KOLOSAI

KOLOSAI

¹ Ánuú Paulo, ya/abusmoó Yesu Kristo ar sla’aarír Mungú, nee Timoteo hhiyaarén, barwaárí ngina gooiimaán ² amorhúng i alé, kuungá’ múk hhohhó’ oo Mungú baraá yaamaá Kolosai, kudá’ hhaeerén awa inkihhimuúa koomá’ baraá Kristowo. Mungú Baabá kuungá’ nu tsuuqi nee nu waydí haniisi. ³ Deelo sleémeero atén Mungú un sluufimiisaán, Baabuú Aakoorén Yesu Kristo, qoomár burnu aleefiriiriimaán. ⁴ Asma aga axaasaán kuungá’ adór Kristo Yesu kura haratlintié’, nee adór múk hhohhó’ oo Mungú sleémeero kura slaé’. ⁵ Mungú un sluufimiisaán as haraxu’utidá’ ta koonda’, ar taa amohhe’eés gawaá doorí wa ale as kuungá’. Iidíguú haraxu’utirí una axasé’ qoomár Ya/abtór hho’ ar ló’ niwa amorhúng i hardát. ⁶ Ya/abtoorí hho’ in tsiyaayaaxát baraá yaamu sleémeerowo nee in tsuuqaá yaariír huwaahúp. Tam dirhunge sleeme a adoorí, iimír bál iidíguú tsuuqaá Mungú kuwa axasé’, nee adór i dirii’iya’ kiri tsaahha hhe’esé’. ⁷ Iidíguuwí kunguna dirhúng i intsaahhatimís nee Epafra, sla’aarusmoorén. Inós a lawaalmoó Kristo adór atén wa ale, slám an sagadiyusmoó Kristo oo inkihhimuú koóm as atén wa ale. ⁸ Inós iidíguú sla’aarirhúng tidá’ Qeeruú hhoohhoó’ naa dirhúng i haniís, nguna diirén i alki/iít. ⁹ Gawaá adoorihe iimír kaangwí kuwa axaasaán, atén kuungá’ naa mawaaniiká aleefirooro. An firiiriimaán gídaabá Mungú nuwa sagaalooár i haniisi nee aleesleemuú amór Qeeruú hhoohhoó’ daáhh, as sla’aarirós kawa tsaahha hhe’esa’. ¹⁰ Daqaní a aleesleerá’ tawa hota’ ar adór hariím dír Aakoowo, Aako kuri qwal/atisá’, nee adoodá’ inós i slai kari tlehhitá’. An malé firiimaán gídaabá kuungá’ umuúqo gár hhoo’ kawa tlehhita’, nee tawa kumita’ Mungú kuwa tsatsahhaanda’. ¹¹ An firiiriimaán gídaabá Mungú baraá aleesleemuuwós kudá’ xirfuú kooma, kuungá’ nuwa /uuruú i haniisi, as tawa qitla’ baraá mura’ sleémeero oo ti’imiita. ¹² Daqaní kuungá’ Baabá kuri sluufimisá’ ar qwal/amaaye, kudá’ naa aleesleemuú i haniis oo tawa al dinku’uumisa’ nee múk hhohhó’ oo Mungú baraá waawuti’iimár gwa/ateemaawo. ¹³ Inós atén tina ba/amís baraá /uuruú giwtír wa ale, tiri dahaás baraá waawuti’iimár Garmaawós oo sla’aarusmo. ¹⁴ Asma Garmaawós kunguna haniís as atén tiwa gweeri baraá /uuruú giwtír wa ale, tlakweemaarén giri gurtláy. ¹⁵ Kristo an slaqsoó geehhoó’ oo Mungúdá’ geehhooeeká. Inós kuna geerí laqwaál nee Mungú, qoomár mura’ sleémeero kuwa tleehhiiká, kudá’ sleémeero oo taa tleéhh. ¹⁶ Mungú mura’ sleémeero oo gawaá doori nee oo baraaká’ yaamu guna tleéhh ar inós, muruudá’ geehhoó’ nee muruudá’ geehhooeeká, kudá’ baraá yaamaá qeeruú i dirií’, adór waawitá nee bariisee, baaluuse nee kudá’ sleémeero awa aleesleemuú koomá’. Mura’ sleémeero Mungú guna tleéhh ar Kristo, nee as tawa kós. ¹⁷ Inós i daadeer dír iimu/úngw mura’ sleémeerowo, nee baraawose mura’ sleémeero in kumaamiit ar adoodá’ ngura tleéhh. ¹⁸ Múk Kríshaanáy a slaqwtós, nee inós a saga. Inós an iimu/úngw Kríshaanáy. Inós an kudá’ aa geeraá wa waaslee/ baraá múk aa qaátl wa ale, as inós iwa iimu/úngw umuúqo gaa tleehhiti. ¹⁹ Mungú gana slaá’ iwa hooti nee Munguiimarós sleémeero baraá Garmá wa ale. ²⁰ Mungú mura’ sleémeero guna haraki/isár wa slaá’ amoorós i alé ar baraá Garmaawós ar alé. Wayda guri tleéhh ar gwa’arár Garmaawós ar gawaá msalaába. Gawaá adoorihe Mungú mura’ sleémeero guna ki/ís amoorós i alé, kuduú baraá yaamu, nee oo dooriiwo. ²¹ Aáng kuungá’ tunduwa saáw dír Munguhe, baraá munerhúng nee inslawayhunge kuungá’ a wakaaruuseerós, asma tlehhemi’iihúng ki tlakw. ²² Ala hám daxta kuungá’ sleeme naa haraki/ís amoorós i alé ar Garmaawós. Asma Garmaawós ina hoót iri gwaá’ as kuungá’ nuwa amohhe’eesi, tawa sihhita’ dír geeraawós i alé, tawa múk hhohhó’ oo xaslxaanslír koomaaká, tam oo hhasaám wásl. ²³ Ala kuungá’ gár tunduwa hariím masók an kumitá’ baraá haratlintaaooro, tawa sihhita’ ar gawdeema gawaá ihhafiirír gawít i alé, nee tawa qutla’aaká baraá haraxu’utír taa sleeré’ qoomár Ya/abtór hho’ kawa axasé’. Ya/abtoorí hho’ kaa alki/iít baraá yaamu sleémeero, nee aníng Paulo tina sagadiyusmoowós tleéhh. ²⁴ Hám daxta a qwalalaá/ asma tiwa slahhe’eemisi as kuungá’. Án baraá slaqwte’eene birti slahhe’eemiis, a slahhe’eemisuú Kristo un boo/eemiís, kudá’ aa meet baraá slahhe’eemisuuwós as slaqwtós. Slaqwtós gídaabárós an múk Kríshaanáy. ²⁵ Mungú aníng ina sagadiyusmoó múk Kríshaanáy tleéhh. Gadiyér afhhamít ngina aníng i saayín as kuungá’. Gadiyeérí an Ya/abtór Mungú ngiwa gwa/atisa hhe’ees dirhúng i alé. ²⁶ Ya/abtoodá’ a lu/aaroó Mungú oo taa luú/ dír qartadá’ aa geerí waarahhi, baraá kureeraá yaariir naa waarahhi’i, ala hám daxta kingina geehhooutís dír mukós oo hhohhoe. ²⁷ Asma Mungú gana slaá’ ngiwa gwa/atisi dir’ín i alé adór lu/aaráydá’ ir daqaari’iimár kón nee xirif baraá múk xoorduuwo. Lu/aaráy an kwí gídaabá, Kristo i baraahúng i dirii’. Gawaá adoorihe kuungá’ haraxu’uti a koondá’ ar xirfuú Mungú kuwa sleera’. ²⁸ Inós an kwí ni alki/iitaan, muu sleémeero un gurbu’uumaán. Umuúqo heewo un intsaahhatimiisaán ar sagaalooa sleémeero tidá’ Mungú ni amoorén i hanmiisi. Asma gár ta sla’aan a umuú heewo un amohhe’eemisaán iwa sihhiiti dír geerá Mungú i ale, iwa heé qoóm tleehhiti baraá Kristo. ²⁹ Aníng a gadiyuús nee a slaáqw as tí ngiwa boo/ees, ar baraá /uuruudá’ úr oo Kristo ni aníng i hanmiisi, /uuruudá’ ló’wa gadiyuús baraaeé’ wa ale.

