IAIA JESUSMANDA ALLI WILLAITA
SAN LUCASMI WILLA
1San Lucas, Teófilo suti runata willaskamanda
1 Nukapa kuiaska Teófilo:
Achka runakunami iuiarirkakuna, tukui ima nukanchipa alpapi pasariskata iskribispa willangapa. 2 Chasa ñugpamandata kawaspa willagkunami nukanchita iachachirkakuna. Paikunaka, Diuspa Suma Rimaita willagkunami karkakuna.
3 Nukapas, tukui chikunamanda ñugpamandata suma tapudurmi karkani. Chimandami suma iuiariwá, kamta suiumandata iskribispa willangapa. 4 Chasaka, allillami iachankangi, kamta ima iachachiska sutipa kagta.
Juan Bautista tiagsamungapa kagta, sug anjil willaskamanda
5 Herodes suti Judea alpapi atun mandag kaura, Zakarías suti judíu sasirduti chipi kaugsakurka. Sug sasirdutikunamanda paika, Abía suti sasirdutikunapurami karka. Paipa warmi, Isabel suti, Aarón suti sasirdutipurapa wambrapa wambrami karka. 6 Paikuna, Diuspa ñawipi allilla iuiaiwa kawarimi karkakuna. Atun Taita Dius ima rurangapa niskata tukuimi allilla ruradur karkakuna. Chasapika, ñi pipas mana pudirkakunachu, ñi imapas ninga. 7 Isabel chusa kaspa, mana wawita iukarkakuna. Iskandikunami ña ruku karkakuna.
8 Chi punchakuna, Zakariasta chaiarka, paipura sasirdutikunawa Diuspa atun wasipi imasa niraiaskasina ruragringapa. 9 Paikuna kustumbri iukarkakuna, suirtipi maskangapa: pitami chaiá, Taita Diuspa atun wasi ukuma iaikuspa, insinsu rupachispa kusnichingapa. Chiura, Zakariastami chaiarka, chi ukuma iaikungapa. 10 Pai insinsu rupachikunkama, tukui kanchapi kagkuna Taita Diusta suma iuiarispami mañanakurka. 11 Chiuraka atun Taita Diuspa sug anjil, Zakariasta kawarigsamurka. Insinsu rupachidiru altar alli ladumi saiakurka. 12 Anjilta kawaspaka, Zakarías iapa ujnarispa mancharirka. 13 Chiura anjilka, paita nirka:
—Mana mancharikui. Kam ima mañakuskata, Taita Dius uiarkami. Chimandami kamba warmi Isabel, sug kari wambra iukapungapa kangi. Paitaka sutichinkangimi Juan. 14 Paika, atun Taita Diuspa ñawipi atunmi kangapa ka. Chimanda, pai tiagsamuura, iapa suma alli iuiachiiwami tukungapa kangi. Chasallata, achka runakunapasmi kuntintaringapa kankuna. Binuta i ima machadirutapas, pai mana upiangapa kanchu. Manara tiagsamuskauramandata, Santu Ispíritu jundaskami kangapa ka. 16 Paimi Israelmanda achka runakunata atun Taita Diuswa tigrachingapa ka. 17 Nukanchipa Iaiatami ñugpangapa ka. Elías suti Santu Ispirituwa ñugpa rimagsinami kangapa ka; chasallata tukui allilla pudig. Paimi taitakunawa wambrakunawa piñachirinakuskata pasinsiachingapa ka. Chasallata, subirbiaspa mana uiai munagkunata iuiachingapami ka, uia kangapa; chasaka, nukanchipa Iaia samuura, runakuna suma iuiaiwa allichiriska suianakungapa.
18 Chiura Zakarías, anjilta tapurka:
—¿Imasatak nuka iachasa, kam willawaska sutipa kagta? Nukapa warmi i nukapas, iapa rukumi kanchi.
19 Anjilka ainirka:
—Nukami kani Taita Diuspa ñawi ladulla saiakug. Gabrielmi suti kani. Paimi kachamuwarka, chi imasa suma tukungapa kagta kamta willangapa. 20 Nuka ima willakuskata kam mana uiawaskamanda, kunauramandaka mana rimai pudingapa kangichu, imaura wawita tiagsamunkama. Nuka niskaka, chasami tukunga, imaura chaiankama.
21 Paikuna chasa rimanakunkama, kanchapi kagkuna Zakariasta unai suianakurka. Mana utka llugsigmanda mancharispa, tapurinakurka: “¿Imawasik ukupi iapa unaiaku?”. 22 Chiuraka Zakarías, llugsispa, mana rimai pudirka. Makillawa siñas ruraspa kawachikurka. Chiura iuiarirkakuna: paita sutipami Diuspa atun wasi ukupi muskui ukupisina ima kawarirka.
23 Taita Diuspa wasipi ima ruraikuna chaiaskata ruraspaka, Zakarías paipa wasima kutirka. 24 Chiuramandaka paipa warmi Isabelka, wigsawa ungug tukugsamurka. Paika, pichka killa mana wasimanda llugsirka. Chillapi karka, kasa iuiarispa: 25 “Kunaura, atun Taita Dius nukata chasa karawagmanda, mana maikanpas wabutiwangapa kankunachu”.
Jesús tiagsamungapa kagta, sug anjil willaskamanda
26 Isabel ña sugta killa wigsawa ungug kaura, Taita Diuska ikuti anjil Gabrielta kachamurka María suti sipaspagma. Pai warmi, Galilea alpamanda Nazaret suti puiblupi kaugsakurka. Mana kari rigsiska karka, ña José suti kariwa kasarangapa. José karkami David suti atun mandagpa wambrapa wambra.
28 Anjilka, María kaskapi iaikuspaka, nirka:
—Puangi. Atun Taita Dius, kamwami ka. Paipa suma kuiaita chaskiskami kangi. Kamka, tukui warmikunamandapas masmi iapa kuiaska kangi.
29 Chasa uiaspaka María, iapa mancharirka. Iuiarikurka: “¿Imapatak chasa saludawaku?”.
30 Anjilka nirka:
—María, mana mancharikui. Kamta, Taita Dius iapa suma kuiaiwami kawá. 31 Kunauraka, unguringapami kangi. Nispaka, sug kari wambrami iukangapa kangi. Paitaka sutichinkangimi Jesús. 32 Diuspa ñawipi, paika iapa atun niskami kanga. Tukuimanda mas atun Taita Diuspa wambrami suti kanga. Atun Taita Diuska, paita kuangapami ka, ñugpamanda taita Davidsina mandangapa; 33 chasallata, Jakobpa wambrapa wambrakunata tukui punchakuna mandakungapaglla. Paipa mandaika, mana imaurapas puchukaringapa kanchu.
34 —Nukaka, manara kusaiug kanichu— María anjilta ainirka—. Chimanda, ¿imasatak chasa tukuwanga?
35 Chiura, anjilka ainirka:
—Santu Ispiritumi kam kikinma uraikumunga. Tukuimanda mas atun Taita Diuspa iapa iachaiwa puiusinami kamta kilpagsamunga. Chimanda wawita tiagsamugka, tukuipi mas allimi kangapa ka. Taita Diuspa wambrami suti kangapa ka.
36 —Willasaki. Kam kikinpura Isabelpas, ña achalaiakuura, wawitami iukangapa ka. Paimanda “Chusa” ninakugpipas, ña sugta killami wigsitawa ungug ka. 37 Taita Diusmanda mana tianchu ñi imapas pai mana pudingasina.
38 Chasa niura, María ainirka:
—Atun Taita Diuspa lutrinsinami nuka kani. Kam imasa niwaskasina tukuwachu.
Chiura anjil, Mariapagmanda llugsispa rirka.
María, Isabelpagma chaiangapa riskamanda
39 Chi punchakunamandaka, Mariaka mana unailla rirka Judea sachuku sug puiblu tiaskama. 40 Chima chaiagrispaka, Zakariaspa wasima iaikuspa, Isabelta nirka:
—Puangi.
41 Chasa niskata Isabel uiaura, paipa wawitaka wigsa ukupi sinchi kuiurigsamurka. Chiura Isabelta, Santu Ispíritu iaikuspa iuiachigsamurka. 42 Chiwanka, sinchi rimaiwa kasami nirka:
—Kamka, tukui warmikunamandapas mas iapa kuiaskami kangi. Kamba wigsapi tiaska wawitapasmi chasallata iapa kuiaska ka. 43 Nukaka, ¿imatak kani, chituku suma nuka Iaiapa mama chaiawagsamungapa? 44 Kam “Puangi” niwagllapi, nukapa wigsapi tiaska wawita, alli iuiachirispami kuiuriwagsamurka. 45 Kam, Taita Diusta suma iuiakuskamandami paipa iapa kuiaska kangi. Tukui imasa atun Taita Dius niskasinami sutipa chasa tukugsamungapa ka.
46 Chiura, Mariaka nirka:
—Nukapa almawa atun Taita Diustami nini:
“Kam, iapa atunmi kangi”.
47 Nukapa ispirituwapasmi nini:
“Taita Dius kispichiwagmanda, alli iuiachimi kani”.
48 Paipa upalla lutrinsina kagmandami
nukata iapa kuiaspa kawawarka.
Chimandami kunauramandata tukui kaugsagkuna,
nukata sutichiwangapa kankuna,
Taita Diuspa iapa kuiaska kagta.
49 Tukui allilla pudig Taita Dius,
mana imaurapas ruraskasinami nukapi rurarka.
Pai, tukuipi mas allimi ka.
50 Maikan paita suma kuiaspa manchaspa suma ruragkunamanda imaurapas llakingapami ka.
51 Pai tukui allilla pudig kagtami kawachirka.
Tukui runakuna kikin atuniachirispa mana alli iuiag kaskakunata tuntiachirkami.
52 Atun mandagkunatapas
kikinpa mandadirumandami uraikuchirkakunata.
Ikuti uchulla mana atun kaskakunataka
atun mandadirupimi tiarichirka.
53 Iarkaiwa kaskakunata
sagsagta suma mikuimi kararka.
Ikuti iapa iukagkunataka
chusa makimi kacharka.
54 Nukanchi Israelmanda runakuna paipa lutrin kagkunatami aidarka.
Paipa suma llakiiwami
nukanchimanda iuiarirka.
55 Imasami nukanchipa ñugpamanda taitakunata,
Abrahamta i paipa wambrapa wambrakunata rurangapa nirka:
chasami kunaura ruragsamurka.
56 Kimsa killasina Isabelpa wasipi kaspa, María, kikinpa wasima kutirka.
Juan Bautista tiagsamuskamanda
57 Isabelta ña puncha chaiaura, sug kari wambrami iukagsamurka. 58 Ladullapi kaugsanakug i paipurakunapas uiaska karkakuna, imasa atun Taita Dius paikunata alli suma ruragta. Nispaka, chaiangapa rirkakuna, wawita tiaskamanda kuntintulla kaskakunawa sug ratullapas kagringapa. 59 Pusag punchapika, ikuti chaiagrirkakuna, wawata judiukunapa marka churachingapa kaura. Munanakurkami, Zakariasllatata taitapa sutisina sutichingapa.
60 Mamandika nirka:
—Manima. Juanmi suti kangapa ka.
61 Chiura nirkakuna:
—¿Imapa? Kamkunapura, mana tianchu pipas chasa suti.
62 Chasa nispaka, paipa taitata siñas ruraspa, tapurkakuna:
—¿Imatak suti kanga?
63 Chiura Zakariaska, sug kaspi tablilla mañaspa, iskribispa churarka:
—Juanmi suti ka.
Chasa kawaspaka, tukuikuna iapa ujnarirkakuna.
64 Chiurallatata Zakariaspas, ikuti rimai pudirka. Nispaka, Taita Diusta sumaglla nii kallarirka:
—Kam, iapa suma atunmi kangi.
65 Chiwa, tukui ladullapi kaugsanakug mancharirkakuna. Judea sachuku suiupas, tukui ima pasariskata uiaspa, paipura rimarinakurka. 66 Atun Taita Dius sutipa paiwa kagmanda, tukui uiagkuna, iuiarispa, tapurinakurka:
—Chi wambra, wiñaspaka, ¿imasik tukunga?
Zakarías imasa kantaskamanda
67 Juanpa taita Zakariasta, Santu Ispíritu iaikugsamurka. Chiwanka, imasa kangapa kaskata kasami nirka:
68 —Nukanchi Israelmanda runakunapa atun Taita Diusta nisunchi:
“Kam, iapa suma atunmi kangi”.
Paipa runakunata kispichingapami samurka.
