tiꞌ vibꞌii u Jesuus kꞌuxh vetibꞌanlu bꞌaꞌn u koꞌx sevatz sekajayil tziꞌ, vaꞌl netileꞌ utz, etootzaj. Ech tiꞌ koꞌn inimal u Jesuus, tiira vetiꞌanlu bꞌaꞌn u vinaj tziꞌ.
17 Loqꞌ vitzꞌin vatzik, ipaav yeꞌ etootzaj tuchꞌ qꞌu qꞌatol tzii kꞌuxh kam vetebꞌan tu u Jesuus. 18 Tan ech chit itzojpu viyol u Tioxh tziꞌ vaꞌl bꞌaxabꞌsamal talax taqꞌo tu qꞌu alol tetz viyol, aas ministeer chit ikam viTxaaom u Tioxh.
19 Echtzixeꞌt kꞌaxataj qꞌul epaav. Chꞌexputaj qꞌul etxumbꞌal. Ech sasotzsal qꞌul epaav. Ech laul u bꞌaꞌnla tiempo tzexeꞌ tu u Tioxh. Ech silochꞌoꞌ. 20 Utz sichajuꞌl u Jesucristo tikaꞌpaj. Ayaꞌ vaꞌl alel nal taqꞌo, sauli. 21 Loqꞌ ministeer taꞌn aꞌ saꞌatinku u Jesuus tu Amlika. Anal sauli aas saꞌtektoksa kajay qꞌu kam u Tioxh tu jik tu u vatz amlika txꞌavaꞌ. Echaꞌ vaꞌl tal titziꞌ qꞌu alol tetz viyol xaanaj el kꞌatz paav atich oꞌtene. 22 Utz antu u Moisees alon tu qꞌu kukꞌuy kumam ech tzaꞌ:
«Saꞌnalicheesa maꞌl alol tetz viyolbꞌal u kuBꞌaal Tioxh texoꞌl echaꞌ in tzaꞌ.
Utz lamotxenima kajayil kam vaꞌl latala.
23 Tan oj abꞌil yeꞌ laniman,
sotzchil siꞌan xoꞌl vitenam u Tioxh.»+ 3:23 Choktaj u Deuteronoomio 18.15-19; 34.10.
Texhtuꞌ.
24 Ech antu tereꞌn qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh taabꞌaul tzaꞌ, motx yolon tiꞌ qꞌu kam nituch cheel. Aꞌ bꞌaxal xeꞌt alon u Samueel. 25 Utz ex vetilon itzojpu qꞌu kam tal qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh tiꞌ koꞌxtene. Ex vetilon iqꞌaqꞌal u nukꞌu vaꞌl iꞌan u Tioxh tuchꞌ qꞌu kukꞌuy kumam u Abrahaam. Tan tal te ech tzaꞌ:
«Kajay qꞌu aanima tu u vatz amlika txꞌavaꞌ,
sikꞌul u bꞌaꞌnil kꞌatz vatuꞌxh axalam.»+ 3:25 Choktaj u Geenesis 12.3; 22.18; Qꞌu Niman Tetz U Jesuus Tu Galaacia 3.8.
Texh te.
26 Echtzixeꞌt aꞌ bꞌaxa vetichajvu kꞌasuꞌl viTxaaom tzexeꞌ aas maꞌtich qꞌaav titzꞌpeꞌ. Tan aꞌ isaꞌ ekꞌultu qꞌu mamaj bꞌaꞌnil. Ech junun ex sechꞌexpu qꞌul etxumbꞌal, setaqꞌka qꞌu onkonil.—
Texh u Luꞌ tu qꞌu aanima.
4Vitzaqꞌbꞌu u Luꞌ tuchꞌ u Xhanvatz qꞌu qꞌatol tzii
1 Uncheeꞌ ankoꞌxh nichiyolon u Luꞌ tuchꞌ u Xhan xoꞌl qꞌu tenam, tuul opon unjolol qꞌu oksan yol vatz Tioxh. Aꞌich imol u qꞌesal xeen tetz vikuentail u totztioxh tuchꞌ qꞌu qꞌesala xoꞌl qꞌu saduceo. 2 Utz vaꞌlich ichiꞌon ikꞌuꞌl tiꞌ u Luꞌ tuchꞌ tiꞌ u Xhan. Tan nichichus tu qꞌu aanima aas maꞌtich iqꞌaav titzꞌpu u Jesuus xoꞌl qꞌu kamnaj. 3 Ech motx itxay u Luꞌ tuchꞌ u Xhan. Ex taqꞌ kuꞌ tu tzeꞌ. Tan maꞌtich tek ikuꞌ qꞌii. Ech qꞌejaleen tek siꞌchmotxtxꞌolax inujul. 4 Loqꞌ mam tenam niman u yolbꞌal Tioxh vaꞌl tal u Luꞌ xoꞌl qꞌu aanima. 5,000 qꞌuꞌl niman. Utz aal taꞌxh qꞌu vinaj ok tu ach.
5 Uncheeꞌ aatz evtalich tek ikuꞌ qꞌu chusulibꞌ tu tzeꞌ, imol tibꞌ qꞌu qꞌatol tzii qꞌuꞌl tu Jerusaleen. Antich imol qꞌu qꞌesal qꞌatol tzii tuchꞌ qꞌu aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar. 6 Antich imol u qꞌesal oksan yol vatz Tioxh, vaꞌl Anaas ibꞌii. Antu u Caifaas tuchꞌ kaꞌvaꞌt vinaj maꞌl, Xhan utz; vaꞌt Alejandro utz, tuchꞌ qꞌu titzꞌin tatzik u qꞌesal oksan yol vatz Tioxh. 7 Ech motx tal tiqꞌol ul u Luꞌ tuchꞌ u Xhan. Toksa tu xoꞌl utz, motx ichꞌoti te ech tzaꞌ: —¿Kam etijleꞌm bꞌatzꞌi? Utz ¿abꞌil vetaqꞌon tzii sete aas nebꞌan qꞌu kam tziꞌ?— Texh te.
8 Uncheeꞌ aatz u Luꞌ tan, tiira atich u Tioxhla Espiiritu kꞌatza bꞌaꞌnil, tal te ech tzaꞌ:
—Chajlentzikꞌex qꞌesal qꞌatol tzii tuchꞌ ex qꞌesal tenam. 9 Aatz cheel nechꞌoti qe kaniꞌch mikꞌultu u bꞌaꞌnil u koꞌx tziꞌ. Aꞌ esaꞌ setootzaji kaniꞌch miꞌantu bꞌaꞌn. 10 Ech ootzajitaj bꞌaꞌnil utz, tootzaji kajay u Israeel tzaꞌ aas tu vibꞌii u Jesucristo aa Nazareet vetibꞌanvu bꞌaꞌn u koꞌx vaꞌl atil sevatz tziꞌ. Tibꞌaꞌnil koꞌn niyolonka kꞌuxh bꞌaꞌntu tekuꞌen. Tiqꞌaqꞌal koꞌn u Jesuus vaꞌl etaqꞌ jeꞌ vatz kurus utz, qꞌaav itzꞌpixsal tu u Tioxh xoꞌl qꞌu kamnaj. 11 Aatz u Jesuus vaꞌl niqal sete tzaꞌ, tiira yeꞌk itxaꞌk sete. Ech koꞌn ikꞌonax el maꞌl Sivan tu qꞌu bꞌanol otzotz. Utz aal aꞌ u Sivan vaꞌl tiira ibꞌoꞌqꞌol tetz xoobꞌal.+ 4:11 Choktaj u Salmos 118.22.12 Tan abꞌil koj vaꞌt Chitol tu paav atile. Yeꞌk maꞌj aanima aqꞌel tijleꞌm tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ aas Chitol qetz tu paav.—
Texh te.
13 Ech motx tzꞌejx ikꞌuꞌl qꞌu qꞌesala aas tila yeꞌkich ixoꞌval u Luꞌ tuchꞌ u Xhan tu yol kꞌuxh yitꞌ tekꞌ koj elnaj tiꞌ tzꞌibꞌ. Yakich til majte aas antu xoꞌl qꞌuꞌl xambꞌu tiꞌ u Jesuus. 14 Ech kam tereꞌn koj yaaom iꞌana tan, txaklich ok u vinaj tixoꞌl vaꞌl maꞌtich ibꞌaꞌnixeꞌ. 15 Ech motx ichaj eluꞌl u Luꞌ tuchꞌ u Xhan, kꞌasuꞌl xoꞌl qꞌu qꞌatol tzii. Utz motx yolonka sivatzaj. 16 Nichmotxtal ech tzaꞌ: —¿Kam sakubꞌan tu qꞌu vinaj tziꞌ? Tan nojchit vetiꞌanlu txaichil. Utz ilaxyu tu qꞌu aanima jejlel tu Jerusaleen tzaꞌ. Utz yeꞌxh koꞌxh kaniꞌch veꞌt imujax qꞌu kam tziꞌ. 17 Pek aatz sakubꞌaneꞌ, sakupoyi tu kamchil. Ech yeꞌk sipaxsa paal tereꞌn itziiul vibꞌii u Jesuus xoꞌl tenam; cheel utz, taabꞌabꞌen majte.— Texhtuꞌ. 18 Ech motx paj isikꞌle qꞌul ichaj u Jesuus. Utz tiira motx tal te aas yeꞌkan siyoleꞌ utz, yeꞌkan sachusun tibꞌii u Jesuus.
19 Pek aatz u Luꞌ tuchꞌ u Xhan, motx tzaqꞌbꞌu ech tzaꞌ: —Nachtaj bꞌaꞌnil. ¿Ijikomal tzik vatz Tioxh nenacheꞌ aas aal ex bꞌaxa sakunimaꞌex siatz u Tioxh? 20 Tan yeꞌxhkaniꞌch kuyaꞌsat talax qꞌu kam qꞌuꞌl ilel abꞌimal qaqꞌo.— Texh te.
21 Loqꞌ motx paj ipoyi tu kamchil, ech motx ichajpu. Yeꞌxhkam maꞌj motx iꞌan te tan, nichixoꞌva qꞌu tenam. Tan sibꞌla aanima vaꞌlich toksat iqꞌii Tioxh tu u txaichil uchi. 22 Tan maasich tek 40 iyaꞌbꞌ u vinaj vaꞌl bꞌanax u txaichil te tziꞌ.
Vijajtu ixamlil qꞌul ichaj u Jesuus tu u Tioxh
23 Uncheeꞌ taꞌxh chajpul u Luꞌ tuchꞌ u Xhan, motx bꞌen xoꞌl qꞌul imol. Utz motx chit tala kam qꞌu yol alax te tu qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh tuchꞌ tu qꞌu qꞌesal qꞌatol tzii. 24 Ech taꞌxh motx tabꞌi qꞌu yol tala tziꞌ, maꞌl chit itzii motx jeꞌ iviꞌ tiꞌ iqꞌilal isikꞌlel Tioxh. Motx tal ech tzaꞌ:
—Taꞌxh maꞌl axh kuBꞌaal. Axh u Tioxh bꞌanol tetz u amlika tuchꞌ u txꞌavaꞌ tzaꞌ tuchꞌ u mar utz, tuchꞌ kajay qꞌu kam atil tuul. 25 Axh yolonaxh titxumbꞌal u Tioxhla Espiiritu titziꞌ u Daviid, u niman eetz, ech tzaꞌ:
«¿Kam tokeꞌ nimotxipaasa tibꞌ qꞌu tenam tziꞌ?
Utz ¿kantuꞌ nimotxtitzꞌa ibꞌanax kam aas yeꞌk itxaꞌk?
26 Nimotximol tibꞌ qꞌu ijlenal tu u vatz txꞌavaꞌ.
Nimotxiꞌan maꞌl iatz qꞌu qꞌesal tenam.
Aꞌ nimotxinukꞌ iꞌantu tu u Tioxh tuchꞌ tu viTxaaom u Tioxh.»+ 4:26 Choktaj u Salmos 2.1-2.
Texhichꞌaxh.
27 Utz nojchit imol tibꞌ qꞌu qꞌesala tu u tenam tzaꞌ. Inukꞌa aas kaniꞌch ibꞌanax tu u Tioxhla aTxaaom vaꞌl axh aqꞌon tijleꞌm. Aꞌ bꞌanon u Herodes, u Pooncio Pilato, ant imol qꞌu puerala aanima utz, tuchꞌ unjoltu qꞌu Israeel tu u tenam tzaꞌ. 28 Motx iꞌan kajay qꞌu kam qꞌuꞌl alichnalka saaqꞌo aas siꞌaneꞌ. Aꞌ tzojpu vayol.
29 Pek aatz cheel kuBꞌaal, ila tan, nibꞌanax qiꞌ oꞌ niman eetz. Pek aqꞌ tzii aas tiira yeꞌk kuxoꞌval samotxqal paal vayolbꞌal. 30 Utz bꞌan atxumbꞌal ech siꞌan bꞌaꞌn qꞌu yaꞌv qaqꞌo. Utz kam koꞌn xheenya tuchꞌ txaichil satiqꞌo tibꞌ tu vibꞌii u Tioxhla aKꞌaol u Jesuus.—
Texhtuꞌ.
31 Uncheeꞌ taꞌxh veet motx iqꞌilat isikꞌlet Tioxh, yakich yikunoj u atibꞌal vaꞌl molichku tibꞌ. Utz ok u Tioxhla Espiiritu kꞌatza bꞌaꞌnil sikajayil. Ech yeꞌkich tek ixoꞌval, tuchꞌ techit xamlil nichmotxtal paal u yolbꞌal Tioxh.
U tatin qꞌu niman tetz u Jesuus tibꞌilaj
32 Uncheeꞌ tiira maꞌlich tekoꞌn itxumbꞌal kajay qꞌu aanima qꞌuꞌl nimanich tek tetz u Jesuus. Utz maꞌl iatz. Abꞌilich koj maꞌj aas: —Vetz sunjunal atziꞌ.— Chaj tiꞌ qꞌu tetz. Pek tiira junal komon tatin kajay qꞌu kam siatzaj.
33 Ech tiira iqꞌomich iyakꞌil qꞌul ichaj u Jesuus tiꞌ ipaxsal itziiul u qꞌaavtitzꞌpu u kuBꞌaal Jesuus. Utz techal mamaj bꞌaꞌnil atich kꞌatza tu u Tioxh sikajayil. 34 Ech yeꞌxhabꞌil koꞌxh maꞌj nichiyaꞌta tetz tixoꞌl. Tan abꞌil aꞌ atich untanoj itxꞌavaꞌ, oj maꞌj totzotz, nichikꞌayi utz, nichtiqꞌo ul vijaꞌmel. 35 Nichtaqꞌ tu qꞌul ichaj u Jesuus. Ech nichipaxsa el. Aꞌ nichmotxbꞌenku tiꞌ isav tetz sijununil.
36 Echat iꞌan maꞌl u vinaj Xhep ibꞌii, vaꞌl Bernabee tek ibꞌii oksal tu qꞌul ichaj u Jesuus. Ikꞌayi untanul itxꞌavaꞌ. Utz tiqꞌo ul vijaꞌmel vatz qꞌul ichaj u Jesuus. Aatz u bꞌii Bernabee tziꞌ utz, “aqꞌol nimal kꞌuꞌl” chu u tokebꞌal. Aatzich u vinaj tziꞌ, ituꞌxh ixalamich u Levii utz, aa Chipreich.
5Vikam u Ananias tuchꞌ u Safira
1 Uncheeꞌ aatz iꞌan maꞌl u vinaj majte, Ananias ibꞌii utz, Safira u tixoj. Ikꞌayi untanul itxꞌavaꞌ. 2 Loqꞌ inukꞌ tuchꞌ u tixoj tziꞌ aas sateesaka untxꞌajul vijaꞌmel vitxꞌavaꞌ. Ech untxꞌajtu koꞌn ex taqꞌ tu qꞌul ichaj u Jesuus. Loqꞌ tzꞌajel aas nichtaleꞌ.
3 Ech aatz u Luꞌ tan, tal te ech tzaꞌ: —Ananias ¿kam tokeꞌ aas maꞌxh okyu u txꞌiꞌliꞌinaj tavaanima? Tan vetatxubꞌaꞌli u Tioxhla Espiiritu. Veteesalka untxꞌajul vijaꞌmel u txꞌavaꞌ vetakꞌayi. 4 Tan eetz u txꞌavaꞌ. Utz kꞌuxh vetakꞌayi, ¿yitꞌ tzik eetz koj u puaj tzik? Pek ¿kantuꞌ vetiitzꞌa u onkonil tavaanima tziꞌ? Tan yitꞌ aanima koj vetatxubꞌaꞌlilaꞌ, pek u Tioxh.— Texh u Luꞌ te.
5 Ech taꞌxh tabꞌi qꞌu yol u Ananias tziꞌ, yakich nettzꞌoj kuꞌ vatz txꞌavaꞌ utz, kami. Ech yakich motx xoꞌvoj kajay qꞌu aanima taqꞌo qꞌuꞌl motx ilon abꞌin. 6 Ech opon qꞌu xiak. Motx ibꞌach vichiꞌl. Motx teesa kꞌasuꞌl utz, ex imujka.
7 Kamal oxvoꞌj oora tuul, opon u Safira, u tixojich u Ananias. Yeꞌich tootzaj kam vaꞌl maꞌtich tucheꞌ. 8 Aatz u Luꞌ, tal te ech tzaꞌ: —Al ve, ¿echil tzik vetekꞌayiv bꞌen vetxꞌavaꞌ tzaꞌ?— Texh te.
—Eeꞌ. Echil aꞌ vaꞌl naaleꞌ tziꞌ.— Texh u Safira.
9 Tzaqꞌbꞌel tu u Luꞌ ech tzaꞌ: —¿Kam tokeꞌ aas nukꞌu vetebꞌan tiꞌ itxubꞌaꞌlil u Tioxhla Espiiritu tetz u kuBꞌaal? Pek saji iile; tul qꞌu xiak qꞌuꞌl ex mujunyuka vavinaj. Utz axh tek ul tiqꞌobꞌenaxh majte.— Texh u Luꞌ te. 10 Ech tu koꞌxh unmuꞌkꞌul, nettzꞌu kuꞌ u ixoj vatz tajan u Luꞌ utz, yakich kamoj. Ech taꞌxh okoꞌp qꞌu xiak, tila aas maꞌtich ikameꞌ. Utz tiqꞌo paj bꞌen. Ex imujka kꞌatz vivinaj.
11 Ech techalich tek ixoꞌv qꞌu niman tetz u Jesuus taqꞌo tuchꞌ qꞌu aanima qꞌuꞌl abꞌin qꞌu kam tzaꞌ.
Qꞌu txaichil iꞌanqꞌul ichaj u Jesuus
12 Uncheeꞌ kaana xheenya tuchꞌ txaichil nichmotxiꞌan qꞌul ichaj u Jesuus xoꞌl qꞌu tenam. Molmochich chit tatin tu viqꞌanalil u totztioxh tu vaꞌl Xoꞌl Piraal Tetz Salomoon. 13 Pek aatz unjoltu qꞌu aanima, yeꞌich isaꞌ moloibꞌ tuchꞌ tu xoꞌval, kꞌuxh aal tiira techalich tok iqꞌii tu tereꞌn qꞌu aanima. 14 Ech akꞌbꞌichil chit nichiꞌan qꞌuꞌl niman u kuBꞌaal Jesuus, sibꞌal vinajs ixoj nichtokeꞌ.
15 Aal nichtekichelel eluꞌl qꞌu yaꞌv tu bꞌey viꞌ talaj txꞌach tuchꞌ viꞌ chelebꞌ yaꞌv. Nichmotxichꞌia ipaal u Luꞌ tu bꞌey. Ech tuchꞌ koꞌxhtuꞌ sakuꞌ visulich tibꞌa qꞌu yaꞌv, siꞌan bꞌaꞌn. 16 Utz sibꞌ aanima nichikꞌasuꞌl tu qꞌu tenam najaꞌch u Jerusaleen, iqꞌomal qꞌul iyaꞌv taqꞌo. Atia techalich tujlixsal tu u tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj. Utz maꞌl chit iꞌantu bꞌaꞌn sikajayil.
U teesal qꞌul ichaj u Jesuus tu tzeꞌ
17 Uncheeꞌ aatz u qꞌesal oksan yol vatz Tioxh, lakp iviꞌ tuchꞌ qꞌuꞌl atich kꞌatza. Ayaꞌ qꞌuꞌl saduceo ibꞌii u tuqꞌaybꞌal. Motx koꞌxh taqꞌan ichiꞌon taanima.+ 5:17 Aatz qꞌu “saduceo” nital tzaꞌ ayaꞌ qꞌu niman tetz maꞌl u uqꞌaybꞌal vaꞌl ninima aas yeꞌk saqꞌaavitzꞌpu qꞌu kamnaj; ela nikam u aanxel tuchꞌ u chiꞌl nimotxtaleꞌ.18 Ech motx ul itxay qꞌul ichaj u Jesuus utz, motx ex taqꞌ kuꞌ tu tzeꞌ.
19 Pek aatz iꞌan tu aqꞌbꞌal, ul maꞌl u aanjel tetz Tioxh utz, ex ijaj vijubꞌalil u tzeꞌ. Ech tiqꞌo eluꞌl qꞌu chusulibꞌ utz, tal te ech tzaꞌ: 20 —Bꞌenojex tu viqꞌanalil u totztioxh. Paxsataj itziiul u bꞌaꞌnla yol tetz tiichajil.— Texh u aanjel.
21 Ech inima. Qꞌalaꞌm chit motx bꞌen tu viqꞌanalil u totztioxh. Nichtekoꞌnpajmotxichusun tiꞌ u yolbꞌal Tioxh.
Tuul aatz u qꞌesal oksan yol vatz Tioxh tuchꞌ qꞌul imol, motx imol tibꞌ tuchꞌ qꞌu qꞌesal qꞌatbꞌal tzii. Ayaꞌ kajay qꞌu qꞌesal qꞌatol tzii tu Israeel. Ech tal tiqꞌol opon qꞌu chusulibꞌ siatz. Ex iqꞌoloj tu tzeꞌ taqꞌo. 22 Pek aatz okoꞌp qꞌu polesiꞌy tu u tzeꞌ, yeꞌkanich veꞌt qꞌu chusulibꞌ. Ech oora motx qꞌaavi. 23 Motx ex tal ech tzaꞌ: —Bꞌaꞌnla katxꞌumal u tzeꞌ vetoponoꞌ. Utz liista chit qꞌu xeen tzeꞌ vatz jubꞌal. Pek aatz vetkujaj u tzeꞌ, vetokoꞌpꞌoꞌ tuul utz, ¡abꞌil koj vaꞌtioj atile! ¡Yeꞌxhabꞌil!— Texhtuꞌ.
24 Uncheeꞌ taꞌxh motx tabꞌi u yol u qꞌesal oksan yol vatz Tioxh, sotz chit ikꞌuꞌl taqꞌo. Ant imol u qꞌesal xeen tetz vikuentail u totztioxh utz, tuchꞌ unjoltu qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh. Motx tek tal tibꞌilaj: —¿Kam sayaꞌk u kam tziꞌ?— Texhtuꞌ. 25 Ech tuul ankoꞌxh nichmotxiyoleꞌ, opon maꞌl u vinaj utz, tal te ech tzaꞌ: —Aatz qꞌu vinaj qꞌuꞌl etoksa tu tzeꞌ, atil tekoꞌn paj tu viqꞌanalil u totztioxh. Nipajmotxichus tenam.— Texh te.
26 Uncheeꞌ bꞌen u qꞌesal xeen tetz vikuentail u totztioxh, ant imol qꞌu polesiꞌy. Jik koꞌxh motx ex tiqꞌo kꞌasuꞌl qꞌul ichaj u Jesuus. Yeꞌt motx ikꞌaxbꞌixsa tan, nichmotxixoꞌva ipaqꞌax sivan tu qꞌu tenam.
27 Uncheeꞌ taꞌxh motx oponi, motx ex taqꞌ vatz qꞌu qꞌesal qꞌatbꞌal tzii molich tibꞌ. Utz chꞌotil itziꞌ tu u qꞌesal oksan yol vatz Tioxh. 28 Tal te ech tzaꞌ: —¿Yeꞌn qal sete tzik aas yeꞌkan sachusunex tiꞌ u bꞌii tziꞌ? Tan maꞌxh motx epaxsal itziiul vechusbꞌal tu u Jerusaleen tzaꞌ. Utz oꞌ tek netaqꞌbꞌenoꞌ ataj paav tiꞌ vikam u vinaj tziꞌ.— Texh te.
29 Uncheeꞌ tzaqꞌbꞌel tu u Luꞌ tuchꞌ tu tereꞌn qꞌul ichaj u Jesuus. Motx tal tzaꞌ: —Ministeer aꞌ bꞌaxal sakunima u Tioxh vatz qꞌu aanima.
30 Tan aatz u Tioxh, viTioxh qꞌu kukꞌuy kumam, aꞌ qꞌaav itzꞌpixsan u Jesuus vaꞌl etal ijeꞌ vatz kurus. 31 Utz vetikꞌujbꞌaꞌl u Jesuus sikꞌatza tu Amlika. Vettaqꞌlu bꞌens qꞌesala. Utz vettaqꞌlu tijleꞌm tiꞌ ichitpul aanima tipaav. Aꞌ isaꞌ saqꞌaavoꞌk qꞌu Israeel kꞌatza ech sikuy vipaav. 32 Utz nojchit oꞌ ilon abꞌin qꞌu kam niqaleꞌ tzaꞌ. Antu u Tioxhla Espiiritu majte vaꞌl vettaqꞌlu u Tioxh tu qꞌu niman tetz.— Texh te.
33 Ech taꞌxh tabꞌi qꞌu yol tziꞌ, yakich motx pultoj taanima tu kꞌaꞌnal taqꞌo. Utz siꞌchtekmotxiyatzꞌeꞌ tala. 34 Pek txakeꞌ maꞌl u fariseo tu xoꞌl, Gamalieel ibꞌii, aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar. Tiira atil tatin vatz kajay qꞌu tenam. Txakeꞌi utz, tal teluꞌl unmuꞌkꞌul qꞌul ichaj u Jesuus qꞌanal. 35 Tal tek ech tzaꞌ: —Vinaj Israeel, nachtaj bꞌaꞌnil kam sebꞌan tu qꞌu vinaj tziꞌ. 36 Tan atich maꞌl u vinaj koꞌxten majte, Teudes ibꞌii. Nichtaqꞌ bꞌens tibꞌ mam vinaj. Atil tijleꞌm nichtaleꞌ. Utz nojchit mam tenam ok tiꞌ. Kamal 400. Pek yatzꞌaxi utz, motx texh ipaxi tibꞌ qꞌuꞌl maꞌtich tok tiꞌ. Taꞌn sotzchil iꞌana.
37 Pek xamtel paj tuul, chee koꞌn paj vaꞌte, Judas ibꞌii, aa Galilea; aꞌ chit nichtel tachul kajay qꞌu aanima. Utz tenam paj chit ok tiꞌ. Pek yatzꞌaxi utz, motx koꞌn paj ipaxika tibꞌ qꞌuꞌl ok tiꞌ.
38 Ech tok nival sete cheel. Sajitaj koꞌn qꞌu vinaj tziꞌ. Yeꞌ eqꞌila ok. Tan oj tetz koꞌn vinaj qꞌu chusbꞌal tuchꞌ qꞌu kam niꞌaneꞌ tziꞌ, toj koꞌxh sotzoj atziꞌ. 39 Pek oj nojchit tetz Tioxh, tech koj ex tiꞌ isotzsaleꞌ. Aal bꞌantaj kuenta etibꞌ tan, maꞌl siꞌaneꞌ aas aꞌ oj emol Tioxh nebꞌan chꞌaꞌo tu qꞌuꞌl nebꞌaneꞌ tziꞌ.— Texh u Gamalieel te.
40 Utz ech chit motx iꞌana. Qꞌaav isikꞌle okoꞌp qꞌul ichaj u Jesuus utz, tzꞌuꞌmamal texh motx iꞌana. Aatz veet motx itzꞌuꞌmataꞌ, tiira tal te aas taꞌn samotxiyaꞌsa talax paal qꞌu yol tu vibꞌii u Jesuus. Ech ichajputaꞌ. 41 Ech ikꞌasuꞌl qꞌul ichaj u Jesuus tu u molbꞌal tibꞌ qꞌu qꞌatol tzii. Utz vaꞌlich koꞌn motx itxuqꞌtxun tiꞌ tan, u Tioxh aqꞌon tzii te aas eesal iqꞌii tiꞌ vibꞌii u Jesuus.
42 Utz jun chit qꞌii nichmotxichusun tu viqꞌanalil u totztioxh tuchꞌ tulaj atibꞌal. Nichipaxsa itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal tiꞌ u Jesuus, ayaꞌ u Cristo.
6Vipaxsal itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal iꞌan u Esteban
1 Uncheeꞌ akꞌbꞌichil chit nichiꞌan u tachul qꞌu niman tetz u Jesuus tu u tiempo tziꞌ. Ech aatz iꞌana, xochon qꞌu Israeel qꞌuꞌl griego iyolbꞌal vatz qꞌul ichaj u Jesuus. Motx ixoch qꞌuꞌl hebreo iyolbꞌal tan, yitꞌ ela koj ivatz nichibꞌancheꞌ. Utz yitꞌ tzꞌajel koj teloꞌp techbꞌubꞌal qꞌu txakay ixoj qꞌuꞌl griego iyolbꞌal nichibꞌanax tu qꞌu hebreo.+ 6:1 Aatz qꞌu aanima qꞌuꞌl griego iyolbꞌal nital tzaꞌ, jolol Israeel majte. Pek aꞌ nichiyolbꞌe u griego tan, ayeꞌnich xoꞌl puera aanima niyolonka. Pek aatz qꞌuꞌl hebreo iyolbꞌal nitaleꞌ tziꞌ, ayaꞌ qꞌuꞌl meero aꞌ iyolbꞌal u arameo. Aꞌ qꞌu Israeel qꞌuꞌl aꞌ jelichku tu Jerusaleen. Meero aꞌ nichiyolbꞌe u arameo siatzaj, pek u hebreo nichitxakunsa tiꞌ isikꞌlel u Yolbꞌal Tioxh.
2 Ech aatz tek kabꞌlaal qꞌul ichaj u Jesuus, motx imol qꞌu niman tetz u Jesuus. Utz motx tal te ech tzaꞌ: —Yitꞌ ijikomal koj aas sakuyaꞌsa talax u yolbꞌal Tioxh tiꞌ ijatxax echbꞌubꞌal. 3 Pek aatz cheel, txaataj jujvaꞌl vinaj texoꞌl aas nojchit bꞌaꞌn talcheꞌ. Utz atil u Tioxhla Espiiritu kꞌatza bꞌaꞌnil utz, tekꞌ atil itxumbꞌal. Ech saqaqꞌ u aqꞌon te tziꞌ. 4 Tan aatz oꞌ, aꞌ tzukꞌel sakuqꞌila sikꞌle Tioxh utz, sakupaxsa itziiul u yolbꞌal Tioxh.— Texh qꞌul ichaj u Jesuus.
5 Utz tiira bꞌaꞌn bꞌenku qꞌu yol tu qꞌu niman tetz u Jesuus tziꞌ. Ech motx itxaal u Esteban. Maꞌl vinaj aas tiira kꞌujlel ikꞌuꞌl tiꞌ Tioxh bꞌaꞌnil utz, atil u Tioxhla Espiiritu kꞌatza bꞌaꞌnil. Utz ant itxaael majte qꞌu vinaj tzaꞌ: u Felipe, u Proocoro, u Nicanoor, u Timoon, tuchꞌ u Parmenas utz, tuchꞌ u Laxh aa Antioquia, vaꞌl oknajich tiꞌ u tuqꞌaybꞌal qꞌu Israeel, kꞌuxh yitꞌ Israeel koj tu titzꞌpebꞌal. Pek nimanich tek tetz u Jesuus.+ 6:5 Aatz vaꞌl iꞌan u Laxh tziꞌ, kꞌasuꞌl tu Antioquia utz, opon tu Jerusaleen. Ok tek tiꞌ u tuqꞌaybꞌal qꞌu Israeel. Ech tok u yol “prosélito” tu kastiya. Pek xamtele ok tiꞌ inimal u Jesuus.
6 Ech motx tiqꞌo opon vatz qꞌul ichaj u Jesuus. Motx taqꞌ jeꞌ iqꞌabꞌ tibꞌa utz, motx iqꞌila isikꞌle Tioxh tiꞌ.
7 Utz kaanaich ipax paal itziiul u yolbꞌal Tioxh. Techalich takꞌbꞌu u tachul qꞌu niman tetz u Jesuus tu Jerusaleen. Utz sibꞌal qꞌu oksan yol vatz Tioxh nichniman majte.
Vitxaypu u Estebantu qꞌu qꞌatol tzii
8 Aatz u Esteban tan, techalich ixamlil aqꞌel tu u Tioxh. Utz atich vibꞌaꞌnil u Tioxh kꞌatza majte. Techal bꞌoj txaichil tuchꞌ xheenya nichiꞌan xoꞌl qꞌu tenam. 9 Pek motx lakp iviꞌ unjolol qꞌu Israeel tiꞌ. Ayaꞌ qꞌu aanima qꞌuꞌl “qꞌu chajpumal” chu teꞌleꞌ. Ant unjolol aa Cirene, aa Alejandria, aa Ciliicia tuchꞌ unjot aa Aasia. Nichmotxiyaa yoli tibꞌ tuchꞌ.+ 6:9 Aatz qꞌuꞌl “chajpumal” chu teꞌleꞌ tziꞌ, aꞌich aꞌ unjolol qꞌu Israeel qꞌuꞌl preexhuich tikuenta Roma. Pek motx chajpuli, ech ul tu Jerusaleen. Utz motx ilak atibꞌal molbꞌal tibꞌ, chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar, tetz koꞌxh qꞌuꞌl preexhuich tziꞌ.10 Pek nichkojisubꞌ u Esteban tu yol tan, techal itxumbꞌal aqꞌich tu u Tioxhla Espiiritu.
11 Uncheeꞌ aatz tek motx iꞌana, ipuaji ivatz unjolol vinaj; aꞌ isaꞌ satal ech tzaꞌ: —Vetqabꞌi tuchꞌ kuxichin aas niteesa iqꞌii Tioxh u Esteban utz, niteesa iqꞌii qꞌul imantaar u Moisees majte.— Chaj. 12 Ech motx ilak qꞌu tenam tuchꞌ qꞌu qꞌesal qꞌatol tzii, tuchꞌ qꞌu aa txumbꞌal tiꞌ u oꞌtla mantaar. Utz motx ex itxay u Esteban. Motx tiqꞌo bꞌen vatz qꞌu qꞌatol tzii molich tibꞌ.+ 6:12 Aatz qꞌu qꞌesal qꞌatbꞌal tzii nital tzaꞌ, echaꞌ u “congreso” tuchꞌ u “corte suprema de justicia” tu kastiya sukuvatz. Tetz kajay u nacioon, niyolonka.13 Utz motx paj toksa txakbꞌaꞌn txubꞌaꞌl majte. Motx tal ech tzaꞌ: —Aatz u vinaj tziꞌ, yeꞌxh niyaꞌ tiꞌ iyoqꞌax u mantaar tuchꞌ u totztioxh tzaꞌ. 14 Vetqabꞌi taltaꞌ aas suꞌlaqꞌaxoj kuꞌ vikuentail u totztioxh tu u Jesuus u aa Nazareet tzaꞌ. Nital majte aas siyaꞌsa qꞌu kostuumbre qꞌuꞌl aqꞌelka tu u Moisees.— Texhtuꞌ.+ 6:14 Atich kaꞌvaꞌl mantaar vatz qꞌu Israeel. Maꞌl ayaꞌ u oꞌtla mantaar vaꞌl tal u Tioxh tu u Moisees. Aatz vaꞌte, ayaꞌ unjolol mantaar tzꞌibꞌamal tu qꞌu aa txumbꞌal xoꞌl qꞌu Israeel. Tzꞌajsabꞌ tetz utz, lochbꞌal tetz u oꞌtla mantaar aas nitaleꞌ. “Kostuumbre Tetz Ikꞌuy Imam Tzꞌibꞌamal” chu teꞌleꞌ. Echaꞌ “codigo civil” bꞌenku xoꞌl qꞌul qꞌatol tzii tu Israeel. Loqꞌ kaana talaj pitzꞌkin mantaar atil tixoꞌl aas tzaꞌl nimali utz, yitꞌ aꞌ koj vaꞌl tal u oꞌtla mantaar. Ech tok nichiyaal qꞌu qꞌesala xoꞌl qꞌu Israeel tu u Jesuus tiꞌ qꞌu kostuumbrela mantaar tzaꞌ. Choktaj U Tio 23.1-36.
15 Uncheeꞌ aatz qꞌu qꞌesala qꞌuꞌl chꞌuxhlich opon tu u molbꞌalibꞌ tziꞌ, tii nichmotxisaji u Esteban. Utz tila aas ech tek ivatz aanjel vivatz u Esteban.
7Viyolon u Estebanvatz qꞌu qꞌatol tzii
1 Uncheeꞌ aatz u qꞌesal oksan yol vatz Tioxh, ichꞌoti tek tu u Esteban ech tzaꞌ: —¿Nojchixh qꞌu yol nitalax saiꞌ tziꞌ?— Texh te.
2 Tzaqꞌbꞌu u Esteban utz, tal ech tzaꞌ:
—Vitzꞌin vatzik, tuchꞌ ex qꞌesal tenam, tzꞌinbꞌaꞌtaj exichin etileꞌ. Tan aatz iꞌan u kutechalla Tioxh, chee vatz u kukꞌuy kumam u Abrahaam, aꞌ chit atich tikuenta u txꞌavaꞌ Mesopotaamia, yeꞌsajenich en jejeꞌoj tu u txꞌavaꞌ vaꞌl Haraan.+ 7:2 Aatz u Esteban, nikaꞌpaju kam vaꞌl iꞌan qꞌu Israeel koꞌxtene. Tzꞌibꞌamal kajayil tu u Geenesis tuchꞌ tu u Eexodo. Aꞌ nixeꞌtik tu u Geenesis 12 utz, niyaꞌ tu vimotxebꞌal u Deuteronoomio.3 Utz tal u Tioxh te ech tzaꞌ: «Elenbꞌen tu vatxꞌavaꞌ vaꞌl atilkꞌaxh tziꞌ. Aqꞌka qꞌul iitzꞌin aatzik utz, aꞌ seꞌenkꞌaxh tu u txꞌavaꞌ vaꞌl sunkꞌuch see.» Texh u Tioxh te.
4 Uncheeꞌ ech ikꞌasuꞌl u Abrahaam tikuenta vitxꞌavaꞌ qꞌu caldeo utz, ex jejeꞌoj tu u txꞌavaꞌ Haraan. Aꞌ kamku vitat tziꞌ. Ech u Tioxh paj alon tul tu u txꞌavaꞌ vaꞌl atilkꞌoꞌ cheel tzaꞌ. 5 Loqꞌ yeꞌt aqꞌax itxꞌavaꞌ tu u Tioxh. Nikoꞌxh bꞌoj kuꞌebꞌal tajan. Pek bꞌaꞌntan tal te aas sataqꞌeꞌ analen maꞌt ikameꞌ. Loqꞌ tetz qꞌuꞌl ituꞌxh ixalam siꞌaneꞌ aas lakami tala, kꞌuxh aal yeꞌkich maꞌj initxaꞌa tu u tiempo tziꞌ. 6 Tal u Tioxh te ech tzaꞌ: «Aatz qꞌul atuꞌxh axalam saꞌatin tu maꞌl u txꞌavaꞌ, yitꞌ tetz koj. Puera koꞌn tatin tuul siꞌaneꞌ. Utz saꞌxhoksal tu aqꞌon. Txumbꞌal iveet sabꞌanax tu maꞌl 400 yaꞌbꞌ. 7 Loqꞌ xamtel sichoo qꞌu tenam vaqꞌo qꞌuꞌl saoksan tu aqꞌon. Utz samotxelkꞌasuꞌl qꞌul atuꞌxh axalam tziꞌ. Samotxꞌul tu u txꞌavaꞌ tzaꞌ. Utz samotxꞌulinachꞌin tzaꞌ.» Texh te.
