MATEO

Unq’a b’a’nla yol uva’ tz’ib’amal kan ta’n

u Mateo

ti’ u Jesús

Unq’a q’esla ib’aal u Jesucristo

Lucas 3.23-38

¹ U Jesucristo uva’ tiaal David, as tiaal u Abrahame’ Aak unpajte. As ech vib’ii unq’a q’esla ib’aal Aak ile’:

² As ik’aol Abraham u Isaac; ik’aol u Isaac u Jacob; ik’aol u Jacob u Judá tuk’ unq’a titz’in tatzike’;

³ ik’aol u Judá u Fares tuk’ u Zara. As Tamar ib’ii vitxutxe’. As ik’aol u Fares u Esrom ik’aol u Esrom u Aram;

⁴ ik’aol u Aram u Aminadab; ik’aol u Aminadab u Naasón; ik’aol u Naasón u Salmón;

⁵ ik’aol u Salmón u Booz. As itxutx u Booz u Rahab. Ik’aol u Booz u Obed. As itxutx u Obed u Rut. Ik’aol u Obed u Isaí;

⁶ ik’aol u Isaí u David uva’ ok ijlenaalil. Ik’aol u David u Salomón. As itxutx u Salomón u ixoj uva’ tixqelik u Urías.

⁷ Ik’aol u Salomón u Roboam; ik’aol u Roboam u Abías; ik’aol u Abías u Asa;

⁸ ik’aol u Asa u Josafat; ik’aol u Josafat u Joram; ik’aol u Joram u Uzías;

⁹ ik’aol u Uzías u Jotam; ik’aol u Jotam u Acaz; ik’aol u Acaz u Ezequías;

¹⁰ ik’aol u Ezequías u Manasés; ik’aol u Manasés u Amón; ik’aol u Amón u Josías.

¹¹ As ech unb’iit teq’ol b’en unq’a tiaal Israel preexhuil tu u Babilonia, as ik’aol ve’t u Josías u Jeconías tuk’ unq’a titz’ine’.

¹² Tul ma’tik ib’en ve’t unq’a tiaal Israel preexhuil tu u Babilonia, as ik’aol ve’t u Jeconías u Salatiel. As ik’aol u Salatiel u Zorobabel;

¹³ ik’aol u Zorobabel u Abiud; ik’aol u Abiud u Eliaquim; ik’aol u Eliaquim u Azor;

¹⁴ ik’aol u Azor u Sadoc; ik’aol u Sadoc u Aquim; ik’aol u Aquim u Eliud;

¹⁵ ik’aol u Eliud u Eleazar; ik’aol u Eleazar u Matán; ik’aol u Matán u Jacob;

¹⁶ ik’aol u Jacob u Xhu’l, vitzumel u Ma’le’. As a’ u Ma’le’ vitxutx u Jesús uva’ Cristo.

¹⁷ As kaalaval jolol unq’a tiaal u Abraham uve’ xe’tik tzan sti’. As a’ ulkat ti’ u David. Kaalavat jolte uve’ xe’tik tzan ti’ u David. As a’ ulkat tul uva’ sitxeypik b’en unq’a tiaal Israel preexhuil tu Babilonia. Kaalavat jolte tul siq’aavik ve’t tzan unq’a tiaal Israel tu vitename’. As a’ ulkat tul uva’ stitz’eb’ u Cristo.

Ni titz’eb’ u Jesús

Lucas 2.1-7

¹⁸ Ech u titz’eb’ u Jesucristo ile’. Tul k’ujlik ve’t tzii ti’ u Ma’le’ tuk’ u Xhu’le’ ti’ uva’ la teq’o tib’ cha’ma as tul ye’xnik teq’ot tib’ cha’ma, as je’ ve’t ventasioon ti’ u Ma’le’, vitxutx u Jesúse’, ta’n u Tiixhla Espíritue’.

¹⁹ As jikik chit itxumb’al u Xhu’le’, vitzumel u Ma’le’, vatz u Tiixhe’. As ye’ nikat isa’ u Xhu’le’ teesal iq’ii u Ma’le’ vatz unq’a tename’. Tal ve’t je’ u Xhu’le’ ste uva’ tu kuxh isuuchil la taq’ ve’t kan u Xhu’le’ u Ma’le’.

²⁰ Tul uva’ nikat ib’an ve’t je’ u Xhu’le’ tivi’, as ul tal ve’t uma’l u ángel ste tivatzik’. As ech tal u ángel ile’: «Axh Xhu’l, tiaal David, ye’ kuxh xo’v axh ti’ eeq’ot eeb’ tuk’ u Ma’le’, tan a’ u Tiixhla Espíritue’ kat ul aq’on kan ventasioon sti’.

²¹ As la til ve’t ixoj uma’l u ne’. As tul la itz’eb’i, as Jesús ib’ii u ne’e’ la eb’ane’, tan a’e’ la q’alpun vitename’ vatz vipaave’,» ti’k u ángel tal te u Xhu’le’.

²² As ech kat ib’an ve’te’ eche’ uva’ tal kan u Kub’aal Tiixhe’ ta’n u q’ajsan tetz viyole’ tul uva’ ech tal Aak ile’:

²³ La je’ ventasioon ti’ uma’l u q’opo ixoj.

As la til ixoj uma’l u ne’.

As tul la oksal ib’ii u ne’e’, as Emanuel ib’ii la ib’ane’, ti’k viyol u Tiixhe’ uva’ tal kan.

As a’ isuuchil u yole’ uva’ Emanuel tu kuyolb’al: Ate’ u Tiixhe’ sqi’.

²⁴ Tul ul taama u Xhu’le’ ta’n vivatzik’e’, as inima ve’t u Xhu’le’ kam uva’ tal u ángel ste. As k’uxh teq’o ve’t tib’ u Xhu’le’ tuk’ u Ma’le’,

²⁵ as ye’l u Xhu’le’ nikat ivat k’atz u Ma’le’. Pet itz’eb’nal ve’t u ne’e’. As tul itz’eb’ u ne’e’, as Jesús ib’ii u ne’e’ uva’ toksa ve’t u Xhu’le’.

Ni toksal iq’ii u ne’e’

¹ As tul atik ok u Herodese’ ijlenaalil tu u Judea, as tul b’ex itz’eb’oj u Jesúse’ tu u tal tename’ uva’ Belén, uva’ echen tu u Judea. As oon ve’t ka’l unq’a naj tu u Jerusalén uva’ nimal txumb’al chusel sta’n as tuk’ ti’ unq’a tx’umile’. As a’ tzaanajkat chajnaj tu u b’uuq’eb’al q’ii.

² As ech ul tal chajnaj ile’: —¿Katil atkat u tijlenaal unq’a tiaal Israel uva’ kat itz’eb’ya? Tan tul atik o’ tu u b’uuq’eb’al q’ii as kat qil tzan uma’l u tx’umil, texhlal tetz uva’ kat itz’eb’ya. Esti’e’ il o’ qule’ ti’ qoksat iq’ii u ne’e’,— ti’k chajnaj.

³ As b’ex alpo ve’t te u Herodes uva’ nikat tal chajnaj. As samun ve’t naj tuk’ unq’a aa Jerusaléne’ skajayil ta’n u yole’.

⁴ As oora chit imolo ve’t u Herodes unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh uva’ atik tu u Jerusaléne’ tuk’ unq’a uxhchile’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’. As ich’oti ve’t naj te chajnaj uva’ katil la itz’eb’kat u Cristo.

⁵ As ech tal ve’t chajnaj ile’: —Echen la itz’eb’kat u Cristoe’ tu u tal tename’ uve’ Belén uva’ echen tzitza’ tu u Judea, tan eche’ ni tal u yole’ uva’ tz’ib’amal kan ta’n uma’l u q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’ uva’ ech ni tal ile’:

⁶ Axh u tal tenam uve’ Belén uva’ echen tu u Judea, tan k’uxh ye’l aq’ii xo’l unjoltu unq’a tename’ tu u Judea, as axh la aq’on el tzan uma’l u eq’on tetz b’ey vatz vuntename’ uva’ tiaal Israel, ti’k u yole’ tal kan,—

ti’k chajnaj.

⁷ As ijutxi ve’t u Herodese’ imolol unq’a naje’ uva’ chuselik tib’ ti’ unq’a tx’umile’. As ib’an ve’t u Herodese’ ich’otil te chajnaj uva’ jatva’x q’ii ichee u tx’umile’ uve’ til chajnaj.

⁸ As ech tal ve’t u Herodes ile’ tul ichaj b’en naj chajnaj tu u Belén: —B’enoj ex tu u Belén. As b’enoj etab’i itzib’lal u ne’e’ sb’a’n. As tul la eleje’, as la ul etal sve, tan la b’en vile’ ti’ voksat iq’ii,— ti’k u Herodese’.

⁹ As tul tab’i chajnaj viyol u Herodese’, as b’en ve’t chajnaj. As an chit u tx’umile’ uva’ ma’tik tilat chajnaj tu u b’uuq’eb’al q’ii as til ve’t chajnaj unpajte. As a’e’ eq’on b’ey vatz chajnaj. As a’ b’ex txakeb’ojkat u tx’umile’ tiib’a u kab’ale’ uve’ atikkat u ne’e’.

¹⁰ As va’lik chit itxuq’txun ve’t chajnaj tul til ve’t chajnaj u tx’umile’.

¹¹ As ok ve’t chajnaj tu u kab’ale’. As til ve’t chajnaj u ne’e’ k’atz vitxutxe’, u Ma’le’. As ku’ ve’t chajnaj qaaloj svatz ti’ toksal iq’ii u ne’e’. As ijaj ve’t chajnaj unq’a ikaaxhae’. As toya ve’t chajnaj u b’a’nla q’an ch’ich’e’ te u ne’e’, tuk’ incienso, as tuk’ tx’umtx’ulla tz’akab’al uva’ mirra ib’ii.

¹² Tul q’aav ve’t chajnaj, as ul alpo te chajnaj tivatzik’ uva’ ye’ la q’aav ve’t chajnaj vatz u Herodese’. Esti’e’ va’len b’ey teq’o ve’t chajnaj ti’ iq’aav tu vitename’.

Ni tal u Herodes iyatz’ax unq’a talaj ne’ xaake’

¹³ Tul kuxh el ch’u’l unq’a naje’ uva’ chuselik tib’ ti’ unq’a tx’umile’, as ul ve’t uma’l u ángel tivatzik’ u Xhu’le’ unpajte. As ech ul tal ile’: «Xhu’l, txakpen. As kuxh tu u Egipto tuk’ u ne’e’ as tuk’ vitxutxe’. As la atin ex tzitzi’. As in lanal alon see uva’ jatu la el ch’u’l ex tzitzi’, tan tuk ichuk u Herodes u ne’e’ ti’ iyatz’ata’,» ti’k u ángele’ tal te u Xhu’le’.

¹⁴ As yak kuxh ul ve’t taama u Xhu’le’ tu u aq’b’ale’. As txakpu ve’te’. As teq’o ve’t u ne’e’ tuk’ vitxutxe’. As b’en ve’t tu u Egipto.

¹⁵ A’ atinkat cha’ma tu u Egiptoe’. Pet kamnal ve’t u Herodes. As b’ex ib’ana kam uva’ tal u Tiixhe’ te unq’a q’ajsan tetz viyole’, tan ech tal Aak ile’: «Kat unmolo tzan vunK’aole’ tu u Egipto,» ti’k u Tiixhe’.

¹⁶ Tul til ve’t u Herodese’ uva’ chulil kan naj syol ta’n unq’a naje’ uva’ chuselik tib’ ti’ unq’a tx’umile’, as ul ve’t ivi’ naj. As ichaj ve’t b’en naj unq’a sole’ ti’ iyatz’at unq’a talaj ne’ xaake’ tu u Beléne’ tuk’ tu unq’a talaj tename’ uva’ najlich u Belén. As a’ unq’a ne’e’ yatz’pi uve’ ye’xnik ib’an ka’va’l iyaab’, tan a’ b’enkat u Herodese’ ti’ tachax unq’a q’iie’ uva’ alax ste ta’n unq’a naje’.

¹⁷ As b’ex ib’an u yole’ uva’ tal kan u Tiixhe’ ta’n u q’ajsan tetz viyole’ uva’ Jeremías, tul ech tal ile’:

¹⁸ La ab’il ve’t tuul ivi’ unq’a ixoje’ tu u Ramá uva’ saq’chib’al chit toq’e’,

tan kat kamyu ve’t unq’a tale’.

As a’ u Raquel ni toq’e’ ti’ unq’a tale’ uve’ kat kami.

As ye’ nisa’ uva’ la mutxb’eli, ti’k u Jeremíase’.

¹⁹ Tul ma’tik ikam ve’t u Herodese’, as ul tal uma’l u ángel tivatzik’ u Xhu’le’ tu u Egipto.

²⁰ As ech ul tal ile’: «Xhu’l, txakpen. Kuxh ve’te’ tuk’ u ne’e’ as tuk’ vitxutxe’. As q’aavoj ex tu vetename’, tan kat kamyu ve’t u Herodese’ uva’ nikat alon ikam u ne’e’,» ti’k u ángel.

²¹ As txakpu ve’t u Xhu’le’. As teq’o ve’t u ne’e’ tuk’ vitxutxe’. As q’aav ve’t cha’ma tu u tx’ava’e’ uva’ tetz unq’a tiaal Israele’.

²² As tul tab’i u Xhu’le’ uva’ a’ u Arquelao, vik’aol u Herodese’, atik ve’t ok ijlenaalil sich’exel vib’aale’ tu u Judea, as xo’v ve’t u Xhu’le’ ti’ toon tu u Judea. As ul tal ve’t u ángel tivatzik’ uva’ la uch ib’en tu u Galilea. As esti’e’ a’ b’enkat ve’t tu u Galilea.

²³ As b’ex ve’t cha’ma jejeb’oj tu u tename’ uva’ Nazaret. As b’ex ib’an ve’t u yole’ uve’ alel kan ta’n unq’a q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’ uva’ aa Nazaret u Jesúse’ la ib’ane’.

Ni tal u Xhun u tijle’m u Jesúse’

Marcos 1.1-8; Lucas 3.1-9, 15-17; Xhun 1.19-28

¹ As tu ve’t unq’a q’iie’, as ul tal ve’t u Xhune’ viyol u Tiixhe’ tu u tzuukin tx’ava’e’ uva’ at tu u Judeae’. As a’ u Xhune’ uva’ nik aq’on ku’ unq’a uxhchile’ xe’ u a’e’.

² As ech nik tal u Xhun ile’ tul nik tal viyol u Tiixhe’: —¡Ek’axataj vepaave’! Tan il u Tiixh ile’ tul ve’t tuk’ u tijle’me’ ti’ vitename’,— ti’k u Xhune’.

³ As a’ u Xhune’ uve’ kat tal kan u Isaías, u q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’, tul ech tal ile’:

Tan la uch uma’l u sik’i’m tu u tzuukin tx’ava’e’.

As ech la tal ile’: «¡Eb’antaj etuche’ ti’ ek’ulat u Kub’aale’!

¡As ejikb’a’taj vetxumb’ale’ eche’ ijikb’a’l umaj b’ey!» chaj la tale’, ti’k u Isaías.

⁴ As u toksa’m u Xhune’, as a’ vixi’l u camello uva’ chemike. As k’alik ok uma’l u tz’u’m xe’ tuul. As a’ unq’a sak’e’ nik techb’u tuk’ u ta’l kab’e’.

⁵ As mama’la tenam nikat tex ab’in ve’t viyol u Xhune’. At uxhchil tzaa tu u Jerusalén as tuk’ tu u Judeae’ skajayil. As at uxhchil tzaa tu unq’a talaj tename’ tzi’ u nimla a’e’ uva’ Jordán ib’ii.

⁶ As jank’al unq’a uxhchile’ uve’ nikat tal vipaave’ te u Tiixhe’, as taq’ ve’t ku’ u Xhune’ unq’a uxhchile’ xe’ u nimla a’e’ tuk’ vib’ii u Tiixhe’.

⁷ Tul til ve’t u Xhune’ uva’ ye’ saach unq’a fariseoe’ tuk’ unq’a saduceoe’ ooni ti’ uva’ la ku’ xe’ u a’e’, as ech tal ve’t u Xhun ile’ te chajnaj: —¡Ech vetxumb’ale’ eche’ u tx’i’latxooe’! ¿Tan ab’il kat alon sete uva’ la ooj ex vatz u k’axk’oe’ uve’ tule’?

⁸ Eb’antaj u b’a’ne’, texhlal tetz uva’ kat ek’axal etib’ vatz u Tiixhe’.

⁹ As ye’ etitz’a uva’ ti’ kuxh uva’: «O’ tiaal u Abraham,» ch’ex netale’, as ye’l ex la pal ex tu u k’axk’oe’ uva’ tule’. Pet tuk val sete uva’ eche’ k’axk’o koj ib’ensat u Tiixhe’ unq’a k’ub’e’ stiaal u Abraham.

¹⁰ As ech ve’t b’anel eta’ne’ eche’ unq’a tze’e’ uva’ at ve’t ok u k’oxb’ale’ sti’ ti’ itzok’pu unq’a taq’il tze’e’. As ab’iste u tze’e’ uve’ ye’ b’a’n vivatze’ ni taq’e’, as la tzok’ax el. As la sutil ok tu xamal.

¹¹ Jik chit tuk val sete, tan xe’ kuxh a’e’ ni vaq’kat ku’ ex, texhlal tetz uva’ kat ek’axal vepaave’. Pet ech koj uma’t u uxhchile’ uva’ a’n tule’, tan nime’ u tijle’me’ svi’. As jit unk’ulele’ uva’ la unsaapu vixa’pe’. As tul la uli, as Aake’ la oksan u Tiixhla Espíritu tu vetaanxelale’, as la ijikb’a’ ve’t ex Aak tuk’ vixamalile’.

¹² Tan ech la b’anche’ sete eche’ nib’anchu te u trigo, tan il u txaab’al tetz u trigoe’ ile’ at tiq’ab’ Aak. As la ikol ve’t Aak u b’a’nla trigoe’ tu u tatinb’ale’. Pet ech koj u ch’ise’, tan yaklo’k tu u xamale’, uma’l u xamal uva’ ye’xh jatu la tzaai,— ti’k u Xhune’.

Niku’ ve’t u Jesús xe’ u a’e’ ta’n u Xhune’

Marcos 1.9-11; Lucas 3.21-22

¹³ As tzaa ve’t u Jesúse’ tu u Galilea. As ul ve’t Aak tzi’ u Jordáne’ uva’ atikkat u Xhune’, ti’ uva’ la aq’ax ve’t ku’ Aak xe’ u a’e’ ta’n u Xhune’.

¹⁴ As ye’ nikat isa’ u Xhune’. As ech tal u Xhun ile’ te u Jesúse’: —Ye’le, Pap, tan ¿kam q’ii uva’ in la aq’on ku’ axh xe’ u a’e’? Pet axhe’ la aq’on ku’ in xe’ u a’e’. As tul a’ naale’ uva’ in la aq’on ku’ axh,— ti’k u Xhune’.

¹⁵ As ech tal ve’t u Jesúse’ ile’: —Techal la untzojpisa uva’ ni tal u Tiixhe’,— ti’k u Jesúse’. As inima ve’t u Xhune’ viyol u Jesúse’. As taq’ ve’t ku’ u Xhune’ u Jesúse’ xe’ u a’e’.

¹⁶ As tul je’ ve’t ch’u’l u Jesúse’ xe’ u a’e’, as ijajpu ve’t tib’ u almika’e’. As til ve’t Aak iku’ ch’u’l u Tiixhla Espíritu tu almika’ uva’ ech iku’ ch’u’le’ eche’ umaj u paroomaxh. As ul ve’t tiib’a u Jesúse’.

¹⁷ As ab’il uma’l u yol tu almika’ uva’ ech tal ile’: —A’ vunK’aole’ uva’, xo’n chit sve. As va’l chit untxuq’txun ve’t sti’,— ti’k u yole’.

Nichuk u tx’i’lanaj txumb’al ti’ uva’ la paavin u Jesús

Marcos 1.12-13; Lucas 4.1-13

¹ As b’en ve’t u Jesúse’ tu u tzuukin tx’ava’e’ ta’n u Tiixhla Espíritue’, ti’ uva’ la ichuk u tx’i’lanaje’ txumb’al ti’ ipaavin u Jesúse’.

² As ka’viinqil q’ii tuk’ ka’viinqit aq’b’al uva’ ye’l u Jesúse’ nikat itx’a’ne’. As va’y ve’t Aak.

³ As ul ve’t u tx’i’lanaje’ k’atz u Jesúse’. As ech tal ve’t naj ile’: —Asoj axh iK’aol u Tiixhe’, as ala uva’ la b’en unq’a k’ub’e’ tx’ixil,— ti’k u tx’i’lanaje’.

⁴ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —Ech ni tal viyol u Tiixh ile’ uva’ tz’ib’amal kan:

Jit kuxh u tx’ixe’ la isb’a’n unq’a uxhchile’.

Pet kajayil chit unq’a yole’ uve’ ni tel ch’u’l titzi’ u Kub’aal Tiixhe’, as a’e’ uve’ la isb’a’n unq’a uxhchile’,— ti’k Aak.

⁵ As b’en ve’t u Jesúse’ ta’n u tx’i’lanaje’ tu u tenam uva’ txaael ta’n u Tiixhe’ uva’ Jerusalén. As je’ ve’t Aak vi’ u tostiixhe’ ta’n u tx’i’lanaje’.

⁶ As ech tal ve’t naj ile’: —Asoj axh viK’aol u Tiixhe’, as suti ku’ eeb’ tzitza’, tan ech ni tal u yol ile’ uva’ tz’ib’amal kan:

La ichaj tzan u Tiixhe’ unq’a ángel ti’ ul ilochat axh.

As la ul ik’ul axh unq’a ángel aq’al uva’ ye’ la k’axb’u ve’t avoj ti’ umaj u k’ub’,— ti’k u tx’i’lanaje’.

⁷ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —Ech ni tal viyol u Tiixh ile’ uva’ tz’ib’amal kan:

Ye’ la uch ab’ek’at u Kub’aal Tiixhe’,—

ti’k Aak.

⁸ As b’en ve’t u Jesúse’ vi’ uma’l u nimla vitz ta’n u tx’i’lanaje’. As ik’uch ve’t u tx’i’lanaje’ te u Jesúse’ jank’al unq’a vee’ at tulaj unq’a tename’ skajayil vatz u tx’ava’e’ as tuk’ unq’a itx’iib’al iq’ii unq’a tename’ skajayil.

⁹ As ech tal naj ile’: —Asoj la ku’ axh qaaloj sunvatz ti’ ooksat unq’ii, as la vaq’ unq’a vee’ see skajayil,— ti’k u tx’i’lanaje’.

¹⁰ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —Jetz’en el sunvatz, tx’i’lanaj, tan ech ni tal uma’t u yol ile’ uva’ tz’ib’amal kan:

Ta’n kuxh u Tiixhe’, u Kub’aale’, la ku’ axh qaaloj svatz.

As Aak kuxhe’ la anima,—

ti’k u Jesúse’.

¹¹ As taq’ ve’t kan u tx’i’lanaje’ u Jesúse’. As ul ve’t ka’l unq’a ángel k’atz Aak ti’ ilochpu ve’t Aak.

Nixe’t u Jesús chusun tu u Galilea

Marcos 1.14-20; Lucas 4.14-15; 5.1-11; 6.17-19

¹² As tul tab’i ve’t u Jesúse’ yol uva’ ma’tik tok ve’t u Xhune’ tu u kaarsa, as q’aav ve’t Aak tu u Galilea.

¹³ As taq’ ve’t kan Aak u Nazaret. As a’ b’exkat ve’t Aak jejeb’oj tu u Capernaúm uva’ echen tzi’ u nimla naab’e’ uva’ atikkat vitx’ava’ u Zabulón tuk’ u Neftalí.

¹⁴ As b’ex ib’an ve’t u yole’ uve’ alelik kan ta’n u Isaías, u q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’, uva’ ech nik tal ile’:

¹⁵ Unq’a uxhchile’ uve’ jejle’l tu vitx’ava’ u Zabulón tuk’ tu vitx’ava’ u Neftalí,

tuk’ unq’a uxhchile’ uva’ echen najlich u nimla b’eye’ uva’ yakle’l tzi’ u mare’,

tuk’ unq’a uxhchile’ uva’ echen jalit u Jordán,

as tuk’ unq’a jit tiaal Israel uva’ jejle’l tu u Galilea,

¹⁶ as a’ unq’a tename’ uva’ eyen u taanxelale’ tu u q’ej toktoe’.

As la til ve’t unq’a tename’ uma’l u txijun tetz u taanxelale’ uva’ nim talche’.

As jank’al unq’a tename’ uva’ at tzan u kamchile’ sti’, as la txijul ve’te’, ti’k u yole’ uve’ tal kan u Isaías.

¹⁷ Tul kat oon ve’t u Jesús tu u Capernaúm, as xe’t ve’t Aak ti’ talat viyol u Tiixhe’. As ech nik tal Aak ile’: —¡Ek’axataj vepaave’! Tan il u Tiixh ile’ tul ve’te’ tuk’ u tijle’me’ ti’ vitename’,— ti’k u Jesús.

¹⁸ Tul nik ixaan u Jesús tzi’ u mar tu u Galilea, as til ve’t Aak u Simón uva’ Lu’, tuk’ u titz’ine’ uva’ Lixh. As nik isuti b’en chajnaj vik’ache’ xe’ u mar, tan txeyol txay chajnaj.

¹⁹ As ech tal u Jesús ile’ te chajnaj: —Xekeb’oj ex svi’. As la voksa ve’t ex ti’ uva’ la eteq’o tzan unq’a tename’ ti’ tok sunk’atz,— ti’k u Jesús.

²⁰ As yak kuxh taq’ ve’t kan chajnaj unq’a ik’ache’. As xekeb’ ve’t chajnaj ti’ u Jesús.

²¹ B’iil kuxh ixaa u Jesús. As b’ex ilej Aak ka’va’t unq’a txeyol txay uva’ titz’in tib’, tuk’ u Jacobo tuk’ u Xhun, vik’aol u Zebedeo. As xonlik kuxh chajnaj tuk’ vib’aale’ tu u barco, tan nikat kuxh ik’ooa chajnaj unq’a ik’ache’. As imolo ve’t u Jesús chajnaj.

²² As yak kuxh taq’ ve’t kan chajnaj vib’aale’ tuk’ u barco. As xekeb’ ve’t chajnaj ti’ u Jesús.

²³ As b’ex ve’t u Jesús chusun tu u atinb’ale’ tetz nachb’al Tiixh, tulaj unq’a talaj tename’ tu u Galilea skajayil. As nikat tal u Jesús isuuchil u b’a’nla yole’ ti’ u Tiixhe’ uva’ la ul ve’t tuk’ u tijle’me’ ti’ vitename’. As nikat ib’a’nxisa ve’t Aak unq’a aach’o’me’ skajayil, k’uxh kam kuxh ch’o’mil.

²⁴ As pax ve’t itzib’lal Aak tulaj unq’a tename’ tu u Siria. As mama’la aach’o’m eq’ol tzan vatz Aak. As ati uva’ sub’ul atik ok sk’atz. As ati uva’ ch’u’jil elnallukat. As ati uva’ ye’ nikat itx’ol itiin vichi’ole’. As kat ib’a’nxisa ve’t u Jesús skajayil.

²⁵ As mama’la tenam xekelik ti’ Aak. As xekelik unq’a aa Galilea tuk’ unq’a aa Decápolis, tuk’ unq’a aa Jerusalén, tuk’ ka’t unq’a aa Judea, as tuk’ ka’t unq’a tename’ uva’ jalit u Jordán.

U chusb’al uva’ kat tal u Jesús vatz uma’l u vitz

Lucas 6.20-23

¹ As til ve’t u Jesús u mama’la tenam. As je’ ve’t Aak vi’ uma’l u vitz. As xoneb’ ve’t tzan Aak. As jetz’en ve’t ok unq’a ichusulib’ Aake’ sk’atz.

² As xe’t ve’t Aak chusun. As ech tal ve’t Aak ile’:

³ —Achveb’al chit unq’a uxhchile’ uve’ ootzimal sta’n uva’ techal chit la lochpu ta’n u Tiixhe’, tan a’ uxhchile’ uva’ at tokeb’al xo’l unq’a tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’.

⁴ As achveb’al chit unq’a uxhchile’ uve’ nitxumune’, tan la mutxb’el ve’te’ ta’n u Tiixhe’.

⁵ As achveb’al chit unq’a uxhchile’ uve’ sula aama, tan tetze’ u vatz tx’ava’e’ skajayil la ib’ane’.

⁶ As achveb’al chit unq’a uxhchile’ uve’ niva’y u taanxelale’ as nitzaj itzi’ ti’ ib’anat u jike’ uva’ ni tal viyol u Tiixhe’, tan a’e’ la lochpu ta’n Aak.

⁷ As achveb’al chit unq’a uxhchile’ uve’ nitxum ivatz imool, tan la itxum u Tiixhe’ ivatz.

⁸ As achveb’al chit unq’a uxhchile’ uve’ tx’aael ve’t u taanxelale’ ta’n u Tiixhe’, tan la til ve’t tib’ tuk’ Aak.

⁹ As achveb’al chit unq’a uxhchile’ uve’ nichukun txumb’al ti’ iya’sal ch’a’o, tan a’e’ uva’ me’al ik’aol u Tiixhe’.

¹⁰ As achveb’al chit unq’a uxhchile’ uve’ ni paleb’en unq’a k’axk’oe’ ti’ ib’anat u jike’ vatz u Tiixhe’, tan a’ uxhchile’ uva’ at tokeb’al xo’l unq’a tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’.

¹¹ As achveb’al chit ex ti’ uva’ nenima in as k’uxh la xe’t unq’a uxhchile’ seti’. As la yoq’pu ve’t ex. As kam kuxh chuli yolil la alpu seti’.

¹² Chiib’ojtaj ex. As txuq’txunoj ex, tan nime’ vetx’aja’me’ tuk aq’axoj sete tu almika’. As chiib’ojtaj ex k’uxh la epaleb’e k’axk’o, tan ech chit kat ulb’el unq’a q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’ tul uva’ ye’xnik ul ex.

Ni tal u Jesús uva’ ech u niman tetz Aake’ eche’ u atz’ame’

¹³ As ech exe’ u atz’ame’ xo’l unq’a tename’. Pet asoj la pal ve’t ipitz’polil u atz’ame’, as ye’ la txakon ve’te’, tan la koj uch ichee ipitz’polil unpajte. Pet la kuxh mak’pik ve’t ele’ tu b’ey. As la pal ipach’ ve’t unq’a xaole’.

Ni tal u Jesús uva’ ech u niman tetz Aake’ eche’ umaj txijub’al

¹⁴ As ech exe’ eche’ umaj txijub’al xo’l unq’a tename’, eche’ uma’l u tenam uva’ at je’ vi’ uma’l u vitz, tan kajayil uxhchil la ilon.

¹⁵ As la koj uchi uva’ tul la matxax umaj xamal, as a’ la mujaxkat ok jaq’ umaj kaaxha. Pet a’ la aq’axkat je’ vi’ u matxb’ale’, aq’al uva’ la itxiju u xamale’ unq’a uxhchile’ skajayil uve’ at tu u kab’ale’.

¹⁶ Echat chit ex la ib’ane’, tan exe’ la k’uchun u b’a’ne’ vatz unq’a uxhchile’ eche’ nib’an u xamale’ tul nitxijune’. As la til unq’a uxhchile’ u b’a’ne’ uve’ neb’ane’. As la toksa ve’t unq’a uxhchile’ iq’ii u Kub’aal Tiixhe’ uva’ echen tu almika’.

Ni tal u Jesús isuuchil u tzaq’ite’

¹⁷ Kamal netitz’a uva’ kat ul in ti’ ul veesat iyak’il u tzaq’ite’ uva’ tz’ib’amal kan ta’n u Moisés, tuk’ viyol unq’a q’ajsan tetz viyol Aake’. As jit eesamal iq’iie’ kat ul unb’ana. Pet kat ul in ti’ ul valat isuuchil, as ti’ ul unb’anata’ kam uve’ nital svi’.

¹⁸ As tuk val sete, tan tul ye’xnaj sotz u almika’e’ tuk’ u vatz tx’ava’e’, as ye’le uva’ ye’ koj tuk ib’an umaj yol uva’ tz’ib’amal kan. Pet techal chite’ tuk ib’ane’ skajayil kam uve’ tz’ib’amal kan.

¹⁹ Tan ab’il uva’ la teesa iyak’il umaj unq’a tzaq’ite’ uve’ tz’ib’amal kan uva’ ch’oo kuxh iyolb’ele’, asoj la ichus te unq’a tename’ uva’ ye’ la nimali, as la eesal iq’ii u uxhchile’ xo’l unq’a tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’. Pet ab’il uve’ la niman unq’a tzaq’ite’ as la ichus te unq’a tename’ uva’ la nimali, as nim chit talche’ la ib’ane’.

²⁰ As tuk val sete, asoj ye’ la pal ex ti’ enimat u jikla tzaq’ite’ ti’ uva’ nib’an unq’a fariseo as tuk’ unq’a uxhchile’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, as ye’l etokeb’al xo’l u tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’.

Nichusun u Jesús ti’ u ulchil vi’e’

Lucas 12.57-59

²¹ As ootzimal seta’n uva’ ech ni tal uma’l u yol ile’ uva’ alax kan te unq’a tename’ uva’ na’ytzan: «Eyatz’ak umaj uxhchil, tan ab’il uve’ la yatz’oni as tetz chit ve’te’ uva’ la b’en tu u choob’al paave’,» ti’k u yole’.

²² Pet tuk val sete, as ab’il uve’ la kuxh ul ivi’ ti’ umaj imool, as la chee ipaav vatz u b’anol isuuchil unq’a tename’. As ab’il uve’ la toksa je’ iq’ii tul la teesa iq’ii vimoole’, as la chee ipaav vatz unq’a b’anol isuuchil u tename’ uve’ molel tib’. As ab’il uve’ la chi’an taama ti’ vimoole’ tul niyoq’on sti’, as a’ la aq’axkat ve’t b’en tu u choob’al paave’.

²³ As tuk val sete, tul la eteq’o b’en umaj oy vatz u atinb’ale’ uva’ niyatz’pukat unq’a txooe’, asoj la ul sek’u’l uva’ yael etib’ tuk’ umaj etitz’in etatzik,

²⁴ as la etaq’ kan u oye’ vatz u nachb’al Tiixhe’. As la b’en echuk vetitz’in etatzike’ uve’ yael etib’ stuk’. As tul la ik’ul tib’ eyol stuk’, as a’n la b’en etaq’o’k u oye’ vatz u nachb’al Tiixhe’.

²⁵ Asoj at umaj uxhchil ni alon uva’ la ixoch ex, as tul uva’ atil ex tu b’ey, as oora kuxh la eyol sevatzaj ti’ u yaaib’e’ uva’ neb’ane’, tan la ib’ane’ uva’ la b’en ixoch ex te u b’aal tename’. As la aq’ax ve’t ok ex tiq’ab’ u mayule’ uve’ ni xeen u kaarsae’. As la juplik ve’t ok ex tu u kaarsa.

²⁶ As jik chit ni val sete, tan ye’l exe’ la el ch’u’l ex tu u kaarsae’. Pet lanal chit echoo skajayil, jank’al uva’ la ijaj u b’anol isuuchil unq’a tename’ sete.

Nichusun u Jesús ti’ uva’ ye’ la iyansa tib’ umaj uxhchil tuk’ uma’t uxhchil uva’ jit ik’ulel

²⁷ As ootzimal seta’n uva’ ech ni tal uma’t u yol ile’ uva’ alax kan:

Ye’ la ichuk u naje’ tixoj.

As ye’ la moolin u ixoje’, ti’k u tzaq’ite’.

²⁸ Pet tuk val sete, tan ab’il uve’ la ilon umaj ixoj asoj la kuxh tachva b’en naj u ixoje’ ti’ ib’anat u va’lexhe’ stuk’, as kat paavinyu ve’t naj tu u taanxelale’.

²⁹ Asoj la paavin ex ta’n u seb’al evatze’, as eya’sataj epaavine’ eela kuxh stuk’ uva’ kat eteesal el u b’aq’ evatze’, tan aal b’a’ne’ uva’ la etz’ej umaj u b’aq’ evatze’. As ye’ la b’en vechi’ole’ skajayil tu u choob’al paave’.

³⁰ Asoj la paavin ex ta’n u seb’al eq’ab’e’, as eya’sataj epaavine’ eela kuxh stuk’ uva’ kat etzok’lu el veq’ab’e’ as kat sutil el, tan aal b’a’ne’ uva’ la etz’ej umaj veq’ab’e’. As ye’ la b’en vechi’ole’ skajayil tu u choob’al paave’.

Nichusun u Jesús ti’ u jatxiib’e’

Mateo 19.9; Marcos 10.11-12; Lucas 16.18

³¹ As ootzimal seta’n unpajte uva’ alax kan uva’ ech ni tal ile’:

Ab’il la ijatx tib’ tuk’ tixqel as techanal la taq’ naj uma’l u u’uj tiq’ab’ ixoj, texhlal tetz uva’ jatxel ve’t tib’ naj tuk’ ixoj, ti’k u yole’.

³² Pet tuk val sete, tan asoj la ijatx tib’ u naje’ tuk’ u tixqele’, as tul ye’l ixoj kat iyansa tib’ tuk’ uma’toj naj, as iq’aaq’al naj uva’ la paavin u tixqel naje’. As ab’il la teq’o tib’ tuk’ u ixoje’, as la paavin ve’te’ k’atz ixoj.

Nichusun u Jesús ti’ uva’ jik chit la yolon uxhchil

³³ As ab’imal uma’t u yol seta’n uva’ alax kan te unq’a tename’ na’ytzan uva’ ech tal ile’:

Asoj la aal umaj ayol tuk’ viB’ii u Tiixhe’, as techal la atzojpisa kam uva’ kat aala.

As ye’ la achuli yol, ti’k u yole’.

³⁴ Pet tuk val sete, tan kamini’k kuxh etoksa k’atz veyole’ ti’ uva’ la nimali. As etoksak kuxh u almika’e’ k’atz veyole’, tan ixonleb’al u Tiixhe’ u almika’e’.

³⁵ As mita’n u tx’ava’e’ la etoksa k’atz veyole’, tan ti’ uva’ ech u tx’ava’e’ eche’ ti’leb’al toj u Tiixhe’. As mita’n kuxh u Jerusalén la etoksa ti’ veyole’, tan ti’ uva’ itenam u Nimla Ijlenaale’ u Jerusalén.

³⁶ As mita’n kuxh la etoksa u xi’l evi’e’ k’atz veyole’, tan eche’ la koj oleb’ ex ti’ isajb’isal uma’l u xi’l evi’e’. As mita’n la oleb’ ex ti’ iq’ejb’isale’.

³⁷ Pet ech eyolon ile’ tul la yolon ex: «An chite’,» chaj ex, asoj an chittu’. As: «Ye’le,» chaj ex asoj jit’e’che’. Tan asoj jit ech eyolone’ tul la yolon ex, as xe’ u tx’i’lanaje’ tzaanajkat vetxumb’ale’.

Niyolon u Jesús ti’ uva’ jik chit itxumb’al u niman tetze’ la ib’ane’

Lucas 6.27-36

³⁸ As ootzimal uma’t u yole’ seta’n uva’ alel kan uva’ ech ni tal ile’:

Ab’il uva’ la poq’on el tzan b’aq’ ivatz imool, as la poq’lik el u b’aq’ ivatze’ unpajte.

As ab’il uva’ la itoopisa el tee imool, as la toopisal el u tee unpajte, ti’k u yole’.

³⁹ Pet ech koj uve’ tuk val sete, tan eq’aavisak ich’exel u va’lexhe’ uve’ la b’anchu sete. Pet asoj la itz’ich umaj uxhchil u seb’al evatze’, as etaq’taj ok unjalit vevatze’.

⁴⁰ Asoj ab’il la ichuk ixe’t seti’ ti’ imaat vekami’xhe’, as etaq’taj vekami’xhe’ tuk’ vexheerkae’ ste.

⁴¹ Asoj la alax sete ti’ uva’ la etija b’en umaj ijatz tu uma’l i’l, as ka’va’l i’l la etijakat b’en.

⁴² Asoj ab’il la jajon umaj kam sete, as etaq’taj ste. Asoj ab’il la ul jajon umaj kam sete sk’am, as ye’l ex la epi’u etib’ ti’ etaq’at ste.

⁴³ As ootzimal uma’t u yole’ seta’n uva’ alax kan uva’ ech ni tal ile’: «Xo’noj unq’a emoole’ sete. As chi’anoj etaama ti’ unq’a uxhchile’ uve’ nichi’an taama seti’,» ti’k u yole’.

⁴⁴ Pet ech koj uve’ tuk val sete, tan xo’noj unq’a uxhchile’ sete uve’ nich’o’n taama seti’. As b’a’noj eyolon ti’ unq’a uxhchile’ uva’ va’lexh iyolon seti’. As eb’antaj b’a’nil te unq’a uxhchile’ uva’ ni b’anon u va’lexhe’ sete. As enachtaj Tiixh ti’ unq’a uxhchile’ uve’ nixe’t seti’.

⁴⁵ Asoj ech la eb’ane’, as ech ek’uchate’ uva’ ex me’al ik’aol u Kub’aale’ uva’ echen tu almika’, tan Aake’ ni aq’on el tzan u q’iie’ ti’ unq’a b’a’nla aamae’ tuk’ unq’a tx’i’la aamae’. As ni taq’ Aak u jab’ale’ ti’ unq’a jikla aamae’ tuk’ ti’ unq’a paasan tziie’.

⁴⁶ Tan asoj a’ kuxh unq’a uxhchile’ xo’n sete uva’ xo’n ex ste, as ¿kam umaj etx’aja’m q’ii la ek’ul sti’? ¿As ma ye’ etootza uva’ ech nib’an unq’a uxhchile’ uva’ ni molon u puaje’ tetz u Roma?

⁴⁷ Asoj a’ kuxh unq’a etitz’in etatzike’ netiixhi, as eelatel kuxh ex tuk’ unq’a uxhchile’ uva’ ye’ ni niman u Tiixhe’.

⁴⁸ Pet jik chit ex la eb’ane’ eche’ u Kub’aale’ uva’ echen tu almika’, tan jik chit Aake’.

