1 TESALONIKE

¹ Ánuú Paulo nee Silwano nee Timoteo barwaárí ngina gooiimaán amór múk Kríshaanáy oo baraá yaamaá Tesalonike, kudá’ baraá Mungú Baabá i dirií’ nee oo baraá Aako Yesu Kristo. Mungú kuungá’ nu tsuuqi nee nu waydí haniisi. ² Umuúqo deelooro Mungú un sluufimiisaán as kuungá’ sleémeero, nuwa aleefiriiriimaan baraá saalingwrene. ³ Umuúqo deelooro an inslawiiwiimaán dír geerá Mungú Baabuúrene, adór haratlintaaorhúng ira geehhoouúr ar baraá tlehhemi’i, nee adór sla’aarirhúng nura tliw/iín as gadiyeét kawa ló’wa tlehha’, nee haraxu’utirhúng baraá Aako Yesu Kristoowo adór qitla ngura hanís. ⁴ A xuaán gídaabá Mungú kuungá’ nu slaa’ nee adór nura tsawaár, ⁵ asma qoomár atén Ya/abtór hho’ ngiwa amorhúng i huuwaán, ngaa huuwaaniiká ar axweesanaay kilós, ala ngina huuwaán ar /uuruú Qeeruú hhoohhoó’, nee ataá kilá’ qoomaadae a hatsaán haratlintaaór /uuruú kooma. Slám kuungá’ kilá’ a xuá’ adór atén tara hootaán tla/angwhúng wa ale as kuungá’ as tawa slaqsaay tleehhitaan. ⁶ Nee adór atén tara hootaán, kuungá’ kari eehadé’. Gawaá adoorihe tari eeharuusér Aako tleehhité’. Kuungá’ slahha’amaayér yaariir ana sleeré’. Ala tam adoorihe axweesantadá’ ana ilaoté’ ar qwala/, tidá’ Qeeruú hhoohhoó’ naa haniís. ⁷ Gawaá adoorihe kuungá’ tari slaqsaay tleehhité’ dír muu sleémeerowo oo aa haratlintii’, kuduú baraá yaamaá Makedoniár i dirií’, nee oo baraá Akáyuwo. ⁸ Asma axweesantá Mungú kaa axaás amorhúng wa ale, a baraá yaamaá Makedonia nee Akaya kiloseeká, ala iidíguú haratlintaaorhúng dír Munguhe aa tsiyaayaaxaát umuúqo diiro. Gawaá adoorihe atén gár ta ooaan i káhh. ⁹ Asma muu inooín awa kilá’ iidíguuhúng ngu alki/iitiyá’, adór kuungá’ atén tira ilaoté’, nee adór kuungá’ mungi’iihúng kira geexeeré’, tari warqeeré’ amór Mungú i alé, as Mungúdá’ slaáf oo ló’ kuwa sagadiyusa’, ¹⁰ nee Garmaawós Yesu kuwa daamaraanda’ gawaá doorí alé, kudá’ Mungú aa waasle/atís baraá múk aa qaátl wa ale. Yesuwí an kudá’ atén ti ba/amís baraá sakwasleemaadá’ sangw hardaha.

