MARCOS

Unq’a b’a’nla yol uva’ tz’ib’amal kan ta’n

u Marcos

ti’ u Jesús

U yol uva’ ul tal u Xhun uva’ aq’on ku’ unq’a uxhchile’ xe’ a’

Mateo 3.1-12; Lucas 3.1-9, 15-17; Xhun 1.19-28

¹ As ech ixe’t u b’a’nla yole’ ti’ u Jesucristo, viK’aol u Tiixhe’,

² eche’ uva’ tz’ib’amal kan ta’n u Isaías, u q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’, uva’ ech ni tal ile’:

Tuk unb’axsa b’en uma’l u alol tetz vunyole’ savatz,

uva’ la b’anon tuch u b’eye’ savatz.

³ Tan la uch uma’l u sik’i’m tu u tzuukin tx’ava’e’.

As ech la tal ile’: «¡Eb’antaj etuche’ ti’ ek’ulat u kuB’ooq’ole’!

¡As ejikb’a’taj vetxumb’ale’ eche’ ijikb’a’l umaj b’ey!» chaj la ul tale’, ti’k u yole’.

⁴ As kat ul ib’an u Xhune’ kam uve’ tz’ib’amalik kan ta’n u Isaías, tan kat ul tal u Xhune’ viyol u Tiixhe’ tu u tzuukin tx’ava’e’. As kat ul tala uva’ la ku’ unq’a uxhchile’ xe’ u a’e’, texhlal tetz uva’ kat ik’axal unq’a uxhchile’ vipaave’ vatz u Tiixhe’, aq’al uva’ la isotzsa ve’t Aak ipaav unq’a uxhchile’.

⁵ As nimal unq’a aa Judea tuk’ unq’a aa Jerusalén, as ul tab’i ve’t viyol u Xhune’. As jank’al unq’a uxhchile’ uve’ nikat tal vipaave’ te u Tiixhe’, as taq’ ve’t ku’ u Xhune’ unq’a uxhchile’ xe’ u nimla a’e’ uva’ Jordán.

⁶ As a’ vixi’l u camello uva’ atik ok ti’ u Xhune’. As k’alik ok uma’l u tz’u’m xe’ tuul. As a’ unq’a talaj sak’e’ tuk’ u ta’l kab’e’ nikat techb’u.

⁷ As nik tal u Xhune’ viyol u Tiixhe’. As ech tal ile’: —Tuk uloj uma’t u uxhchil uva’ nim talchu u tijle’me’ svi’. As jit unk’ulele’ uva’ la unsaapu vik’a’jil vixa’pe’,

⁸ tan k’uxh kat vaq’lu b’en ex xe’ u a’e’, as a’ kuxhe’ uve’ kat vaq’kat b’en ex. Pet ech koj u uxhchile’ uve’ a’n tule’, tan tul toksa u Tiixhla Espíritu tu vetaanxelale’,— ti’k u Xhune’.

Niku’ ve’t u Jesús xe’ a’

Mateo 3.13-17; Lucas 3.21-22

⁹ As b’ex ib’an ve’t tu uma’l u q’ii tul tzaa ve’t u Jesús tu u Nazaret uva’ echen tu u Galilea. As aq’ax ve’t ku’ u Jesús xe’ u a’e’ tu u Jordán ta’n u Xhune’.

¹⁰ As tul je’ ve’t ch’u’l u Jesús xe’ u a’e’, as til ve’t Aak ijajput tib’ u almika’e’. As til ve’t Aak iku’ ch’u’l u Tiixhla Espíritu stiib’a, uva’ ech tilone’ eche’ umaj paroomaxh.

¹¹ As ab’il ve’t uma’l u tuul vi’ tu almika’ uva’ ech tal ile’: —Axhe’ axh vunK’aole’ uva’ xo’n chit axh sve. As va’l chit untxuq’txun ve’t see’,— ti’k u yole’.

Nichuk u tx’i’lanaj txumb’al ti’ uva’ la paavin u Jesús

Mateo 4.1-11; Lucas 4.1-13

¹² Tul b’a’nxi, as ichaj ve’t b’en u Tiixhla Espíritu u Jesús tu u tzuukin tx’ava’e’.

¹³ As ka’viinqil q’ii kat atin u Jesús tu u tzuukin tx’ava’e’. As kat ichuk ve’t u Satanás txumb’al ti’ uva’ la paavin Aak. As nik ilochpu ve’t Aak ta’n unq’a ángel, tan echenik Aak xo’l unq’a txooe’ uva’ la chi’on uxhchil.

Nixe’t u Jesús ti’ talax viyol u Kub’aal Tiixh

Mateo 4.12-17; Lucas 4.14-15

¹⁴ Tul ma’tik toksal u Xhune’ tu u kaarsa, as q’aav ve’t u Jesús tu u Galilea ti’ talat ve’t u b’a’nla yole’ ti’ u tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’.

¹⁵ As ech tal Aak ile’: —Kat ilejlu ve’t u q’iie’ uva’ la ok u tename’ jaq’ u tijle’m u Tiixhe’. As ek’axataj vepaave’. As enimataj u b’a’nla yole’,— ti’k Aak.

Nimolo u Jesús kajva’l unq’a txeyol txay

Mateo 4.18-22; Lucas 5.1-11

¹⁶ Tul nik ixaan u Jesús tzi’ u mar tu u Galilea, as til ve’t Aak u Simón tuk’ u titz’ine’ uva’ Lixh. As nik isuti b’en chajnaj vik’ache’ xe’ u mar, tan txeyol txay chajnaj.

¹⁷ As ech tal u Jesús ile’ te chajnaj: —Xekeb’oj ex svi’. As la voksa ve’t ex ti’ uva’ la eteq’o tzan unq’a uxhchile’ ti’ tok sunk’atz,— ti’k u Jesús.

¹⁸ As yak kuxh taq’ ve’t kan chajnaj unq’a ik’ache’. As xekeb’ ve’t chajnaj ti’ u Jesús.

¹⁹ As b’iil kuxh ixaa u Jesús tzi’ u a’e’. As til ve’t Aak u Jacobo+ 1.19 An chit u Jacobo u Santiago unpajte, tan «Jacobo» ib’ii tu yolb’al griego. Pet «Santiago» as moj «Jacobo» tu kastiiya. tuk’ u titz’ine’ uva’ Xhun, unq’a ik’aol u Zebedeo. Atik ok chajnaj tuk’ vib’aale’ tu u barco, tan nikat kuxh ik’ooa chajnaj unq’a ik’ache’.

²⁰ As imolo ve’t Aak chajnaj. As taq’ ve’t kan chajnaj vib’aale’ uva’ Zebedeo tu u barco tuk’ unq’a ik’ame’. As xekeb’ ve’t chajnaj ti’ u Jesús.

Nib’a’nxisa u Jesús uma’l u naj uva’ atik ok sub’ul sk’atz

Lucas 4.31-37

²¹ As oon ve’t u Jesús tuk’ chajnaj tu u Capernaúm. As tu u xeem q’iie’+ 1.21 U xeem q’iie’, as a’ u q’iie’ uva’ savadu’ uva’ moxtel xhemaana. tu jun xhemaana, as nik tex ve’t Aak tuk’ chajnaj tu u atinb’ale’ tetz nachb’al Tiixh uva’ nichuspukat viyol u Tiixhe’. As nik ichusun ve’t Aak.

²² As teq’o ve’t taama unq’a uxhchile’ ti’ u chusb’ale’ uve’ nik tal Aak, tan ech iyolon Aake’ eche’ umaj naj uva’ at tijle’m. Pet ech koj unq’a uxhchile’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, tan jit’e’ch ichusun chajnaje’ eche’ uve’ nik ib’an Aak.

²³ As atik ok uma’l u naj tu u atinb’ale’ tetz nachb’al Tiixh, as atik ok sub’ul k’atz naj. As va’lik chit isik’in naj ta’n u sub’ule’.

²⁴ Ech tal ve’t naj ile’ ta’n u sub’ule’: —¡Jesús, aa Nazaret! ¿Kam asa’ sqe? ¡Ye’ ul ayansa o’! Tan ootzimal sva’n uva’ axhe’ uva’ chajel tzan axh ta’n u Tiixhe’. As aya’l chit ak’u’l nooksa aama ti’ Aak,— ti’k u naje’ ta’n u sub’ule’.

²⁵ Pet ech tal ve’t u Jesús ile’ te u sub’ule’: —¡Chaa tzi’! ¡Elen ti’ u naje’!— ti’k Aak.

²⁶ As xo’veb’al chit iyikut ve’t u sub’ule’ u naje’. As mam sik’i’m ib’an naj. As el ve’t u sub’ule’ ti’ naj.

²⁷ As teq’o ve’t taama unq’a uxhchile’ skajayil. As ech tal ve’t ile’ svatzaj: —¿Kame’ q’i uve’ ni tuche’? ¿As kam chusb’alile’ q’i uve’ eq’omal ta’n u naje’? Tan tuk’ u tijle’m naje’, as ni tal naj tel unq’a sub’ule’. As ninima unq’a sub’ule’ viyol naje’,— ti’k unq’a uxhchile’.

²⁸ As oora chit pax ve’t itzib’lal u Jesús tu unq’a tename’ uva’ atik tu u Galilea.

Nib’a’nxisa u Jesús viji’ u Lu’

Mateo 8.14-15; Lucas 4.38-39

²⁹ As tul el ch’u’l u Jesús tu u atinb’ale’ tetz nachb’al Tiixh, as b’en ve’t Aak tuk’ u Jacob, tuk’ u Xhune’. As oon ve’t Aak tu u kab’ale’ uva’ atikkat u Simón tuk’ u Lixhe’.

³⁰ As koxhlik viji’ u Lu’e’ vi’ ch’ach ta’n xamal ch’o’m. As alpu ve’t te u Jesús.

³¹ As jetz’en ve’t ok Aak k’atz viji’ u Lu’e’. As itxey ve’t Aak iq’ab’. As itxakpisa ve’t Aak. As oora kuxh el ve’t u xamal ch’o’me’ ti’ viji’ u Lu’e’. As taq’ ve’t viji’ u Lu’e’ techb’ub’al unq’a uxhchile’.

Nimal aach’o’m nib’a’nxisa u Jesús

Mateo 8.16-17; Lucas 4.40-41

³² As tz’otin ve’te’, tan ma’tik ib’en ve’t q’ii. As ye’ saach unq’a aach’o’me’ eq’ol tzan tuk’ unq’a uxhchile’ uva’ atik ok sub’ul sk’atz. As eq’ol ok vatz u Jesús.

³³ As mama’la tenam imol ve’t ok tib’ tzi’ u kab’ale’ uve’ atikkat u Jesús.

³⁴ As nimal unq’a aach’o’me’ kat ib’a’nxisa ve’t Aak uva’ kam kuxh ch’o’mil nik b’anon. As nimal unq’a sub’ule’ kat teesa ve’t Aak ti’ unq’a uxhchile’. As ye’ nik isa’ Aak uva’ la yolon unq’a sub’ule’, tan ootzimalik ta’n unq’a sub’ule’ uva’ iK’aol Tiixh u Jesús.

Nixaan u Jesús tulaj unq’a tenam tu u Galilea ti’ talat unq’a b’a’nla yol

Lucas 4.42-44

³⁵ Q’ala’m chit lakpu u Jesús. As tul tokixtele, as el ch’u’l Aak. As b’en ve’t Aak tu uma’l u atinb’al uva’ ye’lkat uxhchil. As inach ve’t Aak Tiixh.

³⁶ As u Simón tuk’ unq’a imoole’, as b’ex ichuk ve’t chajnaj u Jesús.

³⁷ Tul ilej ve’t chajnaj Aak, as ech tal ve’t chajnaj ile’: —Nimal chit unq’a uxhchile’ nichukun see’,— ti’k chajnaj.

³⁸ Ech tal ve’t Aak ile’: —Ko’naj tu ka’t unq’a tename’ uve’ najli ti’ b’en valat u b’a’nla yole’, tan esti’e’ kat ulkat in,— ti’k Aak.

³⁹ As b’ex tal ve’t Aak u b’a’nla yole’ tu unq’a atinb’ale’ tetz nachb’al Tiixh tulaj unq’a talaj tename’ tu u Galilea. As nik teesa ve’t el Aak unq’a sub’ule’ ti’ unq’a uxhchile’.

Nib’a’nxisa u Jesús uma’l u naj uva’ atik ch’a’k chin sti’

Mateo 8.1-4; Lucas 5.12-16

⁴⁰ As ul ve’t uma’l u naj k’atz u Jesús uva’ atik ok ch’a’k chin sti’. As ku’ naj qaaloj vatz Aak ti’ ijajat b’a’nil. As ech tal naj ile’: —Asoj la asa’, as b’an b’a’nil sve. As eesa u ch’o’me’ svi’, tan la oleb’ axhe’,— ti’k naj.

⁴¹ As itxum ve’t Aak ivatz naj. As taq’ ve’t b’en Aak iq’ab’ ti’ naj. As ech tal ve’t Aak ile’: —Nunsa’. Kat b’a’nxiy ve’t axhe’,— ti’k Aak.

⁴² As tul kuxh tal Aak u yole’, as yak kuxh el ve’t u ch’a’k chine’ ti’ u naje’. As b’a’nik ve’t naj.

⁴³ As tal ve’t u Jesús uva’ la b’en naj. As tal ve’t Aak te naj ti’ uva’ ye’xh katil la talkat naj.

⁴⁴ As ech tal ve’t Aak ile’: —Katini’k chit aalkat ti’ uva’ kat unb’a’nxisa axh. Pet kuxh k’uch eeb’ vatz uma’l oksan iyol tenam vatz Tiixh. As kuxh aq’ u oye’ uva’ alel kan ta’n u Moisés, texhlal tetz uva’ kat txanyu ve’t axh,— ti’k Aak.

⁴⁵ Pet aal chit b’ex ipaxsa ve’t naj itzib’lal u Jesús, kam uva’ kat ib’an Aak. Esti’e’ uva’ ye’l Aak nik ik’uch ve’t tib’ tu u tename’. Pet a’ atinkat ve’t Aak tu uma’l u atinb’al uva’ ye’lkat tenam. As katil kuxh tzaakat ve’t unq’a tename’ ti’ ul tilat uve’ nik ib’an Aak.

Nib’a’nxisa u Jesús uma’l u aach’o’m uva’ tze’un tib’ vichi’ole’

Mateo 9.1-8; Lucas 5.17-26

¹ Tul pal ve’t ka’l unq’a q’ii, as ok ve’t u Jesús tu u Capernaúm unpajte. As tab’i ve’t unq’a tename’ uva’ atik Aak tu kab’al.

² As oora kuxh imol ve’t tib’ u tename’. As ye’ nik tuch ve’t tok unq’a uxhchile’ tu u tzi’ kab’ale’. As nik tal ve’t u Jesús viyol u Tiixhe’ te unq’a uxhchile’.

³ As ul ve’t kajva’l unq’a naj uva’ chelemalik uma’l u aach’o’m vi’ uma’l u ch’achi’m tze’ sta’n, tan tze’unik tib’ vichi’ol u aach’o’me’.

⁴ As tul ye’ nik tuch tok chajnaj vatz u Jesús ta’n unq’a mama’la tename’, as teesa ve’t chajnaj unb’iil ivi’ u kab’ale’ uve’ atikkat Aak. As taq’ ve’t ku’ chajnaj u aach’o’me’ tuk’ u ch’achi’m tze’e’ vatz Aak.

⁵ Tul til u Jesús uva’ k’ujlik chit ik’u’l chajnaj ti’ Aak, as ech tal ve’t Aak ile’ te u aach’o’me’: —Unk’aol, kat sotzye’ vapaave’,— ti’k Aak.

⁶ As tul xonlik ok ka’l unq’a uxhchile’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, as ech titz’a ve’t chajnaj ile’ tu u taanxelale’:

⁷ «¿Kam yolile’ uve’ ni tal u naje’? Tan a’ u Tiixhe’ ni teesa naj iq’ii. As ye’xheb’il la sotzsan u paave’. Pet ta’ne’ u Tiixhe’ la sotzsan u paave’,» ti’k chajnaj nik tal je’ ste.

⁸ As atik sk’u’l u Jesús uva’ kam nik tal taama chajnaj. As ech tal ve’t Aak ile’: —¿Kam q’i uve’ nu kuxh etitz’a uva’ ni veesa iq’ii u Tiixhe’, uva’ netale’?

⁹ ¿As ab’iste q’i uva’ ye’ la oleb’ in ti’ ib’anche’ uva’ netitz’a? ¿Ma ti’ uva’: «Kat sotzye’ vapaave’,» chaj in te u aach’o’me’? ¿Pet moj: «Txakpen. As eq’o vach’achi’m tze’e’. As kuxh ve’te’,» chaj in la vale’?

¹⁰ Pet aq’al uva’ la etootzi u tijle’m VIK’AOL U NAJE’ as kat uli ti’ ul isotzsat ipaav unq’a aapaave’ vatz u tx’ava’e’, as sevatz tuk valkat te u aach’o’me’,— ti’k Aak.

¹¹ As ech tal ve’t Aak ile’ te u aach’o’me’: —Txakpen. As eq’o vasoke’. As kuxh ve’t takab’al,— ti’k Aak.

¹² As yak kuxh txakpu ve’t u naje’. Teq’o ve’t naj u ch’achi’m tze’e’. As el ve’t ch’u’l naj xo’l unq’a tename’. As teq’o ve’t taama unq’a tename’. As toksa ve’t unq’a tename’ iq’ii u Tiixhe’. As ech tal ve’t ile’: —¡Ye’ atixoj qil ib’anax umaj b’a’nil eche’ uve’ kat uchya!— ti’k unq’a tename’.

Nimolo ve’t u Jesús u Leví

Mateo 9.9-13; Lucas 5.27-32

¹³ As b’en ve’t u Jesús tzi’ u mar unpajte. As ul ve’t unq’a tename’ k’atz Aak. As chusun ve’t Aak xo’l unq’a tename’.

¹⁴ Tul pal ve’t Aak tzi’ u mar, as til ve’t Aak u Leví, vik’aol u Alfeo, uva’ xonlike tu u atinb’ale’ uva’ nimolpukat puaj tetz Roma. As ech tal ve’t Aak ile’ te naj: —Si’u. Xekeb’en svi’,— ti’k Aak. As txakpu ve’t naj. As xekeb’ ve’t naj ti’ u Jesús.

¹⁵ As teq’o ve’t u Leví u Jesús tikab’al. Nimal unq’a molol puaje’ tetz Roma tuk’ unq’a uxhchile’ uva’ aapaav ni tal unq’a fariseo, as xoneb’ ve’t ok chajnaj k’atz u Jesús tuk’ unq’a ichusulib’ Aake’, tan nimal chit uxhchil xekelik ti’ Aak.

¹⁶ As ka’l unq’a fariseo tuk’ ka’t unq’a uxhchile’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, as tul til chajnaj uva’ nik itx’a’n u Jesús k’atz unq’a molol puaje’ tuk’ unjoltu unq’a uxhchile’ uve’ ye’ ni niman u Tiixhe’, as ech tal chajnaj ile’ te unq’a ichusulib’ Aake’: —¿Kam b’an ta’ne’ q’i uve’ nu kuxh itx’a’n vechusule’ tuk’ unq’a molol puaje’ tuk’ unq’a aapaave’?— ti’k chajnaj.

¹⁷ Tul tab’i u Jesús, as ech tal ve’t Aak ile’: —Ab’il uve’ ye’l ch’o’m sti’, as ye’le u aatz’ake’ la txakon sti’. Pet a’ unq’a aach’o’me’ uve’ nitxakon u aatz’ake’ sti’. As jit unq’a uxhchile’ tul unmolo uva’ ni tal je’ ste uva’ ye’l ipaav ati. Pet unq’a uxhchile’ uva’ nich’o’n ste uva’ kat paavini, as a’e’ tul unmolo,— ti’k u Jesús.

Nich’otil te u Jesús ti’ uva’ nikuypu va’y ti’ inachax Tiixh

Mateo 9.14-17; Lucas 5.33-39

¹⁸ As nik ikuy unq’a ichusulib’ u Xhune’ iva’y ti’ inachat Tiixh. As echat nik ib’an unq’a ichusulib’ unq’a fariseo. As tul til ka’l unq’a uxhchil, as ich’oti ve’t te u Jesús. As ech tal ile’: —Nikuy unq’a ichusulib’ u Xhune’ iva’y ti’ inachat Tiixh. As echat nib’an vichusulib’ unq’a fariseo. ¿As kam q’i uva’ ye’xhkam nib’an unq’a achusulib’e’?— ti’k unq’a uxhchile’.

¹⁹ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —¿La kol uch q’a uva’ la ikuy unq’a ilonaale’ iva’y tu umaj nimla q’ii ti’ teq’o tib’ umaj me’al ik’aol umaj uxhchil? As tul il u tzumela ile’ at xo’l. As ye’l iva’y chajnaje’ la ikuye’.

²⁰ As lanal ilej uma’l u q’ii uva’ la ul eesal el u tzumelae’ sxo’l, as a’n la ikuy ve’t unq’a ilonaale’ iva’y.

²¹ As ye’xheb’il la k’ooan umaj q’a’l oksa’m ta’n umaj u ak’ k’oo, tan la iq’ix u ak’ k’ooe’ u q’a’l oksa’me’. As aal chit la q’ixmu ve’t u q’a’l oksa’me’.

²² As mita’n la uch taq’ax ku’ u ak’ vino tu umaj q’a’l tz’u’m uva’ ech tilone’ xhaalo, tan la iq’ix u ak’ vino u q’a’l tz’u’me’, tul la q’u’ili. As la peq’xu ve’t u vino. As la tz’ejxu ve’t u tz’u’me’ tuk’ u vino. Pet tu umaj ak’ tz’u’m la ku’kat u ak’ vino,— ti’k u Jesús.

Ni tux ve’t unq’a ichusulib’ u Jesús ivatz u trigo tu u xeem q’ii

Mateo 12.1-8; Lucas 6.1-5

²³ Tu uma’l u xeem q’ii as b’ex paloj u Jesús tuk’ unq’a ichusulib’e’ xo’l unq’a trigo uve’ avamalike. As xe’t tux ve’t chajnaj ka’l ivatz unq’a trigo.

²⁴ As ech tal ve’t ka’l unq’a fariseo ile’ te u Jesús: —¿Kam b’an ta’n uve’ nib’an unq’a achusulib’e’? As tul a’e’ uve’ ye’ la uch ib’anchu tu u xeem q’iie’,— ti’k chajnaj.

²⁵ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —¿Ma ye’xhkam b’a sik’lemal seta’n ti’ uva’ kam kat ib’an u David, tul uva’ nik iva’y ve’t tuk’ unq’a imoole’ uva’ xekelik sti’?

²⁶ As kat ok ve’t u David vatz u atinb’ale’ uva’ ninachpukat Tiixh tul uva’ atik ok u Abiatar sib’ooq’ol oksan iyol tenam vatz Tiixh. As kat itx’a’ ve’t u David u paane’ uva’ ma’tik teesal el tzan vi’ u meexhae’ tu u nachb’al Tiixhe’. As kat taq’ ve’t u David te unq’a imoole’ uva’ xekelik sti’. As tul a’ kuxh unq’a oksan iyol tenam vatz Tiixh uva’ la echb’un unq’a paane’,— ti’k Aak.

²⁷ As ech tal u Jesús ile’ unpajte: —As ti’ u naje’ la txakonkat u xeem q’iie’ tul sik’ujb’a’t kan u Tiixhe’. Pet jit u xeem q’iie’ la txakonsan u naje’.

²⁸ As tul ine’ uva’ in VIK’AOL U NAJE’ ,+ 2.28 As tul tal u Jesúse’ u yole’ uva’ VIK’AOL U NAJE’ , as a’ uva’ tal Aak uva’ itz’ib’a kan u Daniel 7.13-14: Kat unvatzk’a uma’l u vatzik’ aq’b’al as kat vil iku’ ch’u’l uma’l u naj tu u suutz’ tu almika’. As kat ul ve’t k’atz uma’l u q’esla naj. As kat aq’ax ok vatz u q’esla naje’. As kat aq’pu ve’t tijle’m ti’ unq’a tename’ ti’ unq’a yolb’ale’ skajayil, as ni toksal ve’t iq’ii. As ye’l ve’t iya’teb’al u tijle’me’ la ib’ane’, as ye’xheb’il la oleb’ sti’. as ine’ viB’aal u xeem q’iie’,— ti’k Aak.

Nib’a’nxisa u Jesús uma’l u naj uva’ k’oro’xhinik tib’ iq’ab’

Mateo 12.9-14; Lucas 6.6-11

¹ As tu uma’t u xeem q’ii, as ok ve’t u Jesús tu u atinb’ale’ tetz nachb’al Tiixh unpajte uva’ ninachpukat Tiixh. As atik ok uma’l u naj tzitzi’ uva’ k’oro’xhinik tib’ uma’l viq’ab’.

² As nik kuxh til ka’l unq’a fariseo ti’ uva’ ma tuk ib’a’nxisa u Jesús u naje’ tu u xeem q’iie’ moj ye’le, tan nik ichuk chajnaj txumb’al ti’ icheesal ipaav Aak.

³ As ech tal ve’t Aak ile’ te u naje’ uve’ k’oro’xhinik tib’ viq’ab’e’: —Txakpen. As txakeb’en sukuxo’l,— ti’k Aak tal te naj.

⁴ As ech tal ve’t Aak ile’ te unq’a fariseo: —¿Ab’iste uve’ la uch kub’anat tu u xeem q’iie’? ¿Ma u b’a’ne’, pet moj u va’lexhe’? ¿As ma la uch kulochat unq’a uxhchile’, pet moj la kuxh qil ikame’?— ti’k Aak. As jit tiin ve’t unq’a fariseo.

⁵ As txumun ve’t Aak, tan til ve’t Aak uva’ ye’ nik itxum chajnaj ivatz u aach’o’me’. As ul ve’t ivi’ Aak ti’ chajnaj. As junun isajit ve’t b’en Aak chajnaj. As ech tal ve’t Aak ile’ te u naje’: —Yu’b’a’ vaq’ab’e’,— ti’k Aak. As iyu’b’a’ ve’t naj viq’ab’e’. As yak kuxh b’a’nx ve’t viq’ab’ naje’.

⁶ As tul el ve’t ch’u’l unq’a fariseo tu u atinb’ale’ tetz nachb’al Tiixh, as ik’ul ve’t tib’ iyol chajnaj tuk’ unq’a naje’ uve’ echen k’atz u Herodes ti’ uva’ la yatz’pu u Jesús.

