GEEHHOEEMAÁ
11 Gaarí a gár Mungú aa geehhoeés dír Yesu Kristo, as Yesu Kristo muruudá’ hardáh ar gaanslaay nguwa laqan dír sagadiyuuseerós i alé. Kristo malaykamoowós guri ya/aáw amór sagadiyusmoowós Yohana, as muruuwí nguwa dirós i laqan. 2 Nee Yohana muruudá’ sleémeero aa ár guri alki/iít. Inós axweesantá Mungú gari lamabu’ún, nee lamabu’úngw Yesu Kristo sleeme. 3 Heé amohhoó’ a kudá’ axweesantá aaru’uumarí ga soomuús. Nee múk amohhoó’ a kudá’ ga axamiís nee gari oh tidá’ taa baraaká’ i gooín. Asma qooma aa naká/. 4 Ánuú Yohana muruuwí una gooiím dír múk Kríshaanáy oo baraá gixsadaá faanqw awa baraá yaamaá Asia. Mungú kuungá’ nu tsuuqi nee nu waydí haniisi. Inós an kudá’ dáw, nee kudá’ daadáw nee kudá’ hardáh. Nee slám gurtleemu nee wayda amór i dahhi a amór qeeruudá’ faanqw, kudá’ dír geerá kitaangós oo aleesleemuú i dirií’, 5 nee amór Yesu Kristo. Inós an lamabu’usmoodá’ inkihhimuúa koóm, nee slám inós an heé geera oo naa waaslee/ baraá múk aa qaátl wa ale. Nee slám inós a waawutmoó waawitá sleémeero baraá yaamuuwo. Inós atén tin slaa’, nee tina gweér baraá lawaali’iimár tlakweemaá wa ale ar tseereerós. 6 Inós atén tina waawuti’iimár i sláy, tiri geeraharuusér saaliingw tleéhh, as atén Mungú, Baabuúwós, kuwa sagadiyuusaan. Xirif nee aleesleemu i dirós ay alhhe’eesay wasle. Amin. 7 Qaytsiít, inós ni hardah ar baraá hunkáy. Umuúqo heewo guri ar ar ila’, tam mukdá’ inós gwa mutin sleeme guri ar. Nee muu sleémeero oo baraaká’ yaamu iri /aa/amín ar gurhaami as inós. Eeít, adoorí an adoodá’ tleehharuut. Amin. 8 Aakoó Mungú i kaahi gídaabá, “Aníng an Alfa nee Omega, aníng an iimu/uungw nee alhhe’eesaay.” Aníng an kudá’ dáw, kudá’ daadáw, nee kudá’ hardáh, kuduú Aleesleemusmoó mura’ sleémeero. 9 Aníng a Yohana, hhiyaahúng, kudá’ aa al dinku’uus nee kuungá’ baraá slahha’amaayeero, nee baraá Waawuti’iima, nee baraá qiqtliingw baraá Yesuwo. Qoomarkaaro aníng ana hardáh baraá yaamaá kaahaar awa tla/ángw tlawi, awa ta babay Patmo. Gár nisa didá’ i hardáh a axweesantá Mungú ana alki/iít nee Yesu una lamabu’uúm. 10 Bál Deelór Aakoowo Qeeru aníng ina i hardáh, afór ur ngiri axaás ar axwees aluueé’ wa ale. Afoorí a adór afór tarumbeéta. 11 Afoorí ina beér, “Gár kuúng ta aan gooiimeek baraá kitaábuú i alé, nee daqaní kay ya/áp amór múk Kríshaanáy oo baraá gixsadaá faanqw, gídaabá amór kuduú Efeso, nee Smirna, nee Pergamo, nee Tiatira, nee Sardi, nee Filadelfia, nee Laodikia.” 12 Aníng niri warqáw as afoodá’ amor’eé’ i axwees ngiwa ar. Nee qoomár niwa warqáw, kiteeraá faanqw awa tsa’asoó koomá’ ina ár, awa taa tleéhh ar miisli. 13 Nee baraá tla/ángw kiteeridá’ tsa’asoó kooma’a, heeko una ár oo adór slaqsoó garmoó hee. Hiiyoó naa dahaás aa hardáh ay baraá ya’a’, nee tla/aangós gwa tseék ar himú miisli. 14 Se’éngw sagós ku /awák adór se’éngw bee/aangw oo ló’wa /awák, nee adór tlaa/aá tluwaay. Nee ilaawós i gwa/aatiyá’ adór tsángw asltá wa ale. 15 Nee ya’aawós a adór muqslír tlaxo ur, ar taa hamaatla hhe’eés ló’wa ale ar baraá asla. Nee afoorós a adór ma’aá yaariir awa wa/amiimá’ baraá wa/ángw i alé. 16 Nee baraá dakós oo doó /iyayhe i tsatse/uú faánqw kón, nee paángár afa xaraasl badu tsaraawo i baraá afkós wa ti’iimít. Slám gitsee/aawós i gwa/aatiyá’ adór tsee/amaá wa ale qoomár tsee/amá bira siirií/. 17 Aníng qoomár nguwa ár, niri huú’ dír ya’aawós i alé adór heé aa gwaa’. Dakós oo doó /iyáy nguri qaás gawaaeé’ i alé, iri oó’, “Ma da’ayuumitaar. Aníng a kudá’ oo geera nee kudá’ oo alhhe’eesaay, 18 kudá’ slaáf. Aníng geeraawo aga gwaá’, nee qaytsiít hamí a slaáf ay alhhe’eesay wasle. Nee slám aníng gweermo a koóm ar gwa’ara nee ar didár múk aa qaatlb. 19 Gawaá adoorihe, muruudá’ kuúng taa aán gooiimeek, kudá’ dáw nee tam kudá’ sangw hardáh sleeme. 20 Lu/aaroó tsatse/uudá’ faanqw, kudá’ kuúng taa aán baraá dakw’eé’ oo doó /iyáy, nee oo kiteeridá’ faanqw awa miisli awa tsa’asoó koomá’, gídaabárós a tí, tsatse/uudá’ faanqw a malaykér múk Kríshaanáyduú baraá gixsadaá faanqw. Nee kiteeridá’ faanqw awa tsa’asoó koomá’ a múk Kríshaanáyduú baraá gixsadaá faanqw.”
21 “Gooiimeek amór malaykamooduú múk Kríshaanáy oo baraá Efesór i dirií’, “ ‘Axweesantí dír i dahh an dír kudá’ tsatse/uú faanqw gwa oh ar dakós oo doó /iyáy, kudá’ hi’iimiít baraá tla/ángw kiteeridá’ faanqw awa miisli awa tsa’asoó koomá’. 2 Aníng iidíguú tlehhemi’iiwók u xuú’, nee daawitimeerók nee qiqtliingók. Nee slám a xuú’ gídaabá múk tlákw sa qiqtliingo u aleesleeraaká. Slám mukdá’ ugwa iiát, kudá’ káh gídaabá, inooín a ya/abuuse, ala laatí a ya/abuuseerooká, kiri tsáhh gídaabá a lamuuse. 3 Slám kuúng ana qiqtliín nee slahha’amaayér yaariir ana slaasleér as aníng, slám aga slaaqatiká.’ 4 Ala aníng axweesantaka a koóm daanduuwoge gídaabá, ‘Kuúng sla’aarirók tidár geera aga meér.’ 5 Gawaá adoorihe, inslaweek didá’ kuúng tawa hú’, hhu’u’uúm, nee tlehhemi’iiwók kudá’ geera ta tlehhahhit ki tléhh. Ala adoorí barnaxes aga tlehhiká, aníng niqo hardáh amoorók, nee aníng daqaní kitaangók kudá’ tsa’astá koóm u hingeés dirós tidá’ i dirii’i, bar kuúng aga hhu’u’uundiiká. 6 Ala kuúng gár hhoo’ diroge a tí gídaabá, kuúng tlehhema’aá múk Nikolai iga áhh. Aníng sleeme tlehhemi’ii’ín iga aáhh.” 7 “Heé iaá koóm, axweesantí ngi axaasi, tí Qeeru i kaahi dír múk Kríshaanáy, “ ‘Heedaádá’ arba/ati ga sláw, aníng u ya/aámár i haniís ar mamaác xa’anooduú slafiingw ngiwa /ayi, kudá’ baraá asalmoó Mungú i dirií’.’ ” 8 “Gooiimeek amór malaykamooduú múk Kríshaanáy oo baraá Smirnár i dirií’, “ ‘Axweesantí dír i dahh a dír kuduú geera nee oo alhhe’eesaay. Inós geeraawo ina gwaá’ ala iri slaáf. 9 Aníng slahha’amaayeerók a xuú’, nee liitlakweerók. Ala kuúng a daqaarmo. Nee slám a xuú’ /ooslislíngw mukdá’ káh, atén a múk Yahudi, ala laatí a inooineeká, ala inooín laatí a múk Neetlángw eeharahaár. 10 Slahha’amaayeedá’ kuúng ta sleer ma da’ayuutaar. Ga/aaweek, Neetlaangw kuungá’ bahh’alé nu tsegiit baraá doó tseegamo, as tunduwa iiari. Nee kuungá’ slahha’amu u sleerá’ deelo mibaangw. Kuúng masók a inkihhimuúd koón tam ay gwa’ara, daqaní aníng slamángw slafiingw ngu haniís.’ ” 11 “Heedaádá’ iaá koóm axweesantí ngi axaasi, tí Qeeru i kaahi dír múk Kríshaanáy, “ ‘Heé arba/ati ga sláw, inós ku slahhe’eesiiká nee gwa’araadár tsár.’ ” 12 “Gooiimeek amór malaykamooduú múk Kríshaanáy oo baraá Pergámó i dirií’, “ ‘Axweesantí dír i dahh a dír kudá’ paángadá’ afa xaraasl badu tsaraawo ga koóm. 13 Kuúng dír ta hot aníng a xuú’. Kuúng dír ta hot a didár kitángw aleesleemu oo Neetlaangw. Ala án kuúng iga sa tlankká, slám ana kumamít aníng iwa haratlinti’ tam qoomár de’emaá Antipa tawa lamabu’usmooeé’, slám a lamabu’usmooeé’ oo inkihhimuú koóm. Inós kuna gaás baraá tla/angwhúng i alé, didár Neetlangw i hooti. 14 Ala aníng axweesanoó niiná u koóm daanduuwoge. Kuúng mukko u koón diroge, oo intsaahhatimisuú Balaamu gu eeharahaár. Inós an kudá’ Balaki gwa intsaahhatimis adór múk Israeli ngur al/ayi, as masók inooín fu’unaydá’ kiwa /ayi, kudá’ taa ilahhooár wa hanimiís dír munguaá murslaaqat, nee slám tawa fuqusi. 15 Nee slám malé alé kuúng mukko u koón oo intsaahhatimisuú múk Nikolai gu eeharahaár. 16 Gawaá adoorihe, hhu’u’uúm. Nee bar hhu’u’uundaaká, aníng ni hardáh amoorók, nee aníng niri slaáqw nee inooín ar paangár gawaá afkueé’ daahh.’ ” 17 “Heé iaá koóm, axweesantí ngi axaasi, tí Qeeru i kaahi dír múk Kríshaanáy, “ ‘Heedaádá’ arba/ati ga sláw, aníng maánadá’ taa luú/, tidá’ gawaá dooraá daahh, a haniís. Nee tlaa/anoó /awaák nguri haniís. Nee gawaá daanduú tlaa/anoodae umuú /abén kwaa gooín, oo ta baloó tsaahhiiká nee hee, aqo har heedaádá’ gu sláw.’ ” 18 “Gooiimeek amór malaykamooduú múk Kríshaanáy oo baraá Tiatírár i dirií’, “ ‘Axweesantí dír i dahh a dír Garmoó Mungú, kudá’ ilaawós gwa/aatá’ adór tsángw asla, nee ya’aawós a adór muqslír tlaxo ur, tidá’ ló’wa gwa/aat. 19 Aníng tlehhemi’iiwók i xuú’, nee sla’aarirók, nee haratlintaaoorók, nee gadiyeérók nee qiqtliingók. Nee slám a xuú’ gídaabá tlehhemi’iiwók kudá’ alhhe’eesaay ki ak yaariir ta kudá’ geeraawo. 20 Ala aníng axweesantaka a koóm daanduuwoge gídaabá. /Ameenidá’ ta babay Yesebeli a aleeya/a/aán. Inós ti babeer a aaruso’o, nee sagadiyuuser’eé’ gari intsaahhatimís nee gari qwaarés as tawa fuqusi, nee fu’unaydá’ kiwa /ayi awa taa ilahhooár wa haniís dír munguaá murslaaqat. 21 Aníng pa/aangw una haniís dirós i alé as iwa hhu’u’uun. Ala fuqtós tidá’ ga sla’aká nguwa hhu’u’uun. 22 Qaytsiít, aníng inós a qaatiís ar tiqti, nee mukdá’ nee inós alfuquusá’ u slahha’amkwaá yaariír i haniís, inooín barnaxes ta hhu’u’unká nee tlehhema’aá /ameenidá’ birkaa mayká. 23 Nee aníng na/’iiwós i faák tsu/utaaro. Nee múk Kríshaanáy sleémeero gari xuu’ gídaabá aníng an kudá’ munér muu ga tsee/ariím nee inslawaywo. Nee aníng umuúqo heewo baraahunge un buú’ ar adoodá’ inós wa hariím as tlehhemi’iiwós kudá’ aa tlehhiít.’ ” 24 “ ‘Ala kuungaásingá’ aga mete’ dír Tiatira, kuungá’ intsaahhatimisuuwí tlákw ugwa eehadi’iiká. Kuungá’ muruudá’ ugwa xui’iiká, kudá’ inooín tawa kaahi a lu/aaroó muruú Neetlaangw. Án kuungá’ nu baw gídaabá án huuwár hatlá’ ngi qaasaaká daandeemoohúng i aleeró. 25 Ala a tisíng ta koonda’ na ooha hhe’eesaak ay dír án ni hardah. 26 Heedaádá’ arba/ati gaa slay, nee adoodá’ aníng ni slaa’ gari tlehhahhiit ay alhhe’eesaay, aníng heewí u waawutmoó wa qaás daanduú múk xoorduwo. 27 Nee inós múk xoordu guri sawaawuti’ii’ín ar hhartá muqsli, nee guri parhhamiis adór qaambeesamá wa ale. Asma tam aníng waawuti’iimarí ana sláw dír Baabuúeé’ wa ale. 28 Nee slám aníng tsatsee/idár matlatle a dirós i haniís.’ ” 29 “Heé iaá koóm, axweesantí ngi axaasi, tí Qeeru i kaahi dír múk Kríshaanáy.”