Nichusun u Jesús ti’ ib’anax b’a’nil

¹ As tuk val sete uva’ ye’ la epaxsa vi’ unq’a tename’ tul la eb’an umaj b’a’nil. As ti’ inik kuxhtu’ uva’ la til ex unq’a tename’ kam uva’ kat eb’ana, tan asoj la epaxsa vi’ unq’a tename’, as ye’l etx’aja’m la taq’ u Kub’aale’ uva’ echen tu almika’.

² As tul la eb’an umaj b’a’nil te umaj uxhchil, as ye’ la epaxsa vi’ unq’a tename’, eche’ uve’ nib’an unq’a ka’vatze’ tu u atinb’ale’ tetz nachb’al Tiixh as tulaj unq’a b’eye’ aq’al uva’ la oksal iq’ii chajnaj ta’n unq’a tename’. Pet tuk val sete uva’ ta’n itx’aja’m chajnaje’ uva’ la oksal iq’ii chajnaj ta’n unq’a tename’.

³ Pet ech koj ex, tan tul la eb’an umaj u b’a’nil te umaj uxhchil, as katini’k etalkat. As mita’n la etal te umaj uxhchil uva’ k’ulel tib’ eyol stuk’,

⁴ aq’al uva’ ye’xheb’il la ootzin uva’ kat eb’an uma’l u b’a’nil te umaj uxhchil. Pet a’ kuxh u Kub’aale’ uva’ at tu almika’ ootzin tetz u b’a’nile’ uve’ kat eb’ana, tan na’le’ vatz Aak kam uve’ neb’ane’. As la til unq’a uxhchile’ u b’a’nile’ uve’ la ib’an Aak sete.

Ni tal u Jesús isuuchil kam inachpu Tiixh

Lucas 11.2-4

⁵ As tul la enach Tiixh, as eb’anak etetz eche’ uve’ nib’an unq’a naje’ uve’ ka’vatz, tan tul ninach chajnaj Tiixh, as acha’v chit te chajnaj tul nitxakeb’ chajnaj tu u atinb’ale’ tetz nachb’al Tiixh as tulaj unq’a ju’ pe’e’ as tu k’ayib’ale’, ti’ uva’ la til unq’a tename’. Pet tuk val sete uva’ ta’n itx’aja’m chajnaje’ uva’ la oksal iq’ii chajnaj ta’n unq’a tename’.

⁶ Pet ech koj ex, tan tul la enach Tiixh, as la ok ex tu vekab’ale’. As la ejup u tzi’ kab’ale’ aq’al uva’ ex kuxh sejunal tuk’ u Kub’aale’ uva’ ye’xheb’il ni ilon, tan na’le’ vetaanxelale’ vatz Aak. As la til unq’a uxhchile’ u b’a’nile’ uve’ la ib’an Aak sete.

⁷ As tul la enach Tiixh, as pilq’i’k kuxh ex ti’ veyole’ eche’ nib’an unq’a uxhchile’ uve’ ye’ ootzin tetz u Tiixhe’, tan a’ ni tal je’ ste uva’ asoj la kuxh pilq’u ti’ viyole’, as a’e’ nititz’a uva’ la taq’ Aak ste kam uva’ nijaje’.

⁸ Pet eb’anak etetz eche’ uve’ nib’an unq’a uxhchile’, tan ootzimale’ ta’n u Kub’aale’ kam uve’ nisa’vit seti’. As at ve’t sk’u’l Aak tul ye’xnaj ejaj te Aak.

⁹ As ech la etal ile’ tul la enach Tiixh:

Kub’aal Tiixh, echen axh tu almika’.

Tiixhla b’ii chite’ tatin vab’iie’.

¹⁰ As ulen ve’te’ tuk’ u eejle’me’ ti’ vatename’ skajayil.

As a’ ni qale’ uva’ la ab’an vatz u tx’ava’e’ kam uva’ ni tal aama

eche’ uva’ nab’an tu almika’e’.

¹¹ B’an b’a’nil. Aq’ vas qechb’ub’ale’ uva’ la qechb’u jun q’ii.

¹² As sotzsa kupaave’, Pap, ti’ u va’lexhe’ uve’ nu kub’an savatz,

eche’ kusotzsat ipaav u kumoole’ uve’ ni paavin sukuvatz.

¹³ B’an b’a’nil. Achajpuk kan o’ ti’ kub’en tu u va’lexhe’.

Pet la akol o’ vatz u tx’i’lanaje’,

tan ta’n axhe’ at eejle’m ti’ unq’a tename’ skajayil.

As ta’n axhe’ la qoksa aq’ii sb’enameen ti’ chit ib’ene’. An chite’.

¹⁴ Tan asoj la esotzsa ipaav unq’a emoole’ uva’ nipaavin sevatz, as echat la ib’an u Kub’aale’ uva’ echen tu almika’, tan la isotzsa Aake’ vepaave’.

¹⁵ Pet asoj ye’ la esotzsa ipaav unq’a emoole’ ve’t ni paavin sevatz, as ye’l vepaave’ la isotzsa u Kub’aale’ uva’ echen tu almika’.

Nichusun u Jesús ti’ uva’ kam ikuypu va’y tul la nachpu Tiixh

¹⁶ As eb’anak etetz eche’ uve’ nib’an unq’a ka’vatze’, tan tul uva’ nikuy chajnaj iva’y, as txumleb’al chit ivatz chajnaj nib’ane’ vatz unq’a tename’, tan a’ nisa’ chajnaj uva’ la til unq’a tename’ uva’ nikuy chajnaj iva’y. Pet tuk val sete uva’ ta’n itx’aja’m chajnaje’ uve’ kat oksal iq’ii ta’n unq’a tename’.

¹⁷ Pet ech koj ex, tan tul uva’ la ekuy eva’y vatz u Tiixhe’, as la exee evi’. As la etx’aa evatz,

¹⁸ aq’al uva’ ye’ la pal unq’a tename’ stuul kam uva’ neb’ane’. Pet vatz u Kub’aal Tiixhe’ la eb’ankat, tan na’le’ vetaanxelale’ vatz Aak. As la til unq’a tename’ u b’a’nile’ uve’ la ib’an Aak sete.

Nichusun u Jesús ti’ unq’a tx’iib’al q’iie’

Lucas 12.33-34

¹⁹ As tuk val sete, ye’ kuxh etoksa etaama ti’ u tx’iib’al q’iie’ tzitza’ vatz u tx’ava’e’, tan jank’al uva’ la emole’, as la pok’te’. As moj la yani. As la kuxh esuti ve’t el. As moj u elq’ome’ la elq’an.

²⁰ Pet a’ la etoksakat etaama ti’ emolat unq’a nimla tx’iib’al q’iie’ tu almika’, tan a’e’ ye’ la pok’ti. As ye’ la yani. As mita’n u elq’ome’ la elq’an.

²¹ As katil uva’ nemolkat unq’a etetze’, as tzitzi’e’ netoksakat etaama.

Niyolon u Jesús ti’ u b’aq’ ivatz unq’a uxhchil

Lucas 11.33-36

²² As tuk val sete, tan u b’aq’ evatze’ ni k’uchun uva’ kam vetxumb’ale’, tan asoj b’a’n u b’aq’ evatze’, as b’a’ne’ vetxumb’ale’.

²³ Pet asoj va’lexh u b’aq’ evatze’, as echen exe’ tu u q’ej toktoe’ tuk’ vetxumb’ale’. Tan asoj echen ex tu u q’ej toktoe’ tuk’ vetxumb’ale’, as txumleb’al kuxh etatine’ tu u q’ej toktoe’.

U Tiixhe’ tuk’ u tx’iib’al q’iie’

Lucas 16.13

²⁴ As ye’ la uch taq’onvu umaj uxhchil xe’ ka’va’l b’aal aq’on, tan la tixva kan u uxhchile’ uma’l u b’aal aq’one’. As la ixo’ni uma’te. As moj la inima uma’l u b’aal aq’one’. As ye’ la inima uma’te. Esti’e’ la val sete, etoksataj etaama ti’ u Tiixhe’, tan asoj netoksa etaama ti’ u tx’iib’al eq’iie’ vatz u tx’ava’e’, as ye’ la uchi uva’ la etoksa etaama ti’ enimat u Kub’aal Tiixhe’.

Nichusun u Jesús ti’ uva’ ye’ la xaan taama unq’a me’al ik’aol u Tiixhe’

Lucas 12.22-31

²⁵ Esti’e’ ni val sete uva’ ye’ kuxh exaansa etaama ti’ uva’ kam la etechb’u sq’ejal, moj kam la etuk’a, as mita’n ti’ unq’a etoksa’me’ uva’ kam la etoksa’mi, tan nim talche’ vetiichajile’ ti’ vetechb’ub’ale’. As nim talche’ vechi’ole’ ti’ vetoksa’me’.

²⁶ Etiltaj unq’a tz’ikine’ uve’ nixich’an tu almika’, tan ye’l txoo ni tave’. As ye’l txoo nipitx’one’. Ye’l ik’uay txoo ati. As a’ u Kub’aal Tiixhe’ uva’ echen tu almika’ ni aq’on techb’ub’al txoo. ¿As a’ kol chit ve’t ye’l ex q’a? Tan nim etalche’ ti’ unq’a tz’ikine’.

²⁷ As tuk val sete uva’ ye’l umaj ex la koj oleb’ ex ti’ ech’iisat etxakeb’e’ tuk’ ka’va’toj k’uchb’al, as k’uxh nexaansa etaama sti’.

²⁸ As ye’ kuxh exaansa etaama ti’ uva’ kam la etoksa’mi. Pet etitz’ataj unq’a xu’me’, tan acha’v chit ich’iie’, as k’uxh ye’xhkam ni taq’onve’ as ye’xhkam nichemone’.

²⁹ Pet tuk val sete, tan mita’n kuxh u ijlenaal Salomón kat lejon ivejat tib’ tuk’ u toksa’me’ ti’ unq’a xu’me’, as k’uxh xo’veb’alik kuxh naj ti’ ivejat tib’.

³⁰ As ch’i’umal chit unq’a xu’me’ uve’ cheesamal ta’n u Tiixhe’, as k’uxh ye’ kuxh jatva’l q’ii stuul as kat tzaj ve’te’ as eela itz’e’ ve’te’ tuk’ unq’a ch’ise’. As a’ kol chit ye’ la ib’an Aak q’a sete ti’ elochpe’ tan nim etalche’ ti’ unq’a xu’me’, ex uva’ b’iil kuxh u k’ujleb’al ek’u’le’ at ti’ u Tiixhe’.

³¹ As ye’ kuxh exaansa etaama. As ye’ la etal ech ile’: «¿Kam tuk qechb’u? As ¿kam tuk quk’a? As ¿kam tuk qoksa’mi?» chajini’k ex etala,

³² tan a’ kuxhe’ ni titz’a unq’a tename’ uve’ ye’ ni niman u Kub’aal Tiixhe’. Pet ech koj ex, tan ootzimale’ ta’n u Kub’aal Tiixhe’ uva’ echen tu almika’ kam uva’ nisa’vit seti’.

³³ Pet aal b’a’ne’ uva’ la ok ex xo’l unq’a tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’. As etoksataj etaama ti’ eb’anat u jikla txumb’ale’ vatz Aak. As Aake’ la aq’on ve’t unq’a vee’ skajayil sete, kam uva’ nisa’vit seti’.

³⁴ Esti’e’ ni val sete, ye’ kuxh exaansa etaama ti’ u q’iie’ uve’ q’ejal, tan kam kuxhe’ eq’omal ta’n junun unq’a q’iie’. As kat kuxh ib’anle’ kam uva’ eq’omal ta’n junun unq’a q’iie’.

Nichusun u Jesús ti’ uva’ ye’ la ib’an u me’al ik’aol u Tiixhe’ isuuchil vimoole’

Lucas 6.37-38, 41-42

¹ Ye’ kuxh eb’an isuuchil vemoole’, aq’al uva’ ye’ la b’anax esuuchil ta’n vemoole’,

² tan kam chit eb’anat isuuchil vemoole’, as echat chit la b’anax sete. As kam chit u txumb’ale’ uva’ la eb’an ti’ vemoole’, as echat chit la b’anchu sete.

³ ¿As kam q’ii uve’ va’l kuxh esajit ok u tal ch’ise’ tu vivatz vetitz’in etatzike’, as tul ye’ netil je’ etib’ tul at uma’l u potzo’m tu vevatze’?

⁴ Tan asoj at uma’l u potzo’m tu vevatze’, as ¿la kol uch etalat q’a te vetitz’in etatzike’ uva’: «¡Qe’na! Tuk veesa el tzan u tal ch’ise’ tu vavatze’,» ma chaj ex la etale’? ¡Tul il u potzo’m ile’ at tu vevatze’!

⁵ ¡Ex kuxh ka’vatz! Eteesataj u potzo’me’ tu vevatze’ b’axa. As a’n la uch etilat ve’t u ch’ise’ tivatz vetitz’in etatzike’. As la eteesa ve’t el.

⁶ Pet tuk val sete, tan ye’ la uch etalat u b’a’nla yole’ te unq’a uxhchile’ uva’ ye’ la sa’on tab’it viyol u Tiixhe’, tan a’e’ ye’ la niman. As la ib’ane’ uva’ la ul ivi’ seti’ eche’ nib’an unq’a tx’i’e’ tul uva’ nichi’ ex tx’i’. As moj ech itxumb’al unq’a uxhchile’ eche’ unq’a chichame’, as latz’ koj ti’ txoo, tan la kuxh ipach’ txooe’ tu toj.

Nichusun u Jesús ti’ ijajax u b’a’nile’ te u Tiixhe’

Lucas 11.9-13; 6.31

⁷ As ejajtaj. As la aq’pe’ sete. Echuktaj. As la eleje’. As et’oktaj u tzi’ kab’ale’. As la jajpe’ u tzi’ kab’ale’ sevatz.

⁸ Tan ab’il uva’ la jajon, as la ik’ule’. As ab’il uva’ la chukun, as la ileje’. As ab’il uva’ la t’okon u tzi’ kab’ale’, as la jajpe’ u tzi’ kab’ale’ svatz.

⁹ ¿As at kol umaj ex q’a uva’ la tx’akon taq’ax umaj k’ub’ te vetalaj intxa’e’ tul la ijaj ipaan sete?

¹⁰ ¿As moj ichib’il tx’i’latxoo la etaq’ te vetalaj intxa’e’ tul la ijaj unb’ooj chib’il txay sete?

¹¹ Tan k’uxh tx’i’la aama chit ex, as ootzimal seta’n uva’ a’ u b’a’ne’ netaq’ te unq’a etalaj intxa’e’. ¿As a’ kol chit ye’l u Kub’aal Tiixhe’ q’a uva’ at tu almika’? Tan nime’ vib’a’nil Aake’ seti’. Tan la taq’ Aake’ u b’a’nile’ sete, ab’iste ex uva’ la jajon te Aak.

¹² As kam kuxh uva’ la eb’ane’, as echat la eb’an te unq’a uxhchile’ eche’ uva’ nesa’ uva’ la b’anchu sete. Tan ech isuuchil u tzaq’ite’ uva’ tz’ib’amal kan, as tuk’ ka’t unq’a yole’ uva’ itz’ib’a kan unq’a q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’.

Nichusun u Jesús ti’ ka’va’l u tzi’ kab’ale’ tuk’ ka’va’t u b’eye’

Lucas 13.24

¹³ As okoj ex tu u tzi’ kab’ale’ uva’ ch’oo kuxh ivatz, tan at uma’t u tzi’ kab’ale’ uva’ nim chit ivatz. As at uma’t u b’ey uva’ nim chit ivatz uva’ ech toon tu u choob’al paave’. As nimal unq’a tename’ ni tok tu u nimla tzi’ kab’ale’.

¹⁴ Pet ka’l kuxh unq’a uxhchile’ la itx’ol tok tu u tzi’ kab’ale’ uva’ ch’oo kuxh ivatz as tuk’ tu u b’eye’ uva’ ch’oo kuxh ivatz uva’ la eq’on unq’a uxhchile’ tu vitiichajile’ uve’ ye’l iya’teb’al.

Ni tal u Jesús isuuchil uva’ a’ viyolon unq’a uxhchile’ la k’uchun ma b’a’n moj ye’le

Lucas 6.43-44

¹⁵ Esti’e’ ni val sete, atoj chit enachb’al vatz unq’a chulin yole’ uva’ nu kuxh ib’ensa tib’ q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’. As ech tilon vitxumb’ale’ eche’ uma’l u b’a’nla kaneero’. Pet ech koj u taanxelale’, tan eche’ uma’l u xo’ ti’ ichi’at ex.

¹⁶ Pet a’ vitxumb’al unq’a uxhchile’ la k’uchun sete ma b’a’n moj ye’le, eche’ nib’an unq’a tze’e’, tan ye’ la uch quxat uuva ti’ u ch’i’xe’. As ye’ la uch quxat higuera ti’ u vokkin ch’i’x.

¹⁷ As jank’al unq’a tze’e’ uve’ b’a’n, as b’a’n vivatz tze’e’. Pet ech koj u tze’e’ uve’ ye’ b’a’n, tan va’lexh vivatz tze’e’.

¹⁸ As u tze’e’ uve’ b’a’n, as ye’ la uch taq’at tze’ ivatz uva’ ye’ b’a’n; as u tze’e’ uve’ ye’ b’a’n, as ye’ la uch taq’at tze’ ivatz uva’ b’a’n.

¹⁹ Pet jank’al unq’a tze’e’ uve’ va’lexh ivatz ni taq’e’, as la tzok’ax el. As la oksal tu u xamale’.

²⁰ Esti’e’ ni val sete uva’ a’ vitxumb’al unq’a uxhchile’ la k’uchun ma b’a’n moj ye’le, eche’ uva’ nib’an unq’a tze’e’.

Ni tal u Jesús uva’ jit kajayil unq’a uxhchile’ la ok tu almika’

Lucas 13.25-27

²¹ As jit kajayil unq’a uxhchile’ uva’ ni alon sve: «¡Kub’aal Jesús! ¡Kub’aal Jesús!» taq’e’ ni tal sve, as ye’l tokeb’al xo’l unq’a tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’. Pet ta’n kuxh unq’a uxhchile’ uve’ ni niman kam uve’ nisa’ Aak uva’ la ib’ane’.

²² As la ib’an uma’l u q’ii uva’ nimal uxhchil la alon sve, «¡Kub’aal Jesús! ¡Kub’aal Jesús!» chaj la tal sve. As ati la alon uva’: «Tuk’ vab’iie’, Pap, kat qal vayole’; as tuk’ vab’iie’ kat qeesa el unq’a sub’ule’; as tuk’ vab’iie’ kat kuk’uch vanimla b’a’nile’ vatz unq’a tename’,» chaj ve’te’ la tal sve.

²³ As ech la val ve’t ile’: «Ye’ vootzaj ex. Jetz’enoj el ex sunvatz, tan ex b’anol tetz unq’a va’lexhe’,» chaj in la val ve’t ste.

Nichusun u Jesús ti’ ka’va’l unq’a lakol kab’al

Lucas 6.46-49

²⁴ As ab’il uve’ la ab’in vunyole’ as la inima, as la ib’an eela tuk’ umaj naj uva’ at itxumb’al, as la ilak vikab’ale’ vi’ u sivane’.

²⁵ As tul la ul uma’l u mam jab’al tuk’ uma’l u mam kajiq’ ti’ u kab’ale’, as la sipk’u ve’t unq’a a’e’. As ye’l u kab’ale’ la ku’i, tan chab’amal chit ik’ujeb’ u kab’ale’ vi’ u sivane’.

²⁶ Pet ab’il uve’ la ab’in vunyole’ as ye’ la inima, as la ib’an eela tuk’ uma’t u naj uva’ ye’l itxumb’al ati uva’ la ilak ikab’al vi’ u sanab’e’.

²⁷ As tul la ul ve’t u mam jab’ale’ tuk’ u mam kajiq’e’ ti’ u kab’ale’, as la sipk’u ve’t unq’a a’e’. As la pal tija ve’t u a’e’ u kab’ale’. As txumleb’al chit ve’t te’p u kab’ale’ la ib’ane’,— ti’k u Jesús.

²⁸ As tul ya’ ve’t u Jesús ti’ iyolone’, as teq’o ve’t taama unq’a tename’ ti’ u chusb’ale’ uva’ nik tal Aak,

²⁹ tan ech iyolon Aake’ eche’ umaj naj uva’ at tijle’m. Pet ech koj unq’a naje’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, tan jit’e’ch ichusun chajnaje’ eche’ uve’ nik ib’an Aak.

Nib’a’nxisa u Jesús uma’l u naj uva’ atik ok ch’a’k chin sti’

Marcos 1.40-45; Lucas 5.12-16

¹ As tul ku’ ch’u’l u Jesús vatz u vitze’, as a’ chit mama’la tename’ xekelik ve’t ti’ Aak.

² As ul ve’t uma’l u naj k’atz u Jesús uva’ atik ok ch’a’k chin sti’. As ku’ naj qaaloj vatz Aak. As ech tal naj ile’: —Pap, asoj la asa’, as b’an b’a’nil sve. As eesa u ch’o’me’ svi’, tan la oleb’ axhe’,— ti’k naj tal te u Jesús.

³ As taq’ ve’t b’en u Jesús iq’ab’ ti’ naj. As ech tal ve’t Aak ile’: —Nunsa’. Kat b’a’nxiy ve’t axhe’,— ti’k Aak. As yak kuxh el ve’t u ch’a’k chine’ ti’ naj.

⁴ As ech tal ve’t u Jesús ile’: —Tuk val see uva’ katini’k chit aalkat uva’ kat b’a’nxiy axh. Pet kuxh k’uch eeb’ vatz unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh. As kuxh aq’ u oye’ uva’ alel kan ta’n u Moisés, texhlal tetz uva’ kat txanyu ve’t axh,— ti’k Aak tala.

Nib’a’nxisa u Jesús vik’am uma’l u q’esal sol

Lucas 7.1-10

⁵ As tul ok u Jesús tu u Capernaúm, as ul uma’l viq’esal unq’a sole’ vatz u Jesús. As ijaj naj b’a’nil te Aak.

⁶ As ech tal naj ile’: —Pap, b’an b’a’nil. B’a’nxisa uma’l vas unk’am uve’ nich’o’ne’, tan ile’ koxhle’l tunkab’al. As ye’ nitx’ol ve’t itiinsat tib’, tan nimxinal chittu’,— ti’k u naje’ tal te u Jesús.

⁷ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —B’a’n kuxhe’. B’en unb’a’nxisa,— ti’k u Jesús.

⁸ As ech tal ve’t viq’esal unq’a sol ile’: —Ye’le, Pap, tan nim aalche’. As ye’l vijle’m ati uva’ la oon axh tunkab’al. Pet al b’en kuxhtu’ uva’ la b’a’nx ve’t vunk’ame’. As tuk b’a’nxoje’,

⁹ tan eche’ in, tan at unq’esal eche’ axh. As at sol jaq’ u vijle’me’ unpajte. As kam uve’ la val te umaj vunsole’, as la ib’ane’. Asoj la val te umaj naj: «Kuxh b’en,» chaj in ste, as ma’te. Asoj: «Si’u,» chaj in te uma’t naj, as la ul naj sunvatz. Asoj la val te umaj vunk’ame’: «B’an u vi’le’,» chaj in ste, as la ib’ane’,— ti’k naj tal te u Jesús.

¹⁰ As tul tab’i ve’t u Jesús u yole’ uva’ tal viq’esal unq’a sole’, as txuq’txun ve’t Aak. As ech tal ve’t Aak ile’ xo’l unq’a tename’: —Ile’ jik chit tuk val sete, tan ye’l umaj naj vile’te xo’l unq’a tiaal Israel uva’ ech u k’ujleb’al ik’u’le’ eche’ nib’an u naje’.

¹¹ As tuk val sete uva’ ye’ saach unq’a uxhchile’ la ul tib’uuq’eb’al q’ii as la ul tib’eneb’al q’ii. As la xoneb’ tu almika’ k’atz u Abraham, tuk’ u Isaac, tuk’ u Jacob ti’ itx’a’ne’, as tuk’ unq’a tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’.

¹² Pet nimal unq’a tiaal Israel uva’ ye’ nisa’ tok jaq’ u tijle’m u Tiixhe’, as ech ib’en tu u q’ej toktoe’. As tzitzi’ la oq’kat ve’te’. As la ik’ux ve’t tib’ tee ta’n u k’axk’oe’,— ti’k u Jesús.

¹³ As ech tal ve’t u Jesús ile’ te viq’esal unq’a sole’: —Kuxh ve’te’, tan kam uva’ kat anima as kat ib’anla’,— ti’k u Jesús. As tul kuxh tal Aak u yole’, as yak kuxh el u ch’o’me’ ti’ vik’am naje’.

Nib’a’nxisa u Jesús viji’ u Lu’e’

Marcos 1.29-34; Lucas 4.38-41

¹⁴ As oon ve’t u Jesús tikab’al u Lu’e’. As koxhlik viji’ u Lu’e’ vi’ ch’ach ta’n xamal ch’o’m.

¹⁵ As itxey ve’t u Jesús iq’ab’ viji’ u Lu’e’. As yak kuxh el ve’t u xamal ch’o’me’ sti’. As txakpu ve’te’. As taq’ ve’t viji’ u Lu’e’ techb’ub’al unq’a uxhchile’.

¹⁶ As tul tz’otin ve’te’, as ye’ saach unq’a aach’o’me’ eq’ol tzan vatz u Jesús. Atik unq’a aach’o’me’ uva’ atik ok sub’ul sk’atz. As tuk’ viyol Aake’ as kat el unq’a sub’ule’. As ib’a’nxisa Aak unq’a aach’o’me’ skajayil.

¹⁷ As b’ex ib’an ve’t uma’t u yol uva’ kat tal kan u Isaías, u q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’, uva’ ech tal ile’:

Aake’ la taq’ tib’ sqi’ ti’ teesat u kuch’o’me’

tuk’ unq’a vee’ nich’o’nsan o’, ti’k u yole’.

Ni tal ka’va’l uxhchil ixekeb’ ti’ u Jesús

Lucas 9.57-62

¹⁸ As tul til u Jesús uva’ a’ chit mama’la tename’ nikat imol tib’ k’atz Aak, as tal ve’t Aak iq’ax jalit u mar.

¹⁹ As jetz’en ve’t ok uma’l u naj k’atz Aak, uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’. As ech tal ve’t naj ile’: —Pap, a’ ni vale’ uva’ la xekeb’ in see’, katil kuxh uva’ la b’enkat axh,— ti’k naj.

²⁰ Ech tal u Jesús ile’: —Unq’a chisi as at ijul txoo. As unq’a tz’ikine’ uva’ nixich’an vatz u almika’e’ tan at isok txoo. Pet ech koj VIK’AOL U NAJE’ + 8.20 As tul tal u Jesúse’ u yole’ uva’ VIK’AOL U NAJE’ , as a’ uva’ tal Aak uva’ itz’ib’a kan u Daniel 7.13-14: Kat unvatzk’a uma’l u vatzik’ aq’b’al as kat vil iku’ ch’u’l uma’l u naj tu u suutz’ tu almika’. As kat ul ve’t k’atz uma’l u q’esla naj. As kat aq’ax ok vatz u q’esla naje’. As kat aq’pu ve’t tijle’m ti’ unq’a tename’ ti’ unq’a yolb’ale’ skajayil, as ni toksal ve’t iq’ii. As ye’l ve’t iya’teb’al u tijle’me’ la ib’ane’, as ye’xheb’il la oleb’ sti’. tan ye’l ivitz’ ati uva’ la q’a’eb’ ok sti’,— ti’k u Jesús.

²¹ As ech tal uma’t vichusulib’ Aak ile’: —Pap, la xekeb’ in see’ ni vale’, poro lanal b’en unmuj kan ak unb’aale’ b’axa. As a’n la xekeb’ ine’ see’,— ti’k naj.

²² Ech tal ve’t u Jesús ile’: —Xekeb’en svi’ cheel. Imuje’n tib’ unq’a uxhchile’ svatzaj uva’ kamnal u taanxelale’ vatz u Tiixhe’,— ti’k Aak.

Niya’sa u Jesús u mam kajiq’e’ vi’ u mar

Marcos 4.35-41; Lucas 8.22-25

²³ As tul ok ve’t u Jesús tu uma’t u barco, as xekeb’ ve’t unq’a ichusulib’ Aake’ sti’.

²⁴ As vat ve’t u Jesús. As xe’t ve’t uma’l u mam kajiq’ jab’al vi’ u mar. As va’lik chit ipilq’ut tib’ u a’e’ ta’n u mam kajiq’ jab’ale’. As nik tok ve’t u a’e’ tu u barco. As b’iit kuxh ye’ nik ib’en ve’t u barco xe’ u mar.

²⁵ As b’ex ib’ey ve’t chajnaj u Jesús. Ech tal ve’t chajnaj ile’ te Aak: —¡Loch o’, Pap, tan tuk b’enoj ve’t o’ xe’ u a’e’!— ti’k chajnaj.

²⁶ As ech tal ve’t u Jesús ile’: —¿Kam q’i nexo’va, ex uva’ b’iil kuxh u k’ujleb’al ek’u’le’ ati?— ti’k Aak. As txakpu ve’t u Jesús. As iyaa ve’t Aak u kajiq’e’ tuk’ u mar. As yak kuxh ya’ ve’t u a’e’ ti’ ipilq’ut tib’.

²⁷ As yak kuxh samun ve’t unq’a ichusulib’ Aake’. As ech tal ve’t chajnaj ile’ svatzaj: —¡Xo’veb’al u tijle’m Aake’, tan ninimal Aak ta’n u kajiq’ jab’ale’ tuk’ u mar!— ti’k chajnaj svatzaj.

Nib’a’nx ve’t ka’va’t uxhchil uva’ atik ok sub’ul sk’atz

Marcos 5.1-20; Lucas 8.26-39

²⁸ As oon ve’t u Jesús jalit u mar tu vitx’ava’ unq’a aa Gadara. As ul ilej Aak ka’va’l unq’a naj uva’ atik ok sub’ul sk’atz. As a’ elkat ch’u’l chajnaj tu u vi’ kamnaje’. As ab’il koj nikat itx’ak ipal tu u b’eye’ uve’ atikkat unq’a naje’ uve’ atik u sub’ule’ sk’atz, tan ye’xheb’il nik ichajpu pal chajnaj.

²⁹ As sik’in ve’t chajnaj. As ech tal ve’t chajnaj ile’: —¡Jesús, iK’aol Tiixh! ¿Kam nasa’ sqe? ¿As ma kat ulyu ve’t axh ti’ ayansat o’? As tul ye’l u q’iie’ ileje’te,— ti’k unq’a naje’ tal te u Jesús.

³⁰ As nik ik’uachin unjolol unq’a chicham najlich uve’ atikkat u Jesús.

³¹ As ech tal unq’a sub’ul ile’ tul ijaj b’a’nil te u Jesús: —Asoj la atilu el o’, as b’an b’a’nil. Aq’ qokeb’al ti’ unq’a chichame’,— ti’k unq’a sub’ule’.

³² Ech tal ve’t u Jesús ile’: —¡B’enoj ex b’a!— ti’k Aak. As el ve’t ch’u’l unq’a sub’ule’ k’atz unq’a naje’. As ok ve’t unq’a sub’ule’ ti’ unq’a chichame’. As ooje’l ib’en ve’t unq’a chichame’. As chajpik ve’t b’en txoo vatz vitz ti’ toon tu u mar. As kam ve’t txoo skajayil xe’ u mar.

³³ As ooj ve’t unq’a xeen chichame’. As tul oon ve’t chajnaj tu u tename’, as tal ve’t chajnaj kam kat ib’an unq’a naje’ uve’ atik ok unq’a sub’ule’ sk’atz as tuk’ uve’ kat ib’an unq’a chichame’.

³⁴ As el ve’t ch’u’l unq’a uxhchile’ skajayil uve’ atik tu u tename’ ti’ ichukpu u Jesús. Tul lejpu ve’t Aak, as ijaj ve’t unq’a uxhchile’ b’a’nil te Aak ti’ uva’ la el ve’t Aak tzitzi’.

Nib’a’nxisa u Jesús uma’l u aach’o’m uva’ tze’un tib’ vichi’ole’

Marcos 2.1-12; Lucas 5.17-26

¹ As ok ve’t u Jesús tu u barco unpajte. As q’aav ve’t Aak tu u tename’ uva’ jejlikkat Aak.

² As eq’ol ve’t tzan uma’l u aach’o’m vi’ uma’l u ch’achi’m tze’, tan tze’unik tib’ vichi’ole’. As oksal ve’t u aach’o’me’ vatz u Jesús. Tul til u Jesús uva’ k’ujlik chit ik’u’l chajnaj ti’ Aak, as ech tal ve’t Aak ile’ te u aach’o’me’: —Ye’ txumun axh, vitz’in vatzik, tan kat sotzye’ vapaave’,— ti’k Aak.

³ As tul tab’i unq’a uxhchile’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, as ech tal ve’t je’ chajnaj ile’ ste: —¡Ni teesa naj iq’ii u Tiixhe’ tuk’ viyole’!— ti’k chajnaj.

⁴ Atik sk’u’l u Jesús uva’ kam nik tal je’ chajnaj ste. As ech tal ve’t Aak ile’: —¿Kam q’i uve’ va’len kuxh netitz’a ti’ vunyole’ uva’ kat vala?

⁵ ¿As ab’iste uma’toj q’i uva’ ye’ la oleb’ in ti’ ib’anche’ uva’ netitz’a? ¿Ma ti’ uva’: «Kat sotzye’ vapaave’,» chaj in te u aach’o’me’? ¿Pet moj: «Txakpen. As kuxh ve’te’,» chaj in la val te u aach’o’me’?

⁶ Pet aq’al uva’ la etootzi u tijle’m VIK’AOL U NAJE’ ti’ ul isotzsat ipaav unq’a aapaave’ vatz u tx’ava’e’, as sevatz tuk valkat te u aach’o’me’,— ti’k Aak. As ech tal ve’t Aak ile’ te u aach’o’me’: —Txakpen. As eq’o vasoke’. As kuxh ve’t takab’al,— ti’k Aak.

⁷ As yak kuxh txakpu ve’t u aach’o’me’ uva’ tze’unik tib’ vichi’ole’. As b’en ve’t naj tikab’al.

⁸ As tul til ve’t unq’a tename’ uve’ ib’an u Jesús, as teq’o ve’t taama unq’a tename’. As toksa ve’t unq’a tename’ iq’ii u Tiixhe’, tan ti’ uva’ ma’tik taq’at Aak tijle’m u Jesús ti’ ilochat unq’a uxhchile’.

Nimolo u Jesús u Mateo

Marcos 2.13-17; Lucas 5.27-32

⁹ As tul pal ve’t u Jesús tzi’ u mar, as til ve’t Aak uma’l u naj uva’ Mateo ib’ii uva’ xonlik tu u atinb’al uva’ nimolpukat puaj tetz u Roma. As ech tal ve’t Aak ile’ te naj: —Si’u. Xekeb’en svi’,— ti’k Aak. As txakpu ve’t u Mateo. As xekeb’ ve’t naj ti’ u Jesús.

¹⁰ As b’ex ve’t u Jesús tx’a’on tikab’al u Mateo. Nimal unq’a molol puaje’ tetz Roma tuk’ unjoltu unq’a uxhchile’ uve’ ye’ ni niman u Tiixhe’, as xoneb’ ve’t ok chajnaj k’atz u Jesús tuk’ unq’a ichusulib’ Aake’.

¹¹ Tul til ve’t unq’a fariseo, as ich’oti ve’t chajnaj itzi’ unq’a ichusulib’ Aake’. —¿Kam q’i uva’ nu kuxh itx’a’nik ok vechusule’ xo’l unq’a aapaave’ tuk’ unq’a molol puaje’ tetz u Roma?— ti’k chajnaj.

¹² As tul tab’i ve’t u Jesús uva’ ech nik tal unq’a fariseo, as ech tal ve’t Aak ile’ te chajnaj: —Ab’il uve’ ye’l ch’o’m sti’, as ye’l u aatz’ake’ la txakon sti’. Pet a’ unq’a aach’o’me’ uve’ nitxakon u aatz’ake’ sti’.

¹³ As b’enoj echustaj kam isuuchil u yole’ uva’ ech ni tal ile’:

A’ ni val sete uva’ la etxum ivatz vemoole’.

As a’e’ uve’ b’a’n sve ti’ unq’a txooe’ uva’ la yatz’pu sunvatz, ti’k u yole’.

Esti’e’ tuk val sete uva’ jit unq’a uxhchile’ tul unmolo uva’ ni tal je’ ste uva’ ye’l ipaav ati. Pet unq’a uxhchile’ uva’ nich’o’n ste uva’ kat paavini, as a’e’ tul unmolo, aq’al uva’ la ijalpu ve’t vitxumb’ale’,— ti’k u Jesús.

Nich’otil itzi’ u Jesús ti’ uva’ kam ikuypu u va’y vatz u Tiixhe’

Marcos 2.18-22; Lucas 5.33-39

¹⁴ As ul ich’oti ve’t ka’l vichusulib’ u Xhune’ te u Jesús. As ech tal ve’t chajnaj ile’: —¿Kam q’i, Pap? Tan o’ tuk’ unq’a fariseo as jatpajul kuxh nu kukuy kuva’y vatz u Tiixhe’. ¿As kam q’i uva’ ye’ nikuy unq’a achusulib’e’ iva’y?— ti’k chajnaj tal te Aak.

¹⁵ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —As tul uva’ at umaj nimla q’ii ti’ teq’ot tib’ umaj me’al ik’aol umaj uxhchil, ¿as lakol uch q’a uva’ la ikuy unq’a ilonaale’ iva’y tul il u tzumela ile’ at tu u nimla q’iie’? Pet lanal ilej uma’l u q’ii uve’ la ul eesal el u tzumelae’ sxo’l. As a’n la ikuy ve’t unq’a ilonaale’ iva’y.

¹⁶ As ye’xheb’il la k’ooan umaj q’a’l oksa’m ta’n umaj u ak’ k’oo, tan la iq’ix u ak’ k’ooe’ u q’a’l oksa’me’. As aal chit la q’ixmu ve’t u q’a’l oksa’me’ ta’n u ak’ k’ooe’.

¹⁷ As ye’ la uch taq’ax ku’ u ak’ vino tu umaj q’a’l tz’u’m uva’ ech tilone’ xhaalo, tan la iq’ix u ak’ vino u q’a’l tz’u’me’, tul la q’u’ili. As la peq’xik el u vino. As la tz’ejxu ve’t u tz’u’me’ tuk’ u vino. Pet tu umaj ak’ tz’u’m la ku’kat u ak’ vino, aq’al uva’ ye’ la tz’ejxi. As mita’n la yan u tz’u’me’,— ti’k u Jesús.

Ni tulsa u Jesús taama vime’al u Jairo

Marcos 5.21-43; Lucas 8.40-56

¹⁸ As antelik iyolon u Jesús tul b’ex uloj uma’l viq’esal unq’a tiaal Israel. As qaaeb’ ve’t naj vatz Aak. As ech tal naj ile’: —B’an b’a’nil, Pap. Kuxh il vas unme’ale’ uve’ kat kamya. As b’an b’a’nil. Kuxh ila. As la aaq’ je’ aq’ab’ sti’, aq’al uva’ la ul taama,— ti’k naj tala.

¹⁹ As txakpu ve’t u Jesús. As b’en ve’t Aak ti’ naj tuk’ unq’a ichusulib’e’.

²⁰ As tul nik ixaan u Jesús tu b’ey, as ul ve’t uma’l u ixoj k’atz Aak uva’ kab’lavaxnik yaab’ ixe’t ixoj ch’o’noj, tan a’ vitx’aao u ixoje’ ye’ nikat iya’e’. Pet at kuxh ve’t sb’enameen. As jetz’en ok ixoj ti’ iqul Aak. As ikano’k ixoj u toksa’m Aake’,

²¹ tan ech nik tal je’ ixoj ile’ ste: «Tul kuxh la unkano’k u toksa’m u Jesús, as tuk b’a’nxoj ine’,» ti’k ixoj.

²² As isuchq’i ve’t tib’ u Jesús. As isaji ve’t b’en Aak ixoj. As ech tal ve’t Aak ile’: —Ye’ txumun axh, ixoj, tan kat elyu ve’t u ch’o’me’ see’, tan ti’ uva’ kat ak’ujb’a’ ak’u’l svi’,— ti’k u Jesús. As yak kuxh el ve’t u ch’o’me’ ti’ ixoj.

²³ As tul oon ve’t u Jesús tu vikab’al u Jairo, as isaji ve’t b’en Aak unq’a naje’ uve’ nik oq’san u su’e’ k’atz u kamnaje’. As til ve’t Aak uva’ va’l chit toq’ unq’a uxhchile’ k’atz u kamnaje’.

²⁴ As ech tal ve’t Aak ile’ te unq’a uxhchile’: —¡B’enoj el ex ti’ kab’al! Tan ye’l u xvaake’ kamnal koj. Pet vatik kuxhe’,— ti’k Aak. As itze’le kuxh unq’a tename’ viyol Aake’.

²⁵ As tul el ve’t ch’u’l unq’a uxhchile’, as ok ve’t Aak tu kab’al. As itxey ve’t Aak iq’ab’ u xvaake’. As txakpu ve’t ixoj.

²⁶ As pax ve’t itzib’lal u yole’ tulaj unq’a tename’ as tu unjoltu unq’a atinb’ale’ ti’ uve’ ib’an u Jesús.

Nib’a’nxisa u Jesús ivatz ka’va’l u tzot

²⁷ As tul el ve’t ch’u’l u Jesús tzitzi’, as xekeb’ b’en ka’va’l unq’a tzot ti’ Aak. As sik’in ve’t chajnaj. Ech nikat tal chajnaj ile’: —¡Pap tiaal David, txum kuvatz!— ti’k chajnaj.

²⁸ As oon ve’t u Jesús tu kab’al. As jetz’en ve’t ok unq’a tzote’ k’atz Aak. As ich’oti ve’t Aak te chajnaj: —¿Ma nenima uva’ la untx’ol unb’a’nxisat vevatze’?— ti’k Aak. —Kano, Pap. B’an b’a’nil sqe,— ti’k chajnaj.

²⁹ As ikan ve’t u Jesús vivatz chajnaje’. As ech tal ve’t Aak ile’ te chajnaj: —Tan ti’ uva’ kat ek’ujb’a’ ek’u’l svi’ as tuk unb’a’nxisa vevatze’,— ti’k u Jesús.

