1 KORINTO

¹ Ánuú Paulo barwaárí ngina gooiím. Aníng tina ateét tawa Ya/abusmoó Yesu Kristo ar adoodá’ Mungú aa slaá’. Aníng nee hhiyaarén Sostene barwaárí ngina gooiimaán ² amorhúng i alé, kuungaásingá’ Kríshaanáy, awa baraá yaamaá Korintór i diriia’. Kuungá’ a múk Mungú gwa haratlintii’. Kuungá’ tunduna hhoohhooeés ar baraá Kristo Yesu, tunduri ateét, as tawa múk hhohhó’ oo Mungú, dinkwa nee mukdá’ sleémeero oo Aakoorén Yesu Kristo gu ateetiím umuúqo diiro. Inós a Aakooín, nee slám a Aakoorén. ³ Mungú Baabuúrén nee Aako Yesu Kristo kuungá’ nu tsuuqi nee nu waydí haniisi. ⁴ Aníng Mungú un sluufimiís as kuungá’ umuúqo daqto. Un sluufimiís as tsuuqaadá’ Mungú awa kuungá’ taa sleeré’ ar baraá Kristo Yesu. ⁵ Asma baraawose kuungá’ mura’ sleémeero ugwa sleeré’, tam axweesani sleémeero nee xu’uti sleémeerowo. ⁶ Adoorí ina tleehharút asma lamabu’ungwrén daanduú Kristowo kuna amorhúng i alki/iít, dee/ár guri sláy baraahúng wa alé. ⁷ Gawaá adoorihe aleesleemuú Qeeru oo aa /aaruy dirhunge i kaahh, ala aleesleemuú Qeeru sleémeero u koondá’ qoomaarír Aakoorén Yesu Kristo kuwa daamaaraanda’, gídaabá kuwa geehhooeesi. ⁸ Inós kuungá’ nu gawdees ay qoomár alhhe’eesaay, as kuungá’ mutunduwa sakwasleemuút, baraá umuúqo gaaro bál deelór Aakoorén Yesu Kristowo. ⁹ Mungú inós i inkihhimuúa kón. Inós an kudá’ kuungá’ naa ateet as tawa data’ baraá dinku’uumadár Garmaawós Yesu Kristo, Aakoorén. ¹⁰ Hhaee’eé’, án kuungá’ nu harhheehhe’eés ar aleesleemuudá’ taa aníng i haniís nee Aakoorén Yesu Kristo gídaabá, kuungá’ axweesanayhúng masók a wak. Slám miti partliitara’. Ala masók kuungá’ a adór múk taa haragwaa’, munerhúng tawa wak nee inslawaywo. ¹¹ Asma aníng iidíguuhúng ugwa axaás, hhaee’eé’, dír múk doó Kloe wa alé gídaabá, baraá tla/angwhunge kaangani i deer. ¹² Ala gár án ni kah a tí, “Baraahunge heeko i kaahi, ‘Aníng a heé Paulo.’ Kuqá’ i kaahi, ‘Aníng a heé Apolo.’ Nee oo hatlá’ i kaahi, ‘Aníng a heé Kefa.’ Nee kuqá’ i kaahi, ‘Aníng a heé Kristo.’ ” ¹³ Ahaá, Kristo tina qasmiísi? Ahaá, Paulo kuna kikií’i gawaá msalaábár i alé as kuungá’? Laqaá kuungá’ tunduna baatimiísi ar umuú Paulo? ¹⁴ Ala aníng a qwalalaá/ asma baraá tla/angwhunge heé naa baatiís i kaahh, aqo har Krispo nee Gayo. ¹⁵ Gawaá adoorihe hee miwa oó’ gídaabá inós kuna baatiís ar umuueé’. ¹⁶ (Nee slám múk doó Stefana una baatimiís. Ala heé hatlá’ oo naa baatiís u xuaaká.) ¹⁷ Asma Kristo aníng iga ya/aawiiká as niwa baatimiis, ala ina ya/aáw as Ya/abtór hho’ ngiwa alki/iit. Ala a gídaabaheeká an alki/iít ar sagalooár muu. Asma adoorí bar aga tleéhh, daqaní /uuruú msalaábár Kristo ugwa hingeés. ¹⁸ Asma iidíguú msalaába dír mukdá’ qwaqwadiima a dakti’iima, ala dír ateékaáká’ ta ba/amiimisi a /uuruú Mungú. ¹⁹ Asma kaa gooín gídaabá, “Aníng sagalooár mukduú sageeloouuse a hhitiím, Nee fuqurángw mukdá’ fuqureeraá koóm u sií’.” ²⁰ Gawaá adoorihe heé sagalooár koóm i diimá? Nee intsaahhatusmooduú hara’aya i diimá? Nee slám heé tlaampa’aamis gu baál i diimá de’emaakae? Ahaá, Mungú sagalooár múk baraaká’ yaamu gaa laqáníke gídaabá a dakti’iima. ²¹ Asma Mungú gana slaá’ baraá sagalooarose, gídaabá muu inós munguwa tsaáhh ar sagalooar’ín ar kilá’. Gawaá adoorihe inós kwasleema gari tsaát kilós alé gídaabá, mukdá’ haratlintaatií’ kuwa ba/amisi ar axweesantadár dakti’iima, tidá’ atén ta alki/iitaan. ²² Asma múk Yahudi gár i leelehhiiti a laya. Nee múk Yunani gár i leelehhiiti a sagalooa. ²³ Ala atén gár ta alki/iitaan a iidíguú Kristo, kudá’ taa kikií’ gawaá msalaába. Ala iidíguuwí dír múk Yahudiro a dukuutsmo, nee dír múk Yunaniro a dakti’iima. ²⁴ Ala mukdá’ taa ateét bar múk Yahudi laqaá múk Yunani, atén gár ta dir’ín i alki/iitaan a Kristo, tawa /uuruú Mungú nee tawa sagalooár Mungú. ²⁵ Asma dakti’iimár Mungú i sagalooár koón ak alé ta sagalooár muko. Nee daqaatlakwér Mungú i /uuruú koón ak alé ta /uuruú muko. ²⁶ Gawaá adoorihe, hhaee’eé’, kuungá’ inslawaak adór kuungá’ tay dir’a’, qoomár Mungú nuwa ateét. Qoomaadae baraá tla/angwhunge múk sagalooár koóm, ar adoodá’ muu ngir tsatsahhan, ku yaariireeká, slám múk aleesleemuú koóm ku yaariireeká, nee slám múk ta ilaiwawa/i ku yaariireeká sleeme. ²⁷ Ala Mungú muruudá’ taa dakti’iimár i harafaár nee muu, guna tsawaár, as múk sageloouuse nguwa mureekeesi. Nee slám muruudá’ taa liitlakwér i harafaár nee muu, Mungú guna tsawaár, as kudá’ /uuruú koóm nguwa mureekeesi. ²⁸ Nee slám tidá’ taa gaár i xuiiká nee muu, nee tidá’ taa waaqaá’, tidá’ gídaabá wasl, Mungú gana tsawaár, as tidá’ gídaabár koom ngiwa dahhi. ²⁹ Adoorí gana tleéhh as hee mitiwa kilós xirfayeemiís dír geerá Munguhe. ³⁰ Ala kuungá’ a baraá Kristo Yesu i dir’á’. Adoorí heé gaa tleehh a Mungú. Mungú Kristo Yesu guna /uuruurén tleéhh. Slám inós a gan’amuurén, nee hhohhoaarirén nee gweermoorén. ³¹ Gawaá adoorihe, adoodá’ Gooi i kat ina tleehharút gídaabá, “Heé ti kilós xirfayeemiís, masók ti xirfayeemiis as Aako.”

¹ Hhaee’eé’, aníng qoomár niwa hardáh amorhúng i alé, nina hardáh as iidíguú Mungú oo taa luú/ nguwa alki/ituú aw. Ala ngwa alki/ituú awiiká as aníng tawa heé axweesanoó baál, laqaá sagalooár muu ngiwa ar axwees. ² Asma qoomár án niwa amorhúng i dirii’, gár naa slaá’ baraá muunuúeene a gídaabá aníng masók gár hatlá’ mawa xuú’, ala a iidíguú Yesu Kristo kilós, ak alé iidíguú gwa’araarós ar gawaá msalaába. ³ Gawaá adoorihe aníng niwa hardáh, /uuruueé’ ugwa i tlinti’iiká, ala ana daaraáx daeero. ⁴ Aníng axweesantá Mungú ngiwa amorhúng i alki/iít, aníng kuungá’ naa afa /asliimiiká ar axweesantá sagalooár muu. Ala ngina alki/iít ar /uuruú Qeeruú Mungú. ⁵ Asma haratlintaaorhúng masók daqaní i gawaá sagalooár mukooká, ala masók i gawaá /uuruú Mungú. ⁶ Ala sagalooa i deer ar atén ta axweesaan dír múk aa kwa/i baraá slafíngw qeeruuwo. Ala sagalooarí atén ta axweesaan ti slasleeraaká nee sagalooár yaamuuká’. Slám ti slasleeraaká nee sagalooár mukdá’ aleesleemuú koóm baraaká’ yaamuuwo. Asma inooín kaa qaroó sakwasleemuút gídaabá i qwaariyá’. ⁷ Ala sagalooarí aníng ni axwees a sagalooár Mungú, tidá’ taa luú/ dír muko. Sagalooarí an tidá’ Mungú aa tsawaár iimír aáng wa alé, qoomár yaamu kiwa tleehhiiká, as atén tiwa xirfuú i haniisi ar loohír sagalooarí. ⁸ Múk aleesleemuú koóm oo baraaká’ yaamu sagalooarí gaa tsaahhiiká. Asma inooín geera bar sagalooarí ngaa xuiyé’, geera alók Aakoó xiríf ngwa kikii’ii’iiká gawaá msalaábár i alé. ⁹ Sagalooarí an tidá’ Gooi i kat gídaabá, “Gadá’ taa baloó ariiká nee iltá hee, nee ar taa baloó axaasiiká nee iiár hee, nee slám ar hee aa baloó xuiiká baraá muunáwose, gaarí an tidá’ Mungú aa amohhe’eés as mukdá’ inós gu slaá’.” ¹⁰ Muruuwí an kudá’ Mungú aa amoorén i geehhooutís ar loohír Qeeruuwós. Asma Qeeruú Mungú mura’ sleémeero gu xuuxu’ún, tam muruudá’ taa luú/ oo baraá muunuú Mungú i dirií’. ¹¹ Heé muruú baraá muunuú hee gu tsaáhh a heemá? A qeeruú heedaádáeéke, kudá’ baraawós wa hoót? Gawaá adoorihe muruú baraá muunuú Mungú i dirií’, heé gu tsaáhh i kaahh, aqo har Qeeruú Mungú kilós. ¹² Ala atén Qeeruú taa slawaán a qeeruú yaamuukáeeká, ala a Qeeruudá’ amór Mungú daáhh, as atén masók muruudá’ kuwa tsaahhaan oo Mungú naa diirén i haniís ar qeemuuwós. ¹³ Qoomár atén iidíguuwí bur axweesaán, u axweesanaaká ar axweesanoó sagalooár muu, ala un axweesaán ar axweesanaydá’ Qeeru naa atén i intsaahhatimís. Asma atén muruudá’ oo Qeeru un axweesaán ar axweesanoó Qeeru. ¹⁴ Heé aa ba/aniká, muruuduú Qeeruú Mungú gu ilaoohiiká. Asma muruudá’ dirose a adór daktu’uuma nee slám tsaahharo gu aleeslayká. Asma muruudá’ gár kur tsatsahhan a Qeeruú Mungú. ¹⁵ Ala heedaádá’ Qeeruú Mungú gu koóm, inós mura’ sleémeero tsaahharo gu aleesláy. Ala heé inós tsaahharo gu aleesláw i kaahh. ¹⁶ Asma Gooi i kat, “Heé muunuú Aako gu tsaáhh a heemá? Nee slám heé inós gu intsaahhatís a heemá?” Ala atén baraarene muunuú Kristo u koomaán.