8 Uncheeꞌ aatz u Tioxh tan, taqꞌ maꞌl u echlal tu u Abrahaam tetz u nukꞌuꞌm iꞌan tuchꞌ. Ayaꞌ vaꞌl satzokꞌax el bꞌiil ichiꞌl qꞌu vinaj. Ech aatz u Abrahaam tan, inima. Aatz itzꞌpu vikꞌaol vaꞌl Isaac, itzokꞌeꞌl bꞌiil ichiꞌl aas tzꞌaj vaaxajil qꞌii titzꞌpeꞌ. Echat koꞌxh iꞌan u Isaac tu vikꞌaol majte vaꞌl Jacoob. Utz echat paj iꞌan u Jacoob majte, motx itzokꞌeꞌl bꞌiil ichiꞌl kabꞌlaal qꞌul ikꞌaol. Ayaꞌ qꞌu kukꞌuy kumam, oꞌ Israeel.
9 Pek aatz iꞌan qꞌu kukꞌuy kumam, qꞌul ikꞌaol u Jacoob, motx chiꞌon taanima tiꞌ vitzaꞌqꞌ, ayaꞌ u Xhep. Ech motx ikꞌayi bꞌen tu Egipto. Loqꞌ atich Tioxh kꞌatz u Xhep. 10 Ech u Tioxh eesan tu qꞌu tzaꞌl paalka utz, taqꞌ itxumbꞌal. Ech tiira bꞌaꞌn u Xhep til u ijlenal faraoon tu Egipto. Ech toksat kaꞌbꞌ ijlenalil kꞌatza utz, ilol tetz qꞌul imeꞌbꞌiꞌl tu tatibꞌal majte.
11 Uncheeꞌ ul mam vaꞌy tu jankꞌal u txꞌavaꞌ tikuenta Egipto tuchꞌ tikuenta u txꞌavaꞌ Canaan majte. Motx ok tu mam il tzaꞌl. Yeꞌ nichichee veꞌt titzꞌlebꞌal qꞌu kukꞌuy kumam. 12 Ech aatz tabꞌi u Jacoob aas atich itzꞌlebꞌal tu Egipto, ichaj bꞌen qꞌul ikꞌaol tiꞌ tiqꞌol triigo. Ayaꞌ qꞌu kukꞌuy kumam. Aꞌ u bꞌaxa ibꞌen tu Egipto tiꞌ echbꞌubꞌal. 13 Ech tu tek ikaꞌpaj ibꞌenaꞌ, tal tek u Xhep tu qꞌu tatzik aas aꞌ u tzaꞌqꞌa. Ech tootzaji u faraoon majte aas kam aanimail u Xhep.
14 Uncheeꞌ aatz u Xhep, tal tek tiqꞌol opon u Jacoob. Ant imol kajay qꞌu titzꞌin tatzik. 75 ixaaneꞌ. 15 Ech ibꞌenoꞌk u Jacoob tu Egipto. Xamtel tuul, aꞌ tek kamku tziꞌ tuchꞌ qꞌul ikꞌaol ayaꞌ qꞌu kukꞌuy kumam. 16 Loqꞌ iqꞌol bꞌen vichiꞌl u Jacoob tu Siqueem tikuenta Canaan. Aꞌ ex mujlojku tu u mujbꞌal vaꞌl iloqꞌ u Abrahaam tu qꞌul ikꞌaol maꞌl u vinaj Hamoor ibꞌii.
17 Uncheeꞌ aatz tek nichinajabꞌ u tiempo tiꞌ itzojpu viyol u Tioxh vaꞌl tal tu u Abrahaam, akꞌbꞌichil chit nichiꞌan qꞌu Israeel tu Egipto. Chꞌiichil chit nichiꞌan tachul. 18 Ech ok koꞌxh vaꞌt u ijlenal tu Egipto tuul. Utz tootzajich koj abꞌilich u Xhep. 19 Ech aatz u ijlenal tziꞌ, iꞌan onkonil tu qꞌu kukꞌuy kumam. Nichiyaꞌlu tiꞌ toksat qꞌu talaj neꞌ vatz kamchil. Ech yeꞌk saꞌakꞌbꞌi.
20 Loqꞌ aatz tu u tiempo tziꞌ, itzꞌpu maꞌl u tal xiak, Moisees ibꞌii. Utz tiira txꞌanelich vatz Tioxh. Pek oxvaꞌl koꞌn ichꞌ iꞌan kꞌatz itxutx ibꞌaal. 21 Tan aatz yeꞌt veet veꞌt imujleꞌ, oksal tek vatz kamchil. Pek sikꞌax tu vimeꞌal u faraoon. Utz aꞌ tek chꞌiisan. Taqꞌ bꞌens titzꞌin. 22 Ech chusax u Moisees tu kajay qꞌu tootzajibꞌal qꞌu aa Egipto. Aqꞌelich iviꞌ qꞌul iyol utz, aqꞌel iviꞌ vibꞌanoneꞌ.
23 Uncheeꞌ aatz tzꞌaj 40 iyaꞌbꞌ, ul qꞌu tetz aa tenamil sikꞌuꞌl, ayaꞌ qꞌu Israeel. Ech ex tileꞌ. 24 Utz tila aas nichiqꞌosax maꞌl qꞌu Israeel tu maꞌl u aa Egipto. Ech toksa tibꞌ tiꞌ, yakich iyatzꞌ u aa Egipto tziꞌ. Aꞌ ichoo taqꞌo kam vaꞌl nichiꞌan tu u Israeel. 25 Tan nichtitzꞌa u Moisees aas sapaal itxumbꞌal qꞌu tetz aa tenamil tuul aas u Tioxh nichajon u Moisees tiꞌ teesal tu tzaꞌl. Loqꞌ yeꞌt motx paal itxumbꞌal tuul.
26 Uncheeꞌ aatz evtich tek tuul, opon paj u Moisees tixoꞌl. Utz tila aas nichmotxiꞌan chꞌaꞌo kaꞌvaꞌl qꞌu Israeel tibꞌilaj. Ech siꞌchtoksa ibꞌaꞌn tibꞌilaj tala. Tal te ech tzaꞌ: «Emol etibꞌ utz, ¿kantuꞌ nikoꞌxheqꞌos etibꞌ?» Texh te.
27 Ech aatz vaꞌl xeꞌtixsan u chꞌaꞌo tan, ikꞌoꞌpi koꞌn u Moisees utz, tal te ech tzaꞌ: «¿Abꞌil vetoksanaxh qꞌesalail tu kuxoꞌl bꞌatzꞌi? ¿Suꞌlatxꞌol kunujul naal tzik? 28 ¿Sayatzꞌin tzik echaꞌ iyatzꞌax u aa Egipto aꞌan eet?» Texh te. 29 Ech taꞌxh tabꞌi u Moisees qꞌu yol alax te tziꞌ, yakich tek oojoj. Aꞌ ex jejeꞌojku tu maꞌl u txꞌavaꞌ Madiaan ibꞌii. Puera aanima koꞌn tatin tziꞌ. Utz atin kaꞌvaꞌl ikꞌaol latziꞌ.
30 Uncheeꞌ aatz paal 40 yaꞌbꞌ tuul, chee maꞌl u aanjel siatz tu u tzꞌinlich tzaji txꞌavaꞌ najaꞌch u muunte Sinaii. Chee siatz tu u xamal nichtoyvu tiꞌ maꞌl u jinkin chꞌiꞌx. 31 Utz tzꞌejxu chit ikꞌuꞌl u Moisees tu vaꞌl nichtileꞌ tziꞌ. Tan yeꞌxhkam nichitzꞌeꞌ u chꞌiꞌx. Ech ixaan opon kꞌatza. Aꞌ isaꞌ siꞌchisaji bꞌaꞌnil. Utz aꞌ tek tabꞌi iqꞌilal tu u Tioxh. Tal te ech tzaꞌ: 32 «In viTioxh qꞌul akꞌuy amam. In iTioxh u Abrahaam, iTioxh u Isaac utz, iTioxh u Jacoob.» Texh u Tioxh te.
Ech vaꞌlich tek itꞌuntꞌuꞌlan u Moisees tu xoꞌval. Yeꞌt iqꞌiꞌ veꞌt isajileꞌ.
33 Utz tal paj u Tioxh te ech tzaꞌ: «Eesa vapel xaabꞌ taajan tziꞌ tan, viꞌ tioxhla txꞌavaꞌ atikꞌaxh. 34 Saabꞌi tan, nojchit maꞌxh villaꞌ aas tiira txumbꞌal iatz vuntenam atil okoꞌp tu Egipto. Vetvabꞌil qꞌul ixochon sunvatz. Ech tokeꞌ kuꞌyuꞌlin tu Amlika. Ul veesa tu qꞌu tzaꞌl atilka. Pek oraꞌxh tan, saqꞌaavbꞌenaxh tu Egipto. Sunchajaxh tiꞌ teesal kꞌasuꞌl tziꞌ.» Texh te.
35 Ech ichajax bꞌen u Moisees tu u Tioxh bꞌanaxi. Ichaj tiꞌ ibꞌanax qꞌesalail xoꞌl qꞌu tetz aa tenamil utz, tiꞌ teesal kꞌasuꞌl tu Egipto. Aꞌ lochon u aanjel vaꞌl chee siatz kꞌatz u jinkin chꞌiꞌx. Aꞌ qꞌesalain, kꞌuxh maꞌtich koꞌn talax te tu maꞌl qꞌu tetz aa tenamil ech tzaꞌ: «¿Abꞌil unchajonaxh aas suꞌlaꞌan qꞌesalail tu kuxoꞌl utz, suꞌlatxꞌol kunujul?» Texh te.
36 Ech u Moisees iqꞌon eluꞌl qꞌu kukꞌuy kumam tu Egipto. Utz mamaj txaichil tuchꞌ xheenya ikꞌuch tu Egipto tuchꞌ tu u Kaj Mar. 40 yaꞌbꞌ ikꞌuch txaichil tu u tzꞌinlich tzaji txꞌavaꞌ vaꞌl motx paalka. 37 Utz u Moisees vaꞌl alon tu qꞌu Israeel ech tzaꞌ: «Aatz u Tioxh, saꞌnalicheesa maꞌl alol tetz viyolbꞌal texoꞌl, echaꞌ in tzaꞌ aꞌ vaꞌl senima.» Texhtuꞌ. 38 Utz anchit u Moisees qꞌesalain xoꞌl qꞌu Israeel tu tzꞌinlich tzaji txꞌavaꞌ. Antu atich viꞌ u muunte Sinaii. Aꞌ kꞌulun qꞌu yol tetz tiichajil taqꞌ u aanjel. Aꞌ chit aꞌich imol qꞌu kukꞌuy kumam.
39 Pek aatz qꞌu kukꞌuy kumam, yeꞌt koꞌn inima. Motx koꞌn taqꞌka eloꞌp echil tziꞌ. Utz taꞌn tii motx titzꞌa u Egipto. 40 Aal motx koꞌn tal tu u Aroon ech tzaꞌ: «Bꞌan kutioxh, iqꞌon kubꞌey. Tan yeꞌ qootzaj kam nabꞌ vetiꞌanlu u Moisees bꞌa vaꞌl iqꞌoneluꞌloꞌ tu Egipto.» Texh te. 41 Ech motx itzꞌaj maꞌl vatzibꞌal vaakaxh. Utz motx chit toksa txꞌoloꞌm vatz vibꞌanich tioxh tziꞌ. Kaana motx itxuqꞌtxun tiꞌ kꞌuxh itzꞌajoꞌm koꞌn tuchꞌ iqꞌabꞌ. 42 Echtzixeꞌt elabꞌeltekka tu u Tioxh. Taqꞌ texh tzii te aas aꞌ tek siqꞌila isikꞌle qꞌu txꞌumiꞌl tu amlika tuchꞌ tereꞌn qꞌu txijtxubꞌal. Echaꞌ vaꞌl tzꞌibꞌamalnalka tu qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh aas tal ech tzaꞌ:
«Aatz ex Israeel, oj tzik in veteqꞌila esikꞌleꞌin tuchꞌ qꞌul etxꞌoloꞌm tu u tzꞌinlich tzaji txꞌavaꞌ tu 40 yaꞌbꞌ.
43 Pek aꞌ atil tetaanima vebꞌanich tioxh Moloc
tuchꞌ vitxꞌumiꞌlil vaꞌt vetioxh vaꞌl Refaan.
Utz ela koꞌxh tuchꞌ chelemal u nachbꞌal tetz setaqꞌo.
Aꞌ qꞌu vatzibꞌal ebꞌana tziꞌ utz,
eqꞌila esikꞌle.
Echtzixeꞌt sunyakeꞌsa bꞌenex tzian,
yaklel ex vatz bꞌen u Babiloonia.» Chia.+ 7:43 Choktaj u Croonicas II 36.11-23; u Amoos 5.25-27.
44 Uncheeꞌ aatz nichipaal qꞌu kukꞌuy kumam tu u tzꞌinlich tzaji txꞌavaꞌ, atich u bꞌuꞌj totztioxh tzixeꞌ, u techlal u nukꞌuꞌm vaꞌl iꞌan u Tioxh tuchꞌ. Ayaꞌ vaꞌl u Tioxh alon tu u Moisees kaniꞌch iveet siꞌaneꞌ. Utz ech chit iveet iꞌana.
45 Utz ikꞌul qꞌu kukꞌuy kumam u bꞌuꞌj totztioxh tziꞌ. Ech aꞌ motx iqꞌon opon tu qꞌu txꞌavaꞌ oponku u Josuee. Iqꞌomich taqꞌo aas bꞌajax el qꞌu puera aanima tu u Tioxh vatz qꞌu kukꞌuy kumam. Utz ankoꞌxh atich u bꞌuꞌj totztioxh tikuenta u Daviid.
46 Uncheeꞌ bꞌaꞌn bꞌenku u Daviid vatz u Tioxh. Pek kꞌuxh tachva sataqꞌ jeꞌ maꞌl otzotz, tatibꞌal u Tioxh, viTioxh u Jacoob, yeꞌt iꞌana. 47 Pek u Salomoon aqꞌon jeꞌ u totztioxh tziꞌ. 48 Kꞌuxh aatz u Tꞌankin Tioxh, aꞌ koj chit atilku tu otzotz ibꞌanoꞌm aanima. Tan echaꞌ vaꞌl alelka tu u alol tetz u yolbꞌal Tioxh aas nital ech tzaꞌ:
49 «Aꞌ unkꞌujlebꞌal u Amlika.
Utz aꞌ kuꞌebꞌal vajan u vatz txꞌavaꞌ.
Ech ¿kam tek bꞌanel tu vaꞌt vatibꞌal setaqꞌ jeꞌ?
Utz ¿abꞌiste tek u atibꞌal vaꞌl sailankꞌin netaleꞌ?
50 Tan ¿yitꞌ tzik in koj unbꞌanon kajay qꞌu kam tziꞌ tzik? Chu u Tioxh.»
Texh u alol tetz u yolbꞌal Tioxh.—
Texh u Esteban.
51 Utz tal paj u Esteban tu qꞌu qꞌatbꞌal tzii ech tzaꞌ:
—Aatz ex, jolol ex txokop txumbꞌal tuchꞌ qꞌul etaanima. Ayaꞌl kala yeꞌ netabꞌi qꞌu kam tetz u Tioxh tiloneꞌ. Yeꞌ nenima viyol tuchꞌ etaanima. Echaꞌ ex puera aanima kꞌatza. Echaꞌ yitꞌ tzokꞌel el bꞌiil echiꞌl tu vetxumbꞌal netoksa tziꞌ. Sakoꞌnchitpaal etetz vatz u Tioxhla Espiiritu netxumeꞌ. ¡Aꞌ vetmotxexetiqꞌo viqelon qꞌul ekꞌuy emam!+ 7:51 Choktaj u Isaias 63.10.52 Tan aatz qꞌul ekꞌuy emam, motx tojcha kajay qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh. Motx koꞌn iyatzꞌ qꞌuꞌl yolon tiꞌ u tulebꞌal u Jesuus, ayaꞌ vijikomal. Vaꞌl vetkoꞌnexocha utz, ex unyatzꞌon. 53 Tan kꞌuxh titziꞌ chit aanjel nekꞌulvu qꞌu mantaar Tioxh, nikoꞌxh maꞌkojekola utz, maꞌkojenima.—
Texh u Esteban.
Vikam u Estebantiꞌ talax u yolbꞌal Tioxh
54 Uncheeꞌ taꞌxh motx tabꞌi qꞌu kam qꞌu qꞌatbꞌal tzii tzaꞌ, motx pultu taanima tu kꞌaꞌnal tiꞌ. Tiira motx ikꞌux tibꞌ tee taqꞌo.
55 Pek ech koj u Esteban tan, tiira atich u Tioxhla Espiiritu kꞌatza. Ech taꞌxh sajin jeꞌ tu Amlika, til u mam itechalil u Tioxh. Utz til u Jesuus majte atich tisebꞌal u Tioxh. 56 Ech taꞌxh tila, tal ech tzaꞌ:
—¡Sajitaj etileꞌ, nivil u Amlika jajlele! Utz ¡nivil u Jesuus, u Kꞌaola vaꞌl bꞌennaj koꞌn aanima, atil tisebꞌal u Tioxh!—
Texh u Esteban.
57 Uncheeꞌ aatz tek qꞌuꞌl molich tibꞌ, motx ijup ixichin. Motx qꞌeqꞌun sikajayil. Ech maꞌl chit motx ex itxaytu u Esteban. 58 Motx iqini eluꞌl tiꞌ eluꞌl u tenam ech motx ipaqꞌ sivan. Utz aatz qꞌu xochol tetz, qꞌu txakbꞌaꞌn txubꞌaꞌl, motx taqꞌka qꞌul ikaapa kꞌatz maꞌl u xiak, Saulo ibꞌii.
59 Pek aatz u Esteban tan, nichkoꞌniqꞌila isikꞌle Tioxh tuul nichipaqꞌax sivan. Utz tal ech tzaꞌ: —UnBꞌaal Jesuus, kꞌul topon u vaanxelal tzaꞌ.— Texhtuꞌ. 60 Ech pecheꞌi utz, qetun taltu ech tzaꞌ: —UnBꞌaal ooksach tetz vipaav qꞌu aanima tziꞌ.— Texhtuꞌ. Ech taꞌxh veet tala, kami.
81 Utz antu u Saulo tal iyol tiꞌ vikam u Esteban.
Vipaxsal itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal iꞌan u Felipe
Uncheeꞌ aatz tu u qꞌii tziꞌ xeꞌt maꞌl mam txayoꞌm. Aꞌ nichichokax qꞌu niman tetz u Jesuus qꞌuꞌl atich tu Jerusaleen. Ech ipaxi tek bꞌen tibꞌ tu unjot tenam. At bꞌen tikuenta Judea. Utz at bꞌen tikuenta Samaaria. Pek ech koj qꞌul ichaj u Jesuus tan, yeꞌt motx bꞌeni.
2 Uncheeꞌ unjolol qꞌu bꞌaꞌnla chaj vinaj mujun vichiꞌl u Esteban. Utz mam oqꞌel motx iꞌan tiꞌ.
3 Ech koj u Saulo tan, vaꞌlich ichoktu qꞌu niman tetz u Jesuus. Sisotzsa tala. Jun otzotz ibꞌenaꞌ. Utz nichijuxu eluꞌl vinajs ixoj. Ech nichentaqꞌ kuꞌ tu tzeꞌ.
Vipaxsal itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal tu Samaaria
4 Tuul aatz qꞌu niman tetz u Jesuus qꞌuꞌl motx ipaxi bꞌen tibꞌ. Til koꞌxh nichipaxsav itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal.
5 Aatz u Felipe, bꞌen tu maꞌl u tenam tikuenta Samaaria. Nichipaxsa paal itziiul u Jesuus viTxaaom u Tioxh tziꞌ. 6 Ech vaꞌlich chit ibꞌen ikꞌuꞌl qꞌu aanima tiꞌ tabꞌil qꞌu kam nichtal u Felipe. Tan nichmotxtil qꞌu txaichil nichiꞌaneꞌ. 7 Sibꞌal qꞌu aanima atich tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatza nichiꞌan bꞌaꞌn. Nichiqetun tel qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj. Utz sibꞌal qꞌuꞌl numtzꞌinajich ichiꞌl tuchꞌ qꞌu koꞌx nichiꞌan bꞌaꞌn majte. 8 Ech techalich bꞌoj itxuqꞌtxun qꞌu aanima tu u tenam tziꞌ.
U toksal maꞌl u aa qꞌii tu jikvatz Tioxh
9 Utz atich maꞌl u vinaj tu u tenam tziꞌ, Xhim ibꞌii. Aꞌ nichiꞌan aa qꞌiil. Utz tzꞌejxinaj chit qꞌu aa Samaaria tiꞌ. Tan nichtaqꞌ bꞌen tibꞌ mam vinaj. 10 Utz kajay aanima nichabꞌin u Xhim, chꞌooajs nimaj. Nichmotxtal tiꞌ ech tzaꞌ: —Aꞌ u mam yakꞌil tetz u Tioxh atziꞌ.— Chu tiꞌ. 11 Utz bꞌennajich chit ikꞌuꞌl tiꞌ tan, oꞌtenich koꞌxh isubꞌtu qꞌu aanima tu viqꞌiianeꞌ.
12 Pek aatz qꞌu aanima, motx inima u bꞌaꞌnla chusbꞌal vaꞌl nichipaxsa itziiul u Felipe tiꞌ viQꞌesalail u Tioxh tuchꞌ tiꞌ vibꞌii u Jesucristo. Utz motx tek iꞌan ivautiismo vinaj ixoj. 13 Utz antu tek u Xhim, ok niman u Jesuus majte. Ibꞌan ivautiismo. Utz xamich techit tiꞌ u Felipe. Utz tzꞌejx ikꞌuꞌl tiꞌ qꞌu mamaj txaichil tuchꞌ qꞌu xheenya nichiꞌaneꞌ.
14 Utz tabꞌi qꞌul ichaj u Jesuus qꞌuꞌl atich tu Jerusaleen aas maꞌtich tok unjolol qꞌu aa Samaaria tiꞌ inimal u yolbꞌal Tioxh. Ech ichaj bꞌen u Luꞌ tuchꞌ u Xhan latziꞌ. 15 Taꞌxh motx oponi, motx iqꞌila isikꞌle Tioxh tiꞌ qꞌu niman tetz u Jesuus, ech saok u Tioxhla Espiiritu kꞌatza. 16 Tan yeꞌsajich tok u Tioxhla Espiiritu kꞌatz maꞌj. Pek taꞌxh maꞌtich motx ibꞌant ivautiismo tibꞌii u Jesuus. 17 Uncheeꞌ motx taqꞌ jeꞌ iqꞌabꞌ qꞌu chusulibꞌ tiviꞌ qꞌu niman tetz u Jesuus. Ech ok u Tioxhla Espiiritu kꞌatza.
18 Utz aatz til u Xhim aas nichtok u Tioxhla Espiiritu kꞌatz qꞌu niman tetz u Jesuus tu koꞌxh u taqꞌtu jeꞌ iqꞌabꞌ qꞌul ichaj u Jesuus tiviꞌ, talaꞌtziꞌi tek ipuaj. 19 Tal te ech tzaꞌ: —Aqꞌtaj vetz u yakꞌil atil sekꞌatza tziꞌ. Ech abꞌil iꞌ savaqꞌvu jeꞌ unqꞌabꞌ, yak sikꞌul u Tioxhla Espiiritu majte.— Texh te.
20 Aatz tek u Luꞌ tan, tal te ech tzaꞌ: —Aꞌ amol vatz apuaj sasotzꞌaxh tziꞌ. Tan aꞌ niitzꞌa aas tuchꞌ puaj sakꞌul u oya nitaqꞌ u Tioxh. 21 Ech yeꞌk ookebꞌal tiꞌ u kam tziꞌ utz, yeꞌk saꞌaqꞌax see tan, yitꞌ jikom koj vavaanima vatz u Tioxh. 22 Pek kꞌaxa akꞌuꞌl tiꞌ vapaav utz, jajabꞌe u Tioxh tiꞌ. Ech kamal likuyaxh tiꞌ vaꞌl niitzꞌa tavaanima tziꞌ. 23 Tan nivileꞌ aas tiira kꞌay val aatineꞌ utz, txayelaxh tu onkonil.— Texh u Luꞌ te.
24 Uncheeꞌ tzaqꞌbꞌu tek u Xhim utz, tala: —Qꞌilataj sikꞌletaj u kuBꞌaal viꞌ ech yeꞌk sakuꞌ qꞌu kam viꞌ qꞌuꞌl vetetallu ve tziꞌ.— Texh te.
25 Uncheeꞌ aatz veet ichustu u yolbꞌal Tioxh qꞌul ichaj u Jesuus, eltekbꞌen. Utz paal tal itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal tunjot talaj tenam tikuenta Samaaria majte. Ech qꞌaavtekbꞌen tu Jerusaleen.
U talax u Jesucristotu maꞌl u aa Etiopia
26 Uncheeꞌ qꞌilal u Felipe tu maꞌl viaanjel u Tioxh. Tal te ech tzaꞌ: —Kuxh. Aal abꞌen tikuenta aal ikuꞌeꞌ tiꞌ u bꞌey nitelbꞌen tu Jerusaleen yak tu Gaza. Ayaꞌ u bꞌey vaꞌl nipaal tu tzꞌinlich tzaji txꞌavaꞌ.— Texh u aanjel te.
27 Ech ibꞌenaꞌ. Utz aatz atich ok tiꞌ vibꞌey, til maꞌl u vinaj aa Etiopia; qꞌesala kꞌatz u ixoj ijlenal tu Etiopia vaꞌl Candase ibꞌii. Kololich puaj kꞌatza. Aꞌ atichku kajay qꞌu txꞌiibꞌal qꞌii tiqꞌabꞌ. Utz Tioxh ul inach u vinaj tu Jerusaleen. 28 Aalich tek iqꞌaavbꞌen tu vitenam kꞌujlich tu vikareꞌt, tuul nichisikꞌle u Yolbꞌal Tioxh vaꞌl alich tu u Isaias.
29 Uncheeꞌ qꞌilal u Felipe tu u Tioxhla Espiiritu, tal te ech tzaꞌ: —Xaan opon kꞌatz u vinaj atoꞌk tu u kareꞌt tziꞌ.— Texh te.
30 Ech ixaan opon u Felipe. Utz tabꞌi aas nichisikꞌle untanul u Yolbꞌal Tioxh vaꞌl bꞌaxabꞌsamal talax tu u Isaias. Utz ichꞌoti u Felipe te ech tzaꞌ: —¿Ni tzik ipaal atxumbꞌal tu vaꞌl nasikꞌle tziꞌ?— Texh te.
31 Tzaqꞌbꞌel tu u vinaj ech tzaꞌ: —Kaniꞌch ipaal untxumbꞌal tuul tan, abꞌil koj nichusunin te kam u tokebꞌal.— Texh te. Ech ijaj bꞌaꞌnil tu u Felipe aas sajeꞌop kꞌatza tu vikareꞌt.
32 Utz aatz u Yolbꞌal Tioxh vaꞌl nichisikꞌle, ayaꞌ vaꞌl nital ech tzaꞌ:
—Echaꞌ tiqꞌol bꞌen karneꞌl
tu yatzꞌbꞌal tetz bꞌanaxi.
Echaꞌ chelem karneꞌl aas yeꞌxhkam niqꞌeqꞌun
tu qꞌu eesan tetz ixiꞌl.
Itxꞌajmi koꞌxhtuꞌ.
Tan yeꞌxhkam ijaj itziꞌ tu yol.
33 Eesal iqꞌii.
Utz yitꞌ jikom koj itxꞌolax inujul bꞌanaxi.
Eesal kuꞌen u vatz iqꞌii isaj
tu u vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ.
Utz yeꞌk yol tiꞌ ituꞌxh ixalam.— Chia.+ 8:33 Choktaj u Isaias 53.7-8.
34 Ech aatz u aa Etiopia, tal tu u Felipe ech tzaꞌ: —Bꞌan bꞌaꞌnil, al ve abꞌil nital u alol tetz u yolbꞌal Tioxh tziꞌ. ¿Aꞌ tzik nital jeꞌ tibꞌ, pek oj abꞌil iꞌ nitalva?— Texh tu u Felipe.
35 Ech xeꞌt iyolon u Felipe. Aꞌ xeꞌtik tiꞌ vaꞌl alich nal tu u Isaias. Utz motx chit tal u bꞌaꞌnla chusbꞌal te majte tiꞌ u Jesuus.
36 Uncheeꞌ tuul atich ok tiꞌ bꞌey, opon kꞌatz maꞌl u aꞌ. Ech tal tek u aa Etiopia te ech tzaꞌ: —¿Kam samajon unbꞌant unvautiismo? Atil aꞌ tzaꞌ uyta.— Texh te.
37 [Tzaqꞌbꞌel tu u Felipe ech tzaꞌ: —Oj nanima u Tioxh tuchꞌ avaanima, saveeti saꞌan avautiismo.— Texh te.
Ech tzaqꞌbꞌi utz, tala: —Eeꞌ nunnima aas nojchit iKꞌaol Tioxh u Jesucristo.— Texhtuꞌ.]
38 Ech tal itxakeꞌ u kareꞌt u aa Etiopia utz, motx kuꞌl sikaꞌbꞌil. Bꞌenkuꞌ tu aꞌ utz, ech bꞌanax vautisaar tu u Felipe. 39 Utz taꞌxh motx jeꞌul tziꞌ u aꞌ, iqꞌol bꞌen u Felipe tu u Tioxhla Espiiritu. Ech yeꞌt ilax veꞌt tu u aa Etiopia. Pek techalich itxuqꞌtxuneꞌ okbꞌen tiꞌ vibꞌey.
Vipaxsat itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal u Felipe tu unjot tenam
40 Uncheeꞌ aatz u Felipe, aꞌ ex aqꞌbꞌojku tu Azoto. Utz nichtal u bꞌaꞌnla chusbꞌal tu qꞌu talaj tenam nichpaalka oponnalich koꞌxh tu Cesarea.
9U tok u Saulo tiꞌ inimal u Jesuus
1 Uncheeꞌ aatz u Saulo, aꞌ chit nichiꞌan ikꞌuꞌl tiꞌ iyatzꞌax qꞌu niman tetz u kuBꞌaal Jesuus. 2 Aal ex ijaj maꞌl tuꞌ xeꞌ qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh. Satiqꞌo bꞌen xeꞌ qꞌu qꞌesala tu qꞌu atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar tu Damasco. Utz aqꞌax te. Aꞌ nichtal tuul aas oj sichabꞌa maꞌj aanima tziꞌ ninima u bꞌaꞌnla chusbꞌal tiꞌ u Bꞌaꞌnla Bꞌey, sitxayeꞌ utz, suꞌltaqꞌ tu tzeꞌ tu Jerusaleen. Maꞌl itxaypeꞌ siꞌaneꞌ kꞌuxh vinaj oj ixoj.
3 Uncheeꞌ aatz atich ok tiꞌ vibꞌey, yeꞌk talcheꞌ sutil tiꞌ tu maꞌl u ribꞌkin xamal kuꞌl tu Amlika. Aꞌ chit nichtekinajabꞌ topon tu Damasco. 4 Utz yakich kuꞌoj u Saulo vatz txꞌavaꞌ taqꞌo. Utz aꞌ tek tabꞌi tuch maꞌl u yol tal te ech tzaꞌ: —Saulo, Saulo, ¿kantuꞌ naꞌan akꞌuꞌl viꞌ, nachokꞌin?— Texh te.
5 Ech tzaqꞌbꞌu u Saulo tal ech tzaꞌ: —UnBꞌaal, ¿abꞌil axh?— Texhtuꞌ.
Tzaqꞌbꞌel ech tzaꞌ: —In u Jesuus. In vaꞌl naꞌan akꞌuꞌl viꞌ, nachokꞌin. Loqꞌ nikoꞌnabꞌan jeꞌ iibꞌ. Ech naꞌaneꞌ vaꞌl niꞌan u vaakaxh aas nikoꞌnipaqꞌka ajan u tochꞌbꞌal tetz utz; yeꞌxhat niꞌenku te aas kꞌaxbꞌixsaibꞌ niꞌaneꞌ.— Texh te.
6 [Ech techalich tek itꞌuntꞌuꞌlan u Saulo tu xoꞌval. Utz tal ech tzaꞌ: —UnBꞌaal ¿kam asaꞌ sunbꞌaneꞌ uncheeꞌ?— Texh te.
Tzaqꞌbꞌel ech tzaꞌ:] —Aatz cheel, lakpen utz, kuxhoꞌk tu u tenam tziꞌ. Tan latziꞌ saꞌalaxku see kam saꞌaneꞌ.— Texh te.
7 Ech jolol texh txaklich qꞌu vinaj xamich tiꞌ u Saulo. Tiira sotz ikꞌuꞌl. Tan nojchit tabꞌi u yol tziꞌ, loqꞌ yeꞌxhabꞌil maꞌj til iatz.
8 Uncheeꞌ lakpu tek jeꞌ u Saulo vatz txꞌavaꞌ. Ijaj iatz tala, loqꞌ yeꞌt ilon veꞌteꞌ. Ech chꞌijimich tek ibꞌen siqꞌabꞌ bꞌanli. Iqꞌol okoꞌp tu Damasco. 9 Oxvaꞌl qꞌii atin tziꞌ. Utz yeꞌ nichtiloneꞌ. Yeꞌt txꞌaꞌni; yeꞌt ukꞌai.
10 Uncheeꞌ atich maꞌl u niman tetz u Jesuus tu Damasco, Ananias ibꞌii. Utz qꞌilal tu u kuBꞌaal tu maꞌl visioon. Tal te ech tzaꞌ: —Ananias.— Texh te.
Tzaqꞌbꞌi utz, tala: —Atilin tzaꞌ, unBꞌaal.— Texhtuꞌ.
11 Utz tal u kuBꞌaal te ech tzaꞌ: —Kuxh, aal abꞌen tu u bꞌey vaꞌl Jikom. Aꞌ seꞌnachok maꞌl u vinaj Saulo ibꞌii aa Tarso. Atil xeꞌ u Judas. Niqꞌila sikꞌleꞌin tziꞌ. 12 Utz vettillu topon maꞌl u vinaj tzixeꞌ tu visioon. Ananias ibꞌii. Nitaqꞌ jeꞌ iqꞌabꞌ tibꞌa ech sailoni nitileꞌ.— Texh te.
13 Ech tzaqꞌbꞌu tek u Ananias utz, tala: —UnBꞌaal, sibꞌax alon ve tiꞌ u vinaj tziꞌ aas kaana kꞌaxkꞌo nipaasav qꞌu niman eetz qꞌuꞌl atil tu Jerusaleen. 14 Utz kꞌuxh ulyu tzaꞌ tan, aꞌ ul itxay bꞌen abꞌil niqꞌilan sikꞌlen vabꞌii. Aꞌ niaqꞌon tijleꞌm qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh.— Texh te.
15 Tzaqꞌbꞌel tu u Jesuus ech tzaꞌ: —Taꞌxh sabꞌenaxh tan, aatz u vinaj tziꞌ, untxaaom. Utz suntxakunsa tiꞌ en talax vunbꞌii xoꞌl qꞌu puera aanima. Satal vatz qꞌu qꞌesal tenam tixoꞌl utz, xoꞌl qꞌu Israeel majte. 16 Ech satil u tzaꞌl vaqꞌo vaꞌl sapaalku tiꞌ vunbꞌii.— Texh te.
17 Uncheeꞌ ech bꞌen u Ananias. Aatz okoꞌp tu u atibꞌal, taqꞌ jeꞌ iqꞌabꞌ tibꞌa u Saulo. Utz tal te ech tzaꞌ: —Hermano Saulo, vetichajin u kuBꞌaal tzaxeꞌ. Ayaꞌ u Jesuus, vaꞌl vetqꞌilanaxh tu bꞌey. Aꞌ isaꞌ aas saqꞌaavilonaxh. Utz tiira saꞌatin u Tioxhla Espiiritu sakꞌatza.— Texh te.
18 Ech tu koꞌxh u muꞌkꞌul tziꞌ, solkꞌeꞌl maꞌl u kam tu bꞌaqꞌ iatz utz, qꞌaav tek iloni. Ech lakpi utz, ibꞌan ivautiismo. 19 Txꞌaꞌn tekuꞌen, ech chee iyakꞌil. Utz atin kaꞌxvaꞌl qꞌii xoꞌl qꞌu niman tetz u Jesuus qꞌuꞌl atich tu Damasco.
Vixeꞌt taltu u yolbꞌal Tioxhu Saulo
20 Ech xeꞌt u Saulo tiꞌ ipaxsal itziiul u Jesuus viTxaaom u Tioxh tu qꞌu aanima qꞌuꞌl nichimol tibꞌ tu qꞌu atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar aas aꞌ viKꞌaol u Tioxh u Jesuus.
21 Ech motx sotz ikꞌuꞌl kajay qꞌu aanima taqꞌo qꞌul motx abꞌin. Utz motx tal ech tzaꞌ: —¿Yitꞌ tzik aꞌ u vinaj atziꞌ vaꞌl nichiꞌan ikꞌuꞌl tiꞌ qꞌu qꞌilan sikꞌlen tetz Jesuus tu Jerusaleen? Tan aal aꞌ paj ul iꞌan tzaꞌ. Ul itxay bꞌen. Utz seꞌntaqꞌ vatz qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh.— Texhtuꞌ.
22 Pek aal koꞌn maas nichtiqꞌo iyakꞌil u Saulo. Nichitxakbꞌaꞌ aas aꞌ viTxaaom u Tioxh u Jesuus. Ech nichisotz ikꞌuꞌl qꞌu Israeel taqꞌo qꞌuꞌl atich tu Damasco. Yeꞌt itxꞌol itzaqꞌbꞌeleꞌ.
Vibꞌantu ikꞌuꞌl qꞌu Israeeltiꞌ u Saulo
23 Uncheeꞌ aatz paal sibꞌal qꞌii tuul, motx inukꞌ qꞌu Israeel tibꞌilaj aas siyatzꞌ u Saulo. 24 Utz nichtekmotxixeen qꞌiils aqꞌbꞌal vatz qꞌul ijubꞌalil u okebꞌalop tu u tenam, tiꞌ iyatzꞌaxeꞌ. Pek opon itziiul vatz u Saulo vaꞌl nichtitzꞌa qꞌu vinaj tziꞌ. 25 Ech aatz iꞌan qꞌu niman tetz u Jesuus, ipaasa eluꞌl u Saulo tu aqꞌbꞌal viꞌ u mam tzꞌach tetz u tenam. Tu maꞌl mam txakatx ichꞌunpiv kuꞌl. Ech eli.+ 9:25 Choktaj u Kaꞌbꞌ Uꞌ Tu Corinto 11.32-33.
Vipaxsat itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal u Saulo tu Jerusaleen
26 Uncheeꞌ opon tek u Saulo tu Jerusaleen. Utz siꞌchimolo tibꞌ tuchꞌ qꞌu niman tetz u Jesuus tala. Pek kajay nichixoꞌv te. Yeꞌ nichmotxinima aas oj niman tek tetz u Jesuus.
27 Ech iqꞌol tek bꞌen tu u Bernabee. Ex ikꞌuch vatz qꞌul ichaj u Jesuus. Utz tala kaniꞌch ikꞌulax u Saulo bꞌanax tu bꞌey tu u Jesuus utz, kaniꞌch iyolon te. Utz tal majte aas yeꞌk chit ixoꞌval u Saulo yolon tiꞌ vibꞌii u Jesuus tu Damasco.
28 Ech atin tek u Saulo tixoꞌl tu Jerusaleen. Utz nichtelaꞌ tok tiꞌ talax u yolbꞌal Tioxh tuchꞌ. 29 Utz yeꞌk ixoꞌval tiꞌ talax u yolbꞌal Tioxh tibꞌii u Jesuus. Techal txayiꞌbꞌ nichiꞌan tu yol tuchꞌ qꞌu Israeel qꞌuꞌl griego iyolbꞌal. Pek aatz qꞌu Israeel tziꞌ, aꞌ nichmotxtitzꞌa iyatzꞌleꞌ. 30 Ech aatz tabꞌi qꞌu niman tetz u Jesuus, motx tek tiqꞌo bꞌen u Saulo tu Cesarea. Utz ichaj bꞌen tu Tarso.