¹ Hháe, kuungá’ kilá’ a xuá’ gídaabá atén niwa hardahaán ayaahúng i alé, hardahamuurén kudá’ a tawoorooká. ² Kuungá’ a xuá’ adór atén tira slahhe’eemiís nee tiwa niqimís baraá yaamaá Filipír wa ale qoomár niwa hardahaaniiká ayaahúng i alé. Ala Mungú tiri /uuruú i haniís, Ya/abtór hho’ ngari kuungá’ i alki/iitaán, tam dukuutsér yaariir aga slaaslawaani. ³ Asma atén Ya/abtór hho’ gár ngis alki/iitaan a gídaabaheeká atén ana dakuusaán, slám a alki/iitanaaká as inslaslángw slasla/arén, laqaá as hee kuwa al/aymár wa sla’aan. ⁴ Ala Mungúdá’ muneerén ga xuú’, inós Ya/abtór hho’ ngina atén i saayín. Atén Ya/abtoorí an alki/iitaán ar adoodá’ inós i slai. Atén heé ta sla’atimisan i kaahh, ala heé ta sla’atimisan a Mungú kudaádá’ muneerén ga xuú’. ⁵ Asma kuungá’ a xuá’ gídaabá atén axweesanoó muu gu sla’atimís ugwa baloó axweesaniiká dír kuungae. Nee slám aga axweesaniiká as slaasláw kawa slawaan. Mungú a lamabu’usmoorén. ⁶ Atén xirfuú muu ugwa leelehhiitaniiká, tam dirhunge, laqaá tam dír múk hatlae. ⁷ Ala geeraawo a gár hariím atén ar yaariir kawa sla’aan dirhúng i alé as atén tawa ya/abuusér Kristo. Ala qoomár atén tawa tla/angwhúng i diriiaan, atén a múk tsatsaa’arén dirhunge, adoodár aayo na/’iiwós ngir amohhe’eemamis ar tsatsaa’areema. ⁸ Atén kuungá’ nuna ló’wa sla’aán. Gawaá adoorihe Ya/abtór hho’ ngina haniisár wa sla’aán dirhúng i alé. Ala a har tí kiloseeká, ala tam ataá kilá’ tina haniisár wa sla’aán sleeme. ⁹ Hháe, án ngi slaá’ kuungá’ a insleerá’ adór atén gadiyeét kara tleehhaán ar ilakaaharu. Asma qoomár atén Ya/abtór hho’ kawa alki/iitaán dirhúng i ale, atén gadiyeérén an tlehhahhitaán tlaatla/aangw nee xweeraawo as slaasláwarén kawa slaslaawaan, as umuúqo heewo dirhunge muwa diitsakwaár ar awaán. ¹⁰ Kuungá’ a lamabu’uuseerén, tam Mungú sleeme, gídaabá atén ana hootaán tla/angwhúng wa ale, kuungaádá’ haratlintaauuse, ar slafíngw hhohhó’ nee oo ganaá’, nee slám aga dakuusaniiká. ¹¹ Kuungá’ a xuá’ adór atén umuúqo heewo dirhunge ngura amohhe’eemaamiisaán, adoodár baabá na/’iiwós ngir amohhe’eemaamisi. ¹² Nuna gurkwa/amiisaán nee nuri naanaaqaán, nuri harhhehhe’eemiisaán as tawa hota’ ar slafíngw hariím dír Munguhe, kudá’ kuungá’ naa ateet tawa data’ baraá waawuti’iimaarós tidá’ xirfuú koom. ¹³ Gár hatlá’ ar Mungú kuwa sluufimiisaan daqisleém a tí. Qoomár atén Ya/abtór Mungú ngiwa dirhúng i alki/iitaán, kuungá’ Ya/abtoodá’ kari iiár i qasé’, nee kari ilaoté’. Kawa ilaoté’ a adór Ya/abtór heewooká ala ar Mungú. Ala ar ló’ a ar Mungú. Nee inós an kudá’ gadiyér tleéhh baraahúng wa aleeró, kuungaásingá’ aga haratlintie’. ¹⁴ Kuungá’ hhaee’eé’, gár kuungá’ taa sleeré’ a adór tidár múk Kríshaanáy oo baraá yaamaá Yudeár i dirií’ aa sláy, mukdá’ Yesu Kristo gwa haratlintii’. Kuungá’ slahhe’eemisuú taa sleeré’ dír xoororhúng ar kilá’ wa ale, an adór slahhe’eemisuú inooín taa sláy dír múk Yahudír wa ale. ¹⁵ Múk Yahudi an kudá’ Aako Yesu gwa gaas, nee aaruuse, nee atén sleeme tiri slahhe’eemisiyé’. Inooín sla’aarír Mungú kaa leelehhiitiiká. Slám a wakuusér muu sleémeero. ¹⁶ Asma inooín atén tin ila/aná’ as Ya/abtór hho’ mawa alki/iitaán dír múk xoordu, as gídaabá matawa ba/án. Gawaá adoorihe inooín harqoomayduú tlakweemaaín kun hatsimiis. Ala hám daxta sakwasleemár Mungú gaa i hardát. ¹⁷ Hháe, atén nee kuungá’ tina paraatlaán har qoomár niinawe, ala ar slaqwa kilós, a gídaabaheeká ar baraá mune. Qoomaadae ana sla’aán nee ana ilatleeruusaán kángw kilá’ wa aleeró tiwa araan nee kuungá’. ¹⁸ Gawaá adoorihe ana sla’aán niwa daqawan. Ánuú Paulo har geeraawo daqeemu una iiár, ay sagaáwa tsár sleeme. Ala Neetlaangw tiri ilaá/. ¹⁹ Kuungá’ ka xua’ haraxu’utirén nee qwal/uurén nee xirfuurén a milá dír geerá Aakoorén Yesuwo qoomár inós binda hardáh, ahaá, a kuungaáeéke? ²⁰ Eeít, kuungá’ an xirfuurén nee qwal/uurén.