³⁰ As yak kuxh b’a’nx ve’t vivatz chajnaje’. As ilon ve’t chajnaj. As tal ve’t Aak te chajnaj ti’ uva’ ye’xheb’il la tal chajnaj ste ti’ uva’ kat ib’a’nxisa Aak vivatz chajnaje’.

³¹ Pet tul kuxh el ch’u’l chajnaj k’atz u Jesús, as b’ex ipaxsa ve’t chajnaj itzib’lal Aak tulaj unq’a tename’ as tulaj unjoltu unq’a atinb’ale’.

Nib’a’nxisa u Jesús uma’l u mem

³² As tul uva’ nik ipaxsa ve’t chajnaj itzib’lal u Jesús, as eq’ol ve’t ok uma’l u aach’o’m vatz Aak uva’ mem ta’n u sub’ule’.

³³ As teesa ve’t u Jesús u sub’ule’ ti’ u naje’. As yolon ve’t naj. As teq’o ve’t taama unq’a tename’ skajayil. As ech tal ve’t unq’a tenam ile’ svatzaj: —Ye’ atixoj qil ib’a’nx ve’t umaj uxhchil tu kutename’ eche’ uve’ kat qilla’,— ti’k unq’a uxhchile’.

³⁴ Pet ech koj unq’a fariseo, tan ech tal ve’t chajnaj ile’: —A’ vib’ooq’ol unq’a sub’ule’ aq’ol tetz u tijle’m naje’ ti’ teesal el unq’a sub’ule’,— ti’k chajnaj.

Nitxum u Jesús ivatz unq’a tename’

³⁵ As isoli ve’t u Jesús unq’a tename’ tuk’ unq’a talaj tename’. As nik ichusun ve’t Aak tulaj unq’a atinb’ale’ tetz nachb’al Tiixh. As nikat tal Aak isuuchil u b’a’nla yole’ ti’ u Tiixhe’ uva’ la ul ve’t tuk’ u tijle’me’ ti’ vitename’. As kam kuxh ch’o’mil uve’ atik xo’l unq’a tename’ as nik ib’a’nxisa ve’t Aak unq’a aach’o’me’ skajayil.

³⁶ As tul til ve’t u Jesús u mama’la tename’ uva’ ech tatine’ eche’ unjoloj kaneero’ uva’ ye’l xeen tetz ati, as itxum ve’t Aak ivatz.

³⁷ Ech tal ve’t Aak ile’ te unq’a ichusulib’e’: —Ech ve’t tatin unq’a tename’ eche’ unq’a ko’me’ uva’ la pitx’lu ve’te’. As tul ka’l kuxh unq’a aq’onvile’ ati.

³⁸ Pet ejajtaj te Tiixhe’ ti’ uva’ la ichaj tzan Aak unq’a aq’onvile’ ti’ ipitx’lu ve’t u ko’me’,— ti’k u Jesús.

Ni taq’ ve’t u Jesús tijle’m kab’laval unq’a apóstol

Marcos 3.13-19; Lucas 6.12-16

¹ As imolo ve’t u Jesús kab’laval unq’a ichusulib’e’. As taq’ ve’t Aak tijle’m chajnaj ti’ teesal unq’a sub’ule’ as ti’ ib’a’nxisal unq’a aach’o’me’, k’uxh kam kuxh ch’o’mil nik b’anon.

² A’ vib’ii kab’laval unq’a apóstol u vi’la’: U Simón uva’ Lu’; tuk’ u Lixh, u titz’in u Simón; u Jacobo, vik’aol u Zebedeo; u Xhun, u titz’in u Jacobo;

³ u Pi’l; u Bartolomé; u Maxh; u Mateo uva’ nik molon puaj tetz u Roma; uma’t u Jacobo, vik’aol u Alfeo; u Tadeo;

⁴ uma’t u Simón uva’ echenik xo’l unq’a tenam uva’ nik alon itilul el unq’a ib’ooq’ol unq’a tename’ uva’ atik kan ta’n u ijlenaale’ tu u Roma; tuk’ u Judas uva’ Iscariote uva’ kat k’ayin u Jesús.

Nichaj ve’t b’en u Jesús kab’laval unq’a apóstol

Marcos 6.7-13; Lucas 9.1-6

⁵ As ichaj ve’t b’en u Jesús kab’laval unq’a apóstol. As ech tal Aak ile’ te chajnaj: —Tul la b’en ex, as ye’ la ok ex xo’l unq’a uxhchile’ uve’ jit tiaal Israel. As mita’n xo’l unq’a tename’ tu u Samaria la okkat ex.

⁶ Pet a’ la okkat ex b’axa xo’l unq’a tename’ uve’ tiaal Israel, tan ech tatin unq’a uxhchile’ eche’ unjoloj unq’a kaneero’ uve’ tz’ejxinajle.

⁷ As b’en epasataj u yole’, as ech la b’en etal ile’ ste: Tan il u Tiixh ile’ tul ve’t tuk’ u tijle’me’ ti’ vitename’, chaj ex la etale’.

⁸ As b’en eb’a’nxisataj unq’a aach’o’me’ tuk’ unq’a uxhchile’ uva’ ato’k ch’a’k chin sti’. As etulsataj taama unq’a kamnaje’. As eteesataj el unq’a sub’ule’ ti’ unq’a uxhchile’. Asoj la eb’an umaj b’a’nil, as ejajak ija’mil, tan oyamal kuxhe’ vetijle’me’.

⁹ As eteq’ok epuaj tetz b’ey.

¹⁰ As mita’n uma’toj kam la eteq’o. Eteq’ok uma’toj exa’p; eteq’ok ch’expub’ eti’. As eteq’ok esam; as eteq’ok etechb’ub’al, tan uma’l u aq’onvil as tetz chite’ uva’ la aq’pu ve’t u techb’ub’ale’.

¹¹ As tul la oon ex tu umaj tenam moj tu umaj tal tenam, as la echuk umaj uxhchil uva’ b’a’n itxumb’al. As la ejaj evatb’al ste. As tzitzi’ la atinkat ex lanal el ch’u’l ex tu u tename’.

¹² Tul la ok ex tu u kab’ale’, as la etiixhi unq’a uxhchile’ uve’ at tu u kab’ale’.

¹³ Asoj b’a’n itxumb’al unq’a uxhchile’ la ib’an sete, as b’a’n tatin svatzaj la ib’ane’ ta’n u Tiixhe’. Asoj ye’le, as ye’ b’a’n tatin u uxhchile’ svatzaj. Pet ech koj ex tan b’a’n chit etatine’ sevatzaj la ib’ane’.

¹⁴ Pet ab’il uva’ ye’ la k’ulun ex as ye’ la isa’ tab’it veyole’, as la el ch’u’l ex tu u kab’ale’ moj tu u tename’ katil uva’ ye’ la k’ulpukat ex. As la echitu ve’t el u pojoe’ ti’ vetoje’ texhlal tetz uva’ ye’ b’a’n vitxumb’al unq’a tename’.

¹⁵ As jik chit tuk val sete, tan la ilej uma’l u q’ii uva’ la ul u k’axk’oe’ ti’ u tename’. As xo’veb’al chit u k’axk’oe’ la ib’ane’ ti’ uve’ kat ib’an tu u Sodoma tuk’ u Gomorra.

Ni tal u Jesús uva’ la paleb’el k’axk’o

¹⁶ As tuk unchaj b’en ex. As ech eb’ene’ eche’ ib’en unjoloj kaneero’ xo’l unq’a xo’e’. Pet atoj enachb’al eche’ nib’an unq’a tx’i’latxooe’. As sula aama ex la ib’ane’ eche’ nib’an unq’a paroomaxhe’.

¹⁷ As atoj enachb’al vatz unq’a uxhchile’, tan la eq’ol ok ex vatz unq’a b’anol tetz isuuchil unq’a tename’. As la q’ospu ve’t ex tulaj unq’a atinb’ale’ tetz nachb’al Tiixh.

¹⁸ As ti’ kuxh uva’ k’ujle’l ek’u’l svi’, as la eq’ol ve’t ok ex vatz unq’a ijlenaale’ as vatz unq’a b’anol ivatz u ijlenaale’. As la etal ve’t vunyole’ te unq’a ijlenaale’ as te unq’a uxhchile’ uva’ jit tiaal Israel.

¹⁹ As tul la txeypik b’en ex vatz unq’a ijlenaale’, as xaani’k kuxh etaama ti’ uva’ kam la etale’, tan la aq’ax ve’t eyol kam uva’ la etal ve’te’.

²⁰ As jit ve’t exe’ la yolon ex. Pet a’ u Tiixhla Espíritu la aq’on veyole’ kam uva’ la etale’.

²¹ As la ixoch ve’t tib’ unq’a uxhchile’ tuk’ unq’a titz’in tatzike’ ti’ iyatz’at tib’. As echat la ib’an unq’a b’aalae’ te unq’a me’al ik’aole’. As la ul ve’t ivi’ unq’a me’al k’aole’ ti’ vib’aale’. As la tal ve’t iyatz’pu vib’aale’.

²² As la ixval ve’t ex ta’n unq’a tename’ ti’ kuxh uva’ k’ujle’l ek’u’l svi’. As ab’il uva’ ye’ la iya’sa inimat in, k’uxh kam kuxh k’axk’o la ipaleb’e, as at itiichajil sunk’atz la ib’ane’.

²³ Asoj la tilul ex tu umaj tenam, as la ooj ex ti’ etoon tu uma’t u tenam, tan tuk val sete uva’ ye’xnaj oleb’ ex ti’ isolil vitenam unq’a tiaal Israele’ skajayil tul la b’en uloj VIK’AOL U NAJE’ .

²⁴ As tuk chit ixvaloj ex, tan ye’l umaj u chusulib’e’ uva’ at pal ti’ u chusul tetze’. As ye’l umaj k’am at pal ti’ vib’aal u aq’one’.

²⁵ As kat ib’anle’ uva’ la epaleb’e unq’a k’axk’oe’ eche’ uve’ nunpaleb’e. As tul in vechusule’. As echat chit la ib’an u k’ame’ eche’ nib’an u b’aal aq’one’. As ech u vatine’ sexo’l eche’ umaj b’aala xo’l unq’a me’al ik’aole’. Asoj kat alpi uva’: «Axh Beelzebú uva’ vib’ooq’ol unq’a sub’ule’,» ch’elel u b’aalae’, ¿as a’ kol chit ye’ la alax q’a ti’ unq’a me’al ik’aole’?

Ni tal u Jesús uva’ ab’il la xo’vali

Lucas 12.2-9

²⁶ Pet xo’vi’k ex te unq’a tename’, tan jank’al unq’a yole’ uva’ ye’xheb’il ootzin tetz, as techal la ootzili. As jank’al unq’a yole’ uva’ mujel, as techal la ootzili.

²⁷ As jank’al unq’a yole’ uve’ ni val sete cheel, as techal la b’en etal isuuchil te unq’a uxhchile’. As jank’al unq’a yole’ uve’ nu kuyol skujunal setuk’ as b’enoj etaltaj vi’ unq’a tename’ skajayil.

²⁸ As xo’vi’k ex te unq’a uxhchile’ uve’ la yatz’on vechi’ole’, tan eche’ la koj oleb’ ti’ iyatz’at vetaanxelale’. Pet exo’vataj u Tiixhe’, tan la taq’ b’en Aak vechi’ole’ tuk’ vetaanxelale’ tu u choob’al paave’.

²⁹ As ootzimal seta’n uva’ ye’xh jatva’l nib’enkat ka’vo’j talaj tz’ikin tul nik’ayile’. As eche’ la kuxh koj chajpik tzan txoo tu tx’ava’, asoj jit u Kub’aal Tiixhe’ la alon.

³⁰ Echat kuxh ex unpajte, tan junun unq’a xi’l evi’e’, as achele’ skajayil ta’n Aak.

³¹ Esti’e’ ni val sete uva’ xo’vi’k chit ex, tan nim etalche’ vatz u Tiixhe’ ti’ unq’a talaj tz’ikine’.

³² As ab’il uva’ ye’ la xo’vi ti’ talat tib’ uva’ nimamal in sta’n vatz unq’a tename’, as echat la unb’an sti’ vatz vunB’aale’ uva’ echen tu almika’.

³³ Pet ab’il uva’ la teesa tib’ sunk’atz vatz unq’a tename’, as echat la unb’an sti’ vatz vunB’aale’ uva’ echen tu almika’.

Niyolon u Jesús ti’ tok ixo’l unq’a uxhchile’ tuk’ vimoole’ ti’ Aak

Lucas 12.49-53; 14.26-27

³⁴ As kamal netitz’a uva’ kat ul in ti’ uva’ b’a’n tatin unq’a uxhchile’ svatzaj vatz u tx’ava’e’, as tul ye’le tan aal tuk okoj ve’t ixo’l. As techal la iyatz’ ve’t tib’ svatzaj.

³⁵ As tul kat ul in, as at unq’a naje’ kat iyaa tib’ tuk’ vib’aale’. As at unq’a ixoje’ kat iyaa tib’ tuk’ vitxutxe’ as unq’a alib’ae’ tuk’ u talib’e’.

³⁶ Tan ye’le uva’ kat koj chit la ulkat unq’a ch’o’nchil aamae’. Pet an kuxh unq’a titz’in tatzike’ la oksan u ch’o’nchil aamaile’.

³⁷ Esti’e’ ni val sete uva’ ab’il uve’ a’ kuxh vitxutxe’ moj vib’aale’ la ixo’ni as ye’ la ixo’ni in, as jit tetze’ uva’ la ok sunk’atz. As ab’il uve’ a’ kuxh la ixo’ni u me’al ik’aole’ as ye’ la ixo’ni in, as jit tetze’ uva’ la ok sunk’atz.

³⁸ As ab’il uva’ ye’ la kuyun unq’a k’axk’oe’ ti’ ixekeb’ svi’, as ye’ la uch tok ve’t chusulib’il sunk’atz.

³⁹ As ab’il uve’ a’ kuxh vitiichajile’ ni titz’a ve’t vatz u tx’ava’e’, as ye’l itiichajil k’atz u Tiixhe’ la ib’ane’. Pet ab’il uva’ ye’ la toksa taama ti’ u vatz tx’ava’e’ tan ti’ uva’ nimamal in sta’n, as at itiichajil k’atz u Tiixhe’.

U choob’al tetz unq’a uxhchile’ uve’ nixekeb’ ti’ u Jesús

Marcos 9.41

⁴⁰ As ab’il uve’ la k’ulun ex as eela kuxh stuk’ uva’ in nik’ul in. As ab’il uve’ ni k’ulun in as eela kuxh stuk’ uva’ a’ vunB’aale’ nik’ule’.

⁴¹ As ab’il uve’ la k’ulun umaj u q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’, as eela kuxh vitx’aja’me’ tuk’ vitx’aja’m u q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’. As ab’il uva’ la k’ulun umaj u jikla aama as eela kuxh vitx’aja’me’ tuk’ vitx’aja’m u jikla aamae’.

⁴² As ab’il la aq’on umaj u picheel che’vla a’ te umaj vunchusulib’e’ ti’ kuxh uva’ unchusulib’, as jik chit tuk val sete uva’ at itx’aja’m xe’ u Tiixhe’,— ti’k u Jesús.

Nichaj b’en u Xhun unq’a ichusulib’ ti’ ich’otil itzi’ u Jesús

Lucas 7.18-35

¹ As tul ya’ ve’t u Jesús ti’ talat b’en itxumb’al kab’laval unq’a ichusulib’e’, as b’en ve’t Aak ti’ ichusune’ as ti’ ipaxsat viyol u Tiixhe’ tulaj unq’a tename’.

² As tul atik ok u Xhune’ tu u kaarsa, as tab’i ve’t naj itzib’lal u Jesucristo. As ichaj ve’t b’en u Xhune’ ka’va’l unq’a ichusulib’e’

³ ti’ b’en ich’otit te Aak. Ech tal ve’t chajnaj ile’: —¿Ma axh u Cristo uva’ alel kan uva’ la uli? ¿Pet moj la kutx’eb’ tul uma’toj uxhchil?— ti’k chajnaj.

⁴ As ech tal ve’t Aak ile’ te unq’a ichusulib’ u Xhune’: —B’enoj etaltaj te u Xhune’ kam uva’ kat etila as kam uva’ kat etab’i,

⁵ tan ni tilon ve’t unq’a uxhchile’ uva’ tzotike; as nixaan ve’t unq’a uxhchile’ uva’ ko’xike; as unq’a uxhchile’ uve’ atik ok ch’a’k chin sti’, as kat txanyu ve’te’; as ni tab’in ve’t unq’a uxhchile’ uva’ ye’ nik tab’ine’; as kat ulyu ve’t taama unq’a kamnaje’. As ni talax ve’t u b’a’nla yole’ te unq’a meeb’a’e’.

⁶ As achveb’al chit u uxhchile’ uva’ ye’ la ka’kab’in taama ti’ ik’ujb’a’t ik’u’l svi’,— ti’k u Jesús tal te chajnaj.

⁷ Tul q’aav ve’t unq’a ichusulib’ u Xhune’, as tal ve’t u Jesús isuuchil u yole’ ti’ u Xhune’ xo’l unq’a tename’. As ech tal ve’t Aak ile’: —¿Kam kat b’ex etil ti’ u Xhune’ tul atik tu u tzuukin tx’ava’e’? ¿Ma kat b’ex etil umaj uxhchil uva’ ech vitxumb’ale’ eche’ vi’oj aa uva’ niliiq’a’ch ta’n u kajiq’e’?

⁸ ¿Pet moj a’ kat b’ex etil umaj uxhchil uva’ vejel chit tib’ tuk’ u toksa’me’? Ye’le, tan jank’al unq’a naje’ uve’ vejel chit tib’ tuk’ u toksa’me’, as a’ kuxh atkat chajnaje’ tulaj ikab’al unq’a ijlenaale’.

⁹ ¿Pet kam q’i kat b’ex etil ti’ u Xhune’? ¿As moj umaj q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’? Kano, an chite’, tan q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’ u Xhune’. Pet at pal u Xhune’ ti’ unjoltu unq’a q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’,

¹⁰ tan a’ u Xhune’ uva’ ni tal u yole’ uva’ tz’ib’amal kan uva’ ech ni tal ile’:

Tuk unb’axsa b’en uma’l u alol tetz vunyole’ savatz.

As a’e’ la b’anon tuch u b’eye’ savatz, ti’k u yole’.

¹¹ As jik chit tuk val sete, tan ye’l uma’toj uxhchil kat itz’eb’i uva’ nim talchu ti’ u Xhune’ uva’ nik aq’on ku’ unq’a uxhchile’ xe’ u a’e’. Pet u uxhchile’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’, as ni tile’ uve’ nunb’ane’, as antu ve’t unq’a uxhchile’ uve’ tz’ub’ kuxh talche’ ni ilon, as nim ve’t talche’ ti’ u Xhune’, tan ye’ kat til u Xhune’ uve’ nunb’ane’.

¹² Tul xe’t u Xhune’ chusun, as xe’t unq’a uxhchile’ ti’ iya’lut tib’ ti’ toksat tib’ xo’l unq’a tename’ uve’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’, tan a’ ni tal unq’a uxhchile’ uva’ tuk’ kuxh viyak’ile’ uva’ la ok xo’l unq’a itenam Aake’.

¹³ As kajayil chit unq’a q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’, tuk’ u tzaq’ite’ uve’ itz’ib’a kan u Moisés kat yolon kan ti’ unq’a uva’ ni tuch ve’t cheel. As katnal ul ve’t u Xhune’ ti’ ul ib’anata’,

¹⁴ tan u Elías uva’ alel kan u tuleb’ale’ as ivaatzile’ kat ul ib’an u Xhune’. Asoj la enima, as enimataj.

¹⁵ As ab’iste ex uva’ nepal tu vunyole’, as etab’itaj uve’ ni vale’.

¹⁶ ¿As kam unb’ooj la unb’an eela tuk’ u txumb’ale’ uve’ neb’ane’? Tan eela kuxh vetxumb’ale’ tuk’ unq’a xaake’ uve’ nixoneb’ tu k’ayib’al. As nisik’ine’ tul nisaache’.

¹⁷ As ech ni tal ile’ svatzaj: «K’uxh kat qoq’sa unq’a aae’ sevatz, as ye’l ex kat b’ix ex; as k’uxh kat kub’itza unq’a b’itze’ uva’ txumleb’al chittu’, as ye’l ex kat oq’ ex,» ti’k chajnaj.

¹⁸ As tul kat ul u Xhune’, as nik ikuy iva’y. As ye’ nik tuk’a u ta’l u uuvae’. As kat eteesa iq’ii, tan kat etala uva’ sub’ul atik ok sk’atz, uve’ nik etale’.

¹⁹ As tul kat ul in, in VIK’AOL U NAJE’ , as nuntx’a’ne’, as ni vuk’a u ta’l u uuvae’. As netal ve’t svi’ uva’ in b’ich’ uul as vetz k’ultzi’ vib’ tuk’ unq’a molol puaje’ tetz u Roma as tuk’ unq’a uxhchile’ uva’ aapaav sevatz. Pet ech koj uve’ la val sete, tan a’ la etexhlakat u jikla txumb’ale’ ti’ uve’ nunb’ane’ as tuk’ uve’ kat ib’an u Xhune’,— ti’k u Jesús.

Niyaan u Jesús te unq’a tename’ uva’ ye’ kat ik’axa tib’

Lucas 10.13-16

²⁰ As xe’t iyaa ve’t u Jesús unq’a tename’ uva’ ma’tik ik’uchat Aak unq’a mama’la b’a’nile’ ste, tan ti’ uva’ ye’ kat ijalpu ve’t unq’a uxhchile’ vitxumb’ale’. Ech tal ve’t Aak ile’ te unq’a uxhchile’:

²¹ —¡Oyeb’ chit evatz, ex aa Corazín; as oyeb’ chit evatz, ex aa Betsaida! Tan a’ koj kat unb’ankat unq’a nimla b’a’nile’ vatz unq’a aa Tiro as vatz unq’a aa Sidón eche’ uve’ nunb’an sexo’l scheel, as na’ytzane’xh ijalput unq’a tename’ itxumb’al vatz u Tiixhe’. As kat ik’uchle’ uva’ kat ijalpu ve’t vitxumb’ale’ ti’ toksat unq’a qichkin oksa’me’ as ti’ taq’at je’ tza’j tivi’.

²² Esti’e’ ni val sete uva’ xo’veb’al chit u k’axk’oe’ uve’ la ul seti’ ti’ unq’a aa Tiro tuk’ unq’a aa Sidón, tul la ilej ve’t u q’iie’ uva’ la b’anax isuuchil unq’a tename’ skajayil.

²³ As echat kuxh ex, ex aa Capernaúm, tan a’ netale’ uva’ la oon ex tu almika’ tuk’ u tx’iib’al eq’iie’. As ye’le, tan a’ la aq’pikkat b’en ex tu u k’axk’ola atinb’ale’ uva’ atkat unq’a kamnaje’ uva’ paasan tzii, tan tu koj u Sodoma ta’ kat k’uchpukat unq’a b’a’nile’ eche’ uva’ kat unk’uch sexo’l, as atile’xh unq’a aa Sodoma cheel.

²⁴ Esti’e’ ni val sete, tan xo’veb’al chit unq’a k’axk’oe’ la ul seti’ ti’ unq’a k’axk’o uve’ la ul ti’ unq’a aa Sodoma tul la ilej u q’iie’ ti’ ib’anax isuuchil unq’a tename’ skajayil,— ti’k u Jesús.

Ni tal u Jesús uva’ la i’l unq’a uxhchile’ k’atz Aak

Lucas 10.21-22

²⁵ As an chit tu unq’a q’iie’ inach ve’t u Jesús Tiixh. Ech tal Aak ile’: —UnB’aal, axhe’ viB’aal u almika’e’ tuk’ u vatz tx’ava’e’ skajayil. As ni voksa aq’ii, tan ti’ uva’ kat amuj ve’t isuuchil unq’a yole’ vatz unq’a uxhchile’ uve’ at itxumb’al ni tal je’ ste. As a’ kat ak’uchkat te unq’a uxhchile’ uva’ ech itxumb’ale’ eche’ unq’a talaj intxa’e’.

²⁶ As an chite’, unB’aal, tan eche’ ta’ uve’ nasa’,— ti’k u Jesús tul inach Aak Tiixh.

²⁷ As ech tal ve’t u Jesús ile’ te unq’a tename’: —Tan at ve’t vijle’m ti’ unq’a vee’ skajayil ta’n vunB’aale’. As ye’xheb’il ootzin vetz uva’ in iK’aol u Tiixhe’. As ye’xheb’il ootzin tetz vunB’aale’. Pet ta’n kuxh ine’ uva’ ootzin tetz Aak as tuk’ unq’a tename’ uva’ la unsa’ vaq’at ste ti’ uva’ la tootzi Aak.

²⁸ Esti’e’ tuk val sete, si’unajtaj sunk’atz sekajayil, tan ine’ la aq’on eti’leb’al, jank’al ex uve’ koolinal ex ta’n vetaq’one’ as ijtz’inalu ve’t ex ta’n vepaave’.

²⁹ As okojtaj ex sunk’atz. As eelataj kub’ene’. As echustaj etib’ sunk’atz, tan in chit sula aama tuk’ chit u vaanxelale’. As sunk’atz la elejkat u i’lichile’ tetz vetaanxelale’,

³⁰ tan jit tza’le’ ti’ enimat vuntzaq’ite’. As ye’le uva’ k’axk’o koj enimat u b’a’nla yole’ uva’ ni val sete,— ti’k u Jesús.

Tux ve’t unq’a ichusulib’ u Jesús ivatz u trigo tu uma’l xeem q’ii

Marcos 2.23-28; Lucas 6.1-5

¹ Tu uma’l u xeem q’ii, as b’ex paloj u Jesús tuk’ unq’a ichusulib’e’ xo’l unq’a trigo uva’ avamalike. As nikat iva’y ve’t chajnaj. As xe’t itzuj ve’t chajnaj ka’l ivatz unq’a trigo. As techb’u chajnaj.

² Tul til ve’t ka’l unq’a fariseo, as ech tal ve’t chajnaj ile’ te u Jesús: —Saji u vee’ nib’an unq’a achusulib’e’, tan a’e’ ye’ la uch ib’anchu tu u xeem q’iie’,— ti’k chajnaj.

³ As ech tal ve’t u Jesús ile’: —¿Ma ye’xhkam b’a nesik’le uva’ kat ib’an u David tuk’ unq’a imoole’ uva’ xekik sti’, tul uva’ kat va’yi?

⁴ Tan kat ok ve’t u David vatz u atinb’ale’ uva’ ninachpukat Tiixh. As unq’a paane’ uva’ ma’tik teesal el tzan vi’ u meexhae’ tu u nachb’al Tiixhe’, as kat itx’a’ u David tuk’ unq’a imoole’, k’uxh ye’l tokeb’al u David ti’ techb’ut unq’a paane’ as mita’n unq’a imoole’ uva’ xekelik sti’. Pet ta’n kuxh unq’a oksan iyol tenam vatz Tiixh la echb’un unq’a paane’.

⁵ ¿As ma ye’xhkam b’a nesik’le tu u tzaq’ite’ uve’ itz’ib’a kan u Moisés ti’ unq’a oksan iyol tenam vatz Tiixh? Tan jun xeem q’ii ni tok chajnaj tu u nachb’al Tiixhe’ ti’ ib’anat chajnaj u taq’one’ ti’ u tijle’me’. Tan k’uxh ye’ la uch taq’onvu uxhchil tu u xeem q’iie’, as ye’l ipaav unq’a nachol Tiixhe’ vatz u Tiixhe’ ti’ u taq’one’ uve’ nib’an tu u xeem q’iie’.

⁶ As tuk val sete, tan at uma’l u uxhchil sexo’l cheel uva’ nim chit talche’ ti’ u tostiixhe’. As ine’ u uxhchile’.

⁷ As la koj pal ex stuul ti’ uma’l u yol uva’ ech ni tal ile’:

A’ nunsa’ uva’ la etxum ivatz vemoole’.

As a’e’ uve’ b’a’n sve ti’ unq’a txooe’ uve’ la eyatz’ je’ tzan sunvatz, ti’k u yole’.

As nu koj epal stuul, as ye’l ipaave’ unq’a uxhchile’ la etaq’ je’ uve’ ye’l ipaav ati.

⁸ As tul ine’ uva’ in VIK’AOL U NAJE’ , as ine’ viB’aal u xeem q’iie’,— ti’k u Jesús.

Nib’a’nxisa u Jesús viq’ab’ uma’l u naj

Marcos 3.1-6; Lucas 6.6-11

⁹ Tul ma’tik ipal u Jesús k’atz unq’a trigo, as ok ve’t Aak tu u atinb’ale’ tetz nachb’al Tiixh.

¹⁰ As atik ok uma’l u naj uva’ k’oro’xhinik tib’ uma’l viq’ab’e’. Tul nikat ichuk ka’l unq’a fariseo txumb’al ti’ icheesat ipaav u Jesús. As ich’oti ve’t chajnaj te Aak. Ech tal chajnaj ile’: —¿Ma la uch ib’a’nxisal umaj aach’o’m tu u xeem q’iie’ moj ye’le?— ti’k chajnaj.

¹¹ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —Asoj at umaj ex uva’ at umaj ekaneero’ as tul la b’en txoo tu umaj jul tu u xeem q’iie’, ¿as ma ye’ la b’en eteq’o je’ tzan txoo tu u jule’?

¹² ¿As a’ kol chit ye’l umaj uxhchil q’a? Tan nim talche’ u uxhchile’ ti’ u kaneero’e’. Esti’e’ ni val sete uva’ la uch ib’anax u b’a’ne’ tu u xeem q’iie’,— ti’k u Jesús.

¹³ As ech tal ve’t Aak ile’ te u aach’o’me’: —Yu’b’a’ vaq’ab’e’,— ti’k Aak. As iyu’b’a’ ve’t naj viq’ab’e’. As yak kuxh b’a’nx ve’t viq’ab’ naje’. As eela ve’t viq’ab’ naje’ skaab’il ib’ana.

¹⁴ Tul el ve’t ch’u’l unq’a fariseo tu u atinb’ale’ tetz nachb’al Tiixh, as xe’t iyol ve’t chajnaj svatzaj ti’ ichukax txumb’al ti’ iyatz’pu u Jesús.

Ninima u Jesús uma’l u yol uva’ itz’ib’a kan u Isaías

¹⁵ As ootzimalik ta’n u Jesús kam uva’ nikat iyol ve’t chajnaj. As el ve’t ch’u’l Aak tu u tename’. As a’ chit mama’la tename’ xekeb’ ve’t ti’ Aak. As nikat ib’a’nxisa ve’t Aak unq’a aach’o’me’ skajayil uva’ kat oon k’atz Aak.

¹⁶ As tal u Jesús te chajnaj uva’ ye’xh katil la talkat chajnaj uva’ kam u tijle’m Aake’.

¹⁷ As b’ex ib’an ve’t uma’t u yol uva’ tal kan u q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’ uva’ Isaías. Ech tal ile’:

¹⁸ Il uma’l vunk’am ila’ at sexo’l uva’ txaael b’en sva’n, uva’ xo’n chit sve.

As tuk voksa vunTiixhla Espíritu sti’, tan nitxuq’txun ve’t vaama sti’.

As a’e’ la alon unq’a jikla yole’ xo’l unq’a tename’ uva’ jit tiaal Israel.

¹⁹ As ye’l ch’a’o la ib’ane’.

As ye’xhkam la sik’ini.

As ye’xheb’il la ab’in u tuul ivi’e’ tu b’ey.

²⁰ As ye’ la ul itatz’ umaj aa uva’ vuch’ul ve’te’.

As ye’l u xamale’ la itzaasa uve’ nu kuxh ib’usb’ula’ne’.

Pet techal chit la ilej ve’t u q’iie’ uva’ la oleb’ ve’t ti’ ik’ujb’a’t u jikla txumb’ale’ xo’l unq’a tename’.

²¹ As la ik’ujb’a’ unq’a uxhchile’ ik’u’l sti’ uva’ jit tiaal Israel, ti’k u yole’ uva’ tal kan u Isaías.

Ni tal u Jesús uva’ ye’ la eesal iq’ii u Tiixhla Espíritu

Marcos 3.20-30; Lucas 11.14-23

²² As eq’ol ok uma’l u aach’o’m vatz u Jesús uva’ tzot as mem unpajte, tan atik ok sub’ul sk’atz. As ib’a’nxisa ve’t u Jesús u naje’. As yolon ve’t naj. As ilon naj.

²³ As teq’o ve’t taama unq’a tename’. As ech tal ve’t ile’ svatzaj: —¿Moj jit u tiaal David u naje’ uva’ alel kan u tuleb’ale’?— ti’k unq’a uxhchile’.

²⁴ As tul tab’i ve’t unq’a fariseo, as ech tal ve’t chajnaj ile’: —Ye’le, pet a’ vib’ooq’ol unq’a sub’ule’ uva’ Beelzebú ni aq’on tijle’m naj ti’ teesal el unq’a sub’ule’,— ti’k chajnaj.

²⁵ As ootzimalik vitxumb’al chajnaje’ ta’n u Jesús uva’ kam nikat tal chajnaj ti’ Aak. As ech tal ve’t Aak ile’: —As jank’al unq’a nimla tename’, asoj jatxel tib’, as ye’l iyol nik’ul tib’ svatzaj. As la kuxh te’pisa ve’t tib’ u tename’. As echat tatin unq’a uxhchile’ tu umaj tenam as moj tu umaj kab’al, tan asoj ye’ la ik’ul tib’ iyol svatzaj, as ye’l unq’a uxhchile’ b’a’n koj tatine’ la ib’ane’.

²⁶ As echat kuxh b’anel ta’n u Satanás, tan asoj a’ u Satanás ni laq’b’an el unq’a imoole’, as jatxel tib’e’ svatzaj. As la kuxh yook’e’ u tatin u tx’i’lanaje’.

²⁷ Tan asoj ni veesa el unq’a sub’ule’ ta’n u Satanás uva’ Beelzebú, ¿as ab’il etz u yak’ile’ q’i uve’ nitxakonsa unq’a echusulib’e’ tul ni teesa el unq’a sub’ule’? As ech ni valkate’ sete uva’ an chit chajnaj ni k’uchun uva’ sotznal ek’u’l tul ni teesa el chajnaj unq’a sub’ule’.

²⁸ Pet nunlaq’b’a el unq’a sub’ule’ ta’n viTiixhla Espíritu u Tiixhe’, as a’ texhlal tetze’ uva’ kat ulyu ve’t u tijle’m u Tiixhe’ ti’ vitename’.

²⁹ As la koj uch tok umaj uxhchil tikab’al umaj naj uva’ xo’veb’al chit viyak’ile’ ti’ b’en telq’at el tzan u tetz naje’. Pet lanal k’alpe’ u naje’ uva’ xo’veb’al chit viyak’ile’, as a’n la uch telq’al ve’t unq’a tetz naje’.

³⁰ Pet tuk val sete, tan ab’il uva’ jit echen sunk’atz, as a’e’ ni ch’o’n taama svi’. As ab’il uve’ ye’ ni lochon in, as a’e’ ni majon ivatz unq’a tename’ ti’ tok sunk’atz.

³¹ Esti’e’ tuk val sete, tan kam kuxh yoq’o’mil la tal umaj uxhchil vatz u Tiixhe’ as moj kam kuxh paavil la ib’an umaj uxhchil, as la uch isotzsal ipaav u uxhchile’. Pet ab’il uva’ la yoq’on ti’ u b’a’nile’ uva’ nib’an u Tiixhla Espíritu ti’ talata’ uva’ a’ u tx’i’lanaje’ ni b’anon, as ye’l ipaav u uxhchile’ la sotzi.

³² As ab’il uva’ la yoq’on svi’, in uva’ in VIK’AOL U NAJE’ , as la uch isotz ipaav u uxhchile’. Pet asoj ab’il la yoq’on ti’ u Tiixhla Espíritu, as ye’l ipaav u uxhchile’ la sotz ve’te’, mita’n cheel tu unq’a q’iia’ as mita’n tu u q’iie’ uve’ tule’.

³³ Tan asoj b’a’n u tze’e’, as b’a’ne’ vivatz tze’e’; asoj va’lexh u tze’e’, as va’lexhe’ ta’ vivatz tze’e’, tan la exhlal unq’a tze’e’ tul la vatzin tze’.

³⁴ ¡Ech etxumb’ale’ eche’ unq’a tx’i’latxooe’! Tan la koj uch etalat umaj b’a’nla yol, tan a’ u va’lexhe’ uve’ at tu vetaanxelale’. Tan kam uve’ at tu vetaanxelale’, as a’e’ ni tal vetzi’e’.

³⁵ As u b’a’nla aamae’, tan a’ kuxh unq’a b’a’nla chaj txumb’ale’ ni tel ch’u’l tu u taanxelale’. Pet ech koj u uxhchile’ uva’ va’lexh vitxumb’ale’, tan a’ kuxh u va’lexhe’ ni tel ch’u’l tu u taanxelale’.

³⁶ As tuk val sete, tan jank’al unq’a va’lexhla chaj yole’ uva’ la tal unq’a uxhchile’ as tuknal ch’otpoj itzi’ ti’ u va’lexhe’ uve’ kat tala, tul la ilej ve’t u q’iie’ ti’ ib’anax isuuchil unq’a uxhchile’.

³⁷ As a’ ni val kate’ tan an kuxh veyole’ la b’anon uva’ ye’l epaav ati. As an kuxh veyole’ la alon eb’en tu u k’axk’oe’,— ti’k u Jesús.

Nijaj unq’a uxhchil umaj u k’uchb’al tetz u tijle’m u Jesús

Lucas 11.29-32

³⁸ As ech tal ve’t ka’l unq’a uxhchil ile’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, as tuk’ ka’t unq’a fariseo: —Chusul, a’ ni qale’ uva’ la qil ak’uchat umaj k’uchb’al tetz uva’ at eejle’m,— ti’k chajnaj.

³⁹ As ech tal ve’t u Jesús ile’: —¡Ech ve’t vetxumb’ale’ eche’ unq’a uxhchile’ uva’ va’lexh vitxumb’ale’ nib’ane’! ¡As ech ve’t ex vatz u Tiixhe’ eche’ umaj naj uva’ nichuk tixoj! As k’uxh nejaj umaj k’uchb’al tetz u vijle’me’, as eche’ la koj k’uchpu sete. Pet a’ kuxh uva’ la k’uchpu sete eche’ uva’ kat ib’an u Jonás, u q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’,

⁴⁰ tan echat chit tuk unb’ane’ eche’ uve’ kat ib’an u Jonás, tan oxva’l q’ii tuk’ oxva’t aq’b’al kat atin u Jonás tu tuul uma’l u nimla txay. As oxva’l q’ii tuk’ oxva’t aq’b’al tuk’ atinoj VIK’AOL U NAJE’ tu u tx’ava’e’.

⁴¹ As la ul ve’t unq’a aa Nínive vatz u Tiixhe’ ti’ ixochat ex tu u q’iie’ uva’ la b’anax isuuchil unq’a tename’ skajayil, tan tul uva’ tab’i unq’a tename’ viyol u Jonás, as yak kuxh ik’axa tib’. Pet ech koj ex, tan k’uxh at in sexo’l uva’ nim valche’ ti’ u Jonás, as ye’ nek’axa etib’.

⁴² As ab’imale’ seta’n uva’ ib’an u ixoj uva’ ijlenaalike tu u tenam uva’ Sabá, tan tzi’a’n kat tzaakat ixoj ti’ ul tab’it itxumb’al te u ijlenaal uva’ Salomón. As tul la ilej u q’iie’ ti’ ib’anax isuuchil unq’a tename’ skajayil, as antu ve’t u ixoje’ la uli ti’ ixochat ex, tan k’uxh at in sexo’l, as ye’ nesa’ etab’it vunyole’. As tul nim valche’ ti’ u Salomón.

U sub’ul uva’ la q’aavik tzan k’atz umaj uxhchil

Lucas 11.24-26

⁴³ As la val sete, tan ech etatine’ la ib’ane’ eche’ umaj uxhchil uva’ kat el ch’u’l umaj sub’ul sk’atz. As kat kuxh xaan ve’t u sub’ule’ tu u tzuukin tx’ava’e’ ti’ ichukat ti’leb’al. As tul ye’ kat ilej u ti’leb’ale’,

⁴⁴ as ech kat tal ve’t je’ ile’ ste: «La q’aav ve’t in tu u vatinb’ale’ uve’ kat elkat ch’u’l in,» chaj la tale’. As tul la oon ve’t u sub’ule’, as ech ve’t tatin u uxhchile’ eche’ umaj kab’al uva’ amle’l kuxhtu’, as eesamal ve’t ch’is stuul, as ch’i’umal tilone’.

⁴⁵ As la b’en teq’o ve’t tzan u sub’ule’ vujva’t imool uva’ nim talche’ ti’ ib’anax u va’lexhe’. As la ok ve’t unq’a sub’ule’ k’atz u uxhchile’. As pal chit ve’t ivi’ la ib’an u uxhchile’ ti’ uva’ nik ib’an b’axa. As echat chit tuk eb’ane’, jank’al ex uva’ va’lexh vetxumb’ale’ neb’ane’,— ti’k u Jesús.

Nichukax u Jesús ta’n vitxutxe’ tuk’ unq’a titz’ine’

Marcos 3.31-35; Lucas 8.19-21

⁴⁶ As nikattel iyolon u Jesús xo’l unq’a uxhchile’ tul b’ex oonoj ve’t vitxutx Aake’ tuk’ unq’a titz’in Aake’. As nikat isa’ cha’ma iyolon tuk’ Aak. As a’ kuxh atkat cha’ma ti’ u kab’ale’ uve’ atikkat Aak.

⁴⁷ As ech b’ex tal ve’t uma’l u uxhchil ile’ te u Jesús: —Il ak atxutx at ti’ kab’al tuk’ unq’a eetz’in. As nisa’ aak iyolon see,— ti’k u uxhchile’.

⁴⁸ As ech tal ve’t u Jesús ile’: —Tuk val sete uva’ ab’il ech tatine’ sunk’atz eche’ vuntxutxe’ as ab’il uva’ ech tatine’ sunk’atz eche’ unq’a vitz’ine’,— ti’k Aak.

⁴⁹ As ik’uch ve’t Aak unq’a ichusulib’e’ ta’n iq’ab’. As ech tal ve’t Aak ile’: —As ech exe’ vuntxutxe’; as ech exe’ unq’a vitz’ine’,

⁵⁰ tan jank’al unq’a uxhchile’ uve’ ni b’anon kam uve’ ni tal u Tiixhe’ uva’ at tu almika’, as ech tatine’ eche’ vitz’in, as ech tatine’ eche’ vanab’, as ech tatine’ eche’ untxutx,— ti’k u Jesús.