Nik ixekeb’ u mama’la tenam ti’ u Jesús

⁷ As b’en ve’t Aak tzi’ u mar unpajte tuk’ unq’a ichusulib’e’. As mama’la aa Galilea kat xekeb’ ve’t ti’ Aak, tuk’ unq’a aa Judea,

⁸ tuk’ unq’a aa Jerusalén, tuk’ unq’a aa Idumea, tuk’ unq’a tename’ uve’ echen tu unq’a talaj tename’ uva’ najlich u tename’ uva’ Tiro tuk’ u tename’ uva’ Sidón, as tuk’ unq’a tename’ uva’ echen jalit u a’ uva’ Jordán, tan tab’i ve’t unq’a tename’ itzib’lal unq’a mama’la b’a’nile’ uva’ nik ib’an u Jesús. As xekeb’ ve’t unq’a tename’ ti’ Aak.

⁹ As tal ve’t Aak te unq’a ichusulib’e’ uva’ la ib’an chajnaj tuche’ tuk’ umaj barco ti’ uva’ la el Aak vatz unq’a tename’, aq’al uva’ ye’ la poch’ax Aak ta’n unq’a tename’,

¹⁰ tan mama’la aach’o’m ma’tik ib’a’nxisat Aak. Esti’e’ nikat ipoch’ ve’t ok tib’ unq’a aach’o’me’ ti’ u Jesús, tan nik isa’ unq’a aach’o’me’ ikanat Aak.

¹¹ As tul til unq’a sub’ule’ u Jesús, as ku’ ve’t unq’a sub’ule’ qaaloj vatz Aak. As taq’ ve’t je’ unq’a sub’ule’ tuul ivi’. As ech tal ve’t ile’: —¡Axhe’ viK’aol u Tiixhe’!— ti’k unq’a sub’ule’.

¹² As iyaa ve’t Aak unq’a sub’ule’ ti’ uva’ ye’ la tal unq’a sub’ule’ u tijle’m Aake’ xo’l unq’a tename’.

Nitxaa u Jesús kab’laval unq’a apóstol

Mateo 10.1-4; Lucas 6.12-16

¹³ As je’ ve’t u Jesús vi’ uma’l u vitz. As teq’o ve’t Aak unq’a ichusulib’e’ sti’ uve’ txaaelik ta’n Aak. As xekeb’ ve’t chajnaj ti’ Aak.

¹⁴ As ik’ujb’a’ ve’t kan Aak kab’laval unq’a ichusulib’e’ ti’ uva’ la atin k’atz Aak as ti’ ichajat b’en Aak ti’ b’en talat viyol u Tiixhe’

¹⁵ as ti’ uva’ la taq’ Aak u tijle’m chajnaje’ ti’ ib’a’nxisal unq’a aach’o’me’ as ti’ teesal unq’a sub’ule’ unpajte.

¹⁶ As a’ vib’ii kab’laval unq’a apóstol u vi’la’: U Simón uva’ kat toksa Aak vib’ii uva’ Lu’,

¹⁷ tuk’ ka’va’l vik’aol u Zebedeo, u Jacobo tuk’ u titz’in uva’ Xhun. A’ chajnaje’ uva’ Boanerges kat ib’iia ta’n Aak, tan ik’aol q’ankoo isuuchil u yole’ uva’ Boanerges,

¹⁸ tuk’ u Lixh, tuk’ u Pi’l, tuk’ u Bartolomé, tuk’ u Mateo, tuk’ u Maxh, tuk’ uma’t u Jacobo, vik’aol u Alfeo, tuk’ u Tadeo, tuk’ uma’t u Simón uva’ echenik xo’l unq’a tenam uva’ nik alon itilul el unq’a ib’ooq’ol unq’a tename’ uva’ atik kan ta’n u ijlenaale’ tu u Roma;

¹⁹ as tuk’ u Judas uva’ Iscariote uva’ kat k’ayin u Jesús.

Ni tal u Jesús uva’ ye’ la eesal iq’ii u Tiixhla Espíritu

Mateo 12.22-32; Lucas 11.14-23

²⁰ As tul ok ve’t Aak tu uma’l u kab’al, as imol ve’t tib’ unq’a tename’. As ye’ nik tuch ve’t itx’a’n Aak tuk’ unq’a ichusulib’e’.

²¹ As tul tab’i ve’t unq’a tatin u Jesús uva’ atik Aak tu u kab’ale’, as ul eq’oloj ve’t u Jesús ta’n unq’a tatine’ uva’ nik tale’, tan yannalik ve’t ivi’ u Jesús uve’ nik titz’a unq’a tatine’.

²² Ech koj unq’a uxhchile’ uva’ tzaa tu u Jerusalén, uva’ chuselik tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, as ech nik tal chajnaj ile’: —A’ vib’ooq’ol unq’a sub’ule’ uva’ Beelzebú ni aq’on tijle’m u naje’ ti’ teesal el unq’a sub’ule’,— ti’k chajnaj.

²³ Tul imolo ve’t Aak unq’a uxhchile’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, as tuk’ k’uchuvatz kat yolonkat Aak. As ech tal ve’t Aak ile’: —¿La kol uch itilut el u Satanás q’a unq’a imoole’?

²⁴ Tan asoj jatxel tib’ umaj nimla tenam svatzaj k’atz u ijlenaale’, as ye’l u tename’ uva’ b’a’n koj tatine’.

²⁵ Asoj ye’ la ik’ul tib’ iyol unq’a uxhchile’ svatzaj tu umaj kab’al, as ye’l unq’a uxhchile’ b’a’n koj tatine’.

²⁶ Asoj la ixek tib’ unq’a imool u Satanás sti’, as ye’ k’ulel tib’ iyol svatzaj. As ye’le b’a b’a’n koj tatine’ la ib’ane’. As sotzchile’ la ib’an ve’te’.

²⁷ As ye’xheb’il la uch tok tikab’al umaj naj uva’ xo’veb’al chit viyak’ile’ ti’ b’en telq’at el tzan u tetz naje’. Pet lanal k’alpe’ u naje’. As a’n la uch telq’al ve’t unq’a tetz naje’.

²⁸ As jik chit tuk val sete, tan jank’al unq’a paave’ uva’ la ib’an unq’a uxhchile’ as kam kuxh yoq’o’mil la tale’ vatz u Tiixhe’, as la uch isotzsal ipaav unq’a uxhchile’.

²⁹ Pet ab’il uva’ la yoq’on ti’ u Tiixhla Espíritu ti’ chit ib’ene’, as ye’l ipaav u uxhchile’ la sotz ve’te’. As aapaav chit ve’te’ ti’ chit ib’ene’,— ti’k u Jesús,

³⁰ tan ti’ uva’ nik tal unq’a uxhchile’ uva’ atik u sub’ule’ k’atz u Jesús.

Nichukax u Jesús ta’n vitxutx tuk’ unq’a titz’in

Mateo 12.46-50; Lucas 8.19-21

³¹ As ech unb’iil stuul, as ul ve’t vitxutx u Jesús tuk’ unq’a titz’in Aake’. As kat kuxh kaaik kan ti’ kab’al. As b’ex alpo ve’t ok te u Jesús uva’ la el ch’u’l Aak.

³² As ech tal ve’t unq’a uxhchil ile’ uva’ xonlik txala Aak: —Il ak atxutx tuk’ unq’a eetz’in at ti’ kab’al. As nichuk axh aak,— ti’k unq’a uxhchile’.

³³ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —Tuk val sete uva’ ab’il ech tatine’ sunk’atz eche’ vuntxutxe’ as ab’il uva’ ech tatine’ sunk’atz eche’ unq’a vitz’ine’,— ti’k Aak.

³⁴ As isaji ve’t b’en Aak unq’a uxhchile’ uve’ xonlik txala Aak. Ech tal ve’t Aak ile’: —As ech exe’ eche’ vuntxutxe’; as ech exe’ eche’ unq’a vitz’ine’,

³⁵ tan jank’al unq’a uxhchile’ uve’ ni niman kam uve’ ni tal u Tiixhe’, as ech tatine’ eche’ vitz’in, as ech tatine’ eche’ vanab’, as ech tatine’ eche’ untxutx,— ti’k u Jesús.

U k’uchuvatz ti’ uma’l u naj uva’ b’ex avoj

Mateo 13.1-23; Lucas 8.4-15

¹ As xe’t ve’t u Jesús chusun unpajte tzi’ u mar. As a’ chit mama’la tename’ imol ve’t tib’ ti’ Aak. As ok ve’t Aak tu uma’l u barco. As xoneb’ ve’t Aak tu u barco vi’ u mar. As kat kaaik ve’t kan unq’a tename’ tzi’ u mar.

² As tuk’ k’uchuvatz nikat ichusunkat Aak. As nimal chit chusb’al kat tal Aak.

Ech tal Aak ile’:

³ —Etab’itaj uma’l u yol ti’ uma’l u naj uva’ kat b’ex avoj.

⁴ As tul av naj, as at unq’a iiae’ uva’ echik toon tu b’ey. As ul unq’a tz’ikine’ tu almika’. As ijuna ve’t txoo.

⁵ As at unq’a iiae’ ech toon xo’l unq’a k’ub’e’ uva’ ye’lkat tuul tx’ava’. As oora chit kat b’uuq’i, tan ye’l tuul tx’ava’ at xo’l unq’a k’ub’e’.

⁶ As tul kat tz’e’san ve’t u q’iie’, as oora kuxh kat tzaj ve’te’, tan ti’ uva’ ye’l taq’il kat b’en ta’n unq’a k’ub’e’.

⁷ As at unq’a iiae’ echik toon xo’l ch’i’x. As tul kat ch’ii unq’a ch’i’xe’, as kat isoka ve’t unq’a ch’i’xe’ unq’a talaj chikoe’. As ye’ kat vatzin ve’te’.

⁸ Pet ech koj unq’a iiae’ uva’ echik toon tu u b’a’nla tx’ava’e’, tan tul kat b’uuq’i, as kat ch’ii ve’te’. As kat taq’ ivatz. As ati uva’ kat aq’on vinaj laval (30) ivatz; as ati kat aq’on oxk’alal (60) ivatz; as ati uva’ kat aq’on o’k’alal (100) ivatz ti’ junun vi’l,— ti’k u Jesús.

⁹ As ech tal ve’t Aak ile’: —Ab’iste ex uva’ nepal tu vunyole’, as etab’itaj uve’ ni vale’,— ti’k Aak.

¹⁰ As tul uva’ a’ik kuxh ve’t u Jesús sijunal, tuk’ ka’t unq’a uxhchile’ uve’ atik k’atz Aak, tuk’ kab’lavat unq’a ichusulib’ Aake’, as ich’oti ve’t chajnaj isuuchil u k’uchuvatze’ uve’ kat tal Aak.

¹¹ As ech tal ve’t Aak ile’: —As sete tuk valkat isuuchil uva’ ye’xheb’il ootzin tetz ti’ uva’ kam tok unq’a tename’ jaq’ u tijle’m u Tiixhe’. Pet ech koj unq’a tename’ uva’ ye’l tetz ti’ vitenam u Tiixhe’, tan tuk’ kuxh k’uchuvatz la alaxkat unq’a yole’ ste.

¹² As k’uxh ni tile’ kam uve’ nunb’ane’ as k’uxh ni tab’i unq’a yole’ uva’ ni vale’, as ye’ nipal stuul; as ye’ nijalpu vitxumb’ale’. Esti’e’ uva’ ye’l ipaav la sotzi,— ti’k u Jesús.

¹³ As ech tal ve’t Aak ile’ te unq’a ichusulib’e’: —¿Ma ye’ nepal b’a tu u k’uchuvatze’? ¿A’ kol ve’t ka’t unq’a k’uchuvatze’ q’a la pal ex stuul?

¹⁴ Tan u naje’ uve’ ni tave’, as a’ u uxhchile’ uve’ ni alon isuuchil viyol u Tiixhe’.

¹⁵ As unq’a iiae’ uva’ kat oon tu b’ey, as a’ ni tokkate’ ti’ unq’a uxhchile’ uve’ ni ab’in viyol u Tiixhe’. As tul ma’t tab’it u yole’, as kat ul u Satanás ti’ teesat el u yole’ tu u taanxelal u uxhchile’.

¹⁶ As unq’a iiae’ uve’ kat oon xo’l unq’a k’ub’e’, tan a’ ni tokkate’ ti’ unq’a uxhchile’ uva’ tul ni tab’i u yole’, as nichiib’ sti’. As ni tok u yole’ tu u taanxelal.

¹⁷ As ye’ kat yak’in u yole’ tu u taanxelale’, tan ech unq’a uxhchile’ eche’ u iiae’ uva’ ye’ kat palik b’en u taq’ile’ tu tx’ava’e’. As ye’xh jatva’l q’ii kat ib’ana, tan tul kat ul unq’a k’axk’oe’ ti’ u uxhchile’ ti’ uva’ nimamal u yole’ sta’n, as oora kuxh kat ka’kab’in taama sti’.

¹⁸ As unq’a iiae’ uve’ kat oon xo’l unq’a ch’i’xe’, as a’ ni tokkate’ ti’ unq’a uxhchile’ uve’ kat ab’in viyol u Tiixhe’.

¹⁹ As nu kuxh ixaansa unq’a uxhchile’ taama ti’ unq’a vee’ at vatz u tx’ava’e’ as tuk’ ti’ u tx’iib’al q’iie’ uva’ ni sotzsan ik’u’l unq’a uxhchile’ ti’ u yole’. As kam kuxh unq’a vee’ ni tachva. Esti’e’ ye’ niyak’in u yole’ tu u taanxelal unq’a uxhchile’ eche’ umaj tze’ uva’ ye’ nivatzine’.

²⁰ As unq’a iiae’ uva’ ech toon tu b’a’nla tx’ava’, as a’ ni tokkate’ ti’ unq’a uxhchile’ uve’ ni ab’in viyol u Tiixhe’. As ni toksa taama ti’ inimata’, as ech nib’an unq’a uxhchile’ eche’ unq’a tze’e’ uva’ nivatzine’, tan ati uva’ ni taq’ vinaj laval (30) ivatz, as ati ni taq’ oxk’alal (60) ivatz, as ati ni taq’ o’k’alal (100) ivatz ti’ junun vi’l,— ti’k u Jesús.

Ni tal u Jesús ti’ uva’ ye’l umaj kam ati uva’ ye’ koj la ootzili

Lucas 8.16-18

²¹ As ech tal u Jesús ile’ unpajte: —¿As la kol uch q’a uva’ tul la matxax umaj txijub’al, as a’ kol la oksalkat q’a jaq’ umaj kaaxha moj jaq’ umaj ch’ach? Pet a’ la aq’pikkat je’e’ vi’ u matxb’ale’ ti’ itxijune’.

²² Esti’e’ uva’ ye’l umaj kam ati uva’ ye’ koj la ootzili. As kam uve’ mujel as techal la el ch’u’l vi’ saj ti’ tilpe’.

²³ As ab’iste ex uva’ nepal tu vunyole’, as etab’itaj uve’ ni vale’,— ti’k u Jesús.

²⁴ As ech tal ve’t Aak ile’: —Eb’antaj je’ tevi’ ti’ unq’a yole’ uve’ netab’i, tan asoj la etoksa etaama ti’ etab’ita’, as aal la taq’ u Kub’aal Tiixhe’ etxumb’al ti’ epal stuul.

²⁵ As ab’il uva’ ni toksa taama ti’ inimat u yole’, k’uxh b’iil kuxh nipal stuul, as aal la chee itxumb’al sti’. Pet ech koj u uxhchile’ uva’ ye’ ni toksa taama ti’ tab’it u yole’ as tuk’ ti’ inimata’, as aal la sotzsal ve’t u yole’ sk’u’l,— ti’k u Jesús.

U k’uchuvatz ti’ u iia uva’ nich’ii sijunal

²⁶ As ech tal ve’t u Jesús ile’ unpajte: —Ech nib’an u tijle’m u Tiixhe’ ti’ vitename’ eche’ nib’an umaj naj uva’ ni tava u iiae’ tu u tx’ava’.

²⁷ As tul ma’t tavat naj u iiae’, as la vat naj jun aq’b’al; as la lakpu naj jun q’ii. As il u iia ile’ nixalmit ve’te’ ti’ ich’iie’, k’uxh ye’ tootzaj naj kam nib’ane’ tul nich’iie’.

²⁸ Tan a’ u tx’ava’e’ kat b’anon uva’ kat xalmit u iiae’. As kat chee ve’t ixaj; as kat chee ve’t toj. As nimal ivatz kat taq’ ve’te’.

²⁹ As tul uva’ kat q’anb’u ve’t vivatze’, as kat maklu ve’te’, tan ti’ uva’ kat ilej ve’t viq’iie’ ti’ imakle’,— ti’k u Jesús.

U k’uchuvatz ti’ uma’l u iia uva’ tz’up kuxhtu’

Mateo 13.31-32; Lucas 13.18-19

³⁰ As ech tal ve’t u Jesús ile’ unpajte: —Tuk val isuuchil sete ti’ uva’ kam ina’ u tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’:

³¹ Tan ech ina’ vitenam Aake’ eche’ uva’ kat ib’an u iiae’ tetz u mostaza uva’ kat aval tu umaj tx’ava’. As k’uxh tz’up chit u iiae’ ti’ unjoltu unq’a iiae’ uva’ kat aval tu u tx’ava’e’,

³² as tul kat ch’ii ve’te’, as nim chit kat oonkat ti’ unjoltu unq’a chikoe’ uve’ at tu u tx’ava’e’. As nim chit unq’a iq’ab’e’ kat ib’ana. As ni tul ve’t unq’a talaj tz’ikine’ i’loj jaq’ vimuuil unq’a ixaj tze’e’,— ti’k u Jesús.

³³ As mama’la k’uchuvatz eche’ unq’a vee’ kat ichus u Jesús, jank’al unq’a chusb’ale’ uve’ kat itx’ol unq’a uxhchile’ ipal stuul.

³⁴ As ye’l uma’toj yol nik tal Aak uva’ jit tuk’ k’uchuvatz. Pet tul uva’ Aak kuxh ve’t sijunal tuk’ unq’a ichusulib’e’, as nik tal Aak isuuchil unq’a k’uchuvatze’ ste.

Ni tanb’a’ u Jesús u mam kajiq’ vi’ u mar

Mateo 8.23-27; Lucas 8.22-25

³⁵ As tu u q’iie’ tul uva’ tz’otin ve’te’, as ech tal ve’t u Jesús ile’ te unq’a ichusulib’e’: —Ko’naj jalit u mar,— ti’k Aak.

³⁶ As iq’iila ve’t kan unq’a ichusulib’ Aake’ unq’a tename’. As teq’o ve’t b’en chajnaj Aak jalit u mar tu u barco. As b’en ve’t ka’t unq’a uxhchile’ tuk’ unq’a ibarco ti’ u barco uva’ atikkat ok Aak.

³⁷ As tul ma’tik ipalik ok chajnaj vi’ u mar tuk’ u barco, as xe’t ve’t uma’l u mam kajiq’ jab’al. As va’lik chit ipilq’ut ve’t tib’ u mar. As nik tok ve’t u a’e’ tu u barco. As b’iit kuxh ye’ nik ib’en ve’t u barco xe’ u mar.

³⁸ As vatik chit ve’t u Jesús tu u barco. As atik ku’ ivi’ Aak vi’ uma’l u vitz’. As ul b’eyloj ve’t Aak ta’n unq’a ichusulib’e’. As ech tal ve’t chajnaj ile’ te Aak: —¿Chusul, ma ye’ neetz’a uva’ tuk kamoj ve’t o’? ¡Tan tuk b’enoj ve’t o’ tuk’ u barco xe’ u mar!— ti’k chajnaj.

³⁹ As txakpu ve’t u Jesús. As iyaa ve’t Aak u kajiq’e’ tuk’ u mar. As ech tal ve’t Aak ile’: —¡Ya’oj ex! ¡As ye’ tiin ex!— ti’k Aak. As yak kuxh ya’ ve’t u kajiq’e’. As liib’ ve’t u mar.

⁴⁰ As ech tal ve’t u Jesús ile’ te unq’a ichusulib’e’: —¿Kam q’i uva’ va’l kuxh exo’v ve’te’? ¿As ma ye’l ex b’a nek’ujb’a’ ek’u’l svi’?— ti’k Aak.

⁴¹ As ok ve’t uma’l u mam xo’vichil xe’ taama chajnaj. As ech tal ve’t chajnaj ile’ svatzaj: —¡Nim chit u tijle’m Aake’, tan ninimal Aak ta’n u kajiq’ jab’ale’ tuk’ u mar!— ti’k chajnaj svatzaj.

Nib’a’nxisa u Jesús uma’l u naj uva’ atik ok sub’ul sk’atz

Mateo 8.28-34; Lucas 8.26-39

¹ As tul oon ve’t u Jesús tuk’ unq’a ichusulib’e’ jalit u mar, tu vitx’ava’ unq’a aa Gadara,

² as el ve’t ch’u’l Aak tu u barco. As ul ve’t uma’l u naj uva’ atik ok uma’l u sub’ul sk’atz ti’ ik’ulpu u Jesús. As a’ elkat ch’u’l u naje’ vi’ kamnaj,

³ tan a’ atikkat naj tu uve’ nimujlukat unq’a kamnaje’. As ye’xheb’il nik toleb’ ti’ ik’alat u naje’, as mita’n tuk’ kateena.

⁴ As jatpajul kuxh ma’tik ik’alpu u toj naje’ tuk’ iq’ab’ naj ta’n kateena. As nik toleb’ naj ti’ irat’pu u kateenae’. As ye’xheb’il nik toleb’ ti’ naj.

⁵ As nik ixaan naj sq’iil as aq’b’al unpajte. As nik isik’in naj vi’ unq’a vitze’ as vi’ kamnaj unpajte. As nikat kuxh ik’axb’isa je’ tib’ naj ta’n unq’a k’ub’e’.

⁶ Tul til naj u Jesús tzi’a’n, as ooje’l itzaa naj. As ku’ naj qaaloj vatz Aak.

⁷ As ech tal ve’t naj ile’ tuk’ sik’i’m: —¿Kam asa’ sve, Jesús, iK’aol Tiixh uva’ at tu almika’ uva’ nim talche’? ¡Tuk unjaj b’a’nil see tuk’ vib’ii u Tiixhe’ uva’ ye’ la aaq’ b’en in tu u k’axk’oe’!— ti’k u naje’,

⁸ tan ti’ uva’ ma’tik talat u Jesús te u naje’ uva’ la el u sub’ule’ ti’ naj.

⁹ As ech tal ve’t u Jesús ile’ te u sub’ule’: —¿Kam ab’ii?— ti’k Aak. As ech tal ve’t u sub’ul ile’: —Legión unb’ii, tan nimal unxaane’,— ti’k u sub’ule’.

¹⁰ As ijaj ve’t u sub’ule’ kuyb’al te u Jesús ti’ uva’ ye’ la itilu el Aak u sub’ule’ tu vitx’ava’ unq’a aa Gadara.

¹¹ As nimal unq’a chichame’ nik ik’uachine’ najlich uma’l u tal vitz.

¹² As ijaj ve’t unq’a sub’ule’ b’a’nil te u Jesús. Ech tal ve’t ile’: —¡Chaj b’en o’ ti’ unq’a chichame’, aq’al uva’ la ok o’ sti’!— ti’k unq’a sub’ule’.

¹³ As taq’ ve’t u Jesús tokeb’al unq’a sub’ule’ ti’ unq’a chichame’. As el ve’t ch’u’l unq’a sub’ule’ k’atz u naje’. As ok ve’t unq’a sub’ule’ ti’ unq’a chichame’, tan kamal ka’vo’j mil (2,000) unq’a chichame’ atik tzitzi’. As ooje’l ib’en ve’t txoo ti’ isutit ve’t b’en tib’ xe’ u mar vatz u vitze’. As kam ve’t txoo xe’ u mar.

¹⁴ As ooj ve’t unq’a xeen chichame’. As b’ex tal ve’t chajnaj itzib’lal tu u tename’ tuk’ tulaj unq’a talaj tename’. As nimal unq’a uxhchile’ uli ti’ tilata’ kam uve’ kat uchi.

¹⁵ Tul oon unq’a uxhchile’ k’atz u Jesús, as til ve’t unq’a uxhchile’ uva’ xonlik ve’t u naje’ uve’ k’axb’inalik ta’n unq’a mama’la sub’ule’. As teq’o ve’t taama unq’a uxhchile’, tan atik ve’t ok toksa’m u naje’. As b’a’nik ve’t iyolon naj.

¹⁶ As tal ve’t unq’a uxhchile’ isuuchil uva’ kat ilon tel unq’a sub’ule’ ti’ u naje’. As kat tal ve’t chajnaj te unq’a tename’ kam uva’ kat tila, tul uva’ kat ok unq’a sub’ule’ ti’ unq’a chichame’.

¹⁷ As xe’t ve’t unq’a tename’ ti’ ijajat b’a’nil te u Jesús ti’ uva’ la el ve’t Aak tu u atinb’ale’.

¹⁸ As tul ok ve’t u Jesús tu u barco unpajte ti’ iq’aav Aak jalit u mar, as u naj uva’ ma’tik tel unq’a sub’ule’ sti’, as ijaj ve’t naj b’a’nil te Aak uva’ la xekeb’ naj ti’ Aak.

¹⁹ Pet ech tal ve’t Aak ile’ te naj: —Kuxh takab’al k’atz unq’a aatine’. As kuxh al ste kam unq’a nimla b’a’nile’ uva’ kat ib’anlu u Tiixhe’ see, tan nitxum Aak avatz,— ti’k u Jesús.

²⁰ As b’ex ipaxsa ve’t u naje’ itzib’lal u Jesús tulaj unq’a tename’ uve’ tu Decápolis kam u b’a’nile’ uve’ kat ib’an Aak te naj. As kajayil chit unq’a uxhchile’ teq’o ve’t taama.

Nib’a’nxisa u Jesús vime’al u Jairo tuk’ uma’t u ixoj

Mateo 9.18-26; Lucas 8.40-56

²¹ As tul ma’t iq’ax ve’t u Jesús jalit u mar tuk’ u barco unpajte, as mama’la tenam imol ve’t tib’ ti’ Aak. As kaa ve’t Aak tzi’ u mar.

²² As ul ve’t uma’l u naj uva’ Jairo ib’ii uva’ b’ooq’olik xo’l unq’a tiaal Israel tu u atinb’ale’ tetz nachb’al Tiixh. As tul til naj u Jesús, as qaaeb’ ve’t naj vatz Aak.