¹ Gár ni slaa’ masók kuungá’ an tsahha’ adór aníng nir daawiimiit as kuungá’, nee as múk yaamaá Laodikia, nee as kudá’ hatlá’ sleémeero awa aníng iga ari’iiká. ² Gár ni slaa’ masók muner’ín kan gurkwa/as, nee inooín kiwa aldinku’uumisi baraá sla’aarír i alé, as xu’utír baraá qeeru ngiwa slaya’, lu/aaroó Mungú kuwa tsaahha hhe’ eesi. Nee lu/aaroó Mungú an Kristo. ³ Sagaalooár Mungú sleémeero nee xu’utirós sleémeero i baraá Kristo i dirí’. ⁴ Tí án ngina dirhúng i oó’ as gídaabá hee munduwa al/aáy ar axweesanoó tawo oo lama. ⁵ Ala án tam kahha dirhunge slaqwto, ala a al dinkwa nee kuungá’ ar baraá qeeru. Aníng a ló’ wa qwalalaá/ asma aga tsaáhh adór slafingwhúng kur hhohhó’, nee haratlintaaorhúng adór ir /uuruú koón baraá Kristoowo. ⁶ Kuungá’ Kristo una ilaoté’ tawa Aako. Nee ala daxta hooté’ baraá slafingwhunge, tawa aldinku’uumisa’ nee inós. ⁷ Dee/aruuhúng masók ku gawít baraawose, slafingwhúng gawaawós wa tlehhiitaak, kuungá’ masók an kwa/aakwa/á’ baraá haratlintaaorhunge ar adoodá’ tundura intsaahhatimís, nee tawa hatsa’ sluufaywo. ⁸ Ti harmagahhe’, hee munduwa naáxw ar axweesanaywós oo tawo oo gídaabár koomaaká oo al/ayma. Asma axweesanaydá’ amór naa daáhh a amór unaá muu, a amór Kristoowooká. ⁹ Mungú nee munguiimarós sleémeero i baraá Kristó wa hoot, gídaabá baraá slaqwtós. ¹⁰ Tam kuungaádá’ aga dinku’use’ nee inós, slafíngw haáts ugwa sleeré’. Inós ku úr dír baaluuse sleémeerowo nee kudá’ sleémeero awa aleesleemuú koomá’ ar baraá qeeru. ¹¹ Kuungá’ nee inós tawa aldinku’uumisé’ tunduna hheehhe’eés, ala ar hheehhe’eemisuudú slaqwtooká, ala aqo ar hheehhe’eemisuú Kristó kilá’, slaqwtahúng tidár tlakweema kawa hingesé’. ¹² Asma qoomár tunduwa baatiís, tunduna al foól dinkwa nee Kristo. Slám qoomár tunduwa baatiís tunduna waaslee/atís sleeme dinkwa nee inós, asma /uuruú Mungú kuwa haratlintié’, kudá’ Kristo ngwa waaslee/atis baraá múk aa qaátl wa ale. ¹³ Kuungá’ aáng a tu’u, as tlakweemaahúng wa ale, nee asma sleeme tunduna hheehhe’eesiiká, asma kuungá’ tawa múk xoordaá hatlá’. Ala hám Mungú kuungá’ sleeme naa slafís dinkwa nee Kristo. Mungú tlakweemaarén sleémeero gina gurtláy, ¹⁴ nee dugunoó iinarén guna fiíts, kudá’ geera atén ti iinuús tlehhema’aá yaarire. Guri hingeés, guri kikií’ gawaá msalaába. ¹⁵ Gawaá msalaábaro Kristo baaluusér neetlaame /uuruuín guna hingeés, nee kudá’ aleesleemuú koomá’ aleesleemuuín guna hingeés. Nee inós inooín sleémeero ngiwa baál, gari geehhooutís adór i dirii’iya’. ¹⁶ Ma ya/aamara’ as hee nuwa tawó sakwasleemuuti as muruú /ayma nee