¹ Ala hhaee’eé’, aníng niwa axweés dirhúng i alé, aga aleeslawiiká niwa axwees ar adoodár /iisí nir axweemaamiis dír múk Qeeruú kooma. Ala ana dirhúng i axweés ar adoodá’ nir axweemaamiis dír múk Qeeruú koomaakahe, nee ar adoodá’ nir axweemaamiis dír na/’aá ninakw baraá Kristowo. ² Án kuungá’ nuna /aymiís ar ilwa, slám ar muruú /aymár gawdeneeká. Asma muruú /aymár gawdén u aleesleera’aaká. Nee tam hamí sleeme u aleesleera’aaká. ³ Asma tam hamí kuungá’ a hotaatiindá’ ar adoodár múk Qeeruú koomaaká ir hotaatin. Asma baraahunge da/i i deer, nee kaangaani. Gaarí gár i laqaaqaan a gidaabáheéke kuungá’ heeuumarhúng tidár tlakweema an eeharahadá’, nee an hotaatiindá’ ar adoodá’ múk baraaká’ yaamu ir hotaatin. ⁴ Asma baraahunge kookoo i kaahi, “Aníng a heé Paulo”, nee kuqá’ i kaahi, “Aníng a heé Apolo.” Ala bar adoorí kuungá’ a adór múk baraaká’ yaamuúwoóke? ⁵ Ala Apolo, inós a heemá? Nee Paulo, inós a heemá? Atén a sagadiyuusér Mungú, nee kuungá’ ana diirén wa haratlintié’. Asma umuúqo heewo diirene gadiyeérós gana tleéhh ar adoodá’ Aako naa atén i haniís. ⁶ Aníng ana dahaasiím. Apolo ina ma’aá eemiís. Ala heé aa ureemiis a Mungú. ⁷ Ala heedaádá’ dahaasiím inós a gaarooká, laqaá tam kudá’ ma’aá eemiís sleeme. Ala heé gídaabár koóm a Mungú, kudá’ ureemiís. ⁸ Heedaádá’ dahaasiím nee kudá’ ma’aá eemiís, inooín a gár wák. Ala umuúqo heewo slaqweerós ga sláy ar adoodá’ heedaádá’ ira gadiyuús. ⁹ Asma atén a sagadiyuuse, tidá’ gadiyuus dinkwa nee Mungú. Kuungá’ a qaymór Mungú, nee a doó Mungú. ¹⁰ Aleesleemuudá’ Mungú naa amor’eén i haniís, aníng una ar gadiyuús, ihhafiirír hhoo’ ngiri qaás, ar adoodá’ tleehharusmoó do’ ir tleehhimamiti. Nee heé hatlá’ i gawaá ihhafiiridá’ i tleehhimiit. Ala umuúqo heewo ngi alqaytsimiiti adór ir tleehhiti. ¹¹ Asma ihhafiirír taa qaroó qaás a Yesu Kristo. Nee heé ihhafiirír hatlá’ qaasaro ga aleesláw i kaahh. ¹² Ala hee bira tleehhiít gawaá ihhafiirirí aleeró, gár ira tleehhiít barnaxes a miisli, laqaá lapiyá, laqaá barnaxes a tlaa/aá tlaxo ur, laqaá barnaxes a xaai, laqaá tsaaráy, laqaá barnaxes a slarhhí, gadiyér umuúqo heewo i geehhoouúr. ¹³ Asma Baalaadár Kristo ga geehhooés. Asma Baalaadá’ ka geehhooees ar baraá asla. Nee alstadá’ gadiyér umuúqo heewo gari iiát gídaabá a adoomá. ¹⁴ Do’dá’ hee aa tleéhh gawaá ihhafiiridá’ i alé, bar asla gwa /agiká, heedá’ slaqwe ga sláy. ¹⁵ Ala do’ bar asla gwa /ák, heedá’ slaqwe ga slayká. Inós kilós kuqo ba/amis, ala ar baraá asla. ¹⁶ Kuungá’ a xua’akáhe gídaabá kuungá’ a Doó Mungú, nee ar gídaabá Qeeruú Mungú i baraahúng wa hoot. ¹⁷ Hee barnaxes Doó Mungú gwa hhitín, Mungú heedaádá’ aqo gun hhitín. Asma Doó Mungú a Doó hhoohhoó’. Nee Doó Mungú an kuungá’. ¹⁸ Hee mitiwa kilós al/agín. Hee birti kilós harafadiit gídaabá inós i sagalooár kón, ar adoodá’ múk baraaká’ yaamu sagalooa ngir ga/ay, heewí gár kuwa hariím in ala daktu’uut, as masók daqaní sagalooaadár ló’ ngiwa slay. ¹⁹ Asma sagalooár muu a daktu’uuma dír Munguhe. Asma Gooi i kat gídaabá, “Mungú múk sageeloén gu ohahín baraá al/aymar’ine.” ²⁰ Nee slám Gooi i malé kat, “Aako inslawoó múk sageeloén gu xuu’ adór ir gídaabár konká.” ²¹ Gawaá adoorihe hee miwa daara/án as muu. Asma umuúqo gaaro a toohúng. ²² Paulo a koohúng, nee Apolo nee Kefa sleeme. Yaamu a koohúng, nee slafiingw, nee gwa’ara sleeme. Nee qoomaarí hám dáw a toohúng, nee tidá’ hardaha sleeme. ²³ Nee kuungá’ a múk Kristo, nee Kristo a oo Mungú.

¹ Gawaá adoorihe hee atén ti harafaari gídaabá atén a sagadiyuusér Kristo nee saayuusér iidíguudá’ taa luú/ oo Mungú. ² Ala dír mukduú saayuuseero gár ta slai a masók in inkihhimuúb koná’. ³ Ala aninge a gaarooká aníng tam kuungá’ i sakwasleemuta’, laqaá tam múk hatlá’ oo muu gu sakwasleemuút. Tam aníng sleeme ti kilooeé’ sakwasleemuutaaká. ⁴ Asma baraá muunuúeene gár aníng i sakwasleemuut i káhh. Ala aníng ti gan’amkuú i harafaariiká as adoodá’ muunuúeé’ iwa sakwasleemuutiiká. Ala heé aníng i sakwasleemuút an Aako. ⁵ Gawaá adoorihe hee mu gaanslár sakwasleemuutara’, ay dír Aako nay hardahi. Inós muruudá’ taa luú/ baraá giwtír i alé, ngun geehhooutis dír gwa/aát i alé, nee inslawoó munér muu nguri geehhoutis. Daqaní umuúqo heewo xirfuudá’ inós wa hariím gu sláy dír Munguhe. ⁶ Hháe, diirihe aníng nee Apolo aga slaqsaay tleehhitaán as kuungá’. Adoorí ana tleéhh as kuungá’ kaangwí kuwa intsahha’ diirén wa alé gídaabá, “Adoodá’ Gooi i kat ma mawaara’.” Hee dirhunge miwa daar/án as daanduú intsaahhatusmoowí, nee kuqa’ guri waaqaaqaa’. ⁷ Asma heé kuúng ugwa ureemiis dír múk hatlá’ a heemá? Kuúng gár ta koon i deéro ar kuúng taa tawó sleeriiká dír Munguhe. Ala bar kuúng aga tawó sleér, ahaá ala, kuúng mas daara/aán adór heé gaa gaa tawó slayká. ⁸ Kuungá’ aga qaroó axé’. Aga qaroó daqaari’ité’. Nee kuungá’ aga waawita’ tleehhité’, ala atén a kahhaán. Ala geeraawo alók kuungá’ masók an waawitá, asma daqaní atén a alwaawiti’iimaán nee kuungá’. ⁹ Asma án ngi slaá’, ateéká’ ya/abuuse, Mungú atén tina alhhe’eesay qaás adór múk taa sakwasleemuút kuwa tsu/i. Asma atén a adór muruú ta laqaqan dír muu sleémeero, nee tam dír malayke sleeme. ¹⁰ Atén a daktana as Kristo. Ala kuungá’ a múk sagalooár koóm baraá Kristowo. Atén ti daqeetlákw, ala kuungá’ a /uuruú koondá’. Kuungá’ tundu ilaiwawaa/, ala atén ti waaqaaqaa’. ¹¹ Tam ay hamí atén a qwariitaán, nee a waxiitaán, nee atén a /aankwets. Atén ti muux, slám maraay i koomanaaká. ¹² Nee slám a daawimiitaán ar gadiyeét kawa tlehhiitaan ar dabaarén awa kilá’. Muu barnaxes atén ti /ooslislín, atén inooín in tsuuqumaán. Atén barnaxes ti gusiisín, a qiqtliimaán. ¹³ Laqaá barnaxes atén ti niqimis, atén axweesanoó hhó’ un ki/imisán. Atén ana xwaansláy tleehhitaán baraá yaamuuwo, nee tari adór slooroodá’ ta hingeemisi, dír ilaá muu sleémeerowo. Adoorí an adoodár atén tay diriiaan tam hamí. ¹⁴ Muruuwí gár nguwa amorhúng i gooiím a gídaabaheeká kuungá’ tawa murumita’. Ala nguna gooiím as kuungá’ nuwa gurbuu’, adór na/’iieé’ awa sla’aaruuse. ¹⁵ Asma intsaahhatuuserhúng baraá Kristowo tam ka yaarire, tam kumér mibaango, ala baabi’iihúng ki yaariireeká. Asma baraá Kristowo aníng ana baabuúhúng tleehhiít qoomár Ya/abtór hho’ ngiwa amorhúng i huúw. ¹⁶ Gawaá adoorihe án kuungá’ nu gurbuú’ gídaabá. Aníng eehararé’, aníng tawa slaqsayhúng. ¹⁷ Asma gaarí an gár Timoteo ngusa ya/aáw amorhúng i alé. Inós an garmaaeé’ kuduú sla’aarusmo nee kuduú inkihhimuúc koóm baraá Aakoowo. Inós kuungá’ nu inslawtis iidíguú daanduú lohuueé’ awa baraá Kristo Yesuwo, kudá’ ni intsaahhatimis umuúqo diiro dír múk Kríshaanayhe. ¹⁸ Bahh’alé baraá tla/angwhunge ta kaahi aníng ni amorhúng i daqawká. Gawaá adoorihe tari kilooín daar/uút. ¹⁹ Ala aníng ni amorhúng i hardáh ar gaanslaay, bar Aako ngaa slaá’. Aníng binda hardáh, gár ni tsaahh, a axweesanoó mukdá’ aa daar/uut kiloseeká, ala tam /uuruuín sleeme. ²⁰ Asma waawuti’iimár Mungú a axweesantooká, ala a /uuru. ²¹ Kuungá’ gár ta sla’a’ a milá? Aníng nin hardáha amorhúng i ale ar hhara, laqaá nin hardáh ar sla’aari nee ar muunuú tsatsa’areema?

¹ Án iidíguuko ugwa axaás gídaabá heeko i deer baraá tla/angwhunge oo fuquús nee harér baabuúwós. Fuqtár adór tí kaa dii wa axaasiiká tam baraá múk xoorduuwo. ² Ala bar adoorí, kuungá’ gár ta daara/aanda’ a milá? A tsiní alók geeraawo barnaxes ana gurhaamuté’. Heé tlehhemuú oo adór kwí gu tlehhiít gár kuwa hariím a kun paraatl dír múk Kríshaanayhe. ³ Aníng hamí ti saáw dirhunge, ala tam adoorihe a dinkwár i dirií’ nee kuungá’ baraá qeeruuwo. Án geera bar dinkwár i dirií’ nee kuungá’, aníng heesíng adoosíng gaa tleehh geera ugwa qaroó sakwasleemuút. Ala tam hamí aníng ugwa qaroó sakwasleemuút. ⁴ Kuungá’ burumburiité’ dinkwa nee qeeruueé’, nee /uuruú Aakoorén Yesu i dinkwa nee atén. ⁵ Daqaní heesíng ku hanisá’ amór Neetlángw i alé ar umuú Aako Yesu, as slaqwtós kawa qwaareesi, as qeeruuwós daqaní iwa ba/an Baalaadár Aakoorén Yesu binda hardát. ⁶ Daara/angwhúng kwisíng i harinká. Kuungá’ a xuá’aáke gídaabá, “Gadaádá’ mikaáte kar sluufitimaamisi tam ka niiná, xwanteedár mikaáte sleémeero aqo gan sluuftís.” ⁷ Kuungá’ gadaádár aáng ar mikaáte kar sluuftimaamisi, tidár tlakweema, hingeesaak dirhunge, as daqaní kuungá’ a hhohhooeerá’. Daqaní kuungá’ a xwantér /aben ar mikaáte tleehhitá’, tidá’ taa sluufitisiká. Nee adoorí an adoodá’ kuungá’ hám tay dir’a’, asma deelmoorén oo Pasaáka gaasaro kwaa qaroó hhe’eés. Nee inós an Kristo. ⁸ Gawaá adoorihe atén deelór ur masók an tleehhaán. Ala mawa tleehhaán ar mikaáteedár aáng taa sluuftimiís, tidár tlakweema nee slisla/aruwo. Ala masók deelór ur an tleehhaán ar mikaáteedár /aben ar taa sluuftisiiká, tidár hhoohhooaari nee looeema. ⁹ Baraá barwár’eene ngina dirhúng i gooiím gídaabá kuungá’ ma al dinku’uumisaara’ nee fuquuse. ¹⁰ Gár naa gooiím a gídaabaheeká ma dinku’uumisaara’ nee múk baraá yaamu, kuduú fuquuse nee kudá’ peésár ilatleeruusá’, nee malguuse, laqaá mukdá’ munga’aá hatlá’ haratlintaatií’. Asma geera bar adoorí ngaa oó’, gídaabá ma dinku’uumisaara’ nee kuká’, geera alók kuungá’ gár tunduwa hariím a baraaká’ yaamu in geexeerá’. ¹¹ Ala aníng gár naa gooiím a tí gídaabá, ma dinku’uumisaara’ nee heé ta babay hhiya’, ala laatí inós a fuqusmo, laqaá ilatleerusmoó peésa, laqaá heé munga’aá hatlá’ haratlintaatií’, nee laqaá heé múk /ooslisliím, laqaá oonitusmo, laqaá malgusmo. Ala heé adoorí mu ya/aamara’ tam tawa al/ayiinda’ nee inós. ¹² Asma mukdá’ kaáhh baraá múk Kríshaanayhe aníng gár ngus sakwasleemuut a milá? Kuungá’ sleeme múk ta sakwasleemuta’ a kudá’ baraá múk Kríshaanáyheéke? ¹³ Ala mukdá’ baraá múk Kríshaanayhe kaáhh, heé gu sakwasleemuút a Mungú. Asma Gooi i kat, “Heé tlaákw hingeesaak baraá tla/angwhunge.”