¹ Alhhe’eesaywo qitla nguri harslaaqataán. Tari al’axweesaán tawa diirír Athénér i meetaan atén kilootén. ² Hhiyaarén Timoteo kuri ya/aawaán. Inós a sagadiyusmoó wák oo Mungú dinkwa nee atén baraá gadiyér Ya/abtór hho’ ar Kristo kawa alki/iitaan. Inós atén nguna ya/aawaán as kuungá’ nuwa gurkwa/asi nee haratlintaaorhúng ngiwa gawdeesi, ³ asma baraá tla/angwhunge hee miwa deeruút oo alí kií/ as slahhe’eemisuuwí. Kuungá’ kilá’ a xuá’ gídaabá, slahhe’eemisuú adór kwí atén gár tiwa hariím aqo un slawaán. ⁴ Qoomaadá’ atén tawa dirhúng i kahhaan, atén kuungá’ naa qaroó ádbawaán gídaabá slahhe’eemis u slawaán. Nee adoorí an adoodá’ aa tleehharut hamí, adoodá’ kuungá’ kara xué’. ⁵ Gaarí an gár aníng Timoteo ngusa ya/aáw, asma aníng qitla una harslaaqaát, ana xu’utír wa slaá’ gídaabá, xáda xáy haratlintaaorhúng Neetlaangw gura bá/i, kudá’ kuungá’ nu iiara’ár, laqaá gadiyeédá’ atén taa tleehhaán sleémeero aa gadiyér tawo tleehhít. ⁶ Ala Timoteo niwa amorhúng wa wayaá’, iidíguú haratlintaaorhúng nguri huúw, nee oo sla’aarirhúng. Atén tina báy gídaabá kuungá’ atén ti ló’wa inslasleerá’ umuúqo daqto, nee gídaabá atén ti artá wa sla’á’ adoorír atén kuungá’ nur artá wa sla’aan. ⁷ Gawaá adoorihe, hháe, atén tam baraá slahha’amaayér úr i diriiana, ala iidíguú haratlintaaorhúng atén taa ló’wa gurkwa/ás. ⁸ Kuungá’ bar aga gawduuré’ baraá Aakoowo, atén slafingwrén daqaní ku amohhoó’. ⁹ Sluufoó bu’uút oo ta Mungú i haniisaan as kuungá’, dír kway leehhaan a xuanaaká, nee as qwal/uudá’ yaariír oo ta koomaan dír geerá Munguhe as kuungá’. ¹⁰ Xweera nee tlaatla/aango Mungú un ló’wa firiiriimaán as gitsee/erhúng ngiwa malé araan, nee kawa tleehhaan tidá’ aa /aaruur baraá haratlintaaorhunge. ¹¹ Mungú Baabá inós u kilá’ nee Aakoorén Yesu atén ti geerahaari amorhúng i alé. ¹² Aako inósuú kilá’ sla’aarirhúng ngi ak doogi tiwa kiloohúng sla’asla’a’, nee muu sleémeero kuwa sla’a’, adoodá’ atén kuungá’ nur sla’aan. ¹³ Inós kuungá’ nu /uuruú i haniisi, tawa múk hhohhó’ oo xaslaansli wásl geerá Mungú Baabuúrene ay dír qoomaadá’ Aakoorén Yesu i hardahi, dinkwa nee mukós oo hhohhó’ sleémeero.