69 Pai ima niskata rurag Davidpa wambrapa wambratami kachamurka,
tukui allilla pudig kaspa,
nukanchita kispichingapa.
70 Chasami ñugpamandata
paipa Ispirituwa alli runakunata rimachirka,
kasa nispa:
71 “Tukui kamkunata mana munagkunamanda
i piñagkunamanda kispichisakichitami.
72 Kamkunapa ñugpamandakunata niskami karkani,
kamkunamanda llakingapa.
Chasallata, nuka ñugpamanda runakunawa iuiariskata
mana kungarinichu”.
73 Imasami nukanchipa ñugpamanda taita Abrahamta jurarka, kasa nispa:
74 “Kamkunata mana munagkunamanda kispichisakichitami;
chasaka, mana manchaspalla,
75 tukuipi suma allilla iuiai iukaspa, Diuspa ñawipi pai ima niskata rurangapa, kaugsankama”.
76 Kam nukapa wawa,
tukuimanda mas atun Taita Diuspa Ispirituwa rimagmi suti kankangi.
Nukanchipa iaiatami ñugpankangi,
kam ñambi allichiskapi pai chaiamungapa.
77 Israelmanda runakunatami iachachinkangi,
imasa Taita Dius, pandariskakunata pasinsiaspa,
nukanchita kispichingapa kagta.
78 Nukanchipa Taita Dius,
paipa suma llakiiwa awa suma luarmanda
punchaiachingapa pakariska suma puncha kagsinami kachamuku;
79 chasaka, iapa iana tutapisina iuiaikunawa kaugsanakuskata punchaiachigsamungapa;
chasallata, nukanchita alli ñambi rikuskapi pusagsina iuiachingapa;
chasaka, sumaglla sugllapi kaugsanakungapa.
80 Chi wawa, wiñaspaka, Taita Diuspa alli iachaiwami tukurka. Paika, chusa sitaska alpapimi kaugsakurka, imaura Israelmanda runakunata kawaringapa chaiankama.
2Iaia Jesús tiagsamuskamanda
1 Chi punchakuna Augusto suti Romapi iaia mandag, paipa alpakuna suiu tukui kaugsanakuskapagma kacharka, paikuna maituku kaugsanakuskata tapuchigringapa. 2 Musuglla sinsumi rurakurka, Siria suti alpapi Sirenio mandakuura. 3 Tukuikunami iukarkakuna, ñugpata taitakuna kaugsaskama ringa, chipi paikuna maituku kaugsanakuska willagringapa. 4 Chiwanka, Joseta chaiarka, Galilea alpa i Nazaret puiblumanda llugsispa, Judea alpama ringapa. Belén suti puibluma rirka, paipa ñugpamanda taita David chipi tiagsamuska kagmanda. 5 María, Josewa kasarangapa kaspa, paiwa rirka. María, wigsitawami ungug karka.
6 Belenma chaiagriuraka, tiagsamungapa puncha chaiarka. 7 Mana tarirkakuna, maikan wasipipas samaringapa, iapa junda runakuna kagmanda. Chimanda, animalkunapa kaugsadiru ukupi iaikurkakuna. Chi ukupika, Mariaka kari wambrami iukagsamurka. Paitaka linsu pitiwa maituspa, animalkuna mikudiru batiasinapi sirichirka.
Ubijakuna kawagkunata, anjilkuna kawariskamanda
8 Belén puiblu kuchu kuchu, sug runakuna tuta ubijakunata kawag pakaridur tiarkakuna. 9 Diulpillakar atun Taita Diuspa sug anjil, Diuspa suma punchaiachiiwa paikunata kawarigsamurka. Chasa kawariura, paikuna iapa mancharirkakuna. 10 Anjilka nirkakunata:
—Mana mancharinakuichi. Suma Willaimi apamukuni. Chi Willaita uiaspaka, tukui runakunami iapa kuntintaringapa kankuna. 11 Kunaurami David tiagsamuska puiblupi kamkunata kispichig tiagsamurka. Taita Dius agllaska iaia Cristomi ka. 12 Kasa kawaspami paita rigsinkangichi: animalkuna mikudiru batiasinapi linsuwa maituska wawita sirikuskatami tarigrinkangichi.
13 Kawarigsamug anjil rimakugllapi, askurinti achka anjilkuna kawarigsamurkakuna. Taita Diusta iapa suma atuniachispa, nirkakuna:
14 —Taita Dius awa suma luarpi kagtami ninchi:
“Kam, iapa suma atunmi kangi”.
Alpapipas, Taita Diusta kuiag runakuna sumaglla kachukuna.
15 Samug anjilkuna paikunapa suma luarma kutiura, chi ubijakunata kawagkunaka paipura rimarirkakuna, kasa nispa:
—Akushi Belenma. Atun Taita Dius imasa nukanchita anjilkunawa willangapa kachamuskata kawagrisunchi.
16 Chiuralla, Belén puibluma kalpalla rirkakuna. Chaiagrispaka, Mariata, Joseta i wawita animal mikudiru batiasinapi sirikuskatami tarigrirkakuna. 17 Chasa kawaspaka, tukui ima anjilkuna chi wawitamanda niskata tukuikunatami willai aparkakuna. 18 Tukui uiagkunami ujnarirkakuna. 19 Mariaka, tukui ima uiaskata suma wakachirirka, allilla iuiarispa kangapa.
20 Chiuramanda, chi ubijakunata kawagkuna kutirkakuna. Tukui imasa willaskasina pasarigta uiaspa i kawaspa, Taita Diusta nirkakuna:
—Kam, iapa suma atunmi kangi.
Diuspa atun wasipi, wawita Jesusta kawachigriskamanda
21 Pusag puncha chi wawita iukaura, judiukunapa marka churachirkakuna. Jesusmi sutichirkakuna, imasa anjil, María manara wigsitawa ungug kagpita, niskasina.
22 Nispaka, imasa Moisés niskasina chaiagmandaka, wawa tiagsamuskauramanda limpiulla tukungapa punchakuna ña ialiura, Jesuspa atunkuna paita Jerusalenma aparkakuna, atun Taita Diusta kawachispa, ningapa: “Kamballami ka”. 23 Ñugpamanda librupi willaraiá, tukui ñugpa tiagsamuska kari wambrakunata chasa rurangapa. 24 Kasapasmi willaraiá: iskai turtulita u wawa palumitakuna apangapa, atun Taita Diusmanda rupachigringapa. Paikuna, imasa niraiaskasinami ruragrirkakuna.
25 Chi punchakuna, Jerusalenpi kaugsakurka sug runa, Simeón suti. Chi runa, tukuipi alli rurag, Taita Diusta iuiarispa kaugsagmi karka. Israelmanda runakunata kispichingapa punchakunami pai suiakurka. Santu Ispíritu, paiwa kaspa, 26 iuiachiska karka: “Kam manara wañuspalla, atun Taita Dius agllaska Cristotami kawankangi”. 27 Paika, Santu Ispirituwa iuiachiska kaspa, Diuspa atun wasima rirka. Ña chipi kauraka, wawita Jesuspa atunkuna paita chaiachigrirkakuna, imasa chi librupi willaraiaskasina rurangapa. 28 Chiura Simeonka, wawata chaskispa markaspa, Taita Diusta iapa suma atun kagta nispa, kasa nirka:
29 —Kunaura, nuka kam Taitikupa lutrinsina kaskata sakiwai,
sumaglla wañungapa.
Ñami kam imasa niwaskasina tukugsamurka.
30 Kam kachamuska kispichigtami
nukapa ñawiwa ña kawakuni.
31 Paita allillapimi kachamurkangi,
tukui runakunata kawaringapa;
32 mana Israelmanda kagkunata iuiaikunata punchaiachingapa;
chasallata, kamba Israelmanda runakunata
paimanda iapa suma atun kagta kawachingapa.
33 Simeón chasa wawitamanda niskata uiaspaka, taita i mamandi ujnarirkakuna. 34 Chiura Simeonka, paikunata nirka:
—Taita Dius, kamkunata iapa kuiaspa kawapuachu—. Nispaka, mamandi Mariata nirka— Uiamui. Kai wawitamandami achka Israelmanda runakuna urmangapa kankuna. Ikuti sugkunaka, paimandami kispiringapa kankuna. Paita kawaspa, achkakunami wabutingapa kankuna. 35 Kamtaka sug ispada almapi ialichigsinami iapa llakii iukangapa kangi. Chiwanka, tukui imasa iuianakuska iacharigsamungapami ka.
36 Chillapita karka Santu Ispirituwa rimag sug warmi, Ana suti, ña iapa awila. Chi warmi, ñugpamanda Aser suti runapa iawar karka. Fanuel suti runapa wambrami karka. Paika, sipas kasararka. Kanchis wata kasaraskauramanda, kusa wañurka. 37 Chiuramanda, mana ikuti kasaraspalla, ña pusag chunga chusku wata kaugsakurka. Diuspa atun wasimanda mana llugsispalla, puncha i tuta Taita Dius ima niskata ruragllami karka. Mana mikuspalla chisiaspa i paita iuiarispallami karka. 38 Simeón chasa rimakugllapi, chi warmika, kaillaiaspa, Taita Diusta: “Pai Siñur” nii kallarirka. Nispaka, Taita Diusta tukui iuiarinakugta wawita Jesusmanda willakurka, kasa nispa:
—Kaimi ka Jerusalenta kispichingapa samug. Paitami suianakurkanchi.
39 Atun Taita Dius imasa niskata tukui ruraskauramandaka, Jesuspa atunkunaka Galilea alpama Nazaret puiblupi ñugpata kaugsanakuskama kutirkakuna. 40 Chipika wambra Jesús, sumaglla wiñaspa rirka. Chasallata, iachai pagta tukurka. Taita Diuspas, iapa sumami paita kuiarka.
Wambra Jesús, Diuspa atun wasipi kaskamanda
41 Jesuspa mama taitandi, Jerusalén puibluma wata watapi ridur karkakuna, paskua atun punchakuna ialichingapa. 42 Jesús ña chunga iskai wata iukauraka, tukuikuna rirkakuna, imasa kaskasina ruraspa ialichingapa.
43 Chi punchakuna sumaglla ialichispaka, mama taitandi paikunapagma kutirkakuna. Wambra Jesuska, Jerusalenmanda mana rirka. Chitaka, mama taitandi mana iacharkakuna. 44 Iuianakurka: “Sugkunawachar riku”. Chimanda, chisiagta rirkakuna. Nispaka, paipurakunapagpi i rigsidukunapagpi paimanda tapui kallarirkakuna. 45 Mana tarispaka, Jerusalenma kutirkakuna, maskangapa.
46 Kimsa puncha maskanakuskapika, Diuspa atun wasi ukupi paita tarirkakuna. Moisés ima niskata iachachig taitakunapa chaugpipimi tiakurka, uiaspa i paikunata tapuspa. 47 Tukuikuna, ujnarispami paita uianakurka, paipa iachaiwa imasa ainikugta.
48 Jesuspa mama taitandika, iapa ujnarispa paita kawarkakuna. Mamandi nirka:
—Nukapa wambra, ¿imapatak nukanchita chasa rurarkangi? Kamba taita i nuka, iapa llakiiwami maskaspa purinakurkanchi.
49 Chiura, Jesuska ainirka:
—¿Imapatak maskawanakurkangichi? ¿Manachu kamkuna iachangichi, nukapa Taita imasa munaskata rurangapa nukata chaiawakugta?
50 Jesuspa mama taitandi mana iacharkakuna, chika ima niraiagta.
51 Chiuramandaka Jesús, Nazaret puibluma paikunawa kutirka. Chipika, paikuna tukui ima niskata uiaspa, allilla ruraspami sugllapi kaugsakurka. Paipa mamaka, tukui ima pasariskata sumaglla iuiaipi wakachirirka. 52 Jesuska, sumaglla wiñaspa rirka, Taita Dius i runakunapa ñawipi iapa alli kagta kawari.
3Juan Bautista, chusa sitaska alpapi kaskamanda
1 Tiberio suti Romapi iaia mandag ña chunga pichka wata mandakuura, Judea alpapi mandag karka Ponsio Pilatos. Herodes, Galileapi mandakurka. Waugkindi Felipeka, Iturea i Trakonite suti alpakunapi mandag karka. Abilene suti alpapika, Lisanias mandakurka. 2 Iaia sasirdutikuna suti karkakuna Anás i Kaifás.