31 Ech tiira bꞌaꞌnich chit tatin qꞌu niman tetz u Jesuus qꞌuꞌl tikuenta Judea, Galilea tuchꞌ Samaaria. Chꞌiichil chit nichmotxiꞌan tiꞌ tootzajil u yolbꞌal Tioxh. Xoꞌvamal chit Tioxh tipaaleꞌ. Yakꞌinchil utz, akꞌbꞌichil chit nichmotxiꞌan tu u Tioxhla Espiiritu.
U tok qꞌu aa Lida tuchꞌ qꞌu aa Jope tiꞌ inimal u Jesuus
32 Uncheeꞌ aatz u Luꞌ, nicheniqꞌila qꞌu niman tetz u Jesuus. Utz opon xeꞌ unjolol tu maꞌl u tenam Lida. 33 Utz til maꞌl u vinaj, Eneas ibꞌii, numtzꞌinajich ichiꞌl. Maꞌtich tel vaaxajil yaꞌbꞌ ikuꞌ vatz txꞌach taqꞌo. 34 Utz tal u Luꞌ te ech tzaꞌ: —Eneas, u Jesucristo sabꞌanon bꞌaꞌn see. Ech txakpen utz, lak vatxꞌach tziꞌ.— Texh te. Ech yakich lakpi. 35 Utz kajay qꞌu aanima ilon qꞌuꞌl jejlich tu Lida tuchꞌ qꞌuꞌl atich tu Saroon. Ech motx tek inima u Jesuus.
36 Uncheeꞌ aatz tek iꞌan tu maꞌl u tenam Jope, atich maꞌl u ixoj niman tetz u Jesuus. Tabita ibꞌii tu yolbꞌal hebreo utz, Dorcas tu yolbꞌal griego. Aatz u ixoj tziꞌ, sibꞌla chit lochoꞌm nichiꞌan tu qꞌu meꞌbꞌaꞌ. Mamaj bꞌaꞌnil nichiꞌaneꞌ. 37 Pek aatz iꞌan tu qꞌu qꞌii tziꞌ, yaꞌvbꞌixi utz, kami. Ech txꞌaal tiꞌ utz, iqꞌol bꞌen tikaꞌ chupul u otzotz.
38 Utz aatz qꞌu niman tetz u Jesuus, tabꞌi aas atich u Luꞌ tu Lida. Ech ichaj bꞌen kaꞌvaꞌl vinaj tiꞌ en eloj. Tan inajaꞌchich koꞌn tibꞌ u tenam Lida tuchꞌ u Jope. Ex ijaj bꞌaꞌnil te ech tzaꞌ: —Niꞌaxh quxeꞌ. Utz bꞌatziꞌch uuleꞌ.— Texh te.
39 Ech oora lakpu u Luꞌ. Yakich kꞌasojul tiꞌ qꞌu chaj. Utz taꞌxh oponi, yakich iqꞌoloj jeꞌ tu vaꞌl atichku u kamchil. Utz isepoꞌk tibꞌ qꞌu txakay ixoj tiꞌ tuul kaana toqꞌeꞌ. Motx ikꞌuch qꞌu toksaꞌm te qꞌuꞌl taqꞌonibꞌalich u Dorcas.
40 Ech aatz u Luꞌ tan, tal teluꞌl kajay qꞌu aanima toꞌotzotz. Utz pecheꞌi, iqꞌila sikꞌle Tioxh. Ech tek ipilqꞌu tibꞌ tal te ech tzaꞌ: —Tabita, lakpen.— Texh te. Ech yakich qꞌaavojul taanima u Dorcas. Ech yakich sajinoj. Til u Luꞌ. 41 Ech itxayax siqꞌabꞌ tu u Luꞌ, ilak jeꞌ. Utz isikꞌle okoꞌp qꞌu niman tetz u Jesuus tuchꞌ qꞌu txakay ixoj. Itxakbꞌaꞌ ok siatz, ¡itzꞌlel tekuꞌen! 42 Kajay qꞌu aa Jope abꞌin itziiul qꞌu kam uchi tziꞌ. Ech sibꞌal tek niman u kuBꞌaal Jesuus.
43 Utz sibꞌal qꞌii iꞌanka u Luꞌ tu Jope. Aꞌ atinku tu atibꞌal xeꞌ maꞌl u vinaj Xhim ibꞌii, txikol tzꞌuꞌm.
10U tok u Corneeliotiꞌ inimal u Jesuus
1 Aatz tu Cesarea, atich maꞌl u vinaj Corneelio ibꞌii. Qꞌesala tetz u 100 sol vaꞌl “Italiana” ibꞌii. 2 Aatz u Corneelio tan, suula vinaj, xoꞌvan Tioxh tuchꞌ ikꞌaol imeꞌal. Utz lochol tetz meꞌbꞌaꞌ tu Israeel. Bꞌenamen chit nichiqꞌila isikꞌle Tioxh.
3 Uncheeꞌ aatz iꞌana, kꞌuchax maꞌl visioon te, tiira vatzsaj. Kamal alas 3 kuꞌqꞌii til maꞌl u aanjel tetz Tioxh. Til tokoꞌp tu vaꞌl atichka utz, tal te ech tzaꞌ: —Corneelio.— Texh te.
4 Utz tii chit sajil tu u Corneelio. Ech tuchꞌ xoꞌval tal ech tzaꞌ: —¿Kiimbꞌi unBꞌaal?— Texh te.
Alax te ech tzaꞌ: —Aatz valochtu qꞌu meꞌbꞌaꞌ tuchꞌ vaqꞌilat asikꞌlet Tioxh, atil kꞌuꞌl u Tioxh. 5 Ech aatz cheel, chaj bꞌen achaj tu Jope. Seꞌntiqꞌo maꞌl u vinaj Xhim ibꞌii, vaꞌl Luꞌ chu teꞌl majte. 6 Aꞌ atilku xeꞌ vaꞌt u vinaj Xhim paj ibꞌii, txikol tzꞌuꞌm. Aꞌ atik tatibꞌal tziꞌ mar. Ech aꞌ saꞌalon see kam saꞌaneꞌ.— Texh u aanjel.
7 Uncheeꞌ taꞌxh elbꞌen u aanjel, yakich isikꞌle kaꞌvaꞌl taqꞌonom u Corneelio. Antu vaꞌt sol, nacholich Tioxh majte utz, kꞌujlebꞌal kꞌuꞌl. 8 Utz tal qꞌu yol te, ech ichaj bꞌen tu Jope.
U visioon til u Luꞌ tiꞌ u bꞌuꞌj
9 Uncheeꞌ tu tek vaꞌt qꞌii tuul, siꞌchtekchaqꞌaan qꞌii, bꞌenjeꞌ u Luꞌ viꞌ atibꞌal. Ex iqꞌila isikꞌle Tioxh. Aꞌ chit nichtekinajabꞌ topon qꞌul ichaj u Corneelio. 10 Utz ul maꞌl mam vaꞌy kꞌatz u Luꞌ. Txꞌaꞌomich tek isaꞌ. Pek tuul koꞌxh nichibꞌanax tuch techbꞌubꞌal, kꞌuchax maꞌl visioon te. 11 Tila aas jajlich u amlika. Utz aꞌ tek til ikuꞌl maꞌl u mam liikin bꞌuꞌj qitzich junun qꞌuꞌl ixoobꞌal. Aal ikuꞌl vatz txꞌavaꞌ.
12 Utz kajay vatzul txokop atich tu u liikin bꞌuꞌj tziꞌ. Atich txokop kaavaꞌl ikꞌoꞌlebꞌal. Atil txokpil aꞌ. Utz atich xichꞌomla txokop majte, ayaꞌ qꞌuꞌl nipaal tu amlika. 13 Utz tabꞌi maꞌl u yol tal te ech tzaꞌ: —Luꞌ, yatzꞌ qꞌu txokop tziꞌ utz, chiꞌa.— Texh teꞌleꞌ.
14 Aatz tek u Luꞌ tan, tala: —Yeꞌka unBꞌaal tan, yeꞌxhjatu nivechbꞌu tzuꞌkin kam. Tan txaaꞌ.— Texh u Luꞌ.+ 10:14 Nital u oꞌtla mantaar abꞌiste txokop te bꞌaꞌn saechbꞌuli utz, abꞌiste txaaꞌ siatz qꞌu Israeel. Choktaj u Leviitico 11.41-47. Aatz qꞌu txokop til u Luꞌ tu vivisioon, tiira txaaꞌ echbꞌul vatz qꞌu Israeel. Echaꞌ qꞌu txokop qꞌuꞌl juxuibꞌ ibꞌen vatz txꞌavaꞌ. Echaꞌ qꞌu kan, qꞌu oꞌan utz, tuchꞌ qꞌu pachaqꞌ. Taꞌxh nichechbꞌun qꞌu puera aanima utz, tzuꞌkin aas nital qꞌu Israeel. Ech tokeꞌ yeꞌt isaꞌa u Luꞌ tibꞌaxa.
15 Uncheeꞌ qꞌaav paj qꞌilal tikaꞌpaj. Alax te ech tzaꞌ: —Yeꞌ koꞌxh aal txaaꞌ tiꞌ qꞌu kam qꞌuꞌl txꞌaatxꞌoch tek tu u Tioxh.— Texh teꞌleꞌ.
16 Ox pajul chit til u kam u Luꞌ tziꞌ utz, nichiqꞌaavjolax jeꞌ u mam liikin bꞌuꞌj tu amlika.
17 Uncheeꞌ tuul nichichokon taanima u Luꞌ tiꞌ u tokebꞌal u visioon vaꞌl kꞌuchax te tziꞌ, opon qꞌu chaj vatz jubꞌal qꞌuꞌl chajax tu u Corneelio. Tan maꞌtich ichꞌotitaꞌ til atilku tatibꞌal u Xhim. 18 Ech motx uqꞌay qꞌu chaj. Utz motx ichꞌoti atil tzik maꞌl u vinaj tu u atibꞌal tziꞌ, Xhim ibꞌii, vaꞌl Luꞌ chu teꞌl majte.
19 Ech ankoꞌxh nichtitzꞌa u kam u Luꞌ tziꞌ vaꞌl til tu visioon, qꞌilal tu u Tioxhla Espiiritu tal te ech tzaꞌ: —Nichokꞌaxh oxvaꞌl qꞌu vinaj. 20 Kuxh kuꞌ utz, labꞌenaxh tiꞌ. Kaꞌtziiunichꞌaxh tan, in vetchajon.— Texh te.
21 Uncheeꞌ kuꞌtekꞌul u Luꞌ vatz qꞌu vinaj utz, tal te ech tzaꞌ: —In vaꞌl nechokꞌin. ¿Kam echaj aas ulyex tzaꞌ?— Texh te.
22 Ech motx tal qꞌu vinaj te ech tzaꞌ: —Oꞌ ichaj u Corneelio, u qꞌesala tetz 100 sol. Maꞌl vinaj xoꞌvan Tioxh utz, jikom. Tiira bꞌaꞌn talchu vatz kajay qꞌu Israeel. Pek vetalax te tu maꞌl u tioxhla aanjel aas satal oopon otzotz tzixeꞌ. Utz satabꞌi qꞌul ayol.— Texh te. 23 Ech motx tal tokoꞌp qꞌu vinaj toꞌotzotz utz, aꞌ vatku tzixeꞌ.
U topon u Luꞌ xeꞌ u Corneelio
Uncheeꞌ ech tek qꞌejal tuul, kꞌasuꞌl u Luꞌ tiꞌ. Utz kꞌasuꞌl unjot niman tetz u Jesuus aa Jope majte. 24 Ech tu tek vaꞌt qꞌii tuul, motx opon tu Cesarea. Utz nichichꞌial tu u Corneelio. Maꞌtich imoltu qꞌu titzꞌin tatzik tuchꞌ qꞌuꞌl tiira tamiigo.
25 Utz taꞌxh opon u Luꞌ, oora ul kꞌulaxoj tu u Corneelio. Yakich pecheꞌoj kuꞌ siatz utz, toksa iqꞌii.
26 Pek tal u Luꞌ te ech tzaꞌ: —Lakpen tan, in koꞌn vinaj echaꞌ axh.— Texh te. 27 Ech yolon u Luꞌ tuchꞌ. Bꞌenoꞌk toꞌotzotz. Utz tila aas sibꞌal chit aanima molich tibꞌ. 28 Ech yolon u Luꞌ, tal ech tzaꞌ: —Etootzajle aas tiira yeꞌxtxoj vatz u kumantaar aas simolo tibꞌ qꞌu Israeel tuchꞌ puera aanima. Utz yeꞌxtxoj soꞌokoꞌp toꞌotzotz tzixeꞌ. Pek Tioxh vetkꞌuchun ve aas kꞌuxh puera qꞌu aanima, yeꞌk savaqꞌ bꞌens yeꞌxtxoj utz, tzuꞌkin. 29 Echtzixeꞌt aatz vetꞌexsikꞌlelojin, vetkꞌasuꞌlin. Yeꞌn unbꞌan kaꞌl unkꞌuꞌl. Pek aatz cheel, nivabꞌi sete, ¿kam tokeꞌ vetetal vuleꞌ?— Texhtuꞌ.
30 Uncheeꞌ tal tek u Corneelio te ech tzaꞌ: —Kaavaꞌx qꞌii cheel echat koꞌxh oora tzaꞌ, alas 3, atichkuꞌin tiꞌ ikuyax unvaꞌy, tiꞌ iqꞌilal sikꞌlel Tioxh. Utz aatz iꞌana, tuul nichunqꞌila sikꞌle Tioxh toꞌotzotz. Aꞌ tek vil itxakeꞌ maꞌl u vinaj sunvatz, ribꞌkin poloxh saj oksaꞌm. 31 Utz ech tal ve tzaꞌ: «Corneelio, aatz u Tioxh, vettabꞌil vaqꞌilat asikꞌletaꞌ utz, atil sikꞌuꞌl kajay vaꞌl naꞌan tiꞌ ilochax qꞌu meꞌbꞌaꞌ. 32 Pek aatz cheel, chaj bꞌen achaj tu Jope. Utz al tul maꞌl u vinaj Xhim ibꞌii, vaꞌl Luꞌ chu teꞌl majte. Aꞌ atilku xeꞌ vaꞌt u vinaj Xhim ibꞌii, txikol tzꞌuꞌm. Aꞌ atik u tatibꞌal tziꞌ mar. Ech aatz luꞌuli, sayolon see.» Texh ve.
33 Echtzixeꞌt vetunchaj savsan eetz. Utz taꞌntioxh qeꞌl ulyaxh. Ech kajay oꞌ atiloꞌ vatz Tioxh cheel tzaꞌ utz, saqabꞌi kam vaꞌl saal qe tu u Tioxh.— Texhtuꞌ.
34 Uncheeꞌ aatz u Luꞌ, xeꞌt iyoloneꞌ utz, tal ech tzaꞌ:
—Anal cheel paalyu untxumbꞌal tuul aas nojchit yeꞌk peꞌk tel aanima vatz u Tioxh tziꞌ.+ 10:34 Choktaj u Deuteronoomio 10.17-19.35 Tan kꞌuxh til koꞌxh itenam u aanima, nikꞌulax tu u Tioxh oj xoꞌvamal Tioxh taqꞌo utz, niꞌan vijikomal vatz u Tioxh.
36 Tan aatz u Tioxh tziꞌ, taqꞌuꞌl viyol xoꞌl qꞌu Israeel; ayaꞌ u bꞌaꞌnla chusbꞌal tiꞌ u Jesucristo. Tan aꞌ u oksan kubꞌaꞌn tuchꞌ u Tioxh. Utz taꞌxh maꞌl Bꞌaala tetz kajay qꞌu aanima. 37 Utz etootzajle kam qꞌu kam uch tu vikuenta u Judea. Aꞌ xeꞌtik kꞌasuꞌl tikuenta Galilea aꞌ chit maꞌtich iyaꞌ u Xhan tiꞌ ipaxsat itziiul u vautiismo tu qꞌu aanima. 38 Etootzaj majte aas toksa viTioxhla Espiiritu u Tioxh kꞌatz u Jesuus aa Nazareet bꞌaꞌnil. Utz taqꞌ mam tijleꞌm. Ech kam koꞌn mamaj bꞌaꞌnil paal iꞌana. Iꞌan bꞌaꞌn tu kajay qꞌu aanima qꞌuꞌl nichtulebꞌel tu u txꞌiꞌliꞌinaj tan, nojchit Tioxh atich kꞌatza.
39 Utz nojchit oꞌ ilon abꞌin qꞌu kam iꞌan u Jesuus tziꞌ. Qila qabꞌi qꞌuꞌl iꞌan tikuenta Judea tuchꞌ tu Jerusaleen. Pek yatzꞌax kuꞌen; aqꞌax jeꞌ vatz kurus. 40 Loqꞌ itzꞌpixsal koꞌn u Jesuus tu u Tioxh titoxvaꞌ qꞌii. Utz chee sukuvatz. 41 Loqꞌ kajay koj aanima ilon. Pek taꞌxh cheek vatz qꞌuꞌl txaaich nal el tu u Tioxh, qꞌuꞌl ilon abꞌin. Ech txꞌaꞌnoꞌ ukꞌaꞌoꞌ tuchꞌ aas maꞌtich qꞌaavtitzꞌpu tikaꞌpaj xoꞌl qꞌu kamnaj. 42 Utz talka qe bꞌaꞌnil aas sakupaxsa itziiul tu kajay aanima aas aꞌ vaꞌl oknaj tijleꞌm tu u Tioxh tiꞌ itxꞌolax inujul qꞌu aanima qꞌuꞌl itzꞌlele tuchꞌ qꞌu kamnaj. 43 Tan tiꞌ u Jesuus yolonku kajay qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh. Tala aas abꞌil qꞌuꞌl saniman, sikꞌul kuybꞌal tiꞌ qꞌul ipaav tu vibꞌii.—
Texh u Luꞌ.
44 Uncheeꞌ tuul ankoꞌxh nichtal qꞌu yol u Luꞌ tziꞌ, ok u Tioxhla Espiiritu kꞌatz kajay qꞌu aanima qꞌuꞌl nichabꞌin qꞌu yol.
45 Ech sotz chit ikꞌuꞌl qꞌu Israeel, niman tetz u Jesuus. Ayaꞌ qꞌul imol u Luꞌ oponi, aas motx til tok u Tioxhla Espiiritu kꞌatz qꞌu puera aanima, u toya u Tioxh. 46 Tan nichmotxtabꞌi iyolon qꞌu puera aanima tunjot yolbꞌal utz, nichtoksa iqꞌii u Tioxh.
47 Uncheeꞌ yolon tek u Luꞌ, tala: —Yeꞌxhkaniꞌch imajax ibꞌant ivautiismo qꞌu niman tetz u Jesuus tzaꞌ, qꞌuꞌl okyu u Tioxhla Espiiritu kꞌatza, echaꞌ oꞌ.— Texhtuꞌ. 48 Ech tal tek u Luꞌ tu qꞌu aanima aas siꞌan ivautiismo tibꞌii u kuBꞌaal Jesuus.
Uncheeꞌ aatz tek qꞌu aanima, motx ijaj bꞌaꞌnil tu u Luꞌ aas sakaa kaꞌxvaꞌtoj qꞌii tzixeꞌ.
11U taltu u Luꞌ aas yeꞌk samajax tok qꞌu puera aanima tiꞌ u Jesuus
1 Uncheeꞌ tabꞌi qꞌul ichaj u Jesuus tuchꞌ qꞌu niman tetz u Jesuus qꞌuꞌl atich tu Judea aas antu qꞌu puera aanima niman u yolbꞌal Tioxh. 2 Ech aatz opon u Luꞌ tu Jerusaleen, yaal tu unjolol qꞌu Israeel qꞌuꞌl niman tetz u oꞌtla mantaar tiꞌ itzokꞌax el bꞌiil chiꞌl. 3 Motx tal tu u Luꞌ ech tzaꞌ: —¿Kam tokeꞌ vetꞌokoꞌpꞌaxh toꞌotzotz xeꞌ puera aanima yeꞌ tzokꞌel el bꞌiil chiꞌl? Utz ¿kantuꞌ vettxꞌaꞌnaxh tuchꞌ?— Texh te.+ 11:3 Choktaj Qꞌu Bꞌaꞌnla Chaj Kam Bꞌanel (Hechos) 15.1-2; 20.21-22.
4 Uncheeꞌ aatz u Luꞌ tan, tziꞌtzoch chit talax te iꞌan ech tzaꞌ: 5 —Aatz unbꞌana, aꞌ chit atichꞌin tu Jope. Nichunqꞌila sikꞌle Tioxh utz, yeꞌk talcheꞌ kꞌuchax maꞌl u kam ve tu visioon. Vil ikuꞌl maꞌl u kam tu amlika. Echaꞌ maꞌl mam liikin bꞌuꞌj. Qitzel junun qꞌul ixoobꞌal. Aalich ikuꞌl sunvatz vila. 6 Ech unsaji chit bꞌaꞌnil utz, aꞌ tek vila atich unjolol txokop tuul. Atia kaavaꞌl ikꞌoꞌlebꞌal vatz txꞌavaꞌil txokpil. At chiꞌolla txokop. At txokpil aꞌ. Utz at xichꞌomla txokop tu amlika. 7 Utz aꞌ tek vabꞌi tuch maꞌl u yol, tal ve ech tzaꞌ: «Luꞌ, yatzꞌ qꞌu txokop tziꞌ utz, chiꞌa.» Texhtuꞌ.
8 Aatz in tan, val te ech tza: «Yeꞌka unBꞌaal tan, yeꞌxhjatu nivechbꞌu tzuꞌkin kam. Tan txaaꞌ.» Texhin te.
9 Uncheeꞌ iqꞌilapajkꞌasuꞌlin tu Amlika tikaꞌpaj utz, tal ech tzaꞌ: «Yeꞌ koꞌxh aal txaaꞌ tiꞌ qꞌu kam qꞌuꞌl txꞌaatxꞌoch tek tu u Tioxh.» Texhtuꞌ. 10 Ech ox pajul chit vil u kam tziꞌ. Utz qꞌaav iqꞌol jeꞌ tu amlika.
11 Ech tuul tek opon oxvaꞌl vinaj tzunxeꞌ tu u otzotz vaꞌl atichkꞌin. Aꞌ chajlik kꞌasuꞌl tu Cesarea. 12 Utz tal u Tioxhla Espiiritu ve aas yeꞌk sakaꞌtziiun unbꞌen tiꞌ. Ech antu bꞌen vaajil niman tetz u Jesuus viꞌ tzuta. Utz okoꞌpꞌoꞌ toꞌotzotz xeꞌ maꞌl u vinaj.
13 Aatz okoꞌpꞌoꞌ, tal qe kaniꞌch tiltu maꞌl u aanjel tu tatibꞌal. Txakeꞌ ok u aanjel siatz chi utz, tal te ech tzaꞌ: «Chaj bꞌen achaj tu Jope, seꞌntiqꞌo u Xhim, vaꞌl Luꞌ chu teꞌl majte. 14 Tan aꞌ saꞌalon see kaniꞌch eel tu qꞌul apaav tuchꞌ akꞌaol ameꞌal kajayil.» Texh tu u vinaj chi.
15 Uncheeꞌ aatz analich koꞌxh xeꞌt unyolon tixoꞌl, ok u Tioxhla Espiiritu kꞌatza, echaꞌ tok sukukꞌatza bꞌaxa majte. 16 Ech ul tek sunkꞌuꞌl vaꞌl tal u kuBꞌaal Jesuus aas tal ech tzaꞌ: «Tu koꞌn aꞌ niꞌanvu vautisaar aanima u Xhan. Pek aatz ex tan, u Tioxhla Espiiritu saok sekꞌatza.» Texhich.
17 Ech ¿kam vijleꞌm aas sakoꞌxhunmaj iatz u Tioxh? Tan u Tioxh vetꞌoksan u Tioxhla Espiiritu kꞌatza, echaꞌ vaꞌl toksa sukukꞌatza jatvaꞌl oꞌ, oꞌ Israeel niman tetz u kuBꞌaal Jesucristo.— Texh u Luꞌ.
18 Ech aatz motx tabꞌi qꞌu kam tziꞌ, yeꞌxhkam veꞌt motx tala. Aal motx tek toksa iqꞌii Tioxh. Ech motx tal tzaꞌ: —¡Antu peꞌk qꞌu puera aanima aqꞌel tzii te tu u Tioxh aas samotxikꞌaxa ikꞌuꞌl tiꞌ qꞌul ipaav! Ech samotxopon tu u atinchil tu u bꞌenqꞌii bꞌensaj.— Texhtuꞌ.+ 11:18 Aatz qꞌu aanima qꞌuꞌl yitꞌ Israeel koj itenam, tiira tzꞌejxinajla aanima vatz qꞌu Israeel. Paat kam koj itxaꞌk vatz Tioxh aas nimotxtaleꞌ. Tan yitꞌ itenam Tioxh koj. Echtzixeꞌt nichkojmotxitxꞌaꞌn tuchꞌ. Nikoꞌxh nichkojtopon tu otzotz tzixeꞌ. Ech tiꞌ tiira motx tzꞌejx ikꞌuꞌl aas antu sakuyax ipaav tu u Tioxh.
Vixeꞌt qꞌu niman tetz u Jesuustu Antioquia tikuenta Siiria
19 Uncheeꞌ aatz maꞌtich ikam u Esteban, xeꞌt ichokax qꞌu niman tetz u Jesuus, satxayli. Ech motx tek ipaxi tibꞌ. Atia bꞌen tikuenta Feniicia. At tikuenta Chipre. Utz at tu Antioquia. Nichipaxsa talax u yolbꞌal Tioxh. Loqꞌ abꞌil koꞌnkoxh e nichtalva, pek taꞌxh nichtalvu tu qꞌuꞌl Israeel.
20 Pek atich ok unjolol vinaj tixoꞌl aa Chipre tuchꞌ aa Cirene. Utz kajay e nichtalva. Tan taꞌxh opon tu Antioquia, xeꞌt motx tal u bꞌaꞌnla chusbꞌal tetz u kuBꞌaal Jesuus tu qꞌu aanima qꞌuꞌl griego iyolbꞌal. 21 Ech atich chit u kuBꞌaal Jesuus tiꞌ ilochaxeꞌ. Utz sibꞌ chit u tachul qꞌu aanima qꞌuꞌl motx nimani. Ok tiꞌ u Jesuus.
U taqꞌax nimal ikꞌuꞌl qꞌu niman tetz u Jesuus tu Antioquia
22 Uncheeꞌ opon itziiul qꞌu kam vatz qꞌu niman tetz u Jesuus qꞌuꞌl atich tu Jerusaleen. Ech ichaj tek bꞌen u Bernabee tu Antioquia. 23 Utz taꞌxh opon u Bernabee, yakich til vibꞌaꞌnil u Tioxh vaꞌl maꞌtich iꞌantu tixoꞌl qꞌu aanima. Ech txuqꞌtxuni. Utz taqꞌ nimal ikꞌuꞌl qꞌu niman tetz u Jesuus. Tal te aas tuchꞌ chit taanima saꞌtereꞌnxaanoꞌk kꞌatz u Jesuus. 24 Ech sibꞌla paj chit tenam ok tiꞌ u Jesuus tan, nojchit bꞌaꞌnla vinaj u Bernabee. Tiira atil u Tioxhla Espiiritu kꞌatza. Utz tekꞌ kꞌujlel ikꞌuꞌl tiꞌ u Tioxh.
25 Uncheeꞌ xamtel tekuꞌen, bꞌen u Bernabee tu Tarso; ex ichok u Saulo. 26 Aatz ichabꞌa, tiqꞌo ul tu Antioquia. Utz maꞌl yaꞌbꞌ motx iꞌan xol qꞌu niman tetz u Jesuus tziꞌ. Sibꞌal aanima nichichuseꞌ. Ech aꞌ chit bꞌaxa xeꞌtik talaxku Cristiano tu qꞌu niman tetz u Jesuus tu Antioquia tziꞌ.
Vilochon bꞌen qꞌu aa Antioquiatu qꞌu niman tetz u Jesuustikuenta Judea
27 Uncheeꞌ aatz iꞌan tu qꞌu qꞌii tziꞌ, elbꞌen unjolol qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh tu Jerusaleen utz, opon tu Antioquia. 28 Utz aatz maꞌl te, Agabo ibꞌii, yolon u Tioxhla Espiiritu kꞌatza. Utz tala aas suꞌul maꞌl mam vaꞌy tikuenta kajay u txꞌavaꞌ vaꞌl atich ok tikuenta Roma. Ech nojchit ul u mam vaꞌy tziꞌ. Aꞌ chit ijlenalich u Claudio.+ 11:28 Choktaj Qꞌu Bꞌaꞌnla Chaj Kam Bꞌanel (Hechos) 21.10.
29 Ech aatz tek qꞌu niman tetz u Jesuus, qꞌuꞌl tu Antioquia, motx taqꞌ kuꞌ tibꞌeyil sijununil aas salochon bꞌen. Sataqꞌeꞌ kam sachee tzixeꞌ. Utz sataqꞌ bꞌen tu qꞌu niman tetz u Jesuus qꞌuꞌl jejlel tu Judea.
30 Ech nojchit ech motx iꞌana. Aꞌ taqꞌvu bꞌen xeꞌ qꞌu ansiano. Aꞌ iqꞌon bꞌen u Bernabee taqꞌo tuchꞌ u Saulo.
12Vichiꞌkꞌulal qꞌu niman tetzu Jesuus iꞌan u Herodes Agripa
1 Uncheeꞌ aatz tu u tiempo tziꞌ, aatz u ijlenal Herodes, itxay unjolol qꞌu niman tetz u Jesuus. Motx chit tulebꞌe. 2 Utz tal iyatzꞌax u Jacobo tu chꞌichꞌ, vitzaꞌqꞌ u Xhan.+ 12:2 Aatz u Jacoob nital tzaꞌ, ankoꞌxhtuꞌ vichaj u Jesuus nital tu U Tio 10.2; 26.37.3 Utz tila aas bꞌaꞌn bꞌenku u kam tu qꞌu qꞌesal uqꞌaybꞌal tziꞌ, ech aꞌ tek itxay u Luꞌ. Aꞌ chit tuich u nimla qꞌii Txꞌaꞌbꞌal Kaxhlaan Txꞌix Yeꞌk Itxꞌamil. 4 Itxaya utz, taqꞌ kuꞌ tu tzeꞌ. Utz toksaka tikuenta kaa tanul sol. Kaavaꞌl sol atoꞌk tunchaj tanul. Utz paalnalich u nimla qꞌii tiꞌ u Elchil Vatz Kamchil Tu Egipto siꞌchtiqꞌo eluꞌl nichtaleꞌ. Anal siꞌchtoksa vatz qꞌu tenam.
5 Ech atich u Luꞌ tu tzeꞌ, bꞌoono ixeeleꞌ. Tuul tzukꞌel nichiqꞌila sikꞌle Tioxh qꞌu niman tetz u Jesuus tiꞌ.
U tel u Luꞌ tu tzeꞌtitxumbꞌal u Tioxh
6 Uncheeꞌ aatz u Luꞌ, vatchich koꞌn tu aqꞌbꞌal. Aꞌ chit ech tek qꞌejal siꞌchiqꞌol eluꞌl vatz qꞌu tenam. Atich ok xoꞌl kaꞌvaꞌl sol, xeen tetz. Utz bꞌaꞌnla qitzel tu kaꞌvaꞌl kadeena. Utz atich paj xeenal vatz ijubꞌalil u tzeꞌ majte.
7 Ech yeꞌk talcheꞌ chee maꞌl viaanjel u kuBꞌaal utz, yakich itxijtxu tuul u tzeꞌ. Ech itꞌok txala tuul u Luꞌ. Ikꞌassa utz, tal te ech tzaꞌ: —Lakpen cheel.— Texh te. Ech yakich chajpoj el qꞌu kadeena tiqꞌabꞌ u Luꞌ, u qitzbꞌal tetz. 8 Utz tal u aanjel te ech tzaꞌ: —Bꞌan tok ooksaꞌm utz, oksa vapel xaabꞌ taajan tziꞌ.— Texh te.
Uncheeꞌ iꞌan u Luꞌ kam vaꞌl alax te.
Utz alax paj te tu u aanjel: —Oksa vachakeꞌt tziꞌ utz, xambꞌen viꞌ.— Texh te.
9 Ech eluꞌl utz, xamich u Luꞌ tiꞌ. Loqꞌ yeꞌxh bꞌoj sikꞌuꞌl u Luꞌ aas oj nojchit vaꞌl nichiꞌan u aanjel. Kamal visioon nichtileꞌ aas tala. 10 Pek paal vatz u bꞌaxa tuchꞌ vatz u kaꞌbꞌ xeenal. Ech opon tek vatz u chꞌichꞌ jubꞌal; ayaꞌ u elabꞌalul tu bꞌey. Utz jajpu koꞌxh u chꞌichꞌ jubꞌal sijunal. Ech motx ipaal eluꞌl. Utz taꞌxh maꞌtich ixaabꞌet maꞌl xoꞌl bꞌey, elabꞌelka tu u aanjel.
11 Ech nal tek nachon u Luꞌ bꞌaꞌnil utz, tala: —¡Anal tek cheel elyu untxumbꞌal tuul aas nojchit u kuBꞌaal Jesuus vetchajon viaanjel tiꞌ ul veesal tiqꞌabꞌ u Herodes! Utz ¡vetteesalin vatz qꞌu kam majte qꞌuꞌl bꞌanich tek tiꞌ tu qꞌu qꞌesal uqꞌaybꞌal aas siꞌan ve!— Texhtuꞌ. 12 Taꞌxh tek til u Luꞌ bꞌaꞌnil tziꞌ aas maꞌtich ichajpeꞌ, yakich tek bꞌen otzotz xeꞌ u Liꞌ, vinan u Xhan, vaꞌl Kuxh chu teꞌl majte. Sibꞌal qꞌu niman tetz u Jesuus molich tibꞌ latziꞌ tiꞌ iqꞌilal isikꞌlel Tioxh.
13 Uncheeꞌ opon u Luꞌ vatz jubꞌal qꞌanal, sikꞌleni. Utz eluꞌl maꞌl u ixviak, Rode ibꞌii. Ul tileꞌ abꞌil. 14 Utz taꞌxh tabꞌi aas iviꞌ u Luꞌ, tu tek txuqꞌtxunchil yeꞌt ijaj okoꞌp, pek tꞌaspi ibꞌenoꞌk toꞌotzotz. Ex tal okoꞌp aas atich u Luꞌ vatz jubꞌal.
15 Pek alax koꞌn te ech tzaꞌ: —¡Kamal neel bꞌoj tu bꞌey!— Texh koꞌn teꞌleꞌ.
Pek aatz u ixviak tan, taꞌxh tala: —¡Nojchit aꞌ i!— Chia.
Pek alax te: —Viaanjel atziꞌ.— Texh teꞌleꞌ.
16 Tuul nichkojiyaꞌ u Luꞌ tu sikꞌleꞌm. Ech ijajax okoꞌp. Utz tiira motx tzꞌejx ikꞌuꞌl aas motx tila. 17 Ech iꞌan tek xheenya u Luꞌ te tiqꞌabꞌ aas samotxjutzeꞌi. Ech motx chit tal te kaniꞌch teesal eluꞌl tu tzeꞌ bꞌanax tu u kuBꞌaal Jesuus. Utz tal paj ech tzaꞌ: —Altaj qꞌu kam tu u Jacobo tzaꞌ tuchꞌ tu tereꞌn qꞌu niman tetz u Jesuus.— Texhtuꞌ.+ 12:17 Aatz u Jacobo nital tzaꞌ, ayaꞌ vitzaꞌqꞌ u Jesuus vaꞌl qꞌesalaich xoꞌl qꞌu niman tetz u Jesuus. Choktaj Qꞌu Bꞌaꞌnla Chaj Kam Bꞌanel (Hechos) 15.13. Ech ikꞌasuꞌl utz, bꞌen sunjalite.
18 Uncheeꞌ aatz tek sajbꞌi, mam txabꞌkin uch xoꞌl qꞌu sol tan, yeꞌkanich u Luꞌ tu tzeꞌ. Yeꞌ tootzajich kan chaj vetiꞌana.
19 Ech aatz u Herodes tan, tal ichokpu u Luꞌ. Loqꞌ yeꞌt cheei. Utz motx ichꞌoti itziꞌ qꞌu xeenal bꞌaꞌnil. Loqꞌ yeꞌxhabꞌil maꞌj tu qꞌu xeenal ootzajin tetz. Ech alax tek iyatzꞌpeꞌ.
Xamtel tek tiꞌ u kam tziꞌ, elbꞌen u Herodes tu Judea utz, bꞌen tu Cesarea. Aꞌ tek atinku tziꞌ.
Vikam u Herodes
20 Uncheeꞌ aatz iꞌana tan, tiira lakpinajich iviꞌ u ijlenal Herodes tiꞌ qꞌu aanima tikuenta Tiro tuchꞌ u Sidoon. Pek aatz motx iꞌan qꞌu aanima tziꞌ, motx imolo ul tibꞌ vatz u Herodes tiꞌ ijajax tok ibꞌaꞌn tuchꞌ. Tan aatzich kaꞌvaꞌl qꞌu tenam tziꞌ, aꞌ nichmotxoponku techbꞌubꞌal tikuenta vitenam u ijlenal tziꞌ. Ech ichok maꞌl oksan iyol vatz u ijlenal, Blasto ibꞌii. Qꞌesal taqꞌonomich u ijlenal Herodes.
21 Ech aatz iꞌan tu u qꞌii vaꞌl qꞌatich tekuꞌen, ayaꞌ u toponbꞌal qꞌu aanima, aatz u Herodes, toksa bꞌaꞌnla oksaꞌm tetz ijlenal utz, kꞌujeꞌ tu u bꞌanbꞌal topiisyo. Ech xeꞌt iyoloneꞌ. 22 Utz maꞌl chit ijeꞌ iviꞌ qꞌu tenam tal ech tzaꞌ: —¡Iyolon tioxh niꞌaneꞌ, yitꞌ iyolon koj vinaj niꞌaneꞌ!— Texh qꞌu tenam tiꞌ u Herodes.
23 Ech tu u muꞌkꞌul tziꞌ, ul maꞌl u aanjel tetz u kuBꞌaal. Toksa maꞌl yaabꞌil kꞌatza tan, yeꞌt toksa iqꞌii u Tioxh. Ech motx chee noꞌy tiꞌ utz, kam taqꞌo.
24 Pek aatz u yolbꞌal u Tioxh tan, til chaj koꞌxh nichpaxk itziiul. Utz chꞌiichil chit nichiꞌaneꞌ.
25 Uncheeꞌ taꞌxh motx tzojpu u Bernabee tuchꞌ u Saulo tiꞌ vichaj tu Jerusaleen, motx qꞌaavbꞌen tu Antioquia. Imolo bꞌen u Xhan tiꞌ, vaꞌl Kuxh chu teꞌleꞌ.
13Vibꞌaxa ibꞌen u Pablo tuchꞌu Bernabee tiꞌ en ipaxsal itziiulu bꞌaꞌnla chusbꞌal
1 Uncheeꞌ aatz xoꞌl qꞌu niman tetz u Jesuus qꞌuꞌl atich tikuenta Antioquia, atich alol tetz u yolbꞌal Tioxh tuchꞌ chusul. Utz ayaꞌ qꞌu vinaj tzaꞌ: u Bernabee, u Xhim, vaꞌl Qꞌej chu teꞌleꞌ, u Luucio, vaꞌl aa Cirene, u Saulo, tuchꞌ u Manaeen majte, u tetz chꞌiiel u Herodes, u governadoor tikuenta Galilea.
2 Ech aatz qꞌu vinaj tziꞌ, jolol atich kuꞌ tiꞌ ikuyax ivaꞌy. Utz tuul nichiqꞌila isikꞌle Tioxh, yolon u Tioxhla Espiiritu tixoꞌl, tal ech tzaꞌ: —Txaataj u Bernabee tuchꞌ u Saulo tziꞌ tan, siꞌan u aqꞌon vaꞌl nivitzꞌa tiꞌ.— Texhtuꞌ.