²³ As va’lik chit ijajat ve’t naj b’a’nil te Aak. Ech tal ve’t naj ile’: —Tuk kamoj ve’t vas unme’ale’. Pet b’an b’a’nil. Kuxh ila. As la aaq’ je’ aq’ab’ sti’, aq’al uva’ la b’a’nxi. As ye’xhkam la kami,— ti’k naj.

²⁴ As b’en ve’t u Jesús ti’ naj. As a’ chit mama’la tename’ xekelik ti’ Aak. As va’lik chit ipoch’at ve’t unq’a tename’ Aak.

²⁵ As atik ok uma’l u ixoj xo’l unq’a tename’ uva’ kab’lavaxnik yaab’ ixe’t ch’o’noj, tan a’ vitx’aao u ixoje’ ye’ nik iya’e’.

²⁶ As ma’tik kuxh ib’uchlu ixoj ta’n unq’a aatz’ake’. As ma’tik kuxh isotzsat ixoj vipuaje’ ta’n unq’a aatz’ake’. As ye’ nik ib’a’nx ve’t ixoj. Pet aal chit nik inimxu ve’t u ch’o’me’ k’atz ixoj.

²⁷ Tul uva’ tab’i ve’t ixoj itzib’lal u Jesús, as oon ve’t ixoj ti’ ijetz’et ok tib’ ti’ iqul Aak xo’l unq’a tename’. As ikan ve’t ok ixoj u toksa’m Aake’,

²⁸ tan ech nik tal je’ ixoj ile’ ste: «Tul kuxh la unkano’k u toksa’m u Jesús, as tuk b’a’nxoj ve’t ine’,» ti’k ixoj.

²⁹ As tul kuxh ikan ixoj u toksa’m Aake’, as yak kuxh ya’ ve’t vitx’aao ixoje’ sk’atz. As inach ve’t ixoj uva’ b’a’nik ve’t ixoj.

³⁰ As inach ve’t u Jesús uva’ ma’tik tel ch’u’l u b’a’nile’ k’atz Aak. As isuchq’i ve’t tib’ Aak xo’l unq’a tename’. Ech tal ve’t Aak ile’: —¿Ab’il kat kanon u voksa’me’?— ti’k Aak.

³¹ As ech tal ve’t unq’a ichusulib’ Aak ile’: —U mam tename’ ni poch’on axh. ¿As kam q’i uve’ naale’ uva’: «¿Ab’il kat kanon u voksa’me’?» ch’axh naale’?— ti’k chajnaj.

³² As ye’ nikat iya’ Aak ti’ isajine’ xo’l unq’a tename’ ti’ uva’ ab’il kat kanon Aak.

³³ As atik ve’t sk’u’l u ixoje’ uva’ ma’tik ib’a’nx ve’t ixoj. As ijetz’ ve’t ok tib’ ixoj. As ku’ ve’t ixoj qaaloj vatz Aak, tan va’lik chit it’unt’uch ve’t ixoj ta’n xo’vichil. As tal ve’t ixoj isuuchil te Aak.

³⁴ As ech tal ve’t Aak ile’: —Ixoj, kat elyu ve’t u ch’o’me’ see’, tan ti’ uva’ kat ak’ujb’a’ ak’u’l svi’. As b’a’n ve’t axh. As a’ vib’a’nil u Tiixhe’ la b’en see’,— ti’k Aak.

³⁵ As antelik kuxh iyolon Aak tuk’ u ixoje’, tul b’ex uloj ve’t ka’l unq’a uxhchil uva’ chajel ve’t ta’n unq’a tatin u Jairo uva’ nik b’ooq’olin u atinb’ale’ tetz nachb’al Tiixh. Ech ul tal ile’ te naj: —Kat kamyu ve’t vas ame’ale’. As ye’xhkam kuxh aal ve’t te u Chusule’,— ti’k unq’a uxhchile’.

³⁶ As tul tab’i ve’t u Jesús u yole’, as ech tal ve’t Aak ile’ te u naje’ uva’ nik b’ooq’olin u atinb’ale’ tetz nachb’al Tiixh: —Ye’ kuxh xo’v axh. Pet k’ujb’a’ ak’u’l svi’,— ti’k Aak.

³⁷ As tal ve’t Aak uva’ ye’l unq’a tename’ la b’en ti’ Aak. Pet ta’n kuxh u Lu’e’ tuk’ u Santiago tuk’ u Xhune’, u titz’in u Santiago, kat teq’o Aak sti’.

³⁸ As tul oon ve’t Aak tuk’ chajnaj tu vikab’al u Jairo, as til ve’t Aak uva’ va’lik chit toq’ unq’a uxhchile’ ti’ u xvaake’.

³⁹ As ok ve’t Aak tu kab’al. As ech tal ve’t Aak ile’: —¿As kam q’i uve’ va’l kuxh etoq’e’ ti’ u xvaake’? Tan ye’l ixoj kamnal koj. Pet vatik kuxhe’,— ti’k Aak.

⁴⁰ As itze’le kuxh unq’a uxhchile’ viyol Aake’. As tal ve’t Aak uva’ la el unq’a uxhchile’ ti’e’l kab’al. As teq’o ve’t ok Aak oxva’l unq’a ichusulib’e’ sti’ uva’ xekelik ti’ Aak. As ok ve’t Aak tuk’ chajnaj, tuk’ vib’aal u xvaake’, as tuk’ vitxutxe’, tu uva’ atikkat u xvaake’.

⁴¹ As itxey ve’t Aak iq’ab’ u xvaake’. As ech tal ve’t Aak ile’: —Talita cumi,— ti’k Aak.+ 5.41 As ech isuuchil u yole’ uva’ tal Aak: «Xvaak, tuk val see, txakpen,» ti’k Aak.

⁴² As txakpu ve’t u xvaake’ uva’ kab’lavalik kuxh iyaab’. As xaan ve’t ixoj. As teq’o ve’t taama unq’a uxhchile’ uva’ atik ok tu u kab’ale’.

⁴³ As ib’eya ve’t Aak te unq’a uxhchile’ uva’ ye’xh katil la alpukat ti’ uva’ kat tulsa Aak taama u xvaake’. As tal ve’t Aak uva’ la aq’ax ve’t techb’ub’al ixoj.

Nichusun u Jesús tu u Nazaret

Mateo 13.53-58; Lucas 4.16-30

¹ As el ve’t ch’u’l u Jesús tu vikab’al u Jairo. As oon ve’t Aak tu vitename’ uva’ Nazaret. As xekelik unq’a ichusulib’ Aake’ sti’.

² As tul ilej ve’t u xeem q’iie’, as ok Aak tu u atinb’ale’ tetz nachb’al Tiixh. As xe’t ve’t Aak chusun. Tul tab’i ve’t unq’a uxhchile’ ichusun Aak, as teq’o ve’t taama unq’a uxhchile’. As ech tal ve’t ile’ svatzaj: —¿Katile’ q’i kat b’ex teq’okat u naje’ vitxumb’ale’ ti’ unq’a nimla b’a’nile’ uva’ nib’an naj? ¿As kam nimla txumb’alile’ q’i kat b’ex ichus tib’ naj sti’?

³ ¿As moj jit u naje’ uva’ seeol, u tal u Ma’le’? ¿As moj jit titz’in naje’ u Jacobo, tuk’ u Xhu’l, tuk’ u Judas, tuk’ u Simón? As ootzimale’ unq’a tanab’ naje’ sqa’n,— ti’k unq’a uxhchile’ svatzaj, tan ye’ kat isa’ unq’a uxhchile’ inimat u Jesús.

⁴ As ech tal ve’t u Jesús ile’ te unq’a uxhchile’: —As katil kuxh la oksalkat iq’ii uma’l u q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’. Pet ech koj tu vitename’ tuk’ xo’l unq’a tatine’ tikab’al, tan eche’ la koj oksal iq’ii,— ti’k Aak.

⁵ As jit uch ib’anat ve’t Aak unq’a nimla b’a’nile’ tu vitename’. Pet ta’n kuxh ka’l unq’a aach’o’m kat taq’ je’ Aak iq’ab’ sti’. As kat b’a’nxi.

⁶ As kat yan ve’t te Aak uva’ ye’ kat ik’ujb’a’ unq’a uxhchile’ ik’u’l ti’ Aak.

Nichaj b’en u Jesús kab’laval vichusulib’

Mateo 10.5-15; Lucas 9.1-6

As b’ex isoli ve’t Aak unq’a talaj tename’ uve’ echen najlich u Nazaret. As nikat ichusun ve’t Aak tzitzi’.

⁷ As imolo ve’t Aak kab’laval unq’a ichusulib’e’. As ichaj ve’t b’en Aak chajnaj. As ka’kab’il teq’ot tib’ chajnaj kat ib’an Aak. As taq’ ve’t Aak tijle’m chajnaj ti’ teesal unq’a sub’ule’ k’atz unq’a uxhchile’.

⁸ As kat tal b’en Aak te chajnaj uva’ ye’l unb’ooj tetz chajnaj la teq’o tu b’ey. As ye’l isam chajnaj la teq’o. As mita’n tx’ix; as mita’n puaj. Pet ta’n kuxh vikarote chajnaje’ la teq’o.

⁹ As la uch toksat chajnaj ixa’p. Pet ye’l ka’vo’j toksa’m chajnaj la teq’o.

¹⁰ As ech tal ve’t Aak ile’: —Ab’iste u kab’ale’ uva’ la k’ulpukat ex uva’ la b’enkat ex, as tzitzi’ la atinkat ex lanal el ch’u’l ex tu u tename’. As a’n la etaq’ kan u atinb’ale’.

¹¹ Asoj at umaj tenam uva’ ye’ la k’ulpukat ex, asoj ye’ la isa’ unq’a tename’ tab’it veyole’, as la el ch’u’l ex tzitzi’. As la echitu el u pojoe’ uve’ at ti’ vetoje’, texhlal tetz uva’ ye’ b’a’n vitxumb’al unq’a tename’. As jik chit tuk val sete uva’ tu u q’iie’ uve’ la ulkat u k’axk’oe’, tan nime’ u k’axk’oe’ la ul ti’ u tename’ ti’ uve’ kat ul ti’ u Sodoma tuk’ u Gomorra,— ti’k Aak.

¹² As el ve’t ch’u’l unq’a ichusulib’ u Jesús ti’ b’en talat te unq’a tename’ uva’ la ik’axa tib’ unq’a tename’ ti’ tok k’atz u Tiixhe’.

¹³ As kat teesa ve’t el chajnaj unq’a sub’ule’ ti’ unq’a uxhchile’. As nimal unq’a aach’o’me’ kat ivaa chajnaj ta’n aceite. As kat b’a’nx ve’t unq’a aach’o’me’.

Vikameb’al u Xhun uva’ nik aq’on ku’ uxhchil xe’ a’

Mateo 14.1-12; Lucas 9.7-9

¹⁴ As tab’i ve’t u ijlenaale’ uva’ Herodes uva’ nik toksal ve’t iq’ii u Jesús, tan katil kuxh nik tokkat ve’t iq’ii Aak. As ech tal ve’t naj ile’: —A’ u Xhune’ uva’ nik aq’on ku’ unq’a uxhchile’ xe’ u a’e’ uva’ kat ulyu taama unpajte. Esti’e’ ni toleb’ ti’ ib’anat unq’a nimla b’a’nile’,— ti’k naj.

¹⁵ Pet ech tal ka’t unq’a uxhchil ile’: —Kamal u Elías,— ti’ke. As at unjolte uva’ ech nik tal ile’: —Kamal a’ umaj u q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’ eche’ unq’a uva’ kat ul na’ytzan,— ti’k unq’a uxhchile’.

¹⁶ As tul tab’i ve’t u Herodes u yole’ ti’ u Jesús, as ech tal ve’t naj ile’: —A’ u Xhune’ b’a kat ulyu taama unpajte uva’ kat val itzok’pik el ivi’,— ti’k u Herodes.

¹⁷ Tan ma’tik talat naj itxeypu u Xhune’, as tal naj iqitzpu ta’n kateena tu u kaarsa ti’ inimal viyol u Herodías, u tixqel u Pi’l uva’ titz’in u Herodes, tan ixoj alon uva’ la yatz’pu u Xhune’, tan tixqelik ve’t u Herodes u Herodías.

¹⁸ As a’ ib’ankat u Herodes, tan ech nik tal u Xhun ile’ te u Herodes: «Paave’ kat ab’ana, tan kat eexqeli ve’t u tixqel veetz’ine’,» ti’k u Xhune’ tala.

¹⁹ As nik ich’o’n ve’t taama u Herodías ti’ u Xhune’. As ichuk ve’t ixoj txumb’al ti’ iyatz’pu u Xhune’, tan nikat isa’ ixoj uva’ la kam u Xhune’. As ye’ nik toleb’ ixoj,

²⁰ tan nik ixo’va u Herodes u Xhune’, tan na’lik vatz u Herodes uva’ jik itxumb’al u Xhune’ as ye’l u va’lexhe’ nik ib’ane’. Esti’e’ nik ikol u Herodes u Xhune’ vatz ixoj. As k’uxh nik isotz ve’t ik’u’l u Herodes ta’n viyol u Xhune’, as nik ichiib’ naj ti’ tab’il unq’a yole’.

²¹ As a’ uchkat ve’t vatz u Herodías tul uva’ kat tz’aj ve’t iyaab’ u Herodes, tan kat ib’an ve’t naj uma’l u b’a’nla tx’a’o’m tuk’ unq’a b’ooq’ol tename’, tuk’ unq’a lochol tetz naje’, as tuk’ ka’t unq’a naje’ uve’ nim iyolb’ele’ tu u Galilea.

²² As ok ve’t u tal u Herodías b’ixoj tu u nimla q’iie’. As acha’vik chit ib’ix ixoj uve’ til u Herodes tuk’ unq’a imoole’ uve’ atik ok sk’atz vi’ u meexhae’. As ech tal ve’t u Herodes ile’ te ixoj: —Jaj sve kam uve’ nasa’. As la vaq’ see,— ti’k naj.

²³ As tuk’ tiila yol taltzi’ ve’t u Herodes. As ech tal ile’: —K’uxh la ajaj unpok’o’choj u tx’iib’al unq’iie’, as techal la vaq’ see kam uva’ la ajaj sve,— ti’k naj.

²⁴ As el ve’t ch’u’l ixoj. As ul ich’oti ve’t ixoj te vitxutxe’: —¿Kam q’i la unjaje’?— ti’k ixoj. As ech tal ve’t u txutxa ile’: —Jaj vivi’ u Xhune’ uva’ nik aq’on ku’ unq’a uxhchile’ xe’ u a’e’,— ti’k vitxutx ixoje’.

²⁵ As oora chit ok ve’t ixoj uve’ atikkat u Herodes. As ech tal ve’t ixoj ile’: —A’ ni vale’ uva’ la aaq’ tzan vivi’ u Xhune’ sve cheel tu umaj pulaato,— ti’k ixoj.

²⁶ As txumun ve’t u Herodes ti’ uva’ ijaj ixoj vivi’ u Xhune’. Tan ti’ uva’ ma’tik tal tzi’t naj te ixoj tuk’ tiila yol vatz unq’a ilonaale’ vi’ u meexhae’, as taq’ chit ve’t naj kam uva’ ijaj ixoj.

²⁷ As yak kuxh ichaj ve’t b’en naj uma’l u sol ti’ b’en teq’ot tzan vivi’ u Xhune’.

²⁸ As b’ex ve’t u sole’ tu u kaarsae’. Itzok’ ve’t el naj vivi’ u Xhune’. As teq’o ve’t tzan naj tu uma’l u pulaato. As taq’ ve’t ok naj te u ixoje’; as taq’ ve’t ok ixoj te vitxutxe’.

²⁹ Tul uva’ tab’i ve’t unq’a ichusulib’ u Xhune’, as ul teq’o ve’t chajnaj vichi’ol u Xhune’. As b’ex imuj ve’t chajnaj.

Ni taq’ u Jesús ipaan o’va’l mil uxhchil

Mateo 14.13-21; Lucas 9.10-17; Xhun 6.1-14

³⁰ As kat ul ve’t kab’laval unq’a ichusulib’ u Jesús sk’atz. As kat ul tal ve’t chajnaj te u Jesús kam chit uva’ kat b’ex ib’an chajnaj, as kam uva’ kat b’ex ichus kan chajnaj.

³¹ As ech tal ve’t u Jesús ile’: —Ko’naj tu uma’l u atinb’al uva’ ye’lkat uxhchil. As ko’naj unb’ooj i’loj,— ti’k Aak, tan mama’la chit tenam nikat tule’; as nik ib’ene’. As ye’ nik tuch ve’t itx’a’n chajnaj tuk’ Aak.

³² As ok ve’t chajnaj tu uma’l u barco. As b’en ve’t chajnaj tuk’ u Jesús tu uma’t u atinb’al uva’ ye’likkat tenam.

³³ Pet nimal chit tenam ilon ve’t ib’en Aak tuk’ chajnaj. As kat el ch’u’l stoj tulaj unq’a talaj tename’ ti’ ib’en ik’ulat Aak tzi’ u a’e’. As b’axik oon ve’t unq’a tename’ vatz Aak. As kat imol ve’t tib’ unq’a tename’ ti’ Aak unpajte.

³⁴ As tul el ve’t ch’u’l u Jesús tu u barco, as til ve’t Aak u mama’la tename’. As itxum ve’t Aak ivatz, tan ech ve’te’ eche’ unjoloj kaneero’ uva’ ye’l xeen tetz ati. As xe’t ve’t Aak chusun. As nimal chusb’al tal Aak ste.

³⁵ As tul ku’ ve’t q’ii, as jetz’en ve’t ok unq’a ichusulib’ Aake’ sk’atz. As ech tal ve’t chajnaj ile’ te Aak: —Kat ku’y ve’t q’ii. As tul ye’l kab’al at tzitza’.

³⁶ As ye’l techb’ub’al unq’a tename’ eq’omal sta’n. Pet al ste uva’ la b’en iloq’ ipaan tulaj unq’a kab’ale’ as tulaj unq’a talaj tename’ uva’ najli kuxhtu’,— ti’k chajnaj.

³⁷ As ech tal ve’t Aak ile’: —Ye’le, pet ex la aq’on ipaan,— ti’k Aak. As ech tal ve’t chajnaj ile’: —¿As ma o’ la b’en loq’on ve’t ipaan unq’a tename’ uva’ naale’? Tan a’ ni tale’ uva’ at laak’aloj (200) q’ii aq’on ti’ ija’mil ipaan unq’a tename’,— ti’k chajnaj.

³⁸ Ech tal ve’t Aak ile’: —As b’en etiltaj jank’oj paan ati,— ti’k Aak. As b’ex til ve’t chajnaj. As ech ul tal ve’t chajnaj ile’: —O’va’l kuxh paan ati tuk’ ka’va’t u txay,— ti’k chajnaj.

³⁹ As tal ve’t Aak te unq’a ichusulib’e’ uva’ la xoneb’ unq’a tename’ skajayil ti’ chaj t’uub’ul vatz u chaq’aalae’.

⁴⁰ As xoneb’ ve’t unq’a tename’ vatz u chaq’aalae’ ti’ chaj t’uub’ul. Ati uva’ o’k’alal (100) it’ub’it tib’; as ati uva’ laval toxk’al (50) it’ub’it tib’.

⁴¹ As itxey ve’t Aak o’va’l unq’a paane’ tuk’ ka’va’t unq’a txaye’. As ka’yik ve’t je’ Aak tu almika’. As taq’ ve’t Aak ta’ntiixh te u Tiixhe’ sti’. As ijatx ve’t Aak. As taq’ ve’t Aak unq’a paane’ tuk’ ka’va’t unq’a txaye’ te unq’a ichusulib’e’ ti’ uva’ la ijatx ve’t chajnaj xo’l unq’a tename’.

⁴² As tul ma’tik itx’a’n unq’a tename’ sb’a’n skajayil,

⁴³ as imol ve’t unq’a ichusulib’ Aake’ unq’a ya’l paane’ tuk’ unq’a ya’l txaye’. As nootel kab’lavat xu’k sta’n.

⁴⁴ As o’va’l mil unq’a naje’ uve’ kat tx’a’ni.

Nixaan u Jesús vi’ u mar

Mateo 14.22-27; Xhun 6.15-21

⁴⁵ As tul uva’ nik iq’iila kan u Jesús unq’a tename’, as tal ve’t Aak te unq’a ichusulib’e’ uva’ la ok ve’t chajnaj tu u barco as la b’ax ve’t chajnaj vatz Aak ti’ iq’axit u mar as ti’ toon chajnaj tu u tenam u Betsaida.

⁴⁶ As tul ma’t iq’iilat kan Aak unq’a tename’, as b’ex ve’t Aak vi’ uma’l tal vitz sijunal ti’ inachat Tiixh.

⁴⁷ As kaaik ve’t kan Aak sijunal vi’ u vitze’. As ma’tik toon ve’t u barco pok’o’ch u mar, tul aalik itz’otin ve’te’.

⁴⁸ As tul txantik isajb’u ve’te’, as til u Jesús uva’ va’lik chit iya’lut tib’ chajnaj tuk’ u barco, tan aalik itzaa u kajiq’e’ vatz u barco. As xao’m tok ve’t Aak vi’ u mar ti’ b’en ilejat Aak chajnaj. As tal ve’t Aak ib’ax vatz chajnaj.

⁴⁹ Tul til chajnaj uva’ nikat ixaan ve’t Aak vi’ u mar, as nik tal chajnaj uva’ kamal xo’val uve’ nik til chajnaj. As sik’in ve’t chajnaj,

⁵⁰ tan kajayil chit chajnaj ilon. As xo’v ve’t chajnaj. As yolon ve’t u Jesús te chajnaj. As ech tal ve’t Aak ile’: —Ye’ kuxh xo’v ex. Pet etiib’isataj etaama, tan ine’,— ti’k Aak.

⁵¹ As je’ ve’t u Jesús tu u barco k’atz chajnaj. As yak kuxh ya’ ve’t u kajiq’e’. As teq’o chit ve’t taama chajnaj,

⁵² tan ti’ uva’ ye’ nik ipal chajnaj stuul ti’ u tijle’m u Jesús uva’ ib’an Aak tul sina’sat Aak u paane’, tan aluxik kuxh taama chajnaj.

Nib’a’nxisa u Jesús unq’a aach’o’m tu u Genesaret

Mateo 14.34-36

⁵³ As tul ma’tik iq’axit u Jesús u mar tuk’ unq’a ichusulib’e’, as oon ve’t chajaak tzi’ u a’e’ tu u tx’ava’e’ uva’ Genesaret. As tzitzi’ ik’alkat ve’t chajnaj u barco tzi’ u a’e’.

⁵⁴ As tul el ve’t ch’u’l chajnaj tu u barco tuk’ u Jesús, as yak kuxh texhla ve’t unq’a tename’ Aak.

⁵⁵ Tul nik ipal Aak tulaj unq’a tename’ uva’ echen najlich u Genesaret, as kat eq’ol ve’t tzan unq’a aach’o’me’ vi’ unq’a ch’achi’m tze’e’ tu uva’ nik tab’ilkat unq’a uxhchile’ uve’ atikkat Aak.

⁵⁶ As katil uve’ nik ipalkat Aak, moj tulaj unq’a tename’, moj tulaj unq’a talaj tename’, as moj tulaj vitz, as nik taq’ ku’ unq’a uxhchile’ unq’a aach’o’me’ tu b’ey. As nik ijaj kuyb’al te Aak uva’ aal kuxh koj u toksa’m Aake’ la ikan unq’a aach’o’me’ uve’ nik tale’, tan ab’il uve’ nik kanon u toksa’m Aake’, as yak chit nik tel u ch’o’me’ sti’.

Kam uve’ ni yansan u taanxelal unq’a uxhchil vatz u Tiixh

Mateo 15.1-20

¹ As ka’l unq’a fariseo uva’ a’ tzaanajlikkat tu u Jerusalén tuk’ ka’t unq’a uxhchile’ uva’ chuselik tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, as oon ve’t chajnaj k’atz u Jesús.

² As til ve’t chajnaj ka’l unq’a ichusulib’ Aake’ uva’ jit itx’aa chajnaj iq’ab’ tul nitx’a’ne’.

³ Pet ech koj unq’a fariseo tuk’ unjoltu unq’a tiaal Israel skajayil, tan nik inima chajnaj unq’a yole’ uva’ k’ujlik kan ta’n unq’a q’esla ib’aale’. As a’ nik tal chajnaj uva’ ye’xheb’il la tx’a’ni asoj ye’xheb’il la itx’aa iq’ab’.

⁴ As tul uva’ ma’t itzaa chajnaj tu k’ayib’al, as ye’ la uch itx’a’ne’ asoj ye’xnaj itx’aat iq’ab’. As nimatel kuxh unq’a txumb’ale’ nik inima chajnaj, eche’ u tx’aao tuul u picheele’, tuk’ u xhaaloe’, tuk’ unq’a ch’ich’ xhi’le’, tuk’ unq’a isoke’ uva’ nisoka tul nitx’a’ne’.

⁵ Esti’e’ kat ich’oti ve’t chajnaj te u Jesús. As ech tal ve’t chajnaj ile’ te Aak: —¿Kam q’i uva’ ye’ ninima unq’a achusulib’e’ unq’a yole’ uva’ k’ujlu kan ta’n unq’a q’esla kub’aale’? Tan ye’l iq’ab’ chajnaj nitx’aae’ tul nitx’a’n chajnaj,— ti’k unq’a fariseo tuk’ unq’a uxhchile’ uva’ chuselik tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’.

⁶ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —¡Ka’vatz kuxh ex! Tan an chite’ u yole’ uva’ tz’ib’amal kan seti’ ta’n u q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’ uva’ Isaías, tul ech tal u Tiixh ile’ ste:

Tul ni toksa unq’a tename’ unq’ii,

as itzi’ kuxh unq’a tename’ ni alon.

Pet ech koj u taanxelal unq’a tename’,

tan ye’ ni toksa taama svi’ ti’ inimat in.

⁷ As kamchaj la itxa’ki tul uva’ la inach in unq’a tename’,

tan tul nichusune’, as a’ kuxh unq’a chusb’ale’ nichuse’ uve’ at kan ta’n unq’a q’esla ib’aale’, ti’k u Tiixhe’ tal te u Isaías.

⁸ As eche’ uve’ neb’ane’, tan netaq’ kan u tzaq’ite’ uva’ tz’ib’amal kan. As a’ uva’ k’ujlu kan ta’n unq’a naje’ nenima, eche’ u tx’aap tuul unq’a xhaaloe’ tuk’ unq’a picheele’ uve’ netuk’a’kat, as tuk’ ka’t unq’a txumb’ale’ uve’ neb’ane’,— ti’k Aak.