Chi punchakuna Zakariaspa wambra, Juan suti, chusa sitaska alpapi kaugsakuura, paita Diuspa Rimaita willangapa iuiachirigsamurka. 3 Nispaka, Jordán suti iaku pata pata kasa willaspa purii kallarirka:
—Pandariikunata sakispa, Taita Diuswa tukugsamuichi. Baugtisariichi, pandariikunata pasinsiai tukungapa.
4 Chasami pasarirka, imasa Santu Ispirituwa ñugpamanda rimag Isaías suti willaskasina. Kasami willaraiá:
Chusa sitaska alpapi,
sug runa kaparispami puriku,
kasa nispa:
“Imasami ñambi allichinchi:
chasallata alli iuiaikunata apiichi,
atun Taita Diusta chaskingapa”.
5 Tukui waikukunata jundachispa pambaiachiichi.
Tukui filu i lumakunatapas pambaiachiichi.
Wistu ñambikunata dirichaichi.
Chasallata, ñambi pusukunata jundachiichi.
6 Tukui runakuna kawangapami kankuna,
Taita Dius imasa kispichingapa kagta.
7 Achka runakuna Juanpagma chaianakurka, baugtisaringapa. Chiura paika, maikankunataka nikurka:
—Mana alli runakuna, kulibrasinami kangichi. ¿Pitak kamkunata willagrirka: “Taita Dius iapa rabiarispa llakii puncha ñami chaiamuku. Mitikuichi, kispiriska kangapa.”? 8 Allilla ruraichi, tukui pandariikunata sakispa. Mana iuiarispa kaichi: “Ñugpamanda taita Abrahampa iawarmi kanchi”. Niikichitami: Taita Dius munagpika, kai rumikunapas pudinkunami, Abrahampa wambrakuna tukugsamungakuna. 9 Ñami tukuimanda justisiangapa ka; imasami sachakunata achawa urmachingapa kawaku: chasa. Tukui sacha chusa i mana mikungasina muiu iukaskakunata anguwanta urmachispa, ninapimi churangapa ka.
10 Chipi kagkuna tapurkakuna:
—Nigpika nukanchitaka, ¿imatak rurangapa chaiá?
11 Chiura, Juanka ainirka:
—Maikanpas, iskai kapisaiu iukaspaka, mana iukaskata sug iukachingichi. Chasallata, maikan achka mikui iukaskaka mana iukaskata karangichi.
12 Mana judíu kaskakunamanda kulki chaskigkunapas, baugtisaringapa chaiagrispaka, Juanta tapurkakuna:
—Iachachig taita, nukanchitaka, ¿imatak rurangapa chaiá?
13 Chiura, Juanka ainirka:
—Mana iapa kubrangichi. Mailla kaskalla mañangichi.
14 Sug suldadukunapas tapugrirkakuna:
—Nukanchitaka, ¿imatak rurangapa chaiá?
Chiura, Juanka ainirka:
—Manchachispa, ñi llullaspa i ianga juchachispa mana pitapas kichungichi. Mailla gananakuskallawa kuntintaringichi.
15 Juan chasa nikugmanda, tukui chipi kagkuna, Taita Dius agllaska Cristota suianakuspa, paimanda iuiarispa, tapurinakurka:
—¿Paichu Cristo kantra?
16 Juanka, tukuikunata nirka:
—Nuka, iakullawami baugtisaikichita. Ikuti sugmi nukamanda mas iacha samungapa ka. Paita, nuka mana pudinichu, kungurispa, paipa chakikunapi churaraiaska wataskata paskapungapa. Paika, Santu Ispirituwa i nina sindiwasinami baugtisangapa ka. 17 Imasami chagrapi trigu agllag runa, palawa mana alli ugsakunata chabsichispa anchuchí: chasallatami pai suiaku, mana alli iuiagkunata alli iuiagkunapa chaugpimanda anchuchingapa. Alli trigusina kagkunata sugllapi sumami wakachingapa ka. Ikuti mana alli ugsasina kagkunataka mana wañug ninapi rupakungapami sitangapa ka.
18 Achka sug rigcha sug rigcha rimaikunawapas Cristomanda Alli Willaitami Juan willakurka.
19 Kasapas. Mandag Herodesta piñaspami iuiachikurka, chi Herodes, waugkindipa warmi Erodías sutiwa kaugsakugmanda. Tukui sug mana allilla ruraskakunamandapasmi piñaspa iuiachikurka. 20 Chasa piñakugmanda, Herodeska karsilpi churachirka. Chasa ruraspaka, mas mana allilla rurag kagtami kawachirirka.
Jesús baugtisariskamanda
21 Juanta manara karsilpi churagpi, tukui chipi kagkunami baugtisarirkakuna. Chiura, Jesuspasmi baugtisarigrirka. Taita Diusta rimakunkama, awa suma luar paskarirka. 22 Chiura Santu Ispíritu, palumasina rigcha kawarispami Jesuspagma uraikumurka. Suma luarmanda rimaipas uiarigsamurka, kasa nispa:
—Kam, nukapa kuiaska wambrami kangi. Kamta kawaspa, iapa alli sumami iuiachiiwa kawaiki.
Jesucristopa ñugpamanda achala taitakuna
23 Jesús, Alli Willaita willai kallariura, kimsa chunga watasina iukarka. Tukuikuna iuianakurka, pai Josepa wambra kagta.
José karka Elipa wambra.
24 Elí karka Matatpa wambra.
Matat karka Levipa wambra.
Leví karka Melkipa wambra.
Melki karka Janapa wambra.
Jana karka Josepa wambra.
25 José karka Matatiaspa wambra.
Matatías karka Amospa wambra.
Amós karka Naumpa wambra.
Naum karka Eslipa wambra.
Esli karka Nagaipa wambra.
26 Nagai karka Maatpa wambra.
Maat karka Matatiaspa wambra.
Matatías karka Semeipa wambra.
Semei karka Josekpa wambra.
Josek karka Judapa wambra.
27 Judá karka Joananpa wambra.
Joanán karka Resapa wambra.
Resa karka Zorobabelpa wambra.
Zorobabel karka Salatielpa wambra.
Salatiel karka Neripa wambra.
28 Neri karka Melkipa wambra.
Melki karka Adipa wambra.
Adi karka Kosampa wambra.
Kosam karka Elmadampa wambra.
Elmadam karka Erpa wambra.
29 Er karka Jesuspa wambra.
Jesús karka Eliezerpa wambra.
Eliezer karka Jorimpa wambra.
Jorim karka Matatpa wambra.
Matat karka Levipa wambra.
30 Leví karka Simeonpa wambra.
Simeón karka Judapa wambra.
Judá karka Josepa wambra.
José karka Jonampa wambra.
Jonam karka Eliakimpa wambra.
31 Eliakim karka Meleapa wambra.
Melea karka Menapa wambra.
Mena karka Matatapa wambra.
Matata karka Natanpa wambra.
Natán karka Davidpa wambra.
32 David karka Isaipa wambra.
Isaí karka Obedpa wambra.
Obed karka Boozpa wambra.
Booz karka Salapa wambra.
Sala karka Naasonpa wambra.
33 Naasón karka Aminadabpa wambra.
Aminadab karka Adminpa wambra.
Admin karka Arnipa wambra.
Arni karka Esrompa wambra.
Esrom karka Farespa wambra.
Fares karka Judapa wambra.
34 Judá karka Jakobpa wambra.
Jakob karka Isaakpa wambra.
Isaak karka Abrahampa wambra.
Abraham karka Tarepa wambra.
Taré karka Nakorpa wambra.
35 Nakor karka Serugpa wambra.
Serug karka Ragaupa wambra.
Ragau karka Pelegpa wambra.
Peleg karka Eberpa wambra.
Eber karka Salapa wambra.
36 Sala karka Kainanpa wambra.
Kainán karka Arfaxadpa wambra.
Arfaxad karka Sempa wambra.
Sem karka Noepa wambra.
Noé karka Lamekpa wambra.
37 Lamek karka Matusalenpa wambra.
Matusalén karka Enokpa wambra.
Enok karka Jaredpa wambra.
Jared karka Maalaleelpa wambra.
Maalaleel karka Kainanpa wambra.
38 Kainán karka Enospa wambra.
Enós karka Setpa wambra.
Set karka Adanpa wambra.
Adán karka Taita Diuspa wambra.
4Iaia kuku, Jesusta pandariikunapi urmachingapa munakuskamanda
1 Jesús baugtisariskauramanda, Santu Ispíritu paima iaikurka. Nispaka, Jordán iakumanda kutirka. Chiura Santu Ispíritu, chusa sitaska alpama paita pusarka. 2 Chipika, chusku chunga punchami chisiarka. Chi punchakuna iaia kuku, pandariikunapi paita urmachingapa munakurka.
Tukui chi punchakuna Jesús, mana ñi imapas mikuspalla chisiakurka. Chi chusku chunga puncha ialiskauramandaka, iapa iarkaimanda iuiachigsamurka. 3 Chiura, chi iaia kukuka nirka:
—Kam Diuspa wambra kagpika, kai rumita nii: “Tanda tukui”.
4 Jesuska ainirka:
—Ñugpamanda librupi, kasami willaraiá:
Runakuna, mana tandallawa kaugsangapa kankunachu.
Taita Dius tukui ima rimaskakunawami kaugsangapa chaiá.
5 Nispaka chi iaia kukuka, iapa awa filuma pusaspa, sug kawaridirumanda kai luarpi tukui alpakunata kawachirka. 6 Nispaka nirka:
—Tukui chi alpakunatami karasaki, kam mandag kangapa; chasallata, tukui ima chipi suma tiaskakunatapas, kamballa kangapa. Tukuimi nukata kuawaska ka. Chimanda, nuka maikan munaskatami karasa. 7 Kam kunguriwagpika, tukui kamballami kanga.
8 Chiura Jesuska, chi iaia kukuta ainirka:
—Ñugpamanda librupi, kasami willaraiá:
Kamba atun Taita Diusllata kungurispa kangi.
Pai ima niskallatami iukangi ruraspa kanga.
9 Ikuti chi iaia kukuka, Jerusalén puibluma pusaspa, Diuspa atun wasi awa puntapi saiachigrirka. Nispaka nirka:
10 —Kam Diuspa wambra kagpika, kaimanda alpama sitarii. Ñugpamanda librupi, kasami willaraiá:
Taita Dius, paipa anjilkunatami ninga, kamta kawagsamungapa.
11 Paikunapa makipimi urmankangi.
Chasaka, mana rumipi u imapipas chaki takarinkangichu.
12 Jesuska ainirka:
—Kasapasmi willaraiá:
Kamba atun Taita Diusta mana ianga ningi:
“Abir kawasaki: ¿pudingichu?”.
13 Chasa chi iaia kuku, tukui imawapas pandachingapa mana pudispaka, Jesusta sakispa, sug punchakunakama rirka.
Galilea alpapi, Jesús willai kallariskamanda
14 Jesuska, Santu Ispiritupa iapa iachaiwa Galilea alpama ikuti rirka. Chipika, judiukuna tandaridiru wasikunapi iachachii kallarigrirka. Paimanda, tukuikuna sumaglla uiaspa rimanakurka.
Jesús, kikinpa puiblupi wabutii tukuskamanda
16 Chiuramanda Jesús, pai wiñaska Nazaret puibluma chaiagrirka. Sug warda punchaka, tandaridiru wasima iaikurka, imasa kustumbri kaskasina. Chipika saiarirka, ñugpamanda librupi willaraiaskata chaskingapa. 17 Chiura, Isaías suti Santu Ispirituwa rimag ima willaraiaskata kuarkakuna. Maskaspa, tarirka maipi kasa niraiaskata:
18 Atun Taita Diuspa Ispíritu, nukawami ka.
Agllaskami kani, mana iukagkunata Alli Willaita willagringapakunata.
Kachamuskami kani,
karsilpi kaskakunata willangapa kacharii tukungapa kagtakuna;
chasallata, mana ñawi kawagkuna ikuti kawagsamungapakuna;
mana allilla rurai tukuskakunata kispichingapa;
19 atun Taita Dius kispichii wata chaiamuskata willangapa.
20 Jesús chasa rimaspaka, chi niraiaska libruta wichkaspa, kutichispaka, tiarirka. Tukui chipi kagkuna, paita upalla kawanakurka. 21 Chiura Jesuska, kasami nii kallarirkakunata:
—Kuna punchami, kamkunapa ñawipi, imasa chi willaraiaskasina tukugsamurka.
22 Chipi tukui kagkuna, paimanda allilla rimanakurka. Pai iapa suma rimakugmanda, ujnarispa tapurinakurka:
—Kai runaka, ¿manachu ka Josepa wambra?