¹ Baraá tla/angwhunge heé wák barnaxes i kwasleemár kón nee heé hatlá’, adór ir qiitli kwasleemadá’ ngiwa huwi dír geerá sakwasleemuuseedár baraá múk Kríshaanayheeká. Gár geeraawo hariím a gan huuw dír geerá múk hhohhó’ oo Mungú. ² Kuungá’ a xua’akáhe gídaabá muu sleémeero ku sakwasleemuut nee múk Mungú. Ala kuungá’ barnaxes muu sleémeero u sakwasleemutá’, a hariindá’aáke kwasleemár ninakw ar adór tisíng kawa tlaqa’? ³ Nee slám kuungá’ a xua’akáhe gídaabá atén malayke a sakwasleemuutaán? Ala malayke bar sakwasleemuutaán, muruú slafiingwí u sakwasleemuutaánaáke ak alé. ⁴ Kuungá’ bar kwasleemár koondá’ ar muruú baraá slafiingwí, ala kuungá’ adór kwasleemadá’ kar huba’ dír geerá mukdá’ taa ilaiwawa/iiká nee Kríshaanáy. ⁵ Gaarí a gár murér koom dirhunge. Heé sagalooár koóm baraá tla/angwhunge iqo káhhi, oo kwasleemár hee nee kuqá’ tsatto ga aleesláw? ⁶ Ala laatí, dirhunge hee heewós gun sakwasleemár áy amór sakwasleemuuseedár haratlintaaór koomaaká. ⁷ Ala kuungá’ bar ti kiloohúng sakwasleemutá’ dír geerá sakwasleemuusér wa alé, gaarí gár i laqaaqaan a gídaabá kuungá’ slafiingw ugwa harslaaqaté’. Ahaá, a tsiníheéke bar aga ya/aán tam tu sadakuusi? Ahaá, a tsiníheéke bar aga qítl tam taa gaa hayohi? ⁸ Ala laatí kuungá’ kilá’ a malguuse, nee muruú muu un hayohiindá’, tam muruú hhaeehúng. ⁹ Ahaá kuungá’ a xua’akáhe gídaabá malguuse waawuti’iimár Mungú ga baloó alká? Kuungá’ miti kiloohúng al/agiimara’. Múk tsaatuuse waawuti’iimár Mungú ga aaliiká, laqaá tam múk munga’aá hatlá’ haratlintaatií’, nee tam fuquuse, laqaá hhawaateedá’ nee hhawaataá hatlá’ fuquusá’, laqaá /ameenadá’ nee /ameenár hatlá’ fuquus, ¹⁰ nee tam fiisuuse, laqaá ilatleeruusér peésa, laqaá ooniituuse, laqaá /ayseenuuse nee laqaá múk aa dee/aanuut. ¹¹ Baraá tla/angwhunge bahh’alé aáng a múk adór kwí. Ala kuungá’ tunda hamaátl, tunda hhoohhooeés, tunda gan’amuú i harafaár ar /uuruú Aakoorén Yesu Kristo nee ar /uuruú Qeeruú Mungúrén. ¹² Kuungá’ a kata’, “Aníng ya/aám a koóm ar mura’ sleémeero nguwa tleehh.” Adoosíng ar ló’, ala a mura’ sleémeerowooká oo hariím. Aníng ya/aám a koóm ar mura’ sleémeero nguwa tleehh, ala a gídaabaheeká ay dír gaa aníng i bal. ¹³ Kuungá’ a kata’, “Muruú /ayma oo gura’, nee gura’ oo muruú /ayma.” Adoosíng ar ló’, ala Mungú looarka wake muruuwí tsaraawo sleémeero gu qwaarees. Ala slaqwa kaa tleehhiiká as fuqi, ala slaqwa a ar Aako, nee inós an aakoó slaqwa sleeme. ¹⁴ Mungú Aako guna waaslee/atís baraá múk aa qaátl wa alé, nee Mungúwí atén sleeme ti waaslee/atis ar /uuruuwós looarka wake. ¹⁵ Kuungá’ a xua’akáhe gídaabá slaqoohúng a diqoó Kristo? Ala aníng diqoó Kristo unqo taatáhha nguri diqoó tsaatuso’o tleéhh? Aasla’áy, adoorí i ya/aandaaká. ¹⁶ Laqaá a xua’akáhe gídaabá heedaádá’ ti haragaás nee tsaatuso’o, heedaádá’ a slaqwtá wák nee inós. Asma Gooi i kat gídaabá, “Kuká’ tsár tari adór slaqwtá wák.” ¹⁷ Ala heedaádá’ ti haragaás dír Aako, heedaádá’ qeeruuwós nee Aako aa wák tleehhiít. ¹⁸ Gawaá adoorihe kuungá’ fuqi ilaguwaak. Umuúqo tlakweemaá hee i tleehhi, gaa slaqwtós sa tlehhiitiiká. Ala heé fuquús, inós slaqwtós gan tlakweemaá i tlehhiit. ¹⁹ Kuungá’ a xua’akáhe gídaabá slaqoohúng a Doó Qeeruú hhoohhoó’, kudá’ baraahúng wa hoót? Inós an kudá’ tinda haniís nee Mungú. Kuungá’ ti kiloohúng bal’aaká. Ala kuungá’ awa Mungú. ²⁰ Asma inós kuungá’ nuna tlaáxw ar tlaxór ur. Gawaá adoorihe, kuungá’ Mungú xirfayeemisaak ar slaqoohúng.

¹ Ala gawaá iidíguudá’ kuungá’ naa gooiindi’i, a gár hhoo’ gídaabá hhawaata /ameeni mingiwa kwatiít. ² Ala as adoodá’ fuqi iwa tláhh, umuúqo hhawaatuuwo masók in hareerós kón, nee umuúqo /ameeniro masók in hhawaatuuwós koón. ³ Hhawaata hareerós ngi hariímarós i haniisi, nee hare sleeme hhawaatuuwós ngu hariímarós i hanis. ⁴ Hare slaqwtós ga balká, ala heé slaqwtós ga baál a hhawaata. Nee slám hhawaata slaqwtós ga baaliiká, ala heé ga baál a hare. ⁵ Kuungá’ miti /ita/itaara’. Ala aqo tin axweesani axamisá’ gídaabá tiwa /ita/ita’ ar har qooma, as pa/ángw tawa saaliinda’ kuwa sleera’. Aluuwo ti malé inki/e’, as Neetlaangw pa/aangw munguwa sláy oo nuwa iiara’ari asma kuungá’ ana aleesleeri’iiká tiwa /ita/ita’. ⁶ Gaarí naa oó’ a hara’ayaarooká, ala a ya/aám ngina haniís. ⁷ Asma aníng geera gár ni slaa’ masók umuúqo heewo geera a adór aníng. Ala umuúqo heewo aleesleemuuwós oo Qeeru gu kón, kudá’ taa haniís nee Mungú. Kwí a adoorí nee kuqá’ a adorqá’. ⁸ Ala án gár ni kah dír mukdá’ aa duuxuuxunkahe, nee dír kwaeeliwo, a tí gídaabá, a tsiní dir’ine bir kumiitiyá’ tawa hooti kilooín ale, adoodár aníng nir kilooeé’ hoot. ⁹ Ala barnaxes ila/aro ti aleeslay’aaká, a tsiní i duuxuuxune’, laqaá kiwa duxuuti. Asma a tsiní hee iwa duuxun laqaá /ameeni kawa duuxi, ta asltá ilatleeri ngiwa al ohiinda. ¹⁰ Ala mukdá’ aa qaroó duuxuuxun, nee /ameenadá’ taa qaroó duxuút, aníng inooín in hara’ayiyiím. Ala a aningeeká, ala a Aako gin hara’ayiyín gídaabá. /Ameeni hhawaatuuwós munguwa geexeér. ¹¹ Ala bar ngwa geexeér, i adoodá’ wa hot, makawa duúx, laqaá nee hhawaatuuwós ti axweesani axaasiye’. Nee slám hhawaata hareerós mingiwa geexáy. ¹² Ala mukduú hatlá’ heé gu ádbáw a aníng, a Aakoowooká, ar gídaabá, “Hhiyoó wák barnaxes hare ga kón ar aa haratlinti’iiká, nee hareedá’ bar inós aa ya/aán tawa al hooti nee inós, hareerós mingiwa guús. ¹³ Nee hare barnaxes hhawaatuú aa haratlinti’iiká gu koón, nee hhawaatuuwí bira ya/án tawa al hooti nee inós, hhawaatuuwós munguwa geexeér. ¹⁴ Asma hhawaatuudá’ aa haratlinti’iiká, inós ku hhoohhooees ar hareerós. Nee hareedá’ aa haratlinti’iká, inós ka hhoohhooees ar baraá hhawaatuuwós. Asma geera bar adooriheeká, na/’iihúng geera ki hhohhoeká. Ala hám ki hhohho’. ¹⁵ Ala hhawaatuudá’ aa haratlintii’iiká barnaxes hareerós ga talaákár i haniisár wa slaa’, ngi haniisi. Laqaá hareedá’ aa haratlinti’iká barnaxes hhawaatuuwós gu geexeemuú wa slá’, ngu geexeer. Asma hhawaatuudá’ aa haratlintii’, laqaá hareedá’ aa haratlinti’, inooín kaa tseegiiká nee hara’aya baraá muruuwihe. Mungú atén tina ateét as tawa hootaan ar wayda. ¹⁶ Asma kiíng háre, adór kar xu’ a adoomá gídaabá kiíng hhawaatuuwók u ba/amís? Laqaá kuúng hhawaáta, kuúng adór kar xu’ a adoomá gídaabá kuúng hareerók a ba/amís?” ¹⁷ Ala umuúqo heewo gár kuwa hariím masók i kumiit hotaango ar adoodár aleesleemuú Qeeru, kudá’ Aako aa dirós i haniís, nee adoodá’ inós i dirii’i qoomár kuwa ateét nee Mungú. Gaarí an gár ni hara’ayiyiim dír Kríshaanáy oo umuúqo diiro. ¹⁸ Heé taa ateét nee Mungú barnaxes kwaa al/uútl, al/utloorós mingiwa luú/. Nee heé taa al/utliiká burkwa ateét nee Mungú, inós mukuwa al/uútl. ¹⁹ Hee burkwa al/uútl, laqaá burkwa al/utliiká, a gaarooká. Ala gár gídaabár koom a hara’ayár Mungú kawa iialooeemisi. ²⁰ Umuúqo heewo i hooti ar adoodá’ geeraawo i dirii’i qoomár kuwa ateét. ²¹ Kuúng tuwa ateét a lawaalmoówo? Ma gurhaamutaar as tawa lawaalmo. Ala pa/aangw bir deer oo kuúng tuwa gweeri baraá lawaali’iimaro, pa/angwsíng ar gadiyuuseek. ²² Asma heedaádá’ taa ateét baraá Aakoowo qoomár inós tawa lawaalmo, inós a heé Aako aa gweér. Ala heedaáduú lawaalmoowooká kuwa ateét, heé adoorí an lawaalmoó Kristo. ²³ Kuungá’ tunduna tlaáxw ar tlaxór ur. Ma lawaalér muu tleehhitaara’. ²⁴ Hhaee’eé’, umuúqo heewo masók in hoot dír geerá Munguhe ar adoodá’ inós i dirii’ qoomár kuwa ateét. ²⁵ Ala gawaá iidíguú daanduú /amatliteero aníng hara’ayár Aako ar ni koom i káhh. Ala gaarí ni oo’ a adór aníng ni ga/aw. Asma aníng a heé taa gurtleemuú i haniís nee Aako, tawa heé muruú ló’ káh. ²⁶ Gídaabár’eé’ a tí, as slahha’amuuwí dáw qoomár de’emuukae a tsiní hee duuxo binga máy. ²⁷ Kuúng barnaxes hare duuxooro aga hhe’és, loohi ma leelehhiitaar ar hareerók kawa gus. Nee barnaxes hare aga duxká, kuúng hare ma leelehhiitaar ar kawa dux. ²⁸ Ala bar aga duuxuún sleeme, a gídaabaheeká tlakweema ina tléhh. Nee dasi bar kana duúx, a gídaabaheeká tlakweema gina tléhh. Ala múk adór kwí slahha’amaaye ga sláy baraá slafingw’ine, nee aníng gár ni slaa’ a kuungá’ slahha’amaayeerí masók a sleera’aaká. ²⁹ Ala hhaee’eé’, aníng adoorí ngin káh gídaabá, qooma daxta aa niinawuúr. Ala iimír hamí mukdá’ aa duuxuxun masók a adór múk aa duuxuxunká. ³⁰ Nee mukdá’ /aa/amiím masók a adór múk /aa/amiimaaká. Nee mukdá’ qwalalaá/ masók a adór múk qwalala/aaká. Mukdá’ muruú tlaxuúm masók a adór múk gár koomaaká. ³¹ Nee mukdá’ yaamuuká’ gi ar gadiyuús masók a adór múk yaamuuká’ gi ar gadiyuusaaká. Asma yaamuuká’ adoorí hám i dirii’iya’, i qwaariyá’. ³² Ala gár án ni slaa’ a masók kuungá’ an daawimita’aaká. Heedaádá’ aa duuxunká inós i daawiimiit as Aako, gídaabá adór ngur qwal/atisi. ³³ Ala heedaádá’ aa duuxun in daawiimiit as muruú baraaká’ yaamu, gídaabá adór hareerós ngir qwal/atisi, ³⁴ inslawaywós tari badu tsár. Nee /ameenidá’ taa duuxiiká, nee /amatlito’o, inooín sleeme in daawimitiyá’ as Aako, as tawa múk hhohhó’ baraá slaqoowo nee baraá muneero. Ala /ameenidá’ taa duúx, inós in daawimít as daanduú muruú baraaká’ yaamu, gídaabá adór hhawaatuuwós ngur qwal/atis. ³⁵ Aníng adoorí an káh as kuungá’ nuwa alee/iis. Aníng a sla’aaká kuungá’ nuwa harakeemiis. Ala gár ni slaa’ masók kuungá’ a tidá’ ganaa’ an tlehhá’, nee tidá’ hhohho’, nee ar gídaabá masók tina hanisé’ dír Aakoowo baraá slafingwhunge, nee muruú hatlá’ munduwa uuruxún. ³⁶ Ala daqtakaaro laqaá hee i da’ayuut gídaabá, dasir’eé’ tidá’ taa duuxiiká bar aga haniisiiká dír heé i alé, aga sadakuús. Barnaxes dasiidá’ qoomár duuxo gaa eér, nee a gár hariím inós kawa duuxi, baabuúdá’ ngi tleehhi adór inós i slai. Ala a gídaabaheeká inós ina dakuús barnaxes ya/aám gaa haniís tiwa duxuutiya’. ³⁷ Ala baabuúdá’ barnaxes gaa slaá’ baraá muunaáwose gídaabá dasir’eé’ tí a haniisaaká, inós bir xurumiitiiká baraá muunaáwose, nee barnaxes gaa tleehhiiká ar kuwa harakeemiís, ala inósuú kilá’ adoodá’ inós aa slaá’ gana tsaát baraá muunaáwose, inós adór hhoo’ gaa tleéhh. ³⁸ Gawaá adoorihe heé dasiirós ga haniís, adór hhoo’ gaa tleéhh. Nee kuda’ dasiirós ga haniisaaká, inós adór hhoo’ gaa ak tleéhh. ³⁹ /Ameenír taa duúx, hhawaatuuwós bir slaaf, /ameenidá’ makawa duúx. Ala bar hhawaatuuwós aa gwaá’, i ya/aán inós kawa duuxi nee heé inós i sla’. Ala adoorí ka tleehhi ar baraá Aako. ⁴⁰ Ala a gár ak hhoo’ dirose bar duuxo ngaa meér. Gaarí aníng an káh, ala tam aníng sleeme án ngi slaá’ Qeeruú Mungú u koóm.