⁹ As ech tal ve’t u Jesús ile’ unpajte: —As ti’ kuxh inimal vichusb’al unq’a naje’, as nexaq’pi kan u tzaq’ite’ uva’ tz’ib’amal kan.

¹⁰ As ech kat tal kan u Moisés ile’: «Xo’noj vetxutxe’ sete tuk’ veb’aale’,» ti’k Aak tala. As ech tal Aak ile’ unpajte: «Ab’il uva’ la iyoq’ vitxutxe’ tuk’ vib’aale’, as techal la yatz’pi,» ti’ke.

¹¹ Pet ech koj ex, tan ech netal ile’ tul nechus unq’a uxhchile’: «Kam koj uma’toj la uch ib’anat umaj uxhchil. Pet a’ la tal u uxhchile’ te vitxutxe’ tuk’ te vib’aale’: –Ye’xhkam la vulb’e ve’t unlochat ex, tan corbán unq’a vetze’ skajayil,– » chaj la tale’ uve’ netale’. (As a’ isuuchil u yole’ corbán: As a’ unq’a oye’ uve’ la aq’ax te u Tiixhe’.)

¹² As a’ netale’ uva’ ech la ib’an unq’a uxhchile’ te u txutx ib’aale’.

¹³ As nepaasa ve’t tzii ti’ u tzaq’ite’ uva’ tz’ib’amal kan ti’ enimat unq’a chusb’ale’ uve’ k’ujlu kan sexo’l ta’n unq’a q’esla eb’aale’. As attel unjoltu unq’a yole’ ti’ u tzaq’ite’ uva’ tz’ib’amal kan uva’ ye’ nenima,— ti’k u Jesús.

¹⁴ As imolo ve’t tzan Aak unq’a tename’ sk’atz. As ech tal ve’t Aak ile’: —Etab’itaj vunyole’. As palojtaj ex stuul sekajayil.

¹⁵ Tan ye’l umaj echb’ub’al la yansan taanxelal umaj uxhchil, tul la techb’u. Pet u va’lexhla yole’ uve’ la el ch’u’l tu u taanxelal u uxhchile’, as a’e’ nipaavinsan vatz u Tiixhe’.

¹⁶ As ab’iste ex uva’ nepal tu vunyole’, as etab’itaj uve’ ni vale’,— ti’k u Jesús.

¹⁷ As taq’ ve’t kan u Jesús unq’a tename’. As ok ve’t Aak tu kab’al. As ich’oti ve’t unq’a ichusulib’ Aake’ ste ti’ u yole’ uva’ tal Aak.

¹⁸ As ech tal ve’t Aak ile’: —¿As mita’n kuxh ex b’a nepal tu u yole’? ¿As ma ye’ nepal stuul? Tan kam uve’ la techb’u umaj uxhchil, as jite’ la paavinsan u uxhchile’ vatz u Tiixhe’,

¹⁹ tan ye’le ni tok tu u taanxelale’. Pet yaklu pal kuxhe’ tu tuule’,— ti’k u Jesús. As a’ isuuchil u yole’ uva’ tal Aak ti’ uva’ la uch techb’ul unq’a echb’ub’ale’ skajayil.

²⁰ As kat tal Aak: —Tul la el ch’u’l umaj u va’lexhla yol tu u taanxelal umaj uxhchil, as a’e’ ni yansan u taanxelal u uxhchile’ vatz u Tiixhe’,

²¹ tan tu u taanxelal unq’a uxhchile’ ni telkat ch’u’l unq’a va’lexhla chaj txumb’ale’, eche’ unq’a naje’ uve’ nichuk tixoj, tuk’ unq’a uxhchile’ uva’ niyansa tib’ tuk’ uma’t uxhchil, tuk’ unq’a yatz’ol aamae’,

²² tuk’ unq’a elaq’e’, tuk’ u achvan tx’iib’al q’iie’, tuk’ unjoltu unq’a va’lexhe’, tuk’ unq’a uxhchile’ uve’ ni maxtib’en imool, tuk’ unq’a tacha’v vichi’ole’, tuk’ u ch’o’nchil aamae’, tuk’ u chukul yole’, tuk’ u je’saib’e’, as tuk’ unq’a uxhchile’ uva’ ye’l itxumb’al tijikil.

²³ As jank’al chit unq’a va’lexhe’ uva’ kat vala, as a’ ni telkat ch’u’l tu u taanxelal unq’a uxhchile’. As nipaavinsa unq’a uxhchile’ vatz u Tiixhe’,— ti’k Aak.

U k’ujleb’al ik’u’l uma’l u ixoj uva’ jit tiaal Israel

Mateo 15.21-28

²⁴ As el ve’t ch’u’l u Jesús tu u Galilea. As oon ve’t Aak najlich u Tiro tuk’ u Sidón. As tul ok ve’t Aak tu uma’l u kab’al, as a’ tal Aak uva’ ye’xheb’il la ootzin uva’ atik Aak tzitzi’. Pet jit uchi, tan tab’i ve’t unq’a uxhchile’ itzib’lal uva’ katil atikkat Aak.

²⁵ As tab’i uma’l u ixoj itzib’lal Aak. As ye’ntu chit tul ve’t ixoj vatz Aak, tan atik ok uma’l u sub’ul ti’ vixvaak u ixoje’. As ku’ ve’t u ixoj qaaloj vatz Aak.

²⁶ As jit tiaal Israel u ixoj. Pet a’ jejlikkat u ixoj tu u tenam Sirofenicia uva’ atik ok tiq’ab’ u Siria. As ijaj ixoj b’a’nil te Aak ti’ uva’ la teesa el Aak u sub’ule’ ti’ vixvaak u ixoje’.

²⁷ Ech tal ve’t Aak ile’ te ixoj: —Pet tx’a’nnal unq’a talaj intxa’e’ sb’a’n b’axa, tan ye’ la ib’ane’ uva’ la qaq’ vitx’ix unq’a talaj intxa’e’ te unq’a talaj tx’i’e’,— ti’k Aak.

²⁸ As ech tal ve’t u ixoj ile’: —Kano, Pap. Pet antu unq’a talaj tx’i’e’ ta’ ni echb’un unq’a vuy tx’ixe’ uve’ nichajpik ku’ jaq’ u meexhae’ ta’n unq’a talaj intxa’e’,— ti’k ixoj.

²⁹ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —Ti’ uva’ jik chit kat aal sve, as tuk val see, ye’ kuxh atxumunsa ve’t aama. Pet kuxh ve’te’, tan kat elyu ve’t u sub’ule’ ti’ u xvaake’,— ti’k Aak.

³⁰ Tul oon ve’t ixoj tikab’al, as koxhlik kuxh ve’t vixvaak ixoje’ vi’ ch’ach. As ma’tik tel ve’t u sub’ule’ ti’ u xvaake’.

Nib’a’nxisa u Jesús uma’l u chakan uva’ nik ik’ab’ tib’ itzi’

³¹ Tul el ve’t ch’u’l u Jesús najlich u tx’ava’ uva’ Tiro ib’ii, as pal ve’t Aak tu u tx’ava’ uva’ Sidón ib’ii. As oon ve’t Aak najlich u mar uva’ Galilea. As atin ve’t Aak tu u Decápolis.

³² As uma’l u chakan uva’ nik ik’ab’ tib’ itzi’, as eq’ol ve’t ok vatz u Jesús. As jajpu ve’t b’a’nil te Aak uva’ la taq’ je’ Aak iq’ab’ sti’.

³³ As teq’o ve’t b’en Aak u naje’ sijunal. As toksa ve’t Aak u vi’ iq’ab’e’ tu vixikin naje’. As toksa ok Aak u ta’l itzub’e’ vi’ u taq’ naje’.

³⁴ As sajin ve’t je’ Aak tu almika’. As txumun ve’t Aak. As ech tal ve’t Aak ile’: —¡Efata!— ti’k Aak, tan ech isuuchil u yole’ u efata: «Jajpen» ti’k u yole’.

³⁵ As yak kuxh ab’in ve’t naj. As yolon ve’t naj, tan b’a’n ve’t u taq’ naje’ ib’ana.

³⁶ As k’uxh tal u Jesús te unq’a uxhchile’ uva’ ye’xh katil la alpukat, as aal chit tal ve’t unq’a uxhchile’ kam uva’ ib’an Aak.

³⁷ As teq’o ve’t taama unq’a uxhchile’ ti’ u nimla b’a’nile’ uva’ ib’an Aak. As ech tal ve’t ile’: —Ch’i’umal chit uva’ kat ib’an Aak skajayil, tan kat b’a’nxiy ve’t unq’a kumoole’ uva’ chakanike tuk’ unq’a vee’ nik ik’ab’ tib’ itzi’,— ti’k unq’a uxhchile’.

Ni taq’ u Jesús ipaan kajva’l mil uxhchil

Mateo 15.32-39

¹ As tu unq’a q’iie’, as mama’la tename’ imol ve’t tib’ unpajte k’atz u Jesús. As ye’lik ve’t techb’ub’al eq’omalik sta’n. As imolo ve’t u Jesús unq’a ichusulib’e’. As ech tal ve’t Aak ile’:

² —Nuntxum ivatz unq’a tename’, tan kat ib’anlu ve’t oxva’x q’ii scheel uva’ xekel unq’a tename’ svi’. As ye’xhkam chit unb’ooj ati uva’ la techb’u.

³ Asoj tuk unchaj b’en tikab’al tul ye’xnaj tx’a’ni, as la b’ujle’ tu b’ey, tan at uxhchil uva’ tzi’a’n tzaanajkat,— ti’k u Jesús.

⁴ As ech tal ve’t unq’a ichusulib’ Aak ile’: —¿Katile’ la b’en eq’olojkat mama’la paan ti’ itzujb’el unq’a tename’ tzitza’ tu u tzuukin tx’ava’e’?— ti’k chajnaj.

⁵ Ech tal ve’t Aak ile’: «¿Jank’oj u paan q’i ati?» ti’k Aak. As ech tal ve’t chajnaj ile’: —Vujva’l kuxh u paan ati,— ti’k chajnaj.

⁶ As tal ve’t Aak ixoneb’ unq’a tename’ tu u tx’ava’. As itxey ve’t Aak vujva’l u paane’. As taq’ ve’t Aak ta’ntiixh te u Tiixhe’ sti’. As ijatx ve’t Aak u paane’. As taq’ ve’t Aak te unq’a ichusulib’e’ ti’ uva’ la ijatx ve’t chajnaj xo’l unq’a tename’.

⁷ As atik ka’t unq’a talaj txay xe’ chajnaj. As taq’ ve’t Aak ta’ntiixh te u Tiixhe’ sti’. As tal ve’t Aak te unq’a ichusulib’e’ uva’ la ijatx b’en chajnaj vatz unq’a uxhchile’.

⁸ As tx’a’n ve’t unq’a tename’ sb’a’n. As imol ve’t unq’a ichusulib’ Aake’ unq’a ya’l paane’. As nootel vujva’t xu’k sta’n.

⁹ As kamal kajva’l mil unq’a tename’ uve’ kat tx’a’ni. As iq’iila ve’t kan u Jesús unq’a uxhchile’.

¹⁰ As ok ve’t Aak tu u barco tuk’ unq’a ichusulib’e’ unpajte. As echik toon ve’t Aak tu u Dalmanuta.

Nichuk ka’t unq’a fariseo txumb’al ti’ u Jesús

Mateo 16.1-4; Lucas 12.54-56

¹¹ As xe’t ve’t ka’t unq’a fariseo ti’ u Jesús ti’ uva’ la ik’uch Aak umaj k’uchb’al tetz asoj a’ tzaanajkat Aak tu almika’. As nik kuxh ichuk chajnaj txumb’al ti’ uva’ la icheesa chajnaj ipaav Aak.

¹² As txumun ve’t taama Aak. As ech tal ve’t Aak ile’: —Va’lexh kuxh etxumb’al. ¿As kam q’i uve’ nu kuxh ejaj sve ti’ unb’anat umaj nimla b’a’nil, k’uchb’al tetz u vijle’me’? As la val sete, tan ye’l uma’toj k’uchb’al tetz u vijle’me’ la unk’uch sete,— ti’k u Jesús.

¹³ As taq’ ve’t kan Aak unq’a fariseo. As ok ve’t Aak tu u barco unpajte tuk’ unq’a ichusulib’e’. As b’en ve’t Aak jalit u mar.

Ni tal u Jesús uva’ ech vitxumb’al unq’a fariseo eche’ u levadura

Mateo 16.5-12

¹⁴ As jit inach unq’a ichusulib’ u Jesús teq’ot ipaan. Pet uma’l kuxh u paan eq’omik ta’n chajnaj tul b’en chajnaj tu u barco.

¹⁵ As ech tal ve’t u Jesús ile’ te chajnaj: —Tuk val sete, atoj enachb’al vatz vilevadura unq’a fariseo tuk’ u Herodes,— ti’k Aak.

¹⁶ As iyol ve’t unq’a ichusulib’ Aake’ svatzaj. Ech tal ve’t chajnaj ile’: —Kamal ti’ uve’ ye’ kat qeq’o tzan kupaan, as esti’e’ ni tal Aak u yole’,— ti’k chajnaj svatzaj.

¹⁷ As ootzimalik ve’t ta’n u Jesús uva’ kam nikat titz’a chajnaj. As ech tal ve’t Aak ile’: —¿Kam q’i uve’: «Ye’l kupaan ati,» chu kuxh ex netale’? ¿Ma ye’ nepal b’a tu uve’ kat unb’ana? ¿As ma kat sotzyu sek’u’l?

¹⁸ ¿As moj ech exe’ eche’ unq’a tename’ uva’ k’uxh ni tile’ uva’ kam nunb’ane’, as ye’ nipal stuul as k’uxh ni tab’i kam uva’ ni vale’, as ye’ nib’en ste? ¿As ma ye’ netulsa b’a sek’u’l uva’ kat unb’ana?

¹⁹ As tul uva’ kat unjatx o’va’l u paan xo’l o’va’l mil unq’a uxhchile’, ¿as jatva’t xu’k u ya’l paan q’i kat emola?— ti’k Aak. —Kab’lavat u xu’k ya’l paan kat kumola,— ti’k chajnaj.

²⁰ As ech tal ve’t Aak ile’ unpajte: —As tul kat unjatx vujva’l unq’a paane’ xo’l kajva’l mil unq’a tename’, ¿as jatva’t u xu’k kat nooi ta’n u ya’l paane’ uva’ kat emola?— ti’k Aak. —Vujva’t xu’k kat kumola,— ti’k chajnaj.

²¹ As ech tal ve’t Aak ile’ te chajnaj: —¿Kam q’i uva’ ye’ nepal tu vunyole’?— ti’k Aak.

Nib’a’nxisal uma’l u tzot tu u Betsaida

²² Tul uva’ oon ve’t u Jesús tu Betsaida, as eq’ol ve’t tzan uma’l u tzot. As jajpu ve’t b’a’nil te Aak uva’ la taq’ je’ Aak iq’ab’ ti’ u tzote’.

²³ As itxey ve’t Aak iq’ab’ u tzote’. As teq’o ve’t el Aak ti’e’l u tename’. As tak’sa ve’t Aak u tzi’ ivatz u naje’ ta’n u ta’l itzub’e’. As taq’ ve’t je’ Aak iq’ab’ tzi’ ivatz u naje’. As ich’oti ve’t Aak uva’ ma nik tilon ve’t unb’ooj u naje’.

²⁴ As ilon ve’t unb’iil u naje’. As ech tal u naj ile’: —Ni vil ve’t unq’a uxhchile’. As nixaane’. As ech tilone’ eche’ unq’a tze’e’ uve’ ni vile’,— ti’k u naje’ uva’ tzotike.

²⁵ As taq’ ve’t je’ u Jesús iq’ab’ tzi’ ivatz u tzote’ unpajte. As ib’a’nxisa ve’t Aak vivatz u naje’. As b’a’nik ve’t tilon u naje’.

²⁶ As ech tal ve’t Aak ile’ tul ichaj b’en Aak u naje’ tikab’al: —Oki’k axh tu u tal tename’. As katini’k aalkat kam u b’a’nile’ uva’ kat unb’an see,— ti’k Aak.

Ni tal u Lu’ u tijle’m u Jesús

Mateo 16.13-20; Lucas 9.18-21

²⁷ As el ve’t ch’u’l u Jesús tuk’ unq’a ichusulib’e’ ti’ ib’en tulaj unq’a talaj tename’ uva’ najlich u tenam u Cesarea, uva’ kat ik’ujb’a’ kan u Pi’le’ uva’ k’ujlik kan ta’n u ijlenaal tu u Roma. As tul uva’ atik Aak tu b’ey tuk’ chajnaj, as ech tal ve’t Aak ile’ te chajnaj: —¿Kam u vijle’me’ uve’ ni tal unq’a tename’?— ti’k Aak.

²⁸ Ech tal ve’t chajnaj ile’: —At uxhchil ni alon uva’ axh u Xhune’ uva’ nik aq’on ku’ unq’a uxhchile’ xe’ u a’e’; as at ka’t u uxhchil ni alon uva’ axh u Elías; as at ka’t u uxhchil ni alon uva’ axh uma’toj unq’a q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’,— ti’k chajnaj.

²⁹ As ech tal ve’t Aak ile’: —¿As kano ex q’i? ¿Ab’il in q’i uve’ netale’?— ti’k Aak. As ech tal ve’t u Lu’ ile’: —Axhe’ ta’ u Cristo,— ti’k naj.

³⁰ As tal ve’t Aak te chajnaj uva’ ye’xheb’il la tal chajnaj ste uva’ Aak u Cristo.

Ni tal u Jesús vikameb’al

Mateo 16.21-28; Lucas 9.22-27

³¹ As xe’t u Jesús ti’ talat te unq’a ichusulib’e’ ti’ uva’ kam u k’axk’oe’ la ipaleb’e Aak. As ech tal ve’t Aak ile’: —A’ unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh, tuk’ unq’a uxhchile’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, as tuk’ unjoltu unq’a b’aal tename’, as a’e’ la ixvan VIK’AOL U NAJE’ . As la yatz’axon. As la ul taama titoxvu q’ii,— ti’k Aak.

³² As jik chit tal ve’t Aak uva’ techal la ipaleb’e Aak unq’a k’axk’oe’.

As teq’o ve’t el u Lu’e’ u Jesús sijunal. As imaj ve’t u Lu’e’ ivatz Aak ti’ uva’ ye’ la tal Aak u yole’.

³³ As isuchq’i ve’t tib’ u Jesús. As isaji ve’t b’en Aak unq’a ichusulib’e’. As iyaa ve’t Aak u Lu’e’. Ech tal ve’t Aak ile’: —¡Jetz’en el sunvatz, Satanás!— ti’k Aak te u Lu’e’. As ech tal ve’t Aak ile’ unpajte te u Lu’e’: —A’ neetz’a kam uva’ nisa’ u Tiixhe’. Pet a’ kuxh neetz’a kam uva’ ni titz’a unq’a uxhchile’,— ti’k Aak.

³⁴ As imolo ve’t Aak unq’a uxhchile’ tuk’ unq’a ichusulib’e’. Ech tal ve’t Aak ile’: —Ab’iste ex uva’ la esa’ etoksat etib’ sunk’atz, as jit vetxumb’ale’ la etoksa. Pet a’ uva’ la eb’ane’ kam uva’ nunb’ane’, k’uxh la epaleb’e k’axk’o as moj la kam ex svi’,

³⁵ tan ab’il uva’ a’ kuxh ni titz’a vitiichajile’ vatz u tx’ava’e’, as ye’l itiichajil k’atz u Tiixhe’. Pet ab’il uva’ la toksa taama ti’ inimat in as ti’ inimat u b’a’nla yole’, as a’e’ uve’ at itiichajil k’atz u Tiixhe’.

³⁶ ¿As kam ib’a’nil q’i ti’ umaj u uxhchil uva’ la itx’ak u vatz tx’ava’e’ skajayil, as tul ye’l itiichajil ati k’atz u Tiixhe’?

³⁷ Tan ye’l umaj kam la uch taq’at u uxhchile’ ti’ uva’ at vitiichajile’ k’atz Aak.

³⁸ Asoj at umaj uxhchil la ch’ixvu svi’ as ti’ vunyole’ vatz unq’a tename’ uve’ a’ kuxh u paave’ nib’ane’, as la ch’ixvu ve’t VIK’AOL U NAJE’ svatz unpajte tul uva’ la ul ve’t tika’pa tuk’ unq’a Tiixhla ángele’ as tuk’ viyak’il viB’aale’,— ti’k u Jesúse’.

¹ As ech tal u Jesús ile’ unpajte: —As ile’ jik chit tuk val sete, tan at jolol ex uva’ at ex tzitza’ uva’ ye’xnaj kam ex tul la ilej ve’t u q’iie’. As la etil ve’te’ uva’ at tijle’m u Tiixhe’ as tuk’ viyak’ile’,— ti’k u Jesús.

Nijalpu ve’t ika’y u Jesús

Mateo 17.1-13; Lucas 9.28-36

² Vaajil q’ii stuul, as teq’o ve’t u Jesús u Lu’e’ sti’, tuk’ u Jacob, tuk’ u Xhune’. As b’en ve’t Aak tuk’ chajnaj vi’ uma’l u vitz uva’ nim chit at je’. As jalpu ve’t ika’y Aak vatz chajnaj.

³ As litz’lo’lan ve’t u toksa’m Aake’. As ye’l umaj uxhchil vatz u tx’ava’e’ la oleb’ ti’ ipolb’isal umaj oksa’m eche’ uve’ kat ib’an u toksa’m Aake’, tan va’lik chit ipolal ve’te’ eche’ u txunche’ve’.

⁴ As chee ve’t u Elías tuk’ u Moisés vatz u Jesús vatz chajnaj. As yolon ve’t u Elías tuk’ u Moisés tuk’ Aak.

⁵ As ech tal ve’t u Lu’ ile’ te u Jesús: —Chusul, b’a’ne’ uva’ la atin ve’t o’ tzitza’. As la kub’an oxvo’j tal pach: uma’l eetz, uma’t tetz u Moisés, as uma’t tetz u Elías,— ti’k u Lu’e’,

⁶ tan ye’ nik titz’a u Lu’e’ kam uve’ nik tale’, tan ma’tik ixo’v chajnaj ta’n uve’ til chajnaj.

⁷ As chee ve’t uma’l u suutz’ tiib’a u Jesús tuk’ chajnaj. As tab’i ve’t chajnaj uma’l u tuul vi’ tu u suutz’e’ uva’ ech ni tal ile’: —¡A’ vunK’aole’ uva’ xo’n chit sve! ¡As a’e’ la etab’i, as la enima!— ti’k u tuul vi’e’.

⁸ As tul sajin ve’t chajnaj, as ye’xheb’il atik ve’te’. Pet a’ik kuxh ve’t u Jesús atike.

⁹ As tul ku’ ch’u’l u Jesús tuk’ chajnaj vi’ u vitze’, as tal ve’t Aak te chajnaj uva’ ye’xh katil la talkat chajnaj ti’ uve’ kat til chajnaj. Pet lanal kam Aak as lanal ul taama Aak unpajte, as a’n la tal ve’t chajnaj.

¹⁰ As atik kuxh ve’t u yole’ sk’u’l chajnaj. As nik kuxh ich’oti ve’t tib’ te chajnaj uva’ kam ni tokkat u yole’ uve’ la ul taama u Jesús unpajte.

¹¹ As ech tal ve’t chajnaj ile’ te Aak: —¿Kam q’i uve’ ni tal unq’a uxhchile’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, uva’ b’axel la ul u Elías?— ti’k chajnaj.

¹² Ech tal ve’t u Jesús ile’: —An chite’ uva’ ni tal chajnaj uva’ tz’ib’amal kan uva’ b’axel la ul u Elíase’ ti’ tul ib’anat tuch unq’a tename’ ti’ u vuleb’ale’. ¿Pet kam ni tal ex q’i ti’ uma’t u yole’ uve’ tz’ib’amal kan ti’ VIK’AOL U NAJE’ uva’ tuknal chit ipaleb’e unq’a k’axk’oe’ as la ixvali?

¹³ As tuk val sete, tan ulye’ u Elías. As kat ib’an unq’a tename’ ste kam uva’ nik tal taama unq’a tename’ sti’, eche’ uva’ tz’ib’amal kan sti’,— ti’k u Jesús.

Nib’a’nxisa u Jesús uma’l u xaak uva’ atik ok sub’ul sk’atz

Mateo 17.14-21; Lucas 9.37-43

¹⁴ As tul ul ve’t u Jesús tuk’ chajnaj k’atz ka’t unq’a ichusulib’ Aake’, as til ve’t Aak uva’ mama’la tenam molik ve’t ok tib’ k’atz unq’a ichusulib’e’ uva’ ma’tik ikaaik kan, tan ye’ nik ik’ul tib’ iyol chajnaj tuk’ ka’t unq’a uxhchile’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’.

¹⁵ As tul til ve’t unq’a tename’ tul u Jesús, as teq’o ve’t taama. As q’ax chit ib’en ve’te’ ti’ itiixhil Aak.

¹⁶ As ech tal ve’t Aak ile’ te unq’a tename’: —¿Kam yolile’ uve’ ye’ nek’ul etib’ sti’ tuk’ unq’a unchusulib’e’?— ti’k Aak.

¹⁷ As ech tal uma’l u uxhchil ile’ xo’l unq’a tename’: —Chusul, kat veq’ol tzan vas unk’aole’ aq’al uva’ la ab’a’nxisa naj, tan ato’k uma’l u sub’ul sk’atz uva’ ni memtisan.

¹⁸ As k’uxh katil kuxh atkat vunk’aole’ as tul nitxey u sub’ule’ naj, as nisuti b’en u sub’ule’ naj tu tx’ava’. As nitze’u tib’ naj. Ni tel ch’u’l xoj itzi’. As va’l chit ijach’kab’an tee. As kat unjaj b’a’nil te unq’a achusulib’e’ uva’ la teesa chajnaj u sub’ule’ sk’atz. As ye’ kat oleb’ chajnaj,— ti’k vib’aal u xaake’.

¹⁹ As ech tal ve’t u Jesús ile’: —¡Ex chit ye’ nek’ujb’a’ ek’u’l svi’! ¿Ma tuk kuxh atinoj in sexo’l uve’ netitz’a? ¿As la kuxh kol tx’eb’on ve’t in q’a seti’ ti’ uva’ la ek’ujb’a’ ek’u’l svi’? Pet eteq’otaj tzan u xaake’,— ti’k Aak.