3 Uncheeꞌ taꞌxh tek maꞌtich motx ikuyt ivaꞌy utz, maꞌtich motx iqꞌilat sikꞌlet Tioxh, motx taqꞌ jeꞌ iqꞌabꞌ tibꞌa u Saulo tuchꞌ u Bernabee. Ech motx ichajtu bꞌen tiꞌ talax u yolbꞌal Tioxh.
U topon u bꞌaꞌnla chusbꞌaltu Chipre
4 Ech motx bꞌeni. Aꞌ chajon bꞌen u Tioxhla Espiiritu. Aalich motx ibꞌen tu Seleucia. Latziꞌ motx elkubꞌen tu vaarko. Aꞌ yakichku tu u sepkin txꞌavaꞌ nikꞌa aꞌ vaꞌl Chipre ibꞌii.+ 13:4 Aatz u txꞌavaꞌ Chipre nital tzaꞌ, aꞌ vaꞌl atichku u Bernabee. Choktaj Qꞌu Bꞌaꞌnla Chaj Kam Bꞌanel (Hechos) 4.36.
5 Uncheeꞌ aatz opon tu Salamina, tikuenta Chipre, motx ipaxsa talax u yolbꞌal Tioxh tu qꞌu atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar tetz qꞌu Israeel. Antich u Xhan, lochol tetz bꞌeni.
6 Uncheeꞌ motx isoli tuul qꞌu tenam, yaꞌ opon tu Pafos. Utz motx til maꞌl u vinaj latziꞌ, istan. Barjesuus ibꞌii. Chulin alol tetz u yolbꞌal Tioxh utz, Israeelich. 7 Aatz u istan tziꞌ, aꞌ atichku xeꞌ u governadoor, Seerjio Paulo, u tzakꞌkin vinaj. Aatz u governadoor tziꞌ, tal isikꞌlel opon u Bernabee tuchꞌ u Saulo tzixeꞌ. Aꞌ isaꞌ tabꞌit u yolbꞌal Tioxh. 8 Pek aatz u istan Barjesuus tziꞌ vaꞌl Elimas ibꞌii majte, nichimaj iatz u Pablo tuchꞌ u Bernabee. Aꞌ isaꞌ aas yeꞌk soꞌok u governadoor tiꞌ inimal u yolbꞌal Tioxh.
9 Ech aatz u Saulo vaꞌl Pablo ibꞌii majte, tiira atich u Tioxhla Espiiritu kꞌatza. Utz tii chit isaji u istan tziꞌ. 10 Utz tal te ech tzaꞌ: —¡Kꞌaol txꞌiꞌliꞌinaj, tiira axh mam eesanal tu bꞌey! ¡Tiira axh bꞌanol onkonil alol txubꞌaꞌl! Utz ¡axh koontrain tetz vijikomal majte! ¿Jatu sayaꞌ atxubꞌaꞌl tiꞌ vijikomla bꞌey u Tioxh? 11 Pek aatz cheel, satzottꞌaxh; u kuBꞌaal Jesuus sabꞌanon see. Yeꞌk siil u qꞌii u saj tu maꞌl tiempo.— Texh te.
Ech tu koꞌxh unmuꞌkꞌul, ok aqꞌbꞌal tiatz. Utz nichtexhichokon tiꞌaj chaj. Aꞌ nijaj bꞌaꞌnil abꞌil sachꞌijin bꞌen siqꞌabꞌ.
12 Uncheeꞌ taꞌxh til u kam u governadoor tziꞌ, yakich inima u yolbꞌal Tioxh. Utz tzꞌejxu chit ikꞌuꞌl tiꞌ u bꞌaꞌnla chusbꞌal tiꞌ u kuBꞌaal Jesuus.
U topon u bꞌaꞌnla chusbꞌaltu Antioquia tikuenta Pisiidiatu u Pablo
13 Uncheeꞌ elbꞌen u Pablo tuchꞌ qꞌul imol tu Pafos. Okbꞌen tu vaarko utz, motx ikꞌaj bꞌen tu Perge tikuenta Panfiilia. Pek aatz u Xhan tan, teesaka tibꞌ tiꞌ utz, qꞌaavbꞌen tu Jerusaleen. 14 Ech paj elbꞌen tu Perge utz, aꞌ tek motx oponku tu Antioquia tikuenta Pisiidia. Motx okoꞌp tu u atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar tu ilanbꞌal qꞌii. Utz motx kꞌujeꞌi. 15 Uncheeꞌ sikꞌlel untanul u mantaar, tuchꞌ untanul Qꞌul Iyol Qꞌu Alol Tetz U Yolbꞌal Tioxh Tzꞌibꞌamal. Utz taꞌxh veet isikꞌleleꞌ, aatz qꞌu qꞌesala tu u atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar, motx tal opon tu u Pablo tuchꞌ tu u Bernabee ech tzaꞌ: —Hermanos, oj atil maꞌj eyol tiꞌ taqꞌax nimal ikꞌuꞌl u tenam tziꞌ, altaj.— Texhtuꞌ.
16 Ech aatz u Pablo, chꞌineꞌ jeꞌ. Iꞌan koꞌn xheenya tiqꞌabꞌ aas sauch jutzeꞌchil utz, xeꞌt tal ech tzaꞌ:
—Vinaj Israeel tuchꞌ ex puera aanima xoꞌvan Tioxh, abꞌitaj. 17 Aatz u Tioxh tetz qꞌu Israeel, aꞌ txaaonnaj el tetz qꞌu kukꞌuy kumam oꞌte. Utz aꞌ akꞌbꞌixsan qꞌul ikꞌaol imeꞌal majte, kꞌuxh aal pueraich koꞌn tatin tikuenta u txꞌavaꞌ Egipto. Utz u Tioxh at chit ex eesan kꞌasuꞌl latziꞌ tu u mam tijleꞌm. 18 Utz tu koꞌn vimamala bꞌaꞌnil kꞌuxh itxꞌak qꞌul iqelbꞌalil 40 yaꞌbꞌ tu u tzꞌinlich tzaji txꞌavaꞌ. 19 Utz aatz maꞌtich isotzsat jujvaꞌl qꞌu mam tenam tikuenta u mam txꞌavaꞌ Canaan, taqꞌ qꞌu txꞌavaꞌ te. 20 Tu 450 yaꞌbꞌ iꞌanvu u Tioxh u kam tziꞌ.
Utz toksa qꞌatol tzii u Tioxh tixoꞌl, oponnalich koꞌxh titiempo u Samueel, u alol tetz u yolbꞌal Tioxh. 21 Ech motx tek ijaj tok tijlenal qꞌu Israeel. Utz toksa u Sauul u Tioxh vikꞌaol u Cis vituꞌxh ixalam u Benjamiin. 40 yaꞌbꞌ iꞌanoꞌk.
22 Ech aatz tek eesal u Sauul tu u Tioxh, aꞌ tek toksas ijlenalil u Daviid. Utz tal u Tioxh tiꞌ ech tzaꞌ: «Vetvillu u Daviid bꞌaꞌnil, vikꞌaol u Isaii, aas nojchit aꞌ maꞌl vinaj echaꞌ vaꞌl nital u vaanima. Tan saꞌxhiꞌan kajay vaꞌl unsaꞌ.» Texh tiꞌ.
23 Ech aatz xoꞌl qꞌul ituꞌxh ixalam u Daviid, itzꞌpu u Jesuus. Ayaꞌ vaꞌl alich nal tu u Tioxh aas aꞌ u Chitol tetz qꞌu Israeel tu paav. 24 Utz aatz yeꞌsajich tul u Jesuus, nichipaxsa talax u kꞌaxa paav u Xhan xoꞌl qꞌu Israeel, tuchꞌ vibꞌanax u vautiismo techlal ikꞌaxal paav. Utz techlal qꞌaavich ok kꞌatz Tioxh.
25 Ech aatz tzojpu tek u Xhan, tal ech tzaꞌ: «Aatz vaꞌl netitzꞌa aas in iTxaaom u Tioxh, yitꞌ in koj. Pek tulka viꞌ utz, sibꞌ u tijleꞌm. Tan aal yeꞌ nikꞌuloꞌk viꞌ soꞌokꞌins chitol el ixaabꞌ tu tajan.» Texhtuꞌ.
26 Echtzixeꞌt hermanos, ituꞌxh ixalam u Abrahaam tuchꞌ ex puera aanima xoꞌvan tetz u Tioxh, sete niqalvu u yol tzaꞌ tetz chitpichil tu paav. 27 Pek yeꞌt paal itxumbꞌal qꞌu aa Jerusaleen tuul, tuchꞌ qꞌu qꞌatbꞌal tzii aas abꞌil u Jesuus. Utz yeꞌt paal itxumbꞌal tu qꞌul iyol qꞌu alol tetz u Yolbꞌal Tioxh tzꞌibꞌamal majte, vaꞌl nisikꞌlel jun ilanbꞌal qꞌii. Tan aal anat koꞌxh tzojpin jeꞌ u Yolbꞌal Tioxh tiꞌ iyatzꞌax u Jesuus. 28 Taꞌxh motx ijaj tu u Pilato aas sakami, kꞌuxh yeꞌk maꞌj paav ichabꞌa kꞌatza aas sikꞌuloꞌk tiꞌ sakami. 29 Ech taꞌxh tzojpu kajay qꞌu kam qꞌuꞌl tzꞌibꞌamalichka tiꞌ u Jesuus tziꞌ, iqꞌol kuꞌl vatz u kurus utz, ex mujloj.
30 Pek aatz u Tioxh tan, titzꞌpixsa koꞌn jeꞌ xoꞌl qꞌu kamnaj. 31 Utz sibꞌat qꞌii chee vatz qꞌuꞌl ichusulibꞌ. Utz ela elbꞌen tuchꞌ tu Galilea, aas ibꞌen tu Jerusaleen. Ech aꞌ ilon utz, aꞌ tek qꞌu alol tetz vatz tenam cheel.
32 Utz echat oꞌ majte, niqal u bꞌaꞌnla chusbꞌal sete vaꞌl talaꞌtziꞌi u Tioxh tu qꞌu kukꞌuy kumam. 33 Utz vetitzojpil u Tioxh qe, oꞌ ituꞌxh ixalam qꞌu kukꞌuy kumam tan, vetqꞌaavtitzꞌpixsal u Jesuus. Ayaꞌ vaꞌl tzꞌibꞌamal tu u uꞌ Salmos tu u kaꞌbꞌ kꞌujul ech tzaꞌ:
«Axh unKꞌaol; vetvitzꞌpixsaꞌaxh cheel.» Chia.+ 13:33 Choktaj u Salmos 2.7.
34 Utz vetqꞌaavitzꞌpixsal u Jesuus tu u Tioxh xoꞌl qꞌu kamnaj. Ech jatu tereꞌn koj saqꞌaavkami. Tan nipajtal u Yolbꞌal Tioxh ech tzaꞌ:
«Nojchit savaqꞌ u mam bꞌaꞌnil see vaꞌl alel tu u Daviid vaqꞌo.» Chia.+ 13:34 Choktaj u Isaias 53.3.
35 Ech tokeꞌ aas nipajtal tu u Salmos tu untantu ech tzaꞌ:
«Saꞌkojaaqꞌ tzii saqꞌee vichiꞌl vaTioxhla Txaaom.» Chia.+ 13:35 Choktaj u Salmos 16.10.
36 Tan aatz u Daviid tziꞌ, kami. Imolo tibꞌ tuchꞌ qꞌul ikꞌuy imam. Utz qꞌee vichiꞌl, kꞌuxh inima vitxumbꞌal u Tioxh tu u tiempo, xoꞌl qꞌu aanima tziꞌ qꞌuꞌl ela paal tu u vatz iqꞌii saj tuchꞌ. 37 Pek ech koj u Jesuus vaꞌl qꞌaav itzꞌpixsal tu u Tioxh tan, yeꞌt qꞌee vichiꞌl.
38 Ech ootzajitaj qꞌu kam niqaleꞌ tzaꞌ hermanos. Tan tiꞌ koꞌn vibꞌaꞌnil u Jesuus tziꞌ kꞌuxh atil u kuybꞌal paav niqal sete tzaꞌ. 39 Tiꞌ vinimat u Jesuus, nitaqꞌax bꞌens bꞌaꞌn vatz Tioxh qꞌu aanima aa paav. Tan yeꞌxhkam nibꞌens bꞌaꞌn vatz Tioxh qꞌu aanima kꞌuxh sinima u oꞌtla mantaar. 40 Ech nachtaj, bꞌantaj kuenta etibꞌ tan, kuꞌich qꞌu kam setiꞌ qꞌuꞌl alel tu qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh. 41 Tan tal ech tzaꞌ:
«Abꞌitaj vaꞌl tzaꞌ, ex eesan iqꞌii Tioxh.
Tzꞌejxoj ekꞌuꞌl tan, sasotzꞌex.
Sunbꞌan maꞌl u akꞌ kam sevatz tu u vatz eqꞌii esaj.
Maꞌl mam kam aas saꞌkojenima
kꞌuxh abꞌil saꞌalon sete.» Chia.—+ 13:41 Choktaj u Habacuuc 1.5.
Texh u Pablo.
42 Uncheeꞌ aatz tek eluꞌl u Pablo tuchꞌ u Bernabee tu u chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar, jajax bꞌaꞌnil te tu qꞌu puera aanima qꞌuꞌl yitꞌ Israeel aas laꞌpajtal qꞌu kam te tu vaꞌt ilanbꞌal qꞌii tziꞌ. 43 Ech motx tek ipaxi tibꞌ qꞌu aanima. Utz sibꞌal qꞌu Israeel tuchꞌ qꞌu puera aanima oknaj nal tiꞌ u tuqꞌaybꞌal qꞌu Israeel, bꞌen tiꞌ u Pablo tuchꞌ u Bernabee. Utz nichtaqꞌax nimal ikꞌuꞌl tu u Pablo. Tal te aas tii atoj tu u bꞌaꞌnil vaꞌl vetsikꞌlelik ok tu u Tioxh.
Vichiꞌkꞌulal u Pablo tuchꞌu Bernabee tu Pisiidia
44 Uncheeꞌ tu tepaj vaꞌt ilanbꞌal qꞌii tuul, jankꞌat koꞌxh yeꞌt motx opon kajay qꞌu aanima tu u tenam tiꞌ tabꞌil u yolbꞌal Tioxh. 45 Pek taꞌxh motx til qꞌu Israeel aas mam tenam imol tibꞌ, motx chiꞌon taanima. Utz tzaqꞌabꞌ koꞌn xeꞌt motx itzaqꞌbꞌet u Pablo tiꞌ qꞌul iyol. Nichiyoqꞌ majte.
46 Uncheeꞌ aatz tek u Pablo tuchꞌ u Bernabee tan, iqꞌomich iyakꞌil, tal ech tzaꞌ:
—Nojchit ministeer aꞌ bꞌaxa saqalvu u yolbꞌal Tioxh sete bꞌanel, ex Israeel. Pek yeꞌ koꞌn esaꞌ. Nikoꞌxhetaqꞌka eloꞌp u bꞌenchil tu u bꞌenqꞌii bꞌensaj echil tziꞌ. Ech aatz cheel, sabꞌenoꞌ xoꞌl qꞌu puera aanima. Aꞌ seꞌnqalvu u yolbꞌal Tioxh te. 47 Tan ech chit alel qe tu u Tioxh aas tal ech tzaꞌ:
«In vetoksanaxh txijtxubꞌal vatz qꞌu puera aanima.
Axh seꞌnaqꞌon vunyol tetz chitpichil tu paav tu kajay u vatz txꞌavaꞌ.» Chia.—+ 13:47 Choktaj u Isaias 42.6; 49.6.
Texh u Pablo.
48 Ech aatz tabꞌi qꞌu yol qꞌu puera aanima, motx chit txuqꞌtxuni. Utz motx tek toksa iqꞌii viyolbꞌal u Tioxh. Motx tek inima u kuBꞌaal qꞌuꞌl kꞌajel nal tiꞌ aas sabꞌen tu bꞌenqꞌii bꞌensaj. 49 Ech paxinchil chit nichiꞌan itziiul u yolbꞌal u Tioxh tikuenta u txꞌavaꞌ Pisiidia.
50 Pek aatz qꞌu Israeel, motx ichok unjolol qꞌu ixoj yitꞌ Israeel koj. Ayaꞌ qꞌuꞌl atil tijleꞌm. Antu qꞌu qꞌesal tenam ichoka. Utz ichajtziꞌi. Ech motx tojcha kꞌasuꞌl u Pablo tuchꞌ u Bernabee taqꞌo tikuenta vitxꞌavaꞌ.
51 Ech aatz tek u Pablo tuchꞌ u Bernabee, motx ipujika el pojoj tu tajan, tiꞌ qꞌu aanima qꞌuꞌl ixvan.+ 13:51 Choktaj U Tio 10.14. Utz aꞌ tek motx bꞌenku tu vaꞌt u tenam Icoonio.
52 Pek ech koj qꞌu niman tetz u Jesuus, techal motx itxuqꞌtxuneꞌ. Utz tiira atich u Tioxhla Espiiritu kꞌatza.
14U topon u bꞌaꞌnla chusbꞌal tu Icoonio, tu Listra, tuchꞌ tu Derbe
1 Uncheeꞌ aatz iꞌan u Pablo tuchꞌ u Bernabee, motx bꞌenoꞌk tu u atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar tetz qꞌu Israeel tu Icoonio. Tan ech nal nichiꞌaneꞌ. Xeꞌt tal u bꞌaꞌnla chusbꞌal latziꞌ. Ech sibꞌla chit aanima motx niman. At Israeel utz, at griego, puera aanima.
2 Pek aatz unjot qꞌu Israeel qꞌuꞌl yeꞌt motx nimani, motx ichajtziꞌi qꞌu puera aanima. Toksa ixaꞌv sikꞌuꞌl tiꞌ qꞌu niman tetz u Jesuus. 3 Pek kꞌuxh echi, sibꞌal tiempo iꞌan u Pablo tuchꞌ u Bernabee latziꞌ. Iqꞌomal iyakꞌil tiꞌ talax u yolbꞌal Tioxh. Ech kaana xheenya tuchꞌ txaichil nichiꞌan taqꞌo tiꞌ viyolbꞌal, techlal aas aꞌ imol Tioxh. 4 Loqꞌ jolol tek jatxich tibꞌ iatz qꞌu aanima tu u tenam tziꞌ. Untanul a ayeꞌn kꞌatz qꞌu Israeel. Utz untante ayeꞌn kꞌatz qꞌul ichaj u Jesuus.
5 Ech aatz qꞌuꞌl yeꞌ nichniman u Jesuus, ayaꞌ qꞌu Israeel tuchꞌ unjolol qꞌu puera aanima, motx iꞌan maꞌl iatz tuchꞌ qꞌul iqꞌatbꞌal tzii. Siꞌchmotxibꞌan tu u Pablo tuchꞌ u Bernabee tala. Siꞌchmotxipaqꞌ sivan. 6 Pek tabꞌi u kam u Pablo tuchꞌ u Bernabee tziꞌ, ech motx ooji. Aꞌ ikꞌaj tu Listra tuchꞌ tu Derbe, tikuenta Licaoonia. Utz motx paal tu qꞌu tenam sinajaꞌch chaj majte. 7 Motx ipaxsa itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal tu qꞌu tenam tziꞌ.
U topon u bꞌaꞌnla chusbꞌaltu Listra
8 Uncheeꞌ aatz tu Listra, atich maꞌl u vinaj, koꞌx tu titzꞌebꞌal. Kꞌujliche. Paat yeꞌ nichixaaneꞌ. 9 Nichtabꞌi iyolon u Pablo. Utz aatz u Pablo, tii isaji utz, at bꞌenku te aas kꞌujlich ikꞌuꞌl tiꞌ Tioxh siꞌan bꞌaꞌn. 10 Ech qetun taltu te ech tzaꞌ: —¡Lakpen utz, bꞌan jikom atxakeꞌaꞌ!— Texh te. Ech yuqꞌpu jeꞌ u vinaj utz, yakich xeꞌtoj ixaaneꞌ.
11 Uncheeꞌ taꞌxh til qꞌu aanima kam vaꞌl iꞌan u Pablo, qetuni. Motx tal tu yolbꞌal Licaoonia ech tzaꞌ: —¡Ulyu unjolol tioxh tu kuxoꞌl! ¡Aqꞌel koꞌn bꞌen tibꞌs vinaj!— Texhtuꞌ.
12 Ech motx oksal vaꞌt ibꞌii tu qꞌu aanima. Aatz u Bernabee utz, Juupiter motx taqꞌvu bꞌen. Pek aatz u Pablo utz, Mercuurio ibꞌii toksa tan, aꞌ vaꞌl nichiyoloneꞌ.+ 14:12 Aatz qꞌu bꞌii “Júpiter” tuchꞌ “Mercurio”, yolbꞌal latiin utz, “Zeus” tuchꞌ “Hermes” tu u yolbꞌal griego. Utz aꞌich vibꞌii qꞌul itioxh qꞌu aanima tziꞌ.
13 Uncheeꞌ aꞌ atichku u totztioxh tetz u Juupiter tu u tenam tziꞌ. Ech aatz u oksan yol vatz u bꞌanich tioxh tziꞌ, tuchꞌ qꞌu tenam, tiqꞌo ul tooro vaakaxh tuchꞌ vijbꞌal bꞌaꞌnla chaj xuꞌm vatz qꞌu okebꞌalop tu u tenam. Siꞌchtekmotxtoksa txꞌoloꞌm vatz u Pablo tuchꞌ u Bernabee tala.
14 Pek aatz tabꞌi qꞌu kam u Pablo tuchꞌ u Bernabee, qꞌul ichaj u Jesuus, motx ibꞌitꞌ jeꞌ toksaꞌm kꞌatza. Utz motx jutzin tok xoꞌl qꞌu tenam. Motx qetuni. 15 Motx tal ech tzaꞌ:
—Kam ech ebꞌana. Tan oꞌ koꞌn vinaj, echaꞌ ex tziꞌ. Pek taꞌn niqal sete aas setaqꞌka qꞌu kam qꞌuꞌl yeꞌk itxaꞌk nebꞌaneꞌ utz, soꞌokꞌex kꞌatz u itzꞌlich Tioxh, u bꞌanol tetz u vatz amlika txꞌavaꞌ, u mar utz, tuchꞌ kajay qꞌu kam atile.
16 Tan aatz tu qꞌu tiempo paalnajka, itxꞌajmi koꞌxh u Tioxh aas sakoꞌxhiꞌaneꞌ kam siꞌan qꞌu aanima. 17 Pek yeꞌt iyaꞌsa ikꞌuchax vibꞌaꞌnil. Tan nichaj kuꞌl u jabꞌal tu amlika utz, nitatin bꞌaꞌnla vatz chikobꞌeꞌm taqꞌo. Ech nitaqꞌ tzujbꞌebꞌ etetz u Tioxh. Utz nichiꞌbꞌixsa etaanima.—
Texh u Pablo.
18 Ech peena chit oleꞌ tiꞌ imajax iatz qꞌu tenam tiꞌ aas yeꞌk satoksa u txꞌoloꞌm siatz.
19 Uncheeꞌ tuul opon unjolol qꞌu Israeel, qꞌuꞌl jejlich tu Antioquia tuchꞌ tu Icoonio. Motx ex ichajtziꞌi qꞌu tenam. Utz motx ipaqꞌ sivan u Pablo. Ech taꞌxh veet iꞌantu te, ijuxu eloꞌp tziꞌ tenam. Kamya nichmotxtaleꞌ. 20 Pek sepich tek tibꞌ qꞌu niman tetz u Jesuus kꞌatza. Ech lakpi utz, bꞌenoꞌk tu u tenam. Ech tu tek vaꞌt qꞌii tuul, elbꞌen tuchꞌ u Bernabee, bꞌen tu Derbe.
Viqꞌaav u Pablo tuchꞌ u Bernabee tiꞌ taqꞌax nimal ikꞌuꞌl qꞌu aanima ok tiꞌ u Jesuus
21 Utz ipaxsa itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal tu Derbe. Sibꞌal aanima toksaka niman tetz u Jesuus tziꞌ. Ech motx qꞌaavbꞌen tu Listra, tu Icoonio utz, tuchꞌ tu Antioquia. 22 Aꞌ nichtaqꞌ nimal ikꞌuꞌl qꞌu niman tetz u Jesuus. Nichmotxtal te aas tii ikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl tiꞌ Tioxh. Ech tal te tzaꞌ: —Ministeer tuchꞌ chit sibꞌla tzaꞌl sapaalkꞌoꞌ, ech soꞌokoꞌpꞌoꞌ tu viQꞌesalail u Tioxh.— Texh te.
23 Ech motx toksaka ansiano tu junun totztioxh tu qꞌu tenam paalka. Motx ikuy ivaꞌy, motx iqꞌilal isikꞌle Tioxh tiꞌ, ech motx taqꞌka tiqꞌabꞌ u kuBꞌaal Jesuus vaꞌl nimamalich tek taqꞌo.
Vipaxsal itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal tu unjot tenam
24 Ech motx paal tikuenta Pisiidia utz, motx opon tikuenta Panfiilia. 25 Utz motx ipaxsa itziiul u yolbꞌal Tioxh tu u tenam Perge. Ech bꞌen tu Ataalia. 26 Uncheeꞌ motx elbꞌen tu u tenam Ataalia utz, motx okbꞌen tu jukubꞌ. Motx qꞌaavopon tu Antioquia tikuenta Siiria. Ayaꞌ u tenam vaꞌl chajlik kꞌasuꞌl, vaꞌl qꞌilalik sikꞌlelik Tioxh tiꞌ utz, aqꞌax tiqꞌabꞌ u Jesuus, tiꞌ en itzojpil u aqꞌon vaꞌl alax te tu u Tioxh.
27 Utz aatz motx opon tu Antioquia, motx imol kajay qꞌu niman tetz u Jesuus. Utz motx chit tal kajay qꞌu mamala chaj kam qꞌuꞌl iꞌan u Tioxh kꞌatza. Utz tala kaniꞌch tok qꞌu puera aanima tiꞌ u Tioxh; kaniꞌch ikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl tiꞌ u Jesuus. 28 Ech sibꞌ tiempo iꞌan u Pablo tuchꞌ u Bernabee xoꞌl qꞌu niman tetz u Jesuus tu Antioquia.
15Vikꞌujbꞌaꞌl qꞌu mantaar sinimaqꞌu puera aanima
1 Uncheeꞌ aatz iꞌan unjolol qꞌu aanima aꞌ kꞌaskuꞌl tu Judea, motx opon xoꞌl qꞌu niman tetz u Jesuus tu Antioquia. Utz ech nichtal tu qꞌul ichusuneꞌ tzaꞌ: —Yeꞌk kuybꞌal tetz qꞌul epaav, oj yeꞌk satzokꞌax el bꞌiil echiꞌl. Echaꞌ vaꞌl nital u mantaar tetz u Moisees.— Texhtuꞌ.
2 Ech aatz tek u Pablo tuchꞌ u Bernabee, kaana txayiꞌbꞌ iꞌan tu yol tuchꞌ qꞌu aanima tziꞌ. Ech tek motx titzꞌa aas samotxbꞌen tu Jerusaleen tiꞌ iyolax qꞌu kam tuchꞌ qꞌul ichaj u Jesuus utz, tuchꞌ qꞌu ansiano. Ech aꞌ bꞌen u Pablo. Ant imol u Bernabee tuchꞌ kaꞌxvaꞌt qꞌu niman tetz u Jesuus.
3 Uncheeꞌ motx ex chajpulojka tu qꞌu niman tetz u Jesuus. Aalich ipaal tikuenta Feniicia tuchꞌ tikuenta Samaaria. Utz nichpaaltal tu qꞌu niman tetz u Jesuus aas kaana tok qꞌu puera aanima tiꞌ inimal u Jesuus. Ech kaana itxuqꞌtxun taqꞌo.
4 Uncheeꞌ opon u Pablo tuchꞌ u Bernabee tu Jerusaleen. Utz bꞌaꞌnla kꞌulich topon tu qꞌu niman tetz u Jesuus tuchꞌ tu qꞌu ansiano tuchꞌ tu qꞌul ichaj u Jesuus. Ech motx tal kajay qꞌu kam qꞌuꞌl maꞌtich iꞌantu u Tioxh kꞌatza.
5 Pek aatz iꞌan unjolol qꞌu niman tetz u Jesuus qꞌuꞌl fariseoich, motx lakpu tu xoꞌl utz, tal ech tzaꞌ: —Ministeer satzokꞌax el bꞌiil ichiꞌl qꞌu puera aanima qꞌuꞌl nimanya tziꞌ. Samotxꞌalchu te bꞌaꞌnil aas sikol u mantaar aqꞌel tu u Moisees.— Texhtuꞌ.
6 Ech imol tek tibꞌ qꞌul ichaj u Jesuus tuchꞌ qꞌu ansiano tiꞌ iyolaxeꞌ kam saelku qꞌu kam tziꞌ.
7 Aatz tek sibꞌal maꞌtich motx iyoltaꞌ, lakpu u Luꞌ tu xoꞌl utz, tal ech tzaꞌ:
—Hermanos, etootzaj bꞌaꞌnil aas anaxh tabꞌi bꞌaxa u bꞌaꞌnla chusbꞌal qꞌu puera aanima vaqꞌo. Tan u Tioxh chajonin tiꞌ ipaxsal itziiul tixoꞌl. Utz motx inimalaꞌ. 8 Utz aꞌ u techlal aas kꞌulaxyu tu u Tioxh tan, ok u Tioxhla Espiiritu kꞌatza majte, echaꞌ oꞌ. Tan u Tioxh ootzajin tetz u taanima qꞌu aanima. 9 Yeꞌxhkam jalbꞌal qibꞌ oꞌ Israeel tuchꞌ qꞌu puera aanima vatz u Tioxh. Ela vetichꞌexu qꞌu qaanima tiꞌ vikꞌujeꞌ kukꞌuꞌl tiꞌ u Jesuus. Txꞌaatxꞌoch tek tatin siatz.
10 Pek aatz cheel, ¿kantuꞌ sepaasa etibꞌ viꞌ u Tioxh? Netaqꞌ jeꞌ mam ijatz tiꞌ qꞌu niman tetz u Jesuus. Maꞌl ijatz aas nikoꞌxh qꞌu kukꞌuy kumam tuchꞌ oꞌ, nikojqoleꞌ tiꞌ inimaleꞌ. 11 Tan aatz oꞌ, aꞌ nikunima aas tu koꞌn u mam ibꞌaꞌnil u kuBꞌaal Jesuus chitpꞌoꞌ tu qꞌu paav. Utz echat qꞌu puera aanima majte.— Texh u Luꞌ.+ 15:11 Iꞌan yol u Pablo tuchꞌ qꞌul ichaj u Jesuus tzaꞌ tan, at paxsan tetz u bꞌaꞌnla chusbꞌal nichalon aas ministeer sitzokꞌeꞌl bꞌiil chiꞌl qꞌu aanima qꞌuꞌl nitok tiꞌ inimal u Jesuus, ech sakuyax qꞌul ipaav. Taꞌxh bꞌanel satxakun u oꞌtla mantaar nichmotxtaleꞌ. Pek motx taqꞌ kuꞌ tibꞌeyil aas yitꞌ ministeer koj. Chuspi koꞌxh vikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl u aanima tiꞌ u Jesuus, ech sakuyax qꞌul ipaav. Ech nital Qꞌu Niman Tetz U Jesuus Tu Galaacia 3.21-26. Pek aatz unjolol qꞌu fariseo qꞌuꞌl maꞌtich inimat u Jesuus, taꞌxh txumich taqꞌo aas sinima u oꞌtla mantaar qꞌu niman tetz u Jesuus majte. Ech yeꞌk toksa tetz u mantaar vaꞌl ikꞌujbꞌaꞌ qꞌu chusulibꞌ tu Jerusaleen. Ech tiꞌ u kam tziꞌ, mam jatxibꞌ toksa xoꞌl qꞌu niman tetz u Jesuus qꞌuꞌl matich tok titiempo u Pablo. Tan motx ex ichajtziꞌi taꞌxh sinima u oꞌtla mantaar majte, kꞌuxh ninima u Jesuus. Ech ok unjolol tiꞌ utz, sibꞌal yeꞌt oki. Choktaj Qꞌu Bꞌaꞌnla Chaj Kam Bꞌanel (Hechos) 11.1-4, 18; 15.1-2; 20.21-22; 21.25.
12 Ech itzꞌinbꞌaꞌ tek tibꞌ kajay qꞌu aanima. Aꞌ tek nichtabꞌi u Bernabee tuchꞌ u Pablo. Tan nichmotxtaleꞌ kam qꞌu mamaj xheenya tuchꞌ qꞌu txaichil nichiꞌan u Tioxh kꞌatza xoꞌl qꞌu puera aanima.
13 Taꞌxh yaꞌ iyolon u Pablo tuchꞌ u Bernabee, aꞌ tek yolon u Jacobo. Tal ech tzaꞌ:
—Hermanos, abꞌitaj vaꞌl saval sete tzaꞌ. 14 Vettallu u Luꞌ tziꞌ aas kaniꞌch chit mutaqꞌtu tzii u Tioxh aas soꞌopon viyolbꞌal xoꞌl unjolol qꞌu puera aanima bꞌaxa. Tan antu nitxaa tiꞌ ibꞌens niman tetz. 15 Utz aatz u kam tziꞌ, nikꞌul tibꞌ tuchꞌ qꞌul iyol qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh. Ayaꞌ vaꞌl tzꞌibꞌamalka ech tzaꞌ:
16 «Aatz maꞌt ipaal qꞌu kam tzaꞌ, saqꞌaavuꞌlin utz,
saqꞌaavunlak u ijlenalil vaꞌl echaꞌ u tetz u Daviid.
Tan echaꞌ maꞌj kuꞌnaj otzotz
aas sunsikꞌ qꞌul ichanaj utz,
saqꞌaavvaqꞌ bꞌens vatinbꞌal tixoꞌl.
17 Ech samotxichokꞌin untxꞌajtu qꞌu aanima
tuchꞌ kajay qꞌu puera aanima
qꞌuꞌl niqꞌila isikꞌle vunbꞌii.
18 Chu u kuBꞌaals Amlika
vaꞌl alel nal viyol taqꞌo koꞌxtene.» Chu u alol tetz u yolbꞌal Tioxh.+ 15:18 Choktaj u Amoos 9.11-12; u Isaias 45.21.
19 Ech tok nivaleꞌ aas yeꞌk siꞌaneꞌ saqaqꞌ jeꞌ ijatz tiꞌ qꞌu puera aanima qꞌuꞌl nimotxtok tiꞌ u Tioxh tziꞌ. 20 Pek taꞌxh samotxtzꞌibꞌal bꞌen talax te aas samotxiꞌan kuenta tibꞌ tiꞌ inachax qꞌu bꞌanich tioxh; yeꞌk satechbꞌu qꞌu echbꞌubꞌal qꞌuꞌl nipaasal vatz bꞌanich tioxh niyolonka. Yeꞌk sateesa tibꞌ tu bꞌey tuchꞌ aanima. Utz saꞌalax bꞌen te majte aas yeꞌk sichiꞌ qꞌu txokop qꞌuꞌl chumimal iqul, yeꞌ elnaj ikajal. Utz yeꞌk satechbꞌu kaj majte.+ 15:20 Choktaj u Eexodo 34.15-17; u Leviitico 17.10; 18.6-23. Toksa unjolol kam qꞌul ichaj u Jesuus aas ministeer sinima qꞌu puera aanima qꞌuꞌl nitok tiꞌ u Jesuus, kꞌuxh u oꞌtla mantaar nialon. Loqꞌ motx koꞌnkoxh taloꞌk, pek aꞌ isaꞌ aas paat sataqꞌka qꞌul ibꞌanich tioxh qꞌu aanima tziꞌ. Tan ech nichmotxiꞌan tiꞌ toksal iqꞌii qꞌu bꞌanich tioxh.
21 Pek ech koj tu kuxoꞌl tan, jun koꞌxh ilanbꞌal qꞌii nisikꞌlel vimantaar u Moisees. Qootzaj nal koꞌxhtuꞌ tan, koꞌxten nal atin qꞌu atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar tu junun tenam. Aꞌ nialaxku tuul.—
Texh u Jacobo.
Vitzꞌibꞌat bꞌen qꞌul ichaj u Jesuus aas yitꞌ ministeer sanimalu oꞌtla mantaar
22 Uncheeꞌ bꞌaꞌn bꞌenku qꞌu kam te tziꞌ. Maꞌl chit iatz qꞌul ichaj u Jesuus tuchꞌ qꞌu ansiano utz, tuchꞌ tu qꞌu niman tetz u Jesuus tala aas samotxitxaa unjot vinaj tixoꞌl. Ech sabꞌen tiꞌ u Pablo tuchꞌ u Bernabee tu Antioquia. Utz aꞌ txaaleꞌl u Judas, vaꞌl Barsabaas ibꞌii, tuchꞌ u Silas. Tan aꞌ qꞌu vinaj qꞌesala tatin xoꞌl qꞌu niman tetz u Jesuus. 23 Ech taqꞌtu bꞌen maꞌl uꞌ tiꞌ qꞌu vinaj tziꞌ. Ech nichtal tuul tzaꞌ:
—Aatz oꞌ, oꞌ ichaj u Jesuus tuchꞌ qꞌu ansiano utz, tuchꞌ qꞌu niman tetz u Jesuus tzaꞌ, niqaqꞌ opon echajlichil, jatvaꞌl ex, ex hermanos xoꞌl qꞌu puera aanima atilex tu Antioquia tuchꞌ ex tunjot qꞌu tenam tikuenta Siiria utz, tuchꞌ tikuenta Ciliicia, bꞌaꞌn aꞌ bꞌaꞌn koj ex.
24 Aatz cheel saqal sete aas vetqabꞌilaꞌ vetmotxexisotzsa ekꞌuꞌl unjolol aanima tu yol aas vetmotxibꞌan yaꞌlex tiꞌ etzokꞌteꞌl bꞌiil echiꞌl. Utz nitaleꞌ aas senima qꞌul imantaar u Moisees majte. Aꞌ vetmotxelkubꞌen tu kuxoꞌl loqꞌ, yitꞌ kutzii koj te ech sataleꞌ.
25 Pek bꞌaꞌn nikunacheꞌ vetkutxaa el unjolol vinaj tu kuxoꞌl. Ech seꞌntilex; samotxbꞌen tiꞌ u kuhermanos Pablo tuchꞌ u Bernabee, qꞌuꞌl tiichitꞌoꞌ tiꞌ. 26 Tan aatz u Pablo tuchꞌ u Bernabee, junal vinaj aas nojchit kꞌayimal tibꞌ tu kamchil tiꞌ talax paal vibꞌii u kuBꞌaal Jesucristo. 27 Ech aꞌ nikuchaj u Judas tuchꞌ u Silas. Aꞌ saꞌalon sete tuchꞌ itziꞌ majte kam qꞌuꞌl tzꞌibꞌamal tu uꞌ tzaꞌ.
28 Tan bꞌaꞌn niꞌenku tu u Tioxhla Espiiritu utz, bꞌaꞌn niꞌenku qe majte aas yeꞌk vaꞌt ijatz saqaqꞌ jeꞌ setiꞌ. Pek taꞌxh saqal sete aas ministeer sebꞌan qꞌu kam tzaꞌ. 29 Semaj etibꞌ tiꞌ techbꞌul qꞌu echbꞌubꞌal qꞌuꞌl nipaasal vatz bꞌanich tioxh. Yeꞌk setechbꞌu kaj. Yeꞌk sechiꞌ qꞌu chiꞌo txokop oj yeꞌ elnaj ikajal. Utz yeꞌk seteesa etibꞌ tu bꞌey tuchꞌ aanima. Ech oj setxꞌol inimal qꞌu kam tziꞌ, tiira bꞌaꞌn nebꞌaneꞌ.
Laqil qibꞌ, bꞌaꞌn koj paalkꞌex.—
Texh tu u uꞌ.