¹ Daxta iidíguú ni oo’ a iidíguú fu’unaydá’ taa hanmamisi dír munguaá hatlá’. Atén aga qaroó xuaán gídaabá atén sleémeero xu’uti a koomaán daanduú kaangwihe. Ala xu’uti gár ni huwaahup dír heewo a daara/aangw. Ala sla’aari gár ni huwaahup dír heewo a kwa/asa. ² Hee bir kaahi, “Aníng gaarí a xuú’,” inós gadaádá’ gaa baloó xuiiká ar adoodá’ kus hariím xu’utiro. ³ Ala heé Mungú gu slaá’ inós ku xuu’ nee Mungú. ⁴ Ala gawaá iidíguú daanduú /aymár fu’unaydá’ taa hanmisi dír murslaaqataá munguaá hatlá’, gár ni oo’ a tí, atén a xuaán gídaabá munguaá hatlá’ i kahhiyá’, ala Mungú dáw a wak kilós. ⁵ Murslaaqataá yaariir i dayá’ awa ta babay a mungi’i, gawaá dooriwo nee tam baraaká’ yaamuuwo. Gawaá adoorihe a gár ya/aam ooaro gídaabá, mungi’i ki yaariir, nee aleesleemuuse ka yaariir. ⁶ Ala tam adoorihe diirene Mungú a wak kilós, inós an Baabá. Mura’ sleémeero ina tleehharuút ar inós. Nee atén an dawaán as inós. Nee slám Aako a wak kilós, inós an Yesu Kristo. Mura’ sleémeero ina tleehharuút ar loohír inós, nee atén an dawaán ar loohír inós. ⁷ Ala a muu sleémeerowooká oo xu’utirí ga koóm. Bahh’alé baraá slafingw’ine kaa ló’wa intsatsaáhh murslaaqat kuwa ilaiwawa/i adór munguaá slafá’ wa alé. Gawaá adoorihe fu’unaá taa ilahhooár wa hanmiís dír munguaá hatlá’, birnga /ayiyé’, kin slahhe’eemiis baraá muner’ine, as adoodá’ haratlintaaor’ín kawa niiná. ⁸ Ala muruú /ayma atén ti hardahaasiiká amór Mungú i alé. Fu’unaay bira mawaán /aymaaro, gár atene /aaruw i káhh. Nee bira /ayaán, gár atene doogiim i káhh sleeme. ⁹ Ala amohhooarí ta koonda’ ga/aawaak gídaabá miwa dukuutsmo tleehhít dír mukdá’ haratlintaao niinawe. ¹⁰ Gawaá slaqsaywo, kuúnguusíng xu’utír koóm, burta ár tawa /ayiin baraá doó munguaá hatlá’ wa alé, heé haratlintaaór niina ga koóm, inós fu’unaydá’ taa ilahhooár wa haniís gi /aymár áyke sleeme? ¹¹ Gawaá adoorihe heedaáduú haratlintaao niiná kwaa qwaareés as xu’utirók. Laatí inós a hhiya’, kudá’ Yesu aa sa gwaá’. ¹² Ala hhaeehúng barnaxes ina sadakumisé’ ar adoorí, nee haratlintaaor’ín tidá’ niina kari slahhe’eemisé’, heé ta sadakusé’ a Kristo. ¹³ Gawaá adoorihe, muruú /ayma barnaxes hhiyaaeé’ gu dukuutsmoó i qamín, aníng fu’unaay i baloó /ayaaká ay alhhe’eesay wasle, as aníng mawa dukuutsmo tleehhiít dír hhiyaaeene.

¹ Ahaá, aníng a heé taa gweériíke? Ahaá, aníng a ya/abusmoowookáhe? Ahaá, aníng Yesu Aakoorén ugwa áriíke? Ahaá, kuungá’ a mamaá gadiyér’eéneéke, tidá’ ar baraá Aako? ² Ala aníng tam ya/abusmoowookahe dír múk hatlae, ala dirhunge aníng a ya/abusmo. Asma kuungá’ a layar’eé’ ar laqaqaam gídaabá aníng a ya/abusmoó Aako. ³ Gaarí an gár aníng tir aleekal/aam dír mukdá’ aníng i siasia gídaabá aníng a ya/abusmoowooká. ⁴ Ahaá, atén a hariimanaakáhe tawa /ayiimaan nee tawa wahaamaan? ⁵ Ahaá, atén a hariimanaakáhe umuúqo dír ta kawana hare kawa huwaan dinkwa nee atén, ar aa haratlinti’, adoodá’ ya/abuuseedár hatlá’ aa tléhh, nee hha’aá Aako, nee tam Kefa sleeme. ⁶ Aníng nee Barnaba gadiyér hatlá’ mas tleehhaán as muruú /aymaarén? Ahaá, atén a hariimanaakáhe gadiyeérí kawa mawaan adór kudá’ hatlá’ wa alé? ⁷ Ahaá, askaarmo i deéro oo slaqwarár áw, tiri kilós buu’? Laqaá hee i deéro oo qaymór misabiíbu gaa dahaas, na/’iidá’ giri /ayiiká? Nee slám hee i deéro oo muruú de’eém, ala ilwaá muruudá’ giri /ayiiká? ⁸ Gaarí a axweesanoó heeuuma kilóse? Ahaá, hara’aya sleeme adoorí ga kátke? ⁹ Asma kaa gooín baraá hara’ayár Musawo gídaabá, “Awuú balángw adaráh as nguwa pur/umiisi, mu afa tseegaar.” Xáy, diirihe Mungú gár i ga/ay a kángw awuúwo? ¹⁰ Ahaá, adoorí gár ngisa oó’ ala a as aténeéke? Asma axweesantí gár kasa gooín a atén. Heé doósl, i doosli ar haraxu’uti gídaabá gaa ga sláy, nee heé balángw pur/umiís, gadiyeérí ngi tleehhi ar haraxu’uti gídaabá gaa ga sláy baraá bu’ungwdae. ¹¹ Atén muruú qeeru una dahaasaán dirhúng i alé. Ala a gár hariimakáhe atén muruú slaqwa bur dirhúng wa bu’uumaán. ¹² Múk hatlá’ barnaxes i harín kuungá’ kuwa amohhe’eemisa’, ala atén a ak hariimánaáke ta múk hatlae? Ala atén hariímarí aga ar gadiyuusaniiká. Atén ana qiqtliimaán gawaá umuúqo gaaro as Ya/abtór hho’ ar Kristo mawa dukuutsmoó i qaasaán. ¹³ Ahaá, kuungá’ a xuá’áke gídaabá, mukdá’ baraá Doó Mungú wa gadiyuús, muruuduú Doó Mungú gun /aay? Nee slám a xuá’áke gídaabá, mukdá’ gadiyuús didár meésár ilahhooár wa alé, inooín hariímar’ín kan sláy baraá muruudá’ taa ilahhooár wa haniís? ¹⁴ Nee slám Aako hara’aya gaa adoorír haniís gídaabá mukdá’ Ya/abtór hho’ alki/aa/iít, inooín sleeme gár kiwa hariím a muruú /aymar’ín ngun slayá’ ar Ya/abtór hho’. ¹⁵ Ala aníng hariímarí sleémeero aga ar gadiyuusiiká, tam gár wák. Nee slám aníng adoorí aga gooiimiiká as hariímarí ngiwa slaw dirhúng wa alé. Asma a tsiní aníng bara gwaá’, ta xirfuueé’ kwí hee nguwa hingeesi. ¹⁶ Asma aníng tam a Ya/abtór hho’ alki/iita, gár tir xirfayees i káhh. Asma gaarí a gadiyér tinda aníng i haniís, a gár ni baqaaká tleehhamooro. Aníng Ya/abtór hho’ bar alki/iitaaká, a tsaxwa sakwasleemar’eé’ ngiwa wa /akuut. ¹⁷ Asma gadiyeérí bara tleéhh as sla’aarir’eé’ kilós, aníng slaqwe a sláw. Ala barnaxes a gadiyér ni baqaaká tlehhmuuwo, daqaní a gadiyér tinda aníng i saayín. ¹⁸ Gawaá adoorihe slaqwer’eé’ a milá? Slaqwer’eé’ a qwal/uudá’ aníng ni koom, asma aníng a Ya/abtór hhó’ alki/iít ar bu’utu wasle. Geeraawo a hariímar’eé’ bu’utu nguwa slaw as adoodá’ Ya/abtór hho’ ngiwa alki/iít. Ala aníng tina kilooeé’ /iít hariímarí mawa sláw. ¹⁹ Aníng a lawaalmoó heewooká tam dír heemahe. Ala tam adoorihe aníng tina lawaalmo tleéhh kilooeé’ alé dír muu sleémeerowo as múk yaariír nguwa slaw. ²⁰ Dír múk Yahudiro aníng tina adór heé Yahúdí tleéhh, as múk Yahudi nguwa slaw. Aníng a baraá aleesleemuú hara’ayár i diriiaaká. Ala dír mukdá’ baraá aleesleemuú hara’ayár i diriia, aníng sleeme tina tleéhh tawa adór heé baraá aleesleemuú hara’ayár i dirií’. Adoorí ana tleéhh as mukduú baraá aleesleemuú hara’ayár i dirií’ nguwa slaw. ²¹ Aníng a hootaaká dír hara’ayár Mungú iwa kahh, asma aníng taa tseék nee hara’ayár Kristo. Ala dír mukdá’ hara’ayár Mungú koomakahe, aníng tina tleéhh tawa adór heé hara’ayár Mungú koomaaká, as mukdá’ hara’ayár Mungú koomaaká nguwa slaw. ²² Dír mukdá’ haratlintaao niinawe, aníng tina tleéhh tawa adór heé haratlintaao niiná, as mukdá’ haratlintaao niiná nguwa slaw. Gawaá adoorihe aníng tina tleéhh tawa adór umuúqo heewo dír inooín sleémeerowo, as umuúqo loohi ngiwa leelehhiit ar muu bahh’alé nguwa ba/amis. ²³ Aníng muruuwí sleémeero gár ngus tleehh a as Ya/abtór hho’, as aníng sleeme Ya/abtoorí hho’ ngiwa slaw dinkwa nee múk hatlá’. ²⁴ Ahaá, kuungá’ a xuá’aáke gídaabá mukdá’ qwaátl baraá ti’iingo, sleémeero tan ti’ii’ín, ala heé arba/ati ga sláw a wak kilós. Gawaá adoorihe, kuungá’ adoorír qwaatlaak as arba/ati kawa sleera’. ²⁵ Umuúqo heewo oo qwaátl baraá neetooro, aqo tin ilaa/ baraá umuúqo gaaro. Mukwí adoorí gan tlehhiit as slamangwdá’ hhitiruút kuwa slay. Ala atén adoorí an tlehhiitaán as slamángw hhitiruutaaká kuwa slawaan. ²⁶ Anínguú kilá’ a tawó ti’ii’iimaaká, ala amór ni ti’ii’iim a xuú’. Nee slám aníng a tawó tuu’uutaaká, ala dír ni tuu’ a xuú’. ²⁷ Asma aníng gár ni tuu’uut a slaqwte’eé’, nee slaqwte’eé’ ngiri baál, as masók anuúwí Ya/abtór hhó’ alki/aa/iít amór múk hatlá’ i alé, aníng mitiwa sií’.