Ni tal u Jesús uma’l u k’uchuvatz ti’ uma’l u naj uva’ b’ex avoj

Marcos 4.1-9; Lucas 8.4-8

¹ An chit tu u q’iie’, el ve’t ch’u’l u Jesús tu kab’al. As b’ex ve’t Aak xonloj tzi’ u mar.

² As a’ chit mama’la tename’ imol tib’ ti’ Aak. As ok ve’t Aak tu uma’l u barco. Xoneb’ ve’t Aak. As kaaik ve’t kan unq’a tename’ tzi’ u a’e’.

³ Nimal unq’a yole’ nikat tal Aak te unq’a tename’. As tuk’ k’uchuvatz nikat ichusunkat Aak.

Ech tal Aak ile’: —B’ex ve’t uma’l u naj avoj.

⁴ As tul av naj, as at unq’a iiae’ uva’ echik toon tu b’ey. As ul unq’a tz’ikine’. As ijuna ve’t txoo.

⁵ As at unq’a iiae’ ech toon xo’l unq’a k’ub’e’ uva’ ye’lkat tuul tx’ava’. As oora chit kat b’uuq’i, tan ye’l tuul tx’ava’ at xo’l unq’a k’ub’e’.

⁶ As tul kat tz’e’san ve’t u q’iie’, as oora kuxh kat tzaj ve’te’, tan ti’ uva’ ye’l taq’il kat b’en ta’n unq’a k’ub’e’.

⁷ As at unq’a iiae’ echik toon xo’l ch’i’x. As tul kat ch’ii unq’a ch’i’xe’, as kat isoka ve’t unq’a ch’i’xe’ u chikoe’.

⁸ Pet ech koj unq’a iiae’ uva’ echik toon tu u b’a’nla tx’ava’e’, tan kat taq’ ivatz. As ati uva’ kat aq’on o’k’alal (100) ivatz ti’ junun vi’l; as ati uva’ kat aq’on oxk’alal (60) ivatz; as ati uva’ kat aq’on vinaj laval (30) ivatz.

⁹ As ab’iste ex uva’ nepal tu vunyole’, as etab’itaj uve’ ni vale’,— ti’k u Jesús.

Nich’oti unq’a chusulib’ isuuchil u k’uchuvatze’

Marcos 4.10-12; Lucas 8.9-10

¹⁰ As ijetz’ ve’t ok tib’ unq’a ichusulib’ u Jesús sk’atz. As ech tal ve’t chajnaj ile’ te Aak: —¿Kam b’an ta’ne’, Pap, uva’ tuk’ kuxh k’uchuvatz nachusunkat te unq’a tename’?— ti’k chajnaj.

¹¹ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —As ex uva’ at ve’t ok ex xo’l unq’a tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’. As sete tuk valkat isuuchil u tijle’m u Tiixhe’, as ye’xhib’il ootzin tetz. Pet ech koj unjoltu unq’a tename’, as ye’xhkam la alax isuuchil ste.

¹² As ab’il uva’ ni toksa taama ti’ inimat u yole’, k’uxh b’iil kuxh nipal stuul, as la alpu isuuchil ste. As aal la chee itxumb’al sti’. Pet ech koj u uxhchile’ uva’ ye’ ni toksa taama ti’ tab’it u yole’ as tuk’ ti’ inimata’, as aal la sotzsal ve’t u yole’ sk’u’l.

¹³ Esti’e’ uva’ tuk’ k’uchuvatz nunchusunkat xo’l unq’a tename’, tan k’uxh ni tile’ kam uve’ nunb’ane’ as k’uxh ni tab’i unq’a yole’ uva’ ni vale’, as ye’ nipal stuul.

¹⁴ As a’e’ nib’ane’ uva’ itz’ib’a kan u Isaías, u q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’, uva’ ech ni tal ile’:

K’uxh nimal yol la tab’i, as ye’ la pal stuul;

as k’uxh nimal unq’a vee’ la tile’, as ye’ la texhla,

¹⁵ tan yannal itxumb’al unq’a tename’. As eela kuxh stuk’ uva’ jupel vixikine’ tuk’ vivatze’.

As ye’ nipal tisuuchil u yole’ uva’ ni tab’i tuk’ uva’ ni tile’.

As ye’ nijalpu vitxumb’ale’. Esti’e’ uva’ ye’l ipaav la sotzi, ti’k u yole’ uva’ itz’ib’a kan u Isaías.

¹⁶ Pet ech koj ex, tan achveb’al chit ex, tan nepal stuul kam uva’ netile’. As nesa’ etab’it u yole’ uve’ ni vale’.

¹⁷ As jik chit ni val sete, tan ye’ saach unq’a q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’ tuk’ ka’t unq’a niman tetz Aake’ uva’ atik na’ytzan kat sa’on tilat unq’a vee’ netil cheel. As ye’ kat tila. As k’uxh kat isa’ tab’it unq’a yole’ uve’ netab’i cheel, as ye’ kat tab’i.

Ni tal u Jesús isuuchil u k’uchuvatz

Marcos 4.13-20; Lucas 8.11-15

¹⁸ As etab’itaj isuuchil u k’uchuvatze’ uve’ tuk vale’ ti’ u naje’ uve’ ni tave’.

¹⁹ Tan unq’a iiae’ uve’ kat ku’ tu b’ey, as a’ ni tokkate’ ti’ unq’a uxhchile’ uva’ ni ab’in u yole’ ti’ u tijle’m u Tiixhe’. As ye’ nipal stuul, tan ni tul teesa u tx’i’lanaje’ u yole’ uve’ kat ok tu u taanxelal unq’a uxhchile’.

²⁰ As unq’a iiae’ uve’ kat oon xo’l unq’a k’ub’e’, as a’ ni tokkate’ ti’ unq’a uxhchile’ uve’ tul ni tab’i u yole’, as nichiib’ sti’. As ni tok u yole’ tu u taanxelale’.

²¹ Pet ech unq’a uxhchile’ eche’ u iiae’ uva’ ye’ kat palik b’en u taq’ile’ tu u tx’ava’e’, tan ye’ kat yak’in u yole’ tu u taanxelale’. As ye’xh jatva’l q’ii kat ib’ana, tan tul kat ul unq’a k’axk’oe’ ti’ u uxhchile’ ti’ uva’ nimamal u yole’ sta’n, as oora kuxh kat ka’kab’in taama sti’.

²² As unq’a iiae’ uve’ kat oon xo’l unq’a ch’i’xe’, as a’ ni tokkate’ ti’ unq’a uxhchile’ uve’ kat ab’in u yole’. As ni xaansa unq’a uxhchile’ taama ti’ unq’a vee’ at vatz u tx’ava’e’ as tuk’ ti’ u tx’iib’al q’iie’ uva’ ni sotzsan ik’u’l unq’a uxhchile’ ti’ u yole’. Esti’e’ ye’ niyak’in u yole’ tu u taanxelal unq’a uxhchile’ eche’ umaj u tze’ uva’ ye’ nivatzine’.

²³ Pet ech koj unq’a iiae’ uve’ ech toon tu u b’a’nla tx’ava’e’, tan a’ ni tokkate’ ti’ unq’a uxhchile’ uve’ ni ab’in u yole’ as ninima. As niyak’in ve’t u yole’ tu u taanxelale’ eche’ unq’a tze’e’ uva’ nivatzine’, tan ati uva’ ni taq’ o’k’alal (100) ivatz, as ati uva’ ni taq’ oxk’alal (60) ivatz, as ati uva’ ni taq’ vinaj laval (30) ivatz ti’ junun vi’l,— ti’k u Jesús.

Uma’t u k’uchuvatz ti’ u va’lexhla k’uach uva’ eche’ trigo uva’ at xo’l u trigo

²⁴ As tal u Jesús uma’t u k’uchuvatz uva’ ech ile’: —Ech nib’an u tijle’m u Tiixhe’ eche’ nib’an umaj naj uva’ kat ichaj b’en ik’am ti’ tavat u b’a’nla iiae’ uva’ trigo tu vitx’ava’e’.

²⁵ As tul kat tz’otin ve’te’, as vat ve’t unq’a k’ame’. As oon ve’t uma’t u naj uva’ nik ich’o’n taama ti’ vib’aal u tx’ava’e’. As b’ex tava kan naj unq’a va’lexhla iiae’ xo’l unq’a trigo, uva’ ech tilone’ eche’ trigo.

²⁶ Tul kat b’uuq’ ve’t unq’a trigo, as xu’mat ve’te’. As antu ve’t u va’lexhla iiae’ uva’ eche’ trigo kat b’uuq’ xo’l unq’a trigo.

²⁷ As oon ve’t unq’a k’ame’ xe’ vib’aal u trigo. As ech tal chajnaj ile’: «Pap, b’a’nla iiae’ unq’a iiae’ uve’ kat b’ex qava tu vatx’ava’e’. ¿As katile’ q’i kat tzaakat ve’t unq’a va’lexhla chaj k’uache’ uve’ eche’ trigo uve’ kat chee xo’l unq’a trigo?» ti’k chajnaj.

²⁸ Ech tal ve’t vib’aal u trigo ile’ te unq’a ik’ame’: «A’ uma’l u uxhchile’ uve’ nich’o’n taama svi’ kat b’ex b’anon,» ti’k vib’aal u trigo. As ech tal ve’t unq’a k’am ile’: «¿Pap, ma nasa’ uva’ la b’en kutzuj u va’lexhla k’uache’ uve’ eche’ trigo uva’ at xo’l unq’a trigo?» ti’k chajnaj.

²⁹ Ech tal ve’t vib’aal u trigo ile’: «Ye’le, tan asoj la etzuj u va’lexhla k’uache’ uve’ eche’ trigo, as ante’ u trigoe’ la etzuje’.

³⁰ Pet ch’iiojno skaab’il. As lanal ilej ve’t u q’iie’ ti’ imakle’, as a’n la val te unq’a mak’ol tetze’ ti’ teesat chajnaj unq’a va’lexhla k’uache’ b’axa. As la imol chajnaj. As la ik’al chajnaj ti’ tok tu xamal. As a’n la itzok’ ve’t chajnaj unq’a trigoe’ ti’ ikolpe’,» ti’k vib’aal u trigoe’ tal te unq’a ik’ame’,— ti’k u Jesúse’.

Uma’t u k’uchuvatz ti’ u iiae’ tetz u mostaza

Marcos 4.30-32; Lucas 13.18-19

³¹ As tal ve’t u Jesús uma’t u k’uchuvatz. As ech tal Aak ile’: —Ech nib’an u tijle’m u Tiixhe’ eche’ uva’ kat ib’an u iiae’ tetz u mostaza uva’ b’ex tava uma’l u naj tu vitx’ava’e’.

³² As k’uxh tz’up chit u iiae’ ti’ unjoltu unq’a iiae’, as tul uva’ kat ch’ii ve’te’, as nim chit kat oonkat ti’ unjoltu unq’a chikoe’ uve’ at tu u pe’e’. As ni tul ve’t unq’a talaj tz’ikine’ ti’ ib’anat visoke’ vi’ viq’ab’ u tze’e’,— ti’k u Jesús.

Uma’t u k’uchuvatz ti’ u levadura

Lucas 13.20-21

³³ As ech tal u Jesús ile’ ti’ uma’t u k’uchuvatz: —Ech nib’an u tijle’m u Tiixhe’ eche’ nib’an u levadura uve’ nipaxi tib’ xo’l oxva’l paab’al u harina. As kat ipaxi ve’t b’en tib’ u levadura xo’l viq’otil u paane’. As kat isipk’isa ve’t skajayil,— ti’k u Jesús.

Ni tal u Jesús unq’a k’uchuvatze’ ti’ itzojpisal uva’ tz’ib’amal kan

Marcos 4.33-34

³⁴ As jank’al chit unq’a chusb’ale’ uve’ nik tal Aak ti’ tilat u Tiixhe’ isuuchil vitename’, as tuk’ kuxh k’uchuvatz nik ichusunkat Aak. As ye’l uma’toj yol nik tal Aak uva’ jit tuk’ k’uchuvatz,

³⁵ tan a’e’ nik ib’an u Jesús kam uva’ alel kan ta’n uma’t u q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’, tul ech tal ile’:

Tul la yolon in, as tuk’ k’uchuvatz la yolonkat in.

As la val ve’t isuuchil unq’a txumb’ale’ uva’ ye’ ootzimal ta’n unq’a tename’ uva’ k’ujb’a’l kan tul uva’ sichee u vatz tx’ava’e’, ti’k u yole’.

Ni tal u Jesús isuuchil unq’a va’lexhla chaj k’uache’ uva’ xo’l unq’a trigo

³⁶ As taq’ ve’t kan u Jesús unq’a tename’. As ok ve’t Aak tu u kab’ale’. Jetz’en ve’t ok unq’a ichusulib’ Aake’ sk’atz. As ech tal ve’t chajnaj ile’: —Pap, b’an b’a’nil. Al isuuchil u yole’ sqe uve’ kat aal ti’ unq’a va’lexhla k’uache’ uva’ xo’l unq’a trigo,— ti’k chajnaj.

³⁷ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —U naje’ uve’ ni avan u b’a’nla iiae’, as a’ VIK’AOL U NAJE’ .

³⁸ As u tx’ava’e’, as a’e’ unq’a tename’. As unq’a b’a’nla iiae’, as a’e’ unq’a tename’ uve’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’. Pet ech koj unq’a va’lexhla k’uache’, tan a’ unq’a uxhchile’ uve’ echen k’atz u tx’i’lanaje’.

³⁹ As u naje’ uva’ nich’o’n taama uve’ kat avan kan u va’lexhla k’uache’, as a’e’ u tx’i’lanaje’. Tul la maklu u trigo, as a’e’ vimotxteb’al u q’iie’ vatz u tx’ava’e’. As unq’a mak’ol tetz u trigo as a’ unq’a ángel.

⁴⁰ As eche’ uve’ nib’anchu te unq’a va’lexhla k’uache’ tan tul kat molaxi as kat oksal tu xamal ti’ itz’e’sale’, as echat tuk ib’an unq’a uxhchile’ uva’ ni b’anon u va’lexhe’ tul la ilej imoxtel u q’iie’.

⁴¹ Tan la ichaj ve’t tzan VIK’AOL U NAJE’ unq’a ángel ti’ ul teesat el unq’a uxhchile’ uve’ ni paavinsan vimoole’ as tuk’ unq’a paasan tziie’ uva’ ni b’anon u va’lexhe’, uve’ at xo’l unq’a tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’.

⁴² As la sutil ve’t b’en unq’a paasantziilla uxhchile’ tu u oornoe’ uve’ nitoypukat u xamale’. As tzitzi’ la oq’kat ve’te’. As la ik’ux ve’t tib’ tee.

⁴³ Pet ech koj unq’a jikla aamae’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Kub’aale’, tan acha’v chit ve’t tatine’ la ib’an vatz Aak eche’ nib’an u q’iie’ tul nitxijune’.

As ab’iste ex uva’ nepal tu vunyole’, as etab’itaj uve’ ni vale’.

Uma’l u tx’iib’al q’ii uva’ mujel

⁴⁴ As ech nib’an u tijle’m u Tiixhe’ eche’ umaj u tx’iib’al q’ii uva’ mujel tu umaj u tx’ava’. Tul la ilej umaj u naj u tx’iib’al q’iie’, as la chiib’ ve’t naj sti’. As la imuj kan naj. As la b’en ik’ayi ve’t kan naj unq’a tetze’ skajayil, aq’al uva’ la b’en iloq’ naj u tx’ava’e’ uve’ atkat u tx’iib’al q’iie’.

Uma’l u b’a’nla kueentaxh uva’ je’nal ija’mil

⁴⁵ As ech la ib’an unq’a uxhchile’ uva’ nisa’ tok xo’l u tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’ eche’ la ib’an umaj aak’a’y uve’ nixaane’ ti’ ichukat unq’a b’a’nla chaj kueentaxhe’.

⁴⁶ As tul la ilej naj umaj u b’a’nla kueentaxh uva’ je’nal ija’mil, as la b’en ik’ayi kan naj unq’a tetze’ skajayil. As la iloq’ ve’t naj u b’a’nla kueentaxhe’.

U k’ach uva’ tetz txeyb’al txay

⁴⁷ As ech nib’an u tijle’m u Tiixhe’ eche’ nib’an umaj u k’ach tetz txeyol txay. As tul uva’ nisutil b’en u k’ache’ xe’ u a’e’, as kam kuxh txayil ni tok tu u k’ache’.

⁴⁸ As tul ninoo ve’t u k’ache’, as ni teq’ol ve’t el tzan tzi’ u a’e’ ta’n unq’a txeyol txaye’. As nixoneb’ ve’t chajnaj ti’ itxaat ve’t unq’a b’a’nla txaye’. As la ikol ve’t chajnaj tu vixu’ke’. Pet ech koj unq’a txaye’ uva’ va’lexh, tan la isuti ve’t el chajnaj.

⁴⁹ Echat chit la ib’ane’ tul la ilej vimoxtel u q’iie’, tan la ul ve’t unq’a ángel ti’ teesat el tzan Aak unq’a jikla aamae’ xo’l unq’a uxhchile’ uva’ va’lexh vitxumb’ale’.

⁵⁰ As la sutil b’en unq’a uxhchil uva’ va’lexh vitxumb’ale’ tu uve’ nitoypukat u xamale’. As tzitzi’ la oq’kat ve’te’. As la ik’ux ve’t tib’ tee,— ti’k u Jesús.

⁵¹ As ich’oti ve’t u Jesús te unq’a ichusulib’e’: —¿Ma kat palyu ex tu unq’a yole’ uva’ kat val sete?— ti’k Aak. —Kano, Pap. Kat palyu o’ stuul,— ti’k chajnaj.

⁵² As ech tal ve’t u Jesús ile’: —Tuk val sete, unq’a uxhchile’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, as tul la pal tu u yole’ ti’ tok unq’a uxhchile’ xo’l u tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’, as ech la ib’ane’ eche’ nib’an umaj u b’aal kab’al uve’ kam kuxh kolel sta’n tu vikab’ale’. As la teq’o el tzan unq’a tetze’ ti’ ib’anb’eta’, as moj unq’a vee’ ak’nale moj o’t ve’te’,— ti’k u Jesús.

Ni tixval u Jesús tu u Nazaret

Marcos 6.1-6; Lucas 4.16-30

⁵³ As tul kat tzojpu ve’t u Jesús ti’ talat unq’a k’uchuvatze’, as b’en ve’t Aak.

⁵⁴ As oon ve’t Aak tu vitename’ uve’ ch’ii kat Aak. As chusun ve’t Aak tu u atinb’ale’ tetz nachb’al Tiixh. As teq’o ve’t taama unq’a uxhchile’ ta’n u yole’ uve’ nikat tal Aak. As ech tal ve’t unq’a uxhchil ile’ svatzaj: —¿Katile’ q’i kat b’ex teq’okat u naje’ vitxumb’ale’? ¿As katile’ q’i b’ex ichuskat tib’ naj ti’ ib’anax unq’a nimla b’a’nile’ uve’ nib’an naj?

⁵⁵ ¿As jit kol vik’aol u seeole’ q’a u naje’? Tan itxutx naje’ u Ma’le’. As titz’in naje’ u Jacobo, tuk’ u Xhu’l, tuk’ u Simón, tuk’ u Judas.

⁵⁶ As ootzimale’ unq’a tanab’ naje’ sqa’n. ¿Katile’ q’i tzaakat unq’a txumb’ale’ ta’n naj?— ti’k unq’a uxhchile’ tal ti’ u Jesús.

⁵⁷ As ye’ kat isa’ ve’t unq’a uxhchile’ inimat u Jesús. As ech tal ve’t u Jesús ile’: —Katil kuxh la oksalkat iq’ii uma’l u q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’. Pet ech koj tu vitename’ tuk’ tu vikab’ale’, as eche’ la koj oksal iq’ii,— ti’k u Jesús.

⁵⁸ As ka’l kuxh unq’a nimla b’a’nile’ ib’an ve’t Aak xo’l unq’a tename’ tzitzi’, tan ti’ uva’ ye’ nikat ik’ujb’a’ unq’a uxhchile’ ik’u’l ti’ Aak.

Vikameb’al u Xhun uva’ nikat aq’on ku’ unq’a uxhchil xe’ a’

Marcos 6.14-29; Lucas 9.7-9

¹ As tu unq’a q’iie’, as tab’i ve’t u Herodes itzib’lal u Jesús, tan naj k’ujlik kan sb’ooq’olil ti’ tilat isuuchil kajva’l unq’a tename’ ta’n u ijlenaale’ tu u Roma.

² As ech tal ve’t u Herodes ile’ te unq’a lochol tetze’: —A’ u Xhune’ uva’ nik aq’on ku’ unq’a uxhchile’ xe’ u a’e’ uva’ kat ulyu taama unpajte. Esti’e’ ni toleb’ ti’ ib’anat unq’a nimla b’a’nile’,— ti’k u Herodes.

³ As tal u Herodes u yole’, tan ti’ uva’ ma’tik talat naj itxeypu u Xhune’, as ma’tik talat naj ik’alat ve’t ta’n kateena, as ma’tik talat naj toksal tu u kaarsa ti’ inimal viyol u Herodías, uva’ tixqelik u Pi’le’ uva’ titz’in u Herodes,

⁴ tan ti’ uva’ ech nik tal u Xhun ile’ te u Herodes: —Paave’ kat ab’ana ti’ uva’ kat eeq’o eeb’ tuk’ u ixoje’,— ti’k u Xhune’ tal te u Herodes.

⁵ Esti’e’ nikat isa’ ve’t u Herodes iyatz’at u Xhune’. Pet nikat ixo’v naj vatz unq’a tename’, tan q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’ u Xhune’ vatz unq’a tename’.

⁶ As tul kat tz’aj iyaab’ u Herodes, as kat ib’an ve’t naj uma’l u nimla q’ii. As ok ve’t u tal u Herodías b’ixoj vatz u Herodes as tuk’ vatz unq’a ilonaale’. As tul acha’vik chit ib’ix ve’t ixoj uve’ til u Herodes.

⁷ As taltzi’ ve’t u Herodes te u ixoj tuk’ viB’ii u Tiixhe’ uva’ la taq’ naj kam uva’ la ijaj ixoj te naj.

⁸ As a’ u Herodías alon te u tale’ ti’ uva’ kam la ijaj ixoj te u Herodes. As ech b’ex tal ve’t ixoj ile’: —Nunsa’ vivi’ u Xhune’ uva’ nikat aq’on ku’ unq’a uxhchile’ xe’ u a’e’. As a’ ni vale’ uva’ la aaq’ tzan sve tu umaj u pulaato,— ti’k ixoj.

⁹ As txumun ve’t u Herodes ta’n viyol u ixoje’. Tan ti’ uva’ ma’tik taltzi’t naj te u ixoje’ tuk’ tiila yol vatz unq’a ilonaale’, as taq’ chit ve’t naj kam uva’ ijaj ixoj.

¹⁰ As tal ve’t u Herodes uva’ la b’en tzok’poj el vivi’ u Xhune’ tu u kaarsa.

¹¹ As eq’ol ve’t tzan vivi’ u Xhune’ tu uma’l u pulaato. As ul aq’axoj te u ixoje’. As b’ex taq’ ve’t ok ixoj te vitxutxe’.

¹² As ul ve’t ka’l unq’a ichusulib’ u Xhune’ ti’ imujlu vichi’ole’. As tul ma’t imujat chajnaj, as b’ex tal ve’t chajnaj te u Jesús.

Ni taq’ u Jesús ipaan o’va’l mil uxhchil

Marcos 6.30-44; Lucas 9.10-17; Xhun 6.1-14

¹³ As tul tab’i ve’t u Jesús uva’ yatz’pu ve’t u Xhune’, as el ve’t ch’u’l Aak tzitzi’. As ok ve’t Aak tu uma’l u barco ti’ iq’axit Aak u mar ti’ toon tu uma’t u atinb’al uva’ ye’likkat tenam. Tul tab’i ve’t unq’a uxhchile’ uva’ ma’t ib’en ve’t Aak tu u barco, as el ve’t ch’u’l unq’a uxhchile’ tulaj unq’a talaj tename’. As xao’m ib’en ve’t unq’a uxhchile’ ti’ toon k’atz Aak jalit u mar.

¹⁴ As tul oon ve’t u Jesús jalit u mar, as til ve’t Aak uva’ mama’la tenam molik ve’t tib’ ti’ ik’ulpu Aak. As itxum ve’t Aak ivatz unq’a tename’. As ib’a’nxisa ve’t Aak unq’a aach’o’me’ uve’ atik xo’l unq’a tename’.

¹⁵ As tul ku’ ve’t q’ii, as jetz’en ve’t ok unq’a ichusulib’ u Jesús sk’atz. As ech tal ve’t chajnaj ile’ te Aak: —Kat ku’y ve’t q’ii. As tul ye’l kab’al at tzitza’. Pet al te unq’a tename’ uva’ la b’en iloq’ ipaan tulaj unq’a talaj tename’,— ti’k chajnaj.

¹⁶ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —Ye’l unq’a tename’ la b’eni. Pet ex la aq’on ipaan,— ti’k u Jesús.

¹⁷ —As ye’l paan eq’omal sqa’n ti’ itzujb’el unq’a tename’ skajayil. Pet o’va’l kuxh paan ati tuk’ ka’va’t txay,— ti’k chajnaj.

¹⁸ —Etaq’taj tzan sve,— ti’k u Jesús.

¹⁹ As tal ve’t Aak uva’ la xoneb’ unq’a tename’ skajayil vatz u chaq’aalae’. As itxey ve’t Aak o’va’l unq’a paane’ tuk’ ka’va’t unq’a txaye’. As ka’yik ve’t je’ Aak tu almika’. As taq’ ve’t Aak ta’ntiixh te u Tiixhe’ sti’. As ijatx ve’t Aak unq’a paane’. As taq’ ve’t Aak te unq’a ichusulib’e’ ti’ uva’ la ijatx ve’t chajnaj xo’l unq’a tename’.

²⁰ As tul ma’tik itx’a’n unq’a tename’ sb’a’n skajayil, as imol ve’t unq’a ichusulib’ Aake’ unq’a ya’l paane’. As nootel kab’lavat xu’k sta’n.

²¹ As kamal o’va’l mil unq’a naje’ uve’ tx’a’on u paane’. As jit achpu unq’a ixoje’ tuk’ unq’a talaj intxa’e’.

Nixaan u Jesús vi’ u mar

Marcos 6.45-52; Xhun 6.15-21

²² As tul uva’ nik iq’iila kan u Jesús unq’a tename’, as tal ve’t Aak te unq’a ichusulib’e’ uva’ la ok ve’t chajnaj tu u barco as la b’ax ve’t chajnaj vatz Aak ti’ iq’axit u mar.

²³ Tul ma’tik iq’iilat kan u Jesús unq’a tename’, as je’ ve’t Aak vi’ uma’l u tal vitz ti’ inachat Tiixh. Tul tz’otin ve’te’, as a’ik kuxh u Jesús atik tzitzi’ sijunal.

²⁴ Echen ve’t u barco pok’o’chb’al u mar, tan nik ijojpi u mam kajiq’e’ u barco, tan aalik itzaa u kajiq’e’ vatz u barco.

²⁵ Tul uva’ txantik kuxh isajb’e’, as xao’m tok u Jesús vi’ u mar. As b’ex ilej ve’t Aak chajnaj.

²⁶ Tul til unq’a ichusulib’ Aake’ uva’ nikat ixaan ve’t Aak vi’ u mar, as xo’v ve’t chajnaj. As ech tal ve’t chajnaj ile’: —¡Uma’l u xo’val tule’!— ti’k chajnaj, tul sik’in ve’t chajnaj ta’n xo’vichil.

²⁷ As yolon ve’t u Jesús te chajnaj. As ech tal ve’t Aak ile’: —Ye’ kuxh xo’v ex. Pet etiib’isataj etaama, tan ine’,— ti’k Aak.

²⁸ Ech tal u Lu’ ile’: —Pap, asoj axh u vee’, as al sve uva’ la b’en in sak’atz vi’ u a’e’,— ti’k u Lu’e’.

²⁹ —Elen ch’u’l b’a,— ti’k Aak tal te u Lu’e’. Oora chit el ve’t ch’u’l u Lu’e’ tu u barco. As xaan ve’t naj vi’ u a’e’ ti’ toon k’atz u Jesús.

³⁰ As tul til ve’t naj ipilq’ut tib’ u a’e’ ta’n u mam kajiq’e’, as xo’v ve’t naj. As jilchel ib’en naj xe’ u a’e’ ta’n xo’vichil. As sik’in ve’t naj: —¡Pap, loch in!— ti’k naj te u Jesús.

³¹ As oora chit taq’ ve’t b’en u Jesús iq’ab’ ti’ itxeyat naj. As teq’o ve’t je’ tzan Aak naj xe’ u a’e’. As ech tal ve’t Aak ile’: —¡Ye’xh jank’al k’ujleb’al ak’u’l ati! ¿Kam uva’ kat kuxh ka’kab’in ak’u’l svi’?— ti’k Aak.

³² Tul je’ ve’t u Jesús tu u barco tuk’ u Lu’e’, as yak kuxh ya’ ve’t u kajiq’e’.

³³ As unq’a ichusulib’ Aake’ uve’ atik tu u barco, as toksa ve’t chajnaj iq’ii u Jesús. Ech tal chajnaj ile’: —¡An chite’ vil, Pap, tan axh chite’ vil viK’aol u Tiixhe’!— ti’k chajnaj.

Nib’a’nxisa u Jesús unq’a aach’o’m tu u Genesaret

Marcos 6.53-56

³⁴ As tul ma’tik iq’axit u Jesús u mar tuk’ unq’a ichusulib’e’, as oon ve’t Aak tu u tx’ava’e’ uva’ Genesaret.

³⁵ As tul texhla ve’t unq’a tename’ u Jesús, as pax ve’t itzib’lal Aak tulaj unq’a tename’ uva’ najlich u Genesaret. As teq’o ve’t tzan unq’a tename’ unq’a aach’o’me’ vatz Aak.

³⁶ As ijaj ve’t unq’a tename’ kuyb’al te Aak uva’ aal kuxh koj u toksa’m Aake’ la ikan unq’a aach’o’me’ uve’ nik tale’, tan ab’il uve’ nik kanon u toksa’m Aake’, as yak chit nik tel u ch’o’me’ sti’.

Kam uve’ ni yansan u taanxelal unq’a uxhchile’ vatz u Tiixhe’

Marcos 7.1-23

¹ As ka’l unq’a fariseo uva’ a’ tzaanajlikkat tu u Jerusalén tuk’ ka’t unq’a uxhchile’ uva’ chuselik tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, as oon ve’t chajnaj k’atz u Jesús. Ech tal ve’t chajnaj ile’ te Aak:

² —¿Kam q’i uva’ ye’ ninima unq’a achusulib’e’ unq’a yole’ uva’ k’ujlu kan ta’n unq’a q’esla kub’aale’? Tan ye’l iq’ab’ chajnaj nitx’aae’ tul nitx’a’n chajnaj,— ti’k unq’a fariseo tuk’ unq’a uxhchile’ uva’ chuselik tib’ ti’ u tzaq’ite’ uva’ tz’ib’amal kan.

³ As ech tal ve’t u Jesús ile’: —¿As kano ex q’i? ¿Kam q’i uva’ nepaasa ve’t tzii ti’ u tzaq’ite’ uva’ tz’ib’amal kan? As a’ nenima unq’a chusb’ale’ uva’ at kan ta’n unq’a q’esla eb’aale’,

⁴ tan ech ni tal vitzaq’it u Tiixh ile’:

Xo’noj vatxutxe’ see;

as xo’noj vab’aale’ see, ti’ke.

As ech ni tal ile’ unpajte:

Ab’il uve’ la iyoq’ itxutx as la iyoq’ ib’aal,

as techal la yatz’pi, ti’k u tzaq’ite’.

⁵ Pet ech koj ex, tan a’ netale’ uva’ la uch talat umaj uxhchil te vitxutxe’ moj te vib’aale’ ech ile’: «Ye’ la uch unlochat ex, tan jank’al uva’ la unloch ex sta’n, as te u Tiixhe’ kat vaq’lukat,» chaj u uxhchile’ la tal te vitxutxe’ moj te vib’aale’.

⁶ As a’ netale’ uva’ ye’ la uch ilochat ve’t unq’a uxhchile’ vitxutxe’ tuk’ vib’aale’. Esti’e’ ni val sete uva’ nepaasa ve’t tzii ti’ u tzaq’ite’ uva’ tz’ib’amal kan, tan a’ ve’t ichusb’al unq’a q’esla eb’aale’ nenima.

⁷ Tan ex kuxh ka’vatz, tan an chite’ uve’ tal kan u Isaías, u q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’, tul ech tal ile’:

⁸ Tul ni toksa unq’a tename’ unq’ii,

as itzi’ kuxh unq’a tename’ ni alon.

Pet ech koj u taanxelal unq’a tename’, tan ye’ ni toksa taama svi’ ti’ inimat in.

⁹ As kamchaj la itxa’ki tul uva’ la inach in unq’a tename’,

tan tul nichusune’, as a’ kuxh unq’a chusb’ale’ nichuse’ uve’ at kan ta’n unq’a q’esla ib’aale’, ti’k u Tiixhe’ tal te u Isaías,— ti’k u Jesús.

¹⁰ As imolo ve’t tzan u Jesús unq’a tename’ sk’atz. As ech tal ve’t Aak ile’: —Etab’itaj vunyole’. As palojtaj ex stuul.

¹¹ Tan kam u vee’ ni techb’u umaj uxhchil, as jite’ la paavinsan vatz u Tiixhe’. Pet a’ unq’a yole’ uve’ ni tel ch’u’l titzi’, as a’e’ nipaavinsan vatz Aak,— ti’k u Jesús.

¹² As jetz’en ve’t ok unq’a ichusulib’ Aake’ sk’atz. As ech tal ve’t chajnaj ile’: —¿Ma at sak’u’l, Pap, uva’ kat ch’o’n te unq’a fariseo ti’ uva’ kat aala?— ti’k chajnaj.

¹³ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —Tan jank’al unq’a chusb’ale’ uva’ jit u Kub’aal Tiixhe’ alol tetz, as ech la ib’ane’ eche’ umaj u chiko uva’ la tzujpik el tuk’ u taq’ile’.

¹⁴ As la val sete, eteesataj etib’ k’atz chajnaj, tan ech chajnaje’ eche’ umaj u tzot uva’ la ch’ijin uma’t u tzot, tan asoj la ich’iji u tzote’ uma’t u tzot, as eela iku’e’ skaab’il tu u jule’,— ti’k u Jesús.

¹⁵ As ech tal ve’t u Lu’ ile’: —B’an b’a’nil. As al isuuchil u k’uchuvatze’ sqe uve’ kat aala,— ti’k u Lu’e’.

¹⁶ Ech tal u Jesús ile’: —¿As mita’n kuxh ex b’a nepal tu u yole’?

¹⁷ ¿As ma ye’ nepal stuul? Tan kam uva’ la techb’u umaj uxhchil, as yaklu pal kuxhe’ tu tuul u uxhchile’.

¹⁸ Pet ech koj unq’a yole’ uve’ ni tel ch’u’l titzi’ umaj uxhchil, tan tu u taanxelale’ ni telkat ch’u’l. As a’e’ ni paavinsan

¹⁹ tan tu u taanxelal unq’a uxhchile’ ni telkat ch’u’l unq’a va’lexhla chaj txumb’ale’ eche’ unq’a yatz’ol aama, unq’a maaol tixqel imool as maaol itzumel imool, as eche’ unq’a naje’ uva’ ye’l tixqel tisuuchil as moj unq’a ixoje’ uva’ ye’l itzumel tisuuchil, as tuk’ unq’a uxhchile’ uve’ ni telq’e’, as tuk’ unq’a chulin yole’, as tuk’ unq’a chukul ch’a’oe’.

²⁰ As a’ unq’a txumb’ale’ uva’ ni paavinsan unq’a uxhchile’. Pet ech koj uve’ ye’ la etx’aa veq’ab’e’ tul la tx’a’n ex, as jite’ la paavinsan ex,— ti’k Aak.

Nik’ujb’a’ uma’l u ixoj ik’u’l ti’ u Jesús uva’ aa Canán

Marcos 7.24-30

²¹ As el ve’t ch’u’l u Jesús tu u Galilea. As oon ve’t Aak najlich u Tiro tuk’ u Sidón.

²² As uma’l u ixoj uva’ aa Canán, as ul ik’ul ve’t ixoj u Jesús, tan a’ jejlikkat ixoj tzitzi’. As ech tal ixoj ile’ tul taq’ je’ ixoj tuul ivi’: —Txum unvatz, Pap tiaal David, tan nimxinajlu chit vas vale’ ta’n uma’l u sub’ul,— ti’k ixoj.

²³ Pet jit ik’ulb’e u Jesús ixoj. As jetz’en ve’t ok unq’a ichusulib’e’ Aake’ sk’atz. As ijaj ve’t chajnaj kuyb’al te Aak: —Pap, al te u ixoje’ uva’ la b’en ixoj, tan va’l kuxh isik’in ixoj ti’ kuqul,— ti’k chajnaj.

²⁴ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —A’ chajelkat in ti’ ilochax unq’a tiaal Israel, tan ech tatine’ eche’ unjoloj kaneero’ uve’ tz’ejxinajle,— ti’k u Jesús.

²⁵ As jetz’en ve’t ok ixoj k’atz u Jesús. As ku’ ve’t ixoj qaaloj vatz Aak. Ech tal ve’t ixoj ile’: —¡B’an b’a’nil sve, Pap! ¡Loch in!— ti’k ixoj.

²⁶ —Ye’ la ib’ane’ uva’ la qaq’ vitx’ix unq’a talaj intxa’e’ te unq’a talaj tx’i’e’,— ti’k u Jesús.

²⁷ —Kano, Pap. Pet antu unq’a talaj tx’i’e’ ni echb’un unq’a vuy tx’ixe’ uve’ ni chajpik ku’ jaq’ vimeexha u uxhchile’ uva’ etzin tetz unq’a talaj tx’i’e’,— ti’k ixoj.

²⁸ As ech tal u Jesús ile’: —Ixoj, nim chite’ u k’ujleb’al ak’u’le’. As esti’e’ la ib’ane’ kam uve’ ni tal aama,— ti’k u Jesús. As tul kuxh tal Aak u yole’, as yak kuxh b’a’nx ve’t u tal ixoje’.

Nib’a’nxisa u Jesús unjoltu aach’o’me’

²⁹ As q’aav ve’t u Jesús unpajte ti’ ib’en k’atz u mar uve’ Galilea. As je’ ve’t Aak vi’ uma’l u vitz. As tul xonlik ve’t Aak tzitzi’,

³⁰ as imol ve’t ok tib’ u mama’la tename’ k’atz Aak uva’ eq’omal unq’a ko’xe’ sta’n tuk’ unq’a tzote’ tuk’ unq’a uxhchile’ uva’ koyix iq’ab’ tuk’ unq’a meme’ as tuk’ unjoltu aach’o’m. As kat ib’a’nxisa ve’t Aak skajayil.

³¹ As teq’o ve’t taama unq’a tename’ tul til unq’a tename’ iyolon unq’a meme’. As toksa ve’t unq’a tename’ iq’ii u Tiixhe’, tan b’a’nik ve’t unq’a uxhchile’ uve’ koyixik iq’ab’. As nik ixaan ve’t unq’a ko’xe’. As nik tilon ve’t unq’a tzote’.

Ni taq’ u Jesús ipaan kajva’t mil tenam

Marcos 8.1-10

³² As imolo ve’t u Jesús unq’a ichusulib’e’. As ech tal ve’t Aak ile’: —Nuntxum ivatz unq’a tename’, tan kat ib’anlu ve’t oxva’l q’ii scheel uva’ xekel unq’a tename’ svi’. As ye’xhkam chit unb’ooj ati uva’ la techb’u. As ye’ nunsa’ uva’ la b’en unq’a tename’ tikab’al tul ye’xnaj tx’a’ni, tan la b’ujle’ tu b’ey,— ti’k u Jesús.

³³ Ech tal unq’a ichusulib’ Aak ile’: —¿Katil la b’en qeq’okat mama’la paan tzitza’ tu u tzuukin tx’ava’e’ ti’ itzujb’el unq’a tename’?— ti’k chajnaj.

³⁴ As ech tal ve’t u Jesús ile’: —¿Jank’oj paan q’i ati?— ti’k Aak. —Vujva’l kuxh paan ati tuk’ ka’t unq’a talaj txay,— ti’k chajnaj.

³⁵ As tal ve’t Aak ixoneb’ unq’a tename’ tu tx’ava’.

³⁶ As itxey ve’t Aak vujva’l u paane’ tuk’ ka’t unq’a talaj txaye’. As taq’ ve’t Aak ta’ntiixh te u Tiixhe’ sti’. As ijatx ve’t Aak. As taq’ ve’t Aak te unq’a ichusulib’e’. As ijatx ve’t chajnaj xo’l unq’a tename’.

³⁷ As tx’a’n ve’t unq’a tename’ skajayil sb’a’n. As imol ve’t unq’a ichusulib’ Aake’ unq’a ya’l paane’. As nootel vujva’t xu’k sta’n.

³⁸ As kajva’l mil unq’a naje’ tx’a’ni. As ye’ kat achpu unq’a ixoje’ tuk’ unq’a talaj intxa’e’.

³⁹ As tul ma’tik ib’en ve’t u mama’la tename’, as ok ve’t u Jesús tu u barco unpajte. As echik toon ve’t Aak najlich u tal tenam uva’ Magdala.

Nijaj ka’l unq’a fariseo umaj u k’uchb’al tetz u tijle’m u Jesús

Marcos 8.11-13; Lucas 12.54-56

¹ As oon ka’l unq’a fariseo tuk’ ka’t unq’a saduceo k’atz u Jesús ti’ ijajata’ uva’ la ik’uch Aak umaj u k’uchb’al tetz u tijle’me’, as k’uchb’al tetze’ asoj a’ tzaanajkat Aak tu almika’. As nik kuxh ichuk chajnaj txumb’al ti’ uva’ la icheesa chajnaj ipaav Aak.

² Ech tal ve’t u Jesús ile’: —As tul niku’ q’ii as tul kat etila uva’ kajux ve’t u almika’e’, as: «Saq’i la ib’an sq’ejal,» ch’ex netale’.