23 Jesuska nirkakunata:
—Imasami ninkuna: chasami niwankangichi: “Ambig runa, kam kikinlla ambirii”. Kasapasmi niwankangichi: “Kam, tukui imasa Kafarnaum puiblupi ruraskata uiariskasina kai kam kikinpa alpapipas chasallata rurai”.
24 Kasapasmi Jesús nirka:
—Kasami nuka niikichita: ñi maikan Santu Ispirituwa rimagkunata kikinpa alpapi kaugsagkuna mana munankunachu uiangapa. 25 Sutipami kasa niikichita: ñugpamanda rimag Elías kaugsakuura, kimsa wata sugta killami mana tamiarka. Tukui alpapi iapa iarkaimi tukurka. Chiurakuna, kai Israel alpapi achka sapalla kidaska warmikunami tiarka. 26 Chi warmikunapagma, Taita Dius Eliasta mana kacharka. Sidón puiblu ladullapi Sarepta suti puiblupi kaugsag biudapagmami kacharka.
27 —Chasallata, ñugpamanda Eliseo Santu Ispirituwa rimag kaugsakuura, kai Israel alpapi achkakuna aicha ismui unguiwa tiarkakuna. Chi ungugkunata, Eliseo mana ambirka. Siria alpamanda samuska Naamán suti runallatami ambirka.
28 Chasa uiaspa, chi wasi uku tukui kagkuna iapami rabiarirkakuna. 29 Tukuikuna, atarispa, Jesusta puiblumanda llugsichii kallarirkakuna. Chi puiblu, luma awapi wasikuna saiachiskami iukarkakuna. Chi luma awamanda tangangapa iuiaiwami Jesusta apanakurka. 30 Paika, paikunapa chaugpimanda kichuchirispa, llugsispa rirkalla.
Sug runa kuku waira iaikuskata, Jesús ambiskamanda
31 Nispaka, Galilea alpapi Kafarnaum suti puibluma chaiagrirka. Chipika, warda punchakuna 32 iachachii kallarirka. Pai iachachikuskata uiaspa, tukuikuna iapa ujnarirkakuna. Allilla mandagsinami iachachikurka.
33 Chi tandaridiru wasipika, sug kuku waira iaikuska runami chaiagrirka. Chi runaka, sinchi kaparispa nirka:
34 —Ai, Nazaret puiblumanda Jesús, ¿imapatak nukanchipagma samurkangi? Nukanchita puchukangapachar samurkangi. Nuka allillami rigsiiki, kam Taita Diuspa tukuipi mas alli wambra kagta.
35 Jesuska, kuku wairata piñaspa, nirka:
—Upalla rikui, kai runamanda llugsispa.
Chiura chi kuku wairaka, tukuikunapa ñawipi chi runata alpama urmachispa, llugsirka, mana imapas lisiachispalla. 36 Tukui chasa kawagkuna, iapa mancharirkakuna. Kikinpura tapurinakurka:
—¿Ima rimaisik ka? Kai runaka, paipa iapa iachaiwa atun mandagsina kuku wairakunata rimaspa, runamanda llugsichí.
37 Chasa ruraskakunata kawagkunawaka, tukuima Jesusmanda iacharigsamurka.
Achka ungugkunata, Jesús ambiskamanda
38 Chi tandaridiru wasimanda llugsispa, Jesús, Simonpa wasipi iaikugrirka. Chipika Simonpa suigra, iapa rupaiwami ungug sirikurka. Jesusta mañarkakuna:
—Ambipuai.
39 Chiura Jesuska, chi ungugpagma kaillaiaspa, kumurispa nirka:
—Kai rupai anchurii.
Chiuralla, rupai anchurirka. Anchurigllapi chi warmi, atarispa, mikui ianuspa, karai kallarirkakunata.
40 Indi ña chingakuuraka, achkakuna ima unguiwa kaskakunatami Jesuspagma chaiachigrirkakuna. Chiura Jesuska, tukuikunata maki churaspa, ambirkakunata. 41 Chasallata kuku wairakunatapas, achkakunatami llugsichirka. Chi kuku wairakuna, kaparispa, ninakurka:
—Taita Diuspa wambrami kangi.
Jesuska, chasa kaparinakuskata piñarka. Chi kuku wairakuna iacharkakuna, pai Taita Dius agllaska Cristo kagta. Chimandami chi kukukunata mana sakikurka, chasa rimangapa.
42 Pakariillapi Jesuska, chi puiblumanda rirka, mana maikan runakunapas kaugsanakuska pambama. Chi puiblumanda achka runakunaka, paita maskaspa, pai kaskama chaiagrirkakuna. Munanakurka paikunapagllapi kangapa, mana maimapas rispalla. 43 Chasa mañanakuskata uiaspa, Jesuska kasami nirka:
—Nukata chaiawakumi, sug puiblukunapipas Diuspa suma mandaimanda Alli Willaita willaspa puringapa. Chasamandami nuka kachamuska kani.
44 Pai imasa niskasina, Judea alpapi tukui tandaridiru wasikunapi iaikuspa, Alli Willaita willaspami purikurka.
5Askurinti achka chalwakuna apiskamanda
1 Jesús Jenesaret suti kucha patapi kauraka, achka runakuna paita tanganakuiwantami kaillaiagrirkakuna, Diuspa Rimaita uiangapa. 2 Chi iaku patapi, iskai chusa kanuami tiarka. Kanuamanda chalwadurkuna, llugsispa, ataraiakuna tagsanakurka. 3 Chasa kawaspaka, Jesuska sug kanuapi iaikurka. Nispaka, chi kanua Simonpa kagmanda, paita mañarka:
—Kai kanuata alpamanda asllita karuiachipuai.
Chasa rurauraka, kanuapi tiarispa, chipi kagkunata iachachii kallarirka. 4 Iachachii puchukaspaka, Simonta nirka:
—Kanuata jundu kuchama apaspaka, ataraiagriichi, chalwa apingapa.
5 Simonka ainirka:
—Iachachig taita, pakarigtami chalwanakurkanchi. Ñi imapas mana apirkanchichu. Kam chasa niwagmanda, nigpika ataraiagrisa.
6 Chasa ataraiagriuraka, iapa achka chalwa apirkakuna, ataraiakunapas ñalla llikirigta. 7 Chiura, sug kanuapi kaskakunata makiwa kaiarkakuna, aidagringapa. Chaiagrispaka, iskandi kanuapi chalwakuna jundachigrirkakuna, ñalla kanuakunapas asintarigta.
8 Chasa kawaspaka Simón Pedroka, kungurispa, Jesusta nirka:
—Taita waugki, nukamanda anchuripuai. Nuka, iapa pandaridurmi kani—. 9 Iapa achka chalwakuna apirigmanda, Simón i tukui paiwa kagkuna askurinti mancharirkakuna. 10 Santiago i Juan suti Zebedeopa wambrakuna Simonwa purig kagkunapas, chasallata mancharirkakuna.
Jesuska, Simonta nirka:
—Mana mancharikui. Kunauramanda iachachisakimi, chalwakunata apigsina, runapura maskapuag kangapa.
11 Chasa uiaspaka, kanuakunata alpama llugsichispa, tukui ima tiaskakunata sakispa, Jesusta katirkakuna.
Aicha ismui unguiwa kaskata, Jesús ambiskamanda
12 Jesús ña sug puiblupi kagriuraka, sug runa, aicha ismui ungui iukaspa, paipagma kaillaiagrirka. Chi runaka, Jesusta kawaspa, ñallapas alpakama kumurispa, nirka:
—Taita waugki, kam munaspaka, pudingimi nukata ambiwanga.
13 Chiura Jesuska, ungugta maki churaspa, nirka:
—Ari, munanimi. Ambiriska tukui.
Chasa nigllapi, chi ungui allilla ambirigsamurka. 14 Chiura, Jesuska nirka:
—Mana pitapas willakungi. Sasirdutita kawachirigrii. Moisés kamariku karangapa niraiaskata karagrii. Chasaka, tukuikunami kawangakuna, kam allilla ambiriska kagta.
15 “Mana willakungi” nigpipas, Jesús ima ruraskamanda masmi iacharikurka. Chiwanka, iapa achka runakuna tandaridur karkakuna, paita uiangapa. Chasallata, ungugkunatapas ambichingapa apadur karkakuna. 16 Chimanda Jesuska, maikan runapas mana kaugsanakuskama ridur karka, Taita Diuswa rimanakungapa.
Mana kuiuringapa unguiwa kaskata, Jesús ambiskamanda
17 Sug punchakuna ialiura, Jesuska iachachikurka. Chipika, sug fariseokuna i Moisés ima niskata iachachig taitakuna tianakurka. Chi taitakuna karkakuna Galilea i Judea alpakuna suiu i Jerusalenmanda chaiagriskakuna. Chiura Jesuska, atun Taita Diuspa iapa iachaiwa karka, ungugkunata ambingapa.
18 Jesús iachachikuuraka, sug runakunaka, mana kuiuringapa unguiwa kaskata chakanapi sirichispa, chi wasima aparkakuna. Iuianakurka: “Wasi ukuma iaikuchispa, Jesuspa ñugpa ladumi churasunchi”. 19 Chasa iuianakuspapas, iapa achka runakuna ukupi junda kagmanda, mana iaikuchii pudirkakuna. Chimandaka, wasi awama sikachirkakuna. Wasita utkuchispa, chi runa chakanapi sirikuskata tukuikunapa chaugpipi Jesuspa ñawi ladu uraikuchirkakuna. 20 Chiura Jesuska, “Ambipuangami” iuianakuskata kawaspaka, mana kuiuringapa unguiwa kaskata nirka:
—Waugki, kam pandariikunata ñami pasinsiaska kangi.
21 Chasa uiaspaka, Moisés ima niskata iachachig taitakuna i fariseokunaka kikinpura ninakurka: “Kai chasa rimag, Diussina tukuspa, ¿pisik ka? Ñi pipas mana pudinkunachu, pandariikunata pasinsiangapa. Taita Diusllami pasinsiangapa pudí”.
22 Jesuska, chasa iuianakuskata iachaspaka, nirkakunata:
—¿Imapatak chasa sungullapi iuianakungichi? 23 ¿Maikantak mas alli ka ningapa: “Kam pandariikunata ñami pasinsiaska kangi”? Mana kagpika, ¿ningapa: “Atarii; kamba wasima riilla; ña ambiriskami kangi”? 24 Kunaura kawachisakichita: kai Runa Tukuska, kai alpapi pudinmi, pandariikunata pasinsiangapa.
Chasa nispa, mana kuiuringapa unguiwa kaskataka nirka:
—Nukami niiki: atarii. Chakanata markarispa, kamba wasima rii.
25 Chasa nigllapi, tukui chipi kagkuna kawanakugllapi, chi runa atarirka. Chakana sirikuskata markarispa, wasima rirka, Taita Dius iapa suma atun kagta nispa. 26 Chiwa tukuikuna, iapa ujnarispa tukugsamurkakuna. Taita Diusta iapa suma atuniachirkakuna. Iapa mancharispa, nirkakuna:
—Kuna puncha, ñi imaurapas mana kawaskatami kawarkanchi.
Leví suti runata, Jesús kaiaskamanda
27 Chiuramanda Jesuska, llugsispa, Leví suti runa mana judíu kaskakunamanda kulki chaskikuskapi tiakugta kawaspa, nirka:
—Katiwai.
28 Chiura chi runa, atarispa, Jesusta katichirkalla, tukui sakispa. 29 Nispaka, atun punchasina suma mikui Jesusta paipa wasipi karagrirka. Paipura kulki chaskigkuna i sug achkakunapas, sugllapi paikunawa tiarigrirkakuna. 30 Chasa kawaspaka, fariseokuna i Moisés ima niskata iachachig taitakuna Jesusta katiraiagkunata piñaspa tapurkakuna:
—¿Imapatak mana judíu kaskakunamanda kulki chaskig i mana allilla ruragkunawa sugllapi mikunakungichi i upianakungichi?
31 Jesuska nirkakunata:
—Mana unguiwa kagkuna mana ministinkunachu, ambigta maskangapa. Ungugkunami ambigta maskankuna. 32 Chasallata, nukaka mana samurkanichu, allilla ruragkunata kaiangapa. Mana allilla ruragkunata maskangapami samurkani, paikunata allilla ruraikunama tigrachingapa.
Imaura mana mikungapa, Jesús iachachiskamanda
33 Chipi kagkuna, Jesusta nirkakuna:
—Juanwa i fariseokunawa purigkuna, achka punchakuna mana mikuspallami chisiadur kankuna, Taita Diusta mañaspalla. Ikuti kamta katiraiagkunaka, imaurapasmi mikunkuna i upiankuna.