¹ Hhaee’eé’, aníng kuungá’ nu inslawtisár wa slaá’ iidíguú baabi’iirene. Qoomaadae inooín sleémeero ta baraá guruú hunki, sleémeero tana waraáhh ar baraá tlawi. ² Nee sleémeero kina baatimiís ar baraá hunki nee ar baraá tlawi inooín tawa múk Musa. ³ Inooín sleémeero muruú /aymár qeeru oo taa /aáy a wak. ⁴ Nee slám inooín sleémeero ma’aá qeeru awa taa wahán a wak. Asma inooín nina wahané’ dír tlaa/adár qeeru, tidá’ inooín gaa eehat. Nee tlaa/adá’ inós an Kristo. ⁵ Ala tam adoorihe awa yaariir baraaine Mungú ngwa sla’atisi’iiká. Gawaá adoorihe niri tlufaafuiyé’ baraá xanxáy wa alé. ⁶ Ala adoorí ina tleehharút as iwa slaqsaay tleehhit diirene oo atén ti gurbu’uúm, as atén muruú tlákw muwa ilatleeruusaán, adoodár mukdá’ ngura ilatleeruús. ⁷ Nee slám kuungá’ munguaá hatlá’ mi haratlintiaara’, adoodár muu bahh’ale baraaine aa tleéhh. Asma Gooi i kat gídaabá, “Muu ina iwiít, tari /ayín nee tari wahán. Aluuwo tari sihhiít as tawa neeti.” ⁸ Nee slám atén tsaatu’uuma mawa tleehhaán, adoodá’ inooín bahh’alé naa tleehhiyé’, múk kumér mibeeri tsár nee tám iri qaátl gawaá looár wák i alé. ⁹ Nee slám atén Aako muwa iiara’araán adór inooín bahh’alé ngura iiariyé’, nee kiri tsuú/ nee dayshe. ¹⁰ Slám kuungá’ ma qununu/aara’ adór inooín bahh’alé nira qununuu/iyé’, kiri hhitín nee Hhitirusmo. ¹¹ Ala adoorí ina tleehharút as iwa slaqsaay tleehhit, nee kari gooín as atén tiwa gurbu’uun. Asma qoomaarí atén tay diriiaan a qoomár alhhe’eesoó yaamu. ¹² Gawaá adoorihe heé ti kilós xuú’ gídaabá inós aa sihhiít, inós ti harmagaahhi as miwa huú’. ¹³ Kuungá’ iiara’aduú taa sleeré’ a adór kuduú /iisikó oo muu i slaaslay. Nee Mungú i inkihhimuúd kón. Inós iiara’aduú aleesleemuuhúng gu baá/, gu ya/anká kuungá’ kuwa sleera’. Ala iiara’at barnaxes naa hardáh, inós loohi ga tleehh ar kuungá’ tar ti’ita’ baraá iiara’aduudae, as kuungá’ tawa qiqtliinda’ baraá iiara’aduudá’ wa alé. ¹⁴ Gawaá adoorihe, sla’aaruuser’eé’, kuungá’ murslaaqatuú munguaá hatlá’ ilaguwaak as kuwa ilaiwawa/a’aaká. ¹⁵ Aníng an axweés dirhúng i alé tawa adór múk fuqurángw koóm. Axweesantí án ni axwees, kuungá’ aldakuutaak. ¹⁶ Xooslmooduú tsuuqa, kudá’ atén ta tsuuqumaan bur ar wahaamaán, gár i huwahuwi a dinku’uumár tseerér Kristowookáhe? Mukatmoodá’ ta qasmiisaan bur /ayaán, gár i huwahuwi a dinku’uumár slaqwtá Kristowookáhe? ¹⁷ Atén a slaqwtá wák, tam atén ti yaarire, asma mukatmo a wak, nee atén sleémeero tlaqtá mukatmoodá’ wák a ilaohiimaán. ¹⁸ Múk Yahudi ga/aawaak. Mukdá’ fu’unaá taa ilahhooár wa haniís gi /aáy, inooín ta dinku’uumiísiíke nee meésaadár ilahhooa? ¹⁹ Gár adoorí ngis kah a milá? A gídaabáhe fu’unaá taa ilahhooár i haniís i gídaabár koná’? Laqaá a gídaabáhe munguaá hatlá’ i dayá’? ²⁰ Aasla’áy. Ala múk xoordu ilahhooa birnga haniís, ga amór neetlaamér i hanimiis, slám a amór Munguheeká. Ala aníng a sla’aaká kuungá’ tawa dinku’uumisa’ nee neetlaame. ²¹ I ya/aandaaká kuungá’ xooslmoó Aako kuwa ar wahaanda’, nee xooslmoó neetlaame sleeme kuri malé ar wahaandá’. I ya/aandaaká kuungá’ tawa dinku’uumisa’ dír meésár Aakoowo, nee tari malé dinku’uumisá’ dír meésár neetlaame sleeme. ²² Ahaá, atén aqo qitlána Aako kuwa buhhtisaan? Atén a ak /uuruú koomaána ta inose? ²³ Aníng ya/aám a koóm ar mura’ sleémeero nguwa tleehh, ala a mura’ sleémeerowooká oo hariím. Aníng ya/aám a koóm ar mura’ sleémeero nguwa tleehh, ala a mura’ sleémeerowooká oo muu gu kwa/ás. ²⁴ Hee tidá’ inós i slai mingiwa leelehhiít, ala masók a tidá’ heé hatlá’ gu alee/iis gan leelehhiit. ²⁵ Umuúqo gaaro ar ta weerimiisi didár mura’ kuwa weerimiisi, /ayaak, slám ma yaahamisaara’ gídaabá amór i dahh a amá, as haratlintaaorhúng. ²⁶ Asma Gooi i kat gídaabá, “Yaamu nee umuúqo gaaro ar baraá yaamuú i diriia a ar Aako.” ²⁷ Nee heé aa haratlinti’iiká barnaxes kuungá’ naa dahi’ís, nee kuungá’ barnaxes a daqeemuú sla’á’, umuúqo gaaro /ayaak, tidá’ taa geeraahúng i qaás. Ma yaahamisaara’ gídaabá amór i dahh a amá, as haratlintaaorhúng. ²⁸ Ala barnaxes hee kuungá’ naa ádbáy gídaabá, “Gaarí kaa ilahhooár wa haniís,” kuungá’ daqaní gadaádá’ ma /ayaara’, as heedaádá’ ngaa oo’, nee as haratlintaao. ²⁹ Ala haratlintaaoorí ni kah, a togeeká, ala a haratlintaaór heedaáduú hatlá’. Ala kuúng a kat gídaabá, “Haratlintaaor’eé’ gár kas ila/an a milá as haratlintaaór heé hatlá’? ³⁰ Aníng Mungú un sluufimiís as muruú /aymar’eé’. Ala heé hatlá’ gár aníng is sakwasleemuuti a milá as muruú /aymaadá’ ni /aay, kudá’ Mungú nguwa sluufimiis?” ³¹ Án gár ni kah a tí gídaabá, kuungá’ barnaxes a /ayiindá’, laqaá bar wahaandá’, laqaá umuúqo gaaro ar ta tlehha’a, sleémeero tlehhiitaak ar Mungú iwa xirfuuti. ³² Kuungá’ ma dukuutsmo tleehhitaara’ dír múk Yahudiro, nee dír múk Yunaniro, laqaá tam dír múk Kríshaanayhe. ³³ Ala adoodá’ aníng ni tlehhiit, kuungá’ sleeme na tleehhaak. Asma aníng umuúqo heewo un sla’atisár wa slaá’ baraá mura’ sleémeerowo, kudá’ ni tlehhahhiit. Gadaádá’ aníng i gaa wa buu’ a leelehhiitaaká, ala a gadaádá’ múk yaariír gu gaa wa buu’ an leelehhiít, as inooín masók ki ba/amis.

¹ Aníng na eeharaaré’, adoodá’ aníng Kristo ngur eeharahaar. ² Aníng kuungá’ nu xirfayeemiís as adoodá’ kuungá’ aníng iwa inslasleeré’ baraá umuúqo gaaro, nee muruudá’ sleémeero aníng naa dirhúng i intsaahhatimís ugwa eehadé’. ³ Ala aníng a slaá’ kuungá’ kawa xua’ gídaabá, Kristo an ságw umuú hhawaata, nee hhawaata an ságw /ameeni, nee Mungú an ságw Kristo. ⁴ Umuúqo hhawaatuuwo barnaxes sagós gwa tuntuúk, qoomár bir firiirín, laqaá qoomár bir ya/abtór amór Mungú daahh axwees, inós sagós gun murekeemiis. ⁵ Ala umuúqo /ameeniiro barnaxes sagós gwa tuntukká, qoomár bir firiiriín, laqaá qoomár bir ya/abtór amór Mungú daahh axwés, inós sagós gun murekeemís. Asma adoorí binga tléhh, inós a adór /ameenír taa saga deéqw. ⁶ Ala /ameeni sagós tuntukaro burngu sla’aká, tam se’eengós burke tsaát ku hhoó’. Ala barnaxes a gár murér koom /ameeni se’eengós nguwa tsat, laqaá sagós kuwa deeqwi, adoorí bir murér koón, inós sagós ngu tuntuk. ⁷ A hariímaarooká hhawaata saga nguwa tuntuuki, asma inós a slaqsoó Mungú nee xirfuú Mungú. Ala /ameeni inós a xirfuú hhawaata. ⁸ Asma hhawaata inós kwa tleehhiiká ar /ameeni, ala /ameeni kana tleéhh ar hhawaata. ⁹ Nee slám malé alé hhawaata kwaa tleehhiiká as /ameeni, ala a /ameeni kana tleéhh as hhawaata. ¹⁰ Gawaá adoorihe /ameeni gár kawa hariím masók sagós gun tuntukuún as kawa laqan gídaabá inós ka baliit. Adoorí ngi tlehhit as malayke. ¹¹ Ala baraá Aakoowo /ameeni a gaarooká bar hhawaata i kaahh, nee slám hhawaata a gaarooká /ameeni bir káhh. ¹² Asma adoodá’ /ameeni kara tleéhh ar hhawaata, hhawaata sleeme inós kuna laqwaál nee /ameeni. Ala mura’ sleémeero amór i dahhi a amór Mungú. ¹³ Kuungá’ kiloohúng alqaytsitaak. Xáy, a gár hariíma /ameeni Mungú nguwa firiin barnaxes saga gwa tuntukiká? ¹⁴ Ahaá, tlehhemuusíng kuungá’ tundura tleéhh, tlehhemuusíng ngi laqaqankáhe dirhunge gídaabá hhawaata barnaxes ku se’eengw tlét, a mure dirose. ¹⁵ Ala /ameeni barnaxes ka se’eengw tlet, dirose a xirif. Asma /ameeni se’éngw tlét guna sleér as tiwa tuntukuun. ¹⁶ Ala heé tlaampa’amisuú slaá’ daanduú iidíguuwihe, inós ngi xui gídaabá atén tlehhma’aá adór kwisíng i koomanaaká, tam múk Kríshaanáy oo umuúqo diiro gi konká. ¹⁷ Aníng baraá axweesantí ni dirhúng i ooa, aníng gár tiwa hariím a kuungá’ nun iigahhaát gawaá gár wake. Asma dinku’uumarhúng gár ni huwahup a gár hhooeeká ala a gár tlaakw. ¹⁸ Gár har geerá, aníng iidík ugwa axaás gídaabá, qoomár kuungá’ múk Kríshaanáy bar burumburumitá’, kuungá’ taa partlité’. Ala aníng aga ya/aám gídaabá iidíguuwí oo ló’ daqtakaaro. ¹⁹ Asma a gár hariím daqooroó adoosíng niwa ti’iiti baraá tla/angwhunge, as mukdá’ haratlintaaór ló’ ga koóm iwa geehhoouy. ²⁰ Gawaá adoorihe, kuungá’ múk Kríshaanáy bar burumburumitá’ i ya/aandaaká muruú /aymár Aako kuwa /aga’. ²¹ Asma qoomár /aymaaro umuúqo heewo muruú /aymaarós gun kilós /aay. Ala gár aluudá’ ngi haar a heé wák i didá’ wa iwiwiit i qwariit, ala kuqá’ guruuwós gwa dalaa/a hhe’eés. ²² Ahaá, kuungá’ maraay i koonda’akáhe awa tawa /ayiinda’ nee tawa wahaanda’? Laqaá a gídaabáhe múk Mungú un waaqaqa’á’, tam múk liitlakuuse baraadane kuri murekeemisá’. Án gár kuungá’ nu baw a milá? Nun xirfayeésa? Aasla’áy, nu xirfayeesaaká daanduú kaangwihe. ²³ Asma aníng intsaahhastí ana ilaóh dír Aakoó wa alé, nee ngiri kuungá’ i haniís, gídaabá, aakoorén Yesu xweeraadá’ kuwa sakií/, mukaatmo guna taataáhh, ²⁴ iri sluufiís, guri parhhamiís, iri oó’, “Gaarí an slaqwte’eé’ ar tinda haniís as kuungá’. Adoorí tlehhiitaak as inslaslangw’eé’.” ²⁵ Nee alaá /aymaaro xooslmo guri adoodár óh sleeme, iri oó’, “Gár baraá xooslmoowí a alqadór /aben, tidá’ Mungú aa tleéhh ar tseerer’eé’. Adoorí tlehhiitaak qoomár bar wahaandá’ as inslaslangw’eé’.” ²⁶ Asma qoomár kuungá’ mukaatmoowí bur /agiindá’ nee gár baraá xooslmoowí bar wahaandá’, kuungá’ a gwa’arár Aako an alki/itá’ tam ay dír inós ni ki/i. ²⁷ Ala gawaá adoorihe, hee barnaxes mukaatmoowí gwa /aay, nee gár baraá xooslmoó Aako gaa wáh ar loohír hariimaaká, heé adoorí slaqwtá Aako nee tseerér Aako gaa tlakweemaá i tleéhh. ²⁸ Gawaá adoorihe umuúqo heewo ti kilós alqaytsiti, daqaní mukaatmo ngu /ayi nee gár baraá xooslmoodá’ ngi wahi. ²⁹ Ala umuúqo heewo oo /ayiím, nee oo wahaám, barnaxes slaqwtá Aako gaa tsaahhiiká, heewí taa kilós sakwasleemár i tleéhh ar loohír /ayma nee wahaangw. ³⁰ Gawaá adoorihe gaarí an gár múk yaariír baraahunge kus daqeetlákw nee is tiqi, nee slám an gár múk yaariír isa qaátl dirhunge. ³¹ Ala geeraawo barnaxes atén kilootén taa alqaytsiitaán, atén geeraawo alók taa sakwasleemutiiká. ³² Ala qoomár barnaxes atén ti sakwasleemuut, a gídaabá Aako atén tin muux, as atén mitiwa sakwasleemuút dinkwa nee múk aa haratlintii’iiká. ³³ Gawaá adoorihe, hhaee’eé’, qoomár kuungá’ barnaxes a burumburumitá’ as tawa /ayiinda’, ti daamaaraande’. ³⁴ Ala hee barnaxes i qwariit, i /ayin dír do’ós wa alé, as burumburumituuhúng mindiwa sakwasleemár ar kií/. Nee muruudá’ aa meet aníng binda hardáh amorhúng i alé ngu hara’ayiím.