²⁰ As u xaake’ uva’ atik ok sub’ul sk’atz, as eq’ol ve’t tzan vatz u Jesús. As tul til u sub’ule’ u Jesús, as isuti ve’t b’en u sub’ule’ u xaake’ tu u tx’ava’ tuk’ tx’i’tzi’l. As ib’alq’u ve’t tib’ naj ta’n u sub’ule’. As el ve’t xoj itzi’ naj.

²¹ As ech tal ve’t Aak ile’ te vib’aal u xaake’: —¿Jatva’x q’ii ixe’te’ uva’ ech nib’ane’ eche’ u vee’?— ti’k Aak. Ech tal ve’t u b’aala ile’: —Tu tzan itz’upile’.

²² As jatpajux kuxh isuti b’en u sub’ule’ tu u xamal as tuk’ tu a’ ti’ iyatz’pe’. Pet b’an b’a’nil. Txum kuvatz. As loch o’ asoj la uch savatz,— ti’k vib’aal u xaake’.

²³ As ech tal u Jesús ile’: —¿Kam ni tokkat u yole’ uva’ naale’: «Asoj la uch savatz,» ch’axh naale’? Tan kajayil chite’ la ib’ane’ asoj la ak’ujb’a’ ak’u’l svi’,— ti’k u Jesús.

²⁴ As yak kuxh sik’in ve’t vib’aal u xaake’. Ech tal ile’: —As nunnima uva’ naale’. Pet loch in, tan b’iil kuxh u k’ujleb’al unk’u’le’ at see’,— ti’k vib’aal u xaake’.

²⁵ Tul til u Jesús uva’ nik imol ve’t ok tib’ unq’a tename’, as iyaa ve’t Aak u sub’ule’. Ech tal ve’t Aak ile’: —Axh sub’ul uva’ kat memtisan u xaake’ as ye’ ni tab’in ve’t naj a’n, as tuk val see uva’ la el axh ti’ naj. As ye’l unpajte la ok ve’t axh ti’ naj,— ti’k Aak.

²⁶ As sik’in ve’t u sub’ule’. As isuti ve’t b’en u sub’ule’ u xaake’ tu tx’ava’ tuk’ chit tx’i’tzi’l. As tul el u sub’ule’ k’atz u xaake’, as ech ve’t u xaake’ kamnaj kat ib’ana. As nimal uxhchil kat alon uva’ kat kamyu ve’t naj.

²⁷ As itxey ve’t u Jesús iq’ab’ u xaake’ uva’ atik ok sub’ul sk’atz. As itxakb’a’ ve’t Aak naj. As txakeb’ ve’t naj.

²⁸ Tul ok ve’t Aak tu kab’al, as ech tal ve’t unq’a ichusulib’ Aak ile’ ste tul Aakik kuxh tuk’ chajnaj: —¿Kam q’i uve’ ye’ kat oleb’ o’ ti’ tel u sub’ule’ k’atz u xaake’?— ti’k chajnaj.

²⁹ Ech tal ve’t Aak ile’: —Unq’a sub’ule’ uva’ eche’ u vee’, tan tuk’ kuxh nacho Tiixh as tuk’ ikuypu va’y vatz u Tiixhe’ la elkat,— ti’k Aak.

Ni tal u Jesús vikameb’al unpajte

Mateo 17.22-23; Lucas 9.43-45

³⁰ As tul el ve’t ch’u’l u Jesús tzitzi’, as xaan ve’t Aak tuk’ unq’a ichusulib’e’ tu u Galilea. As a’ nik tal Aak uva’ ye’xhkam la ab’il itzib’lal,

³¹ tan nik ichusun Aak xo’l unq’a ichusulib’e’. As ech nik tal Aak ile’ te chajnaj: — VIK’AOL U NAJE’ as la oksal ok tiq’ab’ unq’a uxhchile’. As la yatz’pu ve’te’. As k’uxh la kami, as la ul taama titoxvu q’ii,— ti’k Aak.

³² As jit pal chajnaj tu u yole’ uva’ tal Aak. As xo’v chajnaj ti’ ich’otil te Aak.

Ni tal u Jesús uva’ ab’il uve’ nim talche’

Mateo 18.1-5; Lucas 9.46-48

³³ As tul oon Aak tu u Capernaúm tuk’ unq’a ichusulib’e’, as ok ve’t Aak tu u kab’al tuk’ chajnaj. As ich’oti ve’t Aak te chajnaj uva’ kam nik iyol chajnaj tu b’ey.

³⁴ As jit tiin ve’t chajnaj, tan ti’ uva’ ye’ nik ik’ul tib’ iyol chajnaj tu b’ey ti’ uva’ ab’iste chajnaj uva’ nim talche’ ti’ unq’a imoole’ la ib’ane’.

³⁵ As xoneb’ ve’t Aak. Imolo ve’t Aak kab’laval unq’a ichusulib’e’. As ech tal Aak ile’: —Ab’il uva’ nisa’ uva’ nim talche’ ti’ unq’a imoole’, as ye’ la ije’sa tib’ xo’l unq’a imoole’. As aya’l chit ik’u’l la iloch vimoole’,— ti’k Aak.

³⁶ As imolo ve’t tzan u Jesús uma’l u tal xaak. As itxakb’a’ ve’t Aak naj xo’l chajnaj. Ech tal ve’t Aak ile’ tul uva’ ijele Aak u tal xaake’:

³⁷ —As ab’il uva’ tuk’ vunb’iie’ la ib’ankat umaj u b’a’nil te umaj talaj intxa’ eche’ u tal xaak ila’, as sve la ib’ankat. As ab’il uva’ la b’anon umaj u b’a’nil sve, as jit kuxh svee’ la ib’ankat. Pet ante’ u chajol tzan vetze’ la ib’an u b’a’nile’ ste,— ti’k Aak.

Niyolon u Jesús ti’ uva’ ye’ la itz’ej umaj uxhchil itx’aja’m

Lucas 9.49-50

³⁸ As ech tal ve’t u Xhun ile’: —Chusul, kat qil uma’l u naj uva’ tuk’ vab’iie’ ni teesakat el naj unq’a sub’ule’ k’atz unq’a uxhchile’. As kat kuya’sa ve’t kan te naj, tan ye’l naj xekel koj sqi’,— ti’k u Xhune’.

³⁹ As ech tal ve’t u Jesús ile’: —Ye’ kuxh eya’sa kan te naj, tan asoj tuk’ vunb’iie’ kat ib’ankat naj umaj k’uchb’al tetz vib’a’nil u Tiixhe’, as eche’ la koj tal umaj u va’lexhla yol svi’,

⁴⁰ tan ab’il uve’ ye’ nich’o’n taama sqi’, as echen sukuk’atz.

⁴¹ As la val sete, ab’il uva’ la aq’on umaj u picheel a’ sete tuk’ vunb’iie’ ti’ uva’ echen ex sunk’atz, as at itx’aja’me’ xe’ u Tiixhe’ la ib’ane’.

Niyolon u Jesús ti’ unq’a uxhchil uva’ la ka’kab’insan taama unq’a niman tetz Aak

Mateo 18.6-9; Lucas 17.1-2

⁴² Pet ab’il la ka’kab’insan taama umaj u niman vetze’ uva’ ye’ yak’inoj vitxumb’ale’ ti’ vunyole’, as aal b’a’ne’ uva’ la k’alpik ve’t ok umaj ka’ tiqul u uxhchile’. As la sutil ve’t b’en xe’ u mar.

⁴³ As la val sete, tan asoj la paavin ex ta’n veq’ab’e’, as eya’sataj epaavine’ eela kuxh stuk’ uva’ kat etzok’lu ve’t el veq’ab’e’, tan aal b’a’ne’ uva’ ech exe’ eche’ umaj kuch’ tul la ok ex tu uve’ atkat u tiichajile’ tetz vetaanxelale’ as ti’ uva’ k’uxh at veq’ab’e’ skaab’il tul a’ la b’enkat ex tu u choob’al paave’ uve’ ni toypukat u xamale’ uve’ ye’xheb’il la oleb’ ti’ itzaasale’.

⁴⁴ As ye’l ve’t ikameb’al unq’a txitxb’ile’ tzitzi’. As mita’n u xamale’ la tzaa ve’te’.

⁴⁵ Asoj la paavin ex ta’n vetoje’, as eya’sataj epaavine’ eela kuxh stuk’ uva’ kat etzok’lu ve’t el vetoje’, tan aal b’a’ne’ uva’ ech exe’ eche’ umaj ko’x tul la ok ex tu uve’ atkat u tiichajile’ tetz vetaanxelale’ as ti’ uva’ k’uxh at etoje’ skaab’il tul a’ la b’enkat ex tu u choob’al paave’ uve’ ni toypukat u xamale’ uve’ ye’xheb’il la oleb’ ti’ itzaasale’.

⁴⁶ As ye’l ve’t ikameb’al unq’a txitxb’ile’ tzitzi’. As mita’n u xamale’ la tzaa ve’te’.

⁴⁷ Asoj la paavin ex ta’n u b’aq’ evatze’, as eya’sataj epaavine’ eela kuxh stuk’ uva’ kat eteesal ve’t el u b’aq’ evatze’, tan aal b’a’ne’ uva’ uma’l kuxh u b’aq’ evatze’ tul la ok ex k’atz u Tiixhe’ tu almika’ as ti’ uva’ k’uxh at unq’a b’aq’ evatze’ skaab’il as tul a’ la b’enkat ex tu u choob’al paave’.

⁴⁸ As ye’l ve’t ikameb’al unq’a txitxb’ile’ tzitzi’. As mita’n u xamale’ la tzaa ve’te’.

⁴⁹ As la val sete, a’ u k’axk’oe’ la eesan el u va’lexhe’ seti’, uva’ eche’ xamal. As b’a’n ve’t ex vatz u Tiixhe’ la ib’ane’, eche’ unq’a oye’ uva’ ni toksal vatz Aak tul ato’k atz’am sti’.

⁵⁰ As ch’i’umale’ u atz’ame’. Pet asoj la motx vipitz’polil u atz’ame’, as ye’ la txakon ve’te’, tan la koj uch ichee ipitz’polil unpajte. Esti’e’ ni val sete uva’ aya’loj chit ek’u’l la etoksa etaama svi’. As b’a’noj chit etatine’ sevatzaj,— ti’k u Jesús.

Nichusun u Jesús ti’ uva’ ye’ la ijatx tib’ unq’a uxhchile’

Mateo 19.1-12; Lucas 16.18

¹ As el ve’t ch’u’l u Jesús tu u Capernaúm. As oon ve’t Aak tu u Judea as tuk’ tu u tx’ava’ uva’ jalit u nimla a’ u Jordán. As imol ve’t tib’ unq’a tename’ ti’ Aak unpajte. As chusun ve’t Aak xo’l unq’a tename’, tan ech nik ib’an Aak sb’enameen.

² As ijetz’ ve’t ok tib’ ka’l unq’a fariseo k’atz Aak ti’ ichukax ipaav Aak. As ich’oti ve’t chajnaj uma’l u yol te Aak ti’ uva’ ma la uch ijatxat el umaj u naj u tixqele’.

³ Ech tal ve’t Aak ile’: —¿Kam kat tal kan u Moisés sete ti’ u yole’?— ti’k Aak.

⁴ As ech tal ve’t chajnaj ile’: —Kat tal kan u Moisés uva’ la uch ijatxat tib’ umaj u naj tuk’ u tixqele’. As lanal itz’ib’a naj uva’ kam sti’ la ijatxkat tib’ naj tuk’ u tixqele’. As la taq’ naj u u’uje’ te ixoj. As a’n la uch ijatxat el naj u tixqele’,— ti’k chajnaj.

⁵ As ech tal ve’t u Jesús ile’: —As ti’ kuxh vipaasan tziil unq’a tename’, as kat itz’ib’a kan u Moisés u tzaq’ite’.

⁶ Tan tixe’teb’al u vatz tx’ava’e’ kat icheesa u Tiixhe’ u naje’ as u ixoje’.

⁷ Esti’e’ la taq’ ve’t kan u naje’ vib’aale’ tuk’ vitxutxe’. As la teq’o ve’t tib’ naj tuk’ u tixqele’.

⁸ As eela kuxh stuk’ uva’ uma’l kuxh ve’t uxhchil la ib’ane’ vatz u Tiixhe’. As jit ve’t ka’va’l, pet unvatzul kuxh ve’t vichi’ole’ skaab’il la ib’ane’.

⁹ As la val sete, tan ab’il uva’ a’ u Tiixhe’ kat b’anon uva’ kat teq’o tib’, as ye’xheb’il la jatxon ivatz,— ti’k u Jesús.

¹⁰ Tul uva’ atik ve’t u Jesús tu u kab’ale’ tuk’ unq’a ichusulib’e’, as ich’oti ve’t chajnaj ti’ uve’ kat tal Aak.

¹¹ Ech tal ve’t Aak ile’: —Ab’il uva’ la ijatxe’l u tixqele’ as la teq’o tib’ tuk’ uma’t ixoj, as la paavin ve’t naj vatz u tixqele’.

¹² As echat u ixoje’ uve’ la ijatx tib’ tuk’ vitzumele’ as la teq’o tib’ ixoj tuk’ uma’t naj, as la paavin ve’t ixoj,— ti’k Aak.

Ni taq’ u Jesús ib’a’nil ti’ unq’a talaj intxa’

Mateo 19.13-15; Lucas 18.15-17

¹³ As teq’o ve’t ok unq’a uxhchile’ unq’a italaj intxa’e’ vatz u Jesús ti’ uva’ la taq’ je’ Aak iq’ab’ ti’ chiintxa’. As yaan ve’t unq’a ichusulib’ Aake’ te unq’a uxhchile’ uve’ nik eq’on ok unq’a talaj intxa’e’ vatz Aak.

¹⁴ As tul til ve’t Aak, as ul ve’t ivi’ Aak ti’ uva’ nik imaj chajnaj ivatz unq’a talaj intxa’e’. As ech tal ve’t Aak ile’: —Echajputaj ok tzan unq’a talaj intxa’e’ sunk’atz. As ye’ kuxh emaj chiintxa’, tan ab’il uva’ ech itxumb’ale’ eche’ vitxumb’al unq’a talaj intxa’e’, as a’e’ uve’ at tokeb’al xo’l u tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’.

¹⁵ As jik chit tuk val sete, tan ab’il uva’ jit’e’ch vitxumb’ale’ eche’ itxumb’al umaj talaj intxa’ la ib’ane’ ti’ uva’ la til u Tiixhe’ isuuchil, as ye’l tokeb’al xo’l u tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’,— ti’k u Jesús.

¹⁶ As junun ijelet ve’t Aak unq’a talaj intxa’e’. As taq’ ve’t je’ Aak iq’ab’ ti’ chiintxa’, as tal ve’t Aak uva’ a’ u b’a’ne’ la ul ti’ chiintxa’.

Niyolon uma’l u tx’ioliq’ii tuk’ u Jesús

Mateo 19.16-30; Lucas 18.18-30

¹⁷ As tul el ve’t ch’u’l u Jesús ti’ ib’ene’, as q’ax tul ve’t uma’l u naj. As ku’ ve’t naj qaaloj vatz Aak. As ech tal ve’t naj ile’: —¿B’a’nla Chusul, kam la unb’ane’ ti’ uva’ at untiichajil uva’ ye’l iya’teb’al?— ti’k naje’.

¹⁸ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —¿Kam q’i uva’: «B’a’nla Chusul,» ch’axh sve? Tan ye’l umaj b’a’nla chusul ati, pet ta’ne’ u Tiixhe’.

¹⁹ As ootzimal unq’a tzaq’ite’ a’n uva’ ech ni tal ile’:

Achukak eexoj.

Ayatz’ak umaj uxhchil.

Elq’i’k axh.

Acheesak ipaav amool.

Amaxtib’ek amool.

Nima ab’aal; nima atxutx,— ti’k Aak.

²⁰ As ech tal ve’t u naj ile’: —Chusul, nimamal chite’ sva’n skajayil tu unch’ooil,— ti’k naj.

²¹ As isaji ve’t u Jesús naj. As ixo’ni ve’t Aak naj. Ech tal ve’t Aak ile’: —Atil chit uma’te uva’ ye’ ab’ane’te. Pet kuxh k’ayi kan unq’a tx’iib’al aq’iie’ skajayil. As la ajatx ve’t vija’mile’ xo’l unq’a meeb’a’e’. As nimal u b’a’nile’ lak’ul tu almika’. Pet si’u. Xekeb’en svi’, as k’uxh la apaleb’e k’axk’o as moj la kam axh svi’,— ti’k Aak.

²² As tul tab’i u naje’ u yole’, as txumun ve’t u naj tul b’en ve’t naj, tan ti’ uva’ nimal u tx’iib’al iq’ii u naje’ atike.

²³ As isaji ve’t b’en u Jesús unq’a ichusulib’e’ stxala. Ech tal ve’t Aak ile’: —¡Ka’l tzii ti’ unq’a uxhchile’ uva’ at tx’iib’al iq’ii uva’ at tokeb’al xo’l u tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’!— ti’k u Jesús.

²⁴ As teq’o ve’t taama unq’a ichusulib’ Aake’ tul uva’ tab’i ve’t chajnaj viyol Aake’. As ech tal ve’t Aak ile’ te chajnaj: —Ex unchusulib’, la val sete uva’ ab’il uve’ a’ nik’ujb’a’kat ik’u’l ti’ u tx’iib’al iq’iie’, as ka’l tzii sti’ uva’ at tokeb’al xo’l u tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’.

²⁵ As oora kuxhe’ la pal umaj u camello tixoto’lil umaj tz’isb’al b’aj ti’ uva’ la ok umaj tx’ioliq’ii xo’l u tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’,— ti’k u Jesús.

²⁶ As tul tab’i ve’t chajnaj u yole’, as aal chit teq’o ve’t taama chajnaj. Ech tal ve’t chajnaj ile’ svatzaj: —¿Asoj ech la ib’ane’ eche’ u vee’? ¿as ab’il q’ii la ok xo’l vitenam u Tiixhe’?— ti’k chajnaj.

²⁷ As isaji ve’t u Jesús chajnaj. Ech tal ve’t Aak ile’: —As vatz unq’a uxhchile’, as a’ chite’ ye’ la uchi. Pet ech koj vatz u Tiixhe’, tan la chit ib’ane’,— ti’k Aak.

²⁸ As ech tal ve’t u Lu’ ile’: —Kat qaq’lu ve’t kan unq’a qetze’ skajayil. As il o’ xekel ve’t o’ see’,— ti’k naj.

²⁹ As ech tal ve’t u Jesús ile’: —As jik chit la val sete, tan ab’il uva’ la taq’ kan ikab’al, moj titz’in tatzik, moj ib’aal, moj itxutx, moj tixqel, moj me’al ik’aol, moj itx’ava’ ti’ uva’ la xekeb’ svi’ as ti’ uva’ nimamal u b’a’nla yole’ sta’n,

³⁰ as nimal+ 10.30 O’k’alal (100) ni tal u yole’. As a’ ni tokkate’ uva’ nimal. ich’exel u tetze’ la ik’ule’ tetz vitiichajile’ vatz u tx’ava’e’. As la ik’ul ich’exel vikab’ale’, tuk’ unq’a titz’in tatzike’, tuk’ itxutx, tuk’ me’al ik’aol, tuk’ itx’ava’, as k’uxh kam kuxh k’axk’o la ipaleb’e. As tu unq’a q’iie’ uva’ a’n tule’, as at ve’t itiichajil u uxhchile’ uve’ ye’l iya’teb’al.

³¹ Tan nimal unq’a uxhchile’ uva’ ni toksal iq’ii ta’n unq’a tename’, as tul a’e’ uva’ jit nim talche’ vatz u Tiixhe’. Pet ech koj unq’a uxhchile’ uva’ ye’l iq’ii vatz unq’a tename’, as a’e’ uva’ nim talche’ vatz u Tiixhe’,— ti’k u Jesús.

Ni tal u Jesús vikameb’al

Mateo 20.17-19; Lucas 18.31-34

³² Tul aalik ije’ u Jesús tu u Jerusalén, as b’ax ve’t Aak vatz unq’a ichusulib’e’. As teq’o ve’t taama chajnaj ti’ uva’ aalik ije’ Aak tu u Jerusalén. As va’lik chit ixo’v ve’t ka’t unq’a uxhchile’ uva’ xekik ti’ Aak. As imolo ve’t el Aak kab’laval unq’a ichusulib’e’. As tal ve’t Aak te chajnaj kam uva’ la ipaleb’e Aak.

³³ Ech tal ve’t Aak ile’: —Il o’ ma’t ve’t je’ o’ tu u Jerusalén. As tuk oksaloj ok VIK’AOL U NAJE’ tiq’ab’ unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh tuk’ te unq’a uxhchile’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’. As tuk alaxoj ikame’. As la yatz’pi. As la oksal tiq’ab’ unq’a tename’ uva’ jit tiaal Israel.

³⁴ As la eesal iq’ii. La q’ospu ve’te’; la tzub’ali; la yatz’pu ve’te’. As titoxvu q’ii la ul taama,— ti’k u Jesús.

Nijaj u Jacobo tuk’ u Xhun uma’l u b’a’nil te u Jesús

Mateo 20.20-28

³⁵ U Jacob tuk’ u Xhune’ uva’ ik’aol u Zebedeo, as jetz’en ve’t ok chajnaj k’atz u Jesús. As ech tal ve’t chajnaj ile’: —Chusul, tuk kujaj uma’l u b’a’nil see. As a’ ni qale’ uva’ la ab’ane’ kam uva’ tuk kujaj see,— ti’k chajnaj.

³⁶ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —¿Kam q’i nesa’ uve’ la unb’ane’?— ti’k Aak.

³⁷ As ech tal ve’t chajnaj ile’: —Tul la oksal ve’t aq’ii, as la aaq’ qijle’m ti’ uva’ la xoneb’ uma’l o’ taseb’al as uma’t o’ tamax,— ti’k chajnaj.

³⁸ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —Ye’ nepal stuul kam uva’ nejaje’. ¿Ma la etx’ol epal tu u k’axk’oe’ uve’ tuk unpaleb’e? ¿As ma tuk etx’ol etok tu u mam txumleb’ale’ uva’ tuk unpaleb’e?— ti’k Aak.

³⁹ —Kano, la kutx’ole’,— ti’k chajnaj. As ech tal ve’t u Jesús ile’: —An chite’ uva’ netitz’a, tan la epaleb’e u k’axk’oe’ uve’ la unpaleb’e. As la epaleb’e u mam txumleb’ale’ uva’ la unpaleb’e.

⁴⁰ Pet ech koj uva’ netal exoneb’ tu vunseb’ale’ tuk’ tu vunmaxe’, tan jit ine’ la aq’on sete. Pet a’ la aq’axkat te unq’a uxhchile’ uva’ txaael ve’t ta’n u Tiixhe’, tan b’anel ve’t tuche’ ta’n Aak ti’ taq’ax ste,— ti’k u Jesús.

⁴¹ Tul tab’i ve’t lavat unq’a ichusulib’ Aake’, as ul ve’t ivi’ chajnaj ti’ u Jacob tuk’ u Xhune’.

⁴² As imolo ve’t tzan u Jesús chajnaj. As ech tal ve’t Aak ile’: —Ootzimale’ seta’n uva’ jank’al unq’a naje’ uve’ ni tok ijlenaalil ti’ unq’a tename’, as ni toksa je’ iq’ii ti’ unq’a tename’. As nim chit chajnaj ninache’ tuk’ unq’a imoole’, tul nipaasa tib’ chajnaj ti’ unq’a tename’.

⁴³ Pet jit’e’ch la ib’an sexo’l, tan ab’iste ex uva’ nesa’ uva’ nim etalche’ ti’ unq’a emoole’, as exe’ lochol tetz vemoole’ la ib’ane’.

⁴⁴ As ab’iste ex uva’ nesa’ uva’ at etijle’m xo’l unq’a emoole’, as ex lochol tetz vemoole’.

⁴⁵ Tan VIK’AOL U NAJE’ kat uli jit ti’ uva’ la lochpi ta’n unq’a tename’ kat ulkat, pet kat uli ti’ ul taq’at tib’ kamoj ti’ iq’alpul unq’a tename’ vatz vipaave’,— ti’k u Jesúse’.

Ni tilon u Bartimeo ta’n u Jesús

Mateo 20.29-34; Lucas 18.35-43

⁴⁶ As oon ve’t Aak tu u Jericó. As tul el ve’t Aak tzi’e’l u tename’ tuk’ unq’a ichusulib’e’ tuk’ unjoltu unq’a tename’, as xonlik uma’l u tzot tzi’ b’ey ti’ ijoyat ipuaj. As Bartimeo ib’ii naj. As vik’aol u Timeo.

⁴⁷ Tul tab’i ve’t naj uva’ a’ u Jesús uva’ aa Nazaret nik ipale’, as xe’t ve’t naj sik’in. Ech tal ve’t naj ile’: —¡Jesús, tiaal David, txum unvatz!— ti’k naj.

⁴⁸ As nimal uxhchil yaaon naj ti’ uva’ nisik’in naj. As aal chit taq’ ve’t je’ naj tuul ivi’. As ech tal ve’t naj ile’ unpajte: —¡Pap, axh tiaal David, txum unvatz!— ti’k naj.

⁴⁹ As txakeb’ ve’t u Jesús. As tal ve’t Aak imolol u tzote’. As tul molol ve’t tzan, ech alpu ile’ ste: —Txakpen. B’an atiaal, tan nimolo axh u Jesús,— ti’k unq’a uxhchile’ te naj.

⁵⁰ As taq’ ve’t kan naj uma’l u chelkin oksa’m uva’ atik ok ti’ naj. As txakpu ve’t naj ti’ tul k’atz u Jesús.

⁵¹ As ech tal ve’t u Jesús ile’: —¿Kam q’i nasa’ uva’ la unb’ane’?— ti’k Aak. Ech tal ve’t u tzot ile’: —Chusul, a’ ni vale’ uva’ la ilon vunvatze’,— ti’k naj.

⁵² As ech tal ve’t u Jesús ile’: —Kuxh ve’te’, tan ti’ uva’ kat ak’ujb’a’ ak’u’l svi’, as kat ilonyu ve’t vavatze’,— ti’k Aak. As yak kuxh ilon ve’t naj. As xekeb’ ve’t naj ti’ u Jesús tul b’en ve’t Aak.

Ni toon u Jesús tu u Jerusalén

Mateo 21.1-11; Lucas 19.28-40; Xhun 12.12-19

¹ Tul b’iitik kuxh toon ve’t u Jesús tu u Jerusalén, tul atik Aak k’atz u Betfagé tuk’ u Betania, k’atz uma’l u vitz uva’ Olivos, as ichaj ve’t b’en Aak ka’va’l unq’a ichusulib’e’.