31 “Gooiimeek amór malaykamooduú múk Kríshaanáy oo baraá Sardír i dirií’, “ ‘Axweesantí dír i dahh a dír kudá’ qeereemadá’ faanqw oo Mungú gu koóm, nee tsatse/uudá’ faanqw. Aníng iidíguú tlehhemi’iiwók u xuú’. Kuúng tuwa xui a sláf, ala laatí kuúng aga gwá’. 2 Gawaá adoorihe, daarkiít. Slafingwdá’ niiná oo aa meet baraawoge /uuruú i qaaseek dír ira faakiiká. Asma aníng tlehhemi’iiwók iga ár i ganaaiiaaká dír geerá Mungúeene. 3 Gawaá adoorihe axweesantadá’ adór kara ilaót nee adór kara axamís inslaweek, nee ka ót, ta hhu’u’uún. Ala kuúng bar aga dal’iká, aníng ni hardáh amoorók i aleeró adór fisusmo, ala qoomaadá’ aníng ni hardah kuúng a xu’uká. 4 Ala kuúng múk niiná u koón baraá Sardiro, oo tlabaaín gaa slasla/areemisiiká. Inooín ta al hi’iimiit nee aníng, tlabaaín awa /awak kaa dahaás, asma inooín i hariná’. 5 Heedaádá’ arba/ati gaa slay, inós ku tlabaá awák i dahaas, nee umuuwós u baloó fiitsaaká baraá kitaábuuduú slafiingo. Nee slám aníng umuuwós un ya/aám dír geerá Baabuúeene nee dír geerá malaykeerós gídaabá inós an kwe’eé’.’ ” 6 “Heé iaá koóm, axweesantí ngi axaasi, tí Qeeru i kaahi dír múk Kríshaanáy.” 7 “Gooiimeek amór malaykamooduú múk Kríshaanáy oo baraá Filadelfiár i dirií’, “ ‘Axweesantí dír i dahh a dír kudá’ Hhoohhoó’, kudá’ looeemaá axweés, kudá’ gweermór Daudi ga koóm. Inós afkuú do’ bar ngwa gweér, heé tseegaro gu aleesláw i kaahh. Nee inós bar ngwa tseék, heé gweermooro gu aleesláw i kaahh. 8 Aníng iidíguú tlehhemi’iiwók u xuú’. Qaytsiít, aníng afkuú do’ oo taa gweér ngwa qaás dír geeraawók i alé, ala heé tseegamooro gu aleesláw i kaahh. Aníng a xuú’ gídaabá /uuruú niiná u koón, nee slám kuúng axweesante’eé’ aga ót, nee aníng iga si’iká. 9 Ga/aaweek, mukko i deer oo Neetlángw eeharahaár. Inooín ta kaahi atén a múk Yahudi, ala laatí a loeká, ala inooín a lamuuse. Aníng mukwí ngu /uurutís as iwa amoorók i hardahi, nee iwa tumbarara’aati dír geeraawók i alé, as inooín ngiwa tsaahhiya’ gídaabá aníng kuúng u slaá’. 10 Kuúng axweesante’eé’ tidá’ daanduú qiqtliingw aga ót. Gawaá adoorihe aníng kuúng u xuúm qoomaadár iiara’aduuwo, tidá’ hardah baraá yaamu sleémeerowo, as muu sleémeero oo baraaká’ yaamu kuwa iiari. 11 Aníng ni hardáh ar gaanslaay. Tidá’ ta koon ooha hhe’eeseek, as hee slamaangók munguwa hayóh. 12 Heedaádá’ arba/ati gaa slay, aníng inós un uhumoó Doó Mungúeé’ tleéhh, nee baraadaádae iri ti’iitiiká baloó ale. Nee gawaawose aníng umuú Mungúeé’ un gooiím, nee umuú gixsár Mungúeé’, Yerusalemudá’ /aben, tidá’ awdiit gawaá dooriiwo amór Mungúeé’ wa ale. Nee slám aníng umuueé’ kudá’ /abén u gooiím.’ ” 13 “Heé iaá koóm axweesantí ngi axaasi, tidá’ Qeeru i kaahi dír múk Kríshaanáy.” 14 “Gooiimeek amór malaykamooduú múk Kríshaanáy oo baraá Laodikiár i dirií’, “ ‘Axweesantí dír i dahh a dír kudá’ ta babay Amin. Inós an lamabu’usmooduú inkihhimuúe koóm nee oo looeemaá axweés. Inós an iimu/úngw muruudá’ sleémeero Mungú aa tleéhh. 15 Aníng iidíguú tlehhemi’iiwók u xuú’, adór kuúng tur tsatsa’aareeká nee slám adór tar da/a/aandaaká. Geeraawo alók a tsiní kuúng barnaxes tun tsatsa’areema hhe’eés, laqaá barnaxes an da/a/aán. 16 Ala daxta kuúng hám a tawó matláxw. Kuúng tu tsatsa’aareeká, nee slám a da/a/aandaaká. Gawaá adoorihe aníng kuúng u waá/ gawaá afkwe’eene. 17 Kuúng a kat, “Aníng a daqaarmo. Án tina kilooeé’ daqaaritiís, slám gár iwa /aaruur i káhh.” Ala laatí kuúng a xu’uká gídaabá kuúng a liitlakusmo, kuúng a heé gurtleemuú slaá’, nee a narkutmo, nee heé taampa, nee slám a /aankwets. 18 Gawaá adoorihe gár kuúng uwa hariím a adoorí an tléhh, Miislidá’ taa hamaátl ar baraá asla dir’eé’ tiwa tlaxw, as kuúng tawa daqaarmo tleehhit, nee tlabaadá’ /awak kiwa tlaxw, nee kiwa dahas, as /aankwetsuuwók kudá’ murér koóm mukuwa ara’ár. Nee slám maasáy na tlaxweek, ilaawók kiri slík, as kuúng tawa xumis. 19 Mukdá’ sleémeero aníng ni slaa’ un iigahhamiít nee un muúx. Gawaá adoorihe kuúng ilakaaharu tleehheek, hhu’u’uúm. 20 Ga/aaweek, aníng a sihhimiít afkuú dó’ wa ale, a ateetiím. Hee barnaxes afor’eé’ gaa axaás, nee afkuú do’ guri gweér, aníng a dáh amoorós, aníng niri al/ayiím nee inós, nee inós iri al/ayín dinkwa nee aníng. 21 Heedaádá’ arba/ati gaa slay, aníng inós u iwiitiís dinkwa nee aníng baraá kitangw’eé’ kuduú aleesleemu, adoodá’ aníng arba/ati ngira sláw, niri iwiít dinkwa nee Baabuúeé’ baraá kitaangós kuduú aleesleemu.’ ” 22 “Heé iaá koóm, axweesantí ngi axaasi, tidá’ Qeeru i kaahi dír múk Kríshaanáy.”
41 Alaá muruuwí sleémeerowo aníng niri malé qaytsiít, nee ga/aaweek, afkuú doó taa gweér una ár gawaá dooriiwo. Nee afoodá’ aa axwes nee aníng qoomaadár geeraawo, tidár adór tarumbeéta, aníng iri beér, “Amoorí tsa/amang, nee muruudá’ hardahamuuwo aluuwo hariím, aníng ngu laqaám amoorók i alé.” 2 Qoomaadár kilae Qeeru aníng iri i hardáh. Nee gawaá dooriiwo Kitángw aleesleemu kwaa qaás, nee heé wák naxés aa iwiít gawaá kitangwdá’ i aleeró. 3 Nee heedaádá’ aa iwiit, inós bura ga/eér, i miirii/ adór tlaa/edá’ tlaxo ur ta babay yaspi nee akiki. Nee ga/alér tluwaay kitangwduú aleesleemu gwa harwét, kalaywós a adór tlaa/anoodá’ ta babay sumaridi. 4 Kitangwduú aleesleemu kiteeraá mibeeri tsár nee tsiyáhh awa hatlá’ awa aleesleemu nguna harweeriyé’. Nee gawaá kiteeridá’ mibeeri tsár nee tsiyáhh bariisér mibeeri tsár nee tsiyáhh i gawaadá’ wa iwiiwít. Inooín tlabaá /awak ngaa dahamiisiyé’, nee gawaá sager’ine gár naa dahaasiyé’ a slam’eeraá miisli. 5 Nee gawaá kitangwduú aleesleemuwo gár ti’imiit a mankari nee xuuraai nee kududuhaay. Nee dír geerá kitangwduú aleesleemuwo tsa’asoó faanqw i dír geeraadá’ wa oh. Tsa’asaywí a Qeeruú faanqw oo Mungú. 6 Nee dír geerá kitangwduú aleesleemuwo tlawi i deer ar slaqás adór looa, nee ar xumiis adór looár wa ale. Nee baraá tla/ángw kitángw aleesleemuwo nee bihhe sleémeero ar kitangwdae muruú slaáf oo tsiyáhh i deer. Muruuwí aa haáts ilaawo amór geera nee amór aluuwo. 7 Nee baraá muruudá’ slafa gár geera a adór diraangw. Nee gár tsár a adór awu, nee gár tám i gitse/aá koón adór heé wa ale. Nee gár tsiyáhh a adór gwareesír gawtí tlatlaw. 8 Nee muruuwí slaáf tsiyahhaawo umuúqo gaaro hhampe’eeraá lahhoó’ gi koón. Nee hhampe’eeriká’ kaa harweér nee ila’, nee tam baraá guruú hhampe’eeriwo. Muruuwí i daa’ xweera nee tlaatla/aangw, ta hungu/uumisiiká sleeme. Gár ta daai a tí, “Aakoó Mungú Aleesleemusmo inós ku hhoohhoó’, ku hhoohhoó’, ku hhoohhoó’. Inós an kudá’ daadáw, nee an kudá’ dáw, nee kudá’ sangw hardáh sleeme.” 9 Muruuwí slaáf xirif nee ilaiwa/ame nee sluufaay kun hanmiis dír kudá’ gawaá kitángw aleesleemuú i dirií’, kudá’ slaáf ay alhhe’eesay wasle. 10 Qoomár inooín barta adoorí tlehhiit, umuúqo daqto bariiseedá’ mibeeri tsár nee tsiyáhh in tumbarara’amítf dír geerá kudá’ gawaá kitángw aleesleemuú i dirií’. Inooín kudá’ slaáf ay alhhe’eesay wasle kun sluufimiis. Nee inooín slam’eeri’ín kin kwakwaahh dír geerá kitangwduú aleesleemu, ta kaahi, 11 “Kuúng Aakoorén nee Mungúrén, kuúng a hariín xirif kuwa ilaot, nee ilaiwa/ame nee aleesleemu. Asma kuúng mura’ sleémeero una tléhh. Nee mura’ sleémeero ina deeruút nee kuna tleéhh as sla’aarirók.”
51 Aluuwo kitaábu una ár. I baraá dákw doó /iyáy oo kudá’ aa iwiit gawaá kitangwduú aleesleemu. Kitaábuudá’ i gooír kón baraá guruuwo nee gawaá daanduuwo sleeme. Nee slám kitaábuuwí kwaa tseék ar kufúlaay faanqw. 2 Malaykamoó aleesleemuú koóm nguri ár. Inós ina axweés ar afór ur, iri oó’, “Heé hariím a heemá kitaábuuwí nguwa gweeri nee kufúlaywose?” 3 Ala hee i kaahh gawaá dooriiwo, laqaá tam baraá yaamuuwo, laqaá baraá guruú yaamuuwo oo kitaábuudá’ gwa aleeslay gweeraro, laqaá tam nguwa i qaytsiiti. 4 Aníng niri /aa/amiím ar gurhaami as adoodá’ heé taa ár iwa kahhi, oo hariím kitaábuudá’ gweeraro laqaá nguwa i qaytsiiti. 5 Nee heé wák baraá bariiseedae aníng ina báy, “Ma /aa/amiimaar. Qaytsiít, Dirángw tlahhoó Yuda i deer, oo hhay Daudi. Inós arba/ati gaa sláy. Gawaá adoorihe inós i harín kitaábu nguwa gweeri nee tam kufúlaywós kudá’ faanqw sleeme.” 6 Hamtidae Deelmoó bee/i una ár aa sihiít dír tla/ángw kitangwduú aleesleemuú i alé, nee tla/ángw muruudá’ slaáf oo tsiyáhh, nee tla/ángw bariiseedá’ mibeeri tsár nee tsiyáhh. Deelmooduú bee/i bura ga/eér, inós a adór deelmoó taa gaás. Inós xareemaá faanqw gi kón, nee ilaá faanqw. Ilaadá’ faanqw a Qeeruú faanqw oo Mungú, kudá’ taa ya/aáw baraá yaamu sleémeero. 7 Deelmooduú bee/i niri hardáh, kitaábu guri taataáhh gawaá dákw doó /iyáy wa ale oo kudá’ aa iwiit gawaá kitangwduú aleesleemu. 8 Qoomár kitaábuudá’ nguwa taataáhh, muruudá’ tsiyáhh oo slaáf nee bariiseedá’ mibeeri tsár nee tsiyáhh tari tumbarara’aát dír geerá Deelmoó bee/i. Umuúqo heewo baraine i marímbár úr kón, nee slooqa’aá miisli awa muruú xarángw tsuú’ koomá’ oo ta da/a/an ilahhooár wa ale. Muruuwí xarángw tsuú’ koóm an firór múk hhohhó’ oo Mungú. 9 Inooín daa’ángw /abén ngun daaiyá’, gídaabá, “Kuúng a hariín kitaábu kuwa taatahh nee kufúlaywós kuwa gwet, asma kuúng tuna gaás, nee muu una tláxw dír Mungú i alé ar tseereerók, múk umuúqo tlahhaywo nee umuúqo tsifriro, nee umuúqo mar’eefo nee umuúqo xoorooro. 10 Kuúng inooín kiri waawuti’iimár i sleér, nee kiri geeraharuusér saaliingw tléhh as Mungúrén kuwa sagadiyuusi. Nee inooín yaamu ngiwa sa waawuti’ii’ina’.” 11 Aníng niri qaytsiít, afór malaykér yaariir ana axaás. Malaykeedá’ kitangwduú aleesleemu gwa harwét, nee muruuduú tsiyáhh oo slaáf, nee bariiseedá’. Nee faaror’ín a kumér kúm. 12 Inooín tari daá’ ar afór ur ta kaahi, “Deelmoó bee/i, kudá’ taa gaás, inós i harín aleesleemu nguwa slay, nee daqaari’iima, nee sagaalooa, nee /uuru, nee xirif, nee ilaiwa/ame nee tsuuqa.” 13 Aluuwo aníng afór mura’ sleémeero kudá’ taa tleéhh ana axaás, kuduú gawaá doori nee kuduú baraá yaamu, nee tam kuduú baraá guruú yaamu, nee kuduú baraá tlawi sleeme. Muruuwí sleémeero aníng una axamiís tawa daai, ta kaahi, “Kudá’ aa iwiit gawaá kitangwduú aleesleemu, nee Deelmoó bee/i, inooín tsuuqa a kooín, nee xirif, nee ilaiwa/ame nee aleesleemu ay alhhe’eesay wasle.” 14 Nee muruudá’ tsiyáhh oo slaáf iri oó’, “Amin.” Nee bariisee iri tumbarara’át, iri sluufimís.