34 Chiura, Jesuska ainirkakunata:
—Kasaraipi, kusa tukunga kunbidaskakunawa kankama, ¿pudinkangichichu ninga: “Mana mikuspalla kaichi”? Manima. 35 Imaura chaiachu, kusa anchuchii tukungapa: chiurami paikunata chaianga, mana mikuspalla kangapa.
36 Nispaka, chipi kagkunata iuiai apingasina suma parlarka, kasa nispa:
—Ñi pipas, musu katangamanda piti mana llikichinkangichichu, ruku katangapi sirangapa. Chasa siragpika, musu katangami wagllirí. Musumanda pitipas rukupi siraska mana sumanchu.
37 —Chasallata ñi pipas, musu binu, ruku kara taligapi mana tallingichichu. Chasa talligpika, musu binu timbuura, taligata tugiachispami icharinga. Kara taligapas mana balingachu. 38 Chimandami musu binu, musu taligapi tallingapa chaiá.
39 —Ñi pipas, suma timbuska binu upiaspaka, llullu binutaka mana upiai munangapa kangichichu. “Timbuskatami mas alli ka” ningapami kangichi.
6Warda punchamanda, Jesús iachachiskamanda
1 Sug warda puncha, Jesús katiraiagkunawanta chagra tarpuraiaskakunapi ialinakurka. Katiraiagkunaka, trigu ispigakunata pitispa, makiwa kakuspa, murukunata mikunakurka. 2 Chasa kawaspaka, sug fariseokuna tapurkakuna:
—¿Imapatak warda puncha pandarinakungichi?
3 Jesuska ainirkakunata:
—¿Manachu ñugpamanda librupi willaraiaskata kawarkangichi, taita David i paiwa kagkunapas, iarkaimanda kaspa, imasa ruragtakuna? 4 Pai kikin, Diuspa wasi ukuma iaikuspa, altarpi churaska tandakuna tiaskata aisaspa, mikurka, mana imapas mancharispalla. Chi tandakuna, sasirdutikunalla mikudirumi karka. Chi tandakunallatata paiwa kagkunatapas kararka, mikungapa.
5 Kasapasmi Jesús nirkakunata:
—Kai Runa Tukuska pudinmi ninga, warda punchakunatapas imasa chaiaskasina rurangapa.
6 Sug warda punchaka Jesús, tandaridiru wasipi iaikuspa, iachachikurka. Chipika, sug alli ladu maki chakiriska unguiwa kag runa, paikunawa sugllapi karka. 7 Chiura Moisés ima niskata iachachig taitakuna i fariseokunaka, Jesusta chapanakurka, warda puncha ambichu; ambigpika, paimanda justisiakunapagma willagringapa. 8 Jesuska, paikuna ima iuianakuskata iachaspa, chi runa maki chakiriska kaskata nirka:
—Atarii. Runakunapa chaugpipi saiarigsamui.
Chiura chi runa, atarispa, chipi saiarigrirka. 9 Chiura Jesuska, chi taitakunata nirka:
—Tapusakichita: warda puncha, ¿imatak mas alli ka: allilla u mana allilla rurangapa; runata kispichingapa ubi puchukangapa?
10 Chasa tapuspaka, tukui paipa muiugta kagkunata kawaspa, chi runata nirka:
—Maki chutachii.
Chasa chutachigllapi, chi makika aliarka. 11 Chipi kag taitakuna, Jesuswa iapa rabiarispa, kikinpura tapurinakurka:
—¿Imatak kai runata rurasunchi?
Chunga iskai runakunata, Jesús agllaskamanda
12 Chi punchakuna Jesuska, awa lumama rirka, Taita Diusta rimangapa. Chipi, pakarigtami Taita Diuswa rimanakurka. 13 Pakariuraka, tukui paita katiraiagkunata kaiaspa, chunga iskaikunatami agllarka. Chi agllaskakunataka nirka:
—Nukami kamkunata kachanakuikichita, nukamanda Alli Willaita willagkuna kangapa.
14 Chi agllaskakuna, kasami suti karkakuna: Simón (paita, Jesús sutichirka Pedro); paipa waugki Andrés; Santiago i Juan; Felipe i Bartolomé; 15 Mateo i Tomás; Alfeopa wambra Santiagollatata suti; sug Simón (kananeo suti runakunawa ñugpata purig); 16 Santiagopa waugki Judas; i Judas Iskariote, Jesusta katuspa apichig.
17 Chiuramanda Jesús, chi lumamanda pai agllaska runakunawanta uraikuspa, sug pamba alpama chaiagrirkakuna. Chipika, achka paita katiraiagkuna tandariska karkakuna. Chasallata iapa achka runakuna, Judea alpa suiunigmanda, Jerusalén puiblunigmanda, i Tiro i Sidón puiblu lamar iaku patamandakuna, Jesusta uiangapa i ungugkunata ambichingapa tandarigriska karkakuna. 18 Chiurallatata, kuku wairawa kagkunapasmi ambirirkakuna. 19 Jesús, paipa iapa iachaillawa tukui unguiwa kaskakunatami aliachikurka. Chimanda tukui chipi kagkuna, paita llamkangapami munanakurka.
Taita Diuspa iapa kuiaskakuna
20 Chiura Jesuska, paita katiraiagkunata kawaspa, kasami nirka:
—Kamkuna Taita Diuswa iuiarispa mana iukagsina tukugkuna, paipa iapa kuiaskami kangichi. Kamkuna, Dius suma mandakuskapimi iaikugringapa kangichi.
21 —Iapa iarkaimanda kunaura kagkunapas, Taita Diuspa iapa kuiaskami kangichi. Paillatatami ima alli munaskata karamungapa ka.
—Kunaura iapa llakiiwa wakanakuskapas, Taita Diuspa iapa kuiaskami kangichi. Nispaka asinkangichimi.
22 —Kai Runa Tukuskamanda iuiarispa, maikanpas kamkunata piñaspa, llugsichispa, kamispa, imasa mana allillawa sutichinakugpipas, Taita Diuspa iapa kuiaskami kangichi. 23 Chasa mana allilla kamkunata ruragpipas, kuntintarispalla kangichi. Kamkunata, Taita Dius sug luarpi askurinti sumami tukui karangapa ka. Chasallatami ñugpata kaugsag runakuna Santu Ispirituwa rimagkunatapas mana allilla rurarkakuna.
Taita Diuspa ñawipi mana alli kagkuna
24 —¡Ai, kamkuna iapa iukag kagkuna! Ñami tukui chaskirkangichi.
25 —¡Ai, kamkuna kunaura sagsaskalla kagkuna! Kamkunata chaiangapami ka, iapa iarkaiwa kangapakuna.
—¡Ai, kamkuna kunaura asigkuna! Kamkunata chaiangapami ka, iapa llakiiwa wakaspa kangapakuna.
26 —¡Ai, kamkunamanda iapa allilla tukui runakuna rimagmanda! Chasallatami ñugpata kaugsag runakunapas, Diuspa Rimaita llullaspa willanakugmanda, “Iapa allillami ka” nirkakuna.
“Kamkunata piñanakuskata kuiangichi”
27 —Chasa kagpipas, kamkuna uiawagkunata kasami niikichita: kamkunata piñanakuskata kuiangichi. Kamkunata mana munanakuskatapas allilla rurangichi. 28 Kamkunata kamigkunatapas ningichi: “Taita Dius, kamkunata iapa kuiaspa kawapuachu”. Kamkunata mana suma ruragkunamandapas Taita Diusta paikunamanda allilla mañapungichi.
29 —Maikanpas kachitipi kamta piagpika, sug ladu kachitipi piangapapas sakiringi. Maikan kamta kapisaiu kichungapa munagpika, kusmatapas kuangi apachu. 30 Maikanpas ima mañaskata karangilla. Ima kambatapas maikan kichugpipas, mana ningi: “Kutichiwai”. 31 Imasami munanakungichi, sugkuna kamkunamanda allilla rurachukuna: chasallata kamkunapas, paikunamanda allilla rurangichi.
32 —Kam kikinpuralla kuianakuspa kagpika, kamkunaka, ¿imatak Taita Dius karangapa suianakungichi? Maikan mana allilla ruraspa kaugsanakugpurapas kuianakuspami kaugsankuna. 33 Chasallata, kamkunata suma ruragkunallata suma ruragpika, kamkunaka, ¿imatak Taita Dius karangapa suianakungichi? Mana allilla ruragkunapas, paipura suma ruranakuspami kaugsankuna. 34 Maikanpas kutichiwachu iuiaspalla mañachigpika, kamkunaka, ¿imatak Taita Dius karangapa suianakungichi? Mana allilla ruragkunapas, paipura mañachirinakú, parijuma kutichirinakungapa.
35 —Chasapaka, kamkunata mana munaspa piñanakuskata kuiaspa, tukui allillata rurangichi. Mañachingichi, mana kutichingapa iuiaspalla. Chasaka, tukui sumagllami sug luarpi chaskigrinkangichi. Chasapi, tukuikunamanda mas atun Taita Diuspa wambrakunami tukungapa kangichi. Taita Diuska, tukui mana “Pai Siñur” niskakunata i mana allilla ruragkunatapas paipa llakiiwa sumagllami kawá. 36 Imasami kamkunapa Taita Dius, kamkunata llakiiwa sumaglla kawá: kamkunapas chasallatami iukangichi, sugkunata llakiiwa kuiaspa kawanga.
“Mana pitapas pandariskakunata kawangichi”
37 —Mana pitapas pandariskakunata kawangichi. Chasaka Taita Dius, mana kamkuna pandariskata kawangachu. Mana sugkunata ningichi: “Diltudupa ninama ringapami kangichi”. Chasaka Taita Dius, mana kamkunata chi ninama kachangachu. Sugkuna pandariskakunata pasinsiangichi; chasaka Taita Dius, kamkuna pandariskakunatapas pasinsiangami.
38 —Sugkunata karangichi; chasaka Taita Dius, kamkunatapas karangami. Achka, junda, icharigtami karanga. Imasami sugkunata kamkuna tupungichi: chasallatami Taita Dius, kamkunata allilla u mana allilla ruraskata tupungapa ka.
39 Chasa nispaka, chipi kagkunata iuiai apingasina suma parlarka, kasa nispa:
—Mana ñawi kawag, sug mana ñawi kawagta pusagpika, ¿manachu iskandikuna pusuma urmagrintrakuna? 40 Ñi maikan iachaikugkuna, iachachiskamanda mas iacha mana kankunachu. Tukuipi allilla iachaikugpika, iachachiskasinallatatami tukunga.
41 —¿Imapatak sugpa ñawipi juituriska ugsata kawakungi; ikuti kam kikinpa ñawipi sug atun ugsa juituriska iukaskataka mana kawaringi? 42 Chasallata, kam kikinpa ñawipi chi atun juituriska iukaskata mana kawarispalla, ¿imasatak sugta ninkangi: “Waugki, ñawipi juituriska ugsata anchuchisaki”? Sungu awalla rimag, kam kikinpa ñawita chi atun juituriska iukaskata ñugpa anchuchirii. Chasa ruraspami allilla kawankangi, sugpa ñawita juituriska ugsata anchuchingapa.
43 —Kasapas. Alli sachakunapi winja muiu mana tukugsamunchu. Mana alli sachakunapika miski muiukuna mana tiarinchu. 44 Tukui sacha, muiukuna tiariurami rigsirí, alli u mana alli kagta. Ispinaiug sachakunapi mana igus muiu tandachirinchu. Chini sachakunapi mana ubas pallarinchu. 45 Chasallata alli runakuna, alli iuiaikuna iukaspami allilla rimagsamunkuna. Ikuti mana alli runakunaka, mana alli iuiaikuna iukaspami mana allilla rimagsamunkuna. Iuiaipi imasa iuianakuskatami simipi rimachigsamú.
Atun pamba rumipi i chusa alpallapi wasichiimanda parlu
46 —¿Imapatak, nuka imasa niskata mana ruraspapas, nukata: “Iaia Jesús, Iaia Jesús” niwangichi? 47 Maikan nukapagma samuspa, nuka ima rimaskata uiaspa ruragkuna, nisakichita kasa kagta. 48 Sug runa, suma jundu utkuspa, atun rumipi sug wasi saiachigsinami ka. Maituku iaku jundaura, chi wasita piagrikugpipas, mana kuiuchingapa kanchu, allilla saiachiska kagmanda. 49 Maikan uiawaspapas, nuka imasa rimaskasina mana ruragkunaka kanmi mana rumipi utkuspa, chusa alpallapi wasichigsina. Chitaka, iaku jundaspa, piagrigllapi urmachispa, wagllichispami apá.