muruú wahaangw, laqaá as deelór uren, laqaá as deelór slahhaangw niwa ti’iít, laqaá as deelór hungu/uuma. ¹⁷ Asma mura’ sleémeero oo adór kwí a geehhantamoó tawo oo kudá’ hardáh. Ala gár kilá’ an Kristo. ¹⁸ Mukko i deer, oo ti kilooín niinaweemiís ar al/ayma, nee adoorí ngi sa qwalala/iyá’, slám i malaykér firiiriná’. Nee tin kilooín xirfayeemisiyá’ as iigu’utuuín, gár tas daara/an ar kilá’ i káhh, a inslaway’ín oo tlákw. Múk adór kwí munduwa al/aáy nee tooqeemuuhúng guri hayoh. ¹⁹ Inooín taa mayé’ tawa aldinku’uumisi nee Kristo, kuduú saga. Baraá geerahartá Kristowo slaqwa sleémeero kan /aymiis, nee diqiyaawós sleémeero, kin dinkwár i nighhitis ar kanee. Adoorihe slaqwa sleémeero /uuru gun sleér, iri uraareér adoodá’ Mungú ngir slai. ²⁰ Kuungá’ aga alqatlé’ dinkwa nee Kristo, tiri paratlé’ nee aleesleemu sleémeero oo yaamuuká’. Ala asma milá mas ya/a/aandá’ kuungá’ tunduwa hara’ayiyin, adór múk oo slafíngw yaamuuká’, gídaabá, ²¹ “Ma taatahhaar, ma tsaqaar, ma kwatiitaar.” ²² Muruuwí sleémeero a muruú hhitiruút burku sagadiyuus. Gawaá adoorihe hara’ayduudá’ nee intsahhatisadá’ amór i dahhi a amór muu. ²³ Bir ga/eér kwaáo a adór múk sageeloén. Asma inooín malayke ngin firiiriiná’, nee ti kilooín niinaweemiisiyá’ ar al/aymár tawo. Slám slaqooín ngin slahhe’eemisiyá’. Ala tí sleémeero a gadiyér tawo, asma bira fák, aqo ilatleerír tawo ar kángw slaqo ngin boo/eemisiyá’.

¹ Kuungá’ tunda al waaslee/atís dinkwa nee Kristo. Gawaá adoorihe muruuduú gawaá doori na leelehhiitaak, amoodá’ Kristo i dirii’i, aa iwiít dákw doó /iyáy oo Mungú. ² Muruú gawaá doori na inslaslaawaak umuú siiwaro, ala a muruú baraaká’ yaamuuwooká. ³ Asma kuungá’ aga qatlé’ nee slafingwhúng kwaa luú/ dinkwa nee Kristo baraá Mungú. ⁴ Kristo a slafingwhúng oo ló’. Inós bál binda male geehhooúy, kuungá’ daqaní a geehhoouurá’ dinkwa nee inós ar baraá xirif. ⁵ Gawaá adoorihe kuungá’ ilatleerír slaqwa gaasaak, dinkwa nee tlehhmi’iiwós sleémeero, adór tsaatu’uuma nee slasla/aareema, ilatleerír tlakw nee inslawoó tlákw, tam da/i. Asma heé da/ita koóm, a heé munguaá hatlá’ haratlintatií’. ⁶ Gawaá adoorihe sakwasleemár Mungú nin hardát dír mukdá’ inós gu ilaiwawa/aaká as muruuwí. ⁷ Tam kuungá’ kilá’ aáng ana hoté’ nee múk adór kwí, qoomár slafingwhúng kuwa baliiti nee ilatleerír adór tí. ⁸ Ala daxta kuungá’ muruuwí sleémeero hingeesaak dirhunge, buhhta nee xarasleema, magoót nee daanda axweesani, nee /ooslisliingw. ⁹ Kuungá’ kiloohúng miti lamtí tlaaqara’. Asma kuungá’ munerhúng tidá’ ar aáng aga warqesé’, dinkwa