61 Aluudae Deelmoó bee/i nguri ár qoomár inós kufúlidár geera ngiwa gweér baraá kufúlaydá’ faanqwe. Nee gár wák baraá muruudá’ tsiyáhh oo slafa ana axaás i axwés ar afór adór kududuhaay, i kat, “Qwaláng.” 2 Aníng niri qaytsiít, faraásír /awaak ana ár. Heé faraásidá’ gaa i tsa/an i ga/alér kón. Nee inós kuri slamángw i haniís. Iri ti’iít ar baali, nee iri baalír áy. 3 Nee Deelmoó bee/i kufúlidár tsár ngiwa gweér, aníng afór gár tsár baraá muruudá’ tsiyáhh oo slafa ana axaás, i kat, “Qwaláng.” 4 Faraásír hatlá’ ar daa/aat adór asltá wa ale niri ti’ít. Nee heé faraásirí gaa i tsa/an kuri aleesleemuú i haniís oo wayda nguwa hingeesi baraá yaamuuwo, as muu tiwa kilooín tsu/i. Nee paángár ur kari inós i haniís. 5 Nee Deelmoó bee/i kufúlidár tám ngiwa gweér, aníng afór gár tám baraá muruuduú tsiyáhh oo slafa ngiri axaás, i kat, “Qwaláng.” Niri qaytsiít, faraásír boo/ ngiri ár. Heé faraásirí gaa i tsa/an xooslmoó qoomeemes gu kón baraá dakose. 6 Afoo ngiri axaás sleeme, ar baraá tla/ángw muruudá’ tsiyáhh oo slaáf daahh. Afoorí i kat, “Angaáno oo har qoomoó slooqomoó wák, tlaxoorós a slaqwér tlaatla/ángw wák. Balángw shayíri oo har qoomoó slooqa’á tám, tlaxoorós a slaqwér tlaatla/ángw wák. Ala di/i nee difaái ma hhitiimaar.” 7 Deelmoó bee/i kufúlidár tsiyáhh ngiwa gweér, aníng afór gár tsiyáhh baraá muruudá’ tsiyáhh oo slafa ngiri axaás, i kat, “Qwaláng.” 8 Aníng niri qaytsiít, faraásír hatlá’ ngiri ár ar bahbahay. Heé faraásirí gaa i tsa/an umuuwós a Gwa’ara, nee didár múk aa qaatlg nee inós tina al koomakoné’. Inooín kiri aleesleemuú i haniís baraá yaamuuwo daanduú barakár wák ar baraá baduudá’ tsiyahhawo, as muu kuwa tsu/i ar paánga, nee ar giyeét nee ar pu/i, nee ar makaá xaraaslá’ awa baraaká’ yaamu. 9 Nee Deelmoó bee/i kufúlidár kooán ngiwa gweér, aníng qeeruú muu una ár baraá guruú meésár ilahhooa. Mukwí an kudá’ taa tsuú/ as axweesantá Mungú nee as lamabu’ungw’ín kudá’ taa lamabu’ún. 10 Inooín tari tseeamín ar afór ur ta kaahi, “Aáko, kuúsíng hhoohhoó’ nee oo looeemaá axweés, kuúng ta daamaraaraan ay xaylá? Kuúng sakwasleema ka tlehh a xaylá, as tseereerén kawa li/áy bu’ dír mukdá’ baraá yaamuú wa hoota?” 11 Umuúqo heewo baraaine kuri hiyoó tleér i haniís oo /awaák. Kiri báy, “Kuungá’ iwiiwité’, deelór niiná kilós i káhh, ay dír faarór sagadiyuusér adór kuungá’ nee ar hhaeehúng i bo/, kudá’ ta tsu/i adoodá’ kuungá’ tundura tsuú/.” 12 Nee aníng Deelmoó bee/i nguri ár qoomár inós kufúlidár lahhoó’ ngiwa gweér. Kunseelír ur niri hardát, looa iri boo/eér adór guniár taa tleéhh ar se’eengw, slahhaangw sleémeero iri tseere tleehhiít. 13 Tsatse/ iri paáhh yaamí alé adoodár na/’aá /aantsí awa naa hamaari’iiká kir pahhamaamisi qoomár bar ka diingiís nee bambaór yaariir. 14 Doori niri quutliyé’ adór slambaree/i kar waageqaaqay. Nee umuúqo tloomaro kari loohatís dirós tidá’ i dir’a. Nee slám umuúqo yaamaá kaahaare awa baraá tla/ángw tlawtí diriia’a kiri loohatís sleeme. 15 Qoomaadae waawitú baraaká’ yaamu nee múk urén, nee geeraharuusér slaqwara, nee múk daqaare, nee múk aleesleemuú koóm, nee umuúqo heewo, oo lawaalmo nee oo lawaalmoowooká, sleémeero tari nahhaát baraá mar’i, nee baraá gur’ér tla/u ar baraá tlom’í dirii’. 16 Inooín tari tseé’ ar afór ur, dír tlom’i nee dír tla/u, ta kaahi, “Atén ti harahue’, atén ti lu/e’, dír geerá gitsee/aá kudá’ aa iwiiti gawaá kitangwduú aleesleemu, nee dír Deelmoó bee/iro. 17 Asma Deeloodá’ ur naa hardát ar Mungú nee Deelmoó bee/i sakwasleema kawa tleehhi, nee heé sihhiít bál deeloodae a heemá?”
71 Alaá tihe aníng malaykér tsiyáhh ngiri ár aa sihhít bihhe tsiyáhh ar yaamu. Inooín fur’adá’ tsiyáhh ar yaamu kan ila/án, as fur’adá’ miwa fukukueeliín baraá yaamuú i alé, laqaá tam gawaá daanduú tlawi, nee laqaá tam gawaá umuúqo xa’anoowo. 2 Nee malaykamoó hatlá’ nguri malé ár oo tsa/a/ám amoodá’ looa niwa tsiirarihh. Inós i layár kón ar Mungú slaáf. Inós malaykeedá’ tsiyáhh gari i tseé’ ar afór ur, tidá’ aleesleemu gwa sleer yaamu ngiwa hhitiin nee tlawi. 3 Malaykamoodá’ iri oó’, “Yaamu mi kwatiitara’, laqaá tlawi, laqaá tam xaai, ay dír laya ngay hhe’eesaan qaasaro gawaá gitsee/ér sagadiyuusér Mungúrén.” 4 Mukdá’ taa layár i qamín aníng faaror’ín ana axamiís. Faaror’ín a múk kume tsiiruú wák nee mibeeraá tsiyáhh nee tsiyáhh oo taa layár i qamín baraá tlahhi’iidá’ múk Israeliwo. 5 Múk tlahhoó Yuda kume mibá nee tsár oo taa layár i qamín. Oo tlahhoó Reubeni kume mibá nee tsár. Oo tlahhoó Gadi kume mibá nee tsár. 6 Oo tlahhoó Asheri kume mibá nee tsár. Oo tlahhoó Naftali kume mibá nee tsár. Oo tlahhoó Manase kume mibá nee tsár. 7 Oo tlahhoó Simeoni kume mibá nee tsár. Oo tlahhoó Lawi kume mibá nee tsár. Oo tlahhoó Isakari kume mibá nee tsár. 8 Oo tlahhoó Sabuloni kume mibá nee tsár. Oo tlahhoó Yosefu kume mibá nee tsár. Oo tlahhoó Benyamini kume mibá nee tsár oo taa layár i qamín. 9 Alaá tihe aníng niri qaytsiít, boo/oó yaariír ló’wa ale nguri ár, oo hee faarooro i baloó aleeslayká. Mukwí dír i dahhi a baraá umuúqo xoorooro nee umuúqo tlahhaywo nee umuúqo mar’afto nee umuúqo tsifriro. Taa sihiít dír geerá kitangwduú aleesleemu, nee dír geerá Deelmooduú bee/i, kaa tsiitiís ar tlabaá /awak, nee slám i haleemaá slaanslár koná’ gawaá dabaaine. 10 Inooín tari tseeamín ar afór ur, ta kaahi, “Ba/ama amór i dahh a amór Mungúrén kudá’ aa iwiit gawaá kitangwduú aleesleemu, nee amór Deelmoó bee/i.” 11 Nee malayke sleémeero taa sihhiít umuúqo bihhiwo, kitangwduú aleesleemu gwa harwét, nee bariiseedá’ nee muruudá’ tsiyáhh oo slaáf sleeme kaa harweér. Malayke iri tumbarara’át dír geerá kitangwduú aleesleemu, Mungú guri xirfayeemís, 12 iri kát, “Amin. Mungú an kudá’ tsuuqaá koóm, nee xirif nee sagaalooa nee sluufaay, nee ilaiwa/ame nee aleesleemu nee /uuru ay alhhe’eesay wasle. Amin.” 13 Aakoó wák baraá bariiseedae aníng iri yaahaás, “Ahaá, mukwí taa tsiitiís ar tlabaá /awak a ín heemá? Nee inooín amór i dahhiya’ a amá?” 14 Aníng nguri báw, “Aáko, kuúng i xú’.” Iri báy, “Mukwí amór i dahhi a baraá slahha’amaayeedá’ ur. Nee inooín inqwaruuín kuna hhuúnts nee kuri /awakeemiís ar tseerér Deelmoó bee/i. 15 Gawaá adoorihe inooín i geerá kitángw aleesleemuú i dirii’iyá’ oo Mungú. Nee inooín i Mungú sagadiyuusiyá’ baraá do’ós wa aleeró tlaatla/aangw nee xweeraawo. Nee kudaádá’ aa iwiit gawaá kitangwduú aleesleemu, heémarós ga hhaaf gawaaín wa aleeró. 16 Inooín qwari ku baloó ariiká, nee slám ta waxiitiiká, slám tsee/amá gi baloó slayká, laqaá tam siiree/ír gi baloó slaw i káhh. 17 Asma Deelmoó bee/i kwí tla/ángw kitángw aleesleemuú i dirií’, inós inooín gi de’én, giri geeraharahaar didár kutltá ma’aá slafíngw koomá’ i dirii’. Nee Mungú hhirhheeri’ín sleémeero gi fiits baraá ilaaine.”
81 Deelmoó bee/i kufúlidár faanqw ngiwa gweér, tari xasliít gawaá dooriiwo har qoomár niinawe. 2 Aníng malaykeedá’ faanqw, tidá’ sihhimiit geerá Mungú wa ale ngiri ár. Malaykeedá’ kari tarumbeétár faánqw i haniís. 3 Malaykamoó hatlá’ niri hardáh iri sihiít dír geerá meésár ilahhooa. Inós xooslmoó miisli gu kón oo muruudá’ xarángw tsuú’ koóm ku i da/a/an ilahhooár wa ale. Muruudá’ xarángw tsuú’ koóm oo yaariír kuri inós i haniís, as nguwa haragaasi dinkwa nee firór múk hhohhó’ oo Mungú gawaá meésár ilahhooa, tidár miisli. Meésaarí dír i diri’ a dír geerá kitángw aleesleemu. 4 Nee quuír muruudá’ xaraangw tsuú’ iri tsa/aán dír geerá Mungú dinkwa nee firór múk hhohhó’ oo Mungú. Quuirí dír i dahh a dír dákw malaykamo. 5 Nee malaykamo xooslmoodá’ ilahhooa ka i da/a/an guri taataáhh, guri dalaá/ aslto, tidá’ gawaá meésár ilahhooár i dirii’. Xooslmoodá’ guri kwaáhh gawaá yaamuú i alé. Qoomaadár kilae kududuhaay niri hardáh, nee afoo nee mankari nee kunseeli. 6 Nee malaykeedá’ faanqw, tidá’ tarumbeétár faanqw ga koom, inooín tiri amohhe’eesiyé’ as tarumbeéta kawa ufaahhi. 7 Malaykamoó geera tarumbeéta gari ufaáhh. Tluwoó tlaa/e iri tluúw, nee asltá taa aleedoók nee tseere, muruuwí kuri kwaáhh baraá yaamuú i alé. Bartaka wák baraá baduudá’ tame awa yaamu asla gari /ák. Bartá wák ar xaai sleeme asla gari /ák, baraá baduudá’ tame awa xaai. Nee gitsór naa/ sleémeero asla gari /ák sleeme. 8 Malaykamoó tsár tarumbeéta gari ufaáhh. Gár adór tloomár ur ar asltá wa oh kari kwaáhh baraá tlawi. Bartá wák baraá baduudá’ tám awa tlawi iri tseere tleehhít. 9 Muruudá’ slaáf oo baraá tlawi daqtá wák iri qátl baraá daqooroó tame. Nee miringeedá’h baraá tlawtá wa hi’iimiit daqtá wák kari hhitín baraá daqooroó tame. 10 Malaykamoó tám tarumbeéta gari ufaáhh. Tsatsee/ír ur niri hú’ gawaá doorí wa ale. Tsatsee/idá’ i ót adór tsaa’astá wa ale. Tsatsee/idá’ iri hú’ gawaá yaudá’ baraaká’ yaamu. Ala a yau sleémeerowooká. A yaaér wák baraá umuúqo yaudá’ tame. Nee slám iri hú’ gawaá kutloó ma’aay. 11 Umuú tsatsee/idá’ ku babay “Qarqaraay.” Nee bartá wák baraá baduudá’ tame awa ma’aay iri qarqarút. Múk yaariír iri qaátl as ma’aydá’ asma adoodá’ ma’aydá’ kiwa qarqareés. 12 Malaykamoó tsiyáhh tarumbeéta gari ufaáhh. Bartá wák baraá baduudá’ tám awa tsee/amahe kari óh, iri gíp, nee awa slahhaangw nee awa tsatse/ sleeme. Gwa/atamaayér tlaatla/aangw bartá wák iri /aaruúr baraá baduudá’ tame. Nee gwa/atamaayér xweera sleeme iri adoodár /aaruúr. 13 Aníng gwareesi ngiri ár ar tlatlaw ar baraá tla/ángw doorír alé, ngiri axaás i tseeamiín ar afór ur, i kat, “Múk baraá yaamuú wa hoót, a tsaxwa sakwasleemar’ín ngiwa wa /akuuti, qoomár malaykeedá’ tám ar aa met tarumbeétar’ín binga ufáhh. Asma malaykeedá’ taa amohhe’és kawa ufaahhi.”
