TITO

1

1 Ánuú Paulo barwaárí ngina gooiím. Aníng a sagadiyusmoó Mungú nee ya/abusmoó Yesu Kristo. Aníng tina tsawaár nee tina ya/aáw as múk Mungú aa tsawaár nguwa alee/iis iwa haratlintii’i nee iidíguú looeema nguwa xuiya’, kudá’ hariím as Mungú kuwa ilaiwawa/i, 2 nee sleeme as haraxu’utír slafíngw alhhe’eesay wásl kawa slay, kudá’ Mungú aa qaroó geerí al’axweés iimír iimu/úngw wa ale. Mungú lama gaa ooiiká. 3 Gawaá adoorihe, qoomaadá’ iwa bó/, Mungú Ya/abtoorós gari geehhooeés, tidá’ tinda aníng i saayín nee Mungú Ba/amusmoorén as ngiwa alki/iit. 4 Tito, kuúng a garmaaeé’ oo kilá’ baraá haratlintaaoorí ta koomaana. Aníng barwaárí ngina amoorók gooiím. Mungú Baabuúrén nee Kristo Yesu, Ba/amusmoorén, kuúng u tsuuqi, nee u waydí haniisi. 5 Án kuúng una yaamaá Kretér i geexáw as gadiyeédá’ aa met kawa alhhe’es, ak alé bariisee kawa qas baraá umuúqo gixsaro, ar adoodá’ aníng kuúng ura hara’ayiím. 6 Geeraharusmoó múk Kríshaanáy masók a heé xaslxaansli wásl. Heé hare wák, nee na/’iiwós masók a na/’aá haratlintaaór koomá’, awa ta daanda kaahiiká muruú tlakwe. Inooín masók a fuquuseerooká laqaá kudá’ ilaiwa/amér kooma’aaká. 7 Asma geeraharusmoó múk Kríshaanáy inós gadiyér Mungú kaa dabaawós i qaás. Gawaá adoorihe a gár hariím inós tawa heé xaslxaansli wásl. Inós masók a heé ti kilós sla’atimisaaká, nee a heé buhhta inslaahheeká, masók a xuufutusmoowooká nee a gilusmoowooká. Nee slám masók a heé slaasláwár mure ga sla’aaká. 8 Ala inós masók a heé múk dahi’iimís, nee heé hhooeemaá slaá’. Nee masók a heé qoomoó koóm, nee heé gan’amuú koóm. Nee slám masók a heé hhoohhoó’ oo ti kilós harmagagaáhh. 9 Inós masók a heé axweesantá haratlintaao gaa oh, adoodá’ kura intsaahhatimís, as muu nguwa aleeslay gurbu’uungo ar axweesantadár ló’, nee múk axweesantadá’ ga siaasií’ nguwa ar ba/i. 10 Asma dirhunge múk yaariír i deer oo ilaiwa/ame wásl, ak alé kudá’ taa al/utlín. Inooín axweesanoó lamtá tawo kun axweemaamiis, as múk hatlá’ kuwa al/agin. 11 Mukwí ku afee tseegi. Asma inooín múk maraá muu ngun sageeqwaareemisiyá’ as intsaahhasár lama ngiwa intsaahhatimisiya’ ar mure wasl, as inooín slaasláw kawa slay. 12 Heé ayaaín, nee slám a aarusmooín oo kilá’ ina oó’, “Múk Krete a lamuuse umuúqo deelooro, inooín a makaá tlakw, slám a hheehhuusér tli/uuse.” 13 Tí aarusmoowí aa oó’ ar ló’. Gawaá adoorihe, kuúng inooín iigahhaateek ló’wa ale ar xaraasleema, as inooín masók a múk aa kwaa/ baraá haratlintaaooro, 14 nee tiitár múk Yahudi makawa iiár i qamín, laqaá hara’ayár muu makawa eeharahaár, kudá’ looeema gaa sii’. 15 Mura’ sleémeero ku hhohhó’ dír mukdá’ hhohhoe, ala gár hhoohhoo’ i káhh dír mukdá’ slasla/arene, kudá’ haratlintaaór kooma’aaká. Asma fuqurangw’ín kwaa slasla/aareés, nee muner’ín sleeme. 16 Inooín ta kaahi atén Mungú u xuaán, ala inooín Mungú ku siaasii’ ar tlehhemi’ii’ín. Inooín a múk aa dee/aanuut ló’wa ale, tam múk hatlá’ in xinanii’ as inooín. Tam gár hhoo’ tleehhamooro ar i aleeslaya’ i káhh.