³ Asoj netile’ uva’ kajux ve’t u almika’e’ tul nisajb’e’, as: «Mam jab’al tul cheel, tan at suutz’ vatz u almika’e’,» ch’ex netale’. ¡Ex kuxh ka’vatz tuk’ vetxumb’ale’! Tan nepal stuul kam uve’ tuk uchoj vatz u almika’e’. ¿As kam q’i uve’ ye’ nepal stuul ti’ unq’a k’uchb’al tetze’ uve’ ni tuch sexo’l tu unq’a q’iie’?

⁴ ¡Ech ve’t vetxumb’ale’ eche’ unq’a uxhchile’ uva’ va’lexh vitxumb’ale’! ¡As ech ve’t exe’ eche’ umaj naj uva’ nichuk tixoj! As k’uxh nejaj umaj k’uchb’al tetz u vijle’me’, as eche’ la koj k’uchpu sete. Pet a’ kuxh ve’t la k’uchpu sete eche’ uva’ kat ib’an u Jonás, u q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’,— ti’k u Jesús. As taq’ ve’t kan Aak chajnaj. As b’en ve’t Aak.

Eela vitxumb’al unq’a fariseo tuk’ u levadura

Marcos 8.14-21

⁵ As tul pal u Jesús tuk’ unq’a ichusulib’e’ jalit u mar, as jit inach chajnaj teq’ot ipaan.

⁶ As ech tal ve’t u Jesús ile’: —Tuk val sete, atoj enachb’al vatz vilevadura unq’a fariseo tuk’ unq’a saduceo,— ti’k Aak.

⁷ As tal ve’t je’ chajnaj ste uva’: —Kamal ti’ uve’ ye’ kat qeq’o tzan kupaan, as esti’e’ ni tal Aak u yole’,— ti’k chajnaj.

⁸ As ootzimalik ta’n u Jesús uva’ kam nikat titz’a chajnaj. As ech tal ve’t Aak ile’: —Ye’xh jank’al u k’ujleb’al ek’u’le’ ati. ¿As kam q’i uva’ netal je’ sete uva’: «Ye’l kupaan ati,» ch’ex netale’?

⁹ ¿Ma ye’ nepal b’a tu uve’ kat unb’ana? ¿As ma ye’ netulsa b’a sek’u’l uva’ o’va’l kuxh paan as kat noo o’va’l mil unq’a tename’ sta’n as jatva’t xu’k unq’a ya’l paane’ q’i kat emola?

¹⁰ ¿As moj ye’ netulsa sek’u’l uva’ vujva’l u paane’ kat unjatx xo’l kajva’l mil unq’a tename’ as jatva’ttel xu’k u ya’l paane’ q’i kat emola?

¹¹ ¿Kam q’i uva’ ye’ nepal tu vunyole’? Tan jit u paane’ ni val sete. Pet a’e’ ni val sete uva’: «Atoj enachb’al vatz vilevadura unq’a fariseo tuk’ unq’a saduceo,» ch’in sete,— ti’k u Jesús.

¹² As tul tal Aak isuuchil u yole’, as a’n pal ve’t chajnaj stuul uva’ jit u levadura uve’ nib’en xo’l u paane’ uve’ nik tal Aak. Pet a’ vitxumb’al unq’a fariseo tuk’ unq’a saduceo uve’ nikat tal Aak kam uve’ ib’an chajnaj, tul uva’ nik ichusun chajnaj.

Ni tal u Lu’ uva’ a’ u Jesús u Cristo

Marcos 8.27-30; Lucas 9.18-21

¹³ As oon ve’t u Jesús najlich u tenam u Cesarea, uva’ kat ik’ujb’a’ kan u Pi’le’ uva’ k’ujlik kan ta’n u ijlenaal tu u Roma. As ech tal ve’t u Jesús ile’ te unq’a ichusulib’e’: —¿Kam u tijle’me’ VIK’AOL U NAJE’ uve’ ni tal unq’a tename’?— ti’k Aak.

¹⁴ Ech tal ve’t unq’a ichusulib’ Aak ile’: —At uxhchil ni alon uva’ axh u Xhune’ uve’ nik aq’on ku’ unq’a uxhchile’ xe’ u a’e’; as at ka’l uxhchil ni alon uva’ axh u Elías; as at ka’t uxhchil ni alon uva’ axh u Jeremías as moj uma’toj u q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’ uva’ kat ul taama unpajte,— ti’k chajnaj.

¹⁵ As: —¿Kano ex q’i? ¿Kam vijle’m uve’ netale’?— ti’k u Jesús.

¹⁶ As ech tal ve’t u Lu’ ile’ uva’ Simón: —Axhe’ ta’ u Cristo, viK’aol u islich Tiixhe’,— ti’k naj.

¹⁷ Ech tal ve’t u Jesús ile’ te u Lu’e’: —Achveb’al chit axh Simón, ik’aol u Jonás, tan jit kuxh umaj vatz tx’ava’illa aama kat alon see. Pet a’ vunB’aale’ uva’ echen tu almika’ kat k’uchun visuuchil u yole’ see.

¹⁸ As tuk val see, Simón, uva’ axh Lu’ unpajte. As vi’ u sivane’+ 16.18 U yole’ uva’ Lu’, as a’ ni tokkat «Petros» tu yolb’al griego. Pet u yole’ uva’ ni tal u Jesús ti’ u sivane’, as a’ ni tokkat «petra» tu yolb’al griego. As u yole’ «petra», a’ isuuchile’ uva’ «sivan» tu kuyolb’al. tuk unk’ujb’a’kat kan vuntename’ uva’ molomal sva’n. As u tx’i’lanaje’ tuk’ unq’a imoole’ uva’ iq’esal unq’a paasan tziie’ uva’ echen tu u k’axk’ola atinb’ale’, as ye’ la oleb’ ti’ isotzsal u tename’ uva’ molomal sva’n.

¹⁹ As tuk vaq’ ve’t u eejle’me’ ti’ uva’ axh la ilon isuuchil u tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’. As kam uva’ la aal ib’anche’ vatz u tx’ava’e’, as a’e’ la b’anax tu almika’; as kam uva’ la aale’ uva’ ye’ la b’anchu vatz u tx’ava’e’, as a’e’ ye’ la b’anchu tu almika’,— ti’k u Jesús.

²⁰ As tal ve’t Aak te chajnaj uva’ ye’xheb’il la tal chajnaj ste uva’ Aak u Cristo.

Ni tal u Jesús vikameb’ale’

Marcos 8.31–9.1; Lucas 9.22-27

²¹ As tu u q’iie’, as xe’t ve’t u Jesús ti’ talat isuuchil te unq’a ichusulib’e’ uva’ la b’en Aak tu u Jerusalén. As techal chit la ipaleb’e Aak unq’a k’axk’oe’ ta’n unq’a b’aal tename’, tuk’ ta’n unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh, as tuk’ unq’a uxhchile’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’. As la yatz’pi. As la ul taama Aak titoxvu q’ii.

²² As teq’o ve’t el u Lu’e’ u Jesús sijunal. As imaj ve’t u Lu’e’ ivatz Aak ti’ uva’ ye’ la tal Aak u yole’. Ech tal ve’t naj ile’: —¡Tiixh la kolon axh! ¡A’ chite’ ye’ la uch ib’anat uve’ naale’!— ti’k u Lu’e’.

²³ As isuchq’i ve’t tib’ Aak. As tal ve’t Aak te u Lu’e’: —¡Jetz’en el sunvatz, Lu’! Tan a’ vitxumb’al u Satanás nooksa tavi’, tan ye’l uva’ a’ koj u tetz u Tiixhe’ ato’k tavi’. Pet a’ vitxumb’al unq’a uxhchile’ ato’k tavi’,— ti’k u Jesús.

²⁴ As ech tal ve’t Aak ile’ te unq’a ichusulib’e’: —Ab’iste ex uva’ la esa’ etoksat etib’ sunk’atz, as jit vetxumb’ale’ la etoksa. Pet a’ uva’ la eb’ane’ kam uva’ nunb’ane’, k’uxh la epaleb’e k’axk’o as moj la kam ex svi’,

²⁵ tan ab’il uve’ a’ kuxh vitiichajile’ ni titz’a vatz u tx’ava’e’, as ye’l itiichajil ati k’atz u Tiixhe’. Pet ab’il uva’ la taq’ vitiichajile’ svi’, as a’e’ uve’ at itiichajil k’atz Aak la ib’ane’.

²⁶ ¿As kam ib’a’nil q’i ti’ umaj uxhchil uva’ la itx’ak u vatz tx’ava’e’ skajayil, as tul ye’l itiichajil ati k’atz u Tiixhe’? Tan ye’l umaj kam la uch taq’at u uxhchile’ ti’ uva’ at vitiichajile’ k’atz Aak.

²⁷ Tan la ku’ ch’u’l VIK’AOL U NAJE’ tu almika’ tuk’ unq’a ángel, as la litz’lo’lan ve’t u vuleb’ale’ eela kuxh stuk’ uva’ a’ vunB’aale’ la ilpi. As la ul vaq’ ve’t itx’aja’m unq’a uxhchile’ sijununil ti’ uve’ kat ib’ana.

²⁸ As jik chit tuk val sete, tan at jolol ex uva’ at ex tzitza’ uva’ ye’xnaj kam ex tul la ilej ve’t u q’iie’. As la etil ve’t tul VIK’AOL U NAJE’ tuk’ u tijle’me’,— ti’k u Jesús.

Nijalpu ve’t ika’y u Jesús

Marcos 9.2-13; Lucas 9.28-36

¹ Vaajil q’ii stuul, as teq’o ve’t u Jesús u Lu’e’ sti’, tuk’ u Jacob, as tuk’ u titz’ine’ uva’ Xhun. As b’en ve’t Aak vi’ uma’l u vitz uva’ nim chit at je’.

² As jalpu ve’t ika’y Aak vatz chajnaj. Va’lik chit ilitz’lo’lan ve’t ivatz Aak eche’ nib’an u q’iie’. As va’lik chit ipolal ve’t u toksa’m Aake’ eche’ u saje’.

³ As chee ve’t u Moisés tuk’ u Elías vatz u Jesús tuk’ chajnaj. As yolon ve’t tuk’ Aak.

⁴ As ech tal ve’t u Lu’ ile’ te u Jesús: —Kub’aal, b’a’ne’ uva’ la atin ve’t o’ tzitza’. Asoj la asa’, la kub’an oxvo’j tal pach: Uma’l eetz; uma’t tetz u Moisés; as uma’t tetz u Elías,— ti’k u Lu’e’.

⁵ As antelik kuxh iyolon u Lu’e’ tul chee ve’t uma’l u suutz’ uva’ va’lik chit ipolal. As atin ve’t tiib’a u Jesús tuk’ chajnaj. As tab’i ve’t chajnaj uma’l u tuul vi’ tu u suutz’e’ uva’ ech ni tal ile’: —¡A’ vunK’aole’ u vaa’! ¡As xo’n chit sve! ¡As va’l ichiib’ ve’t vaama sti’! ¡As a’e’ la enima!— ti’k u tuul vi’ tu u suutz’e’.

⁶ Tul uva’ tab’i ve’t unq’a ichusulib’ u Jesús u yole’, as yak kuxh xo’v ve’t chajnaj. As ku’ ve’t chajnaj qaaloj. As taq’ ve’t ku’ chajnaj ivatz tu tx’ava’.

⁷ As jetz’en ve’t ok u Jesús k’atz chajnaj. Ikan ve’t ok Aak chajnaj. As ech tal Aak ile’: —Txakpojtaj ex. Ye’ kuxh xo’v ex,— ti’k Aak.

⁸ As tul sajin ve’t chajnaj, as ye’xheb’il atik ve’t k’atz Aak. Pet Aak kuxh ve’t atik sijunal.

⁹ As tul ku’ ch’u’l u Jesús vi’ u vitze’ tuk’ chajnaj, as ech tal ve’t Aak ile’ te chajnaj: —Ye’xh katil la etalkat kam uva’ kat k’uchpu sete. Pet tul la kam VIK’AOL U NAJE’ as la ul taama unpajte, as a’n la etal ve’te’,— ti’k Aak.

¹⁰ As ech tal ve’t unq’a ichusulib’ Aak ile’: —¿Kam q’i uve’ ni tal unq’a uxhchile’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’ tan uva’ b’axel la ul u Elías?— ti’k chajnaj.

¹¹ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —An chite’ uve’ ni tal chajnaj, tan tz’ib’amal kan uva’ b’axel la ul u Elías ti’ tul ib’anat tuch unq’a tename’ ti’ u vuleb’ale’.

¹² Pet tuk val sete, tan ulye’ u Elías. As ye’ kat exhlal u tijle’me’. As kat ib’an unq’a uxhchile’ ste kam uva’ kat tal taama unq’a uxhchile’ sti’. Echat chit tuk ulb’eloj VIK’AOL U NAJE’ ,— ti’k u Jesús.

¹³ As pal ve’t chajnaj tu viyol u Jesús uva’ a’ u Xhune’ nikat tal Aak, uva’ nikat aq’on ku’ unq’a uxhchile’ xe’ u a’e’.

Nib’a’nxisa u Jesús uma’l u xaak uva’ atik ok sub’ul sk’atz

Marcos 9.14-29; Lucas 9.37-43

¹⁴ As tul oon ve’t chajnaj k’atz unq’a mama’la tename’, as jetz’en ve’t ok uma’l u naj k’atz u Jesús. Ku’ naj qaaloj vatz Aak. As ech tal naj ile’ te Aak:

¹⁵ —Pap, txum ivatz uma’l vas unk’aol, tan ato’k uma’l u ch’o’m sk’atz. As kam kuxh nib’an ta’n u ch’o’me’. As jatpajux kuxh b’en naj tu xamal as tuk’ tu a’.

¹⁶ As kat veq’o tzan vatz unq’a achusulib’e’. As ye’ kat oleb’ chajnaj ti’ ib’a’nxisale’,— ti’k u naje’.

¹⁷ As ech tal ve’t u Jesús ile’: —¡Ex chit b’a ye’ nek’ujb’a’ ek’u’l svi’! ¡As va’len kuxh vetxumb’ale’! ¿Ma tuk kuxh atinoj in sexo’l uve’ netitz’a? ¿As la kuxh kol tx’eb’on ve’t in q’a seti’ ti’ uva’ la ek’ujb’a’ ek’u’l svi’? As eteq’otaj tzan u xaake’,— ti’k Aak.

¹⁸ As iyaa ve’t u Jesús u sub’ule’ uve’ atik ok k’atz u xaake’. As el ve’t u sub’ule’ ti’ naj. As yak kuxh b’a’nx ve’t naj.

¹⁹ As tul uva’ a’ik kuxh ve’t u Jesús tuk’ unq’a ichusulib’e’, as ech tal ve’t chajnaj ile’ te Aak: —¿Kam q’i uve’ ye’ kat oleb’ o’ ti’ tel u sub’ule’ k’atz u xaake’?— ti’k chajnaj.

²⁰ Ech tal ve’t Aak ile’: —Ye’ kat oleb’ ex ti’ tel u sub’ule’, tan ti’ uva’ unb’iil kuxh u k’ujleb’al ek’u’l ati. As tuk val sete, tan ech koj u k’ujleb’al ek’u’le’ eche’ umaj iia uva’ tetz mostaza uva’ tz’up chittu’, as la etale’ te u vitze’ uva’: «Q’axen tu uma’t u atinb’ale’,» chaj ex. As la chit ib’ane’ kam uva’ la etale’, tan ye’le uva’ ye’ koj la uch eb’anata’.

²¹ Unq’a sub’ule’ uva’ eche’ u vee’, tan tuk’ kuxh nacho Tiixh as tuk’ ikuypu va’y vatz u Tiixhe’ la elkat,— ti’k u Jesús.+ 17.21 At ka’t unq’a o’tla u’uje’ uva’ ye’ nichee u versículo 21 stuul.

Nika’pu u Jesús talat vikameb’al

Marcos 9.30-32; Lucas 9.43-45

²² As tul ye’xnik el ch’u’l u Jesús tu u Galilea tuk’ unq’a ichusulib’e’, as ech tal Aak ile’: —Ine’ uva’ in VIK’AOL U NAJE’ , as la oksal ok in tiq’ab’ unq’a uxhchile’.

²³ As la yatz’pu ve’t in. As la ul vaama titoxvu q’ii,— ti’k Aak. As txumun ve’t chajnaj ta’n viyol Aake’.

Nichoon u Jesús ti’ u puaje’ uva’ nijajpe’ tetz u tostiixhe’

²⁴ As tul oon ve’t u Jesús tu u Capernaúm tuk’ unq’a ichusulib’e’, as jetz’en ve’t ok ka’l unq’a molol tetz puaj k’atz u Lu’e’, tan nik imolpu puaj ti’ ib’anchu tuch u tostiixhe’. Ech tal chajnaj ile’ te u Lu’e’: —¿Ma ni taq’ vechusule’ ikutx?— ti’k chajnaj.

²⁵ —Kano, ni taq’ Aake’,— ti’k u Lu’e’.

As tul ok ve’t u Lu’e’ tu kab’al uva’ atikkat u Jesús, as b’axel kat yolon ve’t Aak vatz u Lu’e’. Ech tal ve’t Aak ile’: —¿Kam ni tal axh, Simón? ¿Ab’il nijajpu u puaje’ ste ta’n unq’a ijlenaale’? ¿Ma te unq’a aatename’? ¿Pet moj te unq’a uxhchile’ uva’ echen tu uma’t u tenam?— ti’k u Jesús.

²⁶ —A’ nijajpukat u puaje’ te unq’a uxhchile’ uva’ echen tu uma’t u tenam,— ti’k u Lu’e’. As ech tal ve’t u Jesús ile’: —An chite’ uve’ naale’, tan ye’xhkam nijajax te unq’a aatename’. As la uchi uva’ ye’l kukutx la qaq’e’.

²⁷ Pet ti’ uva’ ye’ la yan itxumb’al unq’a uxhchile’ sqi’, as kuxh tzi’ u mar. Aq’ b’en u txeyb’al txaye’ xe’ u a’e’. As ab’iste u txaye’ la je’ ch’u’l b’axa as lajaj vitzi’ txooe’. As la alej uma’l u puaj titzi’ txoo. As la ul achoo u eetze’ tuk’ u vetze’, jank’al uva’ nijaj chajnaj te unq’a uxhchile’,— ti’k u Jesús.

Ni tal u Jesús ti’ uva’ ab’il nim talche’

Marcos 9.33-37; Lucas 9.46-48

¹ As an kuxh tu u oorae’, as jetz’en ve’t ok unq’a ichusulib’ Aake’ sk’atz. As ech tal chajnaj ile’ te Aak: —¿Pap, ab’iste o’ nim qalche’ ti’ u kumoole’ la ib’ane’ tul la ilej u q’iie’ uva’ la ok ve’t u tename’ jaq’ u tijle’m u Tiixhe’?— ti’k chajnaj.

² As imolo ve’t tzan u Jesús uma’l u tal xaak. As itxakb’a’ ve’t Aak naj xo’l chajnaj.

³ As ech tal ve’t Aak ile’: —Jik chit tuk val sete, tan asoj ye’ la eb’an vetxumb’ale’ eche’ itxumb’al unq’a talaj intxa’e’, as ye’l etokeb’al xo’l u tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’ uva’ ni til Aak isuuchil,

⁴ tan ab’il uva’ nisa’ uva’ nim talche’ la ib’ane’ xo’l u tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’, as aal b’a’ne’ uva’ ech vitxumb’ale’ eche’ vitxumb’al u tal xaake’.

⁵ As ab’il uva’ tuk’ vunb’iie’ la ib’ankat umaj b’a’nil te umaj talaj intxa’ eche’ u tal xaak ila’, as svee’ la ib’ankat.

Niyolon u Jesús ti’ unq’a uxhchile’ uva’ la paavinsan vimoole’

Marcos 9.42-48; Lucas 17.1-2

⁶ Pet ab’il la ka’kab’insan taama umaj u niman vetze’ uva’ ye’ yak’inoj vitxumb’ale’ ti’ vunyole’, as aal b’a’ne’ uva’ la k’alpik ve’t ok umaj u nimla ka’ tiqul u uxhchile’. As la sutil ve’t b’en xe’ u mar.

⁷ As ech ni valkate’ sete, tan techal chite’ la ul unq’a k’axk’oe’. As txumleb’al ivatz unq’a tename’ uva’ la ka’kab’in taama ta’n unq’a k’axk’oe’ uva’ la ipaleb’e. ¡As oyeb’ chit ivatz u uxhchile’ uva’ la ka’kab’insan taama umaj u niman vetze’!

⁸ As la val sete, tan asoj la paavin ex ta’n veq’ab’e’ moj ta’n vetoje’, as eya’sataj epaavine’ eela kuxh stuk’ uva’ kat etzok’lu ve’t el veq’ab’e’ tuk’ vetoje’, tan aal b’a’ne’ uva’ ech exe’ eche’ umaj kuch’ as moj eche’ umaj ko’x tul la ok ex tu vetiichajile’ uve’ ye’l iya’teb’al, as ti’ uva’ k’uxh at veq’ab’e’ tuk’ vetoje’ skaab’il tul a’ la b’enkat ex tu u choob’al paave’ uve’ ni toypukat u xamale’ uve’ ye’l iya’teb’al.

⁹ Asoj la paavin ex ta’n u b’aq’ evatze’, as eya’sataj epaavine’ eela kuxh stuk’ uva’ kat eteesal ve’t el u b’aq’ evatze’, tan aal b’a’ne’ uva’ uma’l kuxh u b’aq’ evatze’ tul la ok ex tu uve’ atkat u tiichajile’ tetz vetaanxelale’, as ti’ uva’ k’uxh at ka’va’l u b’aq’ evatze’ as tul a’ la b’enkat ex tu u choob’al paave’ uve’ atkat u xamale’ uva’ ye’l iya’eb’al.

U k’uchuvatz ti’ u kaneero’ uve’ tz’ejxinajle

Lucas 15.3-7

¹⁰ As etixvak unq’a uxhchile’ uva’ ech vitxumb’ale’ eche’ unq’a talaj intxa’e’, tan jik chit la val sete, tan unq’a ángel uva’ tetz unq’a uxhchile’ as ato’k vatz u Kub’aal Tiixhe’ tu almika’.

¹¹ As in uva’ in VIK’AOL U NAJE’ , as kat ul in ti’ unlochat unq’a tename’ uve’ tz’ejxinajle.

¹² As ech nunb’ane’ eche’ uma’l u naj uva’ at o’k’alal (100) ikaneero’. As tul kat itz’ej kan naj umaj txoo, ¿as ma ye’ la taq’ kan naj b’elelaval to’k’al (99) unq’a ikaneero’e’ tu u atinb’ale’ uva’ ye’xhkam la b’anon as la b’en ichuk naj vikaneero’e’ xo’l koob’al?

¹³ As ni val sete, asoj la ilej ve’t naj txoo, as mama’la chiib’ichil la ib’an ve’t naj ti’ txoo ti’ b’elelaval u to’k’ale’ uve’ ye’ kat tz’ejxi.

¹⁴ As echat chit nib’an u Kub’aale’ uve’ at tu almika’, tan ye’ nisa’ Aak uva’ la tz’ejxik kan umaj unq’a uxhchile’ uva’ ech vitxumb’ale’ eche’ unq’a talaj intxa’e’.

Niyolon u Jesús ti’ uva’ kam isotzsat u niman tetz Aak ipaav vimool

¹⁵ Asoj la paavin umaj u eetz’in aatzike’ savatz, as la aal isuuchil ste tul uva’ axh kuxh stuk’ sajunal. Asoj la tab’i vayole’, as b’a’n ve’t aatine’ tuk’ u eetz’in aatzike’.

¹⁶ Pet asoj ye’ la tab’i vayole’, as eeq’o umaj moj ka’va’toj u qitz’in qatzike’ see’ ti’ etalat isuuchil vipaave’ ste.

¹⁷ Pet asoj ye’ la tab’i viyol unq’a qitz’in qatike’ uva’ la eeq’o see’, as la b’en aal ve’te’ xo’l unq’a qitz’in qatzike’ uve’ ni niman Tiixh. Asoj echat kuxh la ib’ane’, as eela kuxh ve’te’ tuk’ umaj uxhchil uva’ ye’ ni niman Tiixh as moj eche’ umaj u molol puaj tetz u Roma.

¹⁸ Tan jik chit tuk val sete, tan kam uve’ la etal ib’anche’ vatz u tx’ava’e’ as a’e’ la b’anax tu almika’. As kam uva’ la etale’ uva’ ye’ la b’anchu vatz u tx’ava’e’ as a’e’ ye’ la b’anchu tu almika’.

¹⁹ As tuk val sete unpajte, tan asoj at ka’vo’j ex uva’ la ik’ul tib’ veyole’ tzitza’ vatz u tx’ava’e’ ti’ umaj kam uva’ la ejaj te vunB’aale’ uve’ tu almika’, as la chit ib’an Aake’ kam uva’ la ejaje’,

²⁰ tan katil uva’ atkat ka’vo’j moj oxvo’j uxhchil ti’ imolat tib’ ti’ vunb’iie’, as at ine’ sxo’l,— ti’k u Jesús.

²¹ As jetz’en ve’t ok u Lu’e’ k’atz u Jesús. As ech tal ve’t naj ile’: —¿Pap, jatpajul la unsotzsa ipaav umaj vitz’in vatzik uva’ la b’anon umaj va’lexh sve? ¿Ma la unsotzsa ipaav asoj vujpajul la ib’an umaj va’lexh sve?— ti’k u Lu’e’.

²² Ech tal ve’t u Jesús ile’: —Ye’le, jit kuxh vujpajul la asotzsa ipaav u eetz’in aatzike’, pet vujpajul laval imutx’ la asotzsa ipaav u eetz’in aatzike’,— ti’k u Jesús.

Ka’va’l unq’a naj uva’ atik itx’oj

²³ As ech tal u Jesús ile’: —Ech la ib’an u tijle’m u Tiixhe’ eche’ kat ib’an uma’l u ijlenaal uva’ kat tal ve’t tixmal vitx’oj unq’a ik’ame’.

²⁴ As tul kat tixma ve’t u ijlenaale’ vitx’oj unq’a ik’ame’, as b’ex eq’oloj tzan uma’l u naj uva’ xo’veb’al chit vitx’oje’ xe’ u ijlenaale’, tan laval mil vitx’oje’ atik ve’te’.

²⁵ As ye’lik chit ipuaj naj atike ti’ ichooat vitx’oje’. As tal ve’t u ijlenaale’ uva’ la k’ayil ve’t naj, tuk’ u tixqele’, tuk’ unq’a initxa’e’, as tuk’ unq’a tetz naje’ skajayil ti’ ichoop ve’t u tx’oje’ xe’ u ijlenaale’.

²⁶ As ku’ ve’t u k’ame’ qaaloj vatz u ijlenaale’ ti’ ijajat kuyb’al. As ech tal ve’t naj ile’: «Sotzsa unpaave’, pap. Tx’eb’ unb’iitoj in. As la chit unchoo vuntx’oje’ skajayil,» ti’k naj.

²⁷ As itxum ve’t u ijlenaale’ ivatz naj. As kat isotzsa ve’t u ijlenaale’ ipaav naj ti’ vitx’oje’ skajayil. As kat chajpul ve’t naj ta’n u ijlenaale’.

²⁸ As tul kuxh el ch’u’l u k’ame’ vatz u ijlenaale’, as ik’ul naj uma’t vimool uva’ atik unb’iil vitx’oje’ xe’ naj. As o’k’alal (100) q’ii aq’on itx’oj u naje’. Oora chit itxey ve’t naj vas imoole’. As ipoch’ ve’t naj iqul. As: «¡Oora choo vatx’oje’ cheel!» ti’k naj tal te vimoole’.

²⁹ As ku’ ve’t vimool naje’ qaaloj vatz ti’ ijajat kuyb’al te naj. «Sotzsa unpaave’. Tx’eb’ unb’iitoj in. As tuk chit unchoo vuntx’oje’ skajayil,» ti’k vimool naje’.

³⁰ As eche’ nikat koj tab’i naj viyol vimoole’. Pet taq’ ve’t b’en naj vimoole’ tu u kaarsa. As techanal la ichoo vitx’oje’ kajayil uve’ nik tal naj.

³¹ Tul til ve’t unjoltu unq’a k’ame’, as ch’o’n ve’t te chajnaj. As b’ex tal ve’t chajnaj te u ijlenaale’ kam uve’ kat tulb’e naj vimoole’.

³² As tul tab’i ve’t u ijlenaale’, as imolo ve’t tzan u ijlenaale’ u naje’. As ech tal ve’t u ijlenaal ile’ te naj: «¡Axh chit tx’i’la aamae’ vil! Tan k’uxh nim chit vatx’oje’ siinxe’, as kat unsotzsa ve’t apaav ti’ vatx’oje’, tan ti’ uva’ kat ajaj kuyb’al sve.

³³ ¡As kat koj atxum ivatz u naje’ uve’ atik itx’oj saxe’ eche’ uva’ kat unb’an see!» ti’k u ijlenaale’.

³⁴ As ul ve’t ivi’ u ijlenaale’. As taq’ ve’t ok u ijlenaale’ naj te unq’a q’osonale’ ti’ iq’ospu naj, techal la ichoo naj vitx’oje’ skajayil.

³⁵ Echat la ib’an u Tiixhe’ sete uva’ echen tu almika’, asoj jit aya’l ek’u’l la esotzsa ipaav unq’a etitz’in etatzike’ ti’ u va’lexhe’ uva’ la ib’an sete,— ti’k u Jesús.

Nichusun u Jesús uva’ ye’ la uch ijatxat tib’ umaj u naj tuk’ tixqel

Marcos 10.1-12; Lucas 16.18

¹ As tul ya’ ve’t talat u Jesús unq’a yole’, as el ve’t ch’u’l Aak tu u Galilea. As oon ve’t Aak tu u Judea jalit u nimla a’e’ u Jordán.

² As a’ chit mama’la tename’ xekik ti’ Aak. As ib’a’nxisa ve’t Aak unq’a aach’o’me’ tzitzi’.

³ As ul ve’t ka’l unq’a fariseo ti’ ich’otil uma’l u yol te Aak as ti’ ichukax ipaav Aak. Ech tal ve’t chajnaj ile’: —¿Ma la uch ijatxat tib’ umaj naj tuk’ tixqele’ k’uxh kam kuxh sti’?— ti’k chajnaj.

⁴ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —Tan tixe’teb’al u vatz tx’ava’e’ kat icheesa u Tiixhe’ u naje’ as kat icheesa Aak u ixoje’.

⁵ As ech kat tal ve’t u Tiixh ile’: «Esti’e’ la taq’ kan u naje’ vitxutxe’ tuk’ vib’aale’. As la teq’o tib’ naj tuk’ u tixqele’. As unvatzul kuxh ve’te’ tuk’ u tixqele’,» ti’k u Tiixhe’.

⁶ As jit ve’t ka’va’l. Pet eela kuxh stuk’ uva’ uma’l kuxh ve’te’ vatz Aak. Esti’e’ la val sete, tan ab’il uva’ a’ u Tiixhe’ kat b’anon uva’ kat teq’o tib’, as ye’xheb’il la jatxon ivatz,— ti’k u Jesús.

⁷ As ech tal ve’t unq’a fariseo ile’: —¿As kam q’i uve’ ni tal u Moisés uva’ la itz’ib’a kan u naje’ tu umaj u’uj ti’ uva’ kam sti’ la ijatxkat tib’ naj tuk’ u tixqele’? As la uch ijatxat tib’ naj tuk’ u tixqele’,— ti’k unq’a fariseo.

⁸ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —As ti’ kuxh vipaasan tziil unq’a tename’, as kat taq’ ve’t u Moisés tokeb’al u jatxiib’e’. Pet jit’e’che’ uva’ kat tal kan u Tiixhe’ b’axa.

⁹ As tuk val sete, u naje’ uva’ kat ijatxe’l u tixqele’ as tul ye’l ixoj kat iyansa tib’ tuk’ uma’toj naj, asoj la teq’o tib’ naj tuk’ uma’t ixoj, as la paavin ve’t naj vatz u Tiixhe’. As echat la ib’an uma’t u naje’, tan la paavin ve’t naj asoj la tixqeli naj u ixoje’ uve’ jatxel tib’ tuk’ vitzumele’,— ti’k u Jesús.

¹⁰ As ech tal ve’t unq’a ichusulib’ u Jesús ile’: —Asoj ech isuuchil u yole’ ti’ tatin umaj naj tuk’ u tixqele’, as aal b’a’ne’ b’a uva’ ye’ la ichuk naj tixqel,— ti’k chajnaj.

¹¹ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —Jit kajayil unq’a naje’ la tx’olon ikuyat u yola’. Pet a’ kuxh unq’a naje’ uve’ la taq’ u Tiixhe’ ste ti’ ikuyata’.

¹² Tan at unq’a naje’ uva’ at tzan sti’ tul ye’xnik itz’eb’i uva’ ye’l tixqel nichuke’. As at unq’a naje’ uva’ an kuxh uma’t naj ni b’anon ste uva’ ye’l tixqel nichuke’. As at unq’a naje’ uva’ an kuxhe’ ni b’anon je’ ste uva’ ye’l ve’t tixqel nichuke’. As nib’ane’ ti’ toksat taama ti’ u tijle’m u Tiixhe’,— ti’k u Jesús.

Ni taq’ u Jesús ib’a’nil ti’ unq’a talaj intxa’e’

Marcos 10.13-16; Lucas 18.15-17

¹³ As eq’ol ve’t ok ka’l unq’a talaj intxa’ vatz u Jesús ti’ uva’ la taq’ je’ Aak iq’ab’ ti’ chiintxa’ as la inach Aak Tiixh sti’. As yaan ve’t unq’a ichusulib’ Aake’ te unq’a uxhchile’ uve’ nik eq’on ok unq’a talaj intxa’e’ vatz Aak.

¹⁴ As ech tal ve’t u Jesús ile’: —Echajputaj ok tzan unq’a talaj intxa’e’ sunk’atz. As ye’ kuxh emaj chiintxa’, tan ab’il uva’ ech itxumb’ale’ eche’ vitxumb’al unq’a talaj intxa’e’, as a’e’ uve’ at tokeb’al xo’l unq’a tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’,— ti’k u Jesús.

¹⁵ As taq’ ve’t je’ u Jesús iq’ab’ ti’ ivi’ unq’a talaj intxa’e’ ti’ taq’at Aak vib’a’nile’ sti’. Tul b’a’nxi, as b’en ve’t Aak.

Niyolon u Jesús tuk’ uma’l u tx’ioliq’ii

Marcos 10.17-31; Lucas 18.18-30

¹⁶ As b’ex uloj uma’l u chelem naj k’atz u Jesús. As ech tal ve’t naj ile’ te Aak: —¿B’a’nla Chusul, ab’iste u b’a’ne’ la unb’ane’ ti’ uva’ at untiichajil uva’ ye’l iya’teb’al?— ti’k naj.

¹⁷ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —¿Kam q’i uva’, «B’a’nla Chusul,» ch’axh sve? Tan ye’l umaj b’a’nla chusul ati. Pet ta’ne’ u Tiixhe’. Pet asoj nasa’ uva’ at atiichajil k’atz Aak, as nima unq’a tzaq’ite’ uve’ ni tal Aak,— ti’k u Jesús.

¹⁸ —¿Ab’istee’ q’i, Pap, u tzaq’ite’ uve’ naale’?— ti’k naj. As ech tal ve’t u Jesús ile’:

Ayatz’ak umaj uxhchil. Achukak eexoj.

Elq’i’k axh. Acheesak ipaav amool.

¹⁹ Nima ab’aal; nima atxutx.

As xo’noj u eetz’in aatzike’ see eche’ uva’ nab’an je’ see,—

ti’k u Jesús.

²⁰ —As nimamal chite’ sva’n skajayil tul ch’oo telik in. ¿Pet kam uma’toj q’i, Pap, la unb’ane’?— ti’k naj.

²¹ —Asoj a’ nasa’ uva’ jik chit axh vatz u Tiixhe’, as kuxh k’ayi kan unq’a tx’iib’al aq’iie’ skajayil. As la ajatx ve’t vija’mile’ xo’l unq’a meeb’a’e’. As si’u. Xekeb’en svi’. As nimal u b’a’nile’ lak’ul tu almika’,— ti’k u Jesús.

²² As tul tab’i u chelem naje’ u yole’ uva’ tal u Jesús, as txumun ve’t naj tul b’en naj, tan ti’ uva’ nimal u tx’iib’al iq’ii naje’ atike.

²³ As ech tal ve’t u Jesús ile’ te unq’a ichusulib’e’: —Jik chit tuk val sete, tan ka’l tzii sti’ uva’ at tokeb’al umaj tx’ioliq’ii xo’l u tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’.

²⁴ As tuk val sete unpajte, tan oora kuxhe’ la pal umaj camello tu vixoto’lil umaj tz’isb’al b’aj ti’ uva’ la ok umaj tx’ioliq’ii xo’l u tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’,— ti’k u Jesús.

²⁵ As tul tab’i unq’a ichusulib’ Aake’ u yole’, as teq’o ve’t taama chajnaj. As ech tal ve’t chajnaj ile’ te Aak: —Asoj ech la ib’ane’ eche’ uve’, ¿as ab’il ve’te’ q’i la ok xo’l vitenam u Kub’aal Tiixhe’?— ti’k chajnaj.

²⁶ As isaji ve’t u Jesús chajnaj. As ech tal ve’t Aak ile’: —As vatz unq’a uxhchile’, as a’ chite’ ye’ la uchi. Pet ech koj vatz u Tiixhe’, tan la chit ib’ane’,— ti’k u Jesús.

²⁷ As ech tal ve’t u Lu’ ile’ te u Jesús: —Kat qaq’lu ve’t kan unq’a qetze’ skajayil. As il o’ xekel ve’t o’ see’. ¿As kam q’i la aq’ax sqe?— ti’k u Lu’e’.

²⁸ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —Tuk val sete, jank’al ex uve’ xekel chit ex svi’, as la ilej uma’l u q’ii uva’ la jalpul ve’t unq’a txumb’ale’ skajayil, tul la xoneb’ ve’t VIK’AOL U NAJE’ tu xonleb’ale’ uva’ nim talche’ uva’ ni litz’lo’lane’. As antu ve’t ex la xoneb’ ve’t ex tu kab’lavat unq’a b’a’nla xonleb’ale’ ti’ eb’anat isuuchil kab’laval jolol unq’a tename’ uva’ tiaal Israel,

²⁹ tan ab’il uva’ la taq’ kan ikab’al ti’ ixekeb’ svi’, moj la taq’ kan titz’in tatzik, moj itxutx, moj ib’aal, moj tixqel, moj me’al ik’aol, as moj itx’ava’; as o’k’alal (100) ich’exel u tetze’ la aq’ax ve’t ste ti’ unq’a tetze’ uva’ kat taq’ kan svi’. As at ve’t itiichajil uva’ ye’l iya’teb’al.

³⁰ As la val sete, tan nimal unq’a uxhchile’ uva’ ni toksal iq’ii ta’n unq’a tename’, as tul a’e’ uva’ jit nim talpe’ vatz u Tiixhe’. Pet ech koj unq’a uxhchile’ uva’ ye’l iq’ii vatz unq’a tename’, as a’e’ uva’ nim talche’ vatz u Tiixhe’.

Uma’l u k’uchuvatz ti’ ka’l unq’a aq’onvil

¹ Tan ech nib’an u tijle’m u Tiixhe’ eche’ nib’an umaj u b’aal aq’on. Tul kat sajb’u ve’te’, as kat el ve’t u b’aal aq’one’ ti’ ichukat ik’am ti’ u taq’one’.

² As ik’ul tib’ iyol naj tuk’ ka’l unq’a aq’onvil uva’ kani’ch la choopkat chajnaj ti’ q’ii. As ichaj b’en naj chajnaj ti’ u aq’one’.

³ Tul oon b’eluval oora, as el ve’t u b’aal aq’one’. As b’ex ilej ve’t naj ka’t unq’a aq’onvile’ uva’ txakle’l kuxh tu k’ayib’al, tan ti’ uva’ ye’lik taq’on chajnaj atike.

⁴ As: «B’enojtaj ex svi’ aq’onvoj. As la unchoo veq’iie’, kani’ch uva’ la itx’ak uma’l aq’onvil,» ti’k u b’aal aq’one’. As b’en ve’t chajnaj aq’onvoj.

⁵ Tul chaq’aan ve’t q’ii, as el ve’t u b’aal aq’one’. As echat chit kat ib’an ve’t u b’aal aq’one’ tuk’ ka’t aq’onvil. Tul kat oon oxva’l oora ku’q’ii, as echat chit kat ib’an u b’aal aq’one’ unpajte tuk’ ka’t aq’onvil.

⁶ As tul kat oon o’va’l oora ku’q’ii, as el ve’t u b’aal aq’one’. As ilej ve’t naj ka’t unq’a aq’onvil uve’ ye’lik taq’on. As ech tal ve’t u b’aal aq’on ile’ te chajnaj: «¿Kam q’i uva’ at kuxh ex tu u q’iia’? As ye’l ex netaq’onve’,» ti’k u b’aal aq’one’.

⁷ «Ye’le, pap, tan ye’xheb’il kat aq’on qaq’on,» ti’k chajnaj. As: «B’enoj ex b’a svi’. As la unchoo veq’ii, kani’ch uva’ la itx’ak umaj aq’onvil,» ti’k u b’aal aq’one’ te chajnaj. As b’en ve’t chajnaj aq’onvoj.

⁸ Tul tz’otin ve’te’, as tal ve’t u b’aal aq’one’ te u ilol tetz isuuchil u aq’one’. As ech tal ve’t naj ile’: «Molo tzan unq’a aq’onvile’ skajayil. As choo ve’t chajnaj. As b’axel la achoo unq’a aq’onvile’ uve’ kat ul timoxtel. As imoxtel la achoo unq’a aq’onvile’ uve’ b’axel kat uli,» ti’k u b’aal aq’one’.

⁹ Tul choop ve’t unq’a aq’onvile’ uve’ b’iitik kuxh ib’en ve’t q’ii tul ok aq’onvoj, as ija’mil uma’l q’ii aq’on kat choopkat chajnaj.

¹⁰ Tul til ve’t unq’a naje’ uve’ q’ala’m chit xe’t aq’onvoj, as tal je’ chajnaj ste uva’ kamal nimal tuk choopojkat ve’t chajnaj uva’ nikat tale’. As tul choop ve’t chajnaj, as eela kuxh ija’mil chajnaj kat ib’ana.