7Suldadukunata mandagpa lutrinta, Jesús aliachiskamanda
1 Chipi kagkunata Jesús chasa rimaspa, Kafarnaum puibluma rirka. 2 Chipika, Romamanda achka suldadukunata mandagpa iapa kuiaska lutrin, sinchi ungug sirikurka, ña wañungasina. 3 Jesús chaiagriskata uiaspaka, chi mandagka sug judíu taitakunata kacharka, mañangapa: “Ungugta ambipuagsamuchu”. 4 Jesuspagma chaiagrispaka, chi taitakunaka, suma mañaspa, nirkakuna:
—Chi mandag, alli runami ka. Aidapuai. 5 Nukanchipa alpamandakunata iapami muná. Paimi nukanchi tandaridiru wasitapas saiachirka.
6 Chiura Jesús, chi runakunawa rirka. Ña wasima chaianakugriuraka, chi mandagka paiwa rimanakudiruta kacharka, Jesusta ningapa:
—Taita waugki, mana iapa llakiripuangi. Nuka mana mirisinichu, kam nukapa wasi ukuma iaikugsamungapa. 7 Chimandami nuka kikin kambagma mana rirkani, kamta maskangapa. Chasapaka, sug rimailla nipuai; nukapa ungug ambiripuangallami. 8 Nukapas, sugkuna mandawaskapimi kani. Chasallata nukapas, sug suldadukunata mandagmi kani. Maikan suldaduta nuka “Rii” nisa; chiura rinllami. Ikuti maikanta: “Samui” nisa; chiura samunllami. Nukapa lutrinta: “Kasa rurai” nisa; chiura ruranllami.
9 Chi rimaskata uiaspaka, Jesús iapami ujnarirka. Nispaka, tigrarispa, chi achka katiraiagkunata nirka:
—Nukami kasa niikichita: ñi maikan Israelmanda runa, chi mandagsina suma allilla iuiawag mana tarirkanichu.
10 Chi mandag kachaskakuna, wasima kutispa chaiagriuraka, ungug ña ambiriska kaskata tarigrirkakuna.
Sug biudapa wambrata, Jesús kaugsachiskamanda
11 Chiuramanda, Jesús rirka Naín suti puibluma. Paita katiraiagkuna i iapa achka runakuna, paiwa rinakurka. 12 Chi puiblu punguma ña chaiagriura, kawarkakuna: sug biuda warmipa suglla wambra iukaskata, ña wañuska kagmanda, apanakurka pambangapa. Achka chi puiblupi kaugsanakug, sugllapi rinakurka. 13 Chasa kawaspaka Iaia Jesuska, chi warmimanda llakirispa, paita nirka:
—Mana wakakui.
14 Chasa nispaka, kaillaiaspa, chakanata tuparirka. Chiura, wandugkuna saiarirkakuna. Chiura Jesuska, wañuskata nirka:
—Kam musutami niiki: atarii.
15 Chasa nigllapi, wañuska, kaugsarispa, tiarirka. Nispaka, rimai kallarirka. Jesuska, chasa kaugsachispaka, paipa mamawa sakirka.
16 Tukui chasa kawagkuna, iapa mancharispa, Taita Diusta iapa suma atun kagta nirkakuna. Kasapasmi nirkakuna:
—Santu Ispirituwa sug atun rimagmi nukanchipa chaugpipi kawarigsamurka. Diusmi nukanchita kawangapa chaiagsamurka.
17 Chasa Jesús ruraskaka, Judea alpa i chi muiugta tukuinigmanda iacharigsamurka.
Juan Bautista, Jesusta tapungapa kachaskakunamanda
18 Juan Bautistawa purigkuna, tukui imasa Jesús ruraskata kawaspaka, paita willagrirkakuna. Chasa uiaspaka Juanka, iskai katiraiagpurata kaiaspa, 19 Iaia Jesuspagma kacharka, tapungapa: “¿Kamchu kangi chi samungapa kaska? Mana kagpika, ¿sugtachu suiasunchi?”.
20 Chi runakunaka, Jesuspagma chaiagrispa, nirkakuna:
—Nukanchita, Juan Bautistami kachamurka, kamta tapungapa: “¿Kamchu kangi chi samungapa kaska? Mana kagpika, ¿sugtachu suiasunchi?”.
21 Chiura, paikuna kawanakugllapi, Jesuska ima unguiwa kaskakunata ambirka. Kuku waira iaikuskakunata i mana ñawi kawanakuskatapas, achkakunatami ambirka. 22 Nispaka ainirkakunata:
—Juanta willagriichi kamkuna kunaura imasa kawaska i uiaskata. Mana ñawi kawagkuna kawanakumi. Mana purig pudigkunapas, allillami purinakú. Aicha ismui ungui iukaskakunapasmi ambirigsamuska kankuna. Mana uiagkunapasmi allilla uianakú. Wañuskakunapasmi kaugsarinakú. Mana ñi ima iukagkunapasmi Alli Willaita chaskinakú. 23 Maikan nukamanda suma iuiaita mana sakigpika, Taita Diuspa iapa kuiaskami kankuna.
24 Juan kachaskakuna chimanda riura, Jesuska chipi kagkunata Juanmanda nirka:
—Kamkuna, chusa sitaska alpapi Juan kaskama chaiagrispaka, ¿imatak kawagrirkangichi? ¿Sug wiru wairawa pakichingasina kuiuchikuskatasinachu kawagrirkangichi? 25 Mana kagpika, ¿imatak kawagrirkangichi? ¿Sug runa iapa suma musu katanga churariskatachu tarigrirkangichi? Manima. Chasa suma churarigkuna, mandagkunapa wasikunallapimi iapa suma iuiachilla kaugsankuna. 26 Chasa kagpika, ¿imatak kawagrirkangichi? ¿Santu Ispirituwa rimagtachu tarigrirkangichi? Ari, niikichitami: Santu Ispirituwa ñugpamanda rimagkunamandapas, Juan mas atunmi ka. 27 Paimandami kasa niraiá:
Kawai. Nuka ima niskata willagta kamba ñugpami kachakuni,
kammanda ñambikunata allichipungapa.
28 Kasami niikichita: kai alpapi tukui tiagsamuskakunamanda, Juanllami mas atun ka. Chasa kagpipas, Dius suma mandakuskapi maikan mas uchullapas, Juanmanda mas atunmi niraiá.
29 Chasa uiaspa, tukui chipi kagkuna i mana judíu kaskakunamanda kulki chaskigkuna Juan baugtisaska kagkuna, iuiarispa nirkakuna:
—Taita Dius, tukuipi iapa allimi ka—. 30 Ikuti fariseokuna i Moisés ima niskata iachachig taitakuna Juan mana baugtisaska kagkunaka, Taita Dius imasa allilla rurakuskatami wabutirkakuna.
31 Kasapasmi Jesús nirka:
—Kai punchakuna kaugsanakuska runakunata, ¿imasatak kagta nisa? Kasa nintrani. 32 Sug wambrakuna kallipi tiarispa pugllanakugsinami kankuna. Chipika, paipura kaparinakú: “Nukanchi flaugta uiachigpipas, mana bailangichichu. Llakispa kantagpipas, mana wakangichichu”. 33 Chasallata, Juan Bautistamanda i nukamandami rimangichi. Juan mana tanda mikugmanda, mana binu upiagmandami kamkuna nirkangichi: “Kai runa, kuku waira iaikuskami ka”. 34 Kai Runa Tukuska tukui mikuspa i upiaspa kagmanda, ningichimi: “Iapa mikudur i iapa upiadurmi ka. Mana judíu kaskakunamanda kulki chaskigkunawa i mana alli ruragkunawa sugllapimi puriku”. 35 Chasa kawaspa nigpikunapas, Taita Diuska tukui paipa wambrakunawami kawachí, pai iapa iacha kagta.
Mana allilla rurag warmi, Taita Diuswa tigragmanda
36 Sug fariseo, Jesusta kunbidarka, paipa wasipi mikugringapa. Wasima iaikugrispaka, Jesús mikungapa tiarigrirka.
37 Chi puiblupi kaugsakurka sug mana allilla rurag warmi. Chi warmika, Jesús fariseopagpi mikungapa riskata iachaspaka, suma asna asitiwa marmul rumi butillapi apaspami chaiagrirka. 38 Jesuspa wasanigmanda kaillaiaspaka, kungurirka. Wakaspa, paipa wikiwa chakita maillarka. Nispaka, kikinpa agchawa tustachispa, chakikunata mucharka. Chi asititapas chakipimi tallirka.
39 Chasa kawaspaka, chi Jesusta kunbidag fariseo, iuiaspa, kawakurka: “Chi runa, sutipa Santu Ispirituwa rimag kaspaka, iachantrami, chi tuparikug warmi mana allilla rurag kagta”.
40 Jesuska, chi runata nirka:
—Simón, munakuikimi kamta rimangapa.
Chiura ainirka:
—Iachachig taita, niwai.
41 Chiura, Jesuska nirka:
—Iskai runakunasi kulki mañachigta dibinakurka. Sug runa, pichka patsa bali kulkisi dibikurka. Sugka, pichka chungallasi dibikurka. 42 Nigpi, kutichingapa mana pudinakugmandaka, kulki mañachig, iskandikunatasi pasinsiarka.
—Kunaura niwai: chi iskandi kulki dibinakugka, ¿maikantak mañachigta mas kuianga?
43 Chiura, Simón ainirka:
—Nukata rigchawanmi: maikan mas achka pasinsiai tukug.
—Allillami ainiwarkangi— Jesuska nirka.
44 Nispaka, warmita kawaspa, Simonta nirka:
—Kai warmi ima ruraskata kawarkangi. Nuka kamba wasima iaikuuraka, kam mana iaku karawarkangichu, chaki maillaringapa. Ikuti kai warmika, wikiwami chakita maillawarka. Nispaka, agchawa chakichiwarka. 45 Kam, “Puangi” niwaspaka, mana muchawarkangichu. Ikuti kai warmika, nuka iaikuuramandata, chakikunatami muchawailla ka. 46 Kam ñi ima asiti mana umapi talliwarkangichu. Ikuti kai warmika, iapa suma asna asitiwa chakikunapimi talliwarka. 47 Chimandami niiki: chasa suma kuiawagmandami niraiá, pai achka pandariskata pasinsiai tukugta. Chasallata, maikan mailla pandariskata pasinsiai tukugka, maillami kuiá.
48 Chasa nispaka, chi warmita nirka:
—Kam pandariskakunata ñami pasinsiaska kangi.
49 Jesuswa mikungapa kunbidanakuskapura tapurinakurka:
—Kai runa, pandariskakunata pasinsiag niku; ¿pisik ka?
50 Jesuska, chi warmita nirka:
—Kam nukata iapa alli iuiawagmandami ña kispiriska tukurkangi. Rii, mana manchaspalla.
8Jesusta aidag warmikunamanda
1 Chiuramanda Jesuska, Diuspa suma mandaimanda Alli Willaita willaspa, atun i uchulla puiblukunapi purikurka. Chunga iskai pai agllaska runakunapas, paiwa sugllapi purinakurka. 2 Sug warmikuna, kuku waira i ungui iukaspa aliachiskakuna, paita katiraiarkakuna. Chi warmipura karkakuna: sugka, María, Magdalena suti (chi warmita, kanchis kuku wairakunata Jesús llugsichiska karka); 3 sugka, atun mandag Herodespa wasita kawag Kuza suti runapa warmi, Juana suti; chimanda, Susana suti i achka sug warmikunapas. Tukui chi warmikuna, ima iukaskakunawa Jesusta aidanakurka.
Tarpudur runamanda parlu
4 Iapa achka runakuna, tukui puiblukunamanda Jesuspagma tandarigrirkakuna. Chiura Jesuska, paikunata iuiai apingasina suma parlarka, kasa nispa:
5 —Sug runasi llugsirka, simillakunata sitaspa tarpungapa. Tarpukuura, sug simillakunaka, ñambipi urmaspa, sarui tukurkakuna. Chi simillakunataka, piskukunasi mikurkakuna.
6 —Sug simillakunaka, rumilla tiaskapisi urmarkakuna. Tusta alpapi urmaspa, mailla wiñarispalla, lim chakirirkakuna.
7 —Sug simillakunaka, ispina sachakuna tiaskapisi urmarkakuna. Nigpika, ispina sacha wiñarka, simillakunata kilpagta.