¹ Hháe, kuungá’ aga intsahhé’ diirén wa ale adór kuungá’ tunduwa hariím hotaango as Mungú kuwa sla’atisa’. Adoorí an adoosíng hám tar hota’. Ala hám daxta atén kuungá’ nun firiimaán nee nun gurbuaán ar umuú Aako Yesu gídaabá, slafíngw adór kwisíng ba/a ar hootaak. ² Kuungá’ hara’ayadá’ naa haniisaán a xuá’, tidár amór Aako Yesú daahh. ³ Mungú gár i slai masók a kuungá’ an hotá’ ar slafíngw hhohhó’, nee tsaatu’uuma sleémeero kari meerá’. ⁴ Umuúqo heewo dirhunge gár kuwa hariím a slaqwtós gan aleesláy ila/aango, slaqwtós ngiwa ilaiwawaa/i, nee ngiwa harmagaahhi iwa hot baraá hhoohhooaarír wa ale. ⁵ Ala kuungá’ ma hootara’ ar ilatleerír tlakw, adoodár múk xoordu ir hooti, kudá’ Mungú xua’aaká. ⁶ Umuúqo heewo dirhunge hhiyaawós munguwa al/aáy, laqaá munguwa sadakuús baraá kaangwihe. Asma heé adoorí gaa tleehh ku sakwasleemuut nee Mungú, adoodá’ ngira qaroó geerí gawdeesaán dirhúng i alé. ⁷ Asma Mungú atén taa ateetiiká as slafíngw tsaatu’uuma kuwa ar hootaan, ala tina ateét as slafíngw hhohhó’ kuwa ar hootaan. ⁸ Umuúqo heewo oo intsaahhasarí gaa sii’, a gídaabaheeká hee guna sií’, ala a Mungú guna sií’, kudá’ Qeeruuwós oo hhoohhoó’ ngu hanmiís dirhúng i alé. ⁹ Ala gawaá daanduú hhae kiwa sla’asla’a’, aníng gár kuungá’ nus i gooiim i káhh. Asma kuungá’ kilá’ tunduna intsaahhatimís nee Mungú tiwa sla’asla’a’. ¹⁰ Asma kuungá’ sla’aari aga tlehhité’ dír hhae sleémeero, kudá’ baraá yaamu sleémeero awa Makedonia. Ala hháe, kuungá’ nun firiimaán tawa kángw kilá’ wa ak kumita’ baraá sla’aariro. ¹¹ Slamtí ilakaaharu tleehhaak baraá tsatsaa’areemaawo. Muruuhúng oo kuungá’ nuwa hariím umuúqo deeloro tlehhitaak, nee gadiyeét kawa tlehhita’ ar dabaahúng awa kilá’, adoodá’ nura hara’ayiimaán. ¹² Gawaá adoorihe daqaní kuungá’ tundu ilaiwawaa/ nee múk xoordu, nee umuúqo heewo u diitsakwaár ar eera’aaká. ¹³ Hháe, atén a sla’anaaká iidíguú mukdá’ aa qaatl kuungá’ kuwa xua’aaká. As gídaabá kuungá’ ma gurhaamuutara’ tawa adór mukduú hatlá’ oo haraxu’uti wásl. ¹⁴ Atén a haratlintiaán gídaabá Yesu ina gwaá’, niri waasleé/. Gawaá adoorihe tí sleeme a haratlintatiaán gídaabá mukdá’ aa qaatl oo Yesu gwa haratlintii’, Mungú gu huuw dinkwa nee inós. ¹⁵ Atén iidíguuwí ta kaahaan a kudá’ Aako aa oó’, gídaabá ateéká’ slafá’ bál Aako binda kií/, atén a giirimanaaká mukdá’ aa qatli. ¹⁶ Asma Aako inós u kilá’ i aweer gawaá doorí wa ale, afór ur ar hara’aya kari axaas, nee afór malaykamoó úr, nee tarumbeétár Mungú iri /aa/amiín. Mukdá’ aa qaatl ar baraá Kristo kuri geerí waaslee/atis. ¹⁷ Aluuwo ateédá’ slafá’, ateédá’ aga meetaan tiri xaampooiis dinkwa nee inooín ar baraá hunkáy, as Aako kuwa al’awaan gawtí alé. Nee gawaá adoorihe atén nee Aako a dinkwa ay alhhe’eesay wasle. ¹⁸ Ala kuungá’ ti kiloohúng gurkwa/amise’ ar /aymi’iiká’.