¹¹ As tul ik’ul ve’t chajnaj vija’mile’, as yan ve’t ik’u’l chajnaj. As xe’t ve’t chajnaj ti’ iyolax u b’aal aq’one’.

¹² Ech tal chajnaj ile’: «Uma’l kuxh oora kat aq’onvu unq’a naj ile’. As eela kuxh u kuja’mile’ tuk’ chajnaj kat ib’an naj. As tul il o’ ila’ uva’ uma’l chit q’ii kat aq’onv o’ vatz u q’iie’ uve’ va’l chit ik’achone’,» ti’k chajnaj.

¹³ As ech tal ve’t u b’aal aq’on ile’ te uma’l u aq’onvile’: «Txaj, ye’l umaj onkonil nunb’an see, ¿tan ma ye’ kat ik’ul tib’ kuyol b’a uva’ kani’ch la unchookat axh ti’ q’ii?

¹⁴ As k’ul vaja’mile’. As kuxh ve’te’, tan aya’l chit unk’u’l kat vaq’ vija’mil chajnaje’ eche’ uva’ kat vaq’ see.

¹⁵ As in kuxhe’ la alon kam la unb’an tuk’ u vetze’. ¿Pet moj nich’o’n aama ti’ uva’ ni voyb’e ivatz ka’l unq’a aq’onvile’?» ti’k u b’aal aq’one’.

¹⁶ Esti’e’ ni val sete uva’ at unq’a uxhchile’ uve’ echen k’atz u Tiixhe’ uve’ la ilpi tuk’ vitxumb’ale’, as tul a’e’ uva’ jetz’ennal el k’atz Aak. Pet at unq’a uxhchile’ uva’ texh jetz’ennal el k’atz Aak uva’ la ilpi, as tul a’e’ uva’ echen k’atz Aak. As at unq’a uxhchile’ uva’ b’axel, as a’e’ imoxtel. As at unq’a uxhchile’ uve’ timoxtel, as a’e’ b’axel,— ti’k u Jesús.+ 20.16 At ka’t unq’a yol uva’ tz’ib’amal kan uva’ ech ni tal ile’: Tan nimal unq’a uxhchile’ uva’ molomal. As ka’l kuxh txaael sxo’l.

Ni tal u Jesús vikameb’ale’ titoxpa

Marcos 10.32-34; Lucas 18.31-34

¹⁷ As tul b’en ve’t u Jesús tu b’ey ti’ toon tu u Jerusalén, as imolo ve’t el Aak kab’laval unq’a ichusulib’e’. As ech tal ve’t Aak ile’:

¹⁸ —Il o’ ma’t ve’t je’ o’ tu u Jerusalén. As tuk oksaloj ok VIK’AOL U NAJE’ tiq’ab’ unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh tuk’ te unq’a uxhchile’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’. As tuk alaxoj unkame’. As la yatz’pu ve’t in.

¹⁹ As tuk oksaloj in tiq’ab’ unq’a jit tiaal Israel. As la eesal unq’ii. As la q’ospu ve’t in. As la aq’ax ve’t je’ in vatz uma’l u kurus ti’ unkame’. As titoxvu q’ii, la ul vaama,— ti’k u Jesús.

Nijajpu b’a’nil te u Jesús ta’n vitxutx u Jacob tuk’ u Xhune’

Marcos 10.35-45

²⁰ As jetz’en ve’t ok u tixqel u Zebedeo k’atz u Jesús. As xekik ka’va’l unq’a tale’ sti’, u Jacob tuk’ u Xhune’. As ku’ ve’t u nane’ qaaloj vatz u Jesús. As ech tal ile’ te Aak: —Pap, la unjaj b’a’nil see,— ti’ke.

²¹ —¿Kam ni tal aama q’i?— ti’k u Jesús. —A’ ni vale’ uva’ tul la ok axh ijlenaalil, as la ak’ujb’a’ uva’ la xoneb’ ka’va’l u vale’ sak’atz. Uma’l la xoneb’ taseb’al; as uma’t la xoneb’ tamax,— ti’k u tixqel u Zebedeo.

²² As ech tal ve’t u Jesús ile’: —Ye’ nepal stuul kam uve’ nejaj sve. ¿As ma la etx’ol epal tu u k’axk’oe’ uve’ tuk unpaleb’e; as ma la etx’ol epal tu u kamchile’ uva’ tuk unpaleb’e?— ti’k u Jesúse’. —Kano, la kutx’ole’,— ti’k chajnaj.

²³ As ech tal ve’t u Jesús ile’ te chajnaj: —An chite’, tan la pal ex tu u k’axk’oe’ uve’ tuk unpaleb’e. As la pal ex tu u kamchile’ uve’ tuk palojkat in. Pet ech koj uva’ netal exoneb’ tunseb’al tuk’ tu vunmaxe’, tan jit ine’ la aq’on sete. Pet a’ la aq’axkat te unq’a uxhchile’ uva’ txaael ve’t ta’n u Tiixhe’, tan b’anel ve’t tuche’ ta’n Aak ti’ taq’ax ste,— ti’k u Jesús.

²⁴ As tul tab’i ve’t lavat unq’a ichusulib’ Aake’, as ul ve’t ivi’ chajnaj ti’ ka’va’l unq’a imoole’.

²⁵ As imolo ve’t tzan u Jesús unq’a ichusulib’e’. As ech tal ve’t Aak ile’ te chajnaj: —Ootzimal seta’n uva’ jank’al unq’a naje’ uve’ at tijle’m vatz u tx’ava’e’ as nim chit chajnaj ninache’ ti’ ib’ek’at unq’a tename’.

²⁶ Pet jit’e’ch la ib’an sexo’l tan ab’iste ex uva’ nesa’ uva’ nim etalche’ ti’ unq’a emoole’, as exe’ la lochon vemoole’ la ib’ane’.

²⁷ As ex uva’ nesa’ uva’ at etijle’m xo’l unq’a emoole’, as ex lochol tetz vemoole’. ²⁸ Eche’ kat koj ul VIK’AOL U NAJE’ ti’ uva’ la lochpi ta’n unq’a tename’. Pet kat uli ti’ taq’at tib’ kamoj ti’ iq’alpul unq’a tename’ vatz vipaave’,— ti’k u Jesús.

Nib’a’nxisa u Jesús ka’va’l unq’a tzot

Marcos 10.46-52; Lucas 18.35-43

²⁹ As tul el ve’t ch’u’l u Jesús tu u Jericó, as a’ chit mama’la tename’ xekeb’ ve’t ti’ Aak.

³⁰ As xonlik ka’va’l unq’a tzot tzi’ b’ey. Tul tab’i chajnaj ipal ve’t u Jesús, as sik’in ve’t chajnaj. Ech nikat tal chajnaj ile’: —¡Pap tiaal David, txum kuvatz!— ti’k chajnaj.

³¹ As iyaa ve’t unq’a tename’ ka’va’l u tzote’ ti’ uva’ la ya’ chajnaj ti’ isik’ine’. As aal chit taq’ ve’t je’ chajnaj tuul ivi’. Ech tal ve’t chajnaj ile’: —¡Pap tiaal David, txum kuvatz!— ti’k chajnaj.

³² As txakeb’ ve’t u Jesús. As imolo ve’t tzan Aak chajnaj. Ech tal Aak ile’ te chajnaj: —¿Kam q’i nesa’ uva’ la unb’ane’?— ti’k Aak.

³³ As ech tal ve’t chajnaj ile’: —Pap, a’ ni qale’ uva’ la ilon vas kuvatze’,— ti’k chajnaj.

³⁴ As itxum ve’t u Jesús ivatz chajnaj. Ikan ve’t ok Aak vivatz chajnaje’. As yak kuxh ilon ve’t chajnaj. As xekeb’ ve’t chajnaj ti’ u Jesús.

Ni tok u Jesús tu u Jerusalén

Marcos 11.1-11; Lucas 19.28-40; Xhun 12.12-19

¹ Tul b’iitik kuxh toon ve’t u Jesús tu u Jerusalén tuk’ unq’a ichusulib’e’, as oon ve’t Aak tu u tal tenam u Betfagé k’atz uma’l u vitz uva’ Olivos. As ichaj ve’t b’en Aak ka’va’l unq’a ichusulib’e’.

² Ech tal Aak ile’ te chajnaj: —B’enoj ex tu u tal tename’ uve’ at tzan. Tul la oon ex, as la b’en elej uma’l u b’ur tuk’ uma’l u tal uva’ k’alel kan. La esaapu txoo; as la eteq’o tzan txoo.

³ Asoj ab’il la yaaon ex ti’ txoo, as ech la etal ile’: «A’ u Kub’aale’ tuk txakonsan txoo,» chaj ex la etale’,— ti’k u Jesús.

⁴ As ech kat b’ex ib’an uma’l u yol ile’ uve’ alel kan ta’n uma’l u q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’:

⁵ Etaltaj te unq’a tename’ uve’ tu u Sion uva’:

Il vetijlenaal ile’ tul seti’.

As sula txumb’al u txumb’ale’ eq’omal sta’n.

As at je’ ti’ uma’l u tal b’ur, u tal uma’l u b’ur tetz ijatz, ti’k u yole’.

⁶ As b’en ve’t ka’va’l unq’a ichusulib’ Aake’. As ib’an ve’t chajnaj kam uva’ tal Aak te chajnaj.

⁷ As teq’o ve’t chajnaj u b’ure’ tuk’ u tal b’ure’. As taq’ ve’t je’ chajnaj unq’a ixb’u’je’ ti’ u tal b’ure’. As je’ ve’t u Jesús ti’ txoo.

⁸ As at unq’a uxhchile’ kat iliipu ku’ unq’a ixb’u’je’ tu b’ey. As ati uva’ b’ex itzok’ tzan xaj ch’i’m. As kat taq’ ku’ tu b’ey vatz Aak, tan a’ chit mama’la tename’ xekik ti’ Aak.

⁹ As unq’a tename’ uva’ b’axik vatz u Jesús tuk’ uve’ xekik ti’ Aak, as taq’ ve’t je’ tuul ivi’ ti’ isik’ine’ ti’ Aak. As ech tal ile’: —¡Qoksataj iq’ii u tiaal David! ¡Tan achveb’al chit tule’ tuk’ vib’ii u Kub’aale’! ¡As qoksataj iq’ii tan nim talche’ uve’ echen tu almika’!— ti’k unq’a tename’.

¹⁰ As tul ok ve’t u Jesús tu u Jerusalén, as sotz ve’t ik’u’l unq’a tename’. As at unq’a tename’ ech nik tal ile’ svatzaj: —¿Ab’ile’ q’i uve’ tule’?— ti’k unq’a tename’.

¹¹ Ech tal ve’t ka’t unq’a tenam ile’: —A’ u Jesús, u q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’, uva’ kat tzaa tu u Nazaret uva’ echen tu u Galilea,— ti’k unq’a tename’.

Nitilu el u Jesús unq’a va’lexh tu u tostiixh

Marcos 11.15-19; Lucas 19.45-48; Xhun 2.13-22

¹² As tul ok ve’t u Jesús vatz viq’anal u tostiixhe’, as itilu ve’t el Aak unq’a uxhchile’ uve’ nikat ik’ayine’ as tuk’ unq’a uxhchile’ uve’ nikat iloq’one’. As ipilq’u ve’t Aak imeexha unq’a jalol puaje’ as tuk’ u tatinb’al unq’a paroomaxhe’ uve’ nik ik’ayile’.

¹³ As ech tal ve’t Aak ile’: —Ech ni tal u yole’ uva’ tz’ib’amal kan:

Nachb’al Tiixhe’ vunkab’ale’ la ib’ane’, ti’k Aak.

Pet ech koj ex, tan kat eb’ensal ve’te’ statinb’al elq’om,— ti’k u Jesús.

¹⁴ As ul ve’t unq’a tzote’ tuk’ unq’a ko’xe’ k’atz u Jesús tu u tostiixhe’. As ib’a’nxisa ve’t Aak unq’a uxhchile’ skajayil.

¹⁵ As tul til ve’t unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh tuk’ unq’a uxhchile’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, uva’ ib’a’nxisa u Jesús unq’a uxhchile’, as ch’o’n ve’t taama chajnaj sti’ as tuk’ ti’ uva’ tab’i chajnaj uva’ nik isik’in unq’a tal intxa’e’, tan ech nik tal ile’: «¡Qoksataj iq’ii u tiaal David!» ti’k unq’a tal intxa’e’.

¹⁶ As ech tal ve’t chajnaj ile’ te u Jesús: —¿Ma naab’i uve’ ni tal unq’a talaj intxa’e’?— ti’k chajnaj. Ech tal u Jesús ile’: —Kano, ni vab’ie’. ¿As ma ye’ atixoj esik’le uma’l u yol uva’ ech ni tal ile’?

A’ viyol unq’a talaj intxa’e’ tuk’ u tuul ivi’ unq’a talaj ne’e’ uve’ nitel ich’u’une’ as la toksa unq’ii, ti’k u yole’,—

ti’k u Jesús tal te chajnaj.

¹⁷ As taq’ ve’t kan u Jesús chajnaj. As el ve’t ch’u’l Aak tu u Jerusalén. As b’ex ve’t Aak vatoj tu u tal tenam uva’ Betania.

Ni tal u Jesús itzaj uma’l u tze’

Marcos 11.12-14, 20-26

¹⁸ Tul sajb’u ve’te’, as b’en ve’t u Jesús tu b’ey ti’ iq’aav tu u Jerusalén. Tul nikat ixaan Aak, as va’y ve’t Aak.

¹⁹ As til ve’t Aak uma’l u tze’ uva’ higuera tzi’ u b’eye’. As jetz’en ve’t ok Aak k’atz u tze’e’, tan kamal atik ivatz tze’ uva’ nik tal Aak. As ye’lik chit umaj ivatz tze’ atike. Pet ixaj kuxh tze’ atike. As ech tal ve’t Aak ile’: —Ye’xh jatu la vatzin ve’t axh,— ti’k Aak tal te u tze’e’. As yak kuxh tzaj ve’t u tze’e’.

²⁰ As tul til ve’t unq’a ichusulib’ Aake’, as sotz ve’t ik’u’l chajnaj. As ech tal ve’t chajnaj ile’ te Aak: —¿Kam q’i uve’ oora chit kat tzaj ve’t u tze’e’?— ti’k chajnaj.

²¹ As ech tal ve’t u Jesús ile’: —Jik chit tuk val sete, tan asoj k’ujle’l ek’u’l svi’, as jit kuxh ech la eb’ane’ eche’ uve’ kat unb’an te u tze’e’. Pet la uch etalate’ te u vitz ile’ uva’: «¡Elen tzitzi’! ¡As kuxh b’en tu u mar!» chaj ex la etale’. As la chit ib’ane’ asoj ye’ la ka’kab’in etaama,

²² tan asoj k’ujle’l chit ek’u’l ti’ u Tiixhe’ tul la enach Tiixh, as la chit ib’an Aak kam uve’ la ejaj te Aak,— ti’k u Jesús.

Nich’otil u tijle’m u Jesús ta’n viq’esal unq’a tenam

Marcos 11.27-33; Lucas 20.1-8

²³ As tul oon ve’t u Jesús tu u Jerusalén, as ok ve’t Aak tu u tostiixhe’. As xe’t ve’t Aak chusun. As jetz’en ve’t ok unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh tuk’ ka’t unq’a b’aal tename’. As ech tal ve’t chajnaj ile’ te u Jesús: —¿Ab’il aq’ol tetz u eejle’me’ ti’ uva’ kat ul atilu el unq’a uxhchile’ vatz iq’anal u tostiixhe’?— ti’k chajnaj.

²⁴ As ech tal u Jesús ile’: —Tuk unch’oti uma’l u yol sete. Asoj la etal sve kam uva’ la unch’oti, as la val ve’t sete uva’ ab’il aq’ol tetz u vijle’me’ ti’ unq’a vee’ kat unb’ana.

²⁵ Etaltaj sve: ¿Ab’il kat chajon tzan u Xhune’ uva’ nik aq’on ku’ unq’a uxhchile’ xe’ u a’e’? ¿Ma a’ u Tiixhe’? ¿Pet moj umaj vatz tx’ava’illa aama?— ti’k u Jesús. As iyol ve’t chajnaj svatzaj uva’ kam la tal chajnaj. Ech tal ve’t chajnaj ile’: —Asoj tuk qale’ uva’ Tiixh kat chajon tzan u Xhune’, as: «¿Kam q’i ye’ kat enima u Xhune’?» chaj naj tuk tal sqe.

²⁶ Pet asoj tuk qale’ uva’: «Vatz tx’ava’illa aama kuxhe’ kat chajon tzan u Xhune’,» chaj o’, as tul nu kuxo’v vatz unq’a tename’, tan kajayil chit unq’a tename’ ni niman uva’ q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’ u Xhune’,— ti’k chajnaj svatzaj.

²⁷ As ech tal chajnaj ile’ te u Jesús: —Ye’ qootzaj ab’il kat chajon tzan u Xhune’,— ti’k chajnaj. As ech tal u Jesús ile’: —Mita’n in la alon sete uva’ ab’il kat aq’on u vijle’me’ ti’ uva’ kat unb’ana.

Ni tal u Jesús uma’l u k’uchuvatz ti’ ka’va’l u k’aola

²⁸ ¿Pet kam tuk etal ti’ uma’t u yole’ uva’ tuk val sete? As atik uma’l u b’aala uva’ ka’va’l ik’aol. As ech tal u b’aala ile’ te uma’l vik’aole’: «Unk’aol, kuxh aq’onvoj cheel xo’l unq’a uuvae’ uva’ avamal sva’n,» ti’k u b’aalae’.

²⁹ As ech tal vik’aol ile’: «Ye’ unsa’ la unb’an u aq’one’,» ti’k naj tal te vib’aale’. As xamtik kuxh ve’t stuul, ik’axa ve’t u k’aolae’. As b’en ve’t naj aq’onvoj.

³⁰ As b’ex tal ve’t u b’aalae’ te uma’t vik’aole’. As ech tal u k’aola ile’: «B’a’n kuxhe’ b’a, pap. Tuk unb’ane’,» ti’k naj. As jit b’en naj ti’ u aq’one’.

³¹ As etaltaj sve: ¿Ab’iste ka’va’l u k’aolae’ kat b’anon uva’ kat tal vib’aale’ ste?— ti’k u Jesús. As ech tal chajnaj ile’: —A’ u naje’ uva’ alpu ste b’axa,— ti’k chajnaj. As ech tal ve’t u Jesús ile’ te chajnaj: —An chite’ uve’ netale’. As jik chit tuk val sete, tan unq’a molol puaje’ tetz u Roma tuk’ unq’a ixoj uva’ yana’s, as a’ uxhchile’ b’axel la ok sevatz xo’l u tename’ uve’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’.

³² As kat ul tal u Xhune’ unq’a jikla yole’ sete. As ye’ kat enima. Pet ech koj unq’a molol puaje’ tetz u Roma tuk’ unq’a ixoj uva’ yana’s, tan oora kat inima cha’ma unq’a yole’ uve’ kat ul tal u Xhune’. Pet ech koj ex, tan k’uxh kat etila, as ye’ kat ejalpu vetxumb’ale’ ti’ enimata’.

Ni tal u Jesús uma’l u k’uchuvatz ti’ ka’l unq’a va’lexhla k’amol tx’ava’

Marcos 12.1-12; Lucas 20.9-19

³³ As etab’itaj isuuchil uma’t u k’uchuvatz uva’ tuk val sete, atik uma’l u naj uva’ atik itx’ava’. As tava naj ka’l unq’a uuva. As toksa ve’t naj pe’ sti’. As ib’an ve’t naj uma’l u atinb’al uva’ nipoch’ilkat el u ta’l u uuvae’. As ilak ve’t naj uma’t u atinb’al xeeb’al tetz unq’a uuvae’ uva’ nim chit itxakeb’e’. As taq’ ve’t kan naj vitx’ava’e’ tuk’ vichikoe’ sk’am te ka’l unq’a k’amol. As b’en ve’t naj tzi’a’n.

³⁴ Tul ilej ve’t u q’ii ti’ tuxpu vivatz unq’a uuvae’, as ichaj ve’t b’en u b’aal tx’ava’e’ ka’l vik’am ti’ b’en teq’ot unb’ooj ivatz u uuvae’, k’amb’al tetz u tx’ava’e’.

³⁵ Tul oon ve’t vik’am vib’aal u tx’ava’e’, as kat itxey ve’t unq’a k’amole’. As uma’l kat q’ospi; as uma’te kat yatz’pi; as uma’te kat sutil ta’n k’ub’.

³⁶ As ichaj ve’t b’en vib’aal u tx’ava’e’ unjoltu unq’a ik’ame’. As nimal u k’ame’ kat ichaj b’en ti’ uva’ b’en b’axa. As echat chit kat b’anchu te unq’a k’ame’ eche’ uva’ kat ulb’el unq’a k’ame’ b’axa.

³⁷ As tul ma’tik ichajat ve’t b’en vib’aal unq’a uuvae’ unq’a ik’ame’, as a’ ve’t vik’aole’ kat ichaj b’en, tan ech tal je’ ile’ ste: «Tuk nimaloje’ vunk’aole’ ta’n unq’a k’amole’,» ti’k vib’aal unq’a uuvae’.

³⁸ Tul til unq’a k’amole’ u k’aolae’, as ech tal ve’t chajnaj ile’ svatzaj: «A’ vik’aol naje’ vil tule’. As a’ naje’ tuk etzin kan unq’a uuvae’ tuk’ u tx’ava’e’. ¡Pet ko’ kuyatz’ naj! ¡As o’ la kaaik kan o’ tu u tx’ava’e’!» ti’k unq’a k’amole’ tal svatzaj.

³⁹ As itxey ve’t chajnaj vik’aol u b’aal unq’a uuvae’. As teq’o el chajnaj ti’e’l u tx’ava’e’ uva’ atikkat unq’a uuvae’. As iyatz’ ve’t chajnaj.

⁴⁰ As tul la ul ve’t vib’aal u tx’ava’e’, ¿as kam q’i la ulb’el ve’t unq’a k’amole’ uve’ netale’?— ti’k u Jesús.

⁴¹ As ech tal ve’t unq’a iq’esal unq’a tenam ile’: —La yatz’pe’ unq’a k’amole’ uve’ paasan tzii. As ye’l ivatze’ la txumli. As la taq’ ve’t u b’aal tx’ava’e’ vitx’ava’e’ sk’am te ka’toj k’amol uva’ jik chit la chooni ti’ u k’amb’al tetz u tx’ava’e’,— ti’k chajnaj.

⁴² As ech tal ve’t u Jesús ile’: —¿As ma ye’ atixoj esik’le uma’l u yol uva’ tz’ib’amal kan? Uva’ ech ni tal ile’:

As u k’ub’e’ uva’ kat sutil el ta’n unq’a lakol kab’ale’,

as a’ ve’te’ uve’ xe’ab’ tetz vixoob’ u kab’ale’.

As a’ chit achveb’ale’ sqe, tan a’ u Tiixhe’ kat b’anon, ti’k u yole’.

⁴³ Esti’e’ ni val sete, tan atik etokeb’al xo’l unq’a tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’. Pet ech koj cheel tan ye’l ve’t etokeb’al, as a’ la aq’pukat ve’t te unq’a uxhchile’ uva’ la niman viyol Aake’, as nib’ane’ kam uve’ ni tal Aak.

⁴⁴ As tuk val sete, tan ab’il uve’ la jojtx’u ti’ u k’ub’e’, as yak chit la tatz’me’. As ab’il uva’ la ku’ u k’ub’e’ sti’, as yak chit la vuch’me’,— ti’k u Jesús.

⁴⁵ Tul tab’i ve’t unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh, tuk’ unq’a fariseo, as b’en ve’t te chajnaj uva’ chajnaj nikat tal u Jesús tuk’ u k’uchuvatze’.

⁴⁶ As tal ve’t chajnaj itxeypu u Jesús. Pet nikat ixo’v chajnaj vatz unq’a tename’, tan q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’ u Jesús uve’ nikat tal unq’a tename’.

Uma’l u k’uchuvatz ti’ uma’l u tzumb’a’

¹ As tal ve’t u Jesús uma’t u k’uchuvatz te unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh tuk’ te unq’a fariseo. As ech tal ve’t Aak ile’:

² —Ech la ib’an u Tiixhe’ ti’ u tename’ uve’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’, eche’ nib’an umaj ijlenaal uva’ nib’an umaj b’a’nla tx’a’o’m, tul niteq’o tib’ vik’aole’ tuk’ u tixqele’.

³ As kat ichaj b’en u ijlenaale’ unq’a ik’ame’ ti’ imolat ve’t unq’a uxhchile’ uva’ kat isa’b’elal tu u nimla q’iie’. As jit isa’ unq’a uxhchile’ tul tu u nimla q’iie’.

⁴ As ichaj ve’t u ijlenaale’ ka’t ik’am unpajte. Ech tal u ijlenaal ile’: «Ech la b’en etal ile’ te unq’a uxhchile’ uva’ kat unsa’b’ela: –¡Il tx’ix ile’ kat b’a’nxiy ve’te’! Tan kat iyatz’lu ve’t u ijlenaale’ unq’a tzaq’al vaakaxhe’ tuk’ ka’t unq’a txooe’. As ulojtaj ex. Ul etiltaj teq’ot tib’ vik’aole’ tuk’ tixqel,– chaj ex la etale’,» ti’k u ijlenaale’ tal te unq’a ik’ame’.

⁵ As jit kuxh latz’ viyol unq’a k’ame’ te unq’a uxhchile’ uva’ kat sa’b’elali, tan ati uva’ kat b’en tu aq’on as ati uva’ a’ vik’a’ye’ b’ex tila.

⁶ As at chajnaj uva’ kat txeyon ve’t unq’a k’ame’ uva’ ichaj b’en u ijlenaale’. As kat iyoq’ ve’t chajnaj unq’a k’ame’. As kat iyatz’ chajnaj.

⁷ As tul tab’i ve’t u ijlenaale’ uve’ ib’an unq’a naje’ te unq’a k’ame’, as ul ve’t ivi’ naj. As ichaj ve’t b’en naj unq’a sole’ ti’ b’en iyatz’at ve’t unq’a yatz’ol aamae’ as ti’ itz’e’sal ve’t u tename’.

⁸ As ech tal ve’t u ijlenaal ile’ te vik’ame’: «Il ve’t u tx’a’o’m ile’ b’anel ve’t tuche’ tetz u nimla q’iie’. As unq’a uxhchile’ uva’ kat unmolo b’axa, as jit tetze’ uva’ la atin tu u nimla q’iie’.

⁹ Pet b’enoj ex tulaj unq’a b’eye’. As jank’al unq’a uxhchile’ uva’ la eleje’, as emolotaj tzan ti’ tul tu u nimla q’iie’,» ti’k u ijlenaale’.

¹⁰ As el ve’t unq’a k’ame’ tu b’ey. As jank’al unq’a uxhchile’ uve’ kat ilej ve’t chajnaj as imolo ve’t ok chajnaj. Ati uva’ tx’i’la aama. As ati uva’ b’a’nla aama. As noo ve’t u kab’ale’ ta’n unq’a uxhchile’.

¹¹ As tul ok ve’t u ijlenaale’ tu u kab’ale’ ti’ tilat unq’a ilonaale’, as til u ijlenaale’ uma’l u naj xo’l vimoole’ uva’ ye’l u oksa’me’ atik ok sta’n uva’ tetz nimla q’ii.

¹² As ech tal ve’t u ijlenaal ile’ te u naje’: «¿Vetz k’ul tzi’, kam uve’ kat kuxh ok ch’u’l axh tzitza’? As tul ye’l ooksa’m ato’k uva’ tetz u nimla q’iie’,» ti’k u ijlenaale’. As jit tiin u naje’ te u ijlenaale’.

¹³ As ech tal ve’t u ijlenaal ile’ te unq’a ik’ame’: «Ek’altaj toj u naje’ tuk’ viq’ab’ naj. As b’en esutitaj el naj ti’e’l u kab’ale’ tu u q’ej toktoe’ uva’ la oq’kat ve’t naj as tu uva’ la ik’uxkat ve’t tib’ tee naj,» ti’k u ijlenaale’.

¹⁴ As esti’e’ ni val sete, tan nimal unq’a uxhchile’ uve’ nimolo u Tiixhe’. As ka’l kuxhe’ uve’ la itxaa Aak xo’l,— ti’k u Jesús tal te unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh tuk’ unq’a fariseo.

Niyolon u Jesús ti’ u puaje’ uva’ nik imolpe’ tetz u Roma

Marcos 12.13-17; Lucas 20.20-26

¹⁵ As el ve’t ch’u’l unq’a fariseo vatz u Jesús. As b’ex ichuk ve’t chajnaj txumb’al ti’ uva’ kam la ib’an chajnaj ti’ icheesal ipaav u Jesús ti’ umaj u yole’ uva’ la tal Aak.

¹⁶ As ichaj ve’t unq’a fariseo ka’l unq’a imool tuk’ ka’t unq’a uxhchil uva’ echenik k’atz u Herodes. As ech b’ex tal ve’t chajnaj ile’ te u Jesús: —Chusul, ootzimal atxumb’al sqa’n uva’ jik chit axh. As jik chit nachus unq’a uxhchile’ ti’ uva’ jik vitxumb’ale’ la ib’an vatz u Tiixhe’. As eela kuxh ivatz unq’a uxhchile’ nab’ane’, k’uxh at tijle’m as k’uxh ye’l tijle’m ati.

¹⁷ As a’ ni qale’ uva’ la aal sqe kam ni tal axh: ¿Ma b’a’n uva’ la kuchoo ve’t u puaje’ uve’ nijajpu sqe ta’n u ijlenaale’ tu u Roma, pet moj ye’le?— ti’k chajnaj.

¹⁸ As ootzimalik vitxumb’al chajnaje’ ta’n Aak uva’ va’lexh kuxhtu’. As ech tal ve’t Aak ile’: —¡Ex kuxh ka’vatz! ¿Kam q’i uve’ nu kuxh echuk txumb’al svi’?

¹⁹ Pet ek’uchtaj u puaje’ sve uve’ netaq’ te u ijlenaale’,— ti’k u Jesús. As ik’uch ve’t ok chajnaj uma’l u puaje’ tetz ija’mil uma’l u q’ii aq’on.

²⁰ As tul til u Jesús u puaje’, as ech tal ve’t Aak ile’ te chajnaj: —¿Ab’il etz u vatzib’ale’ q’i uve’ at vatz u puaje’? ¿As ab’il etz u tz’ib’e’ uve’ at ku’ sti’?— ti’k u Jesús.

²¹ Ech tal ve’t chajnaj ile’: —Tetz u ijlenaale’ tu u Roma,— ti’k chajnaj. As ech tal ve’t Aak ile’: —Jank’al u tetz u ijlenaale’ uva’ tu u Roma, as etaq’taj ste; as jank’al u tetz u Tiixhe’, as etaq’taj te Aak,— ti’k u Jesús.

²² As tul tab’i ve’t chajnaj viyol u Jesús, as teq’o ve’t taama chajnaj. As taq’ ve’t kan chajnaj Aak. As b’en ve’t chajnaj.

Nich’otil te u Jesús ti’ u tuleb’al taama unq’a kamnaj

Marcos 12.18-27; Lucas 20.27-40

²³ As an chit tu u q’iie’, as b’ex til ve’t ka’l unq’a saduceo u Jesús. A’ nikat tal chajnaj uva’ ye’l taama unq’a kamnaje’ la uli. As ech tal ve’t chajnaj ile’ te Aak:

²⁴ —Chusul, kat tal kan u Moisés uva’: «Asoj la kam umaj naj as tul ye’l umaj initxa’ naj la kaaik kan xe’ u tixqele’, as a’ umaj u titz’in tatzik naje’ la teq’o tib’ tuk’ u ixoje’ ti’ taq’at kan tiaal u naje’ uva’ kat kami,» ti’k u Moisés.

²⁵ As ib’an unpajul tan atik vujva’l unq’a naj uva’ titz’in tib’. As teq’o tib’ u atzikae’ tuk’ uma’l u ixoj. As tul kam ve’t naj, as jit kaaik kan umaj initxa’ naj. As kaa ve’t u tixqel naje’ txakayil. As teq’o ve’t tib’ ixoj tuk’ u b’axa itz’inae’.

²⁶ As kam u b’axa itz’inae’ unpajte. As teq’o ve’t tib’ ixoj tuk’ u ka’v itz’inae’. As techal chit kat teq’o tib’ ixoj tuk’ vujva’l unq’a naje’ uve’ titz’in tib’, tan junun chit ikam ve’t chajnaj.

²⁷ As tul ma’tik ikam vujva’l unq’a naje’, as kam ve’t u ixoje’ unpajte.

²⁸ ¿As ab’iste ve’t u naje’ q’i itzumel u ixoje’ la ib’ane’ tul la ul ve’t taama unq’a kamnaje’? Tan kat teq’o tib’ ixoj tuk’ vujva’l unq’a naje’,— ti’k unq’a saduceo.

²⁹ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —Sotznal chit ek’u’l, tan ye’ nepal stuul kam uva’ ni tal viyol u Tiixhe’. As mita’n ye’ nepal stuul ti’ uva’ la tulsa Aak taama unq’a kamnaje’ unpajte,

³⁰ tan tul la ul ve’t taama unq’a kamnaje’, as ye’l unq’a naje’ la teq’o tib’ tuk’ unq’a ixoje’. As mita’n unq’a ixoje’. Pet ech ve’te’ eche’ unq’a ángel uve’ at tu almika’ la ib’ane’.

³¹ Eche’ u tuleb’al taama unq’a kamnaje’, ¿tan ma ye’ atixoj esik’le u yole’ uva’ tz’ib’amal kan uva’ ech ni tal ile’:

³² Tan ine’ in iTiixh u Abraham tuk’ u Isaac tuk’ u Jacob, ti’k u Tiixhe’?

As jit unq’a kamnaje’ ni niman u Tiixhe’. Pet a’ unq’a uxhchile’ uva’ isle’le vatz Aak,— ti’k u Jesús.

³³ As tul tab’i unq’a tename’ viyol u Jesús, as teq’o ve’t taama ti’ unq’a yole’ uve’ nik tal Aak.

Niyolon u Jesús ti’ u nimla tzaq’it

Marcos 12.28-34

³⁴ As tul tab’i unq’a fariseo uva’ jit tiin ve’t unq’a saduceo ta’n u yole’ uva’ tal u Jesús, as imol ve’t tib’ chajnaj ti’ Aak.

³⁵ As uma’l u naj uva’ chuselik tib’ ti’ u tzaq’ite’ uva’ tz’ib’amal kan, as ichuk ve’t naj txumb’al ti’ icheesat ipaav u Jesús. As ech tal ve’t naj ile’ te Aak:

³⁶ —Chusul, ¿ab’iste u tzaq’ite’ uva’ nim talche’ ti’ unjoltu unq’a tzaq’ite’?— ti’k naj.

³⁷ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —«Aya’loj chit ek’u’l la exo’ni u Tiixhe’ tuk’ chit etaanxelal as tuk’ chit etxumb’al.»

³⁸ As a’ u tzaq’ite’ uva’ nim talche’ ti’ unjoltu unq’a tzaq’ite’.

³⁹ As echat chit uma’t u tzaq’ite’ uva’ ech ni tal ile’: «Xo’noj vamoole’ see eche’ uva’ nab’an je’ see,» taq’ vika’v u tzaq’ite’,

⁴⁰ tan a’ ni telkat ch’u’l unq’a iyol unq’a q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’ ti’ ka’va’l unq’a tzaq’ite’ uva’ ni val sete,— ti’k u Jesús.

Ni tal u Jesús uva’ ab’il eetz iial u Cristo

Marcos 12.35-37; Lucas 20.41-44

⁴¹ Tul uva’ moliktel tib’ unq’a fariseo, as ech tal u Jesús ile’ te chajnaj:

⁴² —¿Kam ni tal ex ti’ u Cristo? ¿As ab’il etz iial uve’ netale’?— ti’k Aak. Ech tal ve’t chajnaj ile’: —Tiaal u David u Cristo la ib’ane’,— ti’k chajnaj.

⁴³ As ech tal ve’t Aak ile’: —Asoj tiaal David u Cristo, ¿as kam q’i uve’ «vunB’aale’,» ti’k u David sti’ ta’n u Tiixhla Espíritu? Tan ech u yol ile’ uva’ tal kan u David:

⁴⁴ Ech kat tal ve’t u Kub’aal ile’ te vunB’aale’:

«Xoneb’en tu vunseb’ale’,

techanal la vaq’ kan unq’a uxhchile’ jaq’ avoj uve’ nich’o’n taama see’,» ti’k u David.

⁴⁵ ¿As kam isuuchil q’i uva’ tiaal David u Cristo? Ta’n «vunB’aale’,» ti’k u David ni tal ti’ u Cristo— ti’k u Jesús.

⁴⁶ As ye’xheb’il kat tiin ve’te’ ta’n u yole’ uve’ kat tal u Jesús. As ye’xheb’il chit kat itx’ak ich’otil uma’toj yol te u Jesús.

Niyolon u Jesús ti’ vipaav unq’a fariseo tuk’ ti’ vipaav unq’a uxhchil uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’it

Marcos 12.38-40; Lucas 11.37-54; 20.45-47

¹ As ech tal ve’t u Jesús ile’ te unq’a tename’ tuk’ te unq’a ichusulib’ Aake’:

² —Unq’a fariseo tuk’ unq’a uxhchile’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, as a’ taq’on chajnaje’ ti’ ichusax unq’a yole’ uva’ tal kan u Moisés.

³ Esti’e’ ni val sete uva’, enimataj kuxh unq’a yole’ uva’ la tal chajnaj sete uva’ la eb’ane’. As eb’antaj. Pet eb’anak etetz eche’ uve’ nib’an chajnaj, tan kam uve’ ni tal chajnaj uva’ la eb’ane’, as va’len uve’ nib’an chajnaj.

⁴ Tan nimal unq’a yole’ uva’ ye’xheb’il la oleb’ ti’ inimale’, as a’e’ uve’ ni tal chajnaj uva’ techal la b’anchi. As mita’n kuxh chajnaj la lochon unq’a uxhchile’ ti’ inimale’.

⁵ As jank’al uve’ nib’an chajnaj, as vatz kuxh unq’a tename’ nib’ankat chajnaj, ti’ uva’ la ok iq’ii chajnaj ta’n unq’a tename’. Tan acha’v chit te chajnaj ti’ ik’alat je’ umaj tz’u’m tzi’ ipala tuk’ ti’ iq’ab’ uva’ tz’ib’amalkat unb’iil viyol u Tiixhe’. As ni toksa chajnaj unq’a toksa’me’ uva’ vejel chittu’.

⁶ As a’ chit nichuk chajnaj u b’a’nla chaj atinb’ale’ uve’ ni tuchkat umaj b’a’nla tx’a’o’m as tuk’ unq’a b’a’nla xonleb’ale’ tu u atinb’ale’ tetz nachb’al Tiixh.

⁷ As ni tal chajnaj uva’ la ok iq’ii chajnaj ta’n unq’a tename’ tu u k’ayib’ale’. As «kuchusul,» chaj ch’elel chajnaj uve’ ni tale’.

⁸ Pet ech koj ex, tan ye’ la esa’ uva’ «chusul,» chaj ch’elel ex, eche’ uve’ nib’an chajnaj, tan etitz’in etatzik etib’e’ sevatzaj. As uma’l kuxhe’ veChusule’ ati.

⁹ As etalak «Kub’aal» te umaj uxhchil uva’ vatz tx’ava’il aama kuxhtu’, tan uma’l kuxhe’ u Kub’aale’ uve’ echen tu almika’.

¹⁰ As etoksak kuxh etib’ chusulil vatz vemoole’, tan uma’l kuxhe’ veChusule’. As ine’ veChusule’ uva’ Cristo.

¹¹ Asoj at umaj ex la etal etoksat etib’ sq’esalil xo’l vemoole’, as etoksataj etib’ slochol tetz vemoole’,

¹² tan ab’il uve’ ni toksa je’ iq’ii as la eesal iq’ii. As ab’il uve’ ye’ ni toksa je’ iq’ii as la oksal iq’ii.

¹³ ¡As oyeb’ chit evatz, ex fariseo tuk’ ex uva’ chusel etib’ ti’ unq’a tzaq’ite’! Tan ex kuxh ka’vatz, tan nemaj ivatz unq’a uxhchile’ uva’ nisa’ tok xo’l unq’a tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’. As tul ye’l ex netoke’. As mita’n nechajpu ok unq’a uxhchile’ uve’ nisa’ tok xo’l vitenam Aake’.

¹⁴ As echat kuxh ex, ex fariseo tuk’ ex uva’ chusel etib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, tan ¡oyeb’ chit evatz! Tan ex kuxh ka’vatz, tan mama’la chit yol netale’ tul nenach Tiixh. As tul nemaa vikab’al unq’a txakay ixoje’. As ye’ netoksa seti’. Esti’e’ uva’ nimal chit u k’axk’oe’ la ul seti’.

¹⁵ ¡As oyeb’ chit evatz, ex fariseo tuk’ ex uva’ chusel etib’ ti’ unq’a tzaq’ite’! Tan ex kuxh ka’vatz. Tan katil kuxh nepalkat ti’ tok unq’a uxhchile’ sek’atz. As tul kat ok ve’t ti’ inimal vechusb’ale’, as pal chit ve’t ivi’ nib’an unq’a uxhchile’ seti’. As eela ib’en tu u choob’al paave’ setuk’.

¹⁶ ¡Oyeb’ chit evatz! Tan ech exe’ eche’ umaj u tzot uve’ nich’ijin uma’t u tzot, tan ech netal ile’: «Asoj ab’il la tal umaj u tiila yol ti’ u tostiixhe’, as la kuxh uchi uva’ ye’ la ib’ane’ uve’ kat tala. Pet asoj ti’ u ooro’e’ uve’ ato’k tu u tostiixhe’ la talkat umaj u tiila yol, as techal la ib’ane’,» ch’ex netale’.

¹⁷ ¡Ex chit oonkon tuk’ vetxumb’ale’! ¡As ech exe’ eche’ tzot! ¿Ma ye’ nepal stuul uva’ nim talchu u tostiixhe’ ti’ u ooro’e’, tan ti’ uva’ ato’k tu u tostiixhe’, as txaatisamal ve’t u ooro’e’ ti’ itxakonsal vatz u Tiixhe’?