91 Malaykamoó kooán tarumbeéta gari ufaáhh. Aníng tsatsee/ír naa gawaá doorí wa /et ngiri ár, iri hú’ gawaá daanduú yaamu. Tsatsee/irí gweermór bohongwdá’ aa tsarere’eet gari sleér. 2 Tsatsee/irí bohongwdá’ nguwa gwét, quui niri baraá bohongwdá’ wa ti’ít adór quuír baraá bohóngw asltá ur. Tsee/amá nee doori kiri giwís nee quuír baraá bohongwdá’ daahh. 3 Ingigi niri ti’ít baraá quuidá’ wa ale, iri hardát gawaá yaamí alé. Ingigidá’ kari aleesleemuú i haniís oo adór aleesleemuudá’ oo xeeraawe i koon, baraaká’ yaamuuwo. 4 Kiri báy gídaabá, “Gitsór yaamu ma hhitiimara’, laqaá umuúqo gár naa/a, laqaá tam umuúqo xa’anoowo, ala a mukdá’ layár Mungú ga koomaaká gawaá gitsee/er’ine.” 5 Ingigidá’ kari hara’ayár i haniís gídaabá mukdá’ munguwa tsú/, ala ngu slahhe’eemis har qoomár slahheeraá kooane. Slahhe’eemisuuín kudá’ a adór slahhe’eemisuú xeeraangw, hee bunga kiíhh. 6 Qoomaadae muu gwa’ara ga leeleehh, ala ka baloó ariiká. Nee inooín ka ilatleeruus tawa qatli, ala gwa’ara gi ilagóp. 7 Tlehhemuú ingigirí a adór faraásír taa amohhe’eés slaqwarár wa ale. Gawaá sager’ine gár i kona’ a gár adór slamángw miisli. Nee gitsee/er’ín a adór gitsee/ér muu. 8 Se’engw’ín a adór se’éngw /ameena. Nee sihhinaaín a adór sihhinaá diraangw. 9 Gaambór’ín ar da/eewa a adór gaambór muqsli. Nee afór hhampe’eeri’ín a adór afór gaarduudá’ faraási i uuruxuna’ bir slaqwarár ayá’. 10 Nee inooín hhayser’ín i laqeelaá koón adór tidár xiiraawe. Nee /uureemooín awa muu ngur slahhe’eemisiya’ slahheeraá kooane i gawaá hhayser’ín. 11 Nee inooín i waawutmoó koná’. Waawutmoowí a malaykamoó bohongwdá’ aa tsarere’eet. Umuuwós tsifrír Ebraniaro a Abadoni, nee tsifrír Grikiro a Apolioni, gídaabárós a Hhitirusmo. 12 Slahha’amuú geera aa waaraáhh. Ga/aawaak, slahha’amuú tsár aa meét, i lawee’. 13 Malaykamoó lahhoó’ tarumbeéta gari ufaáhh. Afór wák ngiri axaás. Afoorí amór i dahh a amór xareemaadá’ tsiyáhh awa gawaá meésadár ilahhooa, tidár miisli, ar geerá Mungú i dirii’. 14 Afoorí malaykamooduú lahhoó’, kudá’ tarumbeétár koóm, guri beér, “Malaykeedá’ tsiyáhh gweereek, tidá’ taa tseék dír yaaeedá’ ur ta babay Frati.” 15 Malaykeerí kana amohhe’eés as qoomaadá’ nee baaladá’ nee slahhangwdá’ nee kurkudá’. Malaykeerí tsiyáhh kari gweér as gídaabá daqtá wák ar muu ngiwa tsu/ baraá daqoorayduú tám oo múk baraaká’ yaamu. 16 Askaáridá’ aa tsa/aan gawaá faras i alé, faaror’ín a kume mibeeri tsár sagaáwa kume mibaangw. Aníng faaror’ín ana axaás. 17 Baraá iigu’utueene faras nee mukdá’ aa gawaadá’ i tsa/an una ár. Mukdá’ gawaá farás i dirií’ gaambuín awa da/eewe ki da/aten adór asltá wa ale, slám ki qurbo/, nee slám ki qurtsee/atayen. Sagér farásuudá’ a adór sagér direeri, nee baraá afer’ine gár ti’imiit a asla nee quui nee asltá xaraasl ar kiberiti. 18 Daqtá wák kana tsuú/ ar muxtaarí tám baraá daqooraydá’ tame oo múk baraaká’ yaamu. Kuna tsuú/ ar asla nee ar quui nee ar asltá xaraasl ar kiberiti. Muruuwí nina ti’imiít baraá afér farsuú wa ale. 19 Asma /uuruú farsuuwí i baraá afer’ín nee baraá hhayser’ín. Hhayser’ín a adór dayshe, i sagér koón. Nee inooín i slahhe’eemisiyá’ ar hhayser’ín. 20 Nee múk aa meet, oo taa tsu/iiká ar muxtaarí, gadiyeédár dabaaín kaa hhu’u’unká, neetlaame kaa mayká xirfayeemisuwo. Nee slám munguaá murslaaqat kaa mayká haratlintaaooro, kudá’ taa tleéhh ar miisli nee ar lapiyá nee ar muqsla nee ar tlaa/e nee xaai. Mungi’iiká’ i xumisiiaaká nee i axamisiiaaká, slám i hii’imitiiaaká. 21 Mukwí tsu/utar’ín sleeme gaa hhu’u’uniká, nee da/ari’ín kudá’, nee tsaatu’uumar’ín nee fiisor’ín sleeme.
101 Malaykamoó hatlá’ nguri ár oo aleesleemuú koóm, i awdiit gawaá doorí wa ale, kwaa tsiitiís ar hunkáy. Nee gár gawaá sagós i dirii’ a ga/alér tluwaay. Slám gitsee/awós a adór tsee/amá. Nee ya’aawós a adór uheemaá asla. 2 Baraá dakose gár i kon a kitaábuú niiná oo taa gweér. Yaaeerós ar doó /iyáy gari qaás daanduú tlawi. Nee yaaér doó basáy gari qaás gawaá daanduú yaamu. 3 Malaykamoowí iri tseé’ ar afór ur adór aahhór diraangw. Nee qoomár iwa tseé’ kududuhoó faanqw iri axweés. 4 Qoomár kududuhoó faanqw iwa hhe’eés axweesanto, aníng ana slaá’ /aymi’iidá’ ngiwa gooiim. Afoo niri hardát ar gawaá dooraá daahh, iri beér, “Aymi’iisíng taa axweés nee kududuhoó faanqw kufúlír tseegeek ki lú/, mi gooiimaar.” 5 Malaykamoodá’ naa ár, kudá’ aa sihhimiit daanduú tlawtá wa ale, nee daanduú yaamu, inós dakós oo doó /iyáy guri gawtí tleés gawaá doori. 6 Inós lo’o gari huúw ar Mungú kudá’ slaáf tam ay alhhe’eesay wasle. Inós an kudá’ doori gaa tleehh, nee muruudá’ oo baraadá’ i dirií’. Slám yaamu gina tleéhh, nee muruudá’ baraadá’ i dirií’. Nee tlawi gana tleéhh, nee muruudá’ baraadá’ i dirií’ sleeme. Malaykamoodá’ lo’o ngiwa huúw, iri oó’, “Daxta qooma aa fák. 7 Ala bál afór malaykamooduú faanqw bar kaa axaás, qoomár tarumbeétarós barnga ufaáhh, qoomaadá’ an qoomár muruudá’ Mungú aa slaá’ kudá taa luú/ kuwa boo/eesi, adoodá’ inós ngira alki/iít dír sagadiyuuseerós tidár aaruuse.” 8 Afoodá’ aníng naa axaás gawaá doorí wa ale, iri amor’eé’ axwés malé alé iri beér, “Tláw, kitaábuudá’ niiná oo taa gweér taataahheek oo dákw malaykamoó i dirií’, malaykamoodá’ aa sihiit daanduú tlawtí alé nee daanduú yaamu.” 9 Malaykamoodá’ nguri daqáw nguri báw, “Kitaábuusíng niiná haniisang.” Aníng iri báy, “Taataahheek, ku /ák. Inós i qarqaar baraá guruuwoge, ala baraá afkoge i nuqunuuq adór danú wa ale.” 10 Kitaábuudá’ niiná nguri taataáhh gawaá dákw malaykamoodá’ wa ale, nguri /aáy. Ala gawaá afkueene i nuqunuuq adór danú wa ale. /Aymaaro nguwa hhe’eés, iri qarqaruút baraá guruueene. 11 Aluudae aníng tiri báy, “Gár kuúng uwa hariím a aaru’uuma an malé dúx daanduú múk yaarire, nee daanduú xoordaá yaarire nee slám daanduú tsifrír yaarire nee waawitú yaarire.”
111 Hhartá daai kingiri aníng i haniís, aníng tiri báy, “Tláw, Doó Mungú qoomeeseek, nee meésaadár ilahhooa, nee múk baraadá’ wa sluufimiís ku fát. 2 Ala afeenidá’ tsee/aá Doó Mungú i dirii’ maweek, ma qoomeesaar. Asma afeenidá’ kaa múk xoorduú i haniís. Nee inooín gixsár Mungú ka adarah ar ya’aaín slahheeri mibeeri tsiyáhh nee tsár. 3 Nee aníng lamabu’uuser’eé’ ar tsár a ya/aámár i haniís. Inooín tari aarirín deelo kumuú wák nee tsiire tsár nee mibeeri lahhoó’. Inooín kaa tsiitiís ar gunyadu.” 4 Lamabu’uuseerí tsár a xaaiidá’ ta babay miseitúni, kudá’ tsár. Nee slám a tsaa’asaydá’ tsár, kudá’ sihhimiít dír geerá aakoó yaamuú wa ale. 5 Nee hee bingi slahhe’eemisuú wa slaa’, asla in baraá afer’ín wa ti’imít, nee wakuuser’ín tidá’ gari /ák. Gawaá adoorihe, hee bingi slahhe’eemisuú wa slaa’, inós kun gaas ar adoorí. 6 Lamabu’uuseerí i hara’ayár koón ar doori ngiwa tsek, as tluwaay miwa tluúw qoomaadár aaru’uumar’ine. Nee slám i hara’ayár koná’ ar ma’aay kiwa tseere tleehhi nee yaamu ngiwa muxiya’ ar umuúqo muxtaaro ar qoomaadá’ inooín ta slai. 7 Ala inooín lamabu’ungw’ín bar ngwa hhe’eesiyé’, Makito’oodá’ baraá bohóngw aa tsarere’eét daahh, iri sláqw nee inooín, nee inooín giri bá/ nee gay tsú/. 8 Nee tu’uín kiri geexáy baraá loohidár gixsár ur. Gixsadá’ baraá qeeruuwo umuuwós ta babay Sodoma nee Misri. Nee slám gixsarí an tidá’ Aakooín kwa i kikií’ gawaá msalaábár i alé. 9 Gawaá deelór tám nee tlaqto muu tu’uká’ kiri didá’ wa ara’ar. Mukwí amór i dahhi a baraá umuúqo mar’afto nee tlahhaywo nee tsifriro nee xooro. Nee mukwí ta ya/anká tu’uín kiwa fooli. 10 Nee múk baraá yaamuú wa hoót i qwalalaa/ nee iri baraa/ as inooín, nee tiri kilooín ilahhooár i hanmisiyá’. Asma aaruuseerí tsár mukdá’ baraá yaamuú wa hoót guna slahhe’eemís. 11 Deeloorí tám nee tlaqi iwa waaráhh, qeeruú slafíngw koóm oo amór Mungú daáhh tu’udá’ giri i dáh. Inooín tari sihhiít ar ya’aaín. Nee mukdá’ xumiís daér yaariir guri eér. 12 Aluuwo aaruuseedá’ tsár afór ur kari axaás ar gawaá dooraá daahh, giri beér, “Tsa/amaré’ ay amoorí.” Tari tsa/án gawaá doorí aleeró baraá hunkáy. Nee wakuuser’ín tidá’ giri ga/eér. 13 Qoomaadár kilae kunseeli niri hardát, bartá wák ar gixsa iri hú’, baraá baduudá’ mibaango awa gixsa. Múk kumér faanqw kuri tsuú/ nee kunseelidá’. Nee múk aa meet dae guri eér, Mungú doori kuri xirfayeemiís. 14 Slahha’amuú tsár aa waaraáhh. Ga/aaweek, slahha’amuú tám i lawee’ ar gaanslaay. 15 Malaykamoó faanqw tarumbeéta gari ufaáhh. Afór yaariir ar uren iri ilawáts gawaá doorí wa ale, iri ó’, “Waawuti’iimár baraá yaamu daxta ar Aakoorén nee Kristowós. Nee inós a waawutmo ay alhhe’eesay wasle.” 16 Nee bariiseedá’ mibeeri tsár nee tsiyáhh, tidá’ dír geerá Mungú wa iwiiwiit baraá kiteeraá aleesleemuuwo, tari tumbarara’amiít dír geerá Mungú i alé, Mungú kuri sluufimiís, 17 tari ooín, “Atén kuúng u sluufimiisaán, Aakoó Mungú Alesleemusmoó mura’ sleémeero. Kuúng a kudá’ dáw nee kudá’ daadáw iimír aange sleeme. Asma kuúng aleesleemuuwók kudá’ úr ugwa ót nee aga waawuti’iín. 18 Múk xoordu ina buúhh. Ala xarasleemaawók naa hardahiyé’. Nee slám qooma naa hardát ar múk aa qaatl kuwa sakwasleemuuti. Nee slám qooma naa hardát ar sagadiyuuseerók kawa slaqwe’ín i haniisi, sagadiyuuseerók tidár aaruuse, nee mukók kudá’ hhohhó’, tam mukdá’ sleémeero oo kuúng u ilaiwawaá/, barnaxes a múk ninákw laqaá barnaxes a múk urén. Nee slám qooma naa hardát ar mukdá’ yaamu gi hhititiím kuwa hhitin.” 19 Aluuwo Doó Mungú, kudá’ gawaá doorí dirií’ kuri gweér, nee sandakmooduú alqadór Mungú iri geehhoúy baraá do’ós wa ale. Mankari iri werere’eliín, afoo kari axaás, xuuraai iri xuurú’, kwarara/a iri kwarará/, nee tluwoó yaariír oo tlaa/e iri tluúw.