8 —Ikuti sug simillakunakar, suma alpapisi urmarkakuna. Chasaka, suma wiñaspa, allilla pallarirkakuna. Sug simillamandalla, patsa patsasi pallarirka.
Chasa nispaka, sinchi kaparirka:
—Rinri iukagkuna, nuka niskata uiawaspa, suma iuiaringichi.
Imapa Jesús, iuiai apingasina parlukunawa rimaskamanda
9 Chiuramandaka katiraiagkuna, paita tapurkakuna:
—Chi parlu kam iachachiska, ¿imatak niraiá?
10 Chiura Jesuska, kasa ainirka:
—Kamkunata niskami ka, Taita Dius imasa suma mandakuskasina kaskata ñi imaurapas mana iachaskata iachangapa. Ikuti sugkunataka iuiai apingasina parlukunallawami rimani. Chasaka paikuna, kawanakuspapas, mana kawagsinami kankuna. Uianakuspapas, mana uiagsinami kankuna.
Tarpudur runamanda parlu ima niraiagta, Jesús willaskamanda
11 —Chi parlu nuka rimaskaka, kasami niraiá. Simillakuna, Diuspa Rimaimi niraiá. 12 Similla ñambipi urmagka, sug runa Diuspa Rimaita uiagsinami niraiá. Chi uiaskata, iaia kukuka tukuimi kichugsamú; chasaka, mana suma iuiaspa, kispiringapa.
13 —Similla rumilla tiaskapi urmagka, sug runa Diuspa Rimaita uiagsinami niraiá. Chi uiangallawaka, alli iuiachiiwami chaskinkuna. Nispaka, imasami chi mana achka anguiug simillakuna tukú: chasallata sug ratullami Taita Diuswa iuiarispa kankuna. Imaura unz̈agpikunaka, chiuramanda mana mas Taita Diuswa iuiaringapa munankunachu.
14 —Similla ispina sachakuna tiaskapi urmagka, sug runa Diuspa Rimaita uiagsinami niraiá. Uiaspapas, kai alpamandakunallawa sumaglla kaugsangapa iuiarispa, mas achka iukag tukungapa iapa munaspa i sumaglla kai alpapi kaspa, Diuspa Rimaita tukuimi kungarinkuna. Chasaka, ñi ima mana pallangapa tiaringasinami tukunkuna.
15 —Similla suma alpapi urmagkar, sug runa Diuspa Rimaita uiagsinami niraiá. Sumaglla uiaskata suma umapi wakachirispa, mana kungarispallami kankuna. Chiwanka paikuna, Taita Diusmanda allilla ruraskakunawa mana sakispalla, achka pallarigsinami tukunkuna.
Sindimanda parlu
16 —Ñi pipas, ima sindi sindichispaka, manga ukupi u kawitu ukuma mana churangapa chaianchu. Awa kawitupimi churangapa chaiá, maikan iaikugkunata punchaiachingapa. 17 Chasallata, ima pakalla kaskapas imaurapasmi iacharí. Ima pakalla wakachiskapasmi imaurapas kawarigsamú. 18 Chimanda, nuka ima rimaskata suma iuiaiwa uiawangichi. Maikan achka iukagta masmi karangapa ka. Ikuti maikan “Maillami iukani” iuiakuskataka kichungapami ka.
Sutipa Jesuspa familiakunamanda
19 Jesús kaskama, paipa mama i waugkindikuna chaiagrirkakuna. Iapa achka runakuna chi ukupi kagmanda, manima kaillaiangapa pudirkakuna. 20 Chiura sug runa, paita nigrirka:
—Kamba mama i waugkindikunami kanchapi kankuna. Kamta rimangapami munanakú.
21 Paika ainirka:
—Diuspa Rimaita uiaspa ruragkunami nukapa mama i nukapa waugkikuna niraiankuna.
Sinchi wairata i iaku iapa kuiurikuskata, Jesús kasillaiachiskamanda
22 Sug punchakuna Jesús, kanuapi iaikurka, paita katiraiagkunawanta. Nispaka, paikunata nirka:
—Akushi. Kai kuchata chimbasunchi.
Nispa, ña rii kallarirkakuna. 23 Ña iaku chimbanakuskapi, Jesús puñurigsamurka. Chiura iapa sinchi waira, chi kuchapi atarii kallarirka. Chiwanka, kanua ukuma iaku ña iaikukurka. 24 Jesusta katiraiagkuna, paita rigchachirkakuna, kasa nispa:
—Iachachig taita, iachachig taita, wañungapami kanchi.
Jesuska, rigcharispa, wairata i iakuta piñarka. Chasa piñauraka, tukui allillami kasillaiagsamurka. 25 Chiura Jesuska, katiraiagkunata nirka:
—¿Manarachu nukamanda suma iuiawaspa rigsiwangichi?
Chiura, iapa mancharispa ujnarispami paipura tapurinakurka:
—Kai runa, ¿imasik ka? Waira i iakupas, paita uiankuna.
Sug runa achka kuku wairakuna iaikuskata, Jesús ambiskamanda
26 Kucha ialispaka, Galilea sug ladu chimba chaiagrirkakuna Jerasa suti alpama. 27 Jesús ña kanuamanda alpama uraikukuuraka, chi puiblumanda sug runa kuku wairakuna iaikuska, paita tupagrirka. Chi runa, ña unai ñi ima katanga mana churariska karka. Ñi ima wasipi mana kaugsakurka. Wañuskakuna pambaraiaskapimi karka. 28 Chi runaka, Jesusta kawaspaka, kaparispa, paipa ñugpa ladu kungurigrirka. Sinchi rimaiwa nirka:
—Ai, kam tukuimanda mas atun Taita Diuspa wambra Jesús, ¿imapatak nuka kaskama samukungi? Mañaikimi: mana nukata sungu nanagta llakichiwakugsamui.
29 Jesús, chi kuku wairata ñami niska karka: “Chi runamanda llugsii”. Chimandami chasa nirka. (Chi runata, kuku wairakuna achka biajisi apiska karkakuna. Chimanda, paita makipi i chakipi sinchi kadinakunawa wataspa, allilla charidur karkakuna. Chasa charinakugpipas, kuku wairakuna, kadinakunata pitichispa, chusa sitaska alpama paita apadur karkakuna.) 30 Chiura Jesuska, chi runata tapurka:
—Kam, ¿imatak suti kangi?
Chiura ainirka:
—Nuka, achka warangakunami suti kani—. Iapa achka kuku wairakuna paita iaikuska kaspami chasa ainirka.
31 Chiura chi runapa kag kuku wairakunaka, Jesusta mañai kallarirkakuna:
—Mana nukanchita kachakui, chi iapa jiru alpa ukuma ikuti ringapa.
32 Chi ladira ladullapi, iapa achka kuchikuna mikuspa purinakurka. Nigpika, chi runapi kag kuku wairakunaka Jesusta mañarkakuna, kasa nispa:
—Nukanchita sakii, chi kuchikunapa ukuma iaikugringapa.
Chiura, Jesuska sakirka, chasa tukungapa. 33 Chasaka chi kuku wairakunaka, ña runamanda llugsispa, kuchikunapa ukuma iaikugrirkakuna. Chiwanka tukui kuchikuna, iapa saia patata kalpaspa, kucha iaku ukuma sitarigrirkakuna. Chipi chukarispa, tukui puchukarirkakuna.
34 Kuchikunata kawagkuna, imasa pasariskata kawaspaka, mitikuspa, puiblunigta i ñambinigta suiu parlaspa purigrirkakuna. 35 Chasa uiagkunaka rirkakuna, imasa pasariskata kawangapa. Jesuspagma chaiagrispaka, chi kuku wairakunata llugsichii tukuska runata tarigrirkakuna. Paipa iuiai ña allilla, suma katanga churariska, Jesuspa chaki ladu tiakuskata tarigrirkakuna. Chasa kawaspaka, iapa mancharirkakuna. 36 Chi kuku wairakuna iukaska runata imasa aliachiska kaskata kawagkunapas willarkakunata imasa pasarigta. 37 Chiura chi alpanigmanda tukui uiagkunaka, askurinti manchaiwa kaspa, Jesuspagma kaillaiaspa, nirkakuna:
—Nukanchipa alpamanda llugsipuai.
Chasa uiaspaka Jesús, kanuama iaikuspa, kutirka.
38 Manara rigllapi, chi kuku wairakuna llugsichii tukuska runa, paita mañai kallarirka:
—Nukatapas pusawai.
Jesuska, paita ainirka:
39 —Kamba wasima rii. Willagrii, kamta imasa Taita Dius allilla ruraspa sakigta.
Chiura chi runa, rispa, imasa Jesús paita allilla ruraskata chi puiblu suiu willaspa purigrirka.
Jairopa wambra kaugsariskamanda i sug warmi Jesuspa katangata llamkaspalla ambiriskamanda
40 Jesús kutispa chaiagriuraka, tukui paita suianakug sumaglla chaskirkakuna. 41 Sug tandaridiru wasimanda taita Jairo sutipasmi chaiagrirka. Chi taitaka, suglla warmi wambra iukarka, chunga iskai wataiug. Chi wambraka ña wañupukurka. Chaiagrispaka, Jesusta kungurispa, mañarka:
—Nukapa wasima ripuai.
Jesús chi taitawa paipa wasima rikuskapika, achka runakuna paita tanganakuiwanta kati kati rinakurka. 43 Katichinakugpura sug warmimi sugllapi rikurka. Chi warmi, chunga iskai wata iawar sitaiwa ungug karka. Tukui ima iukaskata tukuchigpipas, ñi maikan ambigkunapas manima ambirkakunachu. 44 Chi warmika, Jesusta kati kati kaillaiaspa, paipa katanga puntapi llamkarka. Llamkagllapi, chi ungui ambirirka. 45 Chiura, Jesuska tapurka:
—¿Pitak llamkawarka?
Tukuikuna: “Ñi pipas manima” ainiura, Pedro nirka:
—Iachachig taita, ¿manachu tukuikuna, tanganakuiwanta kamta katiraianakú?
46 Jesuska nirka:
—Nukapa iachaitami aisagta iuiachiriwarka. Chiwami iachani, maikan ima iuiaspa llamkawagta.
47 Chiura chi ambirig warmika, Jesús imasa iachaskata uiaspaka, chugchuspa kaillaiaspa, Jesusta kungurispa, tukuikunapa ñawipi willarirka, imapa Jesusta llamkagta i imasa llamkagllapi ungui ña ambirigsamugta. 48 Chiura, Jesuska nirka:
—Kam warmisita, nukamanda suma iuiariskamandami ambirigsamurkangi. Rii, mana manchaspalla.
49 Jesús chara rimakugllapi, sug runa, chi taitapa wasimanda chaiagrispa, nirka:
—Kamba wambra, ñami wañurka. Mana mas kai iachachig taitata imapas mañakui.
50 Jesuska, chasa uiaspa, chi taitata nirka:
—Mana llakikui. Nukamanda suma iuiawai. Ungugka ambiripunkangimi.
51 Wasima chaiagrispaka, Jesús mana tukuikunata sakirka iaikungapa. Pedro, Juan, Santiago i wambrapa taita i mamandilla, paikuna paillawa iaikurkakuna. 52 Tukui chipi kagkuna, wañuska kagmanda iuiarispa, wakanakurka. Jesuska nirka:
—Mana wakanakuichi. Chi wambra mana wañuska kanchu. Puñuillami puñuku.
53 Uiagkuna, tim wañuska kagta allilla iachaspaka, paita asirkakuna. 54 Jesuska, chi wañuskata makimanda apispa, sinchi kaparispa, nirka:
—Wambrita, atarii.
55 Chasa nigllapi, alma ikuti samuspa, kaugsarigsamurka. Nispaka atarirka. Chiura, Jesuska nirka:
—Wambritata mikui karaichi.
56 Chasa kawaspaka, wambrapa atunkuna iapa ujnarirkakuna. Jesuska nirkakunata:
—Chasa kawaskata, ¡ujalallapas sugkunata willanakungichi!