30 Uncheeꞌ motx tek bꞌen qꞌu vinaj qꞌuꞌl motx chajaxi. Bꞌen tu Antioquia. Ech imol kajay qꞌu niman tetz u Jesuus. Utz taqꞌ u uꞌ te. 31 Ech motx isikꞌle. Utz techal itxuqꞌtxun qꞌu niman tetz u Jesuus taqꞌo tan, aqꞌax nimal ikꞌuꞌl. 32 Aatz u Judas tuchꞌ u Silas, taqꞌ nimal ikꞌuꞌl majte utz, imoxbꞌe tu bꞌaꞌnla chaj yol. Tan axhibꞌi jolol alolich tetz u yolbꞌal Tioxh sikaꞌbꞌil.
33 Uncheeꞌ aatz maꞌtich tel bꞌiil tiempo tatin u Judas tuchꞌ u Silas tziꞌ, motx tek qꞌaavuꞌl xeꞌ qꞌuꞌl motx chajon tu Jerusaleen. Ech motx chajax kꞌasuꞌl tuchꞌ bꞌaꞌnil Tioxh tu qꞌu niman tetz u Jesuus. 34 [Loqꞌ tachva kaachil u Silas tu Antioquia.]
35 Aatz u Pablo tuchꞌ u Bernabee tan, taꞌxh bꞌanel motx atin tu Antioquia. Nichichus u bꞌaꞌnla chusbꞌal tetz u kuBꞌaal Jesuus utz, nichipaxsa itziiul tuchꞌ sibꞌat imol.
Vikaꞌpaj ibꞌen u Pablo tiꞌ en ipaxsat itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal
36 Ech aatz paal kaꞌxvaꞌl qꞌii tuul, tal u Pablo tu u Bernabee ech tzaꞌ: —Saqꞌaavenkuqꞌila qꞌu niman tetz u Jesuus tu kajay qꞌu tenam qꞌuꞌl vetpaalqalvu viyolbꞌal u kuBꞌaal Jesuus. Seꞌnqileꞌ kam bꞌanel taqꞌo.— Texh te.
37 Utz aatz u Bernabee tan, aꞌ isaꞌ siꞌchtiqꞌo bꞌen u Xhan tiꞌ, vaꞌl Kuxh ibꞌii majte. 38 Pek yeꞌt iꞌan tu u Pablo. Tan qꞌaavkoꞌnka u Xhan tu Panfiilia. Yeꞌt bꞌen tiꞌ ibꞌanax u aqꞌon tiꞌ u Tioxh. 39 Utz ech motx ok ixoꞌl utz, motx tek ijatx tibꞌ iatz. Aatz u Bernabee, tiqꞌo bꞌen u Kuxh tiꞌ. Okbꞌen tu vaarko. Aal ibꞌen tu Chipre bꞌeni.
40 Aatz u Pablo tan, aꞌ itxaa u Silas. Ech aatz qꞌu niman tetz u Jesuus tu Antioquia tan, iqꞌila isikꞌle Tioxh tiꞌ. Toksa bꞌen tiqꞌabꞌ u kuBꞌaal. 41 Ech bꞌeni. Aalich ipaal u Pablo tuchꞌ u Silas tikuenta Siiria tuchꞌ tu Ciliicia. Nimotxpaaltaqꞌ nimal ikꞌuꞌl qꞌu niman tetz u Jesuus.
16Vixeꞌt ixambꞌu u Timoteotiꞌ u Pablo tuchꞌ u Silas
1 Uncheeꞌ xamtich tek tuul opon u Pablo tuchꞌ u Silas tu Derbe tuchꞌ tu Listra. Utz atich maꞌl u niman tetz u Jesuus tziꞌ, Timoteo ibꞌii. Titzꞌinich maꞌl u ixoj Israeel, niman tetz u Jesuus; pek griego vitat. 2 Utz aatz qꞌu niman tetz u Jesuus qꞌuꞌl jejlich tu Listra tuchꞌ tu Icoonio, tiira bꞌaꞌn chit iyol tiꞌ u Timoteo. 3 Ech bꞌaꞌn til u Pablo aas simolo bꞌen u Timoteo tiꞌ. Loqꞌ bꞌaxal nal tzokꞌax el bꞌiil ichiꞌl. Aꞌ isaꞌ aas yeꞌxhkam samotxtal qꞌu Israeel qꞌuꞌl atil tu qꞌu tenam qꞌuꞌl siꞌchmotxpaalka. Tan jolol tootzajich aas ikꞌaol griego u Timoteo.
4 Utz aatz nichipaal tu qꞌu tenam, nichtal tu qꞌu niman tetz u Jesuus qꞌu mantaar qꞌuꞌl aqꞌax kuꞌ tibꞌeyil tu qꞌul ichaj u Jesuus. Aꞌ imol qꞌu ansiano aas imoltu tibꞌ tu Jerusaleen.
5 Ech aatz qꞌu niman tetz u Jesuus, niꞌxhichtaqꞌax nimal ikꞌuꞌl tiꞌ inimal u Jesuus. Utz akꞌbꞌichil chit nichiꞌan u tachul jun qꞌii.
U topon u bꞌaꞌnla chusbꞌaltu Filipos
6 Uncheeꞌ elbꞌen u Pablo tuchꞌ u Silas tu vaꞌl atichka, motx paal iqꞌexpuka vikuenta u Galaacia tuchꞌ u Friigia. Siꞌchmotxpaaltal u yolbꞌal Tioxh tikuenta Aasia tala. Pek yeꞌt koꞌn aqꞌax tzii te tu u Tioxhla Espiiritu. 7 Ech opon tu u txꞌavaꞌ Miisia. Utz siꞌchbꞌen tikuenta Bitiinia tala. Pek yeꞌt koꞌn paj aqꞌax tzii te tu u Tioxhla Espiiritu tetz u Jesuus.
8 Ech motx tekoꞌn paal iqꞌexpuka u Miisia utz, bꞌenkuꞌ tu u tenam Troas. 9 Utz aatz iꞌan tu maꞌl u aqꞌbꞌal, kꞌuchax maꞌl visioon tu u Pablo. Til maꞌl u vinaj txaklich siatz, aa tu Macedoonia. Utz nichijaj bꞌaꞌnil te ech tzaꞌ: —Paalen tu Macedoonia utz, lochꞌoꞌ.— Texh te. 10 Ech taꞌxh veet til u visioon u Pablo tziꞌ, kubꞌan tek tiꞌ aas sabꞌenoꞌ tu Macedoonia. Tan nojchit u Tioxh nisikꞌlenbꞌenoꞌ tiꞌ en talax u bꞌaꞌnla chusbꞌal tziꞌ.+ 16:10 Aatz u Lucas vaꞌl tzꞌibꞌan u uꞌ tzaꞌ, anal nixeꞌttal tu u 16.10 aas antu peꞌk xamich tiꞌ u Pablo tu kajay qꞌu kam paalka. Anal nital tibꞌ.
11 Uncheeꞌ eltekbꞌenoꞌ tu Troas. Okbꞌenoꞌ tu vaarko yakichꞌoꞌ tu Samotraacia. Ech tu vaꞌt qꞌii tuul, aꞌ tek oponkꞌoꞌ tu Neaapolis. 12 Elbꞌenoꞌ tziꞌ, aꞌ tek oponkꞌoꞌ tu Filipos, u qꞌesal tenam tikuenta Macedoonia vaꞌl jejlelku qꞌu aa Roma. Utz kaa kaꞌxvaꞌl qꞌii oꞌ tziꞌ.
13 Uncheeꞌ aatz kubꞌan tu maꞌl u ilanbꞌal qꞌii, eluꞌloꞌ tiꞌ eluꞌl u okebꞌalop tu u tenam utz, bꞌenoꞌ tziꞌ u nimaꞌ. Tan nichiqꞌilal isikꞌlel Tioxh tziꞌ. Kꞌujeꞌoꞌ utz, qal u yolbꞌal Tioxh tu qꞌu ixoj qꞌuꞌl molich tibꞌ tziꞌ. 14 Utz atich maꞌl u ixoj tixoꞌl, Liidia ibꞌii, aa Tiatira; kꞌayin bꞌaꞌnla kaj bꞌuꞌj. Utz oksan iqꞌii Tioxh. Ech tꞌokax taanima tu u kuBꞌaal. Itzꞌich techit ixichin tiꞌ vaꞌl nichtal u Pablo. 15 Ech ibꞌan ivautiismo u ixoj tuchꞌ kajay qꞌu titzꞌin tatzik. Utz tal tek qe ech tzaꞌ: —Untzꞌoj nojchit in tek niman tetz u kuBꞌaal Jesuus netileꞌ. Koꞌtaj votzotz. Atinojex quxeꞌ.— Texhtuꞌ. Ech bꞌoꞌtziꞌmal chit kubꞌen iꞌana.
Vibꞌantu bꞌaꞌn maꞌl u ixojatich tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatza
16 Uncheeꞌ aatz kubꞌana, aꞌ chit kubꞌen tu vaꞌl niqꞌilalik sikꞌlelik Tioxh. Ok maꞌl u ixviak tu kubꞌey. Atich ok tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatza. Nichiqꞌiian taqꞌo. Mam puaj nichitxꞌak qꞌu bꞌaal taqꞌon tu viqꞌiianeꞌ tan, aqꞌonomich tzixeꞌ. 17 Utz xambꞌu bꞌen u ixviak qiꞌ tziꞌ. Vaꞌl iqetun taltu ech tzaꞌ: —¡Aatz qꞌu vinaj tziꞌ, jolol taqꞌonom utz, niman tetz u Tꞌankin Tioxh atziꞌ! Aꞌ nital paal texoꞌl u bꞌey tetz chitpichil tu paav.— Texhich. 18 Utz jatvaꞌl koꞌn qꞌii ech nichiꞌan tziꞌ.
Ech tiira paal tek ikꞌuꞌl u Pablo taqꞌo. Ech isuchqꞌit tibꞌ utz, tal tu u tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj ech tzaꞌ: —¡Tu vibꞌii u Jesucristo nival see aas saelaxh kꞌatz u ixviak tziꞌ!— Texh te. Ech tu koꞌxh unmuꞌkꞌul eli.
19 Uncheeꞌ aatz til qꞌu bꞌaal taqꞌon u ixviak tziꞌ aas yeꞌxhkaniꞌch veꞌt itxꞌak tipuaj tu viqꞌiianeꞌ, motx tek itxay u Pablo tuchꞌ u Silas. Utz motx tiqꞌo opon vatz qꞌul iqꞌatol tzii tu kꞌayibꞌal. 20 Motx toksa vatz qꞌu qꞌatol tzii utz, motx tal tiꞌ ech tzaꞌ: —¡Aatz qꞌu vinaj Israeel tzaꞌ, nikoꞌxhmotxilak txabꞌkin tu kutenam tzaꞌ! 21 Vaꞌl motx ipaxsat itziiul unjot chusbꞌal aas yitꞌ saꞌkojiꞌaneꞌ sakukꞌuleꞌ utz, sakunima. Tan oꞌ aa Roma.— Texhtuꞌ.
22 Ech imoltu tibꞌ qꞌu tenam tiꞌ u Pablo tuchꞌ u Silas. Utz qꞌixax el toksaꞌm kꞌatza tu qꞌu qꞌatol tzii tziꞌ. Ech tal itzꞌuꞌmaleꞌ. 23 Aatz maꞌtich tek itzꞌuꞌmat bꞌaꞌnil, motx ex taqꞌ kuꞌ tu tzeꞌ. Utz talka tu u xeen tzeꞌ aas bꞌoono ixeel siꞌaneꞌ. 24 Aatz tabꞌi u xeen tzeꞌ tziꞌ aas ech alax te, tiira aꞌ tek ex taqꞌv okoꞌp tu tuul okoꞌp u tzeꞌ. Utz toksaka qꞌu qul tajan tiqopoꞌlil u seepo.
U tel u Pablo tuchꞌ u Silas tu tzeꞌ
25 Pek aatz nikꞌatnajich aqꞌbꞌal, nichmotxiqꞌila isikꞌle Tioxh u Pablo tuchꞌ u Silas tu tzeꞌ. Utz nichibꞌitza u Tioxh. Tuul nichtabꞌin tereꞌn qꞌu preexhu. 26 Utz yeꞌk talcheꞌ paal maꞌl mam kabꞌnaano. Techalich bꞌoj itꞌanaꞌpun u tzeꞌ taqꞌo tuchꞌ vixeꞌ. Ech yakich jajpu kajay qꞌul ijubꞌalil u tzeꞌ. Utz chitmeꞌl qꞌu kadeena, qitzbꞌal tetz kajay qꞌu preexhu.
27 Uncheeꞌ kꞌas u xeen tzeꞌ taqꞌo. Utz aatz tila aas jajlich tek qꞌul ijubꞌalil u tzeꞌ, ijuu vichꞌichꞌ. Siꞌchtekiyatzꞌ jeꞌ tibꞌ tala. Tan aꞌ titzꞌa aas maꞌt tooj kajay qꞌu preexhu. 28 Pek qetun eluꞌl u Pablo, tal te ech tzaꞌ: —¡Kamich aꞌana! ¡Ayatzꞌchil jeꞌ iibꞌ tan, atiloꞌ tzaꞌ sukukajayil!— Texh te.
29 Ech aatz tek u xeen tzeꞌ, tal ijeꞌ txijtxubꞌal utz, bꞌenoꞌk tu u tzeꞌ. Tuul techal iyikyoꞌlan tu xoꞌval. Pecheꞌ kuꞌ vatz u Pablo tuchꞌ u Silas. 30 Utz tiqꞌo eluꞌl tu tzeꞌ. Tal te ech tzaꞌ: —Chaj vinaj, ¿kam sunbꞌaneꞌ ech sachitpꞌin tu qꞌul unpaav?— Texhtuꞌ.
31 Tal u Pablo tuchꞌ u Silas te ech tzaꞌ: —Nima u kuBꞌaal Jesucristo, ech sachitpꞌaxh tu qꞌul apaav. Echat qꞌul iitzꞌin aatzik atil taatibꞌal majte.— Texh te. 32 Ech tal u yolbꞌal Tioxh te tuchꞌ tu kajay qꞌu titzꞌin tatzik tu tatibꞌal.
33 Utz aatz iꞌan u xeen tzeꞌ tu u aqꞌbꞌal tziꞌ, itxꞌaa qꞌu takꞌonbꞌeꞌm u Pablo tuchꞌ u Silas vaꞌl akꞌon tu qꞌu tokebꞌal tzꞌuꞌm. Ech yakich tek ibꞌan ivautiismo tuchꞌ qꞌu titzꞌin tatzik tu tatibꞌal. 34 Uncheeꞌ toksa vatz meexha utz, taqꞌ techbꞌubꞌal u Pablo tuchꞌ u Silas tu totzotz. Techalich itxuqꞌtxun tuchꞌ kajay qꞌu titzꞌin tatzik tu tatibꞌal tan, inima u Tioxh.+ 16:34 Ech ixeꞌt qꞌu niman tetz u Jesuus tu u tenam Filipos tikuenta Macedoonia tziꞌ. Xamtel tuul, itzꞌibꞌa bꞌen maꞌl uꞌ u Pablo tzixeꞌ aas sibꞌalich tek ixaaneꞌ.
U telbꞌen u Pablo tuchꞌ u Silastu Filipos
35 Uncheeꞌ aatz tek qꞌalaꞌm, ichaj bꞌen unjolol polesiꞌy qꞌu qꞌatol tzii xeꞌ u xeen tzeꞌ. Ex tal te ech te tzaꞌ: —Chajpu qꞌu vinaj chi.— Texh te.
36 Aatz tek u xeen tzeꞌ tan, tal tu u Pablo ech tzaꞌ: —Ulyu iyol qꞌu qꞌatol tzii aas sachajpꞌex. Ech saꞌtekveeti sabꞌenex. Bꞌaꞌn ebꞌenaꞌ.— Texh te.
37 Pek aatz u Pablo, tal koꞌn tu qꞌu polesiꞌy ech tzaꞌ: —Vatz tenam tzꞌuꞌmaloꞌ eet utz, yeꞌxhkam bꞌoj alax qe kam chaj tiꞌ. Yeꞌt txꞌolax kunujul taqꞌkuꞌoꞌ tu tzeꞌ utz, aal bꞌennajoꞌ aa Roma. Ech kantuꞌ sakoꞌxhijutzi kuchajpeꞌ nitxumeꞌ. Pek uloj oj echi utz, aꞌ suꞌleesanoꞌ.— Texh u Pablo.
38 Uncheeꞌ aatz tek qꞌu polesiꞌy, ex tal qꞌu yol tu qꞌu qꞌatol tzii. Utz aatz tabꞌitaꞌ aas bꞌennaj peꞌks aa Roma u Pablo tuchꞌ u Silas, motx xoꞌv jeꞌ tiꞌ. 39 Ech opon tek vatz u Pablo tuchꞌ u Silas. Motx ex ijaj bꞌaꞌnil te. Tiqꞌo eluꞌl tu tzeꞌ utz, tal te aas samotxelbꞌen tu u tenam tziꞌ.
40 Uncheeꞌ aatz eluꞌl u Pablo tuchꞌ u Silas tu tzeꞌ, motx bꞌen otzotz xeꞌ u Liidia. Utz imol tibꞌ tuchꞌ qꞌu niman tetz u Jesuus. Taqꞌ nimal ikꞌuꞌl, ech eltekbꞌen tziꞌ.
17U topon u bꞌaꞌnla chusbꞌaltu Tesaloonica
1 Uncheeꞌ motx paal tu qꞌu tenam, u Amfiipolis tuchꞌ Apoloonia, ech tek opon tu Tesaloonica. Tan atich maꞌl atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar tziꞌ. 2 Utz bꞌen u Pablo tu u atibꞌal tziꞌ tan, ech nal chit nichiꞌaneꞌ. Utz oxvaꞌl ilanbꞌal qꞌii nichiyol u yolbꞌal Tioxh latziꞌ. 3 Nichikꞌuch vinujul te, kam vaꞌl nital u Yolbꞌal Tioxh. Nichtaleꞌ aas ministeer chit ikam viTxaaom u Tioxh. Pek saqꞌaavitzꞌpu jeꞌ xoꞌl qꞌu kamnaj. Ech nichtal te tzaꞌ:
—Aatz u Jesuus vaꞌl nunpaxsa talax itziiul sete tzaꞌ tan, aꞌ u viTxaaom u Tioxh.—
Texh te.
4 Ech inima u Jesuus unjolol aanima. Utz imolo tek tibꞌ tuchꞌ u Pablo tuchꞌ u Silas. Sibꞌal qꞌu griego qꞌuꞌl xoꞌvan Tioxh, niman majte. Antu sibꞌla ixoj, ayaꞌ qꞌuꞌl atich talcheꞌ.+ 17:4 Ech ixeꞌt qꞌu niman tetz u Jesuus tu u tenam Tesaloonica tziꞌ. Junal griego iyolbꞌal qꞌuꞌl oknaj tiꞌ u tuqꞌaybꞌal qꞌu Israeel. Pek, tabꞌi u bꞌaꞌnla chusbꞌal tu u Pablo utz, ech motx ok tiꞌ inimal u Jesuus. Utz ech itzꞌibꞌa bꞌen kaꞌvaꞌl uꞌ u Pablo tzixeꞌ. Ayaꞌ vaꞌl Bꞌaxa Uꞌ Tu Tesaloonica tuchꞌ u Kaꞌbꞌ Uꞌ Tu Tesaloonica.
5 Uncheeꞌ aatz unjot qꞌu Israeel qꞌuꞌl yeꞌt nimani, motx chiꞌon taanima. Ech imolo tibꞌ tuchꞌ unjolol qꞌu vinaj qꞌuꞌl taꞌxh tatibꞌal tulaj bꞌey, tulaj kꞌayibꞌal; yiꞌsaꞌ aqꞌon. Jolol maalola chaj aanima. Ech imol maꞌl mam tenam. Utz ilak maꞌl mam txabꞌkin. Motx ex tokebꞌe otzotz xeꞌ maꞌl u vinaj, Jasoon ibꞌii. Aꞌ siꞌchentiqꞌo eluꞌl u Pablo tuchꞌ u Silas vatz qꞌu tenam tala. 6 Pek yeꞌt motx ichabꞌa. Ech aꞌ tek tiqꞌo kꞌasuꞌl u Jasoon tuchꞌ unjot qꞌu niman tetz u Jesuus. Utz ex taqꞌ vatz qꞌu qꞌatol tzii. Qetuꞌm chit motx taltu ech tzaꞌ: —¡Motx ulyu qꞌu vinaj tzaꞌ qꞌul til koꞌxh niteesav aanima tu bꞌey tu u vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ! 7 Kꞌulaxyu tu u Jasoon tziꞌ. Utz sikajayil chituꞌ yeꞌ motx isaꞌ qꞌu mantaar aqꞌel tu u ijlenal Cesar. Aꞌ nimotxtaleꞌ aas atil vaꞌt ijlenal, Jesuus ibꞌii chi.— Texhtuꞌ.
8 Ech ilak tibꞌ qꞌu qꞌatbꞌal tzii tuchꞌ qꞌu aanima tu u tenam aas tabꞌi qꞌu kam tziꞌ. 9 Pek aatz u Jasoon tuchꞌ qꞌul imol, ichooka ifianza. Ech motx ichajpeꞌ.+ 17:9 Aatz u yol “fianza” tu kastiya, echaꞌ maꞌj multa nitoksa u juees tiꞌ maꞌj ataj paav. Niqꞌaavixsal u puaj oj ninimal u juees.
Vipax itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌaltu Berea
10 Uncheeꞌ aatz qꞌu niman tetz u Jesuus, oora tek ichaj bꞌen u Pablo tuchꞌ u Silas tu u aqꞌbꞌal tziꞌ. Ichaj bꞌen tu Berea.
Aatz motx opon tu Berea, motx bꞌen tu u atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar tetz qꞌu Israeel. 11 Utz maasich tzakꞌkin qꞌu aa Berea vatz qꞌu aa Tesaloonica tan, ayaꞌl chit ikꞌuꞌl motx ikꞌul u yolbꞌal Tioxh. Jun chit qꞌii nichipichꞌu u Yolbꞌal Tioxh. Aꞌ nichmotxisaji nojchixh ech nitaleꞌ vaꞌl maꞌtich talax te tu u Pablo tuchꞌ u Silas. 12 Ech sibꞌal qꞌu Israeel niman u Jesuus. Antu qꞌu ixoj griego qꞌuꞌl atich talcheꞌ tuchꞌ sibꞌal vinaj.
13 Pek tabꞌi qꞌu Israeel qꞌuꞌl atich tu Tesaloonica aas atich u Pablo tu Berea tiꞌ talax u yolbꞌal Tioxh. Motx bꞌen tziꞌ. Ex paj ilak txabꞌkin xoꞌl tenam.
14 Ech aatz qꞌu niman tetz u Jesuus tan, oora ichaj bꞌen u Pablo tziꞌ mar. Pek aꞌ texh kaaka u Silas tuchꞌ u Timoteo. 15 Aatz qꞌu vinaj qꞌuꞌl iqꞌon bꞌen u Pablo, aꞌ ex taqꞌvuka tu u tenam Atenas. Ech motx qꞌaavi. Utz tal kꞌasuꞌl u Pablo tiꞌ aas nal koꞌxh topon u Silas tuchꞌ u Timoteo tzixeꞌ.
Vipax itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌaltu Atenas
16 Uncheeꞌ tuul koꞌxh nichichꞌian u Pablo tu Atenas, tila aas aꞌ chit ninima qꞌu bꞌanich tioxh u mam tenam. Ech tiira txumun taanxelal taqꞌo. 17 Ech jun qꞌii nichitxay tibꞌ tu yol tuchꞌ qꞌu Israeel tu qꞌu atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar tuchꞌ qꞌu griego xoꞌvan Tioxh majte. Utz echat koꞌxh nichiꞌan tu kꞌayibꞌal xoꞌl qꞌu aanima.
18 Uncheeꞌ xeꞌt itxay tibꞌ u Pablo tu yol tuchꞌ unjolol qꞌu mamaj aa txumbꞌal majte. Ayaꞌ qꞌuꞌl epicuureos vichusbꞌal. Utz atia estooico. Ech at tixoꞌl nichalon tiꞌ u Pablo ech tzaꞌ: —¿Kan tal vantziꞌ tuchꞌ tzaj iyol atziꞌ?— Chia. Utz at nichalon: —Texh paxsan itziiul unjot qꞌu tioxh aas anal cheeya.— Texhtuꞌ. Tan axhibꞌi aꞌ nichipaxsa talax itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal te tiꞌ u Jesuus tuchꞌ tiꞌ u qꞌaavitzꞌpichil tikaꞌpaj.+ 17:18 Aatz u tenam Atenas nital tzaꞌ, aꞌich maꞌl u mam tenam vaꞌl atichku u ijlenal tikuenta Greecia tu u tiempo aas uch u chꞌaꞌo tikuenta u Alejandro el Magno. Ayaꞌ maꞌl u aa chꞌaꞌola vinaj vaꞌl oleꞌ tiꞌ isubꞌlu qꞌu mamaj ijlenal kajayil tikuenta Aasia, tikuenta Europa tuchꞌ tikuenta Iindia. Ech maꞌl 300 yaꞌbꞌ iꞌan u mam qꞌesal tenam u Greecia tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ. Aꞌ motx txakbꞌaꞌn u yolbꞌal griego. Aꞌich u yolbꞌal vaꞌl oficiaal. Ech tokeꞌ tu yolbꞌal griego tzꞌibꞌalik u viAkꞌla Txumbꞌal U Tioxh (Nuevo Testamento). Aatz tu Atenas, aꞌ atichku qꞌu mamaj aa txumbꞌal tuul. Latziꞌ vaꞌl iqꞌomichku iyakꞌil qꞌul ichusbꞌal qꞌu filoosofo echaꞌ u Soocrates, u Platoon tuchꞌ u Aristooteles. Pek tiira yeꞌxh bꞌoj u Tioxh sikꞌuꞌl vaꞌl ayeꞌn tu Amlika. Tan paarten qꞌul itioxh. Ech tiira paarten u Tioxh siatz vaꞌl nichtal u Pablo te.
19 Uncheeꞌ ech tiqꞌot bꞌen u Pablo tu maꞌl u estaadio Aeroopago ibꞌii. Ayaꞌ vaꞌl nichmotximolvu tibꞌ. Ech ichꞌotit te ech tzaꞌ: —¿Satz veeti saqabꞌi bꞌioj kam chit bꞌanel tu u chusbꞌal vaꞌl naaleꞌ tziꞌ?+ 17:19 Aatz u bꞌii Aeroopago, aꞌ nikꞌaskuꞌl tiꞌ vibꞌii maꞌl u bꞌanich tioxh tetz chꞌaꞌo vaꞌl “Ares” ibꞌii tu yolbꞌal griego. Utz “Martes” ibꞌii tu u yolbꞌal latiin.20 Tan aatz qꞌu kam naaleꞌ tziꞌ, tiira paarten anaxh niqabꞌi. Echtzixeꞌt aꞌ kusaꞌ saqootzaji u tokebꞌal.— Texh te. 21 Tan kam koj vaꞌt nichmotxtitzꞌa qꞌu aa Atenas tuchꞌ qꞌu puera aanima atich tziꞌ, pek taꞌxhich isaꞌ tabꞌil vaꞌtoj akꞌ kam.
22 Uncheeꞌ txakeꞌ tek u Pablo tixoꞌl tu u Aeroopago utz, tal te ech tzaꞌ:
—Vinaj aa Atenas, vetvillaꞌ aas tiira ex aa uqꞌaybꞌal sekajayil. 23 Tan vetpaalvillu qꞌul enachbꞌal. Utz vetvil maꞌl u nachbꞌal tzꞌibꞌamal maꞌl u tzꞌibꞌ siatz ech tzaꞌ: «NACHBꞌAL TETZ U TIOXH VAꞌL YEꞌ OOTZAJIMAL.» Chia. Neqꞌila esikꞌle kꞌuxh yeꞌ etootzaj. Utz aꞌ u Tioxh vaꞌl nival sete cheel tzaꞌ. 24 Ayaꞌ u Tioxh vaꞌl bꞌanonnaj tetz u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ tuchꞌ kajay qꞌu kam atil tuul. Aꞌ viBꞌaal u vatz amlika txꞌavaꞌ. Echtzixeꞌt saꞌkojjejeꞌ tu maꞌj otzotz aas ibꞌanoꞌm aanima. 25 Taqꞌonibꞌal koj iqꞌabꞌ maꞌj aanima soꞌoksan iqꞌii. Kam koj nisavsa. Tan aal aꞌ vaꞌl niaqꞌon kutiichajil sukukajayil. Aꞌ niaqꞌon quulabꞌ. Utz aꞌ niaqꞌon qꞌu kam kajayil.
26 Aꞌ tzꞌajon u bꞌaxa vinaj. Kꞌatz koꞌn maꞌl vinaj vetꞌelku tiil kajay qꞌu aanima qꞌuꞌl atil tu u vatz amlika txꞌavaꞌ tzaꞌ. Utz aꞌ oksan itxolbꞌalil qꞌu tenam. Aꞌ alonnaj tetz jankꞌal samotxpaaliꞌaneꞌ utz, til samotxjejeꞌka. 27 Ech samotxichok Tioxh. Kꞌuxh echaꞌ matxumal ichokleꞌ siꞌaneꞌ, loqꞌ sichabꞌa. Tan tzian koj elnaj u Tioxh sukukꞌatza sukujununil. 28 Tan iqꞌaqꞌal u Tioxh kꞌuxh itzꞌleloꞌ, nikuyikuneꞌ utz, atiloꞌ. Nojchit echi vaꞌl nital maꞌl u yol alel tu qꞌul e aa txumbꞌal ech tzaꞌ: «Oꞌ ituꞌxh ixalam u Tioxh.» Chia.
29 Utz aꞌ chituꞌ. Oꞌ ituꞌxh ixalam Tioxh. Ech yeꞌ koꞌxh qitzꞌa aas ech u Tioxh aꞌ qꞌu bꞌanich tioxh qꞌuꞌl bꞌaꞌnla qꞌan chꞌichꞌ. Tan yitꞌ aꞌ koj. Bꞌaꞌnla saj chꞌichꞌ koj. Bꞌaꞌnla kꞌoxich sivan koj. Utz ech koꞌn koj aꞌ maꞌj kam aas cheesamal koꞌn iveet titxumbꞌal maꞌj aanima.
30 Tan aatz u Tioxh vetipaasalka u tiempo echil tziꞌ, vaꞌl yeꞌt ootzajil u Tioxh tuul. Pek aatz cheel, nitektaleꞌ aas samotxikꞌaxa qꞌul ipaav kajay qꞌu aanima tu kajay u vatz amlika txꞌavaꞌ. 31 Tan bꞌanel tek tiꞌ maꞌl u qꞌii taqꞌo aas tu chit ijikomal suꞌlitxꞌol inujul kajay qꞌu aanima tu u vatz amlika txꞌavaꞌ. Aꞌ sabꞌanon taqꞌo u Vinaj vaꞌl aꞌ oksan tijleꞌm. Tan toksa iqꞌii vatz tenam tiꞌ u qꞌaavtitzꞌpu jeꞌ xoꞌl qꞌu kamnaj.— Texh u Pablo.
32 Uncheeꞌ taꞌxh tabꞌi aas saqꞌaavitzꞌpu qꞌu kamnaj tikaꞌpaj, atia nichtekoꞌnmotxbꞌanbꞌen tiꞌ. Utz atia alon te ech tzaꞌ: —Tunpat laqabꞌi qꞌuꞌl naaleꞌ tziꞌ.—
Texh te.
33 Ech eltekkꞌasuꞌl u Pablo tixoꞌl. 34 Pek atich unjolol majte, inima u Jesuus. Ech imolo tek tibꞌ tuchꞌ u Pablo. Utz atich maꞌl u vinaj tixoꞌl qꞌuꞌl nimani tziꞌ, Dioniisio ibꞌii, maꞌl tu qꞌu qꞌatol tzii tu Atenas. Utz antich vaꞌt u ixoj majte Daamaris ibꞌii.
18U topon u bꞌaꞌnla chusbꞌaltu Corinto
1 Uncheeꞌ xamtich tek tiꞌ qꞌu kam tziꞌ, elbꞌen u Pablo tu Atenas utz, bꞌen tu Corinto. 2 Utz ichabꞌa tibꞌ tuchꞌ maꞌl u Israeel tziꞌ, Aquila, aa tikuenta Ponto. Analich koꞌxh ikꞌasuꞌl tu Itaalia. Aꞌich imol u Priscila, u tixoj. Tan aatz u Claudio, u ijlenal tu Roma, teesa maꞌl mantaar aas saelkꞌasuꞌl qꞌu Israeel tu vitenam.
Ech opon u Pablo tzixeꞌ. Ex iqꞌila. 3 Utz yakich atinojka tzixeꞌ. Elaich koꞌn qꞌu taqꞌon. Ech ela tek nichmotxtaqꞌonineꞌ. Tan bꞌano atibꞌal nichiꞌaneꞌ ayaꞌ qꞌuꞌl bꞌuꞌjiꞌ.
4 Utz jun ilanbꞌal qꞌii, nichichus u yolbꞌal Tioxh u Pablo tu u atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar. Aꞌ nichibꞌan yaꞌl tok u bꞌaꞌnla chusbꞌal tiviꞌ qꞌu Israeel tuchꞌ qꞌu griego.
5 Uncheeꞌ eltekkꞌasuꞌl u Silas tuchꞌ u Timoteo tu Macedoonia utz, opon tu Corinto. Taꞌxh uli utz, tila aas tiira oknaj u Pablo tiꞌ ipaxsal itziiul u yolbꞌal Tioxh. Nichiꞌan yaꞌl tok tiviꞌ qꞌu Israeel aas aꞌ viTxaaom u Tioxh u Jesuus.
6 Pek aatz qꞌu Israeel, motx koꞌn iqꞌeꞌbꞌaꞌ tibꞌ. Utz nichiyoqꞌoneꞌ. Ech ilitꞌiꞌyu toksaꞌm u Pablo siatz. Utz tal te ech tzaꞌ: —Ex atkoꞌxh ataj paav oj lakuꞌ u choobꞌal paav setiꞌ. Yeꞌk loꞌok vijtzil setiꞌ. Pek aatz cheel, maꞌtꞌin xoꞌl qꞌu puera aanima.— Texh te.
7 Ech elkꞌasuꞌl u Pablo tu u atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar utz, bꞌen otzotz xeꞌ maꞌl u vinaj, Tiicio Justo ibꞌii, xoꞌvan Tioxh. Ankoꞌxh atichku tatibꞌal txala u atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar.
8 Uncheeꞌ aatz u Crispo, u qꞌesala tu u atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar, inima u kuBꞌaal, tuchꞌ tixoj ikꞌaol imeꞌal kajayil. Utz sibꞌal qꞌu aa Corinto abꞌin u bꞌaꞌnla chusbꞌal utz, nichinima. Utz nichmotxibꞌan ivautiismo.+ 18:8 Ech ixeꞌt qꞌu niman tetz u Jesuus tu u tenam Corinto tziꞌ, tikuenta Acaya, xoꞌl qꞌu griego. Xamtel tuul, itzꞌibꞌa bꞌen kaꞌvaꞌl uꞌ u Pablo tzixeꞌ. Aꞌ qꞌu uꞌ itzꞌibꞌa bꞌen u Pablo u Bꞌaxa tuchꞌ u Kaꞌbꞌ Uꞌ Tu Corinto.
9 Uncheeꞌ aatz u kuBꞌaal, iqꞌila u Pablo tu maꞌl visioon tu aqꞌbꞌal. Tal te ech tzaꞌ: —Yeꞌ koꞌxh xoꞌvaxh. Al u bꞌaꞌnla chusbꞌal. Yeꞌ yaꞌaxh tiꞌ talaxeꞌ. 10 Tan atilin sakꞌatza. Utz yeꞌxhabꞌil koꞌxh siꞌan iqꞌabꞌ saiꞌ aas siꞌan see. Tan kaana aanima sabꞌens niman vetz tu u tenam tzaꞌ.— Texh te.
11 Ech maꞌl yaꞌbꞌ tuchꞌ unnikꞌamte iꞌan u Pablo tu Corinto. Nichichusun tiꞌ u yolbꞌal Tioxh.
12 Uncheeꞌ aatz iꞌana, aꞌ chit governadoorich u Galioon tu Acaya, motx iꞌan maꞌl iatz qꞌu Israeel tiꞌ ixochax u Pablo. Tiqꞌo bꞌen tu u qꞌatbꞌal tzii. 13 Utz motx tal tu u Galioon ech tzaꞌ: —Aatz u vinaj tziꞌ, niyaꞌlu aanima tiꞌ toksal iqꞌii Tioxh. Utz yitꞌ bꞌaꞌn koj vatz u kumantaar aas ech toksal iqꞌii u Tioxh sakubꞌaneꞌ tziꞌ.— Texh te.
14 Utz siꞌchyolon u Pablo tala, pek tal u governadoor tu qꞌu Israeel ech tzaꞌ: —Kam koj chit maꞌj mam paav vetiꞌanlaꞌ u vinaj tziꞌ, maꞌj koj yatzꞌoꞌm vetiꞌana, bꞌaꞌntan yeꞌ koj suntxꞌol enujul. 15 Pek iltaj sevatz oj tiꞌ koꞌn unjoloj yol, tiꞌ koꞌn maꞌj bꞌii utz, tiꞌ koꞌn qꞌul emantaar. Tan yuꞌnsaꞌ suntxꞌol inujul qꞌu kam tziꞌ.— Texh te. 16 Ech ipaasat eluꞌl tiꞌ qꞌatbꞌal tzii.
17 Uncheeꞌ aatz qꞌu griego, motx itxay u Soostenes tu kꞌaꞌnal, vaꞌl qꞌesala tu u atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar. Utz nichmotxiqꞌos vatz u qꞌatbꞌal tzii. Pek kam koj nichtal u Galioon.
18 Uncheeꞌ sibꞌ tereꞌn tiempo iꞌan u Pablo tziꞌ. Ech kꞌastekꞌul. Ikaasaka qꞌu niman tetz u Jesuus. Okbꞌen tu vaarko yakich tu Siiria. Aꞌich imol u Priscila tuchꞌ u Aquila.
Aatz opon tu Cencrea, itꞌuri iviꞌ. Techlal aas itzojpi maꞌl viyol taqꞌ iqul tuul vatz Tioxh. Ech oktekbꞌen tu vaarko.+ 18:18 Choktaj u Nuumeros 6.50.19 Aatz motx opon tu Eefeso. Ijatx tibꞌ tuchꞌ u Aquila tuchꞌ u Priscila tziꞌ.
Utz bꞌen u Pablo tu u atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar. Ech nichitxay tibꞌ tu yol tiꞌ u bꞌaꞌnla chusbꞌal tuchꞌ qꞌu Israeel. 20 Aatz qꞌu Israeel, ijaj bꞌaꞌnil te aas saꞌatin bꞌitoj tzixeꞌ. Pek yeꞌt koꞌn isaꞌa u Pablo. 21 Utz ikaasakoꞌnka. Tal te ech tzaꞌ: —Ministeer seꞌnvil u nimla qꞌii vaꞌl siꞌan tu Jerusaleen. Tunpajte laqꞌaavuꞌlin tzexeꞌ oj liꞌan txumbꞌal Tioxh.— Texh te. Ech elkꞌasuꞌl tu Eefeso. Okbꞌen tu vaarko.
22 Uncheeꞌ aatz tek opon tu Cesarea, bꞌen tu Jerusaleen. Ex iqꞌila qꞌu niman tetz u Jesuus latziꞌ. Ech tek ibꞌen tu Antioquia.
Vitoxpaj ibꞌen u Pablo tiꞌ en ipaxsal itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal
23 Aatz nimalich tek tiempo tatin tziꞌ, kꞌastekꞌul. Tziꞌtzoch ibꞌen tiꞌ junun qꞌu tenam tikuenta Galaacia iꞌana, tuchꞌ tu Friigia. Aꞌ nichitxakbꞌaꞌka kꞌatz Tioxh bꞌaꞌnil qꞌu niman tetz u Jesuus.