121 Layár ur iri geehhouúr gawaá doorí wa ale. Layaarí a /ameenír taa tsiitiís ar tsee/amá, nee slahhaangw i baraá tsa/a’aá ya’aawós i dirii’. Nee gár gawaá sagós a slamángw tsatse/uú mibá nee tsár. 2 /Ameenirí inós a tsiiháy, i /aa/amiín asma asltá xwayla nee as slahha’amaayér xwayla. 3 Layár hatlá’ iri geehhouúr gawaá doorí wa ale. Layaarí a dayshimoó yangaariír oo daa/aát. Dayshimoowí sagér i kon a faanqw nee xareemi a mibaangw. Nee gawaá sageerose gár i kon a slam’aá faanqw. 4 Hhaysaá dayshimoowí tsatse/uú gawaá doori nguna duuruxuné’ nguri kwakwaahhiyé’ gawaá yaamí alé. Tsatse/uú taa duuruxún a bartá wák baraá baduudá’ tám awa tsatse/uú doori sleémeerowo. Dayshimoodá’ iri sihhiít dír geerá /ameenidá’ xwaylár slaa’, as na/aywós nguwa gu/i qoomár inós bar na/aay ngwa sangw xwayluúr. 5 /Ameenidá’ na/oó garma guri laqwál. Na/aywí an kudá’ xoordu sleémeero gi de’eém ar hhartá muqsli. Na/aywós kurir tláy hamtidár kilae ay amór Mungú, ay amór kitaangós kuduú aleesleemu. 6 /Ameenidá’ iri góp ay baraá xanxaay. Amoodae dirós kaa amohhe’eés nee Mungú as kawa amoodá’ wa /aymiisi deelo kumuú wák nee tsiire tsár nee mibeeraá lahhoó’. 7 Gawaá dooriiwo slaqwara niri ti’ít. Mikaeli nee malaykeerós tari slaáqw as dayshimoodá’ úr kuwa baali. Dayshimoodá’ úr dinkwa nee malaykeerós tari slaáqw sleeme nee inooín. 8 Ala dayshimoodá’ nee malaykeerós taa baalinká, pa/angw’ín iri qwaár gawaá dooriiwo. 9 Dayshimoodá’ úr kunguri kwakwaáhh, dayshimooduú aáng, kudá’ ta babay Ibilisi nee Netlaangw. Inós an kudá’ muu sleémeero gi al/agagiím. Kunguri kwaáh baraá yaamu. Malaykeerós sleeme kingiri kwaáh dinkwa nee inós. 10 Aníng afór ur ngiri axaás gawaá doorí i alé, i kat, “Iimír hamí ba/ama nee /uuru nee waawuti’iima a ar Mungúrén, nee aleesleemu a oo Kristowós. Asma sakwasleemusmooduú hhaeerén kwaa yaamí kwaáhh, kudá’ inooín gi sakwasleemaamuút dír geerá Mungúrene tlaatla/aangw nee xweeraawo. 11 Inooín sakwasleemusmoodá’ kuna arbaá/ ar /uuruú tseerér Deelmoó bee/i nee ar axweesantá lamabu’ungw’ín. Asma inooín slafingw’ín ngwa slai’iiká, tam gwa’ara sleeme ngaa ilaguuwi’iiká. 12 Gawaá adoorihe, kuungá’ doóri, bara/é’, nee kuungaásingá’ sleémeero awa baraasíng wa hootá’ sleeme. Kuungá’ yaámu nee tlawi, a tsaxwa sakwasleemarhúng kawa wa /akuta’. Asma Neetlaangw, inós naa amorhúng i aweér. Inós i xaraaslamaayér yaariír kón, asma gaa xuú’ gídaabá deeloorós ar aa met ka ureeká.” 13 Dayshimoodá’ ngiwa ár gídaabá kwaa kwaáhh baraá yaamí alé, /ameenidá’ na/oó garma gwa laqwal gari gusiisín. 14 /Ameenidá’ kari hhampe’eeraá tsár i haniís awa gwareesidá’ ur, as inós iwa /akut ay baraá xanxaay, ay dirós tidá’ inós kawa /aymaamisi qoomár kureeraá tám nee tlaqi. Didá’ ka saaw dír dayshimoodae. 15 Dayshimoodá’ ma’aá adór yaae giri duúx baraá afkós wa ale alaá /ameenidá’ wa ale, as yaaeedá’ /ameeni ngiwa hayot. /Ameenidá’ kari alee/iís nee yaamu. 16 Yaamu afa nguri awaatliyé’, yaaeedá’ kari guú/, tidá’ dayshimo aa duúx baraá afkós wa ale. 17 Dayshimoodá’ /ameenidá’ gari i buúhh, iri slaqwarár áy dír xwaylár /ameenidá’, tidá’ aa met. Inooín a mukdá’ hara’ayár Mungú gaa oh, nee a mukduú lamabu’úngw Yesu gu koóm. 18 Dayshimoodá’ iri sihhiít gawaá hhasángw afaá tlawi.
131 Aluuwo makito’o ana ár i baraá tlawtá wa ti’iimít. Xareemiwós a mibaangw nee sage ngi koon a faanqw. Nee gár gawaá xareemiwós a slam’i mibaangw. Nee gár gawaá sageerós a umér /ooslisliingw. 2 Makito’oodá’ naa ár slaqsaywós a adór du’uma. Ya’aawós a adór kudá’ makito’ór ta babay duúbu. Afkós a adór afkwá diraangw. Dayshimoodá’ úr makito’oorí gari /uuruú i haniís, nee kitaangós oo aleesleemu, nee gari aleesleemuú yaariír i haniís. 3 Nee sagós oo wák una ár a adór ságw taa tliqiís ar tliqsantá gwa’ara, ala inkahhayduú gwa’ara kwa hungu/uús. Yaamu sleémeero makito’oodá’ ngiri sa waa/oo/iyé’, kari eeharahaár. 4 Dayshimoodá’ úr kuri xirfayeemiís asma adoodá’ makito’oodá’ ngiwa aleesleemuú i haniís. Makito’oodá’ sleeme kari xirfayeemiís, tari káh, “Heé slaqás nee makito’oorí a heemá? Nee slám heé makito’oorí ga aleesláw slaqwaraaro a heemá?” 5 Makito’oodá’ kari afkwá i haniís oo /ayma’aá uren awa /ooslisliingw ngiwa ar axwes. Slám aleesleemu guri sleér oo gadiyeét ngiwa tlehh slahheeri mibeeri tsiyáhh nee tsár. 6 Makito’oodá’ afa guri awátl, Mungú guri /ooslisliín, nee umuú Mungú sleeme, nee hotángw Mungú, nee tam kudá’ sleémeero awa gawaá doorí wa hootá’. 7 Slám kari ya/aámár i haniís as iwa slaqw nee múk hhohhó’ oo Mungú nee nguwa ar ba/. Aleesleemu guri sleér gawaá umuúqo tlahhaywo nee umuúqo muko nee tsifriro nee umuúqo xoorooro. 8 Muu sleémeero oo baraá yaamuú wa hoót makito’oodá’ ka i tumbarara’aat, kudá’ umer’ín taa gooiniká baraá kitaábuuduú slafiingw iimír iimu/úngw yaamuuwo. Kitaábuuwí oo slafiingw a oo Deelmoó bee/i, kudá’ taa gaás. 9 Hee bar iia ga kón, i axaasi. 10 Hee bar kwa tseegamór i gooín, aqo kun tseek. Nee hee bar kwa gaasár i gooín ar paánga, aqo kun gaas ar paánga. Baraá kaangwihe múk hhohhó’ oo Mungú gár i slai a qitla nee haratlintaao. 11 Aluuwo makito’ór hatlá’ ngiri ár. Makito’oorí i ti’iimít yaamuú wa ale. Makito’oorí xareemiwós a tsár, a adór xareemaá deelmoó bee/i. Makito’oorí bir axwés afoorós a adór tidár dayshimoó úr. 12 Makito’oorí aleesleemuudá’ sleémeero oo makito’oodár geera gun ar gadiyús dír geerá makito’oodár geerá wa ale. Makito’oorí yaamu gina harakeemís, nee múk baraá yaamuú wa hoót sleémeero, as makito’oodár geera kawa i tumbarara’ati. Makito’oodár geera ar tliqsantá gwa’ara gaa sleer, iri hungú/. 13 Makito’oodár tsár layaá uren gin tlehhít, tam asla in awét gawaá doorí wa ale ay baraá yaamu, dír geerá múk i alé. 14 Nee inós múk baraá yaamuú wa hoót gun paslimís ar layuuwós kudá’ i tlehhit dír geerá makito’oodár geerá wa ale. Inós mukdá’ gawaá yaamuú wa hoót gun babeer gídaabá, “Murslaaqat tleehhaak oo slaqsoó makito’oodá’ taa inkahháy i qaás ar paánga, nee iri male sláf.” 15 Makito’oodár tsár aleesleemu guri malé sleér oo murslaaqatuudá’ nguwa hiinsluú i qas, as murslaaqatuudá’ iwa axweesi. Nee slám aleesleemu guri sleér oo iwa hara’ayiyiin gídaabá mukdá’ sleémeero oo murslaaqatuuwí gwa sii’ i tumbarara’ataro, inooín ki tsu/i. 16 Nee inós muu sleémeero guri hara’ayiyiín gídaabá kuwa layár i qaasi baraá dákw doó /iyáy i alé, laqaá gawaá gitsee/a. Múk aa hara’ayiín a múk ninákw nee oo urén, daqaare nee narkuute, múk lawaale nee kudá’ lawaaleerooká sleeme. 17 Nee slám iri hara’ayiyiín gídaabá heé layaarí ga koomaaká, inós gaa mingiwa tlaáxw laqaá mingiwa weeriís. Layaarí an umuú makito’oodá’ laqaá faarór umuuwós. 18 Diirí an dír sagaalooár slaa’. Heé fuqurángw koóm faarór makito’oorí ngi faari. Asma faaroorós a faarór hee. Nee faaroorós a tsiire lahhoó’ nee mibeeraá lahhoó’ nee lahhoó’.
141 Aníng niri qaytsiít, Deelmoó bee/i nguri ár aa sihhiít gawaá tloomár Sayuni. Nee múk kume tsiiruú wák nee mibeeraá tsiyáhh nee tsiyáhh aa sihhiít dinkwa nee inós. Gawaá gitsee/ér mukwihe gár taa gooín a umuú Deelmoó bee/i nee umuú Baabuúwós. 2 Aníng afoo ngiri axaás ar gawaá dooraá daahh. Afoodá’ a adór afór ma’aá yaariir awa wa/amiimá’ baraá wa/ángw i alé, nee a adór afór xuuraír ur. Afoorí naa axaás a adór afór múk marímbár muúx, qoomár inooín marímbar’ín ngiwa muxiya’. 3 Inooín daa’ángw /abén kuna daá’ dír geerá kitangwduú aleesleemuú wa ale, nee dír geerá muruudá’ slaáf oo tsiyáhh, nee dír geerá bariiseedá’. Ala heé daa’angwdá’ intsaahharo gwa aleeslay i kaahh, aqo har mukdá’ kume tsiiruú wák nee mibeeri tsiyáhh nee tsiyáhh, kudá’ taa tlaáxw baraá yaamuú wa ale. 4 Mukwí an kudá’ taa slasla/aareemisiiká dír /ameenaaro. Inooín taa duuxuxunká. Inooín Deelmoó bee/i kun eeharahaar amór inós iqo kaya. Inooín kaa tlaáxw baraá múk wa ale as tawa bu’úngw geera oo Mungú nee oo Deelmoó bee/i. 5 Nee gawaá afer’ine lama i káhh. Asma inooín tlakweema kaa tleehhiiká. 6 Malaykamoó hatlá’ nguri malé ár, i gawtí dirii’ baraá tla/ángw doori. Malaykamoowí i Ya/abtór hhó’ kón ar alhhe’eesay wasl, ar i alki/ituú ay dír múk baraá yaamuú wa hoót, dír umuúqo xoorooro nee tlahhaywo nee umuúqo tsifriro nee muko. 7 Iri tseé’ ar afór ur iri oó’, “Mungú ilaiwawa/aak, nee xirfayeemisaak. Asma siiwa naa hardát ar inós sakwasleema ngiwa tleehhi. Gawaá adoorihe, inós i tumbarara’amiitaak, asma inós an tleehharusmoó doori nee yaamu nee tlawi nee kutloó ma’aay.” 8 Aluuwo malaykamoó hatlá’, oo tsár, aluudá’ ngiri haár, iri oó’, “Gixsadá’ ur ar Babeli aa hú’. Gixsarí an tidá’ xoordu sleémeero gaa wahamis ar wahangwduú tsaatu’uumarós. Wahangwdá’ i buhhtaá Mungú huwahuuw.” 9 Malaykamoó hatlá’, oo tám, niri aluudá’ haár, iri tseé’ ar afór ur iri oó’, “Umuúqo heewo oo makito’oorí ga i tumbarara’aát nee murslaaqatuuwós kudá’, nee oo layár makito’o gaa slay gawaá gitsee/awose laqaá gawaá dakós, 10 heé adoorí wahángw buhhtaá Mungú gu wah, kudá’ taa baraá xooslmoó buhhtaawós i tleéhh, slám kwa aleedoogiiká nee ma’aay. Nee slám heé adoorí ku slahhe’eemiis ar asla nee ar asltadá’ xaraasl ar kiberíti dír geerá malaykeedá’ hhohhó’ wa ale, nee dír geerá Deelmoó bee/i. 11 Quuír slahhe’eemisuuín in tsa/aán gawtí alé ay alhhe’eesay wasle. Mukdá’ makito’oodá’ gaa i tumbarara’amiit, nee murslaaqatuuwose, nee umuúqo heewo oo umuú makito’oodá’ gwa slay tawa layaarós, inooín amohhooár ta slay i káhh tlaatla/aangw nee xweeraawo.” 12 Baraá kaangwihe múk hhohhó’ oo Mungú, kudá’ hara’ayár Mungú gaa oh nee oo aa kumiit Yesu haratlintaaooro, inooín gár ta slai a qitla. 13 Aluuwo afór gawaá dooraá daahh ngiri axaás i kat, “Gooiimeek, ‘Múk amohhoó’ a kudá’ qaátl baraá Aakoó i alé iimír hamí.’ ” Qeeru iri oó’, “A ló’, asma inooín ta hunguu/ alaá daawitimer’ine. Asma mamaá tlehhemi’ii’ín ti alkoná’ nee inooín.” 14 Aníng niri qaytsiít, hunkír /awaak ngiri ár. Nee gawaá hunkirihe oo wák aa iwiít. Inós a adór Garmoó hee. Gawaá sagose gár i kon a slamángw miisli, nee baraá dakose gár i kon a tsatoó xaraásl. 15 Malaykamoó hatlá’ niri ti’iít baraá Doó Mungú wa ale, iri tseeamín ar afór ur amór kudá’ aa iwiit gawaá hunkidá’ i alé iri oó’, “Tsataywók taataahheek, ar bu’uumeek, asma qoomár bu’uungw aa xeér, asma balángw baraá yaamu aa hamaár.” 16 Nee kudá’ aa iwiit gawaá hunkír i alé, tsataywós guri ya/aáw baraá yaamuú i alé, yaamu kiri bu’ún. 17 Malaykamoó hatlá’ niri ti’iít baraá Doó Mungú wa ale, do’duú gawaá doorí i dirií’. Malaykamoowí sleeme i tsatoó xaraásl kón. 18 Malaykamoó hatlá’ niri ti’iít baraá meésaadár ilahhooár wa ale. Malaykamoowí inós a kudá’ aleesleemuú asltá koóm. Kwí iri tseé’ ar afór ur amór kudá’ tsatoó xaraásl koóm, iri oó’, “Tsataywók kudá’ xaraásl taataahheek, /ar’aá na/’aá xa’anooduú sabiíbu oo baraá yaamu bu’uumeek, asma na/’aá sabiíbu naa ló’wa hamaariyé’.” 19 Malaykamoodá’ tsataywós guri ya/aáw yaamí alé, na/’aá xa’anooduú sabiíbu oo baraá yaamu giri bu’ún. Na/’iidá’ sabiíbu giri kwaáhh baraá bohongwdá’ na/’aá sabiíbu kiwa tsoo/iti, bohongwdá’ úr oo buhhtaá Mungú. 20 Na/’aá sabiíbu kiri baraá bohongwdá’ wa tsoo/iít, tsee/aá gixsár wa ale. Tseere niri baraá bohongwdá’ wa wá/, iri hardát ay afi qoomár afér faras, bihheero a adór kilomeétár tsiire tám.