¹⁸ As netal unpajte uva’: «Asoj ab’il la alon umaj u tiila yol ti’ u atinb’ale’ uve’ niyatz’pukat unq’a txooe’ vatz u tostiixhe’, as la uchi uva’ ye’ la ib’ane’ uva’ kat tala. Pet asoj ti’ unq’a txooe’ uve’ niyatz’pe’ vi’ u atinb’ale’ la talkat umaj u tiila yol, as techal la ib’ane’,» ch’ex netale’.

¹⁹ ¡As ech exe’ eche’ tzot, tan ye’l etxumb’al ati! ¿As ma ye’ ootzimal seta’n uva’ nim talchu u atinb’ale’ uve’ niyatz’pukat unq’a txooe’ ti’ unq’a txooe’ uve’ niyatz’pe’? Tan ti’ uva’ vi’ u atinb’ale’ niyatz’pukat unq’a txooe’, as esti’e’ nitxakon ve’t sevatz tul netal umaj u tiila yol ti’ veyole’.

²⁰ As tuk val sete uva’ ab’il uva’ ni tal umaj u tiila yol ti’ u atinb’ale’ uve’ niyatz’pukat unq’a txooe’ as antu unq’a txooe’ uva’ kat yatz’pu vi’ u atinb’ale’ kat ok stuul.

²¹ As ab’il uva’ ni tal umaj u tiila yol ti’ u tostiixhe’, as ante’ u Tiixhe’ ni tok stuul, tan Aake’ at tu u atinb’ale’.

²² As ab’il uva’ ni tal umaj u tiila yol ti’ u almika’e’, as ante’ vixonleb’al Aake’ ni tok stuul; as ante’ u Tiixhe’ uva’ xonle’l stuul.

²³ ¡As oyeb’ chit evatz, ex fariseo tuk’ ex uva’ chusel etib’ ti’ unq’a tzaq’ite’! Tan ka’vatz kuxh ex. As k’uxh netoya uma’l xo’l laval u uxhch’e’ne’ te u Tiixhe’ tuk’ unq’a iju’ u tx’imaye’ tuk’ unq’a kulaantoe’, as ye’ neb’an uva’ nim talche’ vatz u Tiixhe’, tan ye’ neb’an u jike’ vatz Aak. As mita’n netxum ivatz unq’a uxhchile’. As mita’n nek’ujb’a’ ek’u’l ti’ Aak. Tan b’a’ne’ uva’ ye’ la eya’sa etoye’ vatz Aak. As ye’ neb’an ka’t unq’a yole’ uve’ nisa’ Aak uva’ la b’anchi.

²⁴ ¡As ech exe’ eche’ tzot tul neteq’o b’ey vatz unq’a tename’! Tan netok ilil ti’ eb’anat uva’ ch’oo kuxhtu’ eche’ umaj u tal us uve’ la eesal el ti’ uva’ ye’ la echb’uli. As tul ye’ netok ilil ti’ eb’anat unq’a vaa’ nim talche’. Eela kuxh tuk’ uva’ neb’iq’ umaj u camello.

²⁵ ¡As oyeb’ chit evatz, ex fariseo tuk’ ex uva’ chusel etib’ ti’ unq’a tzaq’ite’! As ex kuxh ka’vatz, tan ech b’anel eta’ne’ eche’ umaj u picheel tuk’ umaj u laj uva’ a’ kuxh u ti’e’ nitx’aape’. As tul noonal tuul ta’n tz’il. As ech b’an ta’n vetxumb’ale’ ta’n unq’a va’lexhe’ tuk’ unq’a elaq’e’ uve’ neb’ane’.

²⁶ ¡As ex fariseo, ech vetxumb’ale’ eche’ tzot! Pet ejalputaj vetxumb’ale’ b’axa aq’al uva’ ech la eb’ane’ eche’ umaj u picheel tuk’ umaj u laj uva’ b’axel kat tx’aap u tuule’. As a’n kat tx’aap ve’t u ti’e’.

²⁷ ¡As oyeb’ chit evatz, ex fariseo tuk’ ex uva’ chusel etib’ ti’ unq’a tzaq’ite’! Tan ex kuxh ka’vatz. Tan ech vetxumb’ale’ eche’ ijulil kamnaj uva’ va’l chit ipolal u ti’e’. As acha’v chit tilone’. Pet ech koj u tuule’, tan noonajlu ve’t ta’n ib’ajil unq’a kamnaje’. As va’l chit ixeval u tuule’.

²⁸ As ech b’anel ta’n vetxumb’ale’, tan ch’i’umal chit ex vatz unq’a tename’. As ech koj vetaanxelale’, tan noonajlu kuxh ta’n unq’a ka’vatzla chaj txumb’ale’ tuk’ unq’a va’lexhe’ uve’ neb’ane’.

²⁹ ¡As oyeb’ chit evatz, ex fariseo tuk’ ex uva’ chusel etib’ ti’ unq’a tzaq’ite’! Tan ex kuxh ka’vatz, tan an chit ex ni lakon unq’a b’a’nla chaj oornoe’ uve’ mujelkat unq’a q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’. As nevej unq’a tz’aje’ uva’ mujel kat unq’a jikla chaj aamae’.

³⁰ As ech netal ile’: «Atik koj chit o’e’ ta’ na’ytzan tul atik unq’a q’esla kub’aale’, as ye’l o’e’xh kat qoksa qib’ k’atz unq’a uxhchile’ tul kat iyatz’ unq’a q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’,» ch’ex netale’.

³¹ As tuk’ u yole’ uva’ netale’, as an chit ex ni alon uva’ eq’omaltel vitxumb’al unq’a q’esla eb’aale’ seta’n, uva’ kat yatz’on unq’a q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’.

³² Esti’e’ tuk val sete, etzojpisataj kam uve’ kat ixe’tisa unq’a q’esla eb’aale’,

³³ tan ¡ech vetxumb’ale’ eche’ u tx’i’latxooe’! ¿Kam q’i la eb’ane’ ti’ etooj vatz u k’axk’oe’ uve’ tul seti’, tul la b’en ex tu u choob’al paave’?

³⁴ Tan tuk unchaj b’en ka’t unq’a q’ajsan tetz vunyole’ sexo’l, tuk’ ka’t unq’a uxhchile’ uva’ at itxumb’al, tuk’ ka’t unq’a uxhchile’ uva’ la chusun ex. As ati uva’ tuk eyatz’e’; as ati uva’ tuk etaq’ je’ vatz ikurus; as ati uva’ tuk eq’ose’ tulaj unq’a atinb’ale’ tetz nachb’al Tiixh; as ati uva’ tuk etilu el tulaj unq’a tename’.

³⁵ Esti’e’ tuk ulojkat u k’axk’oe’ seti’ tuk’ ti’ unq’a q’esla eb’aale’, tan ti’ uva’ nimal unq’a naje’ kat eyatz’a uve’ jik chit itxumb’al. As a’ kat xe’tikkat tzan ti’ u Abel. As kat ul ti’ vik’aol u Berequías uva’ Zacarías uva’ kat yatz’pi vatz u tostiixhe’ k’atz u atinb’ale’ uva’ niyatz’pukat unq’a txooe’.

³⁶ As jik chit tuk val sete, tan jank’al uve’ ni vale’ as tule’ seti’, jank’al ex uva’ ech vetxumb’ale’ eche’ u tx’i’latxooe’.

Nitxumun u Jesús ti’ unq’a tename’ uve’ tu u Jerusalén

Lucas 13.34-35

³⁷ ¡Oyeb’ chit evatz, ex aa Jerusalén, tan exe’ uva’ kat yatz’on unq’a q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’! As kat esuti k’ub’ ti’ unq’a uxhchile’ uva’ kat ichaj tzan u Tiixhe’. As jatpajul kuxh kat val unmolat ex sunk’atz eche’ nib’an umaj u txutx ak’atxe’ tuk’ unq’a ine’e’ tul nijoji ak’atx vine’e’. As ye’ kat esa’.

³⁸ Esti’e’ ni val sete uva’ tuk tz’ineb’oj kan u tename’ tuk’ u tostiixhe’ uva’ at sexo’l.

³⁹ As tuk val sete uva’ jatu koj la etil ve’t unvatz. Pet lanal ilej ve’t u q’iie’ uva’ ech la etal ve’t ile’ svi’: «¡Qoksataj iq’ii Aak uve’ tul tuk’ vib’ii u Kub’aale’!» chaj ve’t ex,— ti’k u Jesús.

Ni tal u Jesús uva’ la e’pul u tostiixh

Marcos 13.1-2; Lucas 21.5-6

¹ As tul el ch’u’l u Jesús tu tostiixhe’, as b’en ve’t Aak. As jetz’en ve’t ok unq’a ichusulib’ Aake’ sk’atz ti’ ik’uchat ve’t chajnaj unq’a b’a’nla chaj kab’ale’ te Aak uva’ sete’rumal ti’ u tostiixhe’ sta’n, tan acha’v chit tilone’.

² As ech tal ve’t u Jesús ile’ te chajnaj: —¿Ma acha’v chit tatin u tostiixhe’ netile’? Pet tuk val sete, uva’ ye’l umaj sivan la kaa vi’ uma’t sivan, tan kajayil chite’ la e’pi,— ti’k u Jesús.

Niyolon u Jesús ti’ itzojpisal uva’ k’ujlu kan

Marcos 13.3-23; Lucas 21.7-24

³ As b’en ve’t u Jesús sijunal tuk’ unq’a ichusulib’e’ vi’ u vitze’ uve’ Olivos. As tul xonlik ve’t Aak, as jetz’en ve’t ok unq’a ichusulib’ Aake’ sk’atz. As ech tal ve’t chajnaj ile’ te Aak: —Pap, al sqe uva’ jatu la ib’an uve’ naale’. ¿As kam k’uchb’al tetz u ooleb’ale’? ¿As kam la uchi tul uva’ la ilej u q’iie’ ti’ itzojpisal skajayil uva’ k’ujlu kan?— ti’k chajnaj.

⁴ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —Atoj chit enachb’al vatz unq’a chulin yole’ aq’al uva’ ye’ la maxtib’el ex,

⁵ tan nimal unq’a chulin yole’ la ul tuk’ vunb’iie’. As la ul tale’ uva’: «Ine’ u Cristo,» chaj la tale’. As nimal unq’a uxhchile’ la isotzsa ik’u’l.

⁶ As la etab’i ve’t yol ti’ unq’a ch’a’oe’ uve’ la uchi as ti’ uva’ la xe’t ve’t ch’a’o. Pet atoj enachb’al aq’al uva’ ye’ la xo’v ex, tan techal chit la ib’ane’. As tul la uch ve’t unq’a vee’ ni val sete, as ye’xnaj ilejat u q’iie’ ti’ itzojpisal uva’ k’ujlu kan,

⁷ tan lanal ib’an unq’a nimla tename’ ch’a’o svatzaj. As lanal ib’an unq’a ijlenaale’ ch’a’o tuk’ uma’t ijlenaal. As mama’la ch’o’m la tijma ve’t unq’a uxhchile’. As mama’la va’y la ib’ane’. As katil kuxh la ib’ankat kab’laano.

⁸ As ixe’teb’al kuxh unq’a k’axk’oe’ uva’ txumleb’al chit la ib’ane’.

⁹ As la eq’olo’k ex vatz unq’a b’ooq’ol tename’. As mama’la k’axk’o la epaleb’e. As at ex la yatz’pu ve’t ex, tan nimal chit unq’a uxhchile’ la ixvan ex ti’ uva’ k’ujle’l ek’u’l svi’.

¹⁰ As nimal unq’a uxhchile’ la teesa kan tib’ svi’. As la kuxh ixoch tib’ svatzaj. As la ichi’ansa tib’ taama svatzaj.

¹¹ As nimal unq’a uxhchile’ la toksa ve’t tib’ q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’ uve’ la tale’. As nimal ve’t unq’a uxhchile’ la isotzsa ik’u’l.

¹² As ti’ uva’ mama’la va’lexh la ib’an vatz u tx’ava’e’, as nimal uxhchil ye’ la ixo’ni ve’t tib’ svatzaj.

¹³ Pet ab’il uva’ ye’ la iya’sa inimat in, k’uxh kam kuxh k’axk’o la ipaleb’e, as a’e’ uva’ at itiichajil k’atz u Tiixhe’.

¹⁴ As lanal paxsal unq’a b’a’nla yole’ tulaj unq’a tename’ skajayil ti’ uva’ at u tename’ jaq’ u tijle’m u Tiixhe’. As la sotz ve’t u vatz tx’ava’e’ skajayil.

¹⁵ Esti’e’ ni val sete, tul la etil tuch ve’t u mam txumleb’ale’ uva’ txojonb’al chittu’ uva’ la b’anchi tu u b’a’nla atinb’ale’ uva’ ninachpukat Tiixh, as la pal ex stuul, jank’al ex uva’ la sik’len u yole’, tan a’e’ uva’ kat tal kan u q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’ uva’ Daniel.

¹⁶ As tul la etil ixe’t u mam txumleb’ale’, as jank’al ex uva’ at ex tzitza’ tu u Judea, as la ooj ve’t ex tulaj unq’a koob’ale’.

¹⁷ As jank’al ex uva’ at je’ ex vi’ vekab’ale’, as ye’ la ku’ ve’t ch’u’l ex ti’ ul eteq’ot unq’a etetze’ uve’ at tu vekab’ale’.

¹⁸ As ex uva’ at b’en ex tu vitz, as ye’ la q’aavik tzan ex ti’ ul eteq’ot ka’t etoksa’m.

¹⁹ As oyeb’ chit evatz, ex ixoj uva’ at eyaab’il ti’ etilat umaj etalaj intxa’ tuk’ ex uva’ nitel ich’u’un vene’e’, tul la ul u k’axk’oe’ seti’ tu u q’iie’.

²⁰ Esti’e’ ni val sete, enachtaj chit Tiixh aq’al uva’ jit tu u q’ala as mita’n tu umaj u xeem q’ii tul uva’ la ooj ex vatz u k’axk’oe’,

²¹ tan tu unq’a q’iie’, as mama’la chit k’axk’o la uli. As ye’ atixoj chit ib’an u k’axk’oe’ eche’ u vee’ tul sichee u vatz tx’ava’e’. As eche’ latel koj ib’an unpajte.

²² As ye’ koj la ich’oob’isa u Tiixhe’ u k’axk’oe’, as ye’xheb’ile’ la itx’oltel vatz u k’axk’oe’. Pet ti’ uva’ nitxum Aak ivatz unq’a tename’ uve’ txaael ve’t ta’n Aak, as esti’e’ tuk ich’oob’isa Aak u k’axk’oe’.

²³ Tan asoj ab’il la alon sete uva’: «Il u Cristo ile’ at tzitza’» as moj «Ile’ at tzi’le’,» chaj ch’elel ex, as enimaki.

²⁴ Tan at uxhchil la ul alon sete uva’: «Ine’ in Cristo» as moj «Ine’ in q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’,» chaj la tal sete. As la ib’an unq’a chulin yole’ tetz eche’ unq’a k’uchb’al tetz viyak’il u Tiixhe’, uva’ la teq’o taama unq’a tename’ sti’. As la imaxtib’e unq’a chulin yole’ unq’a tename’. As la koj uchi, as ante’ unq’a itenam Aake’ uve’ txaael ta’n Aak la maxtib’eli.

²⁵ Pet ile’ kat val isuuchil sete b’axa tul ye’xnaj ib’ana,

²⁶ tan asoj la alpu sete uva’: «Il u Cristo ile’ at tu u tzuukin tx’ava’e’,» chaj ch’elel ex, as b’eni’k ex as moj: «Il u Cristo mujel tib’ tu uma’l u kab’al,» chaj ch’elel ex, as enimaki.

²⁷ As ech u tuleb’ale’ VIK’AOL U NAJE’ eche’ uve’ nib’an u kayampa’le’, tan na’l tib’uuq’eb’al q’ii as na’l tib’eneb’al q’ii.

²⁸ As la enima u yole’ uva’ ni val sete ti’ u vuleb’ale’ eche’ enimat u yole’ uva’ ech ni tal ile’: «Katil uve’ atkat umaj u txoo uva’ kamnajle, as tzitzi’ nimolkat tib’ unq’a qu’se’» ti’k u yole’ uva’ nenima.

Ni tal u Jesús uva’ kam tul Aak la uli

Marcos 13.24-37; Lucas 21.25-36; 17.25-36; 12.41-48

²⁹ As tul kuxh la pal u k’axk’oe’ tu unq’a q’iie’, as la tokin ve’t u q’iie’. As ye’l ve’t u ich’e’ la txijuni. As la chajpik ve’t tzan unq’a tx’umile’ tu almika’. As la iyiku ve’t u Tiixhe’ unq’a vee’ at tu almika’.

³⁰ As la ilax ve’t k’uchb’al tetz u vuleb’ale’ vatz u almika’e’, in VIK’AOL U NAJE’ . As kajayil chit unq’a tename’ la txumun ve’te’ tul la til vule’ tu u suutz’e’ tuk’ vunyak’ile’ as la litz’lo’lan u vuleb’ale’.

³¹ Tul la oq’sal uma’l u trompeta uva’ saq’chib’al chit toq’e’, as la unchaj ve’t tzan unq’a ángel ti’ ul imolat unq’a tename’ vatz u tx’ava’e’ skajayil uva’ txaael sva’n.

³² Esti’e’ ni val sete, eteesataj etexhlab’al ti’ u higuera, tan tul uva’ va’l icha’xal unq’a iq’ab’ tze’e’, as ni tel ch’u’l unq’a ixaj tze’e’. As ootzimal ve’t seta’n uva’ saq’i tuk eloj ve’te’.

³³ Echat chit tuk ib’ane’ ti’ u vuleb’ale’, tan tul uva’ la etil unq’a k’uchb’al tetz u vuleb’ale’ skajayil uve’ ni val sete, as la pal ve’t ex stuul uva’ najli ve’t u vuleb’ale’.

³⁴ As jik chit tuk val sete, tan ye’xnaj sotz unq’a tename’ uva’ tiaal Israel vatz u tx’ava’e’ tul la ib’an unq’a vee’ skajayil uve’ ni val sete,

³⁵ tan la pal u almika’e’ tuk’ u vatz tx’ava’e’. Pet ech koj vunyole’, tan a’ chite’ ye’ la pali.

³⁶ Ye’xheb’il ootzin tetz uva’ kam q’iil as kam oora la ib’ane’. As mita’n unq’a ángel tu almika’. Pet ta’n kuxh vunB’aale’ ootzin tetz.

³⁷ Tan kam chit uva’ kat ib’an unq’a tename’ tul uva’ atik u Noé vatz u tx’ava’e’, as echat chit tuk ib’ane’ tul la ul in unpajte, in VIK’AOL U NAJE’ ,

³⁸ tan tul uva’ b’iitik kuxh tul u mam jab’ale’ ti’ unq’a tename’, as nikat itx’a’n unq’a tename’ as nikat tuk’a’. As nikat teq’o tib’ tuk’ tixqel. As ech kuxh nikat ib’an unq’a tename’ tul kat ex ilej u q’iie’ uva’ kat ok u Noé tu u barco.

³⁹ As ye’ nik titz’a unq’a tename’ uva’ la ul u k’axk’oe’ sti’. Pet ul ve’t u mam jab’ale’. As kam ve’t unq’a tename’ skajayil. As echat chit tuk ib’ane’ tul la ul in unpajte, in VIK’AOL U NAJE’ .

⁴⁰ As ka’va’l unq’a naje’ uva’ at b’en tu vitz, as uma’l naj la eq’oli; as uma’t naj la kaaik kan.

⁴¹ As at ka’va’l u ixoj uva’ niche’ene’ vatz ka’. As uma’l ixoj la b’eni; as uma’t ixoj la kaaik kan.

⁴² Esti’e’ ni val sete, atoj enachb’al, tan ye’ etootza kam oora la ul in, in uva’ in veB’ooq’ole’.

⁴³ As palojtaj ex tu unq’a yole’ uva’ ni val sete, tan asoj la tootzi u b’aal kab’ale’ uva’ kam q’iil la ul u elq’ome’ ti’ tok tu u kab’ale’, as eche’ la koj taq’ kan naj vikab’ale’ vatz u elq’ome’.

⁴⁴ Esti’e’ ni val sete, eb’antaj chit etuche’, tan a’ chite’ ye’l sek’u’l tul uva’ la ul VIK’AOL U NAJE’ .

⁴⁵ As ech la eb’ane’ eche’ umaj u k’am uva’ k’ujle’l ik’u’l u b’aal aq’one’ sti’, tan jik chit ni taq’onvu naj. As a’ naje’ uva’ la ik’ujb’a’ kan u b’aal aq’one’ ti’ tilat unq’a tetze’. As naje’ la ilon uva’ ma at techb’ub’al unq’a k’ame’ jun q’ii.

⁴⁶ As tul la ul ve’t vib’aal u aq’one’, as achveb’al chit tatin u k’ame’ asoj jik chit kat inima naj u yole’.

⁴⁷ As jik chit tuk val sete, tan la toksa ve’t u b’aal aq’one’ u k’ame’ ilol tetz unq’a tetze’ skajayil.

⁴⁸ Pet asoj paasan tzii u ilol tetz unq’a k’ame’ la ib’ane’, as ech la tal je’ u naj ile’ ste: «Ye’l u b’aal aq’one’ la ul cheel,» chaj naj la tale’.

⁴⁹ As la xe’t naj ti’ iq’osax unq’a tetz k’amile’, as la imolo ve’t tib’ naj tuk’ unq’a q’ab’areele’. As la tx’a’n naj; as la uk’a’ naj tuk’ chajnaj.

⁵⁰ As tul a’ la ul ve’t u b’aal aq’one’ tu u q’iie’ uva’ ye’ ni titz’a naj uva’ la ul u b’aal aq’one’, tan ye’ tootzaj naj uva’ kam oora as kam q’iil la ul u b’aal aq’one’.

⁵¹ As la ul iq’os ve’t u b’aal aq’one’ naj. As ech ib’en ve’t naj k’atz unq’a ka’vatze’. As tzitzi’ la oq’kat ve’t naj. As la ik’ux ve’t tib’ tee naj.

U k’uchuvatz ti’ laval unq’a q’opo ixoj

¹ As tul la ilej ve’t u q’iie’, as ech la ib’an unq’a uxhchile’ uva’ nisa’ tok xo’l u tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’ eche’ nib’an laval unq’a q’opo ixoj. As b’ex cha’ma tu u nimla q’iie’ ti’ ik’ulat uma’l u naj uva’ la teq’o tib’ tuk’ tixqel, as teq’o ve’t unq’a q’opo ixoje’ u txijub’ tetze’ sijununila ti’ ik’ulat u tzumelae’.

² As o’va’l unq’a ixoje’ uva’ ye’lik itxumb’al ti’ ib’anat tuche’. Pet ech koj o’va’te, tan atik itxumb’al cha’ma ti’ ib’anat tuche’.

³ Unq’a ixoje’ uva’ ye’lik itxumb’al ti’ ib’anat tuche’, as kat teq’o ve’t u txijub’ tetze’. Pet ye’l aceite tetz u txijub’ tetze’ kat teq’o.

⁴ Pet ech koj o’va’t unq’a ixoje’ uva’ atik itxumb’al, tan kat inoosa ve’t cha’ma u txijub’ tetze’ tuk’ aceite. As kat teq’o cha’ma unb’iit aceite tu vixhaaloe’ unpajte.

⁵ As b’alax ve’t u tzumelae’ ti’ tule’. Tul na’ ve’t aq’b’al, as tzaa ve’t ivata’m cha’ma. As vat ve’t cha’ma.

⁶ Kamal pok’o’ch chit aq’b’al as tab’i ve’t cha’ma uma’l u sik’i’m uva’ ech tal ile’: «¡Il u tzumela tule’! ¡Elojtaj ch’u’l ex! ¡B’en ek’ultaj!» ti’k u yole’.

⁷ Oora chit txakpu laval unq’a ixoje’ ti’ ib’anat tuch u txijub’ tetze’.

⁸ As o’va’l unq’a ixoje’ uve’ ye’lik itxumb’al ti’ ib’anat tuche’, as ech tal cha’ma ile’ te o’va’t unq’a ixoje’ uva’ atik vitxumb’ale’: «Etaq’taj unb’ooj ku-aceite, tan il u txijub’ qetze’ tuk tzaao ve’te’,» ti’k cha’ma.

⁹ Ech tal ve’t o’va’t unq’a ixoj ile’: «Ye’le, tan ye’ la tz’aj ve’t u ku-aceite. As mita’n la tz’aji uva’ la qaq’ etetz. Pet b’en eloq’taj unb’ooj etetz,» ti’k unq’a ixoje’.

¹⁰ As b’ex ichuk ve’t o’va’l unq’a ixoje’ vi-aceite. As tul atik b’en cha’ma ti’ iloq’at vi-aceite, as b’ex uloj u tzumelae’. As tul ok ve’t u tzumelae’ tu kab’al, as ok ve’t o’va’l unq’a ixoje’ uva’ atik itxumb’al ti’ ib’anat tuche’. As juplu ve’t u tzi’ kab’ale’.

¹¹ As unb’iil kuxh stuul, as ul ve’t o’va’t unq’a ixoje’. As sik’in ve’t ok cha’ma vatz kab’al: «¡B’an b’a’nil, pap! ¡Jajo’k o’!» ti’k cha’ma.

¹² Ech tal ve’t el tzan u tzumela ile’: «Jik chit tuk val sete, ye’ vootzaj ex,» ti’k u tzumelae’.

¹³ Esti’e’ ni val sete, atoj enachb’al, tan ye’ etootza kam oora as kam q’iil la ul ve’t VIK’AOL U NAJE’ vatz u tx’ava’e’.

U k’uchuvatz ti’ unq’a ik’am uma’l u b’aal aq’on

¹⁴ As ech la ib’an tijle’m u Tiixhe’ eche’ nib’an uma’l u b’aal aq’on uva’ b’en ve’t naach tu uma’t u tenam. As kat imolo ve’t unq’a ik’ame’ ti’ ijatxat ve’t kan vipuaje’ te chajnaj.

¹⁵ Uma’l u k’ame’ kat aq’ax kan o’va’l mil puaj ste; as uma’te, as ka’va’l mil kat kaa ste; as uma’te, as uma’t mil kat kaa ste. As junun chajnaj kat aq’ax kan puaj ste ti’ uva’ jank’al la oleb’ chajnaj ti’ taq’onvale’. As kat b’en ve’t u b’aal aq’one’.

¹⁶ As u k’ame’ uve’ kat k’ulun o’va’l mil u puaje’, as xe’t ve’t naj aq’onvoj stuk’. As oleb’ ve’t naj ti’ itx’akat o’va’t mil.

¹⁷ Echat chit kat ib’an u k’ame’ uve’ kat k’ulun ka’va’l mil, as kat aq’onvu ve’t naj tuk’ u puaje’. As kat itx’ak ve’t naj ka’va’t mil.

¹⁸ Pet ech koj u k’ame’ uve’ kat k’ulun uma’l mil, tan kat kuxh imuj ve’t naj u puaje’ tu u tx’ava’.

¹⁹ Nimal q’ii stuul, as ul ve’t ib’aal u aq’one’. As xe’t tach ve’t naj unq’a tetze’ uva’ kat ijatx kan te unq’a ik’ame’.

²⁰ B’axik chit ok ve’t u k’ame’ uve’ kat k’ulun o’va’l mil. As ik’uch ve’t naj o’va’l mil u puaje’ te ib’aal u aq’one’ as tuk’ o’va’t mil uve’ itx’ak naj tuk’ u puaje’. Ech tal ve’t u k’am ile’ te u b’aal aq’one’: «Pap, o’va’l mil u puaje’ uve’ kat aaq’ kan sve, as il o’va’t mil ila’ kat untx’ak stuk’,» ti’k naj.

²¹ Ech tal ve’t u b’aal aq’on ile’: «B’a’n kuxhe’, tan axh b’a’nla aq’onvil. As tul jik chit kat ab’ana tuk’ unb’iil u vetze’. As nimal u vetze’ uva’ la unk’ujb’a’ ve’t kan axh sti’. Chiib’oj o’ ti’ uva’ kat ab’ana,» ti’k u b’aal aq’one’.

²² As ok ve’t uma’t u k’ame’ uve’ k’ulun kan ka’va’l mil. As ech tal ve’t naj ile’: «Pap, ka’va’l mil kat aaq’ kan sve. As il u puaj ila’ tuk’ ka’va’t mil uva’ kat untx’ak stuk’,» ti’k naj.

²³ Ech tal ve’t u b’aal aq’on ile’ te u k’ame’: «B’a’n kuxhe’, tan axh b’a’nla aq’onvil. As tul jik chit kat ab’ana tuk’ unb’iil u vetze’. As nimal u vetze’ uva’ la unk’ujb’a’ ve’t kan axh sti’. Chiib’oj o’ ti’ uva’ kat ab’ana,» ti’k u b’aal aq’one’.

²⁴ Pet ech koj uma’t u k’ame’ uva’ uma’l kuxh mil puaj kat ik’ula, tan tul ok ve’t naj, as ech tal naj ile’: «Pap, ootzimal axh sva’n uva’ itz’a’jtu kuxh asa’. As k’uxh jit axh kat avan, as najaj ivatz unq’a chikoe’ sqe uva’ jit axh kat avan. As naale’ uva’ la amol unq’a vee’ uva’ jit axh kat avan.

²⁵ Esti’e’ kat xo’v in see. As kat b’ex unmuj kan vapuaje’ tu tx’ava’. As il vapuaj ila’,» ti’k u k’ame’ tal te u b’aal aq’one’.

²⁶ Ech tal ve’t u b’aal aq’on ile’: «¡Axh kuxh uma’l u q’e’ayla k’am, tan va’lexh kuxh atxumb’al! Tan ootzimal in a’n uva’ nunmol ivatz unq’a chikoe’ uva’ jit in kat avan as nunmol unq’a vee’ uva’ jit in avan tetz.

²⁷ As kat koj aaq’ vas unpuaje’ te unq’a uxhchile’ uva’ ni taq’onvu tu u molb’al puaje’. As aal koj chit unb’ooj tal vunpuaje’ kat aaq’ sve tul kat ul in,» ti’k u b’aal aq’one’.

²⁸ As ech tal ve’t u b’aal aq’on ile’ te ka’t unq’a ik’ame’: «Emaataj uma’l mil te u naje’. As etaq’taj te u naje’ uve’ laval mil u tetze’ ati,

²⁹ tan ab’il uva’ at tetz, as aal la vaq’ ve’t imaas u tetze’ ste. Pet ab’il uva’ ye’l tetz ati, as aal la maap u tetze’ uva’ ati.

³⁰ As u k’ame’ uva’ ye’ kat ib’an uve’ kat val ste, as esutitaj b’en tu u q’ej toktoe’ uva’ la oq’kat ve’te’. As techal la ik’ux ve’t tib’ tee,» ti’k u b’aal aq’one’.

Niyolon u Jesús ti’ ib’anax isuuchil unq’a tenam skajayil tu vimoxtel u q’ii

³¹ As tul la ul ve’t VIK’AOL U NAJE’ vatz u tx’ava’e’, as a’ la xoneb’ kat in vi’ u xonleb’ale’ uva’ nim talche’ uva’ nilitz’lo’lane’ tan xo’lamal in ta’n unq’a ángel skajayil.

³² As la molax ve’t unq’a tename’ skajayil sunvatz. As la unjatx ve’t ixo’l unq’a tename’ eche’ nib’an u xeen txooe’, tan ni teesa el naj u kaneero’e’ xo’l unq’a sik’e’.

³³ As a’ la b’enkat unq’a kaneero’e’ tiseb’al. As ech ib’en unq’a sik’e’ timax, la ib’ane’.

³⁴ As ech la val ve’t ile’ te unq’a tename’ uve’ echen tunseb’al, ine’ u Ijlenaale’: «Si’unaj sunk’atz, ex uva’ b’a’n ve’t eyolb’ele’ ta’n vunB’aale’. As at ve’t etokeb’al xo’l unq’a tename’ uva’ at jaq’ u tijle’m u Tiixhe’ uva’ b’anel ve’t tuch seti’ ta’n Aak tul uva’ ye’xnik chee u vatz tx’ava’e’.

³⁵ As tul nikat unva’ye’, as kat etaq’ untx’ix; as tul nikat itzaj untzi’, as kat etaq’ vuk’a’; as tul kat unjaj unvatb’al sete, as kat etaq’ unvatb’al;

³⁶ as tul ye’lik voksa’m, as kat etaq’ voksa’m; as tul nikat unch’o’ne’, as kat b’ex eloch in; as tul uva’ atik ok in tu u kaarsa, as kat b’ex etil in,» chaj ve’t in la val te unq’a tename’ uva’ echen tunseb’al.

³⁷ As ech la tal ve’t unq’a tenam ile’ uva’ echen tunseb’al uve’ jik chit itxumb’al: «¿Jatu tzan q’i, Pap, uva’ nikat ava’ye’ as kat qaq’ atx’ix; as nikat itzaj atzi’ as kat qaq’ ook’a’,

³⁸ as kat ajaj avatb’al as kat qaq’ avatb’al, as ye’lik ooksa’m as kat qaq’ ooksa’m,

³⁹ as nikat ach’o’ne’ as kat b’ex kuloch axh, as atik ok axh tu u kaarsa as kat b’ex qil axh?» chaj ve’t unq’a tename’ la tal sve.

⁴⁰ As ech la val ve’t ile’ te unq’a tename’ uva’ echen tunseb’al: «Tuk val sete, tan kam chit umaj b’a’nil kat eb’an te unq’a niman vetze’, k’uxh ye’l tijle’m ati, as ine’ ta’ kat eb’an sve,» chaj ve’t in la val ste, tan ine’ u Ijlenaale’.

⁴¹ Pet ech koj unq’a tename’ uve’ echen tunmax, tan ech la val ve’t ile’ ste: «Kuxh el sunvatz, ex uva’ ye’l ve’t vib’a’nil vunB’aale’ at seti’. As ech eb’en tu u xamale’ uve’ ye’l iya’teb’al, uva’ b’anel tuche’ uva’ la b’enkat u tx’i’lanaje’ tuk’ unq’a ángel uva’ echen k’atz naj.

⁴² As tul nikat unva’ye’, as ye’ kat etaq’ untx’ix; as tul nikat itzaj untzi’, as ye’ kat etaq’ vuk’a’;

⁴³ as tul kat unjaj unvatb’al sete, as ye’ kat etaq’ unvatb’al; as tul ye’lik voksa’m, as ye’ kat etaq’ voksa’m; as tul nikat unch’o’ne’, as ye’ kat eloch in; as tul kat ok in tu u kaarsa, as ye’ kat b’ex etil in,» chaj ve’t in la val ste.

⁴⁴ As ech la tal ve’t unq’a tenam ile’ sve: «¿Pap, jatu tzan q’i uva’ ye’ kat kuloch axh tul nikat ava’ye’, as nikat itzaj atzi’, as ye’lik ooksa’m, as ch’o’m nik b’anon axh, as atik ok axh tu u kaarsa, as tul kat ajaj avatb’al sqe, as ye’ kat kuloch axh?» chaj ve’t unq’a tename’ la tal sve.

⁴⁵ As ech la val ve’t ile’: «Jik chit tuk val sete, tan kam u b’a’nile’ uve’ ye’ kat eb’an te unq’a niman vetze’, k’uxh ye’l tijle’m ati, as ine’ uve’ ye’ kat eb’an u b’a’nile’ sve,» chaj ve’t in la vale’, in uva’ in u Ijlenaal.

⁴⁶ As la b’en unq’a paasan tziie’ ti’ ipaleb’et unq’a k’axk’oe’ uva’ ye’l iya’teb’al. Pet ech koj ve’t unq’a tename’ uve’ jik chit itxumb’al, tan la b’en tu uve’ atkat vitiichajile’ uve’ ye’l iya’teb’al,— ti’k u Jesús tal te unq’a ichusulib’e’.

Ni tal unq’a b’aal tenam iyatz’at u Jesús

Marcos 14.1-2; Lucas 22.1-2; Xhun 11.45-53

¹ As tul kuxh tal u Jesús unq’a yole’, as ech tal ve’t Aak ile’ te unq’a ichusulib’e’:

² —Ootzimal seta’n uva’ ka’va’t kuxh q’ii tul u nimla q’iie’ uva’ pascua. As la aq’ax ve’t ok VIK’AOL U NAJE’ tiq’ab’ unq’a iq’esal unq’a tename’ ti’ iyatz’pe’ vatz uma’l u kurus,— ti’k u Jesús.

³ As unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh, tuk’ unq’a naj uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, as tuk’ ka’t unq’a b’aal tenam, as imol ve’t tib’ chajnaj vatz iq’anal vikab’al unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh uva’ Caifás.

⁴ As ichuk ve’t chajnaj txumb’al ti’ itxeypu u Jesús tuk’ chuli yol. As la iyatz’ chajnaj Aak uva’ nik tale’.

⁵ As ech tal ve’t chajnaj ile’ svatzaj: —Ye’ la txeypu naj cheel. Pet palnal u nimla q’iie’, as a’n la txeypu ve’t naj, aq’al uva’ ye’ la veq’elkab’an unq’a tename’,— ti’k chajnaj.

Ni taq’ ku’ uma’l u ixoj u tx’umtx’ulla tz’akab’al ti’ ivi’ u Jesús

Marcos 14.3-9; Xhun 12.1-8

⁶ Atik u Jesús tu u Betania tu vikab’al u Simón uva’ ma’tik teesat Aak u ch’a’k chine’ sti’.

⁷ Tul xonlik ve’t ok Aak vatz u meexhae’, as b’ex uloj uma’l u ixoj k’atz Aak uva’ eq’omalik tx’umtx’ulla tz’akab’al sta’n uva’ je’nal chit ija’mil, tu uma’l u b’a’nla lemeeta. As ipeq’ ve’t je’ u ixoj u tx’umtx’ulla tz’akab’ale’ ti’ ivi’ Aak.

⁸ As tul til unq’a ichusulib’ Aake’, as ul ve’t ivi’ chajnaj. Ech tal ve’t chajnaj ile’: —¿Kam itxa’k u b’a’nla tz’akab’ale’ kat kuxh ipeq’ je’ ixoj ti’ ivi’ Aak?

⁹ Pet k’ayimal koj kat b’anaxi, tan nimal puaje’ ta’ vija’mil u tz’akab’ale’. As te koj unq’a meeb’a’e’ kat aq’axkat,— ti’k chajnaj.

¹⁰ Ootzimal ve’t ta’n u Jesús uve’ kam nikat tal unq’a ichusulib’ Aake’. As ech tal ve’t Aak ile’: —¿Kam q’i uva’ kam kuxh netal ti’ u ixoje’? Tan b’a’ne’ ta’ uve’ kat ib’an ixoj sve.

¹¹ At chite’ unq’a meeb’a’e’ sexo’l. Pet ech koj in, tan eche’ b’enameen koj tuk atinoj in sexo’l.

¹² As u tx’umtx’ulla tz’akab’ale’ uva’ kat ipeq’ je’ u ixoje’ ti’ unvi’, as b’anel vuche’ kat ib’anlu ve’t ixoj ti’ unmujle’.

¹³ As jik chit tuk val sete, tan katil uva’ la paxsalkat u b’a’nla yole’ svi’ vatz u tx’ava’e’, as la paxsal itzib’lal u b’a’nile’ uva’ kat ib’an u ixoje’ sve ti’ tulsat unq’a tename’ sk’u’l uva’ kat ib’an u ixoje’,— ti’k u Jesús.

Nik’ul u Judas puaj ti’ ik’ayil u Jesús

Marcos 14.10-11; Lucas 22.3-6

¹⁴ U Judas uva’ Iscariote, as naje’ uve’ atik ok xo’l kab’laval unq’a ichusulib’ u Jesús, as b’ex til ve’t naj unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh.

¹⁵ As ech b’ex tal naj ile’ te chajnaj: —¿Kam la etaq’ sve as la vaq’o’k u Jesús teq’ab’?— ti’k naj. As taltzi’ ve’t chajnaj vinaj laval (30) saj ch’ich’ puaj te naj.

¹⁶ As xe’t ve’t naj ti’ ichukat txumb’al ti’ taq’at ok u Jesús tiq’ab’ chajnaj.

Nijej kan u Jesús uma’l u tx’a’o’m ti’ uva’ la tulsa unq’a tename’ vikameb’al Aak sk’u’l

Marcos 14.12-25; Lucas 22.7-23; Xhun 13.21-30; 1 Corintios 11.23-26

¹⁷ As tu ve’t u b’axa q’ii tetz u nimla q’iie’ tul uva’ nik itx’a’p u paane’ uva’ ye’l levadura niku’ sxo’l, as jetz’en ve’t ok unq’a ichusulib’ u Jesús sk’atz. As ech tal ve’t chajnaj ile’ te Aak: —¿Katil nasa’kat uva’ la b’en kub’ankat tuch u tx’a’o’me’ uve’ tetz u nimla q’iie’ ti’ kunimata’?— ti’k chajnaj.

¹⁸ Ech tal ve’t Aak ile’ te chajnaj: —B’enoj ex tu u tename’ xe’ u uxhchile’ uva’ ootzimal seta’n. As ech la b’en etal ile’ ste: «Ech ni tal u chusul qetz ile’: –Najli ve’t u q’iie’ uva’ k’ujlu kan svi’. As la tx’a’n in takab’al tuk’ unq’a unchusulib’e’ ti’ inimal u nimla q’iie’,– taq’ Aak ni tale’,» chaj ex la b’en etal ste,— ti’k u Jesús.

¹⁹ As b’ex ib’an ve’t chajnaj kam uve’ tal Aak te chajnaj. As ib’an ve’t chajnaj tuch u tx’a’o’me’ ti’ u nimla q’iie’.

²⁰ As tul tz’otin ve’te’, as xoneb’ ve’t u Jesús vatz u meexhae’ tuk’ kab’laval unq’a ichusulib’e’.

²¹ As tul nikat itx’a’n Aak tuk’ chajnaj, as ech tal ve’t Aak ile’: —Jik chit tuk val sete, tan at uma’l ex uva’ tuk aq’on ok in tiq’ab’ unq’a iq’esal unq’a tename’,— ti’k Aak.

²² As yak kuxh txumun ve’t chajnaj. As ech tal ve’t chajnaj ile’ sijununila: —¿Ma jit in naal in, Pap?— ti’k chajnaj.

²³ As ech tal ve’t u Jesús ile’: —Ab’il ex uve’ tuk ejil ku’ vepaane’ tu u laje’ sunk’atz, as a’ exe’ la aq’on ok in tiq’ab’ unq’a iq’esal unq’a tename’.