U taltu u yolbꞌal Tioxh u Apolostu Eefeso
24 Uncheeꞌ tuul opon maꞌl u Israeel tu Eefeso, Apolos ibꞌii. Aꞌ itzꞌpinajichku tu Alejandria. Maꞌl vinaj aqꞌel iviꞌ iyoloneꞌ. Tiira tekꞌ tootzaj u Yolbꞌal Tioxh vaꞌl tzꞌibꞌamalka. 25 Tan maꞌtich ichusax tiꞌ u atinchil kꞌatz u kuBꞌaal Jesuus. Ech tuchꞌ chit taanima nichiꞌaneꞌ. Ilel chit iyoloneꞌ. Vatzsaj chit nichichusun tiꞌ u Jesuus, kꞌuxh taꞌxh tootzaj u vautiismo tu aꞌ vaꞌl nichtal u Xhan. 26 Ech techalich ixamlil xeꞌt iyolon tu u atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar. Ech aatz tabꞌi u Aquila tuchꞌ u Priscila, isikꞌle echil tziꞌ utz, motx tal tereꞌn te kam chit bꞌanel tu u bꞌaꞌnla chusbꞌal.
27 Uncheeꞌ tachva bꞌenchil u Apolos tikuenta Acaya. Utz aqꞌax nimal ikꞌuꞌl tu qꞌu niman tetz u Jesuus aas sabꞌeni. Motx itzꞌibꞌa bꞌen maꞌl uꞌ xeꞌ qꞌu niman tetz u Jesuus tziꞌ aas samotxikꞌuleꞌ. Ech aatz oponi, mam lochoꞌm iꞌan tu qꞌu aanima qꞌuꞌl tibꞌaꞌnil Tioxh maꞌtich motx inimat u Jesuus.
28 Tan aatz u Apolos, tuchꞌ chit xamlil nichitzaqꞌbꞌe qꞌu Israeel vatz tenam. Ech yeꞌxhkam nichitxꞌolax itzaqꞌbꞌel tu qꞌu Israeel. Tan aꞌ nichitxakbꞌaꞌ vaꞌl nichtal u Yolbꞌal Tioxh aas nojchit aꞌ viTxaaom u Tioxh u Jesuus.
19Viqꞌaavopon u Pablo tu Eefeso
1 Uncheeꞌ tuul koꞌxh atich u Apolos tu Corinto tixuenta u Acaya, tuul paal u Pablo tu qꞌu tenam viꞌaj qꞌu muunte. Opon tu Eefeso. Utz til unjolol niman tetz u Jesuus tziꞌ. 2 Utz tal te ech tzaꞌ: —¿Ok tzik u Tioxhla Espiiritu sekꞌatza aas enima u Jesuus?— Texh te.
Utz alax te ech tzaꞌ: —Nikoꞌxh nikojqabꞌi oj atil Tioxhla Espiiritu.— Texh te.
3 Utz tal paj u Pablo te ech tzaꞌ: —¿Kam vautiismo bꞌanel setaqꞌo uncheeꞌ?— Texh te.
Motx tzaqꞌbꞌu ech tzaꞌ: —Aꞌ bꞌanel u vautiismo qaqꞌo vaꞌl tal u Xhan.— Texh te.
4 Tal u Pablo te ech tzaꞌ: —Iꞌan vautisaar aanima u Xhan tu aꞌ, techlal ikꞌaxal paav. Utz nichtal tu qꞌu aanima aas aꞌ samotxinima maꞌl vaꞌl suꞌulka tiꞌ. Utz aꞌ nital u Jesuus, viTxaaom u Tioxh.— Texh te.
5 Ech taꞌxh tabꞌi u yol qꞌu aanima tziꞌ, motx iꞌan ivautiismo tibꞌii u kuBꞌaal Jesuus. 6 Ech taqꞌ jeꞌ iqꞌabꞌ u Pablo tiviꞌ utz, ok u Tioxhla Espiiritu kꞌatza. Ech nichtekiyolon tunjot yolbꞌal. Utz tal unjolol yol majte, ayaꞌ qꞌuꞌl nital u Tioxh. 7 Utz kabꞌlaal vinaj ixaan sikajayil.+ 19:7 Ech ixeꞌt qꞌu niman tetz u Jesuus tu u tenam Eefeso tikuenta Aasia tziꞌ. Sibꞌal tiempo iꞌan u Pablo tziꞌ. Ichus qꞌu niman tetz u Jesuus bꞌaꞌnil. Xamtel tuul, itzꞌibꞌa bꞌen maꞌl uꞌ u Pablo tzixeꞌ. Ayaꞌ Qꞌu Niman Tetz U Jesuus Tu Eefeso.
8 Uncheeꞌ nichibꞌen u Pablo tu u atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar. Oxvaꞌl ichꞌ atin tziꞌ iqꞌomich chit ixamlil tiꞌ talax u yolbꞌal Tioxh. Nichitxay tibꞌ tu yol tuchꞌ qꞌu aa uqꞌaybꞌal. Utz nichiꞌan yaꞌl tiꞌ toksal yol tiviꞌ qꞌu aanima aas sinima viQꞌesalail u Tioxh.
9 Pek itiibꞌixsa jeꞌ taanima unjolol. Yeꞌt nimani. Utz vatz qꞌu tenam motx koꞌn tal tzꞌejbꞌal yol tiꞌ u chusbꞌal, ayaꞌ u Bꞌaꞌnla Bꞌey. Ech el tek u Pablo tixoꞌl. Utz teesa qꞌu niman tetz u Jesuus majte. Ech jun qꞌii nichitxay tibꞌ tu yol tiꞌ u bꞌaꞌnla chusbꞌal tu maꞌl u otzotz tetz maꞌl u vinaj Tiranno ibꞌii. 10 Ech iꞌan tziꞌ tu kaꞌvaꞌl yaꞌbꞌ. Ech kajay qꞌu aanima tikuenta Aasia abꞌin viyolbꞌal u kuBꞌaal Jesuus kꞌuxh Israeel utz, kꞌuxh griego majte.
11 Uncheeꞌ mamaj txaichil nichiꞌan u Tioxh tiqꞌabꞌ u Pablo. 12 Nichiꞌan bꞌaꞌn qꞌu yaꞌv tuchꞌ koꞌxhtuꞌ nitiqꞌol opon maꞌj qꞌu bꞌuꞌj tzixeꞌ oj maꞌj oksaꞌm qꞌuꞌl maꞌt ikanax ok tu u Pablo. Yak eloj qꞌu yaabꞌil taqꞌo. Utz yak eloj qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj majte.
13 Pek atich unjolol qꞌu Israeel, til chaj koꞌxh nichpaalka, nichteesa tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatz aanima majte. Ayaꞌ jujvaꞌl qꞌul ikꞌaol maꞌl u vinaj Eceva ibꞌii, qꞌesal oksan yol vatz Tioxh aas nitaleꞌ. Ech motx ichuli ibꞌanbꞌel vibꞌii u kuBꞌaal Jesuus tiꞌ tojchal el tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj. Ech nichtal tzaꞌ: —Nivojcheꞌlaxh tibꞌii u Jesuus vaꞌl nipaxsa itziiul u Pablo.— Texh tu qꞌu tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj.
15 Pek tzaqꞌbꞌu koꞌn u tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj titziꞌ u vinaj utz, tala: —Vootzajle u Jesuus. Utz vootzajle u Pablo. Pek aatz ex, ¿abꞌil ex netaleꞌ?— Texhtuꞌ.
16 Ech aatz u vinaj vaꞌl atich ok tioxhil txꞌiꞌliꞌinaj kꞌatza tziꞌ, yuqꞌpu tiꞌ qꞌu vinaj. Utz isubꞌa. Iqꞌixeꞌl toksaꞌm kꞌatza. Ech tꞌuꞌlich tekuꞌen utz, akꞌonnaj tek majte aas motx ooj kꞌasuꞌl tziꞌ.
17 Ech tiira pax chit itziiul u kam vatz kajay qꞌu aanima, qꞌuꞌl jejlich tu Eefeso, qꞌu Israeel tuchꞌ qꞌu griego. Utz motx ok xoꞌval kꞌatza. Ech techalich tek tok iqꞌii vibꞌii u kuBꞌaal Jesuus tu qꞌu kam uchi tziꞌ. 18 Utz sibꞌal qꞌuꞌl nichmotxniman, motx ul tal qꞌul ipaav. Nichtal vatz qꞌu aanima kam qꞌuꞌl yeꞌxtxoj bꞌanel taqꞌo.
19 Echat koꞌxh qꞌuꞌl nichiꞌan istan majte, motx tiqꞌo ul qꞌu tuꞌ, chusbꞌal tetz istan. Utz motx itzꞌeꞌsa vatz qꞌu tenam. Bꞌanax tiꞌ vijaꞌmel qꞌu uꞌ tzꞌeꞌi tziꞌ utz, 50,000 ijaꞌmel aqꞌonibꞌal qꞌii elkoꞌp. 20 Ech tiira techalich tek ipax paal viyolbꞌal u kuBꞌaal Jesuus. Tan niꞌxhinaꞌvit viqꞌaqꞌal kꞌatz qꞌu niman tetz.
U titzꞌat bꞌenchil u Pablo tu Roma
21 Uncheeꞌ aatz maꞌtich tek ipaal qꞌu kam tziꞌ, titzꞌa u Pablo tu taanima aas sabꞌen tikuenta Macedoonia tuchꞌ tu Acaya. Utz ech tek sabꞌen tu Jerusaleen. Utz tal ech tzaꞌ majte: —Xamtel ministeer seꞌenin tu Roma aas maꞌt vatin bꞌoj tu Jerusaleen.— Texhtuꞌ. 22 Ech ichaj bꞌen kaꞌvaꞌl qꞌu lochol tetz tu Macedoonia. Aꞌ ichaj u Timoteo tuchꞌ u Erasto. Pek ech koj u Pablo tan, kaaka bꞌiit tikuenta Aasia.
U mam txabꞌkin uch tu Eefeso
23 Uncheeꞌ aatz iꞌan tu u tiempo tziꞌ, uch maꞌl mam txabꞌkin tu Eefeso tiꞌ u Bꞌaꞌnla Bꞌey. 24 Aꞌ xeꞌtixsan maꞌl u txaqꞌol chꞌichꞌ, Demeetrio ibꞌii. Tan mam puaj nichitxꞌak tuchꞌ qꞌu taqꞌonom. Aꞌ nichiꞌan talaj ivatzibꞌal u tatibꞌal u bꞌanich tioxh vaꞌl Diana. 25 Ech imol tibꞌ tuchꞌ tereꞌn qꞌu tetz txaqꞌol chꞌichꞌil utz, tal te ech tzaꞌ: —Vinaj, etootzajle aas aꞌ nicheek txꞌiibꞌal kuqꞌii tu u qaqꞌon tzaꞌ. 26 Pek netileꞌ utz, netabꞌi aas maꞌxh teesalka sibꞌal aanima u Pablo tziꞌ. Oleꞌy tiꞌ toksal yol tiviꞌ. Tan nitaleꞌ aas yitꞌ tioxh koj qꞌuꞌl ibꞌanoꞌm koꞌn aanima. Utz yitꞌ taꞌn koꞌn koj tu Eefeso nitalva tzaꞌ, pek nital tikuenta Aasia kajayil. 27 Utz tilayol oj lasotz u kukꞌaꞌy tzaꞌ. Utz taꞌn koꞌnkoxhtuꞌ, pek yeꞌkan oj texh tatin u tatibꞌal u nimla tioxh Diana vatz qꞌu aanima liꞌana. Utz laꞌtekxeꞌtibꞌajax kuꞌ u talchu u kutioxh. Tan aal aꞌ chit oknaj iqꞌii tu kajay qꞌu aa Aasia tuchꞌ tu u vatz amlika txꞌavaꞌ kajayil.— Texhtuꞌ.
28 Ech taꞌxh tabꞌi u yol qꞌu vinaj tzaꞌ, motx pultu taanima tu kꞌaꞌnal. Utz qetuꞌm chit taltu ech tzaꞌ: —¡Techal u Diana, vitioxh qꞌu aa Eefeso!— Texhtuꞌ. 29 Ech lakpu qꞌu tenam. Motx iꞌan mam txabꞌkin utz, bꞌenoꞌk tu maꞌl u atibꞌal tetz chusbꞌal. Utz iqini eluꞌl qꞌul imol u Pablo tziꞌ. Ayaꞌ u Gayo tuchꞌ u Aristarco, qꞌuꞌl aa Macedoonia.
30 Ech aꞌich isaꞌ u Pablo, siꞌchokoꞌp tu vaꞌl molichku tibꞌ qꞌu tenam tala. Pek yeꞌt aqꞌax tzii te tu qꞌu niman tetz u Jesuus. 31 Atich unjolol qꞌu aa Aasia majte atil tijleꞌm, tamiigoich u Pablo utz, tal talax opon te aas yeꞌk seꞌnikꞌuch tibꞌ tu u molbꞌalibꞌ.
32 Utz aatz qꞌu aanima molich tibꞌ tziꞌ, jolol sotznajich ikꞌuꞌl. Tan atia vaꞌlen nichiqetu talaxeꞌ utz, at unjolte paarten nichtaleꞌ. Utz sibꞌal yeꞌ tootzaj kam tokeꞌ atich opon tu u molbꞌalibꞌ tziꞌ.
33 Ech toksa maꞌl u vinaj qꞌu Israeel vatz qꞌu tenam, Alejandro ibꞌii. Ichajoꞌk tiꞌ talaxeꞌ kam tok u moliꞌbꞌ. Ech siꞌchtekyolon u Alejandro xoꞌl qꞌu tenam. Iꞌan xheenya tiqꞌabꞌ aas suꞌuch tzꞌineꞌchil. Utz samotxteesa tibꞌ qꞌu Israeel tuul tala. 34 Pek taꞌxh ilaxi aas Israeelich, aal koꞌn motx qꞌeqꞌun qꞌu aanima. Ech nichtal tzaꞌ: —¡Techal u Diana, vitioxh qꞌu aa Eefeso!— Chia. Kaꞌvaꞌl oora ech nichtal tziꞌ.
35 Uncheeꞌ aꞌ tek oleꞌ tiꞌ ikuꞌ ikꞌaꞌnal qꞌu aanima u aa tzꞌibꞌ tu u tenam. Tan tal te ech tzaꞌ: —Vinaj aa Eefeso, abꞌil koj maꞌj aanima yeꞌ ootzajin tetz aas oꞌ xeen tetz u tatibꞌal u nimla tioxh Diana. Utz oꞌ xeen tetz vivatzibꞌal vaꞌl aꞌ kuꞌnajꞌul tu amlika.+ 19:35 Aatz u bꞌanich tioxh Diana vatz qꞌu aanima, aꞌ chajon vaꞌt u qꞌesal tioxh vaꞌl Juupiter aas nitaleꞌ.36 Yeꞌxhabꞌil koꞌxh saꞌalon aas: «Yitꞌ i.» Chaj koj.
Echtzixeꞌt aꞌ inujul aas sakuꞌ ekꞌaꞌnal. Utz yeꞌ koꞌxh kam ebꞌan tu oojeꞌl. 37 Tan vetkoꞌxhetiqꞌo ul qꞌu vinaj tzaꞌ tziꞌ. Utz yeꞌk txaaꞌla kam niꞌan tu u tatibꞌal u kutioxh. Utz yeꞌxhkam niyoqꞌ u kutioxh majte. 38 Pek oj atil ichꞌaꞌo u Demeetrio tuchꞌ qꞌu tetz txaqꞌol chꞌichꞌil tziꞌ, ech itxaꞌk atil qꞌatol tzii. Utz niveeteꞌ suꞌuch yol tuchꞌ. Ech motx oj ixoch tibꞌ siatz.
39 Pek oj atil chit vaꞌtoj kam setaleꞌ, uncheeꞌ aꞌ satiqꞌov tibꞌ tu maꞌj jikla molbꞌalibꞌ. 40 Tan xoꞌvebꞌal oj laqijle aas nikulak tenam tiꞌ ibꞌanax txabꞌkin echaꞌ vaꞌl cheel tzaꞌ. Utz ¿kam tek laqala oj lachꞌotil qe kam tok u txabꞌkin tziꞌ?— Texhtuꞌ. 41 Ech taꞌxh veet tal qꞌu kam u aa tzꞌibꞌ tzaꞌ, ichaj bꞌen u mam tenam.
20U taqꞌax nimal ikꞌuꞌl qꞌu niman tetz u Jesuus tikuenta Macedoonia tuchꞌ tikuenta Greecia
1 Uncheeꞌ aatz maꞌtich tek iyaꞌ u txabꞌkin tziꞌ, aatz u Pablo, isikꞌle qꞌu niman tetz u Jesuus kꞌatza utz, taqꞌ nimal ikꞌuꞌl. Ech bꞌeni, ikꞌaj bꞌen tu Macedoonia. 2 Paal tu qꞌu txꞌavaꞌ latziꞌ. Utz sibꞌal yol paal talka u Pablo tu qꞌu niman tetz u Jesuus, aqꞌbꞌal nimal ikꞌuꞌl. Ech ikꞌaj bꞌen tu Greecia.
3 Aatz oxvaꞌlich tek ichꞌ tatin tziꞌ. Siꞌchꞌokbꞌen tu u vaarko vaꞌl yak tu Siiria tala. Pek tabꞌi u Pablo aas nichiꞌan ikꞌuꞌl qꞌu Israeel tiꞌ. Ech taqꞌ tek kuꞌ tibꞌeyil aas vatz txꞌavaꞌ ibꞌenaꞌ saqꞌaavbꞌen tikuenta Macedoonia. 4 Ech bꞌeni, aꞌich imol u Soopater, vikꞌaol u Pirro, u aa Berea. Antu u Aristarco tuchꞌ u Segundo qꞌuꞌl aa Tesaloonica. Antu u Gayo aa Derbe tuchꞌ u Timoteo. Antu u Tiiquico tuchꞌ u Troofimo, qꞌu aa Aasia. 5 Motx bꞌaxabꞌ bꞌen qꞌu vinaj tziꞌ utz, ichꞌia qopon tu Troas.
6 Uncheeꞌ kꞌasuꞌloꞌ tu Filipos aas paal u nimla qꞌii Txꞌaꞌbꞌal Kaxhlaan Txꞌix Yeꞌk Itxꞌamil. Tu vaarko kꞌaskuꞌloꞌ. Ech tu u toꞌvaꞌ qꞌii kumolov qibꞌ tuchꞌ tu Troas. Utz jujvaꞌl qꞌii kubꞌan tziꞌ.
Vikaasat qꞌu niman tetz u Jesuusu Pablo tu Troas
7 Uncheeꞌ aatz tu u bꞌaxa qꞌii tetz u xhemaana, kumol qibꞌ tuchꞌ qꞌu niman tetz u Jesuus tiꞌ ijatxax u kaxhlaan txꞌix. Utz chusun u Pablo tu xoꞌl. Pek sibꞌ chit tuul vichusun u Pablo iꞌana, opon nal koꞌxh nikꞌa aqꞌbꞌal tuul. Tan ech tek qꞌejal siꞌchkꞌasuꞌl. 8 Utz kaanaich bꞌoj txijtxubꞌal atich tu u toxvaꞌ chup atibꞌal vaꞌl molichku qibꞌ. 9 Utz kꞌujlich maꞌl u xiak tziꞌ ventaana, Euutico ibꞌii. Pek txaypu tu maꞌl mam vataꞌm tan, axhibꞌi sibꞌ chit tuul vichusun u Pablo. Ech subꞌax tu vataꞌm utz, chajpu kꞌasuꞌl tu u toxvaꞌ chup. Kamnajich tekuꞌen aas ul lakaxoj. 10 Ech ikuꞌl u Pablo kꞌatza. Iqꞌalu utz, tal ech tzaꞌ: —Yeꞌ koꞌxh xoꞌvex tan, ¡itzꞌlele atziꞌ!— Texhtuꞌ.
11 Ech motx iqꞌaavjeꞌ tu u toxvaꞌ ichup u atibꞌal. Aꞌ imol u xiak vaꞌl chajpi, itzꞌlel tekuꞌen. Ech mam txuqꞌtxunchil inach qꞌu niman tetz u Jesuus aas til u txaichil tziꞌ. Ech motx ijatx u kaxhlaan txꞌix utz, techbꞌu. Utz sibꞌal koꞌn paj chusuꞌm iꞌana, sajbꞌu texh tuul. Ech tek ibꞌenaꞌ. Utz iqꞌol kꞌasuꞌl u xiak vaꞌl chajpi.
Vikaasat qꞌu ansiano u Pablotu Eefeso
13 Uncheeꞌ aatz oꞌ tan, bꞌaxabꞌbꞌenoꞌ tu u tenam Asoon. Tu vaarko bꞌenkꞌoꞌ. Utz paal qiqꞌo u Pablo tziꞌ tan, maꞌtich taltaꞌ aas tu tajan sabꞌenka. 14 Ech kukꞌul qibꞌ tuchꞌ tu Asoon. Utz okbꞌen sukukꞌatza tu vaarko. Ech oponoꞌ tu Mitilene. 15 Ech viꞌ aꞌ paj kukꞌasuꞌl tziꞌ. Utz tu vaꞌt qꞌii tuul, paaloꞌ vatz u txꞌavaꞌ Quio. Ech tu paj vaꞌt qꞌii, oponoꞌ tu u toponbꞌal vaarko, vaꞌl Samos ibꞌii. [Kuchꞌexu kuvaarko tu Troguiilio.] Utz ech qꞌejal oponoꞌ tu Mileto. 16 Utz sakoꞌnpaal yakloj u Pablo tu Eefeso tala. Ech yeꞌk sabꞌatz tikuenta Aasia. Tan aꞌ nichtoojeꞌla seꞌnipaasa u nimla qꞌii Pentecostees tu Jerusaleen oj latxꞌakoni.
17 Ech ichaj kꞌasuꞌl chaj u Pablo tu Eefeso. Aꞌ tal topon qꞌu ansiano xoꞌl qꞌu niman tetz u Jesuus tu Mileto. 18 Ech aatz opon qꞌu ansiano, tal u Pablo te ech tzaꞌ:
—Etootzajle kam vuntxumbꞌal nunbꞌan texoꞌl jatvaꞌx tiempo vul tikuenta Aasia tzaꞌ. 19 Aꞌ chit niaqꞌoninkꞌin tiꞌ u kuBꞌaal Jesuus. Tuchꞌ maanxhoil utz, tuchꞌ oqꞌel atilin texoꞌl. Tan kam koꞌn mam tzaꞌl nipaalkꞌin tu vibꞌant ikꞌuꞌl qꞌu Israeel viꞌ. 20 Loqꞌ yitꞌiꞌas yeꞌn koj val qꞌu kam sete jankꞌal qꞌuꞌl saꞌxhtxakun sete. Vetunchusex vatz tenam. Utz vetunchusex tulaj atibꞌal. 21 Nunpaxsa itziiul tu qꞌu Israeel tuchꞌ tu qꞌu puera aanima aas sikꞌaxa ikꞌuꞌl tiꞌ qꞌul ipaav vatz Tioxh. Utz sakꞌujeꞌ ikꞌuꞌl tiꞌ u kuBꞌaal Jesucristo.
22 Pek aatz cheel, seꞌenin tu Jerusaleen. U Tioxhla Espiiritu nialon ve. Utz yeꞌ vootzaj kam sapaalkꞌin tziꞌ. 23 Pek taꞌxh vootzaj aas sakuꞌin tu tzeꞌ. Utz sapaalin tu mam tzaꞌl. Tan u Tioxhla Espiiritu nialon ve tu qꞌu tenam qꞌuꞌl nipaalkꞌin. 24 Pek yeꞌxhkam maꞌj nivoksa tetz. Nikoꞌxh aꞌ koj tiiꞌin tiꞌ u vatz unqꞌii unsaj. Tan tiira aꞌ unsaꞌ aas tuchꞌ chit txuqꞌtxunchil satzojpu u vaqꞌon tiꞌ u Tioxh. Utz suntzojpixsa u vijleꞌm vaꞌl unkꞌul tu u kuBꞌaal Jesuus tiꞌ ipaxsal itziiul u bꞌaꞌnla chusbꞌal tetz vibꞌaꞌnil u Tioxh. Ech untzojpeꞌ vaꞌl niꞌan u aanima nitok tu tꞌaspichil aas opon nal tu vaꞌl soꞌoponka.
25 Ech aatz cheel, vootzajle aas yeꞌxhabꞌiste koꞌxh vaꞌtoj sete, saꞌtereꞌnkojtil unvatz, jatvaꞌl ex paalnajin tzexeꞌ tiꞌ ipaxsal itziiul viQꞌesalail u Tioxh. 26 Echtzixeꞌt nival sete tu u qꞌii cheel tzaꞌ, aas yeꞌk unpaav setiꞌ oj leꞌenex tu u choobꞌal paav. 27 Tan yitꞌiꞌas maꞌkojunmuj u chusbꞌal tetz u Tioxh sete; yeꞌn koj val vitxumbꞌal sete kajayil.
28 Echtzixeꞌt nival sete, kuentaꞌex. Utz iltaj qꞌu niman tetz u Jesuus. Ayaꞌ qꞌuꞌl u Jesuus choonnaj tetz tuchꞌ vikajal. Tan u Tioxhla Espiiritu oksanex tixoꞌl ex ilol tetz tiꞌ u tatin vatz Tioxh. 29 Vootzajle aas suꞌul subꞌul texoꞌl aas maꞌt unbꞌenaꞌ. Echaꞌ tul elqꞌomla lobo siꞌaneꞌ. Nikoꞌxh saꞌkojikuy qꞌu niman tetz u Jesuus. 30 Utz texoꞌl atkoꞌxh sacheek jeꞌ vinaj aas kam koꞌn txubꞌaꞌl satal tiꞌ vinujul. Aꞌ isaꞌ ibꞌoytoꞌk qꞌu niman tetz u Jesuus tiꞌ. 31 Echtzixeꞌt liistaꞌex. Utz ulsataj sekꞌuꞌl vaꞌl unbꞌan texoꞌl. Tu oxvaꞌl yaꞌbꞌ qꞌiils aqꞌbꞌal yeꞌxhkam nunyaꞌ tiꞌ etꞌoyleꞌ, tiꞌ taqꞌax nimal ekꞌuꞌl sejununil. Utz oqꞌel nunbꞌan vatz Tioxh setiꞌ.
32 Ech aatz cheel hermanos, nivaqꞌkaꞌex tiqꞌabꞌ Tioxh utz, tu vibꞌaꞌnil. Ayaꞌ viyolbꞌal alel taqꞌo. Tan aꞌ vaꞌl atil itxumbꞌal tiꞌ veyakꞌin kꞌatza. Utz aꞌ vaꞌl saꞌaqꞌon kajay qꞌu kam sete qꞌuꞌl alel taqꞌo sataqꞌ tu vitenam elnaj kꞌatz paav. 33 Utz etootzajle yeꞌxhkam vetvachva epuaj aas atichꞌin texoꞌl. Yeꞌxhkam vachva etoksaꞌm. 34 Tan tuchꞌ unqꞌabꞌ vetaqꞌonin tiꞌ ichokax qꞌu kam qꞌuꞌl nunsavsa tuchꞌ qꞌul unmol. 35 Unchus sete aas aqꞌon chit suꞌuchi, ech salochax qꞌuꞌl yeꞌk tetz. Utz nunnachpixsa sete viyol u Jesuus aas tal ech tzaꞌ: «Aal maas techal vaꞌl sauch oya vatz vaꞌl sakꞌulax oya.» Chia.—
Texh u Pablo.
36 Uncheeꞌ taꞌxh veet tal qꞌu kam u Pablo tziꞌ, pecheꞌi utz, iqꞌila sikꞌle Tioxh tuchꞌ qꞌu ansiano. 37 Ech mamala oqꞌel iꞌan qꞌu ansiano tiꞌ sikajayil. Nichiqꞌalu u Pablo utz, nichitzꞌutzꞌeꞌ. 38 Tan aꞌ chit txumunku tiꞌ u yol vaꞌl tal u Pablo te aas yeꞌxhjatu veꞌt sailax iatz. Ech motx ex ichajpuka bꞌen u Pablo tu vaarko.
21Vipaal u Pablo tu tereꞌn tenam
1 Uncheeꞌ aatz maꞌtich tek kujatxtu qibꞌ tuchꞌ qꞌu ansiano, okbꞌenoꞌ tu vaarko. Jikom kubꞌen tu u txꞌavaꞌ Cos. Utz ech qꞌejal tuul, bꞌenoꞌ tu u tenam Rodas. Elpajbꞌenoꞌ tziꞌ, kukꞌaj bꞌen tu Paatara. 2 Ech qil maꞌl u vaarko aal ipaal tu Feniicia sapaali. Utz okꞌoꞌ tuul ech bꞌenoꞌ. 3 Utz paal qaqꞌka u Chipre. Aꞌ kaak tu kumax. Utz aalich kubꞌen tu Siiria. Ech tek oponoꞌ tu Tiro tikuenta Siiria tan, paal taqꞌka ijatz u vaarko tziꞌ. 4 Ech qil qꞌu niman tetz Jesuus tziꞌ. Utz jujvaꞌl qꞌii kubꞌan tzixeꞌ. Nichmotxtal tu u Pablo titxumbꞌal u Tioxhla Espiiritu aas yeꞌk sabꞌen tu Jerusaleen. 5 Ech taꞌxh tzꞌaj jujvaꞌl qꞌii qatin tziꞌ, kꞌasuꞌloꞌ. Utz ul ichajpukaꞌoꞌ qꞌu niman tetz u Jesuus tziꞌ u tenam. Aꞌ imol tixoj tuchꞌ ikꞌaol imeꞌal. Utz ech pecheꞌoꞌ tziꞌ aꞌ, kuqꞌila sikꞌle Tioxh. 6 Ech motx kukaasa qibꞌ tuchꞌ sukujununil. Oktekꞌoꞌ tu vaarko utz, motx qꞌaavbꞌen tulaj totzotz.
Vibꞌaxabꞌsal talax tu u Pablo aas sapaal tu tzaꞌl tu u Jerusaleen
7 Ech qelbꞌen tu Tiro utz, oponoꞌ tu Tolemaida. Utz qaqꞌ ichajlichil qꞌu niman tetz u Jesuus latziꞌ. Maꞌl qꞌii kubꞌanka tzixeꞌ. Ech yaꞌ tek u kupaal viꞌ aꞌ. 8 Tu tek vaꞌt qꞌii kꞌasuꞌloꞌ utz, oponoꞌ tu Cesarea xeꞌ u Felipe, u paxsan tetz u bꞌaꞌnla chusbꞌal. Ayaꞌ maꞌl tu jujvaꞌl qꞌu lochol tetz qꞌul ichaj u Jesuus. Ech atinoꞌ tzixeꞌ.+ 21:8 Choktaj Qꞌu Bꞌaꞌnla Chaj Kam Bꞌanel (Hechos) 6.5.9 Utz atich kaavaꞌl imeꞌal, tiira jolol ixviak. Utz nichiyolon u Tioxh titziꞌ.
10 Tuul koꞌxh atichꞌoꞌ tziꞌ kaꞌxvaꞌl qꞌii, ul maꞌl u vinaj aa Judea, Agabo ibꞌii. Nichiyolon Tioxh titziꞌ.+ 21:10 Choktaj Qꞌu Bꞌaꞌnla Chaj Kam Bꞌanel (Hechos) 11.28.11 Ul tiloꞌ. Utz itxay u kꞌalbꞌal xeꞌaj tuul u Pablo. Iqitz jeꞌ iqꞌabꞌ tajan tuul. Utz tal tek ech tzaꞌ: —Ech nital u Tioxhla Espiiritu tzaꞌ: «Ech iqitzax vibꞌaal u kꞌalbꞌal siꞌan qꞌu Israeel tu Jerusaleen tzaꞌ. Satoksa tiqꞌabꞌ qꞌu puera aanima.» Chia.— Texh u Agabo.
12 Ech taꞌxh qabꞌi u kam tziꞌ, kujaj bꞌaꞌnil tu u Pablo tuchꞌ qꞌu aa Cesarea aas yeꞌk sabꞌen tu Jerusaleen.
13 Pek tzaqꞌbꞌu koꞌn u Pablo ech tzaꞌ: —¿Kam nebꞌaneꞌ aas netoqꞌeꞌ? Aal koꞌxh netilinsa vaanima. Tan kꞌajel vibꞌ aas yitꞌ taꞌn koꞌn koj saqitzpꞌin, pek kꞌuxh sayatzꞌpꞌin tu Jerusaleen tiꞌ vibꞌii u kuBꞌaal Jesuus.— Texhtuꞌ.
14 Ech yeꞌt chit oleꞌoꞌ tiꞌ imajl iatz. Kuyaꞌsa texhtuꞌ. Utz qal tek ech tzaꞌ: —Iꞌan itxumbꞌal u kuBꞌaal.— Texhoꞌ.
15 Ech taꞌxh tek paal qꞌu qꞌii tziꞌ, kubꞌan qucheꞌ. Utz bꞌenoꞌ tu Jerusaleen. 16 Antu kꞌasuꞌl qiꞌ unjolol qꞌu niman tetz u Jesuus aa Cesarea, tuchꞌ u Mnasoon, aa Chipre, oꞌtla niman tetz u Jesuus. Tan aꞌ soꞌoponkꞌoꞌ tzixeꞌ tu Jerusaleen.
Vitxaypu u Pablo tu viqꞌanalilu totztioxh tu Jerusaleen
17 Uncheeꞌ aatz oponoꞌ tu Jerusaleen, ikꞌul qopon qꞌu niman tetz u Jesuus tuchꞌ txuqꞌtxunchil. 18 Aatz tek ech qꞌejal tuul, bꞌenoꞌ tuchꞌ u Pablo. Ex qil u Jacobo. Utz molich tibꞌ kajay qꞌu ansiano. 19 Ech motx qaqꞌ ichajlichil. Utz aatz u Pablo, tziꞌtzoch chit talax junun qꞌu kam te iꞌana, qꞌuꞌl iꞌan u Tioxh xoꞌl qꞌu puera aanima tikuenta.
20 Ech toksa iqꞌii Tioxh aas motx tabꞌi utz, tal tu u Pablo ech tzaꞌ: —¡Matz iillaꞌ hermano, jatvaꞌx koꞌn mil qꞌu Israeel nimanya tziꞌ! Pek loqꞌ aꞌ chit yeꞌ motx iqꞌiꞌ taqꞌaxka u oꞌtla mantaar. 21 Utz vetmotxtabꞌil unjolol kam saiꞌ. Tan naal tu qꞌu Israeel qꞌuꞌl ayeꞌn xoꞌl qꞌu puera aanima aas saelka tiꞌ vichusbꞌal u Moisees. Yeꞌk sitzokꞌeꞌl bꞌiil ichiꞌl qꞌul ikꞌaol utz, yeꞌk sisaji ok qꞌu kostuumbre naal te aas nitaleꞌ. 22 Pek ¿kam sakubꞌaneꞌ? Tan yeꞌ koj satabꞌi tziꞌ aas ulyaxh. Utz saꞌxhimol tibꞌ saiꞌ atziꞌ.
23 Pek bꞌan vaꞌl saqal see tzaꞌ, ech nanima u oꞌtla mantaar satal qꞌu aanima. Atil kaavaꞌl vinaj tu kuxoꞌl cheel tzaꞌ aas sitzojpi viyol vaꞌl taqꞌ iqul tuul vatz Tioxh. 24 Utz iqꞌo bꞌen saiꞌ. Ech ela seꞌnebꞌan qꞌu kostuumbre tetz txꞌaatxꞌoch etatin vatz Tioxh tuchꞌ. Utz lachoo qꞌu kam qꞌuꞌl satxakun tiꞌ u txꞌoloꞌm tiꞌ u tel xiꞌl iviꞌ. Ech lamotxtil qꞌu aanima aas noj koj qꞌu kam qꞌuꞌl nitalax te saiꞌ. Pek jikom chit apaaleꞌ nanima vaꞌl nital u oꞌtla mantaar sataleꞌ.
25 Pek ech koj qꞌu puera aanima qꞌuꞌl nimanya tan, vetkutzꞌibꞌal bꞌen talax te. Taꞌxh simaj tibꞌ tiꞌ techbꞌul qꞌu echbꞌubꞌal qꞌuꞌl maꞌt ipaal vatz bꞌanich tioxh. Yeꞌk satechbꞌu kaj. Yeꞌk sichiꞌ chiꞌo aas yeꞌ elnaj ikajal. Utz yeꞌk sateesa tibꞌ tu bꞌey tuchꞌ aanima.— Texh te.
26 Uncheeꞌ ech tek qꞌejal tuul, bꞌenoꞌk u Pablo tu viqꞌanalil u totztioxh. Tiqꞌo bꞌen kaavaꞌl qꞌu vinaj tiꞌ. Iꞌan qꞌu kostuumbre tetz txꞌaatxꞌochil. Ex taleꞌ jatu satzojpu u qꞌii tiꞌ u kam talaꞌtziꞌi. Utz jatu satoksa u txꞌoloꞌm sijununil.
27 Uncheeꞌ aatz siꞌchtektzojpu u jujvaꞌ qꞌii tetz u nimla qꞌii, ilax u Pablo tu viqꞌanalil u totztioxh tu unjolol qꞌu Israeel qꞌuꞌl jejlich tu Aasia. Utz ilak txabꞌkin xoꞌl qꞌu tenam. Ech itxay u Pablo. 28 Nichmotxiqꞌeqꞌuneꞌ, motx tal ech tzaꞌ: —¡Vinaj Israeel, lochonojex! Tan aatz u vinaj tzaꞌ, aꞌ vaꞌl til chaj koꞌxh nichusvu kam aas niteesa iqꞌii u kutenam. Niteesa iqꞌii u oꞌtla mantaar utz, tuchꞌ u totztioxh tzaꞌ. Utz taꞌn koꞌn koj, pek vettiqꞌol ukuꞌl griego tu viqꞌanalil u totztioxh tzaꞌ, puera aanima. ¡Vettaqꞌlu ukuꞌl paav tu u tioxhla atibꞌal tzaꞌ!— Texhtuꞌ.
29 Tan aatz qꞌu vinaj tziꞌ, til unpajul u Pablo tu tenam aas aꞌich imol u Troofimo, u aa Eefeso. Ech motx titzꞌa aas aꞌ imol okoꞌp tu viqꞌanalil u totztioxh u Pablo.+ 21:29 Choktaj Qꞌu Bꞌaꞌnla Chaj Kam Bꞌanel (Hechos) 20.4.30 Ech motx ilak qꞌu aanima. Motx iꞌan txabꞌkin. Motx mulin toponeꞌ. Itxay u Pablo utz, ijuxu eluꞌl tiꞌ eluꞌl viqꞌanalil u totztioxh. Ech ijupka qꞌul ijubꞌalil. 31 Utz nichtekmotxtitzꞌa iyatzꞌpeꞌ. Tuul ex alaxoj tu viqꞌesal qꞌu sol aa Roma aas nichiꞌan txabꞌkin qꞌu aanima tikuentail u totztioxh tu Jerusaleen.
32 Aatz tek u qꞌesal sol tan, tiqꞌo kꞌasuꞌl sol tiꞌ tuchꞌ tereꞌn qꞌesal sol utz, tꞌaspu topon kꞌatza. Ech taꞌxh tek til qꞌu aanima aas opon u qꞌesala tuchꞌ qꞌul isol, motx tek yaꞌ iqꞌostu u Pablo. 33 Ech aatz u qꞌesal sol, itxay u Pablo utz, tal iqitzax tu kaꞌvaꞌl kadeena. Ech ichꞌoti tu u tenam abꞌilich utz, kam maꞌtich iꞌantaꞌ.
34 Pek aatz qꞌu mam tenam, paarten nichiqetu talax unjolol utz, paarten nital unjote. Ech yeꞌt el itxumbꞌal u qꞌesal sol tuul kam tok u txabꞌkin nichibꞌanaxeꞌ. Tal tek tiqꞌol bꞌen u Pablo tu u tatibꞌal qꞌu sol. 35 Ech aatz opon tu qꞌu tanatik, chꞌunil tek jeꞌ u Pablo tu qꞌu sol. Tan vaꞌlich itxabꞌalkabꞌin u mam tenam. 36 Utz nichmotxiqꞌeqꞌun ixambꞌu tiꞌ ech tzaꞌ: —¡Kamoj!— Chu tiꞌ u Pablo.