2

1 Ala kuúng axweesanaydá’ intsaahhasár looeemaá wa hariím intsaahhatimiseek. 2 Bariisér aa uraareer ka beer, ar tunduwa hariím masók an danqamisuú koondá’, nee masók a múk ilaiwa/amér koóm, nee sagaalooa. Nee slám masók a múk aa uraaray baraá haratlintaaooro, nee baraá sla’aariro, nee tam baraá qiqitliingo. 3 /Ameenár aa uraareer ka beer sleeme, gár tunduwa hariím masók an hotá’ ar adoodá’ múk hhohhó’ oo Mungú ir hotaatin. Nee slám kuungá’ daandeemaá muu mi kaahara’, nee xufta ma intsaahhara’. Ala kuungá’ masók tidá’ hho’ an intsaahhatimisá’, 4 as sagaalooa kawa hanisa’ dír /ameenár ninakw. Ka intsaahhatimisá’ hhawaateeín ngiwa slaiya’, nee na/’ii’ín sleeme, 5 nee tawa /ameenár danqamisuú koom, nee ar hhohho’. Slám ka intsaahhatimisá’ tawa /ameenár gadiyér tleehh dír maray’ín wa aleeró tawa /ameenár hho’, nee hhawaateeín ngiwa ilaiwawa/iya’, axweesantá Mungú makawa biibisín. 6 Tam masoomba sleeme naanaqeek gídaabá masók a múk danqamisuú koóm. 7 Ala kuúnguú kilá’ masók an slaqsoó hhoó’ tleehhít ar baraá tlehhema’aá hho’ sleémeero, nee ar baraá intsaahhatimisuuwo, kawa intsaahhatimis ar ilaiwa/ame nee ar looeema. 8 Axweesantók sleémeero masók a axweesantadá’ hariim ar ta waaqaqaiiká, as mukdaádá’ atén ti tlaampa’aamisuú wa slaá’, masók gár tlaakw ar ta ari i káhh daandeemoorene. 9 Lawaale bariiser’ín ngi ilaiwawa/ nee nigwa sla’atimis baraá umuúqo gaaro. Axweesantá bariiser’ín mingiwa warqeemís, 10 slám muruú bariiser’ín munguwa fisisiín. Ala inooín gár kiwa hariím masók inkihhimua ngun laqaqaná’ umuúqo deelooro, as intsaahhatimisuú Mungú Ba/amusmoorén kuwa xirfeemisi baraá umuúqo gár i tleehhiia. 11 Asma gurtleemuú Mungú kwa geehhooutís as muu sleémeero kuwa ba/amisi. 12 Gurtleemuuwí atén tin intsaahhatimis tlakweema kiwa siaan, nee ilatleerír tlákw adór tidár múk aa haratlintii’iiká. Nee slám atén tawa hootaan ar danqamis nee gan’amu nee ar Mungú kuwa ilaiwawa/aan hamí baraaká’ yaamuwo, 13 qoomár boo/emisuú haraxu’utirén kuwa daamaaramaan. Haraxu’uti an tí gídaabá Mungúrén oo úr nee Ba/amusmoorén Yesu Kristo nin hardah ar baraá xirif. 14 Inósuú kilá’ slafiingós nguna haniís as daandeemoorén, as atén tiwa ba/amisi baraá tlakweema sleémeerowo, nee atén tiri múk hhohhó’ tleehh, nee atén tawa mukós kudá’ tlehhema’aá hhohho’ ngi tlehhiitá’ ar ilakaaharu. 15 /Aymi’iiká’ intsaahhatimiseek, muu kuwa gurkwa/amis nee kuwa naanaq ar aleesleemu sleémeero. Kuúng hee muwa waaqaá’.