²⁴ As jik chit la val sete, tan kam chit uve’ tz’ib’amal kan ti’ VIK’AOL U NAJE’ , as a’e’ uve’ tuk unpaleb’e. ¡Pet oyeb’ chit ivatz u naje’ uve’ tuk aq’on ok in tiq’ab’ unq’a iq’esal unq’a tename’! Tan aal b’a’ne’ uva’ jit koj itz’eb’ naj vatz u tx’ava’e’,— ti’k u Jesús.

²⁵ As ech tal ve’t u Judas ile’ uva’ nik chukun txumb’al ti’ toksal ok Aak: —¿Chusul, ma jit in uve’ naale’?— ti’k naj te u Jesús. —Il axh kat aallu eeb’,— ti’k Aak.

²⁶ As tul aalik itx’a’n ve’t u Jesús tuk’ unq’a ichusulib’e’, as itxey ve’t Aak u paane’. As taq’ ve’t Aak ta’ntiixh sti’. As ijatx ve’t Aak; as taq’ ve’t Aak te chajnaj. As ech tal ve’t Aak ile’: —Ek’ultaj; as etx’a’taj, tan a’e’ vunchi’ole’,— ti’k Aak.

²⁷ As itxey ve’t u Jesús u koopa. As taq’ ve’t Aak ta’ntiixh sti’. As taq’ ve’t ok Aak te chajnaj. As ech tal ve’t Aak ile’: —Etuk’ataj sekajayil,

²⁸ tan a’ vunkajale’ uva’ tuk jejon kan u ak’ tzaq’ite’ ti’ ik’ulat tib’ iyol u tename’ tuk’ u Tiixhe’, tan tuk eloj vunkajale’ ti’ unsotzsat ipaav unq’a tename’ skajayil.

²⁹ As tuk val sete, tan ye’xh jatu la vuk’a ve’t u ta’l u uuvae’ eche’ u vaa’ nu kub’an cheel. Pet lanal ilej ve’t u q’iie’ uva’ la ilpu ve’te’ uva’ at ve’t unq’a tename’ jaq’ u tijle’m vunB’aale’. As a’n la vuk’a ve’t u ta’l u ak’ uuvae’ setuk’,— ti’k u Jesús.

Ni tal u Jesús uva’ la teesa tib’ u Lu’e’ k’atz Aak

Marcos 14.26-31; Lucas 22.31-34; Xhun 13.36-38

³⁰ As tul ya’ ve’t ib’itzal u b’itze’, as b’en ve’t u Jesús tuk’ unq’a ichusulib’e’ vi’ u vitze’ uva’ Olivos.

³¹ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —Tu u aq’b’ala’ as tuk ka’kab’inoj etaama svi’, tan ech ni tal u yol ile’ uva’ tz’ib’amal kan:

La unk’axb’isa ve’t u xeen txooe’.

As katil kuxh la oojkat ve’t unq’a kaneero’e’, ti’k u yole’.

³² As tul la ul ve’t vaama unpajte, as b’axel la oon in sevatz tu u Galilea,— ti’k u Jesús.

³³ As ech tal ve’t u Lu’ ile’ te u Jesús: —Pap, k’uxh la ka’kab’in taama unq’a unmoole’ skajayil see’, ech koj in tan ye’xh jatu la ka’kab’in vaama see’,— ti’k u Lu’e’.

³⁴ Ech tal u Jesús ile’: —As jik chit tuk val see, Lu’: Tan tu u aq’b’ala’ tul ye’xnaj oq’ u pele’xhe’, as oxpajul ma’t eesat eeb’ sunk’atz,— ti’k Aak.

³⁵ As ech tal u Lu’ ile’: —Pap, asoj la alpu akame’, as eela kukame’ la kam o’, tan ine’ ye’ la veesa kan vib’ sak’atz,— ti’k u Lu’e’. As echat chit tal unjoltu unq’a ichusulib’ Aake’ skajayil eche’ uve’ tal u Lu’e’.

Ninach u Jesús Tiixh tu u Getsemaní

Marcos 14.32-42; Lucas 22.39-46

³⁶ As b’en ve’t u Jesús tuk’ unq’a ichusulib’e’ tu uma’l u atinb’al uva’ Getsemaní. Ech tal ve’t Aak ile’ te chajnaj: —Ma’t unnach Tiixh tzi’le’. As xoneb’oj kan ex tzitza’,— ti’k Aak.

³⁷ Teq’o ve’t Aak u Lu’e’ sti’ tuk’ ka’va’t vik’aol u Zebedeo. As ok ve’t uma’l u mam txumu’m xe’ taama Aak tuk’ xaanchil aama.

³⁸ As ech tal ve’t Aak ile’ te oxva’l unq’a ichusulib’e’: —¡Ootzimal sva’n uva’ tuk kamoj in! ¡As va’l chit itxumun ve’t vaama! Pet kaaoj kan ex tzitza’. Iseb’ojtaj chit ex ti’ enachat Tiixh sunk’atz,— ti’k u Jesús.

³⁹ As jetz’en ve’t el unb’iil u Jesús k’atz chajnaj. Qaaeb’ ve’t Aak techal toon ivatz Aak tu tx’ava’. As ech tal ve’t Aak ile’ tul inach Aak Tiixh: —UnB’aal, asoj la uchi, as eesa el in vatz u k’axk’oe’ uva’ k’ujlu kan svi’. As jit in la alon. Pet axh la alon kam uva’ la unb’ane’,— ti’k u Jesús.

⁴⁰ As tul q’aavik tzan u Jesús k’atz oxva’l unq’a ichusulib’e’, as vatik ve’t chajnaj. As ech tal ve’t Aak ile’ te u Lu’e’: —¿Ma ye’ nekuy umaj oora uva’ la iseb’ ex sunk’atz?

⁴¹ Iseb’oj chit ex. As enachtaj chit Tiixh aq’al uva’ la iyak’insa Aak u k’ujleb’al ek’u’le’ svi’ tul la chukax txumb’al seti’ ti’ eteesal sunk’atz. As k’uxh aya’l chit ik’u’l vetaanxelale’ ti’ enachat Tiixh, as ech koj vechi’ole’, tan ye’ nisa’,— ti’k u Jesús.

⁴² As b’ex inach ve’t u Jesús Tiixh tika’pa. As ech tal ve’t Aak ile’: —UnB’aal, asoj ye’ la ib’ane’ uva’ la akol in vatz u k’axk’oe’, as ib’ana kam uve’ k’ujlu kan svi’ a’n,— ti’k u Jesús.

⁴³ As tul q’aavik ve’t tzan Aak k’atz unq’a ichusulib’e’, as vatik ve’t chajnaj unpajte, tan atik vata’m tivatz chajnaj.

⁴⁴ As taq’ ve’t kan u Jesús chajnaj. As b’ex inach Aak Tiixh titoxpa. As an chit viyol Aake’ tala uva’ tal b’axa.

⁴⁵ As q’aavik tzan Aak k’atz unq’a ichusulib’e’ unpajte. As ech tal ve’t Aak ile’: —¿Antel kuxh vatik ex b’a? ¿As i’lichil kuxh neb’ane’? As tul kat ilejlu ve’t u oorae’ uva’ tuk aq’axoj ok VIK’AOL U NAJE’ tiq’ab’ unq’a aapaave’.

⁴⁶ ¡Pet txakpoj ex! ¡Ko’naj! Tan il u naj ile’ tul ve’te’ uve’ tuk aq’on ok in tiq’ab’ unq’a aapaave’,— ti’k u Jesús.

Nitxeypu ve’t u Jesús

Marcos 14.43-50; Lucas 22.47-53; Xhun 18.2-11

⁴⁷ As antelik kuxh iyolon u Jesús tul b’ex oonoj u Judas uve’ atik ok xo’l kab’laval unq’a ichusulib’ Aake’. As a’ chit mama’la tename’ eq’omalik ch’ich’ tuk’ tze’ sta’n uva’ xekik ti’ u Judas, tan a’ unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh tuk’ ka’t unq’a b’aal tename’ uva’ chajon b’en unq’a uxhchile’,

⁴⁸ tan ma’tik taq’at u Judas itxumb’al chajnaj uva’ kam la ib’an chajnaj tul la b’en ilej chajnaj u Jesús. Ech tal naj ile’: —Ab’il uve’ la untz’ub’ txala itzi’, as a’ naje’ uve’ la etxeye’,— ti’k u Judas tala.

⁴⁹ As yak kuxh jetz’en ve’t ok u Judas k’atz u Jesús. Ech tal ve’t naj ile’: —¡Tixen, Chusul!— ti’k naj. As itz’ub’ ve’t ok naj txala itzi’ Aak.

⁵⁰ Ech tal ve’t Aak ile’ te u Judas: —Vetz k’ultzi’, b’ana kam uve’ eq’omal ta’n aama,— ti’k u Jesús tal te naj. As loq’ chit ul ixa’pu ve’t unq’a uxhchile’ u Jesús.

⁵¹ As tzaa ve’t uma’l vichusulib’ u Jesús. As teq’o ve’t je’ tzan naj vich’ich’e’ tu totzotz. As itzok’ ve’t el naj ixikin uma’l vik’am viq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh.

⁵² As ech tal ve’t u Jesús ile’ te naj: —¡Kol ku’ vach’ich’e’ tu u totzotze’! Tan jank’al unq’a uxhchile’ uve’ ni b’anon ch’a’o tuk’ ch’ich’, as an chit tuk’ ch’ich’ la yatz’pukat.

⁵³ ¿Tan ma ye’l sak’u’l uva’ la uch unjajat b’a’nil te vunB’aale’ scheel, as la ichaj tzan Aak ka’b’lavoj mil unq’a ángel ti’ ul ilochat in?

⁵⁴ Pet asoj la unjaj te Aak, as ye’le uve’ la ib’ane’ kam uve’ tz’ib’amal kan svi’. Pet techal chit tuk ib’ane’,— ti’k u Jesús.

⁵⁵ As ech tal ve’t u Jesús ile’ te unq’a naje’: —¿Kam q’i uve’ eq’omal ch’ich’ seta’n tuk’ tze’ ti’ ul etxeyat in? ¿In kol umaj u elq’om q’a? As tul jun q’ii atik in sexo’l ti’ unchusune’ tu unq’a atinb’ale’ uva’ at tu u tostiixhe’. As ye’l in kat etxey in.

⁵⁶ Pet ech chit tuk ib’ane’ kam uve’ tz’ib’amal kan svi’ ta’n unq’a q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’,— ti’k u Jesús.

As tul tab’i ve’t unq’a ichusulib’ Aake’, as ooj ve’t chajnaj skajayil. As taq’ ve’t kan chajnaj Aak sijunal xo’l unq’a tename’.

Ni teq’ol ve’t u Jesús tu u ab’ib’al

Marcos 14.53-65; Lucas 22.54, 63-71; Xhun 18.12-14, 19-24

⁵⁷ As tul itxey ve’t unq’a tename’ u Jesús, as b’ex toksa ve’t ok chajnaj Aak vatz u Caifás, viq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh, tu uve’ k’ulikkat tib’ ka’l unq’a uxhchil uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, as tuk’ ka’t unq’a b’aal tename’.

⁵⁸ As ech koj u Lu’e’, tan naach kuxh xekelikkat naj ti’ u Jesús techal toon ve’t naj vatz iq’anal u Caifás. As xonlik ve’t ok u Lu’e’ k’atz ka’l unq’a xeen tetz u tostiixhe’ ti’ tilat naj uva’ kam tuk ulb’eloj u Jesús.

⁵⁹ As unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh, tuk’ ka’t unq’a b’anol isuuchil unq’a tename’, as tuk’ ka’t unq’a b’aal tename’, as ib’an ve’t uma’l u nuk’u ti’ ichukat chajnaj txumb’al tuk’ ka’t unq’a cheesan paave’ ti’ uva’ la yatz’pu ve’t u Jesús.

⁶⁰ As ye’lik iyak’il u cheesan paave’ uva’ nik tal unq’a uxhchile’. As k’uxh nimal unq’a uxhchile’ oon xo’l chajnaj ti’ icheesal ipaav Aak, as jit oleb’ chajnaj tuk’ u cheesan paave’ ti’ uva’ la yatz’pu ve’t Aak. Pet oonnal ve’t ka’va’t chulin yol

⁶¹ uva’ ech kat tal ile’: —Ech tal u naj ile’: «La oleb’ in ti’ ve’pisat u tostiixhe’. As tu kuxh oxva’l q’ii la unlakkat unpajte,» ti’k naj tala,— ti’k chajnaj.

⁶² As txakpu ve’t viq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh. As ech tal ve’t naj ile’ te u Jesús: —¿Kam q’i uve’ ye’ natiine’? ¿As kam ni tal axh ti’ unq’a yole’ uve’ ni tal chajnaj see’?— ti’k naj.

⁶³ As ye’l u Jesús tiini. As ech tal ve’t naj ile’ unpajte: —As tuk’ vib’ii u islich Tiixhe’ tuk val see, ¡Al sqe! ¿Ma axh u Cristo, viK’aol u Tiixhe’?— ti’k naj.

⁶⁴ Ech tal ve’t u Jesús ile’: —An chite’ uva’ kat aala. Tan la ilej uma’l u q’ii uva’ la etil ve’t VIK’AOL U NAJE’ tul uva’ la xoneb’ ve’t iseb’al u Tiixhe’ uve’ nim chit tijle’m. As la etil iku’ ve’t ch’u’l xo’l u suutz’e’ tu almika’,— ti’k u Jesús.

⁶⁵ As tul tab’i viq’esal u oksan iyol tenam vatz Tiixh u yole’ uva’ tal u Jesús, as iq’ix ve’t naj u toksa’me’. As ech tal ve’t naj ile’: —¡Kat toksa tib’ u naje’ Tiixhil! ¡Jit tz’ajinal la kuch’oti te uma’toj uxhchil, tan ile’ kat etab’ila’!

⁶⁶ ¿As kam ni tal ex ti’ viyol naje’?— ti’k naj. Ech tal ve’t unq’a uxhchil ile’: —¡Tetz ve’t naj u kamchile’ ti’ viyole’!— ti’k chajnaj.

⁶⁷ As at uxhchil tzub’an ve’t ivatz u Jesús; as at uxhchil topon ve’t Aak ta’n q’ab’. As at uxhchil tz’ichon ivatz Aak ta’n q’ab’.

⁶⁸ As ech tal ile’ te Aak: —Axh uva’ nooksa eeb’ Cristo, asoj axh q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’, as q’iia uva’ ab’il kat q’oson axh,— ti’k chajnaj.

Ni teesa tib’ u Lu’ k’atz u Jesús

Marcos 14.66-72; Lucas 22.55-62; Xhun 18.15-18, 25-27

⁶⁹ As tul xonlik u Lu’e’ vatz q’anal, as jetz’en ve’t ok uma’l u aaich’ k’atz naj. As ech tal ve’t ixoj ile’ te u Lu’e’: —Antik axhe’ molonik eeb’ tuk’ u Jesús, u aa Galilea,— ti’k ixoj.

⁷⁰ As tal ve’t u Lu’e’ vatz unq’a uxhchile’ skajayil uva’ ye’ tootzaj naj u Jesús. Ech tal naj ile’: —Ye’ vootzaj uve’ naale’,— ti’k u Lu’e’.

⁷¹ As jetz’en ve’t b’en u Lu’e’ k’atz u nimla tzi’ kab’ale’. As ilchu naj ta’n uma’t u aaich’. As ech tal ve’t ixoj ile’ xo’l unq’a tename’: —Antik u naje’ xekik ti’ u Jesús, u aa Nazaret,— ti’k ixoj.

⁷² Ech tal ve’t u Lu’ ile’ tuk’ viB’ii u Tiixhe’: —¡Ye’ vootzaj u naje’ uve’ naale’!— ti’k u Lu’e’.

⁷³ Unb’iil kuxh stuul, as jetz’en ve’t ok unq’a uxhchile’ k’atz u Lu’e’. As ech tal ve’t unq’a uxhchil ile’ te u Lu’e’: —An chite’ vil amool eeb’e’ tuk’ u Jesús, tan a’ vayolone’ ni k’uchun,— ti’k unq’a uxhchile’ uva’ molik tib’ vatz iq’anal viq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh.

⁷⁴ As ech tal ve’t u Lu’ ile’: —¡Asoj nu kuxh unchuli yol sevatz, as svi’ la ulkat u va’lexhe’, tan vatz u Tiixhe’ ni valkat uva’ ye’ vootzaj u naje’ uve’ netale’!— ti’k u Lu’e’. As tul nik tal naj u yole’, as b’ex oq’oj ve’t u pele’xhe’.

⁷⁵ As jub’in ve’t tul viyol u Jesús sk’u’l u Lu’e’ uva’ ma’tik talat Aak: «Tul ye’xnaj oq’ u pele’xhe’ cheel tu aq’b’ala’, as oxpajul ma’t eesat eeb’ sunk’atz,» ti’k Aak. As el ve’t ch’u’l u Lu’e’ vatz u q’anale’. As a’ chit oq’ele’ ib’an ve’t naj.

Ni toksal ok u Jesús vatz u Poncio Pilato

Marcos 15.1; Lucas 23.1-2; Xhun 18.28-32

¹ As tul sajb’u ve’te’, as ik’ul ve’t tib’ unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh tuk’ ka’t unq’a b’aal tename’. As ik’ul ve’t tib’ iyol chajnaj uva’ techal la yatz’pu ve’t u Jesús.

² As iqitz ve’t chajnaj iq’ab’ Aak. As teq’o ve’t ok chajnaj Aak vatz u Poncio Pilato uva’ nik b’anon ivatz u ijlenaale’.

Nikam uve’ u Judas

³ As tul til u Judas uva’ k’ayin u Jesús uva’ la yatz’pu ve’t u Jesús, as ijalpu ve’t naj vitxumb’ale’. As b’ex iq’aavisa ve’t kan naj vinaj laval u puaje’ te unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh tuk’ unq’a b’aal tename’.

⁴ Ech tal ve’t naj ile’ te chajnaj: —Kat paavinyu ve’t in, tan ye’l ipaav u naje’ ati. As kat kuxh voksa ok naj teq’ab’,— ti’k u Judas. As ech tal ve’t chajnaj ile’: —¿At kol qokeb’al q’a sti’? Pet axh kuxhe’ la ilon kam tuk ab’ane’,— ti’k chajnaj.

⁵ As isuti ve’t kan u Judas u puaje’ tu u tostiixhe’. As b’en ve’t naj. As ich’uyb’a’ ve’t tib’ naj. As kam ve’t naj.

⁶ As isik’ ve’t unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh u puaje’. As ech tal ve’t chajnaj ile’: —Ye’ la uch qoksat ok u puaje’ xo’l unq’a oye’ uva’ at tu u kaaxhae’, tan kajal nixaan ta’n u puaje’,— ti’k chajnaj.

⁷ As tul b’a’nxi ti’ ik’ulat tib’ iyol chajnaj, as b’ex iloq’ ve’t chajnaj uma’l u tx’ava’ xe’ uma’l u naj uva’ ni b’anon tz’aj laj. As txakonsal ve’t u tx’ava’e’ mujb’al tetz unq’a uxhchile’ uva’ jit tiaal Israel.

⁸ Esti’e’ uva’ nitel talpu cheel uva’ ti’ kajal loq’pukat u tx’ava’e’.

⁹ As b’ex ib’an ve’t uma’t u yol uva’ alel kan ta’n u q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’ uva’ Jeremías, tan ech tal u Jeremías ile’:

As teq’o ve’t chajnaj vinaj laval u puaje’, vija’mil uma’l u uxhchil uva’ nim talchu xo’l unq’a tiaal Israel, tan ech vija’mile’ uva’ k’ujlu kan ta’n unq’a tiaal Israel.

¹⁰ As kat txakonsali ti’ iloq’ax vitx’ava’ uma’l u b’anol tz’aj laj eche’ uve’ kat tal u kuB’ooq’ole’ sve, ti’k u Jeremías.

Nich’oti ve’t u Poncio Pilato itzi’ u Jesús

Marcos 15.2-5; Lucas 23.3-5; Xhun 18.33-38

¹¹ As tul txaklik ve’t ok u Jesús vatz u b’anol ivatz u ijlenaale’, as ich’oti ve’t naj itzi’ Aak. Ech tal naj ile’: —¿Ma axh u tijlenaal unq’a tiaal Israel?— ti’k naj. Ech tal ve’t u Jesús ile’: —An chite’ uve’ naale’,— ti’k Aak.

¹² As k’uxh nikat icheesa unq’a b’aal tename’ tuk’ unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh ipaav u Jesús, as ye’l Aak kat tzaq’b’i.

¹³ As ech tal ve’t u Poncio Pilato ile’ te Aak: —¿Ma ye’ naab’i unq’a yole’ uve’ ni tal chajnaj see’?— ti’k naj.

¹⁴ As sotz ve’t ik’u’l naj, tan jit tal u Jesús umaj yol.

Ni talax ve’t ikam u Jesús

Marcos 15.6-20; Lucas 23.13-25; Xhun 18.38–19.16

¹⁵ As tu u nimla q’iie’ uva’ pascua, as chiannalik ve’t te unq’a tename’ ta’n u b’anol ivatz u ijlenaale’ uva’ a’ unq’a tename’ la txaaon umaj preexhu uva’ la chajpuli.

¹⁶ As atik ok uma’l u naj preexhuil uva’ Barrabás. As ootzimalik vipaav naje’ ta’n unq’a tename’.

¹⁷ As tul molik tib’ unq’a tename’ vatz u Pilato, as ich’oti ve’t naj te unq’a tename’: —¿Ab’iste u naje’ la unchajpu el cheel? ¿Ma a’ u Barrabás? ¿Pet moj a’ u Jesús uve’ Cristo nitalpe’?— ti’k u Pilato,

¹⁸ tan atik sk’u’l u Pilato uva’ ta’n kuxh ch’o’nchil aama nikat toksakat unq’a iq’esal unq’a tename’ u Jesús tiq’ab’ u Pilato.

¹⁹ As tul xonlik u Pilato tu vixhiila uva’ nib’anaxkat isuuchil unq’a uxhchile’, as ichaj b’en u tixqel naje’ yol. Ech tal b’en ixoj ile’: «Ye’ kuxh achuk apaav ti’ u jikla naje’, tan kalab’ chit k’axk’o kat unpaleb’e tunvatzik’ ti’ u naje’,» ti’k u tixqel naje’.

²⁰ As unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh tuk’ ka’t unq’a b’aal tename’, as toksa ve’t chajnaj tivi’ unq’a tename’ ti’ uva’ a’ u Barrabás la chajpuli, as la yatz’pu u Jesús.

²¹ As ech tal ve’t u Pilato ile’: —¿Ab’iste ka’va’l u naje’ la unchajpu el uve’ netale’?— ti’k naj. Ech tal ve’t unq’a tenam ile’: —Chajpu el tzan u Barrabás,— ti’k unq’a tename’.

²² As ech tal ve’t u Pilato ile’: —¿Kam q’i tuk unb’an ti’ u Jesús uve’ Cristo ni talpe’?— ti’k u Pilato. As kajayil chit unq’a tename’ kat alon: —¡Yatz’poj naj vatz u kuruse’!— ti’k unq’a tename’.

²³ As ech tal ve’t u Pilato ile’: —¿Kam ipaav u naje’ q’i kat ib’ana?— ti’k u Pilato. As aal chit taq’ je’ unq’a tename’ tuul ivi’. As ech tal ve’t ile’: —¡Yatz’poj naj vatz u kuruse’!— ti’k unq’a tename’.

²⁴ As til ve’t u Pilato uva’ ye’ nik tok ve’t yol tivi’ unq’a tename’. Pet aal chit nik iveq’elkab’an unq’a tename’. As ijaj ve’t u Pilato unb’iil u a’. As itx’aa ve’t naj iq’ab’ vatz unq’a tename’. Ech tal ve’t naj ile’: —Ye’l unpaav ti’ vikameb’al u jikla naje’, tan exe’ ni alon ikame’,— ti’k u Pilato.

²⁵ Ech tal ve’t unq’a tenam ile’ skajayil: —¡Je’onoj u kupaave’ sqi’ tuk’ unq’a me’al kuk’aole’ ti’ ib’ene’ ti’ vikameb’al u naje’!— ti’k unq’a tename’.

²⁶ Ichajpu ve’t u Pilato u Barrabás. As tal ve’t naj iq’ospu u Jesús ta’n tz’u’m. As tul b’a’nxi, as taq’ ve’t ok naj u Jesús te unq’a tename’ ti’ iyatz’pu ve’t Aak vatz u kuruse’.

²⁷ As unq’a isol u b’anol ivatz u ijlenaale’, as teq’o ve’t chajnaj u Jesús tikab’al u b’anol ivatz u ijlenaale’ uva’ atikkat u tatinb’al unq’a sole’. As imol ve’t ok unq’a imoole’ skajayil k’atz u Jesús.

²⁸ As teesa ve’t unq’a sole’ u toksa’m Aake’. As toksa ve’t chajnaj uma’l u kaj oksa’m ti’ Aak eche’ toksa’m umaj ijlenaal.

²⁹ As taq’ ve’t je’ chajnaj uma’l u koroona ch’i’x ti’ ivi’ Aak uva’ paatx’umalike. As taq’o’k chajnaj uma’l u aa tiseb’al iq’ab’ Aak eche’ ib’aara umaj ijlenaal. As qaaeb’ ve’t chajnaj vatz Aak ti’ teesal iq’ii Aak. As ech tal chajnaj ile’ te Aak: —¡Keche, Pap, axh tijlenaal unq’a tiaal Israel!— ti’k chajnaj tul nikat teesa chajnaj iq’ii Aak.

³⁰ As itzub’a ve’t chajnaj Aak. As imaa chajnaj u aae’ tiq’ab’ Aak. As ivek’ chajnaj ti’ ivi’ Aak.

³¹ As tul ma’tik teesat chajnaj iq’ii Aak, as teesa ve’t el chajnaj u kaj oksa’me’ ti’ Aak. As toksa ve’t chajnaj u toksa’m Aake’. As teq’o ve’t chajnaj Aak ti’ iyatz’pu vatz u kuruse’.

Ni taq’pik je’ u Jesús vatz u kurus

Marcos 15.21-41; Lucas 23.26-49; Xhun 19.17-30

³² As tul b’en ve’t chajnaj tu b’ey, as ik’ul chajnaj uma’l u naj uva’ Simón uva’ tzaanaj tu u Cirene. As itxey ve’t chajnaj u Simón ti’ uva’ la tija naj vikurus u Jesús.

³³ Tul oon ve’t chajnaj tu uma’l u atinb’al uva’ Gólgota ib’ii uva’ «Tatinb’al B’ajil K’o’n» ch’elel,

³⁴ as taq’ ve’t chajnaj unb’iil u ta’l uuva te u Jesús uva’ yuelik tib’ tuk’ k’ayla a’. As tul inach Aak, as jit tuk’a ve’t Aak.

³⁵ As tul ma’t taq’at ve’t je’ unq’a sole’ u Jesús vatz u kuruse’, as ijatx ve’t chajnaj u toksa’m Aake’ svatzaj. As itx’ak ve’t tib’ chajnaj ti’ u toksa’m Aake’, ti’ itzojpisal uma’l u yol uva’ alel kan ta’n u q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’ ti’ u Jesús uva’ ech ni tal ile’:

Ijatx ve’t chajnaj u voksa’me’ svatzaj.

As itx’ak ve’t tib’ chajnaj sti’, ti’k u yole’ uva’ tal kan u q’ajsan tetz viyol u Tiixhe’.

³⁶ Tul b’a’nxi, as xoneb’ ve’t chajnaj ti’ ixeep Aak.

³⁷ As taq’ ve’t je’ chajnaj uma’l u aq’en tivi’ u kuruse’ uva’ tz’ib’amalikkat uva’ kam sti’ nikat iyatz’pukat Aak. Ech nik tal ile’: A’ U JESÚS UVA’, U TIJLENAAL UNQ’A TIAAL ISRAEL , ti’k u tz’ib’e’.

³⁸ As taq’ ve’t je’ chajnaj ka’va’l unq’a elq’ome’ vatz ka’va’t unq’a kuruse’. Uma’l naj je’ tiseb’al u Jesús; as uma’t naj je’ timax Aak.

³⁹ As jank’al unq’a uxhchile’ uve’ nikat ipale’, as nik iyiku ve’t ivi’ tul nikat iyoq’on ti’ u Jesús.

⁴⁰ As ech nik tal ile’: —Nikat aale’ uva’ la e’pisa u tostiixhe’ as titoxvu q’ii la alak unpajte, uva’ naale’. Asoj axh viK’aol u Tiixhe’ uve’ naale’, as q’alpu eeb’ vatz u kamchile’ scheel. As ku’en ch’u’l vatz u kuruse’,— ti’k unq’a uxhchile’.

⁴¹ As echat chit nik ib’an unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh, tuk’ unq’a uxhchile’ uva’ chusel tib’ ti’ unq’a tzaq’ite’, as tuk’ ka’t unq’a b’aal tename’. As ech tal ve’t chajnaj ile’ ti’ u Jesús:

⁴² —As k’uxh kat iq’alpu naj unq’a uxhchile’ vatz unq’a ch’o’me’, as ye’ nitx’ol ve’t naj iq’alput tib’ vatz u kuruse’. Asoj naj u qijlenaale’, as ku’oj ch’u’l naj vatz u kuruse’ cheel. As a’n la kunima ve’t naj.

⁴³ As kat tal naj sqe uva’ naj iK’aol u Tiixhe’. Asoj k’ujle’l ik’u’l naj ti’ u Tiixhe’, as iloch u Tiixhe’ b’a naj cheel, asoj nisa’ u Tiixhe’ naj,— ti’k chajnaj.

⁴⁴ As echat nikat ib’an unq’a elq’ome’ uve’ atik je’ vatz unq’a kuruse’ k’atz u Jesús, tan antik chajnaj nik iyoq’on ti’ Aak.

⁴⁵ As tul chaq’aan ve’t q’ii, as tokin ve’t ivatz u tx’ava’e’. As techanal oon ve’t oxva’l oora ku’q’ii, as a’n ilon ve’t u q’iie’ unpajte.

⁴⁶ Tul b’iitik kuxh toon ve’t oxva’l oora ku’q’ii, as sik’in ve’t u Jesús. As ech tal ve’t Aak ile’: —¿Elí, Elí, lama sabactani?— ti’k Aak. A’ isuuchil u yole’ uva’ «¡Kub’aal Tiixh, Kub’aal Tiixh! ¿Kam q’i uve’ nu kuxh aaq’ kan in sunjunal?» ti’k Aak.

⁴⁷ As ka’l unq’a uxhchil uva’ atik tzitzi’, as tul tab’i isik’in u Jesús, as ech tal ve’t ile’ svatzaj: —A’ u Elías nimolo naj,— ti’k unq’a uxhchile’.

⁴⁸ As oora chit b’ex teq’o ve’t tzan uma’l u naj uma’l u patxkin k’oo. As tak’sa naj ta’n k’ayla ta’l uuva. As ik’alo’k naj tiju’ uma’l u aa. As taq’ je’ naj te u Jesús aq’al uva’ la tuk’a Aak.

⁴⁹ Ech tal ve’t ka’t unq’a imool naj ile’ ste: —Ye’ eetz ti’ naj. Tuk qile’ ma tuk uloj u Elías ti’ iq’alpul naj,— ti’k chajnaj.

⁵⁰ As sik’in ve’t u Jesús unpajte. As taq’ ve’t ok Aak u taanxelale’ te u Tiixhe’. As kam ve’t Aak.

⁵¹ As q’ixmu ve’t u nimla ixb’u’je’ uve’ nik jatxon tuul u tostiixhe’. As ka’va’l ku’ u ixb’u’je’ stuul, tan kat q’ixmik ku’ tzan tivi’ as kat ul xe’ toj. As ul ve’t uma’l u kab’laano. As e’p ve’t unq’a sivane’ sta’n.

⁵² As ijaj ve’t tib’ unq’a jule’ vatz u pi’une’ uve’ mujikkat unq’a kamnaje’. As nimal unq’a kamnaje’ ul ve’t taama uve’ nimanik tetz u Tiixhe’.

⁵³ As tul ma’tik tul ve’t taama u Jesús, as el ve’t ch’u’l unq’a uxhchile’ tu u jule’. As ok ve’t tu u tename’ uva’ txaael ta’n u Tiixhe’ uva’ Jerusalén. As nimal unq’a uxhchile’ kat ilon unq’a kamnaje’ uva’ kat ul taama.

⁵⁴ Viq’esal unq’a sole’ tuk’ unq’a isol naje’ uva’ nik xeen u Jesús, as tul til chajnaj u kab’laanoe’ tuk’ uva’ kat til chajnaj tul kat kam Aak, as va’lik chit ixo’v ve’t chajnaj. As ech tal ve’t chajnaj ile’ svatzaj: —An chite’ vil. IK’aol Tiixhe’ vil u naje’,— ti’k chajnaj.

⁵⁵ As nimal unq’a ixoje’ atik tzitzi’ uva’ locholik tetz Aak tul sitzaa Aak tu u Galilea. As tzi’a’n kuxh nikat isajinkat ve’t tzan unq’a ixoje’ ti’ Aak tul uva’ sikam ve’t Aak.

⁵⁶ Antik u Ma’le’ uva’ tzaanaj tu u tenam uva’ Magdala, tuk’ uma’t u Ma’le’, vitxutx u Jacob tuk’ u Xhu’le’, as tuk’ vitxutx unq’a ik’aol u Zebedeo.

Nimujlu ve’t u Jesús

Marcos 15.42-47; Lucas 23.50-56; Xhun 19.38-42

⁵⁷ As tul b’iitik iku’ q’ii, as b’ex ve’t uma’l u tx’ioliq’ii uva’ Xhu’l xe’ u Pilato. As a’ tzaanajkat u Xhu’le’ tu u tenam uva’ Arimatea. As nimamalik u Jesús ta’n naj.

⁵⁸ As b’ex ijaj ve’t naj vichi’ol u Jesús te u Pilato. As tal ve’t u Pilato te unq’a isole’ uva’ la aq’ax vichi’ol Aake’ te u Xhu’le’.

⁵⁹ As teq’o ve’t ku’ tzan u Xhu’le’ vichi’ol Aake’. As ib’och ve’t naj tu uma’l u saj maanta.

⁶⁰ As b’ex imuj ve’t kan naj tu uma’l u jul uva’ a’n k’otik ok vatz uma’l u pi’un. As tul ma’tik ib’alq’ut ve’t ok naj uma’l u nimla sivan tzi’ u jule’, as b’en ve’t naj.

⁶¹ As u Ma’le’ uva’ tzaanaj tu u tenam uva’ Magdala, as xonlik kuxh tzi’ u jule’ tuk’ uma’t u Ma’le’.

Nixeep ve’t u jul uve’ mujlukat u Jesús

⁶² As ech e’tal stuul, tul paly ve’t u q’ii uve’ ni b’anaxkat tuch u nimla q’iie’, as imol ve’t tib’ unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh tuk’ unq’a fariseo vatz u Pilato.

⁶³ Ech b’ex tal chajnaj ile’: —Pap, tul qal see, tan kat ul sukuk’u’l uva’ tul ye’xnik kam u chulin yole’, as kat tal naj uva’ titoxvu q’ii la ul taama naj unpajte.

⁶⁴ Esti’e’ tul kujaj b’a’nil see uva’ la achaj b’en ka’oj unq’a sole’ ti’ ixeep u jule’ uva’ kat mujlukat naj. As lanal pal oxva’l u q’iie’ ti’ imujlu naj, tan la ib’ane’ uva’ la oon unq’a ichusulib’ naje’ ti’ b’en telq’at vichi’ol naje’. As la b’en tal ve’t chajnaj te unq’a tename’ uva’ kat ulyu taama naj unpajte. As la ib’ane’ uva’ nim la b’enkat u chuli yole’ ti’ unq’a chuli yole’ uva’ kat tal u naje’ b’axa,— ti’k chajnaj te u Pilato.

⁶⁵ Ech tal ve’t u Pilato ile’: —Il ka’l unq’a sol ile’. Eteq’otaj chajnaj ti’ ixeep u jule’ eche’ uve’ netale’,— ti’k u Pilato.

⁶⁶ As b’ex toksa ve’t kan unq’a iq’esal u tename’ uma’l u exhlal ti’ u sivane’ uva’ nik jupun itzi’ u jule’ ti’ uva’ ye’xheb’il la jajon. As taq’ ve’t kan chajnaj unq’a sole’ ti’ ixeep itzi’ u jule’.

Ni tul ve’t taama u Jesús

Marcos 16.1-8; Lucas 24.1-12; Xhun 20.1-10

¹ As tul ma’tik ipal ve’t u xeem q’iie’, as sajb’u ve’te’ tu u b’axa q’ii tu xhemaanae’.+ 28.1 As a’e’ u tumiinku’e’. As b’en ve’t u Ma’le’ uva’ tzaanaj tu u tenam uva’ Magdala, tuk’ uma’t u Ma’le’ ti’ tilat u jule’ uve’ mujlukat u Jesús.

² As ul ve’t uma’l u mam kab’laano, tan ku’ ve’t ch’u’l uma’l u ángel tu almika’. As teesa ve’t el u ángel u sivane’ uve’ atik ok tzi’ u jule’. As xoneb’ ve’t je’ u ángel vi’ u sivane’.

³ Echik tilon u ángel eche’ ilitz’lo’lan umaj kayampa’l. As va’lik chit ipolal u toksa’me’ eche’ txunche’v.

⁴ Tul til unq’a sole’ u ángel, as va’lik chit it’unt’uch ve’t chajnaj ta’n xo’vichil. As ech ve’t chajnaje’ eche’ kamnaj kat ib’ana.

⁵ As tul oon ve’t unq’a ixoje’, as ech tal ve’t u ángel ile’ te cha’ma: —Ye’ kuxh xo’v ex, tan ootzimal sva’n uva’ a’ u Jesús nechuke’, uva’ kat kam vatz u kuruse’.

⁶ Pet ye’l ve’t Aak at tzitza’, tan kat ulyu ve’t taama Aak unpajte, eche’ uva’ tal kan Aak sete. Pet si’unaj. Etiltaj ok u vee’ mujlukat Aak.

⁷ As oora kuxh b’en etaltaj te unq’a ichusulib’ Aake’ cheel uva’ kat ulyu ve’t taama Aak. As il Aak tuk b’axoj b’en sevatz tu u Galilea. As tzitzi’ la etilkat ve’t Aak. As ile’ kat vallu ve’t sete,— ti’k u ángel.

⁸ As k’uxh xo’veb’al chit uve’ til cha’ma, as va’lik chit ichiib’ ve’t cha’ma. As el ve’t ch’u’l cha’ma tu u jule’. As ooje’l ib’en ve’t cha’ma ti’ b’en talat te unq’a ichusulib’ Aake’ kam uva’ kat til cha’ma.

⁹ As ik’uch ve’t tib’ u Jesús te cha’ma tu b’ey. As ech tal Aak ile’: —¡Keche!— ti’k Aak. As jetz’en ve’t ok cha’ma k’atz Aak. As ijele ve’t cha’ma u toj Aake’ tul qaalik cha’ma ti’ toksal iq’ii Aak.

¹⁰ As ech tal ve’t u Jesús: —Ye’ kuxh xo’v ex. Pet b’enoj etaltaj te unq’a vitz’ine’ uva’ b’enoj chajnaj tu u Galilea, tan tzitzi’ la tilkat in chajnaj,— ti’k u Jesús.

Ni taq’ax puaj te unq’a sole’ ti’ ichulit yol

¹¹ As tul kat b’en ve’t cha’ma, as kat b’ex ve’t ka’l unq’a sol tu u tenam uve’ xeenik tetz u jule’ uve’ mujlukat u Jesús. As b’ex tal ve’t chajnaj te unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh uva’ kam kat til chajnaj.

¹² As imol ve’t tib’ unq’a iq’esal oksan iyol tenam vatz Tiixh tuk’ unq’a b’aal tename’ ti’ ib’anat nuk’uj. As ik’ul ve’t tib’ iyol chajnaj. As nimal puaj kat taq’ ve’t chajnaj te unq’a sole’.

¹³ As ech tal chajnaj ile’ te unq’a sole’: —Ech la etal ile’: «Tul uva’ vatik o’ aq’b’al as kat b’ex telq’a unq’a ichusulib’ u Jesús vichi’ole’ tu u jule’» chaj ex la etale’.

¹⁴ Pet asoj la tab’i ve’t u b’anol ivatz u ijlenaale’ u yole’, as o’ la mutxb’en ve’t naj ti’ uva’ ye’l k’axk’o la epaleb’e— ti’k chajnaj tal te unq’a sole’.

¹⁵ As ik’ul ve’t unq’a sole’ u puaje’. As b’ex tal ve’t chajnaj u yole’ uva’ alax te chajnaj. As antel kuxh talax u yole’ scheel xo’l unq’a tiaal Israel.

Ni taq’ ve’t u Jesús tijle’m unq’a ichusulib’e’

Marcos 16.14-18; Lucas 24.36-49; Xhun 20.19-23

¹⁶ B’en ve’t junlaval ichusulib’ u Jesús tu u Galilea vi’ u vitz uva’ ma’tik talat u Jesús te unq’a ixoje’.

¹⁷ As tul til ve’t chajnaj u Jesús, as ku’ ve’t chajnaj qaaloj vatz Aak ti’ toksal iq’ii Aak. As atik jununil chajnaj uva’ nikat ika’kab’in taama ti’ Aak.

¹⁸ As jetz’en ve’t ok u Jesús k’atz chajnaj: As ech tal ve’t Aak ile’: —Kat aq’ax ve’t u vijle’me’ ti’ vilat isuuchil unq’a vee’ skajayil uve’ at tu almika’ tuk’ unq’a vee’ at vatz u tx’ava’e’.

¹⁹ Esti’e’ tuk val sete, b’enoj ex. B’enoj echus unq’a tename’ skajayil ti’ uva’ la inima in. As la etaq’ ku’ unq’a uxhchile’ xe’ u a’e’ tuk’ vib’ii u Tiixhe’, tuk’ vunb’iie’ uva’ in viK’aol u Tiixhe’, as tuk’ vib’ii u Tiixhla Espíritu.

²⁰ As la echus unq’a tename’ ti’ uva’ la chit inima unq’a yole’ skajayil uve’ kat val sete. As at chit ve’t in sek’atz la ib’ane’ ti’ chit ib’ene’, techal la sotz ivatz u tx’ava’e’,— ti’k u Jesús. An chite’.