² Ech tal ve’t Aak ile’: —B’enoj ex tu u tal tename’ uve’ at tzan. As tul la oon ex, as la b’en elej uma’l u tal b’ur uva’ ye’ atixoj je’ umaj uxhchil sti’. As k’alel kan txoo. As la esaapu txoo. As la eteq’o tzan txoo.

³ Asoj ab’il la alon sete uva’: «¿Kam itxa’k txoo nesaapu?» chaj ch’elel ex, as ech la etal ile’: «A’ u kuB’ooq’ole’ tuk txakonsan txoo. As tuk iq’aavisa Aak txoo,» chaj ex,— ti’k u Jesús.

⁴ As b’en ve’t chajnaj. As b’ex ilej chajnaj u tal b’ure’ uva’ k’alik kan tu b’ey tzi’ uma’l u kab’al. As isaapu ve’t chajnaj txoo.

⁵ As ech tal ve’t ka’l unq’a uxhchil ile’ uva’ atik tzitzi’: —¿Kam itxa’k u tal b’ure’ q’i nesaapu?— ti’k unq’a uxhchile’.

⁶ As tal ve’t chajnaj kam uva’ tal u Jesús te chajnaj. As taq’ ve’t unq’a uxhchile’ u b’ure’ te chajnaj.

⁷ Teq’o ve’t tzan chajnaj u b’ure’ k’atz u Jesús. As taq’ ve’t je’ chajnaj unq’a ixb’u’je’ ti’ txoo. As je’ ve’t Aak ti’ txoo.

⁸ As iliipu ve’t ku’ unq’a tename’ ixb’u’j tu b’ey. As at uxhchil tzok’on ve’t xaj ch’i’m. As taq’ ve’t ku’ tu u b’eye’ vatz Aak.

⁹ As unq’a uxhchile’ uva’ b’axik vatz Aak tuk’ unq’a vee’ xekik ti’ Aak, as taq’ ve’t je’ tuul ivi’ ti’ isik’in ti’ Aak. Ech nik tal ile’: —¡Qoksataj iq’ii Aak, tan achveb’al chit tul Aak tuk’ vib’ii u Kub’aal Tiixhe’!

¹⁰ ¡As achveb’al chit tul Aak ti’ u tename’ uve’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’ eche’ uva’ kat ib’an u q’esla kub’aale’ uva’ David! ¡As qoksataj iq’ii u Tiixhe’ uva’ echen tu almika’!— ti’k unq’a tename’.

¹¹ As tul ok ve’t u Jesús tu u Jerusalén, as ok ve’t Aak vatz iq’anal u tostiixhe’. As isaji kuxh Aak unq’a vee’ skajayil. As q’aav ve’t Aak tu u Betania tuk’ kab’laval unq’a ichusulib’e’, tan aalik ve’t itz’otine’.

Ni tal u Jesús itzaj uma’l u higuera

Mateo 21.18-19

¹² Tu uma’t q’ii, as el ve’t ch’u’l Aak tu u Betania ti’ ib’en tu u Jerusalén unpajte. As va’y ve’t Aak.

¹³ As til ve’t b’en Aak vi’l u higuera uva’ atik ixaj. As jetz’en ve’t ok Aak k’atz tze’, tan kamal atik ivatz tze’ uva’ nik tal Aak. As tul ye’lik chit umaj ivatz tze’ atike. Pet ixaj kuxh tze’ atike, tan ye’xnik ilejat ivatzin tze’.

¹⁴ As ech tal ve’t Aak ile’: —Ye’xh jatu la lo’p ve’t umaj avatz ta’n umaj uxhchil,— ti’k Aak tal te u tze’e’. As tab’i ve’t unq’a chusulib’ Aake’ uve’ tal Aak.

Nitilu el u Jesús unq’a va’lexhe’ vatz viq’anal u tostiixh

Mateo 21.12-17; Lucas 19.45-48; Xhun 2.13-22

¹⁵ As tul ok ve’t u Jesús tu u Jerusalén, as ok ve’t Aak vatz viq’anal u tostiixhe’. As itilu ve’t el Aak unq’a uxhchile’ uve’ nikat ik’ayine’ as tuk’ unq’a uxhchile’ uve’ nikat iloq’one’. As ipilq’u ve’t Aak imeexha unq’a jalol puaje’ tuk’ u tatinb’al unq’a paroomaxhe’ uve’ nik k’ayile’.

¹⁶ As ye’ nik ichajpu ok u Jesús umaj uxhchil uva’ eq’omal ik’a’y sta’n.

¹⁷ As xe’t ve’t Aak chusun. Ech tal ve’t Aak ile’: —Ootzimal seta’n uva’ ech ni tal u yol ile’ uva’ tz’ib’amal kan:

Nachb’al vetze’ vunkab’ale’ la ib’ane’ ti’ uva’ la inach in unq’a tename’ skajayil, ti’k Aak.

Pet ech koj ex, tan kat eb’ensal ve’te’ statinb’al elq’om,— ti’k u Jesús.

¹⁸ As unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh tuk’ unq’a uxhchile’ uva’ chuselik tib’ ti’ u tzaq’ite’ uva’ tz’ib’amal kan, as tab’i ve’t chajnaj u yole’ uva’ tal u Jesús. As ichuk ve’t chajnaj txumb’al ti’ iyatz’pu ve’t Aak. As nik ixo’v chajnaj te Aak, tan acha’v chit ichusun Aak vatz unq’a tename’ skajayil.

¹⁹ As tul tz’otin ve’te’, as el ve’t ch’u’l u Jesús tu u tename’ unpajte tuk’ unq’a ichusulib’e’.

Nitzaj u higuera ta’n u Jesús

Mateo 21.19-22

²⁰ Tu ve’t uma’t q’ii q’ala’m, as pal ve’t u Jesús tuk’ unq’a ichusulib’e’ unpajte k’atz u higuera. As til ve’t chajnaj uva’ ma’tik itzaj ve’t u higuera tuk’ u taq’ile’.

²¹ As tulsa ve’t u Lu’e’ unq’a yole’ sk’u’l uva’ tal u Jesús te u higuera. Ech tal ve’t naj ile’: —Chusul, il u higuera ile’ kat tzajyu ve’te’ uva’ kat aal ste uva’ ye’xh jatu la lo’p ve’t umaj ivatz ta’n unq’a uxhchile’,— ti’k u Lu’e’.

²² Ech tal ve’t u Jesús ile’: —Ek’ujb’a’taj ek’u’l ti’ u Tiixhe’,

²³ tan jik chit tuk val sete, asoj la etal te u vitz ile’: «¡Elen tzitzi’! ¡As kuxh b’en tu u mar!» chaj ex la etale’, as la chit ib’ane’ asoj ye’ la ka’kab’in etaama. Pet la ek’ujb’a’ ek’u’l ti’ uva’ la chit ib’ane’ kam uva’ la etale’.

²⁴ Esti’e’ ni val sete, tan asoj k’ujle’l chit ek’u’l ti’ u Tiixhe’ tul la enach Tiixh, as la chit ib’an Aak kam uve’ la ejaj te Aak.

²⁵ As tul la enach u Tiixhe’ uva’ echen tu almika’, as esotzsataj ipaav umaj uxhchil uva’ ato’k exo’l stuk’, aq’al uva’ la isotzsa u Tiixhe’ epaav,

²⁶ tan asoj ye’ la esotzsa ipaav u uxhchile’, as ye’l epaav la isotzsa u Tiixhe’ uva’ echen tu almika’,— ti’k u Jesús.

Nich’otil u tijle’m u Jesús

Mateo 21.23-27; Lucas 20.1-8

²⁷ As ok ve’t u Jesús tu u Jerusalén unpajte. As tul nik ixaan Aak vatz iq’anal u tostiixhe’, as kat jetz’en ve’t ok unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh, tuk’ unq’a uxhchile’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, as tuk’ unka’t unq’a b’aal tename’.

²⁸ Ech tal ve’t chajnaj ile’: —¿Ab’il aq’ol tetz u eejle’me’ ti’ uva’ kat ul atilu el unq’a uxhchile’ vatz iq’anal u tostiixhe’?— ti’k chajnaj.

²⁹ As ech tal ve’t u Jesús ile’: —Tuk unch’oti uma’l u yol sete. Asoj la etal sve, as la val sete uva’ ab’il aq’ol tetz u vijle’me’ ti’ unq’a vee’ kat unb’ana.

³⁰ Etaltaj sve: ¿Ab’il kat chajon tzan u Xhune’ uva’ nik aq’on ku’ unq’a uxhchile’ xe’ u a’e’? ¿Ma a’ u Tiixhe’? ¿Pet moj umaj vatz tx’ava’illa aama?— ti’k u Jesús.

³¹ As iyol ve’t chajnaj svatzaj uva’ kam la tal chajnaj. Ech tal ve’t chajnaj ile’: —Asoj tuk qale’ uva’ Tiixh kat chajon tzan u Xhune’, as: «¿Kam q’i ye’ kat enima u Xhune’?» chaj naj tuk tal sqe.

³² As ye’ la uch qalata’ uva’ umaj vatz tx’ava’illa aama kat chajon tzan u Xhune’,— ti’k chajnaj svatzaj, tan nik ixo’va chajnaj unq’a tename’, tan kajayil chit unq’a tename’ nik niman uva’ q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’ u Xhune’.

³³ Esti’e’ ech tal ve’t chajnaj ile’ te u Jesús: —Ye’ qootzaj ab’il kat chajon tzan u Xhune’,— ti’k chajnaj. As ech tal u Jesús ile’: —Mita’n in la alon sete uva’ ab’il kat aq’on u vijle’me’ ti’ uva’ kat unb’ana,— ti’k Aak.

Ni tal u Jesús uma’t u k’uchuvatz ti’ ka’l unq’a va’lexhla k’amol tx’ava’

Mateo 21.33-46; Lucas 20.9-19

¹ As xe’t ve’t u Jesús chusun tuk’ ka’t unq’a k’uchuvatz. As ech tal Aak ile’: —Tan tava ve’t uma’l u naj ka’l unq’a uuva tu vitx’ava’e’. As toksa naj pe’ sti’. As ib’an ve’t naj tuch uma’l u atinb’al uva’ la poch’ilkat u ta’l u uuvae’. As ilak ve’t naj uma’t u atinb’al xeeb’al tetz unq’a uuvae’ uva’ nim chit itxakeb’e’. As taq’ ve’t kan naj vitx’ava’e’ tuk’ unq’a uuvae’ sk’am te ka’l unq’a k’amol. As b’en ve’t naj tzi’a’n.

² Tul ilej ve’t u q’iie’ ti’ ituxpu ivatz unq’a uuvae’, as ichaj ve’t vib’aal unq’a uuvae’ uma’l vik’am xe’ unq’a k’amole’ ti’ ul teq’ot unb’ooj ivatz unq’a uuvae’, k’amb’al tetz u tx’ava’e’.

³ As kat itxey unq’a k’amole’ u k’ame’ uva’ chajel ta’n u b’aal tx’ava’e’. As ye’xhkam chit taq’ b’en chajnaj sti’. Pet kat iq’os ve’t chajnaj.

⁴ As ichaj ve’t b’en vib’aal unq’a uuvae’ uma’t vik’ame’. As tul ooni, as isuti chajnaj k’ub’ ti’ ivi’. As tul ma’t iyoq’at chajnaj, as iq’aavisa b’en chajnaj k’atz vib’aal u uuvae’.

⁵ As ichaj ve’t b’en vib’aal unq’a uuvae’ uma’t ik’am. As iyatz’ ve’t unq’a k’amole’ u k’ame’. As ichaj ve’t b’en vib’aal unq’a uuvae’ unjoltu ik’am. As ati uva’ kat k’axb’isali; as ati uva’ kat yatz’pi.

⁶ As tul ma’tik ichajat ve’t b’en vib’aal unq’a uuvae’ unq’a ik’ame’, as a’ ve’t vik’aole’ kat ichaj b’en uva’ xo’nik chit ste, tan ech tal je’ u b’aal u uuva ile’ ste: «Tuk nimaloje’ vunk’aole’ ta’n unq’a k’amole’,» ti’ke.

⁷ As ech tal ve’t unq’a k’amol ile’ svatzaj: «A’ vik’aol naje’ vil tule’. As a’ naje’ tuk etzin kan unq’a uuvae’ tuk’ u tx’ava’e’. ¡Pet ko’ kuyatz’ naj! ¡As qetz ve’t u tx’ava’e’ la ib’ane’!» ti’k chajnaj.

⁸ As itxey ve’t chajnaj vik’aol vib’aal u uuvae’. As iyatz’ ve’t chajnaj. As b’ex isuti ve’t el chajnaj vichi’ole’ ti’e’l u tx’ava’e’ uva’ atikkat unq’a uuvae’.

⁹ ¿As kam q’i la ib’an ve’t vib’aal unq’a uuvae’ uva’ netale’? ¿As ye’ kol la b’en iyatz’ ve’t naj q’a unq’a k’amole’? As va’len la taq’kat ve’t vitx’ava’e’ sk’am, uva’ atkat unq’a uuvae’.

¹⁰ ¿As ma ye’ atixoj esik’le u yole’ uva’ tz’ib’amal kan uva’ ech ni tal ile’:

As u k’ub’e’ uva’ kat sutil el ta’n unq’a lakol kab’ale’,

as a’ ve’te’ uve’ xe’ab’ tetz vixoob’ u kab’ale’?

¹¹ As a’ chit achveb’ale’ sqe, tan a’ u Tiixhe’ kat b’anon, ti’k u yole’,—

ti’k u Jesús.

¹² As unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh, tuk’ unq’a uxhchile’ uva’ chuselik tib’ ti’ u tzaq’ite’ uva’ tz’ib’amal kan, as tuk’ ka’t unq’a b’aal tename’, as tal ve’t chajnaj itxeyat u Jesús, tan pal ve’t chajnaj stuul uva’ chajnaj nikat tal u Jesús tuk’ u k’uchuvatze’ uva’ nik tal Aak. As jit ib’an chajnaj, tan nik ixo’v chajnaj vatz unq’a tename’. As b’en ve’t chajnaj.

Nich’otil te u Jesús ti’ u choob’al tatin unq’a tenam

Mateo 22.15-22; Lucas 20.20-26

¹³ As chajpik ve’t b’en ka’l unq’a fariseo tuk’ ka’t unq’a tiaal Israel uva’ atik ok k’atz u Herodes, ti’ icheesat chajnaj ipaav u Jesús. As la uch ixochat ve’t chajnaj Aak.

¹⁴ As tul oon ve’t chajnaj k’atz Aak, as ech tal ve’t chajnaj ile’: —Chusul, ootzimal ve’t sqa’n uva’ jik chit nayolone’. As ye’xheb’il naxo’v ste tul nachusune’, tan eela ivatz unq’a uxhchile’ nab’ane’. As k’uxh at tijle’m as k’uxh ye’l tijle’m ati, as nachus unq’a uxhchile’ ti’ uva’ jik vitxumb’ale’ la ib’an vatz u Tiixhe’. As tuk kuch’oti see, ¿ma b’a’n uva’ la kuchoo ve’t u puaje’ uve’ nijajpu sqe ta’n u ijlenaale’ tu u Roma, pet moj ye’le?— ti’k chajnaj.

¹⁵ As ootzimalik ta’n u Jesús uva’ ka’vatz kuxh chajnaj. As ech tal ve’t Aak ile’: —¿Kam q’i uve’ nu kuxh echuk txumb’al svi’? Eteq’otaj tzan umaj u puaje’. As la vile’,— ti’k Aak.

¹⁶ As eq’ol ve’t tzan u puaje’. As ech tal ve’t Aak ile’: —¿Ab’il etz u vatzib’ale’ q’i tuk’ u tz’ib’e’ uve’ at vatz u puaje’?— ti’k Aak. As ech tal chajnaj ile’: —Tetz u ijlenaale’ tu u Roma,— ti’k chajnaj.

¹⁷ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —As jank’al u tetz u ijlenaale’ uve’ tu u Roma, as etaq’taj ste. Pet jank’al u tetz u Tiixhe’, as etaq’taj te Aak,— ti’k u Jesús.

As teq’o ve’t taama chajnaj ta’n u yole’ uve’ tal Aak.

Nich’otil te u Jesús ti’ u tuleb’al taama unq’a kamnaj

Mateo 22.23-33; Lucas 20.27-40

¹⁸ As unq’a saduceo uva’ ni alon uva’ ye’l unq’a kamnaje’ ni tul taama, as ul ka’l chajnaj ti’ ich’otit te u Jesús. Ech tal chajnaj ile’:

¹⁹ —Chusul, kat itz’ib’a kan u Moisés uma’l u yol uva’ ech ni tal ile’: «Asoj la kam umaj naj as tul ye’l umaj initxa’ naj la kaaik kan xe’ u tixqele’, as a’ umaj u titz’in tatzik naje’ la teq’o tib’ tuk’ u ixoje’ ti’ taq’at kan tiaal u naje’ uva’ kat kami,» ti’k u yole’.

²⁰ As ib’an unpajul atik vujva’l unq’a naj uva’ titz’inik tib’. As kat teq’o tib’ u atzikae’ tuk’ u tixqele’. As kam ve’t naj. As jit kaaik kan me’al ik’aol naj.

²¹ As teq’o tib’ u ixoje’ tuk’ u b’axa titz’in naje’. As kat kam naj. As jit kaaik kan me’al ik’aol naj. As echat chit kat ib’an ika’v u itz’inae’.

²² As ech kat ib’an ve’t vujva’l unq’a naje’ skajayil uva’ titz’in tib’. As jit kaaik kan me’al ik’aol chajnaj. As tul ma’tik ikam ve’t vujva’l unq’a naje’ uva’ titz’in tib’, as kam ve’t u ixoje’ unpajte.

²³ As tul uva’ la ul ve’t taama unq’a kamnaje’, ¿as ab’iste ve’t u naje’ q’i itzumel u ixoje’? Tan kat teq’o tib’ ixoj tuk’ vujva’l unq’a naje’ uva’ titz’in tib’,— ti’k unq’a saduceo.

²⁴ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —Sotznal chit ek’u’l, tan ye’ nepal stuul kam uva’ ni tal viyol u Tiixhe’. As mita’n ye’ nepal stuul ti’ uva’ la tulsa Aak taama unq’a kamnaje’ unpajte,

²⁵ tan tul la ul ve’t taama unq’a kamnaje’, as ye’l unq’a naje’ la teq’o tib’ tuk’ umaj u ixoj. As mita’n unq’a ixoje’. Pet ech ve’te’ eche’ unq’a ángel uve’ at tu almika’ la ib’ane’.

²⁶ As echat ni tal u yole’ uva’ kat tal kan u Moisés ti’ tul taama unq’a kamnaje’ unpajte. As ye’ nepal tu u yole’ uva’ tal u Moisés, tul uva’ kat yolon Aak xo’l u vokkin ch’i’xe’. As ech tal Aak ile’: «Ine’ iTiixh u Abraham, as iTiixh u Isaac, as iTiixh u Jacob,» ti’k Aak te u Moisés.

²⁷ Esti’e’ uva’ sotznalu chit ek’u’l, tan jit a’ unq’a kamnaje’ ni niman u Tiixhe’. Pet a’ unq’a uxhchile’ uva’ isle’l vatz Aak,— ti’k u Jesús.

Niyolon u Jesús ti’ u nimla tzaq’it

Mateo 22.34-40

²⁸ As uma’l u uxhchil uva’ chuselik tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, as tab’i ve’te’ uva’ ik’ulb’e ve’t u Jesús unq’a saduceo tib’a’nil. As jetz’en ve’t ok naj k’atz Aak. As ech tal ve’t naj ile’: —¿Ab’iste u tzaq’ite’ uve’ nim talche’?— ti’k naj.

²⁹ Ech tal ve’t Aak ile’: —U tzaq’ite’ uve’ nim talche’, as ech ni tal ile’:

Ex kumool tiaal Israel, etab’itaj u yole’ uva’ tuk val sete, uma’l kuxh u Tiixhe’. As Aake’ kuB’ooq’ol.

³⁰ As aya’loj chit ek’u’l la exo’ni u Tiixhe’ tuk’ chit etaanxelal, tuk’ chit etxumb’al, as tuk’ chit eyak’il, ti’k u tzaq’ite’.

As a’e’ u tzaq’ite’ uva’ nim talche’ ti’ unjoltu unq’a tzaq’ite’.

³¹ As vika’v u tzaq’ite’, as eela tuk’ u b’axae’, tan ech ni tal ile’:

Xo’noj vemoole’ sete eche’ uva’ neb’an je’ sete, ti’k u tzaq’ite’.

As ye’l uma’toj tzaq’it uva’ nim talche’ ti’ ka’va’l unq’a tzaq’ite’,— ti’k u Jesús.

³² As ech tal ve’t u naj ile’ uva’ chuselik tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’: —An chite’, chusul, uve’ naale’, uva’ uma’l kuxh u Tiixhe’ ati. As ye’l uma’toj tiixh eche’ u Tiixhe’.

³³ As aya’loj chit kuk’u’l la kuxo’ni u Tiixhe’ tuk’ chit kutxumb’al, tuk’ chit qaanxelal, as tuk’ chit kuyak’il. As la kuxo’ni u kumoole’ eche’ uva’ nu kub’an je’ sqe. As a’e’ uva’ nim talche’ ti’ itz’e’sal ok unq’a oye’ as tuk’ unq’a txooe’ vatz u Tiixhe’,— ti’k u naje’.

³⁴ As til ve’t u Jesús uva’ ik’ulb’e ve’t u naje’ Aak tijikil. As ech tal ve’t Aak ile’: —B’iit kuxh asa’ ti’ ook xo’l u tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’,— ti’k u Jesús.

As ye’xheb’il chit kat ch’otin uma’toj yol te Aak.

Ni tal u Jesús uva’ ab’il etz iial u Cristo vatz unq’a tenam

Mateo 22.41-46; Lucas 20.41-44

³⁵ Tul nik ichusun u Jesús vatz iq’anal u tostiixhe’, as ech tal ve’t Aak ile’: —Unq’a uxhchile’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, ¿as kam b’an ta’n q’i uva’ ni tal chajnaj uva’ tiaal David u Cristo?

³⁶ Tan ech ni tal uma’l yol ile’ uva’ tal u David ta’n u Tiixhla Espíritu:

Ech tal u B’ooq’ol ile’ te vunB’ooq’ole’:

Xoneb’en tu vunseb’ale’

techanal la vaq’ kan unq’a uxhchile’ jaq’ avoj uve’ nich’o’n taama see’, ti’k u David tal kan.

³⁷ Pet tul ni tal u David ti’ u Cristo uva’ «unB’ooq’ol,» taq’e’ ni tale’, ¿as kam q’i uva’ nenima uva’ tiaal David u Cristo?— ti’k u Jesús.

As aya’lik chit ik’u’l unq’a uxhchile’ tul nik tab’i viyol Aake’.

Ni tal u Jesús vipaav unq’a uxhchil uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’

Mateo 23.1-36; Lucas 11.37-54; 20.45-47

³⁸ As ech tal ve’t u Jesús ile’ tul nik ichusun Aak: —Atoj enachb’al vatz unq’a uxhchile’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, tan acha’v chit te chajnaj uva’ ni toksa chajnaj unq’a b’a’nla oksa’me’ tuk’ uva’ ni tok iq’ii chajnaj ta’n unq’a tename’ tu u k’ayib’ale’.

³⁹ As a’ unq’a b’a’nla chaj xonleb’ale’ nichuk chajnaj tu u atinb’ale’ tetz nachb’al Tiixh. As a’ nixoneb’kat chajnaj tu u b’axa xonleb’ale’ tul ni tuch unq’a b’a’nla tx’a’o’me’.

⁴⁰ As nimaa chajnaj vikab’al unq’a txakay ixoje’. As nimal chit yol ni tal chajnaj ti’ ik’uchat chajnaj uva’ b’a’nla nachol Tiixh chajnaj ni tal je’ ste. As tul a’ chajnaje’ uve’ nimal u k’axk’oe’ la ipaleb’e,— ti’k u Jesús.

Niyolon u Jesús ti’ uma’l u txakay ixoj

Lucas 21.1-4

⁴¹ As tul xonlik ve’t u Jesús txala u kaaxhae’ uva’ nimolpukat u puaje’, as aalik ve’t ok u Jesús te unq’a uxhchile’ uve’ nik aq’on ku’ unq’a puaje’ tu u kaaxhae’. As nimal unq’a tx’ioliq’iie’ uva’ atik tzitzi’. As nimal chit puaj nik taq’ ku’ chajnaj.

⁴² As ul ve’t uma’l u txakay ixoj uva’ meeb’a’ chittu’ ti’ ul taq’at ku’ ka’va’l vas ipuaj uva’ ye’xh jatva’l ija’mil. As tul til ve’t u Jesús taq’at ku’ u txakay ixoje’ u puaje’ tu u kaaxhae’,

⁴³ as imolo ve’t Aak unq’a ichusulib’e’. Ech tal ve’t Aak ile’: —Jik chit tuk val sete, tan u txakay ixoje’ uva’ meeb’a’ chittu’, as nimal chite’ u oye’ uva’ kat taq’ ku’ ti’ unjoltu unq’a uxhchile’,

⁴⁴ tan jank’al unq’a tx’ioliq’iie’ uve’ kat taq’ ku’ unq’a oye’, as a’ kuxh unq’a ya’le’ ni taq’ ku’. Pet ech koj u txakaye’, tan k’uxh meeb’a’ chit ixoj, as kat taq’ ku’ ixoj jank’al uve’ nitxakon sti’ jun q’ii,— ti’k u Jesús.

Ni tal u Jesús uva’ la e’pul u tostiixh

Mateo 24.1-2; Lucas 21.5-6

¹ El ve’t ch’u’l u Jesús vatz iq’anal u tostiixhe’ tuk’ unq’a ichusulib’e’. As ech tal ve’t uma’l vichusulib’ Aak ile’ ste: —¡Chusul, acha’v chit tilon unq’a sivane’ tuk’ unq’a b’a’nla kab’ale’ uva’ sete’rumal ti’ u tostiixhe’ sta’n!— ti’k naj.

² As ech tal ve’t u Jesús ile’: —¿Ma acha’v chit unq’a b’a’nla kab’ale’ uve’ neele’? As tuk val see uva’ ye’l umaj sivan la kaa vi’ uma’t sivan, tan kajayil chite’ la e’pi,— ti’k u Jesús.