151 Aluuwo layár hatlá’ ana gawaá doorí wa ár. A layár ur nee ar waa/oo/amór koom. Layaarí a malayke faanqw ar muxtár faanqw ga koom. Muxtaarí faanqw a tidár alhhe’eesaay. Asma buhhtaá Mungú naa boo/iyé’ ar muxtaarí. 2 Aluuwo garka ngiri ár, a adór tlawtá gwa/aat adór kioór wa ale, ar taa aleedoók nee asla. Mukdá’ makito’oodá’ gara baa/, nee murslaaqatuuwós kudae, nee faarór umuuwós kudá’, mukwí sleeme una ár. Inooín taa sihhiít afaá tlawtadá’ gwa/aat ar adór looár wa ale. Inooín ta marímbár Mungú kón. 3 Nee slám inooín daa’ángw ta daai a oo Musa, sagadiyusmoó Mungú, nee daa’ángw Deelmoó bee/i, ta kaahi, “Aakoó Mungú, Aleesleemusmoó mura’ sleémeero, tlehhemi’iiwók ki uren, nee i wa/oo/amór koná’. Waawutmoó xoordu sleémeero, kuúng lohuwók i ganaaiyá’ nee slám awa ló’. 4 Aáko, heé kuúng u da’ayumiitaaká a heemá, nee heé umuuwók xirfayeemiisaaká a heemá? Asma oo hhoohhoó’ a kuúng kilók. Xoordu sleémeero ni hardahiyá’ nee niri dír geeraawók i tumbarara’amitiyá’, asma tlehhemi’iiwók awa ganaa’á’ naa geehhouyé’.” 5 Alaá muruuwihe niri qaytsiít, Doó Mungú nguri ár, kuwa gweér. Do’wí a heémadár lamabu’uungw, tidár gawaá doorí i dirii’. 6 Malaykeedá’ faanqw, tidá’ muxtaadár faánqw koom, niri ti’ít baraá Doó Mungú wa ale. Inooín kaa tsiitimiís ar inqwaruú /awák ló’wa ale, oo miirií/. Nee slám gawaá da/eewer’ine gár taa tsegiít a him’ér miisli. 7 Nee oo wák baraá muruudá’ slaáf oo tsiyáhh slooqa’aá faanqw awa miisli giri hanmiís dír malaykeedá’ faanqw. Slooqi’iiká’ naa hatsiyé’ buhhtá Munguhe. Inós an kudá’ slaáf ay alhhe’eesay wasle. 8 Doó Mungú iri haats quuiro, tidá’ amór xirfuú Mungú daahh nee amór aleesleemuuwós. Slám heé dahmuú baraá Doó Mungú gwa aleeslay i kaahh ay dír malaykeedá’ faanqw muxtaadá’ faanqw ngay hhe’es.
161 Aníng afór ur ngiri axaás baraá Doó Mungú i alé. Afoorí malaykeedá’ faanqw gari beér, “Tlawsé’, slooqi’iidá’ faanqw awa buhhtaá Mungú gawaá daanduú yaamu ti ku’use’.” 2 Malaykamoó geera iri tláy, slooqomoowós guri ku’uús gawaá daanduú yaamuú i alé. Mukdá’ layár makito’oodá’ ga koóm, nee oo murslaaqatuuwós kudá’ gwa i tumbarara’amiit, mukwí um’aá tlakw nguri ayé’, awa slahhe’eemisá’. 3 Malaykamoó tsár slooqomoowós guri ku’uús baraá tlawi. Nee ma’aá tlawi niri tseere tleehhitiyé’ adór tseerér heé aa gwaa’. Nee mura’ sleémeero kudaádá’ slaáf oo baraá tlawi iri qaátl. 4 Malaykamoó tám slooqomoowós guri ku’uús baraá yau nee baraá kutlaay. Ma’aay niri tseere tleehhitiyé’. 5 Aníng malaykamooduú aleesleemuú koóm daanduú ma’aaywo nguri axaás i kaahi, “Kuúsíng hhoohhoó’, kuúng a kudá’ dáw nee a kudá’ qaroó daadáw. Kuúng a gan’amuú koón asma kuúng kwasleemár adoorí kawa tléhh. 6 Asma inooín tseerér mukdá’ hhohhó’ oo Mungú, nee ar aaruuse kana ku’uús, nee hám kuúng inooín iga tseerér i hanís kawa wahi. Nee adoorí a adór hariím dir’ine.” 7 Aluuwo afoo ngiri axaás ar baraá meésár ilahhooár daahh, i kat, “Aakoó Mungú, Aleesleemusmoó mura’ sleemeero, sakwasleemarók ar ló’ nee i gan’amuú koón.” 8 Malaykamoó tsiyáhh slooqomoowós guri ku’uús gawaá daanduú tsee/amaá i alé. Tsee/amaá ya/aám gari sláy ar muu nguwa da/a/an ar asla. 9 Muu kuri da/a/án ar da/a/ángw urén, ala tam adoorihe inooín umuú Mungú nguri /oslisliné’, kudá’ aleesleemuú koóm daanduú muxtaarihe, nee slám taa hhu’u’unká, nee Mungú kwa xirfuú i haniisiiká. 10 Malaykamoó kooán slooqomoowós guri ku’uús gawaá daanduú kitangwduú aleesleemu oo makito’oodá’. Waawuti’iimarós kari giwtír i kwaáhh. Muu tsifreeri’ín giri kikiíhh as slahha’amu, 11 Mungú oo gawaá doori kuri /ooslislín as slahha’amuuín kudá’, nee as um’idá’ naa slaslayé’, slám tlehhemi’ii’ín kudá’ kaa hhu’u’unká. 12 Malaykamoó lahhoó’ slooqomoowós guri ku’uús baraá yaaeedá’ ur ar ta babay Frati. Ma’aá yaaeedá’ niri kahiyé’, as waawituú da/aá daáhh loohir’ín kawa tleehhi. 13 Aluuwo qeeruú tám oo slasla/arén nguri ár, oo slaqás nee amaxupai. Qeeruuwí amór i dahhi a baraá afkwá dayshimoodá’ úr, nee baraá afkwá makito’oodá’ nee baraá afkwá aarusmooduú lama. 14 Qeeruuwí a qeeruú neetlaame, kudá’ layár tlehhiít. Inooín tan tlatláy amór waawitá sleémeero oo baraá yaamu, as nguwa dinkwár i haragaasi as slaqwara. Slaqwararí i tleehharut a baalaadá’ ur ar Mungú Aleesleemusmoó mura’ sleemeero. 15 “Qaytsiít, aníng ni hardáh adór fisusmoó ar alé. Heé amohhoó’ a kudá’ dalaá’ nee oo tsitaywós gu amohhe’eemiís as miwa hi’iimiít ar /aankwets, tam muu alsi’imuuwós munguwa ár.” 16 Qeeruudá’ waawitádá’ guri burumbuúr didá’ ta babay Harmagedoni tsifrír Ebraníaro. 17 Malaykamoó faanqw slooqomoowós guri gawtí tsifaaqaás. Afór ur niri baraá Doó Mungú dáhh baraá kitangwduú aleesleemu. Afoorí iri ó’, “Aa hhooeér tleehharuutaro.” 18 Qoomaadár kilae mankari niri hardát, nee xuuraai nee kududuhaay. Nee kunseelír ur niri hardát. Kunseelirí ka ló’wa ur, tam kunseelír ur ar adór tí naa baloó ti’itiká iimír hee kuwa tleehhi baraaká’ yaamuuwo. 19 Gixsadá’ ur kari qasmiís badu tám, nee gixsadaá xoordu niri yaamí paahhiyé’. Mungú gixsadár Babeli, tidá’ ur, gari insláy, gari xooslmoó wahángw i haniís oo buhhtaawós. 20 Umuúqo yaamaá kaahaar awa tla/ángw tlawtí diriiá’ niri ilaá wa qwaariyé’, nee tlom’i sleeme kari ariiká. 21 Tluwoó tlaa/e oo úr ló’wa ale oo gawaá dooraá daáhh, iri tluúw gawaá múk i alé. Tlaa/aá tluwaywí iiloeemaawo a adór kilór mibeeraá kooán. Muu Mungú guri /oosliislín asma muxtaadár tluwoó tlaa/e, asma muxtaarós tí ka ló’wa ur kángw kilá’ wa ale.
171 Malaykamoó wák niri hardáh. Inós a malaykamoó wák baraá malaykeedá’ faanqw, tidá’ slooqa’aá faanqw kooma. Inós iri axweés dir’eé’ i alé iri oó’, “Qwaláng amoorí. Aníng sakwasleemár tsaatuso’oodá’ ur ngi laqaám dirók i alé. Inós a tidá’ aa iwit gawaá ma’aá yaariír i alé. 2 Waawituú baraá yaamu aa fuquús nee inós. Nee mukduú baraá yaamaá hoót kwaa oonitimís ar wahángw tsaatu’uumarós.” 3 Malaykamoodá’ aníng iri ar tláy ar baraá qeeru ay baraá xanxaay. /Ameeni ngiri ár aa iwít gawaá makito’ór daa/aat ló’wa ale. Makito’oorí i háts umér /ooslisliingo. Sagér faanqw ga koón nee xareemi mibaangw. 4 Nee slám /ameenidá’ kaa tsiitiís inqwaruú siira/atene nee oo da/atén. Inós kaa parootuús ar miisli nee ar tlaa/edá’ tlaxo uren nee ar kwaslaá hhohho’. Inós i xooslmoó koón oo miisli baraá dakose. Xooslmoowí aa haáts muruú tlakwe nee umuúqo slasla/aruú tsaatu’uumarose. 5 Nee baraá gitsee/awose umuú lu/aaráy kwaa gooín gídaabá, “Gixsár Babeli ar ur, aayór tsaatuuse sleémeero nee aayór slasla/aru sleémeero oo baraá yaamu.” 6 Aníng ngiri tsaáhh gídaabá /ameenidá’ kaa oonitiís nee tseerér múk hhohhó’ sleémeero oo Mungú nee ar tseerér mukdá’ taa tsuú/ as Yesu kuwa lamabu’ún. Aníng inós ngiwa ár niri waa/oó/ ló’wa ale. 7 Malaykamoodá’ aníng iri báy, “Gár ta waa/oo/amiin a milá? Aníng lu/aaroó /ameenirí ngu oó’ dirók i alé, nee oo makito’oorí /ameenirí ga gagariim, makito’oorír sage faanqw nee xareemi mibaangw. 8 Makito’oodá’ taa aán inós geeraawo i deer, ala hamí i káhh. Nee inós i ti’ít baraá bohongwdá’ aa tsarere’eét wa ale, nee iri tleér amór qwanaay. Nee múk baraá yaamuú wa hoót, kwí umer’ín taa gooinká baraá kitaabuú slafiingw iimír yaamu kiwa tleehhiiká, inooín ta waa/oo/ qoomár makito’oodá’ bar kaa ár. Asma makito’oorí geeraawo i deer, ala hamí i káhh, nee aluuwo i hardát. 9 “Baraá kaangwihe gár ta slai a fuquraangw, kuduú sagaalooár koóm. Sageedá’ faanqw a tlom’aá faanqw awa /ameenidá’ aa al iwít. Nee slám sageedá’ a waawitaá faanqw. 10 Waawituú kooán kwaa daraáhh qaroó alé, nee oo wák i deer. Oo hatlá’ naa hardahiiká. Kwí bir naa hardáh, inós deelór iwa hooti ka ureeká. 11 Nee makito’oodá’ geeraawo dáw nee hamí i káhh, inós an waawutmooduú dakaát. Nee slám inós an waawutmoó wák baraá wawitaádá’ faanqwe, nee inós i baraá qwanoó káy. 12 “Xareemidá’ mibaangw awa taa aán a waawitaá mibaangw. Inooín waawuti’iima kaa slayká. Ala inooín waawuti’iima ka sláy tawa adór waawitá ar har qoomár looár wák dinkwa nee makito’oodá’. 13 Inooín axweesantaín a wak. Gár inooín ta slai a makito’oodá’ kan /uuruuín i haniís nee aleesleemuuín. 14 Inooínaká’ ta slaaqw nee Deelmoó bee/i. Ala Deelmoó bee/i inooín gi ar baa/, asma inós a Aakoó bariisee, nee slám inós a Waawutmoó waawitá. Nee mukós kudá’ taa ateét nee oo taa tsawaár nee oo inkihhimuúj koóm, inooín baali ngi slayá’ dinkwa nee inós.” 15 Aluuwo malaykamoodá’ iri báy, “Ma’aydá’ taa aán, kudá’ /ameenidá’ tsaatuso’o aa al iwít, a muu nee boo/aay nee xoordu nee tsifri. 16 Nee xareemidá’ mibaangw awa taa aán, nee makito’oodá’, kuká’ /ameenidá’ tsaatuso’o ngi aahhiyá’. Inooín /ameenidá’ ka liitlakuso’o tleehh nee kari /aankweetsiis, fu’unaywós kiri /aay, nee kari xaawúy ar asla. 17 Asma Mungú inslawaywí gwa qaás baraá muner’ín i aleeró as kawa tleehhi tidá’ inós i slai, nee inooín tiwa axweesani slaslaya’ gídaabá waawuti’iimar’ín kawa haniisi dír makito’oodá’, ay dír axweesanoó Mungú i boo/i. 18 “Nee /ameenidá’ taa aán a gixsadá’ ur, tidá’ waawuti’iimár koom daanduú waawituú baraaká’ yaamuuwo.”