¹ Hhaee’eé’, gár án ni slaa’, kuungá’ iidíguú aleesleemuú ta hanmaamisi nee Qeeruú hhoohhoó’ masók un xuá’. ² Kuungá’a xuá’, qoomár kuungá’ tawa múk Mungú xuaaká. Qoomaadae kuungá’ ana ya/aandé’ tunduwa huwahuwi nee mungi’iidá’ afe waslen, kudá’ murslaaqat, adoodá’ kuungá’ tundura geeraharahaár. ³ Gawaá adoorihe án kuungá’ nu xu’utís gídaabá, hee i kaahh oo axweés ar baraá Qeeruú hhoohhoó’ oo káh gídaabá, “Yesu ku lu’usi.” Nee slám heé taa geerahariiká nee Qeeruú hhoohhoó’, ooaro ga aleeslayká gídaabá, “Yesu a Aako.” ⁴ Aleesleemuú dimbadimbé oo Qeeru i deer, ala Qeeru inós a wak. ⁵ Nee slám gadiyér dimbadimbé i deer, ala Aako inós a wak. ⁶ /Uureeraá dimbadimbé awa gadiyuusá’ i dayá’, ala Mungúdá’ gadiyeédá’ sleémeero ga tlehhahhiít, inós a wak kilós. ⁷ Ala aleesleemuuduú Qeeruú hhoohhoó’ gu geehhooeemiís, ku hanmiis dír umuúqo heewo ar adoodá’ alee/isoó huwahuuw dír múk Kríshaanáy. ⁸ Asma heé wák aleesleemuú axweesantá sagalooa gun sláy ar Qeeru, nee kuqá’ aleesleemuú axweesantá xu’uti gun sláy ar Qeeruuduú kilá’. ⁹ Nee oo hatlá’ aleesleemuú haratlintaao gun sláy ar Qeeruuduú kilá’, kuqá’ aleesleemuú hungu/umis gun sláy ar Qeeruuwí wák. ¹⁰ Nee oo hatlá’ aleesleemu gun sláy oo tlehhma’aá waa/oo/amór koomá’ ngiwa tlehhiiti. Kookoo aleesleemu gun sláy oo ya/abtór amór Mungú daahh ngiwa alki/iiti. Oo hatlá’ aleesleemu gun sláy oo qeeruú dimbadimbé nguwa tsatsahhan. Nee kookoo aleesleemu gun sláy oo iwa axweesi ar tsifrír dimbadimbé ar xuawaslen, nee oo hatlá’ aleesleemu gun sláy oo tsifridá’ ngiwa ilaharmiisi. ¹¹ Heé muruuwí sleémeero gu tleéhh a Qeeruú Mungú kudá’ wák kilós. Inós aleesleemu gun hanmiis dír umuúqo heewo ar adoodá’ inós i slai. ¹² Slaqwtá hee a wak, ala i diqoó yaariír koón. Ala diqaywí tam ku yaarire, sleémeero burkwa haragaás an slaqwtá wák kilós. Adoorí an adoodá’ Kristo sleeme i dirii’i. ¹³ Asma atén bahh’alé a múk Yahudi, bahh’alé a múk Yunani, kookaari a lawaale, nee kookaari a lawaaleerooká. Ala atén sleémeero tina baatimiís ar Qeeruudá’ wák as tawa slaqwtá wák tleehhitaan. Nee slám atén sleémeero tina wahaás ar Qeeruudá’ wák. ¹⁴ Slaqwtá hee a diqtá wakeeká, ala a diqoó yaariír. ¹⁵ Yaae bira ó’ gídaabá, “Aníng ar slaqwtooká asma aníng a dakooká,” xáy, yaae ar slaqwtookáhe as adoorí? ¹⁶ Nee iia bira ó’ gídaabá, “Aníng ar slaqwtooká asma aníng a iltooká,” xáy, iia ar slaqwtookáhe as adoorí? ¹⁷ Ala slaqwa sleémeero geera barnaxes a ila kilós, geeraawo adór tar axamiisi a adoomá? Nee slám slaqwa sleémeero geera barnaxes an iia kilós, geeraawo adór tar tsaa’amin a adoomá? ¹⁸ Ala Mungú umuúqo diqto gana gawaá slaqwtá i qaás ar adoodá’ inós aa slaá’. ¹⁹ Diqaay sleémeero geera barnaxes a diqtá wák kilós, geeraawo slaqwa i amá? ²⁰ Ala hám daxta diqaay ku yaariír, ala slaqwa inós a wak. ²¹ I ya/aandaaká ila dawa nguwa beer gídaabá, “Án kuúng gár uwa yaahamiis i káhh.” Nee slám i ya/aandaaká saga ya’a’ ngiwa bay gídaabá, “Án kuungá’ gár nuwa yaahamiis i káhh.” ²² A adoosingeeká, ala a adoorí gídaabá diqaydá’ geera ta xui gídaabá ku ak daqeetlakwén, an kudá’ gídaabár koóm ak alé. ²³ Nee diqayduú slaqwa, kudá’ geeraawo ta gaár i xuanaaká, an kudá’ ta ak ilaiwawa/aan. Nee diqaydá’ ta murér wa ara’araan, an kudá’ ta ak amohhe’eemisaan ar ilaiwa/ame. ²⁴ Ala diqaydá’ ta murér wa ara’aranaaká, gár kus adoorír amohhe’eemisaan i káhh. Ala Mungú slaqwa gaa haragaás ar adoorí, “Diqito’oodá’ aa /aaruur gaa ak ilaiwa/amér i haniís.” ²⁵ Asma tlaampa’aamis pa/aangw munguwa sláy baraá slaqwto, ala diqaay ti amohhe’eemaamisi umuúqo diqto nee diqto’ór hatlá’. ²⁶ Nee diqto’ór wák barnaxes aa slahhá’, diqaay sleémeero aa slahhaá’ dinkwa nee diqito’oodá’. Ala diqito’ór wák barnaxes kaa xirfayeés, diqaay sleémeero i qwalalaa/ dinkwa nee diqito’oodá’. ²⁷ Gawaá adoorihe kuungá’ a slaqwtá Kristo, nee umuúqo heewo dirhunge a diqto’ór wák gawaá slaqwtihe. ²⁸ Baraá tla/ángw Kríshaanayhe Mungú muu bahh’alé guna qaás. Múk geera a ya/abuuse, múk tsár a mukdá’ ya/abtór amór Mungú daahh ga axweemamiís, múk tám a intsaahhatuuse. Múk aluudá’ a kudá’ aleesleemu gu koóm oo tlehhma’aá waa/oo/amór koomá’ gi tlehhiít. Nee slám múk aluudá’ a mukdá’ aleesleemu gu koóm oo tiqtuuse kawa hungu/utimisi, nee kudá’ aleesleemu gu koóm oo muu kuwa alee/iimisi. Nee oo hatlá’ a mukdá’ aleesleemu gu koóm oo muu kuwa geeraharahari, nee oo hatlá’ a kudá’ aleesleemu gu koóm oo tawa axweesi ar tsifrír dimbadimbé ar xuawaslen. ²⁹ Xáy, sleémeero a ya/abuuseéro? Laqaá sleémeero i ya/abtór amór Mungú daáhh alki/aa/itiía? Laqaá sleémeero a intsaahhatuuseéro? Nee slám sleémeero i tlehhema’aá waa/oo/amór koomá’ tlehhiitiía? ³⁰ Nee sleémeero aleesleemu ngu kón’a oo tiqtuuse kawa hungu/utimisi? Nee slám sleémeero ta axweési ar tsifrír xuawaslen? Nee sleémeero tsifriirí ka ilaharmiísi? ³¹ Ala kuungá’ aleesleemuudá’ ak gídaabár koóm leelehhiitaak. Nee aníng loohír ak hhoo’ ngi kuungá’ i laqaám.

¹ Aníng tam a axweés ar tsifrír muu nee ar malayke, barnaxes sla’aari a koomaaká, aníng a adór muquslír ta muxi, ar gongheeliim, laqaá adór mitingiríre tawó tsingilieeliim. ² Slám án tam aleesleemu u kooma oo ya/abtór amór Mungú daahh ngiwa axwees, nee lu/aaráy sleémeero tam u xua, nee xu’uti sleémeero, slám tam haratlintaaór ur a kooma, tidá’ tlooma ngiwa hingees, ala bar sla’aari a koomaaká, aníng a gár tawo. ³ Slám aníng tam liitlakuuse a /aymaamisa ar muruueé’ sleémeero, nee án tam slaqwte’eé’ a haniisa asla iwa /ak, bar sla’aari a koomaaká, gár aníng iwa gaa buu’ i káhh. ⁴ Sla’aari i qiqtliín, i hhooeemaá tlehhít. Sla’aari i da/itá koondaaká, sla’aari i daara/ángw koondaaká, ti kilós xirfeemiská. ⁵ Sla’aari i ilaiwa/amér koón, i qahángw koondaaká, i buhhabuhhká, i tlakweemaá faditaaká. ⁶ /Ayta bir deer, sla’aari i qwalala/aaká, ala in qwalalá/ as looeema. ⁷ Mura’ sleémeero daanduuwós i qaasaro gu ya/aán. Mura’ sleémeero gun haratlintaatí’, mura’ sleémeero gun haraxú’, mura’ sleémeero gun sa qiqtliín. ⁸ Sla’aari alhhe’eesaywós i kaahh. Aleesleemuú Qeeru i deer oo hee ya/abtór amór Mungú daahh ngiwa axweesi, aleesleemuuwí i waaraahh. Slám tsifrír xuawaslen i deer, ala i alhhe’eesoó koón. Nee xu’uti i deer, ala i waaráhh sleeme. ⁹ Asma xu’utirén ka /aár, slám aleesleemuurén ku /aár oo ya/abtór amór Mungú daahh kawa axweesaan, ¹⁰ ala tidá’ ganaa’ binda hardát, muruudá’ /aaruy sleémeero iri waaraahh. ¹¹ Qoomár án tawa na/oó niiná, ana axweés adór na/oó niiná. Nee mura’ una tsatsahhaám adór na/oó niinár alé. Nee mura’ una aldakuút adór na/oó niinár alé. Ala niwa uráw, muruudá’ oo na/u’uuma una máw. ¹² Asma qoomaarihe atén an ga/aawaán ar baraá looa ar slaqsi’i. Ala qoomaadá’ binda xeér, atén an ga/aawaán ar ilaarén awa kilá’. Qoomaarihe xu’utir’eé’ i harqoomoó koón, ala qoomaadá’ binda hardát, aníng a xu’uti hhe’eés, adoodá’ tira xu’uti hhe’eés nee Mungú. ¹³ Ala daxta gár kumiit a haratlintaao nee haraxu’uti nee sla’aari, muruuwí tám. Ala baraá muruuwihe gár ak ur a sla’aari.