nee tlehhemi’iiwós kudá’ tlakwe. ¹⁰ Munér /aben kari sleeré’. Muneerí /aben baraahunge ka /abeemiimiis umuú daqto nee Mungú, tleehharusmoowós, ar slaqsoó Mungú. Gawaá adoorihe munerhúng in kumit Mungú nguwa tsaahha hhe’es. ¹¹ Ala baraá slafiingwí /abene, barqaanti i káhh dír heé Yahudiro nee heé Yunani, laqaá dír heé taa al/uútl nee heé taa al/uutliiká, laqaá hoomoo, laqaá /aarusmo, laqaá lawaalmo nee kuduú lawaalmoowooká. Ala Kristo inós a mura’ sleémeero nee i baraá muu sleémeero. ¹² Kuungá’ a múk Mungú aa tsawaár, mukós oo hhohó’ oo i slai. Gawaá adoorihe muunuú gurtleemu koomaak, nee hhooeema, ti kiloohúng niinaweemise’, nee tsatsaa’areema koomaak, nee qiqitliingw. ¹³ Kuungá’ kiloohúng ti sa qiqitliinde’, nee ti gurtlatleere’ hee bar kuqá’ gwa sa dakuús. Gár kuungá’ tunduwa hariím a tin kiloohúng gurtlatleerá’ adoodá’ Aako kuungá’ nura gurtláy. ¹⁴ Ala ak aleeró ti sla’aslae’, asma sla’aari an gár mura’ sleémeero gu haragaamiis ar baraá wakleeli’iimár ganaa’. ¹⁵ Nee wayduú Kristo i baalin baraá munerhunge, asma kuungá’ tunduna ateét as wayduuwí qoomár tunduwa diqoó slaqwtá wák tleéhh. Slám kuungá’ masók a múk sluufoó koóm. ¹⁶ Axweesantá Kristo masók i baraahúng wa hót ar yaareema. Ti intsaahhatimise’ nee tiwa naanaqa’ ar sagaalooa sleémeero. Mungú sa daa’aak ar sluufaay baraá munerhunge ar daa’ángw bara/, nee oo sluufaay, nee ar daa’ángw baraá qeeru. ¹⁷ Nee umuúqo gaaro ar ta tlehha’a ar axweesani laqaá ar tlehhma, sleémeero ka tlehhá’ ar umuú Aako Yesu, nee Mungú Baabá kuwa sluufimisa’ ar inós. ¹⁸ Kuungá’ tlaáwaay, hhawaateehúng ilaiwawa/aak, adór kuungá’ tunduwa hariím baraá Kristoowo. ¹⁹ Kuungá’ hhawaáte, tlaawayhúng sla’asla’aak, slám mu buhhtimisaara’. ²⁰ Kuungá’ ná/’ii, xwaylitérhúng ilaiwawa/aak baraá mura’ sleémeerowo. Asma adoorí Aako gu sla’atimis. ²¹ Kuungá’ xwaylité, na/’iihúng mi buhhtimisaara’, as matawa mune sií’ as axweesanayhúng. ²² Kuungá’ lawaále, daqaarerhúng tidá’ ta sagadiyusa’, ilaiwawa/aak baraá mura’ sleémeerowo. Kuungá’ masók a adór lawaaleedár ilaá maaqumiisaaká, tidá’ ti tawó sla’atimis dír múk i alé. Ala masók an gadiyusá’ ar muunuú /awaák, as adoodá’ kuungá’ Aako kuwa ilaiwawa/a’. ²³ Umuúqo gaaro ar ta tlehha’, tleehhaak ar muunuú /awaák. Ala masók a adór lawaalér Aakoó sagadiyuus, ala ar mukooká. ²⁴ Kuungá’ a xuá’ gídaabá slaasláwarhúng ar aali a sleerá’ dír Aakoowo. Asma Aakoó ta sagadiyusa’ a heewooká, ala an Kristo. ²⁵ Ala umuúqo heewo oo tidá’ ganaa’ gaa tleehhiiká, inós slaasláwarós ar hariím gan sláy, slám ar barqaanti wasl.