181 Alaá muruuwihe malaykamoó hatlá’ nguri ár. Malaykamoowí i awdiit gawaá doorí wa ale. Inós aleesleemuú úr gu kón. Yaamu kiri gwa/atís xirfuuwose. 2 Malaykamoowí iri tseé’ ar afór ur iri oó’, “Babelidá’ ur aa hú’. Inós aa hotángw neetlaamér tlakw tleehhít, nee slám a mar’ír neetlaameedá’ slasla/aren, nee a mar’ír umuúqo tsir/ír tlaakw, tidá’ ta ahhiiti. 3 Asma múk xoordu sleémeero wahangwduú tsaatu’uumarós gwa wáh. Wahangwdá’ i buhhtaá Mungú huwahuuw. Nee waawituú baraá yaamu aa fuquús nee inós. Nee múk halaanu’uumár tlehhiít baraá yaamuuwo, aa daqaari’iít ar daqaari’iimarós tidá’ ur ar har qoomay wasl.” 4 Aníng afór hatlá’ ngiri axaás ar gawaá dooraá daahh. Afoorí i kat, “Muk’eé’, kuungá’ ti’iité’ baraawose, as ma dinku’uumisaara’ nee inós baraá tlakweemaawose, nee slám as kuungá’ mutunduwa muúx ar muxtaarós tidá’ inós kawa muxi. 5 Asma tlakweemaawós naa tlahhiyé’ nay hardahiyé’ gawaá doorí alé. Nee Mungú tlakweemaawós sleémeero gaa insláy. 6 Kuungá’ inós buaak ar adoodá’ inós ira bu’uún. Ka buá’ sagaáwa tsár wa ale ar tlehhemi’iiwós kudá’. Inós wahaasaak ar wahaangw oo adór kudá’ inós muu ngura wahamís, ala dirose doogaak sagaáwa tsár wa ale. 7 Slahha’amu nee gurhaami dirós i haniisaak ar adoodá’ inós tira xirfayeemís, nee ira hót ar slafíngw diihhooa. Asma inós i kat baraá muunuúwós i aleeró gídaabá, ‘Aníng a waawuto’o, slám a kwaalo’orooká. Aníng gurhaami a baloó araaká.’ 8 Ala as inós iwa adoorí kat, muxtaarós i baraá looár wák i hardát, pu/i nee gurhaami nee giyeét. Inós kari xaawúy kángw kilá’ wa aleeró ar asla. Asma Aakoó Mungú oo inós gaa sakwasleemuut, inós i /uuruú kón.” 9 Nee waawituú baraá yaamu, kudá’ aa fuquus nee inós, nee oo aa aldiihhouus nee inós, inooín tari tsuunqumiis qoomár quuír asltá inós gaa xaawuur bar kaa ár. 10 Inooín tari amór saáw i sihhiit as tawa da’ayumiiti slahhe’eemisuuwós kudae. Tari ooi, “Gixsadá’ ur ar Babeli, gixsadá’ /uuruú koom, hhiintluuwók ku gawít, asma gawaá looár wake sakwasleemarók naa hardát.” 11 Nee mukdá’ halaanu’uumár tlehhiít baraá yaamuuwo, inooín sleeme ta /aa/amín nee ta tsuunqumiis as inós. Asma heé muruuín kudá’ gu tlaxuúm i kaahh daxta. 12 Muruuín kudá’ ta tlaxwaaxun a kwí, miisli nee lapiyá, tlaa/eedá’ tlaxo uren nee kwasluudá’ tlaxo uren, inqwaruudá’ /awák oo hhohhó’ nee kudá’ siira/atén, inqwaruudá’ natsatsaá’ nee kudá’ da/atén, umuúqo xa’anoó xaraangw tsuú’, nee umuúqo xooslmoó taa tleéhh ar xareemaá daawe, umuúqo xooslmoó taa tleéhh ar xa’anoó tlaxo úr, nee kudá’ taa tleéhh ar muqsla, laqaá ar muqslár da/aten, laqaá ar tlaa/eedá’ tlaxo uren awa ta babay marimári. 13 Nee slám qafoodá’ xa’ano awa xaraangw tsuuá’, xa’anoodá’ ta babay mdalasini, nee muruudá’ xaraangw tsuú’ oo ta baraá di/itá i qamaamin, xwatsoodá’ ta da/a/an awa xaraangw tsuuá’, nee di/itadá’ xaraangw tsuu’, nee di/itadá’ na/amo, tidá’ xaraangw tsuu’. Nee slám difaái nee di/itá xa’anoodá’ ta babay miseituni, puuruú /awák nee balángw angaáno, hikwa nee bee/aangw, faras nee gaardu, lawaale nee tam múk hatlá’ sleeme. 14 Án kiíng i baw, “Na/’aá xaai kudá’ muunuúwók i slai naa ilaawók wa qwaariyé’. Muruuwók sleémeero kudá’ tlaxo urén nee kudá’ xirfuú koóm, aa ilaawók wa qwaár sleeme. Nee slám muruuwí muu gu baloó ariiká.” 15 Mukdá’ halaanu’uumár tleéhh ar muruuwí, kudá’ daqaari’iima gaa slay ar Babeli, tari amór saáw i sihhiít as slahhe’eemisuuwós kuwa da’ayuumiti, tari /aa/amín nee tari tsuunqumiís. 16 Tari ooín, “Hhiintluuwós ku gawít, Gixsadá’ ur, tidá’ taa tsiitiís ar inqwaruú /awák oo hhohhó’, nee inqwaruú siira/atén nee oo da/atén, tidá’ taa parootuús ar miisli nee ar tlaa/edá’ tlaxo uren nee ar kwaslaá hhohho’. 17 Asma daqaari’iimarí sleémeero aa qwát gawaá looár wák i alé.” Nee umuúqo heewo oo miringér gan’aamiís baraá tlawto, iri sihhiít amorqá’ saáw i ale, nee mukdá’ sleémeero oo aa’aá káw ar baraá tlawi ar miringe, nee tam kudá’ sleémeero oo baraá miringér wa gadiyuús, kuká’ sleémeero tari sihhiít amór saáw i alé. 18 Mukwí iri ló’wa /aa/amín qoomár quui kawa ár ar gixsár Babeli asla ngiwa al ót. Tari oó’, “Gixsár ur ar adór tí i deéro?” 19 Hhape kari kwakwaáhh gawaá sager’ín i aleeró, tari /aa/amín ar afór ur nee tari tsuunqumiís, tari oín, “Gixsadá’ ur hhiintluuwós ku gawít. Asma muu sleémeero oo miringér koóm ar baraá tlawtá wa hi’iimiit, inooín tana daqaari’iít ar daqaari’iimár gixsarí. Ala hamí daqaari’iimarós sleémeero aa qwát gawaá looár wák i alé.” 20 Kuungá’ doóri, nee kuungá’ múk hhohhó’ oo Mungú, nee ya/abuuse nee aaruuse, kuungá’ qwalala/é’ as inós. Asma Mungú gixsarí gaa sakwasleemuút as tlehhemi’iiwós kudá’ inós naa kuungá’ i tlehhít. 21 Malaykamoó wák oo /uuruú koóm tlaa/ano guri taataáhh oo adór tlaa/ár xoosliingw. Tlaa/anoowí guri kwaáhh baraá tlawtí alé, iri oó’, “Gixsár ur ar Babeli, kiíng ti kwaahh ar /uuruú adór tlaa/anoowí ar alé, nee slám ti ariiká baloó alé. 22 Nee slám mukdá’ marímbadá muúx, nee tam múk /ayluuse nee múk filímbír ufhhaám nee múk tarumbeetár ufhhaám, afor’ín ka malé axaasiiká baraawoge baloó ale. Nee slám mukdá’ gadiyér dimbadimbé ar daba’ ga xuú’, inooín ki baloó ariiká baraawoge. Nee slám afór tlaa/ár xoosliingw ka baloó axaasiiká baraawoge. 23 Nee slám gwa/ateemaá tsaa’asi ki baloó ariiká baraawoge. Nee afór garmoó duuxuxuúm nee ar dasír ta duxuuti ka baloó axaasiiká baraawoge malé alé. Asma mukók kudá’ halaanu’uumár tleéhh, inooín a múk aleesleemuú koóm baraá yaamuuwo, nee xoordu sleémeero kina al/agín ar da/ariwók.” 24 Baraá gixsarihe tseerér aaruuse kaa ár, nee ar múk hhohhó’ oo Mungú, nee ar mukdá’ sleémeero oo taa tsuú/ baraá yaamuuwo.
191 Alaá muruuwihe afór ur ngiri axaás ar adór afór boo/oó yaariír oo gawaá doori. Afoorí iri ó’, “Haleluya. Ba/ama a ar Mungúrén, nee xirif nee /uuru. 2 Asma sakwasleemarós a ar ló’ nee i ganá’. Inós tsaatuso’oodá’ ur, tidá’ yaamu gaa hhitiin ar tsaatu’uumarós, gaa sakwasleemuút. Mungú inós gana sakwasleemuút asma inós sagadiyuusér Mungú gana tsú/.” 3 Tari malé oó’, “Haleluya. Quuirós i gawtí tlatleér ay alhhe’eesay wasle.” 4 Bariiseedá’ mibeeri tsár nee tsiyáhh, nee muruudá’ slaáf oo tsiyáhh tari tumbarara’amiít dír geerá Mungú i alé, kudá’ aa iwiit gawaá kitángw aleesleemu. Mungú kuri sluufimiís, tari ooín, “Amin. Haleluya.” 5 Afór baraá kitángw aleesleemuú daahh iri ó’, “Mungúrén na diidi’iimisaak, kuungaásingá’ sleémeero awa sagadiyuuseerós, kuungaásingá’ Mungú ilaiwawa/á/, múk ninákw nee múk urene.” 6 Afoo ngiri axaás ar adór afór boo/oó yaariír, nee adór afór ma’aá yaariír awa wa/amiimá’ baraá wa/ángw i alé, nee slám adór afór xuuraaír /uuruú koom. Afoorí iri ó’, “Haleluya. Asma Aakoó Mungúrén, Aleesleemusmoó mura’ sleémeero, inós waawuti’iima gaa sláy. 7 Gimsé’, qwalaa/aré’, baraa/aré’, Mungú u xirfuú i haniisaán. Asma qoomár duuxór Deelmoó bee/i aa xeér, nee dasidár duuxo taa qaró amohhe’és. 8 Nee slám Mungú dasidá’ gaa ya/aámár i haniís kawa tsiitisi ar inqwaruú /awák oo hhohhó’, kudá’ ló’wa gwa/aát.” Inqwaruudá’ /awák oo hhohhó’ a tlehhemi’iidá’ ganaa’á’ awa múk hhohhó’ oo Mungú. 9 Inós aníng iri báy, “/Aymi’iiká’ gooiimeek, gídaabá, ‘Múk amohhó’ a kudá’ taa dahi’ís baraá duuxór Deelmoó bee/i.’ ” Iri malé báy, “Axweesanaywí a axweesanoó ló’ oo Mungú.” 10 Aníng niri tumbarara’aát dír ya’aawós i alé as inós nguwa sluufimiis. Ala inós aníng iri báy, “Adoosíng ma tlehhiitaar. Asma aníng sleeme a sagadiyusmo dinkwa nee kuúng nee hhaeewoge, kudá’ sleémeero awa lamabu’úngw Yesu ngu koomá’. Ala kuúng Mungú na sluufimiiseek.” Asma lamabu’úngw Yesu an qeeruú aaru’uuma. 11 Aluuwo doori ngiri ár naa gweeriitiyé’. Nee faraasír /awaak ngiri baraadá’ wa ár. Nee heé faraasidá’ gaa i tsa/an ku babay Inkihhimusmok nee Loousmo. Inós sakwasleema ga tleehh nee slaqwara ar gan’amu. 12 Ilaawós a adór tsángw asla, nee gár gawaá sagós a slam’aá yaariir. Inós kwaa umuú i gooín oo hee i xuiiká, aqo har inós kilós. 13 Inós kwaa tsiitiís ar inqwaarír taa tumquús ar baraá tseere, nee umuuwós ku babay Axweesantá Mungú. 14 Nee boo/oó gawaá doorí dirií’ guri eehaár, taa tsa/án gawaá farsuú /awák. Inooín inqwaruú kaa i tsiitimiís a inqwaruudá’ /awák oo ló’wa hhohhó’. 15 Nee paángár xaraasl i baraá afkós wa ti’iimít, as inós múk xoordu nguwa darahhi ar paángadá’. Inós inooín gi sawaawuti’ín ar hhartá muqsli. Nee inós bohongwduú na/’aá sabiíbu kiwa tsoo/iti gu adarah, bohongwduú wahángw buhhtaá Mungú Aleesleemusmoó mura’ sleémeero gu koóm. 16 Nee inós kwaa umuú i gooín baraá inqwaarirose nee gawaá kutl/umoowose gídaabá, “Waawutmoó waawitá nee Aakoó bariisee.” 17 Aluuwo malaykamoó wák nguri ár aa sihhiít gawaá looa. Inós iri tseé’ ar afór ur iri oó’ dír tsir/o sleémeero ar gawtí tlatlaw, “Qwalaasé’, burumburiitaré’ dír muruú /aymaadá’ ur oo Mungú. 18 Qwalaasé’, fu’unaá waawitá /ayaak, nee fu’unaá geeraharuusér askaári, nee fu’unaá askaári, nee tam fu’unaá faras, nee awa mukdá’ farsuú i tsa/a/ám, nee fu’unaá muu sleémeero, awa múk lawaale nee múk lawaaleerooká, awa múk ninákw nee múk urene.” 19 Aluuwo makito’oodá’ ana ár, nee waawituú baraá yaamu nee askaárir’ín. Inooín tana burumburiít as tawa slaqwi nee kudá’ gawaá daanduú faraásír i dirií’ nee askaárirose. 20 Makito’oodá’ kari óh dinkwa nee aarusmooduú lama. Aarusmoowí a kudá’ tlehhema’aá waa/oo/amór koomá’ gaa tlehhiit geerá makito’oodá’ wa ale. Nee slám inós muu guna al/agín ar tlehhemi’iiwós kudá’. Múk taa al/aáy a kudá’ layár makito’o gaa ilaoh nee oo murslaaqatuú makito’oodá’ gwa i tumbarara’aat. Kuká’ tsaraawo kiri kwaáhh slaf i alé baraá tlawtadá’ asla iwa ohahiin ar kiberiti. 21 Nee mukdá’ aa meet kuri tsuú/ ar paángár kudá’ aa iwiit gawaá daanduú faraási. Paángarí dír i dahh a gawaá afkós. Nee tsir/o sleémeero iri áx fu’unay’ine.
201 Aluuwo malaykamo nguri ár, i awdiit gawaá doorí wa ale. Malaykamoowí dakose gár i kon a gweermór bohongwdá’ aa tsaree’, nee himuú muqsli oo taa tlaatlaáw. 2 Dayshimoodá’ úr guri óh, dayshimooduú aáng. Inós an Ibilisi nee Neetlaangw. Guri tseék kureeri kumuú wák, 3 guri kwaáhh baraá bohongwdá’ aa tsaree’. Bohongwdá’ guri tseék, guri kufúlír i qaás, as inós múk xoordu munguwa malé al/agín ay dír kureeridá’ kumuú wák i boo/iya’. Ala aluuwo gár kuwa hariím a kun gweer har qoomár niinawe. 4 Aluudane kiteeraá aleesleemu ngiri ár, nee muu gaa i iwiít. Mukwí kwaa aleesleemuú i haniís oo sakwasleema kawa tleehhi. Nee slám qeeru nguri ár oo mukdá’ taa sagetlaáq as Yesu kuwa lamabu’ún nee as axweesantá Mungú. Mukwí an kudá’ makito’oodá’ gaa i tumbarara’atiiká, tam murslaaqatuuwós kudae, nee slám layaadá’ kaa ohiiká gawaá gitsee/er’ine, laqaá tam baraá daber’ine. Mukwí iri slafíngw i kií/, tari waawuti’ii’ín dinkwa nee Kristo kureeri kumuú wák. 5 Nee múk aa meet baraá mukdá’ aa qaátl i alé, aa múk slaáf tleehhitiiká tam ay dír kureeridá’ kumuú wák i boo/iya’. Gaarí an waasle/uú geera. 6 Heé amohhoó’ nee heé hhoohhoó’ a kudá’ dáw baraá waasle/uú geeraawo. Gawaá mukwihe gwa’arár tsár i /uuruú koondaaká. Ala inooín in geeraharuusér saaliingw tleehhiitiyá’ dír Munguhe nee dír Kristowo. Nee slám inooín tari waawuti’ii’ín dinkwa nee inós kureeraá kumuú wake. 7 Nee kureeriká’ kumuú wák barnaxes naa faakiyé’, Neetlaangw baldá’ ku gweer baraá tseegamoorós tidá’ wa ale. 8 Inós niri ti’iit as xoordu ngiwa al/agin, kudá’ baraá bihheedá’ tsiyáhh ar yaamuú i diriiá’, kudá’ ta babay Goógu nee Magoogu. Xoorduuká’ kiri burumbuur as slaqwara. Faaror’ín a adór hhasángw baraá tlawtí dirií’. 9 Inooín tari tsa/án ar baraá yaamu sleémeero, nee maraydá’ múk hhohhó’ oo Mungú kiri harweér, nee tam gixsadá’ Mungú i sla’a’an. Ala asla niri gawaá doorí wa /ét, mukdá’ guri /ák. 10 Nee Neetlaangw, kudá’ muu gu al/agagiím, inós kuri kwaáhh baraá tlawtadá’ asla iwa ohahiin ar kiberíti. Diirí an didá’ makito’oodá’ nee aarusmooduú lama sleeme i dirii’iya’. Inooín kiri slahhe’eemiis tlaatla/aangw nee xweeraawo ay alhhe’eesay wasle. 11 Aluudae kitángw aleesleemu oo úr oo /awaák nguri ár, nee kudá’ aa gawaadá’ i iwiit. Doori nee yaamu gitsee/aawós ngiri ilaguwiyé’, nee pa/angw’ín iri kahhuút. 12 Múk aa qaatl nguri ár, oo urén nee oo ninakwe. Inooín taa sihhiít dír geerá kitangwduú aleesleemu. Nee didaádae kitaabi’i kiri gweér. Kitaábuú hatlá’ sleeme kuri gweér. Kitaábuuwí an kitaábuú Slafiingw. Nee mukdá’ aa qaatl kuri sakwasleemuút ar har qoomoó tlehhemi’ii’ín ar adoodá’ kara gooín baraá kitaabi’iidá’ i alé. 13 Tlawi múk aa qaatll nguri dúx baraawós wa ale. Gwa’ara nee didár múk aa qaatl múk aa qaatl nguri baraaín wa duxuné’. Mukwí kuri sakwasleemuút umuúqo heewo ar har qoomoó tlehhemi’iiwós. 14 Gwa’ara nee didár múk aa qaatl kiri kwaáhh baraá tlawtadá’ asla iwa ohahiin. Tlawtí asla iwa ohahiin an gwa’arár tsár. 15 Nee Umuúqo heewo oo umuuwós taa gooiniká baraá kitaábuudú Slafíngw i alé, inós kuri kwaáhh baraá tlawtadá’ asla iwa ohahiin.