¹ Kuungá’ sla’aari ló’wa leelehhiitaak. Nee aleesleemuú Qeeru sleeme leelehhiitaak, kawa ure aleesleemuú ya/abtór amór Mungú daahh kawa axwesa’ amór múk i alé. ² Asma heedá’ axweemamiís ar tsifrír xuawasl, inós i axweesiiká dír múk i alé, ala in axwees dír Mungú. Asma inós heé gu axamiís i kaahh. Inós muruú i axweesi a muruú lu/aaráy. Inós muruuwí gun axwees ar /uuruú Qeeruú hhoohhoó’. ³ Ala heé ya/abtór amór Mungú daahh ga axweemamiís, inós dír i axweesi a dír muu, muu guri kwa/amis baraá haratlintaaor’ine nee guri gurbu’ún nee guri gurkwa/amis. ⁴ Heedaádá’ axweés ar tsifrír xuawasl tin kilós kwa/amis baraá haratlintaaoorose. Ala kudá’ ya/abtór amór Mungú daahh ga alki/iít, inós i Kríshaanoó kwa/amis. ⁵ Aníng gár ni slaa’ masók kuungá’ sleémeero an axwesá’ ar tsifrír xuawaslen, ala a ak slaá’ kuungá’ ya/abtór amór Mungú daahh kawa axwesa’. Asma heé ya/abtór Mungú ga axweés ku ak úr ta kudá’ axweesa ar tsifrír xuawasl, aqo har heedaádá’ tsifrír xuawasl ga ar axweés barnaxes tsifriidá’ ngaa ilaharmiís, as masók Kríshaanáy kuwa kwa/amisi. ⁶ Ala daxta, hhaee’eé’, aníng barnaxes naa amorhúng i hardáh, niri axweés ar tsifrír xuawasl, gár kuungá’ ta sleera’ dir’eene a milá? Gár kuungá’ ta sleera’ i káhh, aníng barnaxes axweesantá gwa/atamaaye ngaa huuwiiká dirhúng i alé, laqaá axweesantá xu’uti, laqaá ya/abtór amór Mungú daahh, laqaá intsaahhatimis. ⁷ Tam xooslaadár daa’aangw a adoorí sleeme. Filímbi laqaá marímba barnaxes afór dimbadimbé gara daiká ar geehhooeema, daa’angwdá’ aa dá’ adór kur tsaahhi a adoomá? ⁸ Nee tarumbeéta barnaxes aa /a/iká ar afoodá’ axaasa hho’, heé ti amohhe’eés slaqwaraaro a heemá? ⁹ Axweesanayhúng sleeme an adoorí. Asma axweesanaydá’ ta oiinda’ ar tsifrír xuawaslen burku geehhooeeká, muu adór ngur tsaahhi? Kuungá’ daqaní a adór múk sla/atí axweés. ¹⁰ Tsifrír yaariir baraaká’ yaamuuwo i deer, ala umuúqo tsifriiro ar gídaabár koomaaká i káhh. ¹¹ Ala aníng barnaxes afór tsifriidá’ a xuaaká, aníng a adór dahaaymo dír heedaádae, nee inós a adór dahaaymo dir’eene sleeme. ¹² Kuungá’ sleeme an adoorí. Kuungá’ aleesleemuú Qeeru un ló’wa leelehhitá’. Gawaá adoorihe kuungá’ aleesleemuuduú Qeeru ak leelehhaak, kudá’ múk Kríshaanoó kwa/amís. ¹³ Gawaá adoorihe heé axweés ar tsifrír xuawasl, inós i firin gídaabá aleesleemu nguwa slay oo tsifriidá’ ngiwa ilaharmisi. ¹⁴ Asma aníng bara firiím ar tsifrír xuawasl, qeeruueé’ i firiirín, ala fuqurangw’eé’ gár i slaslay i káhh. ¹⁵ Adór ni laaq ala a adoomá? Aníng a firiím ar qeeru, ala a firiím sleeme ar fuquraangw. Aníng a daá’ ar qeeru, ala a daá’ sleeme ar fuquraangw. ¹⁶ Asma kuúng barnaxes a Mungú xirfayeemís ar baraá qeeru, heé adoosíng xuaaká, inós adór ir ooi “Amin” a adoomá, barnaxes inós axweesanaydá’ gwa tsaahhiiká? ¹⁷ Kuúng tam firoorók tidár sluufimis ka hhoe, ala heeduú hatlá’ gár aa sláy i káhh. ¹⁸ Aníng Mungú u sluufimiís, asma aníng a ló’wa axweemaamiís ar tsifrír xuawaslen ta kuungá’ sleémeerowo. ¹⁹ Ala dír dinkwár Kríshaanayhe aníng a slaá’ /ayma’aá kooán ngiwa oo’ ar fuqurangw’eé’, as múk hatlá’ nguwa intsaahhatis, ta /ayma’aá kumuú wák ngiwa ooa awa tsifrír xuawaslen. ²⁰ Hhaee’eé’, kuungá’ masók a adór na/’aá ninakweeká baraá fuqurangwhunge. Baraá muruú tlakwe kuungá’ masók a adór na/’aá ninakw, ala baraá fuqureerihunge kuungá’ masók a múk urén. ²¹ Kaa gooín baraá hara’ayár Musawo gídaabá, “Aako i kaahi, ‘Aníng an axweés dír mukwí i alé ar tsifrír dahaaye nee ar afér dahaaye, ala tam adoorihe inooín aníng i iiár i qaasiaaká.’ ” ²² Gawaá adoorihe, aleesleemuú Qeeru oo hee iwa axweesi ar tsifrír xuawaslen dír mukdá’ aa haratlintii’iikahe, a laya, ala dír mukdá’ aa haratlintii’i a layaarooká. Ala aleesleemuú Qeeru oo hee ya/abtór amór Mungú daahh ngiwa axweesi, a laya dír mukdá’ aa haratlintii’i, ala dír mukdá’ aa haratlintii’iikahe a layaarooká. ²³ Laqaá an ooaan, Kríshaanáy sleémeero bira burumburiít, nee sleémeero barta axwees ar tsifrír xuawaslen, aluuwo múk adoodá’ xuaaká, laqaá múk aa haratlinti’iiká, bar naa dáh, ta ooiikáhe gídaabá mukwí a daktana? ²⁴ Ala sleémeero barnaxes tan ya/abtór amór Mungú daáhh alki/aa/iit, aluuwo heé aa haratlintii’iiká, laqaá heé adoodá’ xuaaká, bar naa dáh, inós ti kilós tsaáhhiíke, ar /aymi’iidá’ aa axaás, nee slám /aymi’iidá’ sleémeero inós ngu sakwasleemuutíaáke? ²⁵ Lu/aaroó muunuúwós iri geehhooúy. Inós daqaní Mungú guri i tumbarara’aatf, guri sluufimiis, iri ooi, “Ar ló’, Mungú i baraá tla/angwhúng i dirii’.” ²⁶ Ala hháe, adór ta laqa’ a adoomá? Qoomár kuungá’ bar aga burumburité’, umuúqo heewo dirhunge barnaxes i daa’ángw kón, laqaá axweesantá intsaahhasa, laqaá axweesantá taa amoorós i geehhooeés, nee laqaá axweesantá tsifrír xuawaslen, laqaá ilaharmisuú axweesantadá’, ala muruuwí sleémeero i tleehharuuti as múk Kríshaanáy uwa kwa/amisi. ²⁷ Ala muu bir deer oo axweés ar tsifrír xuawaslen, múk tsár, laqaá múk tám ku pa/ángw i haniisi, ala oo hatlá’ pa/aangw munguwa sláy. Slám barta axwees ti wakeetine’. Nee heé wák axweesantadá’ ngi ilaharmiisi. ²⁸ Ala heé ilaharmiisuú aleesláw bir kaahh, heedá’ axweés ar tsifrír xuawasl inós i xasliiti baraá dinkwár Kríshaanayhe, ala i kilós axweesi dír muunuúwós i alé, nee dír Mungú. ²⁹ Múk tsár laqaá tám ya/abtór amór Mungú daahh ngi axweesi, nee múk hatlá’ ya/abtoodá’ ngi tsatsahhan. ³⁰ Ala heé hatlá’ oo aa iwiit, barnaxes axweesani kaa dirós i geehhoutís, heedaáduú geera i xasliiti. ³¹ Gawaá adoorihe kuungá’ sleémeero a aleesleerá’ ya/abtór amór Mungú daahh kawa axwesa’ ar wakeetiingw as kuungá’ sleémeero intsaahhasa kawa sleera’ nee gurbu’uungw. ³² Slám aleesleemuú Qeeru oo hee ya/abtór amór Mungú daahh ngiwa axweesi, aleesleemuuwí ku baal nee heedaádá’. ³³ - ³⁴ Asma Mungú a Mungú leexwaywooká, ala inós a Mungú wayda. /Ameena i xaslit baraá dinkwár Kríshaanayhe, asma ya/aám i káhh ar inooín tawa axweesi. Adoorí an adoodá’ ta tlehhahhiti umuúqo diiro baraá dinkwár múk hhohhó’ oo Mungú. Inooín gár kiwa hariím masók in ilaiwawa/iyá’, adoodá’ hara’ayár Musa i kat sleeme. ³⁵ Inooín garka barnaxes ngi xu’utír wa slaiyá’, hhawaateeín ngi yaahamisiye’ dír maray’ín wa alé. Asma a gár murér koom /ameeni iwa axwes baraá dinkwár Kríshaanayhe. ³⁶ Xáy, kuungá’ ka xua’ axweesantá Mungú amór i dahh a amorhúnge? Laqaá a kuungá’ kiloohúng nuna i hardáti? ³⁷ Hee barnaxes ti kilós tsatsahhán gídaabá, “Aníng a heé ya/abtór amór Mungú daahh ga axweés”, laqaá, “Aníng a heé aleesleemuú Qeeru gu koóm”, inós gár kuwa hariím axweesanay’eé’ kwí naa dirhúng i gooiím masók gun tsaahh gídaabá a hara’ayár Aako. ³⁸ Ala heé kaangwí gwa ya/aniká, inós sleeme ku ya/anká. ³⁹ Gawaá adoorihe, hháe, aleesleemuú Qeeru ló’wa leelehhiitaak, kudá’ ya/abtór amór Mungú daahh kawa axwesa’, nee slám hee mu ila/aamara’ iwa axweesi ar tsifrír xuawasl. ⁴⁰ Ala mura’ sleémeero i tleehharuumiti ar hhohhoaari nee ar digir wakeetiingw.