¹ Hháe, ala iidíguú qooma nee siiwa ar muruuwí i tleehharuuti gár ngis kuungá’ i gooiim i káhh. ² Asma kuungá’ kilá’ a xuá’ gíddabá deelór Aako ni hardát adoodár fisusmo nir hardahi xweeraawo. ³ Qoomaadá’ tawa kaahi, “Wayda i deer nee amohhooa,” qoomaadá’ an tidár hhitiru’uuma nur hhaawis, adoodá’ /ameenír tsiiháy asltá xwayla ngir i hardararat. Ala guway ku aleeslayká. ⁴ Ala kuungá’ hháe, kuungá’ a baraá giwtirooká. Gawaá adoorihe a hariímaarooká deeloodá’ kuungá’ nuwa ar sleer adór fisusmór alé. ⁵ Asma kuungá’ sleémeero a múk gwa/atamaaye, nee múk tlaatla/aangw. Atén a múk xweeraawooká, laqaá a múk giwtirooká. ⁶ Gawaá adoorihe atén gár tiwa hariím masók an guanaaká adoodár múk hatlá’ sleémeero wa ale, ala masók an dalaa’aán nee tawa múk qoomoó koóm. ⁷ Asma mukdá’ guú’, i guaain a xweera, nee mukdá’ ooniimiít, i oonimaamiti a xweera. ⁸ Ala ateéká’ múk tlaatla/aangw, atén masók an múk qoomoó koóm. Atén masók haratlintaao nee sla’aari an da/ewár baqaán adór gaamboórén wa ale. Nee haraxu’utír ba/ama an dahaasaán adór kofiiyár gawít wa ale. ⁹ Asma Mungú atén taa tleehhiiká as sakwasleemaarós kawa slawaan, ala tina tleéhh as ba/ama kawa slawaan ar loohír Aakoorén Yesu Kristo. ¹⁰ Inós atén tina sa gwaá’, as atén tawa hootaan dinkwa nee inós, barnaxes a dalaa’aán laqaá barnaxes a guaán. ¹¹ Gawaá adoorihe kuungá’ ti kiloohúng gurkwa/amise’, nee ti kwa/amise’, adoosír hamí ta tlehhaahhita’. ¹² Hháe, a sla’aán kiwa tsahha’ kudá’ ti daawitimisá’ as kuungá’, nee nu sageesihhimiitá’ ar baraá Aako, nee nu gurbu’uumá’. ¹³ Múk adór kwí ilaiwaa/a hhe’eesaak ar sla’aari as gadiyér’ín. Kuungá’ wayda ar hootaak. ¹⁴ Hháe, atén kuungá’ nu firiimaán, mukdá’ gadiyér sla’aaká naanaaqaak, gurkwa/asaak múk daér koóm, mukdá’ haratlintaao niiná alee/iimiisaak, slám kuungá’ masók a múk qitluú koóm dír muu sleémeerowo. ¹⁵ Ga/aawaak, umuúqo heewo dirhunge magoót mingiwa buú’, ala umuúqo daqto ti hhooeemaá i tlehhite’ kuungá’ kiloohúng nee dír muu sleémeerowo. ¹⁶ Qwalaala/é’ daqisleém. ¹⁷ Firo ma baloó mawaara’. ¹⁸ Mungú sluufimisaak baraá umuúqo gaaro. Gaarí an gár Mungú i slai dír kuungaásingá’ awa baraá Kristo Yesu i diriia’a. ¹⁹ Qeeru mu xasltisaara’ as kuwa siasia’. ²⁰ Axweesanoó ya/abtór amór Mungú daahh mu waaqaqa’aara’ baloó alé. ²¹ Mura’ sleémeero iiaraagáy, oo hhó’ ku otá’. ²² Ti paratle’ dír umuúqo gár tlaakwe. ²³ Mungú inós u kilá’, kudá’ atén ti wayduú i hanimiís, inós kuungá’ nu hhoohhooeesi kángw kilá’ wa ale. Nee slám inós munerhúng nee qeeruuhúng nee slaqoohúng ngi xun as gár tlaakw munduwa sleér, ala kuungá’ masók a múk xaslxaansli wásl ay bál deeloodár Aakoorén Yesu Kristo nay hardat. ²⁴ Inósuudá’ kuungá’ nu ateetiím i inkihhimuúa kón, nee inós adoorí ga tleehh. ²⁵ Hháe, atén ti aleefiriiriinde’. ²⁶ Hhae sleémeero intsihhiisaak ar ma’amis, adoodár múk hhohhó’ oo Mungú tir ma’amaamisi. ²⁷ Án kuungá’ nu hara’ayiím ar umuú Aako gídaabá, barwaárí ka soomusá’ dír hhae sleémeerowo. ²⁸ Aakoorén Yesu Kristo kuungá’ nu tsuuqi.