211 Aluuwo dooraá /aben ngiri ár, nee yaamaá /aben. Asma dooridá’ geera nee yaamuudá’ geera naa waarahhiyé’, slám tlawtá malé dáw i káhh. 2 Gixsadá’ hhoohhoo’ ngiri ár, Yerusalémúr /aben, i gawaá doorí wa awdít, amór Mungú wa ale. Gixsadá’ kaa tsiitiís adór dasír ta duxuuti, ar taa parootuús as garmaadá’ duuxuxuúm. 3 Aníng afór ur ngiri axaás ar baraá kitangwduú aleesleemuú daahh. Afoorí i kat, “Ga/aawaak, hotángw Mungú dír i dirii’i a dír tla/ángw muu. Inós iri hoot tla/angw’ín wa ale, nee inooín tari mukós. Nee Mungú inósuú kilá’ tari dinkwa nee inooín. 4 Nee inós hhirhheeri sleémeero gi fiits gawaá ilaaine. Nee slám gwa’ara didae i káhh, tam tsuunquumis, nee tam /aa/ee, nee slahhe’eemis sleeme i kaahh. Asma muruuduú geera aa qaroó waaraáhh.” 5 Kudá’ aa iwiit gawaá kitangwduú aleesleemu iri oó’, “Ga/aaweek, aníng mura’ sleémeero u /abeemaá i ki/ís.” Nee iri malé báy, “Gooiimeek. Asma /aymi’iiká’ a /ayma’aá ló’ nee awa hariimá’ haratlintaaooro.” 6 Nee inós aníng iri báy, “Aa tleehharút. Aníng an Alfa nee Omega, iimu/uungw nee alhhe’eesaay. Heé waxiít aníng u ma’aá slafíngw i haniís, as ngiwa wahi, slám awa bu’utu wasl. 7 Heé arba/ati ga sláw, inós muruuwí sleémeero gu aal. Daqaní aníng tari Mungúwós nee inós tari garmaaeé’. 8 Ala mukduú da’ayuuse, nee kudá’ naa haratlinti’ii’iiká, nee kudá’ buhhtimiisá’, nee mukdá’ múk tsuú/, nee múk fuquuse, nee da/aluuse, nee múk munguaá hatlá’ haratlintaatií’, nee lamuuse sleémeero, dir’ín a baraá tlawtadá’ asla iwa ohahiin ar kiberiti. Gaarí an gwa’arár tsár.” 9 Malaykamoó wák aníng iri i hardáh. Inós an malaykamoó wák baraá malaykeedár faanqwe, tidá’ slooqa’aá faanqw gi koom. Slooqi’iidá’ i hatsiyá’ muxtaadá’ faanqw ar alhhe’eesaay. Malaykamoowí iri axweés nee aníng, iri oó’, “Qwaláng amoorí, aníng dasiidár duuxo ngi laqaám, harér Deelmoó bee/i.” 10 Inós aníng iri ar tláy ar baraá Qeeru ay gawaá tloomár ur ar tleerantleer. Gixsár Yerusalemu ngiri laqán, gixsadá’ hhoohhoo’, i awdít gawaá doorí wa ale amór Mungú. 11 Gixsarí xirfuú Mungú gu koón. Nee gixsarí iri gwa/át adór tlaa/anoodá’ ló’wa gwa/aát, kudá’ tlaxo úr, kudá’ ta babay yaspi oo gwa/aát adór looa. 12 Gixsadá’ koo/ír ur ga koón ar tleerantleer. Koo/irí afe ngi koon a mibá nee tsár. Nee malaykér mibá nee tsár afeerí mibá nee tsár gana de’eén. Nee gawaá afeerihe umér mibá nee tsár kaa gooín, ar tlahhi’iidá’ mibá nee tsár awa múk Israeli. 13 Afér tám i bihhaá da/aáw i dirí’, nee bihhaá /iya afe tám, bihhaá basa afe tám, nee bihhaá /uwa afe tám sleeme. 14 Koo/ír gixsadá’ gaa harwet kana iihhaáf ar tlaa/aá mibá nee tsár. Nee gawaá tla/uká’ mibá nee tsare umér ya/abuuseedá’ mibá nee tsár ar Deelmoó bee/i kana gooín. 15 Nee kudá’ aa axwees nee aníng, inós i daaír kón ar taa tleéhh ar miisli, as gixsadá’ ngiwa qoomeesi ar daaidá’, nee afeerós nee koo/irose. 16 Gixsadá’ tlenangós nee tlenángw bihheero a gár wák. Inós gixsadá’ gari qoomeés ar daaír aáng. Har qoomaywós a adór kilomeetár kume tsár nee tsiirér tsár nee mibeeri tsár. Tlenangós nee tlenángw bihhe nee tlenángw gawa sleémeero a wak. 17 Koo/irós sleeme ngiwa qoomeés, gár aa sláy a dabe tsiiruú wák nee mibeeri tsiyáhh nee tsiyáhh, ar har qoomoodá’ hee /iisí ir qoomameesi. Nee qoomaywí an kudá’ malaykamo sleeme ira qoomemeés. 18 Nee koo/idá’ gár kara tleéhh a tla/uudá’ hhohho’ awa ta babay yaspi. Nee gixsadá’ gár kara tleéhh a miisli, tidá’ hhoohhoo’ ar gwa/aat adór kioór hhoohhoo’. 19 Nee tla/uudá’ koo/ír gixsa kara iihhaáf kaa parootuús ar tlaa/eedá’ tlaxo uren awa da’aweemaá dimbadimbé. Tlaa/adár geera ar iihhafiiri a yaspi, ar tsár a yakúti tidá’ sirboo/, ar tám a kalkedóni, ar tsiyáhh a sumarídi, 20 ar kooán a sardoníki, ar lahhoó’ a akíki, ar faanqw a krisolíti, ar dakaát a sabarajádi, ar gwaleél a yakúti tidá’ qantsaar, ar mibaangw a krisopráso, ar mibá nee wak a hiakínto, nee ar mibá nee tsár a ametísto. 21 Nee afeedá’ mibá nee tsár a kwaslaá mibá nee tsár, umuúqo afko gár kura tleéhh a kwaslaaslír wák. Nee loohír baraá gixsa gár kara tleéhh a miisli, tidá’ hhoohhoo’, tidá’ gwa/aat ar adór looa. 22 Ala Doó Mungú oo naa ár baraá gixsadae i kaahh. Asma Mungú Aleesleemusmoó mura’ sleémeero, nee Deelmoó bee/i, inooín an Doó Mungú. 23 Tsee/amá nee slahhaangw gixsarí gár ngis gwa/atimiisi i káhh, asma xirfuú Mungú i baraadá’ wa gwa/aat, nee tsaa’astós an Deelmoó bee/i. 24 Múk xoordu tari hi’iimiit ar gwa/ateemaá gixsadá’. Nee waawituú baraá yaamu xirfuuín nguri baraadá’ i huwahuuw. 25 Nee afér gixsadá’ ka baloó tseegiiká qoomár tlaatla/aango, asma xweera baraadae i kahhiyá’. 26 Xirfuú múk xoordu kunguri baraá gixsadá’ i huuw, nee ilaiwa/amer’ín sleeme. 27 Ala gár slasla/aar ar baraadá’ i dah i káhh. Nee slám heé muruú slasla/arén tlehhahhiít, nee heé lamusmo i baloó dahiiká baraadá’ i alé. Ala múk baraadá’ i dáh, a mukdá’ umer’ín taa gooín kilós baraá kitaábuuduú slafiingw oo Deelmoó bee/i.
221 Aluuwo malaykamoodá’ yaaér ma’aá slafíngw koom ngiri laqán. Yaaeedá’ ma’aywós i gwa/aatiyá’ adór looa. Yaaeerí dír i dahh a baraá kitangwduú aleesleemu oo Mungú nee oo Deelmoó bee/i, 2 nee iri waaráhh ar baraá tla/ángw loohír gixsa. Nee dír afaá yaaeero, bihhaá bartaqá’ nee bihhaá bartihe xa’anoó slafiingw i deer. Xa’anoowí i laqwalín sagaáwa mibá nee tsár gawaá kurkú wake. Na/’iiwós giri hamaareemiis umuúqo slahhaango. Nee loo/ór xa’anoowí múk xoordu gun hungu/uumís. 3 Gár taa lu’ús nee Mungú ka baloó ariiká baraá gixsarihe. Ala kitangwduú aleesleemu oo Mungú nee oo Deelmoó bee/i i baraá gixsadá’ i dirii’. Nee sagadiyuuseerós inós gu sagadiyús. 4 Inooín gitsee/awós ngi ga/ayá’, nee umuuwós kwaa gawaá gitsee/er’ín i gooín. 5 Xweera baraadae i kahhiyá’. Gwa/ateemaá tsaa’asi inooín gár kis yaahamiisi i káhh, tam gwa/ateemaá tsee/amá sleeme. Asma Aakoó Mungú inós an gwa/ateemaaín, nee inooín tari waawuti’ii’ín ay alhhe’eesay wasle. 6 Aluudae malaykamoodá’ iri báy, “/Aymi’iiká’ a awa ló’ nee awa hariimá’ haratlintaaoro. Aakoó Mungú, Mungúduú qeeruú aaruuse, inós malaykamoowós ngwaa ya/aáw as muruudá’ hardáh ar gaanslaay nguwa dír sagadiyuuseerós i laqan.” 7 “Ga/aaweek, aníng ni hardáh ar gaanslaay. Múk amohhoó’ a kudá’ axweesanoó aaru’uuma gwa oh, kudá’ baraá kitaábuuwí i dirií’.” 8 Ánuú Yohana muruuwí una axaás nee nguri ár. Nee muruuwí nguwa hhe’eés axaasaro nee arto, aníng niri tumbarara’aát dír ya’aá malaykamoodá’ muruuwí ngwa laqan, as inós nguwa sluufimiis. 9 Ala inós aníng iri báy, “Adoosíng ma tlehhiitaar. Asma aníng sleeme a sagadiyusmo dinkwa nee kuúng nee hhaeewók kudá’ aaruuseero, dinkwa nee kudá’ sleémeero awa axweesanoó kitaábuuwí ngwa oohiye’. Ala kuúng Mungú na sluufimiseek.” 10 Inós aníng iri báy, “Axweesanoó aaru’uuma oo kitaábuuwí mu tseegaar ar kufúli, asma qooma aa naká/. 11 Heé malguumiís i kumiiti baraá malgu’uumarose. Heé slasla/aár i kumiiti baraá slasla/aruwose. Heé gan’amuú tlehhahhiít i kumiiti gan’amu nguwa tlehhiiti, nee heé hhoohhoó’ i kumiiti kuwa hhoohhoeemisi.” 12 “Ga/aaweek, aníng ni hardáh ar gaanslaay, nee slaqwer’eé’ i dinkwa nee aníng, as umuúqo heewo nguwa buu’ ar adoodá’ tlehhemuuwós. 13 Aníng an Alfa nee Omega, kuduú geera nee kuduú alhhe’eesaay. Nee slám aníng an iimu/uungw nee alhhe’eesaay.” 14 Múk amohhoó’ an kudá’ inqwaruuín gu hhuuntsiít. Asma inooín ki ya/aámár i haniis ar mamaá xa’anooduú slafiingw kiwa /ayi, nee tawa baraá gixsadá’ i dahi ar afeerós. 15 Amór tsee/aá gixsaro seeaawe i deer, nee múk da/aluuse, nee múk fuquuse, nee tam mukdá’ múk tsuú/ nee mukdá’ munguaá hatlá’ haratlintaatií’, nee mukdá’ sleémeero oo axweesantá lama ga slaá’ nee oo ga axweemamiís. 16 “Ánuú Yesu malaykamooeé’ nguna ya/aáw as muruuwí nguwa lamabu’un dirhúng i alé, kuungá’ múk Kríshaanáy oo baraá gixsadaá dimbadimbé. Aníng a heedá’ baraá tlahhoó Daudí daáhh. Aníng a xwaylár Daudi. Aníng a tsatsee/idá’ gwa/aat ar matlatle ar ta babay Haymú.” 17 Nee Qeeru nee dasiidá’ ta duxuuti ta kaahi, “Qwaláng.” Nee heé adoodá’ gaa axaas i ooi, “Qwaláng.” Nee heé waxiít ni hardahi, nee umuúqo heé ma’aá slafiingw gi slaá’ ngi taataahhi awa bu’utu wasl. 18 Umuúqo heewo oo axweesanoó aaru’uuma gu axamiís, kudá’ baraá kitaábuuwí i dirií’, aníng inós u gurbuú’ gídaabá. Hee barnaxes garka gaa doók gawaá axweesanaywí i alé, daqaní Mungú muxtaadá’ taa gooín baraá kitaábuuwí i aleeró ga huuw daanduú heewí i alé. 19 Nee hee barnaxes garka gaa /aareés dír axweesanoó kitaábuuwí oo aaru’uumaro, daqaní Mungú hariímár heedá’ ga hingees baraá xa’anoó slafiingo nee baraá gixsadá’ hhoohhooe. Hariímarós ar ta hingeesi an tidá’ iidíguuwós taa gooín baraá kitaábuwí i alé. 20 Kudá’ muruuwí gu lamabu’uúm inós i kaahi, “Eeít, aníng ni hardáh ar gaanslaay.” Amin. Qwaláng, Aako Yesu. 21 Aako Yesu kuungá’ sleémeero nu tsuuqi. Amin.