37 Uncheeꞌ aatz nichtekxeꞌttiqꞌol okoꞌp u Pablo tu u tatibꞌal qꞌu sol, tal tu u qꞌesal sol ech tzaꞌ: —¿Satz veeti sayolonin see?— Texh te.
Utz tzaqꞌbꞌel tu u qꞌesal sol ech tzaꞌ: —¡Ootzaj peꞌk yolbꞌal griego! 38 Utz ¿yitꞌ tzik axh u aa Egipto vaꞌl ilak tenam tiꞌ ibꞌanax txabꞌkin jatuten chaj? ¿Ayaꞌ vaꞌl tiqꞌo bꞌen 4,000 lakol chꞌaꞌo tiꞌ tu tzꞌinlich tzaji txꞌavaꞌ?— Texh te.
39 Uncheeꞌ tal tek u Pablo te ech tzaꞌ: —Yitꞌ in koj. Nojchit nivaleꞌ, in Israeel. Aꞌ atilkꞌin tu maꞌl tenam atil talcheꞌ; ayaꞌ u Tarso tikuenta Ciliicia. Pek bꞌan bꞌaꞌnil saaqꞌ tzii sayolonin tu qꞌu tenam tziꞌ.— Texh te. 40 Utz aqꞌax tzii te.
Ech txakeꞌ u Pablo tu qꞌu tanatik utz, iꞌan xheenya tiqꞌabꞌ aas suꞌuch tzꞌineꞌchil. Utz anchituꞌ. Mam tzꞌineꞌchil uchi, ech tek yolon tu yolbꞌal hebreo. Tal ech tzaꞌ:
22Viyolon u Pablo vatz qꞌu tenamtu Jerusaleen
1 —Vinaj qꞌesal tenam tuchꞌ ex vitzꞌin vatzik, abꞌitaj qꞌu yol saval sete tzaꞌ.— Texhtuꞌ.
2 Ech aatz tabꞌi qꞌu aanima aas tu yolbꞌal hebreo yolonka, aal chit maas motx itzꞌinbꞌaꞌ tibꞌ. Utz tal u Pablo ech tzaꞌ:
3 —Aatz in, nojchit in Israeel. Aꞌ itzꞌpinajkꞌin tu Tarso tikuenta Ciliicia. Pek aꞌ chꞌiinajkꞌin tu u tenam tzaꞌ. Utz aꞌ chusunin u Gamalieel. Tekꞌ chuselin bꞌaꞌnil tiꞌ u oꞌtla mantaar tetz qꞌu kukꞌuy kumam. Utz tiira yeꞌ nunqꞌiꞌ tiꞌ u Tioxh, echaꞌ nebꞌan cheel tziꞌ.+ 22:3 Choktaj Qꞌu Bꞌaꞌnla Chaj Kam Bꞌanel (Hechos) 5.34-39.4 Tan nichunchok qꞌu aanima qꞌuꞌl atil ok tiꞌ u chusbꞌal tetz u Bꞌaꞌnla Bꞌey. Bꞌenamen ech sunbꞌaneꞌ nichvaleꞌ, kamnalin. Ech nichuntxay vinaj tuchꞌ ixoj. Utz at neꞌnvaqꞌ kuꞌ tu tzeꞌ. 5 Utz ilel abꞌimal tu qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh u kam nivaleꞌ tzaꞌ, tuchꞌ qꞌu qꞌesal qꞌatol tzii. Tan aꞌ nichaqꞌon vuꞌ tetz txayoꞌm. Ech bꞌenin tu Damasco tiꞌ itxayax qꞌu niman tetz u Jesuus atil tziꞌ. Utz, saviqꞌo ul tu Jerusaleen. Ech sabꞌanax iveeteꞌ.
6 Pek aatz iꞌana, tuul atichꞌokꞌin tiꞌ bꞌey, kamal chaqꞌaal qꞌiich, nichtekinajabꞌ vopon tu Damasco. Yeꞌk chit talcheꞌ isuti viꞌ maꞌl u ribꞌkin xamal tu amlika. 7 Ech unkuꞌ vatz txꞌavaꞌ. Utz vabꞌi maꞌl u yol, tal ve ech tzaꞌ: «Saulo, Saulo, ¿kantuꞌ naꞌan akꞌuꞌl viꞌ, nachokꞌin?» Texhtuꞌ.
8 Ech untzaqꞌbꞌe tek ech tzaꞌ: «¿Abꞌil axh unBꞌaal?» Texhin te.
Tal ve ech tzaꞌ: «In u Jesuus aa Nazareet. In vaꞌl naꞌan akꞌuꞌl viꞌ, nachokꞌin.» Texhtuꞌ.
9 Nojchit antu ilon u ribꞌkin xamal qꞌul unmol utz, motx xoꞌvi. Loqꞌ yeꞌt tabꞌi u yol vaꞌl alax ve. 10 Utz val tek ech tzaꞌ: «¿Kam sunbꞌaneꞌ unBꞌaal?» Texhin.
Tal u kuBꞌaal ve ech tzaꞌ: «Lakpen utz, kuxh tu Damasco. Tan aꞌ saꞌalaxku see latziꞌ kam qꞌu kam alel tekuꞌen aas saꞌaneꞌ.» Texhtuꞌ.
11 Ech aꞌ tek chꞌijinbꞌenin sunqꞌabꞌ qꞌuꞌl unmol tan, yeꞌ nichvilon veꞌt tu vipaqꞌun u xamal iꞌana tziꞌ. Ech oponin tu Damasco.
12 Uncheeꞌ atich maꞌl u vinaj tziꞌ, Ananias ibꞌii, jikomla niman tetz u oꞌtla mantaar. Utz atich tatin vatz qꞌu Israeel tu u tenam tziꞌ. 13 Utz ul tzunxeꞌ, xaanoꞌk sunkꞌatza. Tal ve ech tzaꞌ: «Hermano Saulo, qꞌaav ilonoj u bꞌaqꞌ aatz tziꞌ.» Texhtuꞌ. Ech tu u muꞌkꞌul tziꞌ, qꞌaav ilonin utz, unsaji tekuꞌen.
14 Utz tal ve ech tzaꞌ: «Aatz viTioxh qꞌu kukꞌuy kumam vetitxaalaxh tiꞌ ootzajit vitxumbꞌal. Utz siil u Jikomla Vinaj. Saabꞌi qꞌu yol sajeꞌul titziꞌ. 15 Ech axh alol tetz siꞌan vatz kajay aanima tiꞌ vaꞌl vetiillaꞌ utz, tiꞌ vaꞌl vetaabꞌilaꞌ tziꞌ. 16 Pek aatz cheel, tiꞌaxh. Lakpen utz, bꞌaꞌn avautiismo. Qꞌila sikꞌle vibꞌii u kuBꞌaal, ech sasuukꞌ qꞌul apaav.» Texh ve.
17 Uncheeꞌ qꞌaavuꞌlin tu Jerusaleen. Utz ex unqꞌila sikꞌle Tioxh tu viqꞌanalil u totztioxh. Ech yeꞌk talcheꞌ kꞌuchax maꞌl u visioon ve. 18 Utz vil u kuBꞌaal. Nichtal ve ech tzaꞌ: «Cheel nal eel bꞌen tu Jerusaleen tzaꞌ. Tan yitꞌ saꞌkojkꞌulax qꞌul ayol saal viꞌ tu u tenam tzaꞌ.» Texhtuꞌ.
19 Ech aatz in val te ech tzaꞌ: «UnBꞌaal, tootzajle qꞌu aanima tziꞌ aas nichvaqꞌ kuꞌ qꞌu niman eetz tu tzeꞌ. Nichuntzꞌuꞌma. Utz nichunbꞌen tu qꞌu atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar tiꞌ ichokpeꞌ. 20 Utz ant in, atichꞌoponin aas yatzꞌax u Esteban, val aaqꞌonom. Ant in alon ikameꞌ. In xeenka u toksaꞌm qꞌuꞌl nichenyatzꞌon.» Texhin te.
21 Pek tal ve ech tzaꞌ: «Kuxh tan, sunchajbꞌenaxh tzian, xoꞌl qꞌu puera aanima.» Texh u Tioxh ve.— Texh u Pablo.
U taltu u Pablo aasbꞌennaj aa Roma
22 Ech aatz motx tabꞌi tok qꞌu puera aanima tu viyol u Pablo, qꞌeqꞌun motx tal ech tzaꞌ: —¡Sotzoj u vinaj tu u vatz txꞌavaꞌ tzaꞌ! ¡Yeꞌk siꞌaneꞌ saꞌatin vatz iqꞌii saj!— Texhtuꞌ. 23 Ech vaꞌlich motx iqꞌeqꞌelkabꞌineꞌ. Utz nichmotxibꞌaj kuꞌ qꞌul ichakeꞌt vatz txꞌavaꞌ. Utz nichimakꞌ jeꞌ pojoj tiꞌ kajiqꞌ. 24 Ech tal tek u qꞌesal sol, aas saiqꞌol okoꞌp u Pablo tu u tatibꞌal qꞌu sol. Utz tal itzꞌuꞌmaleꞌ. Aꞌ isaꞌ sael itziꞌ kam tokeꞌ aas nichiqꞌeqꞌun qꞌu aanima tiꞌ.
25 Pek tuul tek nichiqitzax u Pablo, tal tu u chꞌooal qꞌesal sol atich kꞌatza: —¿Bꞌaꞌn tzik setzꞌuꞌma maꞌj aanima aas bꞌennaj aa Roma untzꞌoj yeꞌsaj itxꞌolax inujul vipaav?— Texh te.
26 Utz aatz tabꞌit u kam u chꞌooal qꞌesal sol tzaꞌ, bꞌeni; ex tal tu u qꞌesala ech tzaꞌ: —¿Kam saꞌaneꞌ? tan aatz u vinaj tziꞌ, bꞌennaj peꞌks aa Roma.— Texh te.
27 Ech tul u qꞌesala utz, ichꞌoti tu u Pablo ech tzaꞌ: —Al ve. ¿Nojchixh bꞌennajaxhs aa Roma?— Texh te.
Ech: —Eeꞌ bꞌennajin aa Roma.— Texh u Pablo.
28 Tzaqꞌbꞌu u qꞌesala ech tzaꞌ: —Aatz in, mam puaj vaqꞌ tiꞌ unbꞌens aa Roma.— Texhtuꞌ.+ 22:28 Atich maꞌl u ley xoꞌl qꞌu aa Roma aas nitaqꞌ tzii tu qꞌu puera aanima yitꞌ aa Roma koj aas sabꞌens aa Roma. Aatz vaꞌl nichiꞌan qꞌu aanima oj nitachva sabꞌens aa Roma, sachooni. Oj yitꞌ iꞌ, soꞌok tu solil xoꞌl qꞌu aa Roma. Ech saꞌaqꞌax tzii te sabꞌens aa Roma. Aatz maꞌt tok u aanima aa Roma, ela texh viderecho tuchꞌ tereꞌn qꞌu aa Roma qꞌuꞌl itzꞌpinaj tziꞌ. Echaꞌ u Pablo tan, bꞌennajichs aa Roma tan aꞌ itzꞌpik tu u tenam Troas vaꞌl bꞌens “ciudad oficial” tikuenta u Impeerio Romano.
Ech tal tek u Pablo te ech tzaꞌ: —Pek in aa Roma tu vitzꞌpebꞌal.— Texh te. 29 Ech oora tek motx xaaneꞌl kꞌatz u Pablo qꞌuꞌl siꞌchmotxtzꞌuꞌman. Utz aal antu u qꞌesala xoꞌvi. Tan tabꞌi aas bꞌennaj aa Roma u Pablo. Xoꞌv jeꞌ tiꞌ tan, iqitz tu kadeena.
Vichꞌotpu itziꞌ u Pablo vatz qꞌu qꞌatol tzii tu Jerusaleen
30 Ech tu tek vaꞌt qꞌii tuul, ichit u Pablo tu qꞌu kadeena qitzichka. Tan aꞌich isaꞌ u qꞌesal sol satootzaji kam chit tiꞌ nichxochpika. Utz tal topon qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh tuchꞌ qꞌu qꞌesal Israeel kajayil. Ech tiqꞌo eluꞌl u Pablo, ikꞌuch siatz.
231 Aatz u Pablo, tii chit isaji qꞌu qꞌesala qꞌuꞌl molich tibꞌ utz, tal ech tzaꞌ: —Vinaj vitzꞌin vatzik, tunnachbꞌal atilka aas tiira bꞌaꞌn vatin vatz Tioxh ulyukoꞌxhin tu u qꞌii cheel tzaꞌ.— Texhtuꞌ.
2 Ech aatz u qꞌesal oksan yol vatz Tioxh vaꞌl Ananias ibꞌii, tal ipaqꞌax ok itziꞌ u Pablo tu qꞌuꞌl atich kꞌatza.
3 Pek tal u Pablo te ech tzaꞌ: —¡Tioxh sabꞌanon ichꞌexel see, kaꞌvatz! ¡Ech axh aꞌ maꞌl saj bꞌitzꞌ! Tan kꞌujlelaxh tiꞌ itxꞌolax unnujul. Naꞌanbꞌe u oꞌtla mantaar utz, ¡aal qelel naꞌaneꞌ aas naal unqꞌosaxeꞌ!— Texh te.+ 23:3 Aatz u yol “saj bꞌitzꞌ” nital tzaꞌ, aꞌ nikꞌam tiꞌ qꞌu pantioon tu qꞌu kampusaanto xoꞌl qꞌu Israeel aas txꞌanel tilon itzꞌakal tu saj txun. Pek kamnaj atil tu u jul tziꞌ. Qꞌeꞌnaj chiꞌl vitzuꞌl. Aꞌ nikꞌam tiꞌ u kaꞌvatzil niyolonka. Ech teesat tibꞌ iqꞌii qꞌu Israeel tibꞌilaj tu qꞌu yol tziꞌ.
4 Ech aatz qꞌuꞌl atich tziꞌ, tal te ech tzaꞌ: —¿Kantuꞌ bꞌatzꞌi aas nayoqꞌ u qꞌesal oksan yol vatz Tioxh tziꞌ?— Texh te.
5 Tal u Pablo ech tzaꞌ: —Yeꞌ vootzaj vitzꞌin vatzik, oj qꞌesal oksan yol vatz Tioxh. Tan tzꞌibꞌamalka tu u Yolbꞌal Tioxh ech tzaꞌ: «Yitꞌ saꞌkojaal tzꞌejbꞌal tzii tiꞌ u qꞌesal atenam.» Chia.— Texhtuꞌ.+ 23:5 Choktaj u Eexodo 22.28.
6 Uncheeꞌ til tek u Pablo aas untanulich qꞌu aanima saduceo u tuqꞌaybꞌal utz, fariseo untante. Ech qetuꞌm chit taltu tixoꞌl qꞌu qꞌesala molich tibꞌ ech tzaꞌ: —Vinaj vitzꞌin vatzik, in fariseo, ikꞌaol fariseo. Ech tiꞌ koꞌn vunnimataꞌ aas niqꞌaavtitzꞌpu qꞌu kamnaj, kꞌuxh nitxꞌolax unnujul.— Texhtuꞌ.
7 Ech yakich okoj ixoꞌl qꞌu fariseo tuchꞌ qꞌu saduceo aas tabꞌi qꞌu yol tziꞌ. Utz motx ijatx tibꞌ iatz qꞌuꞌl molich tibꞌ tziꞌ. 8 Tan aatz qꞌu saduceo, nimotxtaleꞌ aas yeꞌk qꞌaavitzꞌpichil tikaꞌpaj. Yeꞌk aanxel utz, yeꞌk aanjel majte aas nitaleꞌ. Pek ech koj qꞌu fariseo tan, atile chu tiꞌ qꞌu kam tziꞌ. 9 Ech uch maꞌl mam qꞌeqꞌuꞌm. Utz txakeꞌ tek unjolol qꞌu aa txumbꞌal tetz u oꞌtla mantaar qꞌuꞌl imolich qꞌu fariseo utz, tal ech tzaꞌ: —¡Yeꞌk maꞌj kam bꞌanel tu u vinaj niqileꞌ tziꞌ! Kamal maꞌj tioxhil kam vetqꞌilan oj maꞌj aanjel majte. Ech aꞌ liꞌilon; kam esaꞌ te.— Texhtuꞌ.
10 Ech tiira jatxich tibꞌ iatz qꞌu aanima. Aal koꞌxh nichiyakꞌin tiꞌ qꞌu xhaakaluibꞌ nichiꞌaneꞌ. Ech aatz tek u qꞌesal sol, ixoꞌva tekuꞌen aas noj ibꞌitiꞌyul u Pablo tu qꞌu tenam tala. Ech isikꞌle tek koꞌp qꞌu sol. Utz tal teesal kꞌasuꞌl u Pablo tixoꞌl utz, saqꞌaaventaqꞌ tu u tatibꞌal qꞌu sol.
11 Uncheeꞌ aatz maꞌlich tek aqꞌbꞌal tuul, chee u kuBꞌaal vatz u Pablo utz, tal te ech tzaꞌ: —Atoj nimal akꞌuꞌl Pablo. Tan kam chit echaꞌ mayolon viꞌ tu Jerusaleen tzaꞌ, ministeer ech ayolon viꞌ tu Roma majte.— Texh te.
Vichoktu txumbꞌal qꞌu Israeeltiꞌ iyatzꞌax u Pablo
12 Uncheeꞌ aatz tek sajbꞌi, motx imol tibꞌ unjolol qꞌu Israeel. Motx iꞌan maꞌl nukꞌuꞌm. Taꞌxh motx tala aas anal samotxtxꞌaꞌni aas maꞌt iyatzꞌax u Pablo siatz. 13 Utz maas 40 ixaan qꞌu vinaj taqꞌ iqul tiꞌ ibꞌanax u kam tziꞌ. 14 Ech imolo tibꞌ bꞌen xeꞌ qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh tuchꞌ xeꞌ qꞌu qꞌesal qꞌatol tzii utz, tal te ech tzaꞌ: —Aatz oꞌ tzaꞌ, vetmotxkubꞌanlu maꞌl nukꞌu utz, vetqaqꞌlu kuqul tuul aas yeꞌxhkam maꞌj saqechbꞌu untzꞌoj yeꞌsajen kuyatzꞌtu u Pablo tziꞌ. 15 Ech aatz ex tuchꞌ kajay qꞌu qꞌesala, altaj tu u qꞌesal sol aas satiqꞌo ul u Pablo sevatz qꞌejal. Sakoꞌxhebꞌanoꞌk aas ayaꞌl kala sechꞌoti inujul vaꞌtoj kam titziꞌ tiloneꞌ. Tuul aatz oꞌ tan, liistaꞌoꞌ tiꞌ tu bꞌey. Yak sakuyatzꞌeꞌ tuul yeꞌsaj tul sevatz.— Texh te.
16 Pek aatz u titzꞌin u tanabꞌ u Pablo, tabꞌi u kam tziꞌ. Ech bꞌeni utz, okoꞌp tu u tatibꞌal qꞌu sol; ex tal tu u Pablo.
17 Aatz tek u Pablo, isikꞌle opon maꞌl qꞌu qꞌesal 100 sol utz, tal te ech tzaꞌ: —Iqꞌo bꞌen u xiak vatz u qꞌesala tzaꞌ tan, atil maꞌl yol satal te.— Texh te.
18 Uncheeꞌ ech tiqꞌot bꞌen utz, ex taqꞌ vatz u qꞌesala. Tal te ech tzaꞌ: —Vetisikꞌleꞌin u Pablo, ayaꞌ u preexhu. Utz vetijaj bꞌaꞌnil ve aas saviqꞌo ul u xiak saatz tzaꞌ. Tan atil maꞌl yol satal see chi.— Texh te.
19 Ech aatz u qꞌesala, ichꞌiji bꞌen u xiak siqꞌabꞌ utz, ixaanseꞌl tibꞌ tuchꞌ. Ech ichꞌoti te ech tzaꞌ: —¿Kam yol saal ve?— Texh te.
20 Tal u xiak te ech tzaꞌ: —Vetmotxinukꞌlu unjolol qꞌu Israeel aas sijaj see siiqꞌo bꞌen u Pablo xoꞌl qꞌu qꞌesala simol tibꞌ qꞌejal. Loqꞌ sakoꞌxhmotxiꞌan ok aas ayaꞌl kala aꞌ sichꞌoti inujul vaꞌtoj kam te tiloneꞌ. 21 Pek motxiꞌch anima tan, maas 40 vinaj saxeen tziꞌ bꞌey chi. Aꞌ isaꞌ siyatzꞌeꞌ. Utz vetmotxinukꞌlaꞌ aas yeꞌk satxꞌaꞌni utz, yeꞌk saukꞌai untzꞌoj yeꞌsajen iyatzꞌtaꞌ. Ech aatz cheel, liista tiꞌ satz aaqꞌ aqul tuul seꞌnaaqꞌeꞌ.— Texh te.
22 Aatz tek u qꞌesal sol, ichaj kꞌasuꞌl u xiak utz, tal te bꞌaꞌnil aas yeꞌxhabꞌil koꞌxh vaꞌt e satalvu vaꞌl maꞌtich taltu te.
U teesalbꞌen u Pablotu Jerusaleen
23 Ech isikꞌlet kaꞌvaꞌl qꞌesal sol. Utz tal te aas sichꞌiansa 200 sol alas 9 tu aqꞌbꞌal. Vaꞌt 70 sol tiꞌ chee sabꞌenka utz, tuchꞌ vaꞌt 200 sol aas lanza qꞌu bꞌanbꞌal ichꞌaꞌo. Tan samotxbꞌen tu Cesarea tal te. 24 Utz sichꞌiansa chee majte aas sajeꞌ u Pablo tiꞌ. Ech bꞌaꞌn koꞌxh topon soꞌopon vatz u Felix u governadoor tikuenta Judea. 25 Ech itzꞌibꞌat maꞌl uꞌ u qꞌesala, ech tal tuul tzaꞌ:
26 —Cheentzikꞌaxh techalla governadoor Felix. Nunqꞌilabꞌenaxh in Claudio Liisias.
27 Nunpaasa bꞌen u vinaj saatz tziꞌ. Tan vettxayax tu unjolol qꞌu Israeel utz, siꞌchmotxiyatzꞌeꞌ. Pek in ex eesan siatz. Aꞌ unmol unjolol sol. Tan vabꞌi aas bꞌennajs aa Roma. 28 Ech viqꞌo bꞌen xoꞌl qꞌul iqꞌesal qꞌu Israeel qꞌuꞌl molich tibꞌ. Aꞌ unsaꞌ vootzajitaꞌ, kam tiꞌ nichmotxixochva. 29 Utz ech viltaꞌ aas aꞌ nixochpik tiꞌ unjolol kam tiꞌ qꞌul imantaar tetz u tuqꞌaybꞌal. Pek yeꞌk maꞌj ipaav aas saꞌkojiꞌaneꞌ sayatzꞌax tiꞌ utz, nikoꞌxh saꞌkojkuꞌ tu preexhuil tiꞌ.
30 Utz vetalax ve, aas nitaqꞌ kuꞌ xeem unjolol qꞌu Israeel tiꞌ u vinaj tziꞌ. Ech tokeꞌ nivaqꞌ opon tzaxeꞌ. Utz vetvallu tu qꞌu xochol tetz aas aꞌ sixochvu saatz kam ikuenta tuchꞌ.
Liil iibꞌ, bꞌaꞌn koj paalkꞌaxh.—
Texhtuꞌ.
Vitxꞌolax inujul u Pablo tu u governadoor Felix tuchꞌ u Festo
31 Uncheeꞌ iqꞌol bꞌen u Pablo tu qꞌu sol tu aqꞌbꞌal. Aꞌ tiqꞌov bꞌen tu u tenam Antipatris. Echaꞌ vaꞌl alax te. 32 Ech tu tek vaꞌt qꞌii tuul, aatz qꞌu sol qꞌuꞌl tu tajan bꞌenka, qꞌaavka ul tu qꞌu tatibꞌal. Aꞌ texh bꞌen qꞌu sol qꞌuꞌl tiꞌ chee bꞌenka. 33 Ech taꞌxh opon qꞌu sol tu Cesarea, taqꞌ u uꞌ tu u governadoor utz, ikꞌuch u Pablo te majte. 34 Taꞌxh veet isikꞌlet u uꞌ u governadoor, ichꞌoti til itenam u Pablo. Utz tabꞌi aas aa tikuenta Ciliicia. 35 Ech tal te tzaꞌ: —Anal lavabꞌi ayol aas luꞌul qꞌu xochol eetz.— Texh te. Ech talt ixeel u Pablo tu u tatibꞌal u Herodes.+ 23:35 Aatz u tatibꞌal u Herodes nital tzaꞌ, ayaꞌ u cuarteel militaar tetz qꞌu Roma, tatibꞌal sol niyolonka. Atil preexhuil tuul majte.
24U tabꞌit u bꞌaꞌnla chusbꞌalu governadoor Felix
1 Uncheeꞌ aatz oꞌvaꞌlich tek qꞌii tuul, opon u Ananias. Ayaꞌ u qꞌesal oksan yol vatz Tioxh, xeꞌ u governadoor tiꞌ ixochax u Pablo. Antich imol kaꞌxvaꞌl qꞌu qꞌesal qꞌatol tzii tu Israeel, ayaꞌ qꞌul atil tijleꞌm utz, tuchꞌ maꞌl u licensiado Teertulo ibꞌii. 2 Ech sikꞌlel opon u Pablo tziꞌ. Aatz oponi, xeꞌt ixochon u Teertulo vatz u Felix. Xeꞌt tal te ech tzaꞌ: —Techalla Felix, saiꞌ koꞌn kꞌuxh tiira txꞌanel qatineꞌ. Utz tu koꞌn vabꞌanoneꞌ kꞌuxh sibꞌal bꞌaꞌnla kam nitiqꞌo tibꞌ tu u tenam tzaꞌ, tu vatzakꞌkinil. 3 Kꞌuxh til chaj koꞌxh atilkꞌoꞌ tan, niqil iqꞌaqꞌal vabꞌaꞌnil bꞌenamen. Ech tiira niꞌxhkukꞌamabꞌe see.
4 Pek yeꞌk sunkalabꞌtziiuꞌaxh. Taꞌxh sunjaj bꞌaꞌnil see aas saabꞌi unmuꞌkꞌoj oꞌ. 5 Tan maꞌxh qillaꞌ aas echaꞌ bꞌolobꞌ u vinaj tziꞌ. Lakol txabꞌkin xoꞌl qꞌu Israeel kꞌuxh til chaj koꞌxh atilka. Utz aꞌ maꞌl u qꞌesala tetz maꞌl u tal uqꞌaybꞌal vaꞌl “Qꞌu Nazareet” chu teꞌleꞌ. 6 Utz vetiꞌan provaal ibꞌanax txaaꞌla kam tu viqꞌanalil u totztioxh. Ech tiꞌ vetkutxayva. [Utz sakutxꞌol inujul tu u kumantaar vetqala. 7 Pek vettoksa tibꞌ u qꞌesal sol tiꞌ, vaꞌl Liisias ibꞌii. Taꞌxh vetꞌexteesa tu kuqꞌabꞌ tuchꞌ mam kꞌaꞌnal. 8 Utz tal tu qꞌu xochol tetz aas aꞌ suꞌulku saatz.] Ech toj iil cheel atziꞌ, tuul natxꞌol inujul aas kam tiꞌ nikuxochva.— Texh te.
9 Ech aatz unjot qꞌu Israeel qꞌuꞌl oponi, nichitxakbꞌaꞌ talax qꞌu kam tziꞌ aas nojchit echi nichtaleꞌ.
10 Ech iꞌantu xheenya u governadoor tu u Pablo aas sayoloni. Aatz u Pablo, tal tek ech tzaꞌ: —Vootzajle aas jatvaꞌx koꞌn yaꞌbꞌ axh qꞌatol tzii tu u tenam tzaꞌ. Ech yeꞌk unxoꞌval saval vinujul kam tiꞌ nixochpikꞌin. 11 Kꞌuxh sachꞌoti inujul bꞌaꞌnil tan, anal elyu kabꞌlaval qꞌii vopon tu Jerusaleen tiꞌ inachax Tioxh. 12 Utz maꞌkojichabꞌaꞌin qꞌu vinaj tziꞌ aas oj tuul nunyaa vibꞌ tuchꞌ aanima, oj nunlak txabꞌkin. Yeꞌxhkam. Nikoꞌxh tu viqꞌanalil u totztioxh. Nikoꞌxh tu atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar. Utz nikoꞌxh tu u tenam majte. 13 Ech saꞌkojmotxitxꞌol itxakbꞌaꞌl saatz aas kam tiꞌ nixochvin cheel.
14 Pek ech koj tan, aꞌ nunnima u chusbꞌal vaꞌl Bꞌaꞌnla Bꞌey chu teꞌleꞌ, vaꞌl chulimal koꞌn nimotxtaleꞌ. Aꞌ nunnima viTioxh qꞌul unkꞌuy unmam. Aꞌ nunnima kajay qꞌu kam qꞌuꞌl tzꞌibꞌamalka tu u oꞌtla mantaar utz, tuchꞌ qꞌul tzꞌibꞌamalka tu qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh. 15 Utz nunchꞌia tuchꞌ txuqꞌtxunchil echaꞌ qꞌul ichꞌiat majte tziꞌ aas saꞌnalqꞌaavitzꞌpu qꞌu kamnaj, kꞌuxh jikomla aanima utz, kꞌuxh yitꞌ jikom koj. 16 Echtzixeꞌt nunbꞌan yaꞌl aas bꞌaꞌn in vatz Tioxh utz, vatz aanima majte. Tunnachbꞌal atilka aas yeꞌk in tu paav.
17 Pek axhibꞌi aas jatvaꞌx koꞌn yaꞌbꞌ paali aas yeꞌk in tu vuntenam Jerusaleen tzaꞌ. Ech vetꞌulin, aꞌ ul vaqꞌ oya tetz meꞌbꞌaꞌ. Utz ul vaqꞌ unkutxu majte. 18 Ech aꞌ chit nichunbꞌan qꞌu kam viqꞌanalil u totztioxh tziꞌ, tilin unjolol qꞌu Israeel qꞌuꞌl ayeꞌn tu Aasia. Aꞌ chit maꞌtich unbꞌantu txꞌaatxꞌoch vatin vatz Tioxh. Loqꞌ yitꞌ aꞌich koj unmol mam tenam. Utz yitꞌ txabꞌkin koj nichunbꞌaneꞌ.
19 Ech bꞌaꞌn atziꞌ aas aꞌ koj vetꞌulxochonin saatz qꞌuꞌl ex ilonin, oj kam nital taanima viꞌ. 20 Pek oj yitꞌ iꞌ utz, tal koꞌn qꞌuꞌl majte tzaꞌ kam paav ichabꞌa sunkꞌatza aas vopon vatz qꞌu qꞌatol tzii molich tibꞌ. 21 Pek oj tiꞌ koꞌn vaꞌl unbꞌana aas qꞌeqꞌuꞌm valtu tixoꞌl ech tzaꞌ: «Tiꞌ koꞌn u qꞌaavtitzꞌpu qꞌu kamnaj kꞌuxh nitxꞌolax unnujul cheel.» Texhin.— Texh u Pablo.
22 Uncheeꞌ aatz tabꞌi qꞌu kam u Felix tzaꞌ, taqꞌtekka tetz tunpate. Tan maꞌtich tabꞌit bꞌaꞌnil kam bꞌanel tu u Bꞌaꞌnla Bꞌey tziꞌ. Utz tal tek ech tzaꞌ: —Ulnalen u qꞌesal sol Liisias, ech nal lunteꞌkꞌixsa itxꞌolax inujul u kam tziꞌ.— Texhtuꞌ. 23 Ech tal tu u qꞌesal 100 sol aas sixee u Pablo. Loqꞌ tal te aas tiira koj katxꞌumal tatin siꞌaneꞌ. Pek sataqꞌ bꞌoj tzii te seꞌnaqꞌaxoj techbꞌubꞌal. Utz yeꞌk simaj iatz qꞌul imol aas suꞌlisaji.
24 Uncheeꞌ aatz maꞌtichtekipaal kaꞌxvaꞌl qꞌii tuul, opon paj u Felix tuchꞌ u tixoj Drusila, vaꞌl Israeel. Ech isikꞌle ul u Pablo siatz utz, tabꞌi te kam bꞌanel tu u bꞌaꞌnla chusbꞌal tiꞌ u Jesucristo. 25 Ech yolon u Pablo tiꞌ vibꞌanax vijikomal, tiꞌ u majoibꞌ tu bꞌenchil tu paav utz, tiꞌ u sotzchil vaꞌl suꞌuli. Ech yakich xoꞌvoj u Felix tziꞌ utz, tala: —Aatz cheel, kuxh. Anal lunsikꞌleꞌaxh aas laꞌatin untiempo.— Texh te. 26 Loqꞌ aꞌ nichichꞌia u Felix tu vaꞌl nichiꞌaneꞌ tziꞌ aas saꞌaqꞌax ipuaj tu u Pablo, ech sichajpu. Tan jatpajul koꞌxh maꞌtich isikꞌlet opon utz, nichiyolon tuchꞌ.
27 Pek aatz paal kaꞌvaꞌl yaꞌbꞌ tuul, el tek u Felix tu governadooril. Opon tek jalol tetz tu u tijleꞌm. Aꞌ opon u Poorcio Festo. Utz aatz u Felix, taqꞌkoꞌnka kuꞌ u Pablo tu preexhuil tan, aꞌ isaꞌ aas bꞌaꞌn koꞌxh sakaak tuchꞌ qꞌu Israeel.
25U tabꞌit u bꞌaꞌnla chusbꞌalu governadoor Festo
1 Uncheeꞌ aatz oxvaꞌlich koꞌn qꞌii topon u Festo tu Cesarea, kꞌasuꞌl tziꞌ utz, bꞌen tu Jerusaleen. 2 Utz opon paj qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh siatz latziꞌ. Antich imol unjolol qꞌu Israeel qꞌuꞌl atich tijleꞌm utz, ixoch u Pablo te. 3 Ijaj bꞌaꞌnil te aas yak koꞌxh satal tiqꞌol ul u Pablo tu Jerusaleen. Tan nichiꞌan tiꞌ aas siꞌchixee tu bꞌey utz, siyatzꞌ u Pablo nichtaleꞌ.
4 Pek aatz u Festo tan, tal te ech tzaꞌ: —Aatz u Pablo, atil kuꞌ tu tzeꞌ tu Cesarea. Utz saꞌtexhbꞌenin tziꞌ. 5 Pek bꞌenoj viꞌ abꞌiste qꞌuꞌl maas atil tijleꞌm texoꞌl. Ech oj kam maꞌj mam paav bꞌanel tu u vinaj tziꞌ, lixocha.— Texh te. 6 Ech atin bꞌiit u Festo latziꞌ. Kamal vaaxajit qꞌii iꞌana oj lavate. Ech qꞌaavbꞌen tu Cesarea.
Utz ech tek qꞌejal tuul, kꞌujeꞌ tu u qꞌatbꞌal tzii utz, tal tiqꞌol u Pablo. 7 Utz aatz opon u Pablo, yakich isepoꞌk tibꞌ qꞌu Israeel tiꞌ qꞌuꞌl aꞌ kꞌaskuꞌl tu Jerusaleen. Utz sibꞌla chaj tiila txubꞌaꞌl ichuli tiꞌ ixochax u Pablo. Loqꞌ yeꞌ nichitxꞌol itxakbꞌaꞌleꞌ.
8 Aatz u Pablo tan, tzaqꞌbꞌu tiꞌ qꞌu kam nichxochpika tziꞌ. Utz tal ech tzaꞌ: —Nikoꞌxh maꞌj paav bꞌanel vaqꞌo vatz u mantaar tetz qꞌu Israeel tziꞌ, nikoꞌxh tu viqꞌanalil u totztioxh utz, nikoꞌxh vatz u ijlenal Cesar.— Texhtuꞌ.
9 Aatz u Festo tan, aꞌich isaꞌ aas bꞌaꞌn koꞌxh sakaak tuchꞌ qꞌu Israeel, ech itzaqꞌbꞌe u Pablo, tal te ech tzaꞌ: —¿Satz asaꞌa sabꞌenaxh tu Jerusaleen utz, latziꞌ satxꞌolpik anujul sunvatz tiꞌ qꞌu kam?— Texh te.
10 Tal u Pablo ech tzaꞌ: —Yeꞌka tan, vatz u qꞌatbꞌal tzii tikuenta Roma atilkꞌin saatz cheel. Utz aꞌ satxꞌolpik unnujul tuul. Tan ootzajle bꞌaꞌnil aas yeꞌxhkam maꞌj onkonil vetunbꞌanlu tu qꞌu Israeel tziꞌ. 11 Tan oj vetunbꞌanlu maꞌj mam paav aas sikꞌuloꞌk u kamchil viꞌ, saꞌkojunxoꞌva u kamchil. Pek oj yitꞌ inujul koj qꞌu kam nixochvin tziꞌ, yeꞌxhabꞌil koꞌxh maꞌj saꞌaqꞌonin te. Aꞌ koj samotxtxꞌolon unnujul. Aal bꞌaꞌn aꞌ satxꞌolon unnujul u ijlenal Cesar.— Texh te.
12 Utz yolon u Festo tuchꞌ qꞌu oksan itxumbꞌal. Ech tal tek tu u Pablo ech tzaꞌ: —Axh vetjajon aas aꞌ satxꞌolon anujul u ijlenal Cesar. Ech aꞌ seꞌenkꞌaxh tzixeꞌ.— Texh te.
Vitxꞌolax inujul u Pablotu u Agripa
13 Uncheeꞌ aatz maꞌtich ipaal kaꞌxvaꞌl qꞌii tuul, opon u ijlenal Agripa tu Cesarea tuchꞌ u tanabꞌ vaꞌl Berenice. Ul iqꞌila u Festo. 14 Ech sibꞌal qꞌii iꞌan latziꞌ. Utz tal u Festo tu u ijlenal u kam tiꞌ u Pablo. Ech tal te tzaꞌ: —Vettaqꞌka kuꞌ maꞌl vinaj u Felix tu preexhuil. 15 Utz aatz bꞌenin tu Jerusaleen, imol tibꞌ qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh sunvatz. Aꞌich imol qꞌu qꞌesal qꞌatol tzii xoꞌl qꞌu Israeel. Aꞌ ixoch u Pablo. Utz nichijajeꞌ aas sakami. 16 Pek val te aas yeꞌk siatz qꞌu aa Roma aas sakoꞌxhiyatzꞌ maꞌj aanima, untzꞌoj yeꞌsajen topon qꞌu xochol tetz siatz. Ech sateesa tibꞌ tu qꞌu kam qꞌuꞌl nixochpika. 17 Ech motx ul tzaꞌ. Utz yeꞌk chit chꞌiam unbꞌana. Tan ech qꞌejal tuul kꞌujeꞌin tu u qꞌatbꞌal tzii, ech val tiqꞌol u vinaj tziꞌ. 18 Loqꞌ yeꞌk maꞌj paav ixochva echaꞌ qꞌuꞌl nichvitzꞌa.
19 Pek taꞌn nichixochvu tiꞌ unjolol kam tiꞌ qꞌu tuqꞌaybꞌal. Nixoch tiꞌ maꞌl u vinaj, Jesuus ibꞌii. Kamnaj tekuꞌen. Pek itzꞌlele chu itxakbꞌaꞌt u Pablo. 20 Ech kaꞌtziiuntekꞌin tiꞌ u kam tziꞌ. Utz unchꞌoti tek tu u Pablo oj sisaꞌa sabꞌen tu Jerusaleen. Ech aꞌ satxꞌolpik inujul tiꞌ qꞌu kam latziꞌ. 21 Pek ijaja aas aꞌ satxꞌolon inujul u Cesar Augusto. Aꞌ saꞌaqꞌaxkuka u kam tikuenta tala. Ech valt tek ixeeleꞌ. Tan saꞌchitvaqꞌ bꞌen xeꞌ u Cesar.— Texhtuꞌ.