Niyolon u Jesús ti’ uva’ kam tuk uchoj vatz u tx’ava’

Mateo 24.3-28; Lucas 21.7-24; 17.22-24

³ As b’en ve’t u Jesús tuk’ unq’a ichusulib’e’ vi’ u vitze’ uva’ Olivos, uva’ nika’ya tib’ tuk’ u tostiixhe’. As xoneb’ ve’t Aak sijunal. As ul ich’oti ve’t u Lu’e’, tuk’ u Jacob, tuk’ u Xhune’, as tuk’ u Lixhe’ uma’l u yol te Aak.

⁴ As ech tal chajnaj ile’: —Pap, al sqe uva’ jatu la ib’an u vee’ naale’. ¿As kam texhlal tetz tul b’iit itzojpisal unq’a vee’ skajayil?— ti’k chajnaj.

⁵ As ech tal ve’t u Jesús ile’: —Atoj chit enachb’al vatz unq’a chulin yole’ aq’al uva’ ye’ la maxtib’el ex,

⁶ tan nimal unq’a chulin yole’ la ul tuk’ vunb’iie’. As la ul tale’ uva’: «Ine’ u Cristo,» chaj la tale’. As nimal unq’a uxhchile’ la isotzsa ik’u’l.

⁷ As xo’vi’k kuxh ex tul la etab’i yol ti’ uva’ kat xe’tiy ve’t ch’a’o tu uma’l u tenam as moj ti’ uva’ tuk xe’toj ch’a’o tu uma’t tenam, tan echnal chit la ib’ane’. As jit oora la ilej u q’iie’ ti’ itzojpisal ve’te’ uva’ alel kan ti’ isotz u vatz tx’ava’e’.

⁸ Tan lanal ib’an unq’a nimla tename’ ch’a’o svatzaj. As lanal ib’an unq’a ijlenaale’ ch’a’o svatzaj unpajte. As katil kuxh la ib’ankat kab’laano. As mama’la va’y la ib’ane’. As la veq’elkab’an unq’a tename’. As ixe’teb’al kuxh unq’a k’axk’oe’ uva’ txumleb’al chit la ib’ane’.

⁹ As la chit etil etib’, tan la oksal ok ex vatz unq’a b’anol tetz isuuchil unq’a tename’. As la q’ospu ve’t ex tulaj unq’a atinb’ale’ tetz nachb’al Tiixh. As ti’ kuxh uva’ k’ujle’l ek’u’l svi’ as la eq’ol ex vatz unq’a ijlenaale’ as vatz unq’a b’anol ivatz u ijlenaale’. As tzitzi’ la b’en etalkat isuuchil u yole’ svi’.

¹⁰ As tul uva’ ye’xnaj ilejat u q’iie’ ti’ isotz u vatz tx’ava’e’, tan techal la alpu u b’a’nla yole’ tulaj unq’a tename’ skajayil.

¹¹ As tul uva’ la txeypik b’en ex vatz unq’a ijlenaale’, as exaansak kuxh etaama ti’ uva’ kam la etale’, tan la aq’pu ve’t eyol uva’ kam la etale’, tan jit ve’t etetz u yole’ uve’ la etale’. Pet a’ ve’t u yole’ la etale’ uve’ la aq’pu sete ta’n u Tiixhla Espíritu.

¹² As la ixoch ve’t tib’ unq’a uxhchile’ tuk’ unq’a titz’in tatzike’ ti’ iyatz’at tib’. As echat la ib’an unq’a b’aalae’ te unq’a me’al ik’aole’. As la ul ve’t ivi’ unq’a me’al k’aole’ ti’ unq’a ib’aale’. As la tal ve’t iyatz’pe’.

¹³ As nimal unq’a tename’ la ixvan ex ti’ uva’ k’ujle’l ek’u’l svi’. Pet ab’il uva’ ye’ la iya’sa inimat in, k’uxh kam kuxh k’axk’o la ipaleb’e, as a’e’ uva’ at itiichajil k’atz u Tiixhe’.

¹⁴ As tul la etil tuch ve’t u mam txumleb’ale’ uva’ txojonb’al chittu’ uva’ la b’anchi tu u b’a’nla atinb’ale’, as la pal ex stuul, jank’al ex uva’ la sik’len u yole’, tan a’e’ uva’ kat tal kan u q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’ uva’ Daniel. As tul la etil ixe’t u mam txumleb’ale’, as jank’al ex uva’ at ex tzitza’ tu u Judea, as la ooj ve’t ex tulaj unq’a koob’ale’.

¹⁵ As jank’al ex uva’ at je’ ex vi’ vekab’ale’, as ye’ la ku’ ve’t ch’u’l ex ti’ b’en eteq’ot el tzan unq’a etetze’ uve’ at tu vekab’ale’.

¹⁶ As ex uva’ at b’en ex tu vitz, as ye’ la q’aavik tzan ex ti’ ul eteq’ot ka’t etoksa’m.

¹⁷ As oyeb’ chit evatz, ex ixoj uva’ at eyaab’il ti’ etilat umaj etalaj intxa’ tuk’ ex uva’ nitel ich’u’un vene’e’ tul la ul u k’axk’oe’ seti’ tu u q’iie’.

¹⁸ As enachtaj chit Tiixh aq’al uva’ jit tu q’alae’ uva’ la ooj ex vatz u k’axk’oe’,

¹⁹ tan mama’la chit k’axk’o la uli. As ye’ atixoj chit ib’an u k’axk’oe’ eche’ u vee’ tul sichee u vatz tx’ava’e’ ta’n u Tiixhe’. As eche’ latel koj ib’an unpajte.

²⁰ As ye’ koj la ich’oob’isa u Tiixhe’ u k’axk’oe’, as ye’xheb’ile’ la itx’ol tel vatz u k’axk’oe’. Pet ti’ uva’ nitxum Aak ivatz unq’a tename’ uve’ txaael ve’t ta’n Aak, as esti’e’ tuk ich’oob’isa Aak u k’axk’oe’.

²¹ Tan asoj ab’il la alon sete uva’: «Il u Cristo ile’ at tzitza’» as moj «Ile’ at tzi’le’,» chaj ch’elel ex, as enimaki,

²² tan at uxhchil la ul alon sete uva’: «Ine’ in U Cristo» as moj «Ine’ in U q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’,» chaj la tal sete. As la ik’uch unq’a k’uchb’al tetz unq’a b’a’nile’ vatz unq’a tename’ uva’ la teq’o taama unq’a tename’ sta’n ti’ imaxtib’el unq’a tename’. As la koj uchi, as ante’ unq’a itenam u Tiixhe’ uve’ txaael ve’t ta’n Aak la maxtib’eli.

²³ Pet atoj enachb’al, tan ile’ kat val isuuchil sete b’axa tul ye’xnaj ib’ana.

Niyolon u Jesús ti’ uva’ kam tul Aak la uli

Mateo 24.29-35, 42-44; Lucas 21.25-36

²⁴ As tul ma’t ipal u mam k’axk’oe’ tu unq’a q’iie’, as la tokin ve’t u q’iie’. As ye’l ve’t u ich’e’ la txijun ve’te’.

²⁵ As la chajpik ve’t tzan unq’a tx’umile’ vatz u almika’e’. As la yikul ve’t unq’a vee’ at vatz u almika’e’.

²⁶ As la til ve’t unq’a tename’ u tuleb’ale’ VIK’AOL U NAJE’ tu u suutz’e’. As la ul in tuk’ vunyak’ile’ as la litz’lo’lan u vuleb’ale’.

²⁷ As la unchaj ve’t tzan unq’a ángel ti’ ul imolat unq’a tename’ uva’ txaael sva’n vatz u tx’ava’e’ skajayil.

²⁸ Eteesataj etexhlab’al ti’ u higuera, tan tul uva’ va’l icha’xal unq’a iq’ab’ tze’e’, as ni tel ch’u’l unq’a ixaj tze’e’. As ootzimal ve’t seta’n uva’ saq’i tuk eloj ve’te’.

²⁹ Echat chit tuk ib’an u vuleb’ale’, tan tul uva’ la etil unq’a k’uchb’al tetz u vuleb’ale’ uve’ ni val sete, as la pal ve’t ex stuul uva’ najli ve’t u vuleb’ale’.

³⁰ As jik chit tuk val sete, tan ye’xnaj sotz unq’a tename’ uva’ tiaal Israel vatz u tx’ava’e’ tul la ib’an unq’a vee’ skajayil uve’ ni val sete,

³¹ tan la pal u almika’e’ tuk’ u vatz tx’ava’e’. Pet ech koj vunyole’, tan a’ chite’ ye’ la pali.

³² As ye’xheb’il ootzin tetz uva’ kam q’iil as kam oora la ib’ane’. As mita’n unq’a ángel uve’ at tu almika’ as mita’n VIK’AOL U NAJE’ . Pet a’ kuxh u Kub’aale’ ootzin tetz.

³³ Esti’e’ ni val sete uva’ etiltaj je’ chit etib’. As atoj chit enachb’al. As enachtaj chit Tiixh, tan ye’ etootza uva’ jatu la ib’an uve’ ni val sete.

³⁴ As ech la ib’an u yole’ uva’ ni val sete eche’ umaj u naj uva’ la b’en tu uma’t tenam, tan la taq’ kan u naje’ vikab’ale’. As la ik’ujb’a’ kan naj vik’ame’ ti’ ixeep u kab’ale’. As la taq’ kan u naje’ taq’on unq’a k’ame’ sijununila. As ech la tal kan naj ile’ te u xeen tetz u tzi’ kab’ale’: «La achab’a ixeep u tzi’ kab’ale’,» chaj naj te vik’ame’.

³⁵ Esti’e’ ni val sete, atoj chit enachb’al, tan ech etatine’ eche’ u xeen tzi’ kab’ale’, uva’ ye’ tootzaj uva’ jatu la ul u b’aal kab’ale’. ¿As ma sotzsaj, pet moj pok’o’ch aq’b’al, moj txanti isajb’e’, pet moj tul la oq’ u pele’xhe’, as moj ma’t isajb’e’ tul la ul vib’aal u kab’ale’?

³⁶ As atoj chit enachb’al, aq’al uva’ ye’l ex vatik ex tul uva’ la ul in unpajte, in uva’ ech vatine’ eche’ vib’aal u kab’ale’.

³⁷ As kam uve’ ni val sete, as ante’ unq’a uxhchile’ ni val ste ti’ uva’ atoj chit inachb’al,— ti’k u Jesús.

Nichuk unq’a iq’esal unq’a tenam txumb’al ti’ iyatz’pu ve’t u Jesús

Mateo 26.1-5; Lucas 22.1-2; Xhun 11.45-53

¹ As ech ka’va’t q’ii tul u nimla q’iie’ uva’ pascua uva’ nik itx’a’pkat u paane’ uva’ ye’l levadura niku’ xo’l. As unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh as tuk’ unq’a uxhchile’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, as nik ichuk ve’t chajnaj txumb’al ti’ itxeypu ve’t u Jesús tuk’ chuli yol, as ti’ iyatz’pe’.

² As ech tal ve’t chajnaj ile’ svatzaj: —Ye’ la txeypu ve’t naj cheel. Pet palnal u nimla q’iie’, as a’n la txeypu ve’t naj, aq’al uva’ ye’ la veq’elkab’an unq’a tename’,— ti’k chajnaj.

Ni toksa uma’l u ixoj tx’umtx’ulla tz’akab’al ti’ u Jesús

Mateo 26.6-13; Xhun 12.1-8

³ Atik ve’t u Jesús tu u Betania tu vikab’al u Simón uva’ ma’tik teesat el Aak ch’a’k chin sti’. As tul xonlik ok Aak vatz u meexhae’, as b’ex uloj uma’l u ixoj uva’ eq’omalik tx’umtx’ulla tz’akab’al sta’n uva’ je’nal chit ija’mil uva’ at tu uma’l u b’a’nla lemeeta. As iq’ipe’l ixoj jupb’al itzi’ u lemeetae’. As taq’ ve’t je’ ixoj u tx’umtx’ulla tz’akab’ale’ ti’ ivi’ Aak.

⁴ As ka’l unq’a uxhchil uve’ atik k’atz Aak ul ve’t ivi’ ti’ uve’ uchi. As ech tal ve’t je’ ile’ ste: —¿Kam itxa’k u b’a’nla tz’akab’ale’ kat kuxh ipeq’ je’ ixoj ti’ ivi’ Aak?

⁵ Pet k’ayimal koj kat b’anchi, tan o’laval k’alal (300) q’ii aq’on ija’mil u tx’umtx’ulla tz’akab’ale’. As kat koj aq’pu vija’mile’ te unq’a meeb’a’e’,— ti’k unq’a uxhchile’ nik tal ti’ ixoj.

⁶ As ech tal ve’t u Jesús ile’: —¿Kam q’i uva’ kam kuxh netal ti’ u ixoje’? Tan b’a’ne’ ta’ uve’ kat ib’an ixoj sve.

⁷ At chite’ unq’a meeb’a’e’ sexo’l. As la uch eb’anat u b’a’ne’ ste asoj la esa’. Pet ech koj in, tan eche’ b’enameen koj tuk atinoj in sexo’l.

⁸ As eche’ u ixoje’, tan kat ib’anlu ve’t ixoj kam uva’ kat uch vatz ixoj ti’ ib’anata’, tan kat toksal ve’t ixoj u tx’umtx’ulla tz’akab’ale’ ti’ vunchi’ole’ ti’ vunmujleb’ale’, k’uxh ye’l in kamoj in.

⁹ As jik chit tuk val sete, tan katil uva’ la paxsalkat u b’a’nla yole’ svi’ vatz u tx’ava’e’, as la paxsal itzib’lal u b’a’nile’ uva’ kat ib’an u ixoje’ sve ti’ tulsat unq’a tename’ sk’u’l uva’ kat ib’an u ixoje’,— ti’k u Jesús.

Ni tal u Judas toksal u Jesús te viq’esal unq’a tenam

Mateo 26.14-16; Lucas 22.3-6

¹⁰ U Judas uva’ Iscariote, as naje’ uve’ atik ok xo’l kab’laval unq’a ichusulib’ u Jesús, as b’ex til ve’t naj unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh ti’ uva’ la taq’o’k naj u Jesús tiq’ab’ chajnaj.

¹¹ Tul tab’i ve’t chajnaj u yole’, as txuq’txun chit ve’t chajnaj. As taltzi’ ve’t chajnaj puaj te u Judas. As ichuk ve’t naj txumb’al uva’ kam la tulb’e ve’t naj taq’at ok u Jesús tiq’ab’ chajnaj.

Nijej kan u Jesús uma’l u tx’a’o’m ti’ vikameb’ale’

Mateo 26.17-29; Lucas 22.7-23; Xhun 13.21-30; 1 Corintios 11.23-26

¹² As tu ve’t u b’axa q’ii tetz u nimla q’iie’ tul uva’ sitx’a’p u paane’ uva’ ye’l levadura niku’ sxo’l, as ech tal ve’t unq’a ichusulib’ u Jesús ile’ ste: —¿Katil nasa’kat uva’ la b’en kub’ankat tuch u tx’a’o’me’ uve’ tetz u nimla q’iie’ ti’ kunimata’?— ti’k chajnaj, tan tu unq’a q’iie’ as niyatz’pu unq’a talaj kaneero’e’ ti’ inimal u nimla q’iie’.

¹³ As ichaj ve’t b’en u Jesús ka’va’l unq’a ichusulib’e’. As ech tal Aak ile’: —B’enoj ex tu u tename’. As la ek’ul etib’ tuk’ uma’l u naj uva’ eq’omal uma’l txe’n a’ sta’n. As la xekeb’ ex ti’ naj.

¹⁴ As katil la oonkat u naje’, as ech la etal ile’ te vib’aal u kab’ale’: «Ech ni tal u chusul qetz ile’: –¿Ab’iste u kab’ale’ uva’ la tx’a’nkat in tuk’ unq’a unchusulib’e’ ti’ inimal u nimla q’iie’?– taq’ Aak ni tale’,» chaj ex la b’en etal ste.

¹⁵ As la ik’uch ve’t vib’aal u kab’ale’ uma’l u nimla kab’al sete uva’ echen tika’v ichup u kab’ale’. As b’anel ve’t tuch u kab’ale’ sta’n. As tzitzi’ la eb’ankat tuch u tx’a’o’me’,— ti’k u Jesús.

¹⁶ As b’en ve’t unq’a ichusulib’ Aake’. As tul ok ve’t chajnaj tu u tename’, as b’ex ib’ana kam uva’ tal Aak te chajnaj. As ib’an ve’t chajnaj tuch u tx’a’o’me’ tetz u nimla q’iie’.

¹⁷ As tul tz’otin ve’te’, as ul ve’t u Jesús tuk’ kab’laval unq’a ichusulib’e’.

¹⁸ As xoneb’ ve’t Aak tuk’ chajnaj vatz u meexhae’. As tul nikat itx’a’n Aak tuk’ chajnaj, as ech tal ve’t Aak ile’: —Jik chit tuk val sete, tan at uma’l ex netx’a’n sunk’atz, uva’ tuk aq’on ok in tiq’ab’ unq’a iq’esal unq’a tename’,— ti’k Aak.

¹⁹ As txumun ve’t taama chajnaj. As junun talat ve’t chajnaj: —¿Ma jit in?— ti’k uma’l naj; as: —¿Ma jit in?— ti’k uma’t naj.

²⁰ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —Exe’ uma’l uve’ xo’l kab’laval unq’a unchusulib’e’ uva’ nejil ku’ vepaane’ sunk’atz tu u laje’.

²¹ As jik chit la val sete, tan kam chit uve’ tz’ib’amal kan ti’ VIK’AOL U NAJE’ , as a’e’ uve’ tuk unpaleb’e. ¡Pet oyeb’ chit ivatz u naje’ uve’ tuk aq’on ok VIK’AOL U NAJE’ tiq’ab’ unq’a iq’esal unq’a tename’! Tan aal b’a’ne’ uva’ jit koj itz’eb’ naj vatz u tx’ava’e’,— ti’k u Jesús.

²² As tul aalik itx’a’n ve’t u Jesús tuk’ unq’a ichusulib’e’, as itxey ve’t Aak u paane’. As taq’ ve’t Aak ta’ntiixh sti’. As ijatx ve’t Aak; as taq’ ve’t Aak te chajnaj. As ech tal ve’t Aak ile’: «Ek’ultaj, tan a’e’ vunchi’ole’,» ti’k Aak.

²³ As itxey ve’t Aak u koopa. As taq’ ve’t Aak ta’ntiixh sti’. As taq’ ve’t ok Aak te chajnaj. As tuk’a ve’t chajnaj.

²⁴ Ech tal ve’t Aak ile’: —A’ vunkajale’ uva’ tuk jejon kan u ak’ tzaq’ite’, tan tuk eloj vunkajale’ ti’ unq’a tename’ skajayil.

²⁵ As jik chit tuk val sete, tan ye’xh jatu la vuk’a ve’t u ta’l u uuvae’ eche’ u vaa’ nu kub’an cheel. Pet lanal ilej ve’t u q’iie’ uva’ la ilpu ve’te’ uva’ at u tename’ jaq’ u tijle’m u Tiixhe’. As a’n la vuk’a ve’te’ unpajte,— ti’k u Jesús.

Ni tal u Jesús uva’ la teesa tib’ u Lu’ k’atz Aak

Mateo 26.30-35; Lucas 22.31-34; Xhun 13.36-38

²⁶ As tul ya’ ve’t ib’itzal u b’itze’, as b’en ve’t u Jesús tuk’ unq’a ichusulib’e’ vi’ u vitze’ uva’ Olivos.

²⁷ As ech tal ve’t Aak ile’: —Tu u aq’b’ala’ as tuk ka’kab’inoj ve’t etaama svi’, tan ech ni tal u yol ile’ uva’ tz’ib’amal kan:

La unk’axb’isa ve’t u xeen txooe’.

As katil kuxh la oojkat ve’t unq’a kaneero’e’, ti’k u yole’.

²⁸ As la val sete, tul la ul ve’t vaama unpajte, as b’axel la oon in sevatz tu u Galilea,— ti’k u Jesús.

²⁹ As ech tal ve’t u Lu’ ile’: —K’uxh kajayil unq’a unmoole’ la ka’kab’in taama see’, as ech koj in, tan ye’l in la ka’kab’in vaama see’,— ti’k u Lu’e’.

³⁰ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —As jik chit tuk val see, tan tu aq’b’ala’ tul uva’ ye’xnaj oq’ u pele’xhe’ ka’pajul, as oxpajul ma’t eesat eeb’ sunk’atz,— ti’k Aak.

³¹ As ya’ltik chit u Lu’e’ tul ech tal ile’: —Asoj la alpu akame’, as eela kukame’ la kam o’, tan ine’ ye’ la veesa kan vib’ sak’atz,— ti’k naj. As echat chit tal unjoltu unq’a ichusulib’ Aake’ skajayil eche’ uve’ tal u Lu’e’.

Ninach u Jesús Tiixh tu uma’l u atinb’al uva’ Getsemaní

Mateo 26.36-46; Lucas 22.39-46

³² As ul ve’t u Jesús tuk’ chajnaj tu uma’l u atinb’al uva’ Getsemaní. Ech tal ve’t Aak ile’ te unq’a ichusulib’e’: —Ma’t unnach Tiixh tzi’le’. As xoneb’oj kan ex tzitza’,— ti’k Aak.

³³ As teq’o ve’t Aak u Lu’e’ sti’, tuk’ u Santiago, tuk’ u Xhune’. As ok ve’t uma’l u mam txumu’m xe’ taama Aak tuk’ xaanchil aama.

³⁴ Ech tal ve’t Aak ile’: —¡Ootzimal sva’n uva’ tuk kamoj ve’t in! ¡As va’l chit itxumun ve’t vaama! Pet kaaoj kan ex tzitza’. As isloj chit ex,— ti’k Aak.

³⁵ As jetz’en ve’t el unb’iil Aak. As qaaeb’ ve’t Aak techal toon ivatz Aak vatz tx’ava’. As inach ve’t Aak Tiixh ti’ uva’ ye’ koj la ipaleb’e Aak unq’a k’axk’oe’.

³⁶ As ech tal ve’t Aak ile’: —UnB’aal, xo’n chit axh sve. As tuk unjaj see uva’ la eesa el u k’axk’oe’ sunvatz, tan kajayil chite’ uve’ la uch ab’anata’. As jit in la alon see. Pet axh la alon, Pap,— ti’k u Jesús tal te u Kub’aal Tiixhe’.

³⁷ As tul q’aavik ve’t tzan Aak k’atz oxva’l unq’a ichusulib’e’, as vatik ve’t chajnaj. Ech tal ve’t Aak ile’ te u Lu’e’: —¿Ma vatik axh b’a, Simón? ¿Ma ye’ kat akuy umaj oora uva’ la iseb’ axh?

³⁸ Iseb’oj chit ex. As enachtaj chit Tiixh aq’al uva’ la iyak’insa Aak u k’ujleb’al ek’u’le’ svi’ tul la chukax txumb’al seti’ ti’ eteesal sunk’atz. As k’uxh aya’l chit ik’u’l vetaanxelale’ ti’ enachat Tiixh, as ech koj vechi’ole’, tan ye’ nisa’— ti’k u Jesús.

³⁹ As b’ex inach ve’t Aak Tiixh unpajte. As an chit u yole’ tal Aak uva’ tal Aak b’axa.

⁴⁰ Tul q’aavik ve’t tzan Aak k’atz unq’a ichusulib’e’ unpajte, as vatik ve’t chajnaj, tan atik vata’m tivatz chajnaj. As jit chee ve’t iyol chajnaj kam uva’ la tal te Aak.

⁴¹ As tul ul ve’t Aak titoxpa, as ech tal ve’t Aak ile’: —¿Antel kuxh vatik ex b’a? ¿As i’lichil kuxh b’a neb’ane’? Pet kat ilejlu ve’te’ ti’ uva’ la aq’ax ok in uva’ in VIK’AOL U NAJE’ tiq’ab’ unq’a aapaave’.

⁴² Pet txakpoj ex. Ko’naj, tan il u naj tul ve’te’ uva’ tuk aq’on ok in tiq’ab’ unq’a naje’,— ti’k u Jesús.

Nitxeypu ve’t u Jesús

Mateo 26.47-56; Lucas 22.47-53; Xhun 18.2-11

⁴³ As antelik kuxh iyolon u Jesús tul b’ex oonoj u Judas uve’ atik ok xo’l kab’laval unq’a ichusulib’ Aake’. As a’ chit mama’la tename’ eq’omalik ch’ich’ tuk’ tze’ sta’n uva’ xekik ti’ u Judas tan a’ unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh, tuk’ unq’a uxhchile’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, as tuk’ ka’t unq’a b’aal tename’ uva’ chajon b’en unq’a uxhchile’.

⁴⁴ As ma’tik taq’at u Judas itxumb’al chajnaj uva’ kam la ib’an chajnaj tul la b’en ilej chajnaj u Jesús. Ech tal naj ile’: —Ab’il uve’ la untz’ub’ txala itzi’, as a’ naje’ uve’ la etxeye’ as la eqitze’ tul la eteq’o,— ti’k u Judas.

⁴⁵ Tul oon ve’t u Judas, as yak kuxh jetz’en ve’t ok naj k’atz u Jesús. As ech tal ve’t naj ile’: —Keche, Chusul,— ti’k naj. As itz’ub’ ve’t naj txala itzi’ Aak.

⁴⁶ As loq’ chit ul ixa’pu ve’t unq’a uxhchile’ u Jesús.

⁴⁷ As tzaa ve’t uma’l vichusulib’ u Jesús. As teq’o ve’t je’ tzan naj vich’ich’e’ tu totzotz. As itzok’ ve’t el naj ixikin uma’l vik’am viq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh.

⁴⁸ As ech tal ve’t u Jesús ile’: —¿Kam q’i uva’ eq’omal ch’ich’ tuk’ tze’ seta’n ti’ ul etxeyat in? ¿In kol umaj elq’om q’a?

⁴⁹ As tul jun q’ii atik in sexo’l ti’ unchusune’ tu unq’a atinb’ale’ tu u tostiixhe’. As ye’ kat etxey in. Pet ech chit tuk ib’ane’ kam uva’ tz’ib’amal kan,— ti’k u Jesús.

⁵⁰ As tul tab’i ve’t unq’a ichusulib’ Aake’, as ooj ve’t chajnaj skajayil. As taq’ ve’t kan chajnaj Aak sijunal xo’l unq’a tename’.

Uma’l u chelem naj uva’ kat ooji

⁵¹ As atik uma’l u chelem naj uva’ b’ochik tib’ tu ixb’u’j uva’ chajlunik tetz Aak. As txeypu ve’t naj.