¹ Hhaee’eé’, hám daxta aníng kuungá’ nu inslawtís iidíguú Ya/abtoodá’ hhoe naa dirhúng i alki/iít. Kuungá’ Ya/abtoodá’ hho’ ana ilaoté’, nee slám a kumitá’ baraá Ya/abtoodae ay hamí. ² Slám kuungá’ tundu ba/amis ar Ya/abtoorí, barnaxes aga kumité’ Ya/abtoorí hho’ kawa haratlintia’ ar adoodá’ aníng ngira alki/iít dirhúng i alé. Ala bar adoorír kumita’aaká, kuungá’ daqaní ana tawó haratlintié’. ³ Kaangwí gídaabár koóm aníng una ilaóh. Aluuwo aníng nguri dirhúng i haniís. Kaangwí a kwí gídaabá. Kristo ina gwaá’ as daanduú tlakweemaarén, ar adoodá’ Gooi i kat, ⁴ nee ar gídaabá kuri foól, nee iri waasleé/ bál deelór tame ar adoodá’ Gooi i kat, ⁵ nee ar gídaabá tiri laqán dír Kefa, nee aluuwo dír kudaádá’ Mibá nee tsár. ⁶ Aluuwo tiri laqán dír hha’aá dinkwár i diriiá’ awa tsirér kooane waarahhá’. Awa yaariir baraá tla/angw’ine tam hamí i slafiyá’, ala awa niina bahh’alé naa qatliyé’. ⁷ Aluuwo tiri laqán dír Yakobo, nee aluudae dír ya/abuuse sleémeero. ⁸ Alaá mukwí sleémeerowo tiri laqán dir’eé’ alé, ala aníng tam a adór na/oó taa laqwaali oo qooma gaa ayká. ⁹ Asma aníng a heé niiná dír ya/abuuseero. Slám a hariimaaká tiwa babay ya/abusmo, asma aníng múk Mungú una gusiisiím. ¹⁰ Ala gár aníng nis adoorí dirii’ a tsuuqaá Mungú. Slám tsuuqaawós kuká’ naa dir’eé’ i haniís a tawoorooká. Ala aníng gadiyeét ana ak tleéhh ta kudá’ hatlá’ sleémeerowo. Ala heé gaa tleehh a aningeeká, ala a tsuuqaá Mungú kudá’ dinkwár i diriia’ nee aníng. ¹¹ Ala barnaxes a aníng, laqaá barnaxes a kudá’ hatlá’, adoorí aníng naa oó’ an adoodá’ ta alki/iitaan, nee an adoodá’ kuungá’ tara haratlintié’. ¹² Ala bar iidíguuwí ku alki/iit gídaabá Kristo aa waasleé/ baraá múk aa qaátl wa alé, ahaá, bahh’alé baraahunge mas ta kaahi gídaabá, waasle/uú múk aa qaatl i kaahh. ¹³ Ala barnaxes waasle/uú múk aa qaatl i kaahh, Kristo sleeme aa waaslee/iiká. ¹⁴ Nee Kristo bira waaslee/iiká, alki/ituurén oo Ya/abtór hho’ kawa alki/itaan a tawo, nee haratlintaaorhúng sleeme gídaabárós i káhh. ¹⁵ Nee slám bar adoosíng, atén sleeme a adór lamabu’uusér Mungú ar lamuuse. Asma atén Mungú una lamabu’uumaán gídaabá inós Kristo nguna waaslee/atís, ala laatí gwa waaslee/atisiiká, barnaxes kangwhúng kwisíng oo ló’ gídaabá múk aa qaatl i waaslee/iiká. ¹⁶ Asma múk aa qaatl barnaxes i waaslee/iiká, Kristo sleeme aa waaslee/iiká. ¹⁷ Ala Kristo barnaxes aa waaslee/iiká, haratlintaaorhúng a tawo, nee kuungá’ a baraá tlakweemaahúng i kahhá’. ¹⁸ Nee barnaxes a adoorí, mukdaádá’ aa qaatl oo Kristo gwa haratlintii’, inooín daqaní taa qwaár. ¹⁹ Atén haraxu’utirén tidá’ Kristo kuwa haraxuaán barnaxes ar slafiingwí kilós, atén daqaní a múk liitlakwén ta múk hatlá’ sleémeerowo. ²⁰ Ala hám Kristo inós aa waasleé/ baraá múk aa qaátl wa alé. Inós a bu’ungwdá’ aa giirin oo mukdá’ aa qaatl. ²¹ Asma adoodá’ gwa’ara kingira huúw nee hee, tam waasle/uú múk aa qaatl sleeme kunguna huúw nee hee. ²² Asma adoodár muu sleémeero ir qatlatlin baraá Adamuwo, adoorí an adoodá’ muu sleémeero kur waaslee/atisi baraá Kristowo. ²³ Ala umuúqo heewo nee qoomaarós. Kristo an bu’ungwdá’ aa giirin. Nee gár aluudá’ gi haar a mukós, qoomár inós binda kií/. ²⁴ Daqaní alhhe’eesaay nay hardah. An qoomár Kristo waawuti’iima ngiwa amór Mungú Baabá i haniisi, alaá waawuti’iima sleémeero baaliro binga hhe’eés, nee aleesleemu sleémeero, nee /uuruuwo. ²⁵ Asma Kristo gár kuwa hariím aqo in waawuti’ín ay dír Mungú wakuuseerós ngay gawaá dabaawós i qaasi. ²⁶ Wakusmoó alhhe’eesaay oo ta baali a gwa’ara. ²⁷ Asma Gooi i kat, “Mungú mura’ sleémeero gway baál, gway gawaá dabaá Kristó i qaás.” Ala gooirí iwa kat gídaabá, “Mura’ sleémeero kwa gawaá dabaawós i qaás”, gaarí ka geehhoo’ gídaabá Mungú i kaahh baraá muruudá’ sleémeerowo. Asma Mungú an kudá’ mura’ sleémeero gwa baal guri qaás gawaá dabaawós i alé. ²⁸ Ala mura’ sleémeero burkwa hhe’eés qaasaro gawaá dabaá Garmá i alé, daqaní Garma sleeme ti dabaá Mungú i qaas kilós alé. Asma Mungú an kudá’ mura’ sleémeero gwa gawaá dabaá Garmá i qaas, as masók Mungú i mura’ sleémeero tleehhiti baraá muu sleémeerowo. ²⁹ Asma mukko i deer oo ta baatimiisi as múk aa qaatl. Ala adoorí barka tleéhh, mukdá’ aa qaatl gár kuwa alee/iisi a milá? Asma mukdá’ aa qaatl barnaxes iqo waaslee/iiká, mukwí gár kus baatimiisi as inooín a milá? ³⁰ Nee atén awa kilá’ gár tas darahaan baraá tsaxwaá i alé a milá’ umuúqo daqto? ³¹ Hhaee’eé’, kuungá’ a xuá’ gídaabá aníng a aleesláw tiwa xirfayeemiis as kuungá’ ar baraá Kristo Yesu Aakoorén. Ala kaangwí a oo ló’. Adoorí bar ar ló’, kaangwí sleeme oo ló’ gídaabá aníng umuúqo deelooro a baraá tsaxwaá gwa’arár i dirií’. ³² Baraá gixsár Efesowo ana slaáqw nee makaá xaraaslá’. Ala qoomaadae geeraawo bar ana slaáqw as heeuumar’eé’, gár geeraawo aníng ni slaw a milá? Barnaxes múk aa qaatl i baloó waaslee/iiká, “Gimsé’, an /ayiimaán nee an wahaamaán, asma matlo a qatlaán.” ³³ Kuungá’ miti kiloohúng al/agiimaara’, “Asma mulqér tlakw i tlehhema’aá hhó’ hhitiín.” ³⁴ Daarkiité’ baraá oonitimerhunge, nee fuqurangwhúng ar gadiyuusaak, slám tlakweema mi tlehhiitara’. Asma kuungá’ bahh’alé Mungú u xua’aaká. Aníng adoorí an káh as kuungá’ nuwa murekees. ³⁵ Laqaá heeko i yaahaas gídaabá, “Adór múk aa qaatl kur waaslee/atisi a adoomá? Slaqwaá ni slaya’ a slaqwaá adoomá?” ³⁶ Kuúng a daktani! Gadaádá’ taa dahás i ti’itká bar aa ala gwaiká. ³⁷ Kuúng bar dahaasiín, gadaádá’ ta dahaasiin a tidaádá’ aa ureeriiká, ala a ilmo kilós, daqtakaaro laqaá ilmoó angaáno, laqaá ilmoó balángw hatlá’. ³⁸ Ala Mungú ilmoodá’ gun slaqwtá i hanmiis ar adoodá’ i slai. Umuúqo balaaliro slaqwtá i sleer a tidár da’awtós. ³⁹ Fu’unaay sleémeero a wakeeká. Fu’unaay bahh’alé awa muu, kookaari awa makaay, kookaari awa tsir/o nee kookaari awa siyó. ⁴⁰ Nee slám slaqwaá gawaá doori i dayá’, tam slaqwaá baraá yaamu i dayá’ sleeme. Ala slaqoodá’ gawaá doori nee kudá’ baraá yaamu xirfuuín a dimbadimbé. ⁴¹ Tsee/amá i gwa/ateemaawós kón, nee slahhaangw gwa/ateemaawós a hatlá’, nee slám tsatse/ gwa/ateemaawós a malé hatlá’. Nee tam tsatse/ gwa/ateemaaín ti alkon’aaká. ⁴² Waasle/uú múk aa qaatl sleeme an adoorí. Slaqwa kan fool baraá hhapér i alé adoodár ilmo kur dahaasi. Slaqwtadá’ taa foól a slaqwtá hhitiruut, tidá’ waaslee/ a slaqwtadá’ hhitiruutaaká. ⁴³ Slaqwtadá’ taa foól a tidá’ murér koom, tidá’ waaslee/ a slaqwtadá’ xirfuú koom. Slaqwtadá’ taa foól a tidá’ daqatlaakw, tidá’ waaslee/ a slaqwtadá’ /uuruú koom. ⁴⁴ Slaqwtadá’ taa foól a tidá’ hee kura tleéhh, tidá’ waaslee/ a slaqwtá qeeru. Ala bar slaqwtadá’ hee kura tleéhh barnaxes i deer, slaqwtá qeeru sleeme i deer. ⁴⁵ Adoorí an adoodá’ Gooi i kat sleeme gídaabá, “Heeduú geera, Adamu, inós kuna slaqwtá slaáf i haniís.” Ala Adamuduú alhhe’eesaay inós aa Qeeru tleehhiít, kudá’ slafíngw hanmiís. ⁴⁶ Ala slaqwtadá’ ar qeeru, inós i giiriindaaká, ala slaqwtadá’ hee kura tleéhh in giiriín, aluuwo tidá’ ar qeeru niri hardat. ⁴⁷ Heé geera dír i dahhi a baraá yaamu, gár kura tleéhh a hhape. Ala heé tsár dír i dahhi a gawaá doori. ⁴⁸ Mukdaádá’ taa tleéhh ar hhape, inooín aa slaqás nee heedaádá’ taa tleéhh ar hhape. Ala mukdaáduú gawaá doori, inooín aa slaqás nee heedaáduú gawaá dooraá daáhh. ⁴⁹ Adoodá’ atén tar slaqás nee heedaádá’ taa tleéhh ar hhape, adoorí an adoodá’ sleeme atén tir slaqsaay tleehhi nee heedaádá’ gawaá dooraá daáhh. ⁵⁰ Hhaee’eé’, gár án ni kah a tí gídaabá. Slaqwtadár baraaká’ yaamu, tidá’ taa tleéhh ar fu’unaay nee tseere, waawuti’iimár Mungú ga alká. Slám tidá’ hhitiruut muruú hhitiruutaaká gu alká. ⁵¹ Ga/aawaagáy, aníng gár lu/aaráy ngi dirhúng i oó’ gídaabá, sleémeero a qatlanaaká, ala atén sleémeero ti warqees ⁵² ar gaanslaay adór kwisliitár ila, qoomár tarumbeétadár alhhe’eesaay bira /á/. Asma tarumbeéta iqo /á/, nee múk aa qaatl kuri waasle/atis, tari múk qatlaaká baloó ale, nee atén sleeme tiri warqees. ⁵³ Asma slaqwtí hhitiruut gár kawa hariím in warqeér tawa slaqwtá hhitiruutaaká. Nee slaqwtír gwagwa’aam gár kawa hariím in warqeér tawa slaqwtá gwagwa’aamaaká. ⁵⁴ Ala slaqwtí hhitiruumiit qoomár bira warqeér tawa slaqwtá hhitiruutaaká, nee slaqwtí gwagwa’aam qoomár bira warqeér tawa slaqwtá gwagwa’aamaaká, daqaní axweesantí Gooi i kat aa bó/, tí kah gídaabá, “Gwa’ara kaa guú/, arba/ati kaa sláy.” ⁵⁵ “Xáy, Gwa’ára, arba/atirók i amá? Xáy, Gwa’ára, slahhe’eemisuuwók i amá?” ⁵⁶ Slahhe’eemisuú gwa’ara a tlakweema, nee /uuruú tlakweema a hara’aya. ⁵⁷ Ala Mungú ku sluufimiisi, kudá’ arba/ati ngaa haniis ar loohír Aakoorén Yesu Kristo. ⁵⁸ Gawaá adoorihe, hhaee’eé’ awa sla’aaruúse, kuungá’ gawduwé’, ma daaraaxaatara’, kumiité’ ló’wa alé baraá gadiyér Aakoowo umuúqo daqto. Asma kuungá’ a xuá’ gídaabá baraá Aakoowo gadiyérhúng tidá’ ta tlehhahhita’ a taworooká.

¹ Daanduú iidíguuduú ohome as múk hhohhó’ oo Mungú, kuungá’ gár tunduwa hariím an tlehhá’ adoodá’ án na hara’ayiím dír múk Kríshaanáy oo yaamaá Galatia. ² Umuúqo deelór hungu/umaawo umuúqo heewo dirhunge gár kuwa hariím a ohomeedá’ i haniisár wa slai a gan baats, ar adoodá’ inós ngir slaslay. Adoorí na tlehhahhitaak, as qoomár aníng binda hardáh, masók a gídaabaheeká ohomeedá’ an sangw iimu/uundá’. ³ Muu tsawaaraak baraá tla/angwhúng wa alé, nee daqaní aníng binda hardáh, mukwí u ya/aáw dinkwa nee barwá ay Yerusalemu, as ohomerhúng tisíng kawa huuwi. ⁴ Nee barnaxes aníng sleeme gár tiwa hariím a an daqáw, daqaní inooín nee aníng ti alkoomaán. ⁵ Aníng bara waaraáhh ar baraá yaamaá Makedonia, aníng niqo hardáh amorhúng i alé. Asma aníng a slaá’ niwa waaraahh ar tla/ángw yaamaá Makedonia. ⁶ Ala án ngi slaá’, aníng a ayaahúng wa hoót deelór niinawe, dooqa qoomaadár tsaaqwa sleémeerowo. Daqaní kuungá’ aníng i alee/isá’ niwa kumiit baraá aaieene, umuúqo didá’ ni kawa. ⁷ Asma aníng a sla’aaká nee kuungá’ tiwa araan hamihe, qoomaarí niwa tawó waaraahh. Asma aníng a slaá’ niwa hoot dirhúng wa alé deelór niinawe, Aako birnga slaá’. ⁸ Ala aníng a hoót baraá yaamaá Efesór wa alé ay qoomár Pentekoste. ⁹ Asma afkuú doó úr kunga aníng i gweér oo gadiyér ur ngiwa ló’wa tleehh, nee slám múk yaariír oo aníng i baqamiím i deer. ¹⁰ Ala Timoteo barnaxes naa hardáh amorhúng i alé, amohhe’eemisaak as miwa hoót ar dae. Asma inós a heé gadiyér Aakoó tlehhiít adór aníng wa alé. ¹¹ Gawaá adoorihe hee munguwa waaqaá’. Alee/iisaak iwa kumiiti baraá aaiiwose ar wayda, as niwa hardahi amor’eé’ ale. Asma aníng nee hhae inós un daamaaramaán. ¹² Ala iidíguú Apolowo, aníng inós una ló’wa harhheehhe’eés, as iwa amorhúng i hardahi dinkwa nee hhaeedá’ hatlá’. Ala inós gaa slaiiká niwa daqay hamihe. Ala pa/aangw burngwa sláy, ni hardah amorhúng i alé. ¹³ Kuungá’ dalaaé’, sihhitano hhe’eesé’ baraá haratlintaaorhunge. Kuungá’ masók a adór hhawaate, nee masók a múk /uuruú koóm. ¹⁴ Muruuhúng sleémeero tlehhiitaak ar baraá sla’aari. ¹⁵ Nee slám hháe, kuungá’ iidíguú múk doó Stefana u xuá’, gídaabá inooín taa giirín haratlintaaooro baraá yaamaá Akayaro. Nee slám inooín taa haniisiyé’ múk hhohhó’ oo Mungú nguwa sagadiyuusiya’. ¹⁶ Múk adór kwí ilaiwawa/aak, nee umuúqo heewo oo gadiyér tleéhh nee oo ti daawiitimiís dinkwa nee inooín. ¹⁷ Aníng a qwalalaá/ asma Stefana nee Fortunato nee Akaiko naa amoorí hardahiyé’. Asma gadaádá’ aníng iga wa /aaruur as adoodá’ kuungá’ tawa kahha’, inooín ngaa haniisiyé’. ¹⁸ Asma hardahamuuín muunuúeé’ ngwa gurkwa/asiyé’, nee tam munerhúng sleeme. Múk adoorí gaár i xuaak. ¹⁹ Múk Kríshaanáy oo baraá yaamaá Asiár i dirií’ kuungá’ nu intsihhiimiis. Kuungá’ tundu ló’wa intsihhiimiis ar baraá Aako nee Akila nee Priska dinkwa nee Kríshaanáydá’ ti dogaagiít baraá dooín i alé. ²⁰ Hhae sleémeero kuungá’ nu intsihhiimisiyá’. Kuungá’ ti intsihhiimise’ ar ma’amisuudá’ hhohhó’, adoodá’ múk hhohhó’ oo Mungú i tlehhahhiti. ²¹ Ánuú Paulo intsihhiisantí ar diirí ana gooiím ar dakw’eé’ oo kilá’. ²² Umuúqo heewo oo Aako gu sla’aaká, inós ku lu’usi. Maran ata, gídaabárós, aakoorén, hardaháng. ²³ Aakoorén Yesu kuungá’ nu tsuuqi. ²⁴ Sla’aarir’eé’ i dír kuungá’ sleémeero baraá Kristo Yesuwo.