22 Uncheeꞌ tal tek u Agripa tu u Festo ech tzaꞌ: —Nivachva savabꞌi u vinaj majte tziꞌ.— Texh te.
Alax te tu u Festo ech tzaꞌ: —Axh tzii. Laabꞌi qꞌejal.— Texh te.
23 Uncheeꞌ ech tek qꞌejal tuul, opon u Agripa tuchꞌ u Berenice. Techal chit topon motx oponi. Qꞌoon okoꞌp tu u molbꞌalibꞌ. Antich imol qꞌu qꞌesal sol tuchꞌ qꞌu vinaj qꞌuꞌl atil tijleꞌm tu u tenam tziꞌ. Ech el ichaj u Festo utz, iqꞌol opon u Pablo siatz.
24 Utz tal tek u Festo ech tzaꞌ: —Ijlenal Agripa tuchꞌ ex vinaj atilex tu kuxoꞌl tzaꞌ, aꞌ u vinaj tzuta vaꞌl nitalax iyatzꞌax tu kajay qꞌu Israeel tu Jerusaleen tuchꞌ latzaꞌ. Aꞌ nimotxtaleꞌ aas yeꞌk siꞌaneꞌ saꞌtereꞌnkoꞌxhatin vatz iqꞌii saj. 25 Pek vetvillaꞌ aas yeꞌk ipaav aas sikꞌuloꞌk tiꞌ sakami. Pek vetijajlaꞌ aas aꞌ satxꞌolon inujul u Augusto. Ech vetvitzꞌalaꞌ aas saꞌchitunchaj bꞌen tzixeꞌ. 26 Pek kan chaj inujul ipaav suntzꞌibꞌa bꞌen xeꞌ vunqꞌesala Cesar. Echtzixeꞌt vetviqꞌol ul sevatz. Utz saatz niyolonka, ijlenal Agripa. Ech aatz maꞌt achꞌotit itziꞌ bꞌaꞌnil, kamal laꞌtekcheei kam vipaav luntzꞌibꞌa bꞌen. 27 Tan yeꞌk tokebꞌal nunnacheꞌ oj sakoꞌxhvaqꞌ bꞌen maꞌj preexhu utz, yeꞌk suntzꞌibꞌa bꞌen kam qꞌul ipaav.— Texhtuꞌ.
261 Uncheeꞌ tal tek u Agripa tu u Pablo ech tzaꞌ: —Saveeti sayolonaxh.— Texh te.
Aatz tek u Pablo tan, ilak jeꞌ iqꞌabꞌ utz, xeꞌt teesa tibꞌ tu qꞌu kam nichxochpika. Tal ech tzaꞌ: 2 —Nuntxuqꞌtxuneꞌ, ijlenal Agripa tan, saatz savalvu vinujul kam tiꞌ nixochvin qꞌu qꞌesal uqꞌaybꞌal tu Israeel tziꞌ. 3 Qeꞌl tan, tekꞌ ootzajlu kajay qꞌu kostuumbre tuchꞌ kajay qꞌu kam xoꞌl qꞌu Israeel tzaꞌ. Echtzixeꞌt nunjaj bꞌaꞌnil see aas saꞌatin apaciensia tiꞌ vabꞌileꞌ.
4 Jolol tootzaj qꞌu qꞌesal uqꞌaybꞌal tu Israeel tziꞌ atziꞌ kam u vatin tu u vatz unqꞌii unsaj ayaꞌxchen tunxiakil. Tan aꞌ unpaasav tu vuntenam tuchꞌ tu Jerusaleen. 5 Jolol tootzajle aas tiira inich fariseo bꞌaxa. Ech oj sisaꞌa utz, motxoj taleꞌ. Tan aꞌ u uqꞌaybꞌal vaꞌl tiira tii chit tiꞌ itzojpil u oꞌtla mantaar. 6 Pek aatz cheel, kꞌuxh iqꞌolulin tzaꞌ, nunxochpeꞌ, tiꞌ koꞌn ikꞌujeꞌ unkꞌuꞌl tiꞌ ichꞌial itzojpu qꞌu kam qꞌuꞌl tal u Tioxh tu qꞌu kukꞌuy kumam. 7 Utz antu kajay qꞌu Israeel nichꞌian itzojpeꞌ, ayaꞌ kabꞌlaal tanul qꞌu Israeel. Echtzixeꞌt nimotxtaqꞌonin tiꞌ Tioxh, niqꞌila isikꞌle Tioxh qꞌiils aqꞌbꞌal. Utz tiꞌ koꞌn u kꞌujlebꞌal unkꞌuꞌl tiꞌ vaꞌl alel taqꞌo tziꞌ, kꞌuxh nixochꞌin qꞌu Israeel tziꞌ, ijlenal Agripa.+ 26:7 Kajay qꞌu Israeel ootzajinich tetz aas saꞌchitꞌul viTxaaom u Tioxh. Utz nichmotxichꞌia. Jatvaꞌl koꞌn ciento yaꞌbꞌ xeꞌt motx ichꞌiat vaꞌl talaꞌtziꞌi u Tioxh te. Pek loqꞌ aꞌ sikꞌuꞌl aas ech tul mam ijlenal siꞌaneꞌ. Chꞌaꞌo suꞌliꞌaneꞌ. Ech samotxꞌel qꞌu Israeel tikuenta qꞌu aa Roma nichmotxtaleꞌ.8 Pek ¿yetz nenima tzik aas niveeteꞌ niqꞌaavtitzꞌpixsa qꞌu kamnaj u Tioxh?
9 Aatz in vetiꞌanka, nojchit aꞌ nichvitzꞌa aas aꞌ vetz sibꞌ onkonil sunbꞌan tu qꞌu niman tetz vibꞌii u Jesuus aa Nazareet. 10 Utz unbꞌanlu tu Jerusaleen. Unjupoꞌk sibꞌal qꞌu niman tetz u Jesuus tu tzeꞌ. Aꞌ aqꞌon vijleꞌm tiꞌ ibꞌanaxeꞌ qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh. Utz ant in nichval unyol tiꞌ aas nichiyatzꞌaxeꞌ. 11 Utz jatpajul koꞌn bꞌanel vaqꞌo aas nichunkꞌaxbꞌixsa tu qꞌu atibꞌal chusbꞌal tetz u oꞌtla mantaar. Utz nichunyaꞌlu tiꞌ aas sataqꞌka u uqꞌaybꞌal tziꞌ. Xoꞌvebꞌalich ilakp unviꞌ tiꞌ. Aal nichꞌenunchok tu unjot tenam tiꞌ itxaypeꞌ.
12 Uncheeꞌ aꞌ chit nichunbꞌan qꞌu kam tziꞌ, bꞌenin tu Damasco. Tan taqꞌ vijleꞌm qꞌu qꞌesal oksan yol vatz Tioxh aas ichaj bꞌenin. 13 Utz aatz atichꞌokꞌin tiꞌ bꞌey chaqꞌaal qꞌii, techalla ijlenal, vil ikuꞌl maꞌl u ribꞌkin xamal tu amlika. Paalch iribꞌun vatz u qꞌii tziꞌ. Utz isuti viꞌ tuchꞌ qꞌul unmol. 14 Ech kuꞌoꞌ vatz txꞌavaꞌ taqꞌo. Utz vabꞌi maꞌl u yol nichqꞌilanin. Utz tal ve tu yolbꞌal hebreo ech tzaꞌ: «Saulo, Saulo, ¿kantuꞌ naꞌan akꞌuꞌl viꞌ, nachokꞌin? Ech naꞌaneꞌ vaꞌl niꞌan u vaakaxh aas nikoꞌnipaqꞌka ajan u tochꞌbꞌal tetz utz; yeꞌxhat niꞌenku te aas kꞌaxbꞌixsaibꞌ niꞌaneꞌ.» Texh ve.
15 Aatz in tan, val tek ech tzaꞌ: «¿Abꞌil axh unBꞌaal?» Texhin.
Tal u kuBꞌaal ve ech tzaꞌ: «In u Jesuus. In vaꞌl naꞌan akꞌuꞌl viꞌ, nachokꞌin. 16 Pek lakpen utz, txakach. Tan kam koj tokeꞌ vetcheeꞌin saatz, pek savoksaꞌaxhs vaqꞌonom. Utz saꞌan axh txakbꞌaꞌn tetz qꞌu kam qꞌuꞌl vetiillaꞌ tzaꞌ, tuchꞌ tereꞌn qꞌu kam qꞌuꞌl siil viꞌ. 17 Utz sunkolaxh xoꞌl qꞌul eetz aa tenamil. Utz sunkolaxh xoꞌl qꞌu puera aanima majte qꞌuꞌl sunchajvubꞌenaxh tiꞌ talax vunyolbꞌal. 18 Ech axh sajajpixsan iatz tu qꞌu tatin tu sunvatz. Ech seꞌel tu elqꞌej. Soꞌok tu u txijtxubꞌal. Utz sael tikuenta u txꞌiꞌliꞌinaj; soꞌok tikuenta u Tioxh. Utz ech tu koꞌn vikꞌujeꞌ ikꞌuꞌl viꞌ, samotxikꞌul u kuybꞌal tetz qꞌul ipaav. Utz antu saetzan xoꞌl qꞌu niman vetz qꞌuꞌl xaansamal el kꞌatz paav.» Texhtuꞌ.
19 Echtzixeꞌt yeꞌ nunqel u visioon vaꞌl kꞌuchax ve tu Amlika, ijlenal Agripa. 20 Ech aꞌ bꞌaxal valvu tu qꞌuꞌl atil tu Damasco. Ech tek val tu Jerusaleen tuchꞌ tikuenta kajay u Judea utz, tuchꞌ tu puera aanima majte. Nival te aas samotxikꞌaxa ikꞌuꞌl, ech soꞌok kꞌatz u Tioxh. Bꞌaꞌn ibꞌanon siꞌaneꞌ, techlal ikꞌaxat ipaav.
21 Ech tiꞌ koꞌn u kam tziꞌ, itxayin qꞌu Israeel tu viqꞌanalil u totztioxh utz, siꞌchiyatzꞌin. 22 Pek Tioxh lochonin, kꞌuxh ankoꞌxh atilin tu u qꞌii cheel tzaꞌ tiꞌ talax tu chꞌooajs nimaj. Yeꞌxhkam nival kam aas saelka tiꞌ qꞌu yol alel tu qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh tuchꞌ qꞌuꞌl alel tu u Moisees aas sauchi. 23 Echaꞌ vaꞌl tal tiꞌ viTxaaom u Tioxh aas saꞌchitkami. Loqꞌ aꞌ vaꞌl bꞌaxa qꞌaavitzꞌpu xoꞌl qꞌu kamnaj. Ech ipaxsa itziiul u chitpichil tu paav. Ikꞌuch u txijtxubꞌal tu vitenam tuchꞌ tu puera aanima.— Texh u Pablo.+ 26:23 Choktaj u Isaias 42.6; 49.6.
24 Uncheeꞌ tuul nichtal qꞌu kam u Pablo tiꞌ teesat tibꞌ tu u xochbꞌal tziꞌ, qetun u Festo tal te ech tzaꞌ: —¡Elnajaxh tu bꞌey Pablo! Aꞌ nieesanaxh tu bꞌey qꞌu sibꞌla chaj txumbꞌal ootzaj.— Texh te.
25 Utz tzaqꞌbꞌel tu u Pablo ech tzaꞌ: —Yitꞌ elnajkojin tu bꞌey, techalla Festo. Tzꞌajel untxumbꞌal. Inujul qꞌu yol nivaleꞌ. Yitꞌ iyol koj elnaj tu bꞌey. 26 Tootzajlu qꞌu kam u ijlenal Agripa atziꞌ. Echtzixeꞌt ayaꞌl unkꞌuꞌl nunyolon siatz. Utz yeꞌxhkam nivitzꞌa aas yeꞌ koj tootzaj. Tan yitꞌiꞌas tu koj maꞌj tzꞌitzꞌoꞌn niuchka. 27 Techalla ijlenal Agripa, vootzajle aas nanima viYol u Tioxh tzꞌibꞌamalka tu qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh.— Texhtuꞌ.
28 Aatz u Agripa tan, tal tek tu u Pablo ech tzaꞌ: —Kamal aꞌ naaleꞌ aas oora koꞌxh sooksa yol tunviꞌ aas saokꞌin tiꞌ inimal viTxaaom u Tioxh.— Texh te.
29 Tal u Pablo te ech tzaꞌ: —Iꞌan koj txumbꞌal Tioxh aas kꞌuxh oora utz, kꞌuxh bꞌuuchi, pek saiꞌ. Utz yitꞌ axh koꞌnkoxhtuꞌ, pek antu kajay qꞌuꞌl niabꞌinin cheel tzaꞌ. Utz sabꞌens echaꞌ in tzaꞌ. Loqꞌ yitꞌ saꞌkojqitzpi echaꞌ vunqitzpu tu qꞌu kadeena tzaꞌ.— Texh te.
30 Aatz tek maꞌtich taltu qꞌu kam u Pablo tzaꞌ, lakpu u ijlenal utz, bꞌeni. Bꞌen tuchꞌ u governadoor, tuchꞌ u Berenice utz, tuchꞌ kajay qꞌul imol qꞌuꞌl ela kꞌujliche. 31 Utz tuul motx elbꞌen, nichmotxiyol sivatzaj ech tzaꞌ: —Yeꞌk maꞌj kam vetiꞌanlu u vinaj tziꞌ aas sikꞌuloꞌk tiꞌ sakami. Utz nikoꞌxh tu tzeꞌ sakuꞌka.— Chia.
32 Ech tal tek u Agripa tu u Festo ech tzaꞌ: —Saveet ichajpu u vinaj koj atziꞌ aas yeꞌn koj ijaja aas aꞌ satxꞌolon inujul u Cesar.— Texh te.
27U tiqꞌol bꞌen u Pablo tu Roma
1 Uncheeꞌ kuꞌ tibꞌeyil aas seꞌenoꞌ tu Itaalia tu vaarko. Ech oksal bꞌen u Pablo tuchꞌ unjot preexhu tiqꞌabꞌ maꞌl u qꞌesal sol Julio ibꞌii. Tetz maꞌl u compania Augusta ibꞌii. 2 Ech qok tu maꞌl u vaarko aꞌ kꞌaskuꞌl tu Adramiitio. Tan siꞌchpaal tu qꞌu tilanbꞌal vaarko tikuenta Aasia. Ech bꞌenoꞌ. Antich kumol u Aristarco, u aa Tesaloonica tikuenta Macedoonia. 3 Tu tek vaꞌt qꞌii tuul, oponoꞌ tu Sidoon. Utz aatz u Julio, jikich chit tu u Pablo. Taqꞌ tzii te aas sabꞌen xeꞌ qꞌu tamiigo latziꞌ, ech saꞌaqꞌax tetz. 4 Ech kꞌasuꞌloꞌ tziꞌ. Aalich kupaal tinujul u Chipre vaꞌl majon u kajiqꞌ. Tan aatz u kajiqꞌ viꞌ aꞌ, aal tul sukuvatz nichtuleꞌ. 5 Aatz tek maꞌtich kurantuka iviꞌ u mar vaꞌl tikuenta Ciliicia tuchꞌ Panfiilia, opontekꞌoꞌ tu u tenam Mira, tilanbꞌal vaarko tikuenta Liicia.
6 Ech ichabꞌa maꞌl vaarko u qꞌesal sol latziꞌ. Aꞌ kꞌaskuꞌl tu Alejandria utz, aalich ibꞌen tu Itaalia. Okꞌoꞌ tuul. 7 Pek loqꞌ jatvaꞌl koꞌn qꞌii aas tiira qꞌoon u vaarko. Tuchꞌ chit tzaꞌl oponoꞌ tinujul u txꞌavaꞌ Gnido. Tan aꞌ nichchijonoꞌ u kajiqꞌ. Ech tiꞌ vimajon u kajiqꞌ, okpajoꞌ tinujul u Creta vatz u Salmoon. 8 Ech tziꞌaj aꞌ texh kubꞌenaꞌ. Tuchꞌ chit tzaꞌl oponoꞌ tu maꞌl u tilanbꞌal vaarko Bꞌaꞌnla Tilanbꞌal Vaarko ibꞌii, najaꞌch u tenam Lasea.
9 Uncheeꞌ sibꞌal tek tiempo maꞌt ipaaleꞌ. Utz maꞌtich ipaal u nimla qꞌii tiꞌ ikuyax vaꞌy. Ech opon tek u tiempoil kajiqꞌ jabꞌal. Utz xoꞌvebꞌalich tek u xaaom viꞌ aꞌ. Ech tal tek u Pablo tu qꞌu aanima ech tzaꞌ:+ 27:9 Aatz u tiempo tetz ikuyax vaꞌy xoꞌl qꞌu Israeel, ayaꞌ u qꞌii tetz u “Yom Kippur” tu yolbꞌal hebreo utz, “Día del Perdón” chu tu kastiya. Aꞌ nikuꞌk tu u motxebꞌal septiembre. Ixeꞌtebꞌal u kajiqꞌ jabꞌal. Choktaj u Leviitico 16.1-34.10 —Ninachpu ve aas tzaꞌl u kuxaan viꞌ aꞌ siꞌaneꞌ. Utz mam tzꞌejoꞌm suꞌuchi. Utz taꞌn koꞌnkoxh satzꞌejxu qꞌu ijatz tuchꞌ u vaarko tziꞌ, pek ant oꞌ sasotzꞌoꞌ majte.— Texhtuꞌ.
11 Pek aatz u qꞌesal sol, yeꞌ koꞌn nichtoksa tetz viyol u Pablo. Taꞌn nichtabꞌi kam nital u olin tetz u vaarko tuchꞌ vibꞌaal. 12 Tan axhibꞌi yitꞌ bꞌaꞌnich koj u tilanbꞌal vaarko latziꞌ majte aas aꞌ sakupaasav u tiempoil kajiqꞌ jabꞌal tuul. Ech kajay qꞌu aanima motx alon aas aal bꞌaꞌn sakꞌasuꞌloꞌ tziꞌ. Utz kamal tiempo loꞌoponoꞌ tu u tilanbꞌal vaarko Fenice tikuenta Creta, tala. Ech aꞌ sakupaasav u tiempoil kajiqꞌ jabꞌal tziꞌ. Tan nisajin bꞌen aal tokeꞌ.
U tzaꞌl paalku qꞌu aanimatu u vaarko
13 Ech paal maꞌl u kajiqꞌ aal ikuꞌeꞌ. Utz tal qꞌu aanima aas elyoꞌp tu vaꞌl nichmotxtitzꞌa. Ech motx teesa u xeꞌabꞌ tetz u vaarko utz, ech aalich tek ibꞌen tziꞌaj aꞌ, najaꞌch u Creta. 14 Pek yeꞌxh koꞌxh jankꞌal tuul, xeꞌt maꞌl mam kajiqꞌ jabꞌal. Tiira xoꞌvebꞌal iyakꞌil. Aꞌ kꞌaskuꞌl tikuenta aal ijeꞌaꞌ tuchꞌ aal telaꞌ. 15 Utz tiqꞌo bꞌen u vaarko. Yeꞌt veet veꞌt toksal tiꞌ vibꞌey. Ech kutxꞌajmi texh qiqꞌol bꞌen. 16 Paaloꞌ tiꞌ bꞌen maꞌl u seplich txꞌavaꞌ nikꞌa aꞌ, Clauda ibꞌii. Imaj bꞌiil u kajiqꞌ. Ech peena chit oleꞌoꞌ tiꞌ tiqꞌol jiꞌul u tal jukubꞌ, u elabꞌalul viꞌ aꞌ. 17 Utz aatz maꞌtich tiqꞌol jeꞌul u tal jukubꞌ, qitzax tek u nimla vaarko tu ijvil sijaqꞌ, lochbꞌal tetz. Tan nichixoꞌvaleꞌ noj en ipaqꞌoꞌk tibꞌ tiꞌ qꞌu xaj Sirte nichtaleꞌ. Utz eesal u xeꞌabꞌ tetz u vaarko. Ech kutxꞌajmi texh tiqꞌotbꞌenoꞌ u kajiqꞌ.
18 Ech qꞌejal tuul, ankoꞌxh techal chit kuveet tu u mam kajiqꞌ jabꞌal. Ech xeꞌt tek ikꞌonaxkeꞌl ijatz tiꞌ itzoybꞌixsal u vaarko. 19 Tu texh u toxvaꞌ qꞌii tuul, aꞌ tek motx kukꞌonka el qꞌu kam nitxakun tu vaarko.+ 27:19 Aatz qꞌu kam ikꞌonka el tziꞌ, ayaꞌ qꞌu ijvil, tuchꞌ qꞌu chꞌichꞌ qitzbꞌal utz, tuchꞌ qꞌu tꞌebꞌkin bꞌuꞌj vaꞌl niokku u kajiqꞌ tetz u vaarko.20 Ech jatvaꞌl koꞌn qꞌii yeꞌt qil iatz qꞌii nikoꞌxh txꞌumiꞌl tiꞌ u mam kajiqꞌ jabꞌal. Ech nichtereꞌnkojqaleꞌ oj siitzꞌeꞌoꞌ.
21 Uncheeꞌ sibꞌal tek qꞌii tuul aas yeꞌ nichkutxꞌaꞌneꞌ, txakeꞌ tek u Pablo tu xoꞌl utz, tal ech tzaꞌ: —Vinaj, bꞌaꞌn atziꞌ enima koj vaꞌl vala. Yeꞌt koj kꞌasuꞌloꞌ tu Creta. Tan taꞌxh vetꞌulkukꞌullu tzaꞌ u tzaꞌl tuchꞌ u tzꞌejoꞌm tziꞌ.
22 Ech aatz cheel, nival sete aas atoj nimal ekꞌuꞌl tan, yeꞌxhabꞌil maꞌj sakam tu kuxoꞌl. Pek taꞌxh satzꞌejxu u vaarko tziꞌ. 23 Tan vetchee maꞌl viaanjel u Tioxh sunvatz tu aqꞌbꞌal maꞌit. Ayaꞌ u Tioxh vaꞌl in tetz utz, in taqꞌonom. 24 Utz vettal ve ech tzaꞌ: «Yeꞌ koꞌxh xoꞌvaxh Pablo. Tan ministeer soꞌoponaxh vatz u Cesar. Utz saiꞌ koꞌn antu saꞌatin iqꞌii saj qꞌuꞌl ela atilokꞌaxh tuchꞌ tu u vaarko tziꞌ.» Texhtuꞌ. 25 Echtzixeꞌt atoj nimal ekꞌuꞌl. Tan kꞌujlel unkꞌuꞌl tiꞌ Tioxh aas ech siꞌaneꞌ vaꞌl vettallu ve tziꞌ. 26 Pek kamal saꞌchitꞌenkupaqꞌoꞌk qibꞌ tiꞌ maꞌj seplich txꞌavaꞌ nikꞌa aꞌ.— Texh u Pablo.
27 Uncheeꞌ at bꞌenku tu qꞌu iqꞌon tetz u vaarko aas atichtekꞌoꞌ najaꞌch txꞌavaꞌ. Aꞌ chit iꞌan nikꞌa aqꞌbꞌal tu tek 14 qꞌii aas til koꞌxh nichtiqꞌovpaaloꞌ u mar, vaꞌl Adriaatico ibꞌii. 28 Ech taqꞌ koꞌp u echabꞌ naabꞌil aꞌ jaqꞌ aꞌ. Utz ech tiltaꞌ aas atich tereꞌn 20 jaa inaabꞌil u aꞌ. Bꞌiil koꞌxh paj ixaan opon siatz, qꞌaav paj taqꞌ koꞌp u echabꞌal jaqꞌ aꞌ. Utz vaꞌt 15 koꞌn jaa inaabꞌil. 29 Ech taqꞌ tek koꞌp kaavaꞌl qꞌu xeꞌabꞌ tetz u vaarko tu aꞌ. Tan aꞌ tek motx ixoꞌva ipaqꞌtoꞌk tibꞌ tiꞌ maꞌj sivan. Aꞌ taqꞌvu koꞌp tu u tiꞌ iqul. Utz ech aꞌ texh nichmotxichꞌia isajbꞌeꞌ.
30 Uncheeꞌ aatz qꞌu iqꞌon tetz u vaarko tan, siꞌchtekmotxjutzpeꞌl tala. Motx taqꞌ koꞌp u tal jukubꞌ tu aꞌ, u elabꞌalul viꞌ aꞌ. Nichkoꞌxhmotxiꞌanoꞌk aas ayaꞌl kala aꞌ siꞌchtoksa u xeꞌabꞌ tetz u vaarko vaꞌl siatz tiloneꞌ.
31 Pek aatz u Pablo, tila utz, tal tu u qꞌesal sol tuchꞌ tu qꞌu sol ech tzaꞌ: —Saꞌkojetxꞌol etel vatz u kamchil oj satelabꞌeka u vaarko qꞌu iqꞌon tetz u vaarko tziꞌ.— Texh te.
32 Ech aatz tek qꞌu sol, itzokꞌ vikꞌaail u tal jukubꞌ elabꞌalul viꞌ aꞌ. Ech tzꞌejxuka.
33 Aatz xeꞌt isajbꞌu saj, tal u Pablo tu kajay qꞌu aanima aas satxꞌaꞌni. Tal te ech tzaꞌ: —Maꞌx 14 qꞌii cheel nikuchꞌia kam sayaꞌkꞌoꞌ. Utz yeꞌ nikutxꞌaꞌneꞌ. Yeꞌxhkam maꞌj niqechbꞌu. 34 Pek aatz cheel, bꞌantaj bꞌaꞌnil, txꞌaꞌnojex tiꞌ vetiichajil. Tan nikoꞌxh maꞌj tal kam sabꞌanonex sejununil tziꞌ.— Texh u Pablo. 35 Ech taꞌxh veet tal u kam tziꞌ, itxay ikaxhlaan txꞌix utz, taqꞌ taꞌntioxh tiꞌ vatz kajay qꞌu aanima. Utz ipixha. Ech xeꞌt itxꞌaꞌneꞌ.
36 Uncheeꞌ motx tek tiqꞌo nimal ikꞌuꞌl kajay qꞌu aanima utz, motx tek txꞌaꞌn majte. 37 Utz maꞌlenich 276 kuxaaneꞌ atichꞌoꞌ tu u vaarko tziꞌ. 38 Ech aatz motx veet itxꞌaꞌneꞌ, ikꞌonka qꞌu triigo tu mar. Ech tek ivoybꞌixsa bꞌiit u vaarko.
Vipaxka u vaarko tu sanaabꞌtu Malta
39 Uncheeꞌ aatz sajbꞌu tek bꞌaꞌnil, yeꞌich tootzaj qꞌu olin tetz u vaarko abꞌiste chaj u txꞌavaꞌ tziꞌ. Loqꞌ titzꞌa aas satiqꞌo bꞌen u vaarko tziꞌ, oj loꞌoleꞌi tala. Tan til maꞌl u tal txꞌavaꞌ atil sanaabꞌil aꞌ sitziꞌ. 40 Ech itzokꞌka el qꞌu xeꞌabꞌ tetz u vaarko utz, itzꞌejka tu mar. Isoꞌpi qꞌu qitzbꞌal tetz u olibꞌ tetz. Utz toksa u bꞌuꞌj tetz kajiqꞌ vaꞌl siatz. Ech aalich tek ibꞌen u vaarko tziꞌ aꞌ. 41 Loqꞌ aꞌ oponku tu untanul mam sanaabꞌ xoꞌl aꞌ. Yakich majaxojka vivatz tuul. Yeꞌkan yik nichiꞌaneꞌ. Utz xeꞌt tek ijajpu u tiꞌ iqul tu vipaqꞌtoꞌk tibꞌ u mar tiꞌ.
42 Ech aatz qꞌu sol tan, siꞌchtekmotxiyatzꞌ qꞌu preexhu kajayil tala. Ech yeꞌk sajutzpeꞌl maꞌj, achiꞌm telaꞌ. 43 Pek aatz u qꞌesal sol tan, imaj iatz qꞌul isol. Aꞌ isaꞌ yeꞌk sayatzꞌax u Pablo. Utz tala aas abꞌil qꞌuꞌl sitxꞌol achiꞌm, aꞌ bꞌaxal sikꞌon koꞌp tibꞌ tu aꞌ. Ech saeluꞌl vatz txꞌavaꞌ. 44 Utz aatz tereꞌn, viꞌ aqꞌen saelkuꞌl. Utz atia aꞌ saelkuꞌl viꞌ qꞌu kam tetz u vaarko tala. Utz ech chit iꞌana. Ech kajay motx el tu u tzaꞌl tziꞌ. Motx eluꞌl vatz txꞌavaꞌ.
281 Uncheeꞌ aatz maꞌtich tek qel tu u tzaꞌl tziꞌ, qabꞌi tekuꞌen aas Malta peꞌk u txꞌavaꞌ tziꞌ. 2 Utz aatz qꞌu aanima qꞌuꞌl jejlich latziꞌ, tiira bꞌaꞌn chit kukꞌulax iꞌana. Aal motx toksa kuxamal tan, nichikuꞌ jabꞌal utz, tiꞌ u cheꞌv majte. 3 Ech imol unjolol tzaji viꞌaj tzeꞌ u Pablo; taqꞌ okoꞌp tu u xamal. Utz tꞌaspeꞌl maꞌl u venenola txꞌiꞌla txokop tu vitzꞌaꞌl u xamal. Ech chꞌuneꞌ ok tiꞌ iqꞌabꞌ u Pablo. 4 Ech taꞌxh til qꞌu aanima qꞌuꞌl jejlich tu u txꞌavaꞌ tziꞌ aas chꞌunlich ok u txꞌiꞌla txokop siqꞌabꞌ u Pablo, nichtekmotxtal tibꞌilaj ech tzaꞌ: —Nojchit yatzꞌol aanima u vinaj atziꞌ. Tan kꞌuxh vetitxꞌollu tel tu u mar tziꞌ, saꞌkojitxꞌol tel vatz u choobꞌal tetz qꞌul ipaav.— Texhtuꞌ.
5 Pek aatz u Pablo tan, ilitꞌu koꞌn el u txꞌiꞌla txokop siqꞌabꞌ viꞌ xamal utz, yeꞌxhkam maꞌj iꞌana.
6 Aatz qꞌu aanima tan, nichmotxichꞌia isipkꞌeꞌ oj yeꞌk koꞌxh talcheꞌ sakam majte tala. Loqꞌ sibꞌal koꞌxh maꞌtich ichꞌian tuul. Utz motx tila aas yeꞌxhkam maꞌj iꞌan u Pablo. Ech motx tek ichꞌexu itxumbꞌal. Utz nichtektaleꞌ aas tioxh u Pablo.
7 Uncheeꞌ aatz maꞌl u vinaj atich itxꞌavaꞌ latziꞌ, Puublio ibꞌii. Utz qꞌesalaich tu u txꞌavaꞌ nikꞌa aꞌ tziꞌ. Tiira jikich. Ikꞌuloꞌ oxvaꞌl qꞌii. Taqꞌ qatibꞌal. 8 Utz atich kuꞌ vitat u Puublio vatz txꞌach. Yaꞌvich tu xamal tuchꞌ tu txꞌiꞌla uul. Ech okoꞌp u Pablo tzixeꞌ. Iqꞌila sikꞌle Tioxh tiꞌ utz, taqꞌ jeꞌ iqꞌabꞌ tibꞌa. Ech iꞌan bꞌaꞌn.
9 Ech tiqꞌo tek opon iyaꞌv qꞌu aanima qꞌuꞌl atich tu u txꞌavaꞌ tziꞌ tan, til vaꞌl iꞌana. Utz nichiꞌan bꞌaꞌn qꞌu yaꞌv. 10 Ech techal qilbꞌel motx iꞌana. Utz taqꞌ kꞌasuꞌl qetz tetz kubꞌey aas kꞌasuꞌloꞌ tziꞌ.
U topon u Pablo tu Roma
11 Uncheeꞌ aatz maꞌtich ipaal oxvaꞌl ichꞌ, bꞌenpajoꞌ viꞌ mar. Bꞌenoꞌ tu maꞌl u vaarko aꞌ kꞌaskuꞌl tu Alejandria vaꞌl ipaasav u tiempoil kajiqꞌ jabꞌal tu u txꞌavaꞌ nikꞌa aꞌ tziꞌ. Utz kꞌoxich ok vivatzibꞌal qꞌu bꞌanich tioxh tiꞌ qꞌuꞌl Xuꞌm chu teꞌleꞌ.+ 28:11 Aatz u yol “Xuꞌm” nital tzaꞌ, ayaꞌ vibꞌii kaꞌvaꞌl qꞌu bꞌanich tioxh kꞌoxel ok ivatzibꞌal tiꞌ u vaarko. “Castoor” tuchꞌ “Poluux” ibꞌii. Ech aꞌ vipatrono tioxh u vaarko.
12 Uncheeꞌ opontekꞌoꞌ tu Siracusa, u tilanbꞌal vaarko. Utz oxvaꞌl qꞌii kubꞌan tziꞌ. 13 Kꞌaspajuloꞌ tziꞌ. Tziꞌaj aꞌ qul tu Reegio. Utz tu tek vaꞌt qꞌii tuul, xeꞌt paj ipaal u mam kajiqꞌ vaꞌl aal tul aal ikuꞌeꞌ. Utz tu tepaj ikaꞌbꞌ qꞌii tuul, oponoꞌ tu Puteoli. 14 Ech qil qibꞌ tuchꞌ unjolol qꞌu niman tetz u Jesuus latziꞌ. Utz ibꞌan yaꞌl qe aas sakaa jujvaꞌl qꞌii oꞌ tzixeꞌ. Kaachitꞌoꞌ. Ech xamtel tekuꞌen okbꞌenoꞌ tiꞌ bꞌey maꞌt Roma. 15 Utz ul ikꞌuloꞌ qꞌu niman tetz u Jesuus tan, tabꞌi aas qoponeꞌ. Aꞌ motx ul ikꞌulvoꞌ tu vaꞌl Kꞌayibꞌal Kꞌatz U Mam Bꞌey ibꞌii, tu u qꞌeꞌtx bꞌey vaꞌl Oxvaꞌl Kꞌaꞌy ibꞌii. Ech taꞌxh ilax qꞌu niman tetz u Jesuus tu u Pablo, taqꞌ taꞌntioxh tu u Tioxh. Utz txuqꞌtxuni. 16 Ech aatz oponoꞌ tu Roma, oksal qꞌu preexhu tiqꞌabꞌ u qꞌesal sol ilol tetz. Ech koj u Pablo tan, aqꞌax tzii saꞌatin tu maꞌl atibꞌal paarte. Utz maꞌl koꞌn sol xeen tetz oksali.
Viyolon u Pablo tuchꞌ qꞌu qꞌesal Israeel tu Roma
17 Uncheeꞌ aatz maꞌtich ipaal oxvaꞌl qꞌii, molax qꞌul iqꞌesal qꞌu Israeel tu u Pablo qꞌuꞌl jejlel tu Roma. Utz aatz molich tek tibꞌ, tal te ech tzaꞌ: —Vinaj vitzꞌin vatzik, tu Jerusaleen txaypikꞌin utz, latziꞌ vetoksalkꞌasuꞌlin tiqꞌabꞌ qꞌu aa Roma tziꞌ. Pek yeꞌxhkam maꞌj onkonil vetunbꞌan tu u kutenam. Yeꞌxhkam nunqel vikostuumbre qꞌu kukꞌuy kumam. 18 Siꞌchichajpuꞌin aas maꞌtich ichꞌotil untziꞌ tala. Tan yeꞌk paav ichabꞌa sunkꞌatza aas sikꞌuloꞌk viꞌ sakamin. 19 Pek yeꞌt motx taqꞌ tzii unjolol qꞌu qꞌesal uqꞌaybꞌal tu Jerusaleen. Ech tek viltaꞌ aas aal bꞌaꞌn aꞌ satxꞌolon unnujul u Cesar tiꞌ velaꞌ. Loqꞌ yitꞌ aꞌ koj unsaꞌ sunxoch vuntenam. 20 Ech kam koj tiꞌ kꞌuxh vetunsavsaꞌex, pek aꞌ unsaꞌ savilex utz, sunqꞌilaꞌex. Ech saval sete aas tiꞌ koꞌn ikꞌujeꞌ kukꞌuꞌl tiꞌ vaꞌl nikuchꞌia oꞌ Israeel kꞌuxh qitzelin tu qꞌu kadeena tzaꞌ.— Texh te.
21 Ech motx tek tal ech tzaꞌ: —Yeꞌxhkam nikukꞌul maꞌj uꞌ tu Judea sayolon qe saiꞌ. Nikoꞌxh nikojtul maꞌj qꞌu qitzꞌin qatzik aas suꞌlixochꞌaxh. Yeꞌxhabꞌil kam tal saiꞌ. 22 Pek niqachva aas saqabꞌi kam niitzꞌa tiꞌ u uqꞌaybꞌal nanima tziꞌ. Tan niqabꞌi ipax itziiul aas til chaj koꞌxh nieesalik iqꞌii.— Texh te.
23 Ech motx iqꞌattu maꞌl qꞌii qꞌu Israeel aas samotxoponi. Utz anchituꞌ. Sibꞌal ixaan motx opon tzixeꞌ tu vaꞌl kꞌamichku tatibꞌal. Utz niꞌxhichibꞌan talax viQꞌesalail u Tioxh te. Aꞌ chit nichtoksa u Jesuus tiviꞌ, kam chit echaꞌ nital vimantaar u Moisees tuchꞌ vaꞌl nital qꞌu alol tetz u yolbꞌal Tioxh. Qꞌalaꞌm xeꞌti utz, kuꞌqꞌii yaꞌi. 24 Ech atich unjolol niman qꞌul iyol tziꞌ utz, at yeꞌt niman. 25 Ech yeꞌt ikꞌul veꞌt tibꞌ itxumbꞌal qꞌu aanima tziꞌ. Xeꞌt tek ikꞌasuꞌl. Utz tal u Pablo te ech tzaꞌ: —Nojchit vaꞌl tal u Tioxhla Espiiritu titziꞌ u Isaias u alol tetz u yolbꞌal Tioxh, aas tal tu qꞌu kukꞌuy kumam ech tzaꞌ:
26 «Kuxh xeꞌ u tenam tziꞌ utz, al te ech tzaꞌ:
Saꞌabꞌinex tuchꞌ exichin,
loqꞌ saꞌkojpaal etxumbꞌal tu vaꞌl setabꞌi.
Utz sasajinex,
loqꞌ saꞌkojekan tilaxeꞌ kam vaꞌl sesaji.
27 Tan tiibꞌinaj u taanima qꞌu tenam tziꞌ.
Yeꞌ nimotxisaꞌa tabꞌileꞌ kam tokebꞌal qꞌu yol.
Yeꞌ nimotxisaꞌa tilax qꞌu kam qꞌuꞌl ijikomal.
Ech tokeꞌ yeꞌk samotxilon qꞌu bꞌaqꞌ iatz.
Yeꞌk samotxabꞌin tuchꞌ qꞌul ixichin.
Utz ech yeꞌk satootzaji u tokebꞌal qꞌu kam tuchꞌ taanima.
Ech yeꞌk saqꞌaavoꞌk sunkꞌatza.
Utz yeꞌk sunbꞌan bꞌaꞌn te. Chajaxh te.» Chia.+ 28:27 Choktaj u Isaias 6.9-10.
28 Ech ootzajitaj bꞌaꞌnil tan, aatz u chitpichil tu paav nitaqꞌ u Tioxh tziꞌ, vettaqꞌlu tu qꞌu puera aanima. Utz aal aꞌ samotxkꞌulun.— Texh u Pablo. 29 [Ech aatz veet taltu qꞌu kam tziꞌ, vaꞌlich tek ikalabꞌtziiut tibꞌ qꞌu Israeel aas kꞌasuꞌl.]
30 Uncheeꞌ kaꞌl yaꞌbꞌ iꞌan u Pablo tu vaꞌl kꞌamichku u tatibꞌal tziꞌ. Utz ayaꞌl ikꞌuꞌl nichikꞌul topon qꞌu aanima nichtopon tzixeꞌ. 31 Nichtal viQꞌesalail u Tioxh te. Utz nichichus qꞌu kam te tiꞌ u kuBꞌaal Jesucristo. Yeꞌxhkam nichixoꞌveꞌ. Yeꞌxhkam nichmajon.