¹ Kuungá’ daqaáre, lawaalerhúng muruú ganaá’ ti tlehhite’, nee tidá’ inooín kiwa hariím. Slám xuaak gídaabá kuungá’ sleeme Aako u koondá’ gawaá dooriiwo. ² Kumiité’ ló’ wa ale baraá firooro, nee ta dal’a’ baraá firooro nee baraá sluufaaywo. ³ Atén sleeme ti aleefiriiriinde’ gídaabá Mungú pa/aangw ngu haniisi, oo ya/abtoorós ar lu/aaroó Kristo kawa alki/iitaan. Lu/aaráywí an kudá’ aníng tisa tseék. ⁴ Firiiriimé’ as aníng iidíguú lu/aaráywí nguwa axwees ar geehhooeema adoodá’ aníng tiwa hariím. ⁵ Sagaalooa koomaak dír mukduú haratlintaaór koomaakahe, umuúqo pa/ángw taa sleeré’ ar gadiyusaak. ⁶ Axweesanayhúng umuúqo daqto masók a axweesanoó tsatsaa’arén, nee oo gídaabár koóm, as umuúqo heewo oo gár yaahamiís, gaarós tidá’ i yaahamiisi ngiwa tsaahhi ar hariima. ⁷ Tikiko iidíguueé’ sleémeero ngu oo’ dirhúng i alé. Inós a hhiyaarén oo sla’aarusmo, slám a alee/iisusmoó inkihhmuúb koóm. Inós i gadiyér Aakoó tleehh dinkwa nee atén. ⁸ Aníng nguna ya/aáw amorhúng i alé as kuungá’ iidíguurén sleémeero kuwa xua’, nee inós nuwa gurkwa/asi. ⁹ Onesimo nee inós ti koná’, hhiyaarén oo inkihhmuú koóm, slám a sla’aarusmo. Nee inós a heehúng. Inooín iidíguú diirí atén tay diriiaan kunguqo alki/iit. ¹⁰ Aristarko, kudá’ taa tseék dinkwa nee aníng, kuungá’ nu intsihhiimiis, nee Marko sleeme, hhiyoó Barnaba. Kuungá’ iidíguú Marko ugwa qaroó sleeré’ gídaabá birna hardáh ku ilaotá’. ¹¹ Yesu sleeme, kudá’ ta babay Yusto, kuungá’ nu intsihhiimiis. Inooínaká’ in gadiyér tleehhiyá’ dinkwa nee aníng as waawuti’iimár Mungú. Slám aníng in ló’wa gurkwa/amiisiyá’. Dír Kríshaanáydá’ oo baraá múk Yahudiro heé gadiyuús dinkwa nee aníng i kaahh, aqo kuká’ tám kilooín. ¹² Epafra kuungá’ nu intsihhiimiis. Inós a heehúng. Slám a lawaalmoó Kristo Yesu. Umuúqo daqto inós kuungá’ nun aleeslaaqw baraá firooro, as gídaabá kuungá’ tawa sihhita’ nee tawa kwa/a’ baraá haratlintaaooro, nee umuúqo gár Mungú i slai kawa tsahha’ nee kawa eehada’. ¹³ Ánuú kilá’ un lamabu’uúm gídaabá i ló’wa daawiimiit as kuungá’ nee as kudá’ baraá Laodikiár i diriiá’ nee slám awa baraá Hierapoli. ¹⁴ Luka, kuduú qwaslaarmo oo sla’aarusmo, kuungá’ nu intsihhimiis, nee Dema sleeme. ¹⁵ Hhaeedá’ baraá Laodikiár i diriiá’ intsihhiisaak. Nee Nimfa intsihhiisaak, nee múk Kríshaanáy kudá’ baraá do’ós i burumbuuriimaamiít. ¹⁶ Barwaárí barkaa soomuús dirhunge, ka soomuusi sleeme dír múk Kríshaanáy kudá’ baraá Laodikiár i dirií’. Nee barwaádá’ taa amor’ín i gooín kuungá’ ka soomusá’ sleeme. ¹⁷ Arkipo ku beera’, “Gadiyeérók tidá’ tinda haniís baraá Aakoowo ga/aaweek, as kawa boo/es.” ¹⁸ Intsihhiisantí ánuú Paulo ngina gooiím ar dakw’eé’ oo kilá’. Ma gunqaruutara’ gídaabá aníng taa tseék. Mungú kuungá’ nu tsuuqi.