3

1 Muu inslawtiseek iwa ilaiwa/amér kon dír geerá múk aleesleemuú kooma, nee kudá’ /uuruú kooma’a, nee ta iialooeesi nee tiwa amohhe’eesiya’ umuúqo gadiyér hhooe. 2 Inooín muu mukuwa daandeemo axweés, ala inooín masók a múk wayda nee oo hhó’, nee umuúqo daqto masók a múk tsatsaa’arén dír muu sleémeerowo. 3 Aáng atén sleeme a daktana, slám ilaiwa/ame a koomanaaká. A múk aa qwaar, nee atén a lawaalér ilatleeri nee qwal/uú dimbadimbé. Atén ana hootaán baraá tlakweema nee da/i, muu una buhhtimisaán, nee ngiri aahhaán. 4 Ala qoomár hhooeemaá Mungú Ba/amusmoorén kiwa geehhooeés, nee sla’aarirós, 5 inós atén tiri ba/amís. Ala gár tisa ba/amís a gídaabaheeká atén tlehhema’aá ganaa’á’ ina tleehhaán, ala tina ba/amís as gurtleemuuwós. Mungú tina slafís ar hamtlitór laqwali’iimár /aben, tina /abeemiís ar Qeeruú hhoohhoó’, 6 oo yaariír, kudá’ naa atén i ku’uús, ar loohír Yesu Kristo, Ba/amusmoorén. 7 Tina gan’amuuse tleéhh as gurtleemuuwós, nee atén tina aaluusér slafíngw alhhe’eesay wásl tleéhh, adoodár haraxu’utirén i kat. 8 Tí sleémeero ar naa oó’ ar ló’. Nee án gár ni slaa’ muruuwí masók un gawdés ooaro, as mukdá’ Mungú gwa sangw haratlintii’ ki slai, tlehhema’aá hho’ kiwa tlehhiiti. Adoorí ka hhoo’ nee slám i gídaabár koón dír muko. 9 Ala kuúng ti paratl nee muruuduú dakti’iima, kudá’ tlaampa’aamisuú huwahuúw, nee faarór digir wakeetíngw tlahhi’iiwo, nee gila. Slám ti paratl nee tlaampa’amisuú daanduú hara’aya. Asma muruuwí alee/iisoó i huuwi i kaahh, nee slám gídaabár i kon i káhh. 10 Heé partlór huwahuúw bir deer, naanaaqeek har geeraawo, tam sagaáwa tsár sleeme. Ala bira sií’, sieek. 11 Asma a xú’ gídaabá heé adoosíng a heé aa hhitiruut. I tlakweemaá tlehhiit, nee slám gi xuu’. 12 Qoomár Artema laqaá Tikiko burngwa ya/aáw amoorók i alé, ilakaaharu tleehheek ar niwa amor’eé’ hardat baraá gixsár Nikapoli. Asma aníng gár ni slaa’ an hotángw áw didá’ i alé qoomár tsaaqwaro. 13 Sena, kudá’ hara’ayár xuú’, nee Apolo alee/iiseek ar ilakaaharu baraá aaii’ine, matawa gaa /aarúy. 14 Nee mukrén sleeme gár kuwa hariím masók gan intsaahh ar tlehhema’aá hho’ kiwa tleehhi didaádá’ kiwa hariím, as matawa tawó hoót baraá slafingw’ine. 15 Muu sleémeero oo nee aníng dinkwa kuungá’ nu intsihhiimiis. Mulqeerén tidá’ atén ti slaa’ ar baraá haratlintaao intsihhiiseek. Mungú kuungá’ sleémeero nu tsuuqi.