⁵² As itx’ol naj tooje’. As a’ kuxh u ixb’u’je’ kaa ve’t tiq’ab’ unq’a naje’. As t’osle’lik kuxh ve’t naj tul ooj naj.

Ni teq’ol u Jesús tu u ab’ib’al

Mateo 26.57-68; Lucas 22.54-55, 63-71; Xhun 18.12-14, 19-24

⁵³ As eq’ol ve’t ok u Jesús vatz viq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh. As imol ve’t tib’ unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh, tuk’ ka’t unq’a uxhchile’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, as tuk’ ka’t unq’a b’aal tename’.

⁵⁴ As naach kuxh xekelikkat u Lu’e’ ti’ u Jesús techal toon ve’t naj vatz iq’anal viq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh. As xonlik ve’t ok u Lu’e’ k’atz ka’l unq’a xeen tetz u tostiixhe’ ti’ ileeat ve’t ok tib’ vatz xamal.

⁵⁵ As unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh tuk’ ka’t unq’a b’anol isuuchil unq’a tename’ uve’ molik ve’t tib’, tan nik ichuk chajnaj txumb’al tuk’ ka’l unq’a cheesan paav ti’ iyatz’pu ve’t u Jesús. As ye’lik iyak’il u cheesa paave’ uva’ nik tal unq’a uxhchile’,

⁵⁶ tan k’uxh nimal unq’a uxhchile’ nik cheesan ipaav Aak, as ye’ nik ik’ul tib’ iyol chajnaj svatzaj ti’ uva’ la yatz’pu ve’t Aak sti’.

⁵⁷ As txakpu ve’t ka’t unq’a naj ti’ icheesal ipaav Aak. As ech tal ve’t chajnaj ile’:

⁵⁸ —Ech kat tal naj ile’ kat qab’i: «La ve’pisa ve’t u tostiixhe’ uve’ b’anel ta’n unq’a naje’. As oxva’l kuxh q’ii la unlak uma’te uva’ jit unq’a naje’ la b’anon,» ti’k naj,— ti’k unq’a cheesan tetz ipaav u Jesús.

⁵⁹ Pet jit eela u cheesa paave’ nik tal chajnaj ti’ Aak.

⁶⁰ As viq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh, as txakpu ve’t naj ti’ ich’otit ka’l u yol te u Jesús. As ech tal ve’t naj ile’ te Aak: —¿Kam q’i uve’ ye’ natiine’? ¿As kam ni tal axh ti’ unq’a yole’ uve’ ni tal chajnaj see’?— ti’k naj.

⁶¹ As jit tiin u Jesús. As ye’l umaj yol tal Aak.

As ech tal ve’t naj ile’ unpajte: —¿Ma axh u Cristo, viK’aol u Tiixhe’ uva’ ni toksal iq’ii?— ti’k naj.

⁶² Ech tal ve’t u Jesús ile’: —Ine’ uve’ naale’. As la etil ve’t in tul uva’ xonle’l ve’t in tu viseb’al u Kub’aal Tiixhe’ uva’ nim chit u tijle’me’. As la etil unku’ ch’u’l VIK’AOL U NAJE’ tu almika’ xo’l u suutz’e’,— ti’k Aak.

⁶³ As iq’ix ve’t viq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh u toksa’me’. Ech tal ve’t naj ile’: —Jit tz’ajinal la ul uma’toj uxhchil ti’ ixochpu naj,

⁶⁴ tan kat etab’il u yole’ uve’ ni tal naj, tan ni toksa tib’ naj Tiixhil. ¿As kam ni tal ex ti’ naj?— ti’k naj. As kajayil chit unq’a uxhchile’ uva’ molik tib’ alon ve’te’ uva’ tetz chit ve’t u Jesús uva’ la kam Aak.

⁶⁵ As xe’t ve’t ka’l unq’a uxhchil ti’ itzub’al Aak. As ijup ve’t chajnaj ivatz Aak. As itop ve’t chajnaj Aak ta’n q’ab’. As ech tal ve’t chajnaj ile’: —Asoj axh q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’, as q’iia uva’ ab’il kat q’oson axh,— ti’k chajnaj. As itz’ich ve’t unq’a xeen tetz u tostiixhe’ ivatz Aak ta’n q’ab’.

Ni teesa tib’ u Lu’ k’atz u Jesús

Mateo 26.69-75; Lucas 22.55-62; Xhun 18.15-18, 25-27

⁶⁶ As echenik ku’ tzan u Lu’e’ vatz iq’anal vikab’al viq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh. As ul ve’t uma’l vik’am viq’esal unq’a nachol Tiixhe’ uva’ atikkat u Lu’e’.

⁶⁷ As tul til ve’t ixoj u Lu’e’ uva’ nik ileeo’k tib’ naj vatz xamal, as ech tal ve’t ixoj ile’ tul aalik ok ixoj te naj: —Antik axhe’ molonik eeb’ tuk’ u Jesús uva’ aa Nazaret,— ti’k ixoj.

⁶⁸ Ech tal ve’t u Lu’ ile’: —Ye’ vootzaj u naje’ uve’ naale’; as ye’ la pal in tu u yole’ uve’ naale’,— ti’k u Lu’e’. As el ve’t ch’u’l naj tzi’ kab’al. As tul b’ex oq’oj ve’t u pele’xhe’.

⁶⁹ As til ve’t ixoj u Lu’e’ unpajte. As ech tal ve’t ok ixoj ile’ te unq’a uxhchile’ uve’ atik tzitzi’: —U naje’ vi’le’, as imool tib’ naje’ tuk’ unq’a ichusulib’ u Jesús,— ti’k ixoj.

⁷⁰ As tal ve’t u Lu’e’ unpajte uva’ ye’ toojtzaj naj u Jesús. As unb’iil kuxh stuul, as ech tal ve’t unq’a uxhchil ile’ te u Lu’e’: —An chite’ vil amool eeb’e’ tuk’ unq’a ichusulib’ u Jesús, tan axh aa Galilea. As ech ayolone’ eche’ chajnaj,— ti’k unq’a uxhchile’.

⁷¹ As ech tal ve’t u Lu’ ile’: —¡Asoj nu kuxh unchuli yol sevatz, as svi’ la ulkat u va’lexhe’, tan vatz u Tiixhe’ ni valkat uva’ ye’ vootzaj u naje’ uve’ netale’!— ti’k u Lu’e’.

⁷² As oq’ ve’t u pele’xhe’ tika’pa. As jub’in ve’t tul viyol u Jesús sk’u’l u Lu’e’ uva’ ma’tik talat Aak: «Tul ye’xnaj oq’ u pele’xhe’ tika’pa, as oxpajul ma’t eesat eeb’ sunk’atz,» ti’k Aak. As tul ul ve’t u yole’ sk’u’l u Lu’e’, as xe’t ve’t naj oq’oj.

Ni toksal ok u Jesús vatz u Pilato

Mateo 27.1-2, 11-14; Lucas 23.1-5; Xhun 18.28-38

¹ As ku’saj chittu’, as ik’ul ve’t tib’ viyol unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh, tuk’ ka’t unq’a b’aal tename’, tuk’ unq’a uxhchile’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, as tuk’ ka’t unq’a b’anol isuuchil unq’a tename’. As iqitz ve’t chajnaj u Jesús. As b’ex toksa ve’t ok chajnaj Aak vatz u Pilato.

² As ech tal ve’t u Pilato ile’: —¿Ma axh u tijlenaal unq’a tiaal Israel?— ti’k naj. —An chite’ uve’ naale’,— ti’k u Jesús.

³ As unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh, as nimal ipaav Aak nikat icheesa chajnaj vatz u Pilato.

⁴ As ech tal ve’t u Pilato ile’ te u Jesús unpajte: —¿Ye’ kuxh natiine’? As tul nimal chit apaav ni tal chajnaj,— ti’k naj.

⁵ As k’uxh ech alpe’ te Aak, as mita’n tal Aak umaj yol. As sotz ve’t ik’u’l u Pilato sti’.

Ni talpu ve’t ikam u Jesús

Mateo 27.15-31; Lucas 23.13-25; Xhun 18.38–19.16

⁶ As tu u nimla q’iie’ uva’ pascua, as nik ichajpu u Pilato uma’l u preexhu, ab’il uva’ nikat tal unq’a tename’ ichajpule’.

⁷ As atik ok uma’l u naj preexhuil uva’ Barrabás. As txeyik naj tuk’ ka’t imool, tan ma’tik iyatz’on chajnaj ti’ ib’anat ch’a’o ti’ u ijlenaale’.

⁸ As ul tal ve’t unq’a tename’ te u Pilato uva’ la ichajpu naj umaj u preexhue’ tu u nimla q’iie’ eche’ uva’ nik ib’an tu jun yaab’.

⁹ Ech tal ve’t u Pilato ile’: —¿Ma la esa’ uva’ la unchajpu u naje’ uva’ ni toksa tib’ setijlenaalil?— ti’k naj,

¹⁰ tan atik ve’t sk’u’l u Pilato uva’ ta’n kuxh ch’o’nchil aama nikat toksakat unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh u Jesús tiq’ab’ naj.

¹¹ As unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh tuk’ ka’t unq’a b’aal tename’, as toksa ve’t chajnaj tivi’ unq’a tename’ ti’ uva’ a’ u Barrabás la chajpuli.

¹² As ech tal ve’t u Pilato ile’: —¿As kam nesa’ q’i uva’ la unb’an ti’ vetijlenaale’ uve’ netale’?— ti’k naj.

¹³ As taq’ ve’t je’ unq’a tename’ tuul ivi’. Ech tal ile’: —¡Yatz’poj naj vatz u kuruse’!— ti’k unq’a tename’.

¹⁴ —¿As kam ipaav u naje’ q’i kat ib’ana?— ti’k u Pilato. As aal chit taq’ je’ unq’a tename’ tuul ivi’. As ech tal ve’t ile’: —¡Yatz’poj naj vatz u kuruse’!— ti’k unq’a tename’.

¹⁵ As ichajpu ve’t el tzan naj u Barrabás. As tal ve’t naj iq’ospu u Jesús ta’n tz’u’m. As toksa ve’t naj Aak tiq’ab’ unq’a sole’ ti’ uva’ la b’en yatz’poj Aak vatz u kuruse’. Tan a’ nital u Pilato uva’ b’a’n ikaa naj vatz u tename’.

¹⁶ As teq’o ve’t ok unq’a sole’ u Jesús vatz iq’anal vikab’al u b’anol ivatz u ijlenaale’. As imol ve’t unq’a sole’ unq’a imoole’ skajayil.

¹⁷ As toksa ve’t unq’a sole’ uma’l u mura’t oksa’m ti’ u Jesús. As taq’ ve’t je’ chajnaj uma’l u koroona ch’i’x ti’ ivi’ Aak uva’ paatx’umalike.

¹⁸ As ech tal chajnaj ile’ te Aak: —¡Keche, pap, axh tijlenaal unq’a tiaal Israel!— ti’k chajnaj ti’ teesal iq’ii Aak.

¹⁹ As ivek’ chajnaj uma’l u aa ti’ ivi’ Aak. As itzub’a ve’t chajnaj Aak. As qaaeb’ ve’t chajnaj vatz Aak ti’ itze’lel Aak.

²⁰ As tul ma’tik teesat chajnaj iq’ii Aak, as teesa ve’t el chajnaj u mura’t oksa’me’ ti’ Aak. As toksa ve’t chajnaj u toksa’m Aake’ unpajte. As teq’o ve’t el chajnaj Aak ti’ iyatz’pu ve’t Aak vatz u kuruse’.

Niyatz’pu ve’t u Jesús vatz u kurus

Mateo 27.32-56; Lucas 23.26-49; Xhun 19.17-30

²¹ As tul b’ex paloj uma’l u aa Cirene uva’ aalik itzaa tu vitz, as itxey ve’t unq’a sole’ naj ti’ uva’ la tija naj u kuruse’. As Simón ib’ii u naje’. As naj ib’aal u Alejandro tuk’ u Rufo.

²² As teq’o ve’t unq’a sole’ u Jesús tu u atinb’al uva’ Gólgota ib’ii. (As a’ isuuchil u yole’ uva’ Gólgota: Tatinb’al B’ajil K’o’n.)

²³ As taq’ ve’t chajnaj unb’iil u ta’l uuva te Aak uva’ yuel tib’ tuk’ k’ayla tz’akab’al uva’ mirra ib’ii. As jit isa’ Aak tuk’ata’.

²⁴ As tul ma’t taq’at ve’t je’ unq’a sole’ u Jesús vatz u kuruse’, as ijatx ve’t chajnaj u toksa’m Aake’ svatzaj. As itx’ak ve’t tib’ chajnaj ti’ u toksa’m Aake’ ti’ uva’ ab’iste u naje’ la eq’on u toksa’m Aake’.

²⁵ As b’eluval oora q’ala’m tul uva’ taq’ ve’t je’ unq’a sole’ u Jesús vatz u kuruse’.

²⁶ As atik ve’t je’ uma’l u aq’en tivi’ u kuruse’ uva’ tz’ib’amalikkat uva’ kam sti’ la kamkat Aak. As ech nik tal u tz’ib’ ile’: A’ U TIJLENAAL UNQ’A TIAAL ISRAEL, ti’k u tz’ib’e’.

²⁷ As antik ka’va’t unq’a elq’om taq’ je’ chajnaj vatz ka’va’t unq’a kuruse’. Uma’l naj je’ tiseb’al u Jesús; as uma’t naj timax Aak.

²⁸ As a’e’ kat ib’ana uva’ tz’ib’amal kan uva’ ech ni tal ile’:

As kat oksal ve’t xo’l tachul unq’a paasan tzi’e’, ti’k u yole’.

²⁹ As tul uva’ nik ipal unq’a uxhchile’, as nik iyiku ivi’ tul nikat iyoq’on ti’ u Jesús. As ech nik tal ile’ te Aak: —Nikat aale’ uva’ la e’pisa u tostiixhe’. As titoxvu q’ii la alak unpajte, uva’ naale’.

³⁰ As q’alpu eeb’ vatz u kamchile’ scheel. As ku’en ch’u’l vatz u kuruse’,— ti’k unq’a uxhchile’.

³¹ As echat chit nik ib’an unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh, tuk’ unq’a uxhchile’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, tan ech nik tal chajnaj ile’ svatzaj tul nikat iyoq’on ti’ u Jesús: —K’uxh kat iq’alpu naj unq’a uxhchile’ vatz unq’a ch’o’me’, as ye’ nitx’ol ve’t naj iq’alput tib’ vatz u kuruse’.

³² Asoj naj u Cristo, u tijlenaal u kutename’ uva’ tiaal Israel, as ku’oj ch’u’l naj vatz u kuruse’. As tul la qil iku’ ch’u’l naj, as a’n la kunima ve’t naj,— ti’k chajnaj. As echat nik ib’an unq’a naje’ uve’ atik je’ vatz unq’a kuruse’ k’atz u Jesús, tan nik teesa chajnaj iq’ii Aak.

³³ As tul chaq’aan ve’t q’ii, as tokin ve’t ivatz u tx’ava’e’. As techanal oon ve’t oxva’l oora ku’q’ii, as a’n ilon ve’t u q’iie’ unpajte.

³⁴ As tul oon ve’t oxva’l oora ku’q’ii, as taq’ ve’t je’ u Jesús tuul ivi’. As ech tal ve’t Aak ile’: —¿Eloi, Eloi, lama sabactani?— ti’k Aak. A’ isuuchil u yole’ uva’: «¡Kub’aal Tiixh, Kub’aal Tiixh! ¿Kam q’i uve’ nu kuxh aaq’ kan in sunjunal?» ti’k Aak.

³⁵ As ka’l unq’a uxhchil uva’ atik tzitzi’, as tul tab’i u yole’ uva’ tal u Jesús, as ech tal ve’t ile’ svatzaj: —¡Etab’itaj! Tan nimolo ve’t naj u Elías,— ti’k unq’a uxhchile’.

³⁶ As oora chit b’ex uma’l u naj ti’ tak’sat uma’l u patxkin k’oo ta’n k’ayla ta’l uuva. As ik’alo’k naj ti’ iju’ uma’l u aa. As taq’ ve’t je’ naj te u Jesús. As ech tal ve’t naj ile’: —¡Qe’na! ¡Qil kuxhtu’! Pet tuk qile’ ma tuk uloj u Elías ti’ teq’ol ku’ tzan naj vatz u kuruse’,— ti’k naj.

³⁷ As aal chit taq’ ve’t je’ u Jesús tuul ivi’ ti’ isik’ine’. As kam ve’t Aak.

³⁸ As q’ixmu ve’t u nimla ixb’u’je’ uve’ nik jatxon tuul u tostiixhe’. As ka’va’l ku’ u ixb’u’je’ stuul, tan kat q’ixmik ku’ tzan tivi’ as kat ul xe’ toj.

³⁹ As viq’esal unq’a sole’ uva’ txaklik k’atz u kuruse’, as tul tab’i naj isik’in u Jesús as til naj uva’ kam ib’an Aak tul kat kam Aak, as ech tal ve’t naj ile’: —An chite’ vil. IK’aol Tiixhe’ vil u naje’,— ti’k naj.

⁴⁰ As atik ka’l unq’a ixoj tzitzi’ uva’ tzi’a’n kuxh nikat isajinkat ve’t tzan tul uva’ sikam ve’t u Jesús. As antik u Ma’le’ uva’ tzaanaj tu u tenam uva’ Magdala, tuk’ uma’t u Ma’le’, vitxutx u Xhu’le’ tuk’ u Jacob uva’ itz’ina, as tuk’ u Salomé.

⁴¹ As a’ unq’a ixoje’ uva’ xekelik ve’t ti’ u Jesús uva’ nik lochon k’atz Aak tul atik Aak tu u Galilea. As antik unjoltu unq’a ixoj uva’ xekelik ti’ Aak tul kat b’en Aak tu u Jerusalén.

Nimujlu ve’t u Jesús

Mateo 27.57-61; Lucas 23.50-56; Xhun 19.38-42

⁴² As nik ib’an unq’a tename’ tuche’ ti’ inimat u xeem q’iie’, tan aalik iku’ ve’t q’ii as b’iitik kuxh ixe’t ve’t u xeem q’iie’.

⁴³ As esti’e’ b’ex ve’t uma’l u naj uva’ Xhu’l ib’ii, u aa Arimatea uva’ atik ok xo’l unq’a b’anol isuuchil unq’a tename’, ti’ ijajat vichi’ol u Jesús te u Pilato. As nik itx’eb’ naj u q’iie’ ti’ ik’uchat u Tiixhe’ uva’ at u tename’ jaq’ u tijle’m u Tiixhe’.

⁴⁴ Tul tab’i ve’t u Pilato uva’ ma’tik ikam ve’t u Jesús, as teq’o ve’t taama naj. As imolo ve’t naj viq’esal unq’a sole’. As ich’oti naj uva’ ma kat chit kamyu ve’t u Jesús.

⁴⁵ As tul tal ve’t viq’esal unq’a sole’ isuuchil uva’ kat kamyu Aak, as tal ve’t u Pilato uva’ la uch ve’t teq’ot u Xhu’le’ vichi’ol Aake’.

⁴⁶ As b’ex iloq’ ve’t u Xhu’le’ uma’l u saj maanta. As teq’o ve’t ku’ tzan naj vichi’ol u Jesús vatz u kuruse’. As ib’och ve’t naj tu u ixb’u’je’. As b’ex imuj ve’t kan naj tu uma’l u jul uva’ k’otik ok vatz uma’l u pi’un. As ib’alq’u ve’t ok naj uma’l u sivan tzi’ u jule’.

⁴⁷ As u Ma’le’ uva’ tzaanaj tu u tenam uva’ Magdala tuk’ u Ma’l uva’ itxutx uma’t u Xhu’le’, as til ve’t cha’ma katil uva’ mujlukat u Jesús.

Ni tul ve’t taama u Jesús

Mateo 28.1-10; Lucas 24.1-12; Xhun 20.1-10

¹ Tul ma’tik ipal u xeem q’iie’, as b’ex iloq’ ve’t u Ma’le’ uva’ aa Magdala tx’umtx’ulla tz’akab’al, tuk’ u Salomé, as tuk’ u Ma’le’ uva’ itxutx u Jacob, tan nikat tal cha’ma uva’ la b’en toksa cha’ma u tz’akab’ale’ ti’ vichi’ol u Jesús.

² As tul kuxh b’uq’ q’ii tu u b’axa q’iie’ tu xhemaana,+ 16.2 As a’e’ u tumiinku’e’. as b’en ve’t unq’a ixoje’ k’atz u jule’ uva’ mujlukat u Jesús.

³ As ech nik tal ve’t cha’ma ile’ svatzaj tu b’ey: —¿Ab’ile’ q’i tuk eesan el u sivane’ tzi’ u jule’ sukuvatz?— ti’k cha’ma.

⁴ As tul b’iitik kuxh toon cha’ma, as til ve’t b’en cha’ma uva’ eesamalik ve’t el u nimla sivane’ tzi’ u jule’.

⁵ As oon ve’t cha’ma. As tul ok ve’t cha’ma tu u jule’, as til ve’t cha’ma uva’ xonlik uma’l u ángel tiseb’al cha’ma uva’ ech tilone’ eche’ umaj chelem naj. As atik ok uma’l u chelkin oksa’m sti’ uva’ va’lik chit ipolal. As yak chit xo’v ve’t cha’ma sta’n.

⁶ As ech tal ve’t u ángel ile’ te cha’ma: —Ye’ kuxh xo’v ex. Ootzimale’ sva’n uva’ a’ u Jesús nechuke’ uva’ aa Nazaret uva’ kat yatz’pu vatz u kuruse’. As kat ulyu taama unpajte. As etiltaj uve’ kat mujlukat, tan ye’xhkam at ve’t tzitza’.

⁷ As b’enoj ex; b’en etaltaj te unq’a ichusulib’ Aake’ as tuk’ te u Lu’e’, tan il Aak b’axel ve’t sevatz tu u Galilea. As tzitzi’ la etilkat Aak, eche’ uva’ tal kan Aak sete,— ti’k u ángel tal te unq’a ixoje’.

⁸ As va’lik chit it’unt’uch ve’t cha’ma. As oojik ve’t el tzan cha’ma tu u jule’. As ye’xheb’il tal cha’ma ste tu b’ey, tan nik ixo’v ve’t cha’ma.

Nik’uch tib’ u Jesús te u Ma’l uva’ aa Magdala

Xhun 20.11-18

⁹ Tul ma’tik tul ve’t taama u Jesús sq’ala’m tu u b’axa q’iie’ tu u xhemaanae’, as b’axel ik’uch ve’t tib’ Aak vatz u Ma’le’ uva’ aa Magdala, uva’ ma’tik teesat Aak vujva’l u sub’ule’ sk’atz.

¹⁰ As b’en ve’t ixoj. B’ex tal ve’t ixoj te ka’t unq’a ichusulib’ Aake’ uva’ na’xnik ixekeb’ ti’ Aak, tan va’lik chit toq’e’ ta’n txumu’m.

¹¹ As tul tab’i ve’t unq’a ichusulib’ Aake’ u yole’ uva’ tal u Ma’le’ ti’ uva’ ma’tik tilat ve’t ixoj Aak, tan ma’tik tul taama Aak unpajte, as ye’ nik inima ve’t unq’a ichusulib’ Aake’ u yole’ uva’ nik tal ixoj.

Nik’uch tib’ u Jesús vatz ka’va’l unq’a ichusulib’

Lucas 24.13-35

¹² As xamtik ve’t stuul, as ik’uch ve’t tib’ Aak te ka’va’t uxhchil uva’ nik ixaan tu b’ey ti’ ib’en tu vitz. As jit texhla chajnaj Aak oora.

¹³ As tul texhla ve’t chajnaj Aak, as b’ex tal ve’t chajnaj te unq’a imoole’. As ye’ nik inima unq’a imool chajnaje’ u yole’.

Ni taq’ u Jesús tijle’m unq’a apóstol

Mateo 28.16-20; Lucas 24.36-49; Xhun 20.19-23

¹⁴ As xamtel ve’t stuul, as ik’uch ve’t tib’ Aak te junlavat unq’a apóstol tul uva’ atik ve’t ok chajnaj vatz u meexhae’. As iyaa ve’t Aak chajnaj ti’ uva’ ye’ nik ik’ujb’a’ chajnaj ik’u’l ti’ Aak, tan ti’ uva’ chajnaj chit ye’ nik niman viyol unq’a uxhchile’ uve’ kat ilon Aak uva’ ma’tik tul taama Aak unpajte.

¹⁵ As ech tal ve’t Aak ile’: —B’enoj ex. B’en etaltaj u b’a’nla yole’ te unq’a tename’ skajayil uva’ at vatz u tx’ava’e’.

¹⁶ As ab’il uva’ la niman unq’a unyole’ uva’ la b’en etal ste as la ku’ ve’t xe’ u a’e’, as a’e’ ye’ la b’en tu u k’axk’oe’. Pet ab’il uva’ ye’ la niman, as a’e’ la b’en tu u k’axk’oe’.

¹⁷ As a’ unq’a k’uchb’al tetz vunb’a’nile’ u vi’la’ uva’ la b’en ib’an unq’a uxhchile’ uve’ la niman vunyole’: As tuk’ vunb’iie’ la teesa ve’t el unq’a sub’ule’ ti’ unq’a uxhchile’ uva’ ato’k u sub’ule’ sk’atz. As la iyolb’e ve’t unq’a niman vetze’ ka’t unq’a yolb’ale’ uva’ ye’ ootzimal sta’n.

¹⁸ As k’uxh la itxey unq’a uxhchile’ unq’a tx’i’latxooe’ ta’n iq’ab’, as moj la tuk’a umaj tz’akab’al uva’ la yatz’oni, as ye’xhkam la b’anon. As tul la taq’ je’ unq’a uxhchile’ iq’ab’ ti’ unq’a aach’o’me’, as la b’a’nxe’ unq’a aach’o’me’,— ti’k u Jesús.

Nije’ u Jesús tu almika’

Lucas 24.50-53

¹⁹ As tul ya’ ve’t u Jesús ti’ iyolone’, as eq’ol ve’t je’ Aak tu almika’. As xoneb’ ve’t Aak tiseb’al u Kub’aal Tiixhe’.

²⁰ As ijatx ve’t tib’ unq’a ichusulib’ Aake’. As b’ex tal ve’t chajnaj u b’a’nla yole’ tulaj unq’a tename’. As iloch ve’t ku’ tzan u Jesús chajnaj. As iyak’insa ve’t Aak u yole’ tuk’ unq’a k’uchb’al tetz vib’a’nile’ uve’ xo’veb’al chittu’ uva’ b’ex ib’an chajnaj.

An chite’.