9Chunga iskai Jesús agllaskakunata, pai kachaskamanda
1 Chiuramanda Jesuska, chi chunga iskai pai agllaskakunata kaiaspa, paipa iapa iachaita kararka, paikunapas kuku wairakunata llugsichii i unguiwa kaskakunata ambii pudingapa. 2 Nispaka kacharkakunata, Diuspa suma mandaimanda willangapa i ungugkunata ambingapa. 3 Kachakuspaka, nirka:
—Mana apanakuichi tawina, ñi jigra, ñi tanda kukawi ñi ima kulkipas ñambipa. Katangapas, imasa churariska kaskallawa riichi. 4 Maikan wasipi iaikuspaka, chi wasillapi kangichi, chi puiblumanda sugsinama llugsinkama. 5 Ikuti maipi kamkunata mana chaskingapa munanakuskapagpika, chi puiblumanda llugsikuspa, chakipi alpa llutaraiaskata chabsispa, paikunata willagsina kawachingichi, mana alli rurag kagtakuna.
6 Chi kachai tukuskakunaka, Alli Willaita willaspa i ungugkunata ambispa, chi puiblu suiu purigrirkakuna.
Herodes imasa Jesusta iuiakuskamanda
7 Mandag Herodes, Jesús tukui imasa rurakugta uiaspa, paimanda mana iacharka imasa iuiaringa. Sugkuna, Jesusmanda ninakurka:
—Chimi kangapa ka Juan Bautista. Wañuspaka, ikuti kaugsariskami kangapa ka.
8 Sugkunaka ninakurka:
—Ñugpamanda Santu Ispirituwa rimag Eliaschar ikuti kawarigsamurka.
Ikuti sugkunaka ninakurka:
—Maikan ñugpamanda Santu Ispirituwa rimagchar kaugsarigsamurka.
9 Herodeska nikurka:
—Nuka kikinmi Juanta uma anchuchingapa kacharkani. Chiwanka, chi tukui ima ruraskata uiaspa, paimanda nuka ninimi: “¿Pisik ka?”—. Chimanda munakurka, Jesusta rigsingapa.
Pichka waranga runakunata, Jesús mikungapa karaskamanda
10 Jesús kachaska runakuna, paipagma ikuti chaiagrispaka, imasa ruraspa puriska willagrirkakuna. Chiuramanda Jesuska, paikunallata pusaspa, Betsaida suti puiblu kuchumalla rirka, ñi maikan runapas mana kaugsanakuskama, paikunallawa kangapa. 11 Chasa iachaspaka, achka runakuna katichirkakuna. Chiura Jesuska, chi katichinakuskata sumaglla kaiaspa, Diuspa suma mandaimanda iachachirkakunata. Tukui chipi unguiwa kaskakunatapasmi ambirka.
12 Ña chisiakuuraka, chunga iskai Jesús agllaskakuna, paipagma kaillaiaspa, nirkakuna:
—Kai runakunata kachai kai suiulla kaugsanakuska wasikunama, mikui maskagrispa puñugrichukuna. Nukanchi kaipi kaskapi, ñi pipas mana kaugsankunachu.
13 Jesuska nirkakunata:
—Kamkuna, paikunata mikui karaichi.
Paikunaka ainirkakuna:
—Pichka tanda i iskai chalwallami kaipi iukanchi. Mana kagpika, chaiakunchar kai tukuikunamanda mikui randigringapa—. 14 Mai pichka waranga karikunami chipi karkakuna.
Chiura Jesuska, katiraiagkunata nirka:
—Paikunata mai pichka chunga pichka chunga tiarichiichi.
15 Paikuna uiaspaka, chasa rurarkakuna. 16 Nigpi Jesuska, chi pichka tandata i iskai chalwata charirispa, awasinama kawaspa, “Pai Siñur” Taita Diusta nirka. Chi mikuikunata pitichispaka, katiraiagkunata kuaspa aparka, paikuna tukuikunata karaspa richingapa. 17 Tukuikunami sagsagta mikurkakuna. Nispaka, chunga iskai saparu junda piti pitikuna tandachirkakuna.
Kam, Dius agllaska Cristomi kangi, Pedro Jesusta niskamanda
18 Sug puncha Jesús, Taita Diusta rimakurka, katiraiagkunallawa sugllapi kaspa. Nispaka, paikunata tapurka:
—Maikankuna nukamanda, ¿pi kagtatak ninkuna?
19 Paikunaka ainirkakuna:
—Sugkuna ninkunami: kam kangisi Juan Bautista. Sugkunaka: kam ñugpamanda rimag Elías; ikuti sugkunaka: maikan ñugpamanda Santu Ispirituwa rimag kaugsariskasi kangi.
20 Chiura, Jesuska tapurkakunata:
—Kamkunaka nukamanda, ¿pi kagtatak niwangichi?
Chasa tapuura, Pedroka ainirka:
—Taita Dius kikin agllaska Cristomi kangi.
21 Pedro chasa niura, Jesuska paikunata nirka:
—Mana pitapas nukamanda chasa willanakungichi.
Jesús imasa wañungapa kagta, pai musuglla willaskamanda
22 Kasapasmi Jesús nirkakunata:
—Kai Runa Tukuskataka iapa llakii i nanai iukangapami chaiawaku. Iaia sasirdutikuna, Moisés ima niskata iachachig taitakuna i sug taitakunapas wabutiwangapami kankuna. Nukata wañuchiwangapami kankuna. Chasa wañuska kaspapas, kimsa punchapika ikutimi kaugsaringapa kani.
23 Chasa nispaka, tukuikunata nirka:
—Maikan nukata katiraiawangapa munagka, kikinmanda kungarichu. Tukui punchakuna, paipa krusta markarigsina ruraspami iuká katiraiawanga. 24 Maikan kikinpa kaugsaita kispichingapaglla iuiakugpika, kikinmi puchukaringapa ka. Ikuti maikan nukamanda wañuchii tukugpika, mana mas wañui kaugsaitami taringapa ka.
25 —Sug runa tukui kai alpapi ima munaska iukagpipas, paipa almata mana kispichigpika, chi iukaskakuna ñi imapa mana balipungapa kanchu. 26 Kai Runa Tukuska samuura, nukapa i nuka Taitapa i tukuipi alli anjilkunapa suma atuniachiskawami samungapa ka. Chi punchaka, maikanpas nukamanda i nukapa rimaikunata wabutispa, “Mana rigsinichu” nigkunata, nukapasmi chasallata ningapa kani. 27 Nukami kasa niikichita: maikan kaipi kagkuna manara wañugkuna, Taita Diuspa suma mandaitami kawangapa kankuna.
Jesús, sug rigcha kawari tukugsamuskamanda
28 Chasa niskauramanda mai pusag punchapika, Jesuska, Pedrota, Juanta i Santiagota pusaspa, sug awa lumama sikagrirka, Taita Diuswa rimanakungapa. 29 Jesús chasa rimakunkamaka, paipa ñawi, sug rigcha kawarimi tukugsamurka. Paipa katangapas, iapa iura punchallami tukurka.
30 Chiuraka iskai ñugpamanda runakuna, Moisés i Elías suti, kawarigsamurkakuna. 31 Chi runakunaka, Taita Diuspa suma punchaiachiiwa kawarispa, Jesuswa rimanakui kallarirkakuna. Jesusta imasa Jerusalenpi wañuchingapa kaskatami rimanakurka.
32 Pedro i paiwa kagkuna, iapa puñuiwa kaspapas, mana puñurirkakuna. Jesús chasa punchaiaiwa kaskata i chi iskandi runakunata kawarkakuna. 33 Chi runakuna Jesuswa kaskamanda ña anchurinakuuraka, Pedroka Jesusta nirka:
—Iachachig taita, kaipi iapa alli iuiachimi kanchi. Kimsa tambu kaipi rurasunchi: kammanda sug, Moisesmanda sug, sugka Eliasmanda—. Mana imapas iuiarispallami Pedro chasa nirka.
34 Chasa rimakugllapika, puiulla paikunata kilpagsamurka. Chi puiu kilpaura, mancharirkakuna. 35 Puiu ukumandaka sug rimagta uiarigsamurka, kasa nispa:
—Kai, nukapa agllaska wambrami kapuá. Paita uiapuangichi.
36 Chi rimai uiarigsamuura, Jesuska ikuti sapalla kawarigsamurkakunata. Paikuna chasa kawaskata chiurakuna ñi pita mana willarkakuna.
Sug wambra wañui ungui iukaskata, Jesús aliachiskamanda
37 Kaiandika chi lumamanda uraikuura, iapa achka runakuna Jesusta tupagrirkakuna. 38 Chipi kagkunapuramanda sug runaka, kaparispa nirka:
—Iachachig taita, nukapa wambrata kawapuai. Pai, suglla wambrami kapuá. 39 Paita, sug kuku waira iaikuspa, diulpillami kaparichipuá. Kaima chimami chabsichipuá. Simimandapas tukallami jundaspa sitapuá. Iapa tukuipi nanachispaka, mailla maillami anchurí. 40 Chimandami kamta katiraiagkunata mañagsamurkani: “Chi kuku wairata llugsichipuaichi”. Nigpika, paikuna manima llugsichipuangapa pudirkakunachu.
41 Jesuska, paikunata nirka:
—¡Ai, kam mana alli runakuna, Taita Diuswa ñi ima mana iuiagkunami kangichi! ¿Imaurakamatak kamkunata chasa charinakusakichita?—. Chasa nispaka, wambrapa taitataka nirka— Kamba wambrata kaima pusamui.
42 Chi wambra ña kaillaiakuura, kuku wairaka, paita ikuti chabsichispa, alpama urmachispa, kaima chima aparka. Chiura Jesuska, kuku wairata sinchi piñaspa, llugsichirka. Wambrata ambispaka, paipa taitata kutichirka. 43 Chiwanka tukui chipi kagkuna, Taita Diuspa iapa suma iachaiwa imasa rurakuskata kawaspa, iapa ujnarirkakuna.
Jesús imasa wañungapa kagta, pai parisma willaskamanda
Tukuikuna imasa Jesús rurakuskata ujnarispa kawanakuura, paika katiraiagkunata nirka:
44 —Kai nuka ima willakuskata suma uiaspa, mana kungaringichi. Kai Runa Tukuskaka, mana alli runakunapagmami chaiachii tukungapa ka.
45 Chasa niskata uiaspaka, katiraiagkuna mana iacharkakuna ima niraiagta, Taita Dius paikunapa iuiaita pakaskasina charikugmanda. Chi uiaskata mana iachaspapas, manchaspa karkakuna, ima niraiagta Jesusta tapungapa.
Maikan mas atun taita kagta, Jesús iachachiskamanda
46 Chiuramanda Jesusta katiraiagkunaka, paipura rimarinakurka, kasa nispa:
—¿Pisik mas atun taita tukuska niraianchi?.
47 Chimanda Jesuska, imasa iuianakuskata iachaspaka, sug uchulla wambrata kaiaspa, paipa ladullapi saiachirka. 48 Nispaka, paita katiraiagkunata nirka:
—Maikanpas kai uchullatasina nukamanda iuiarispa chaskigpika, nukata chaskiwagsinami rurá. Chasa chaskiwaspaka, nukata kachamuwagtapasmi chaskig niraiá. Kamkunapas maikan tukuikunamanda mas uchulla tukugka, mas atunmi niraiá.
Jesusmanda iuiarispa, sugkuna allilla ruranakuskamanda
49 Chiura, Juanka nirka:
—Iachachig taita, sug runa kamba sutiwami kuku wairakunata llugsichikugta kawarkanchi. Pai mana nukanchiwa sugllapi purig kagmanda, nukanchika nirkanchimi: “Mana chasa rurakui”.
50 Jesuska, paita ainirka:
—Ianga kawangichi. Maikanpas mana kamkunata piñagkuna, kamkunawa suma iuiaiwami kankuna.
Santiago i Juanta, Jesús piñaskamanda
51 Jesús ña suma luarma sikangapa puncha chaiakuuraka, pai ñi ima mana manchaspalla Jerusalenma rirka. 52 Rikuskamandaka, sugkunata ñugpa kacharka, “Ñami samuku” willangapa. Chi kachai tukuskakuna, Samaria alpapi sug puibluma chaiagrirkakuna, Jesusmanda pusada mañapungapa. 53 Chimanda runakunaka, Jesús Jerusalenma rikugta iachaspaka, mana munarkakuna paita chaskingapa.
54 Chasa kawaspaka, Santiago i Juan suti Jesusta katiraiagkuna tapurkakuna:
—Taita waugki, ¿munangichu, nukanchi mañangapa: “Awanigmanda nina kachamuwai, paikunata puchukangapa”?
55 Jesuska, tigrarispa, pai iskandikunata piñarka. 56 Chiuramanda, sug puibluma rirkakuna.
Kimsa runakuna, Jesusta katingapa munanakuskamanda
57 Ñambi rinakuskapi, sug runa, kaillaiaspa, Jesusta nirka:
—[Taita waugki,] kamta katisakimi maima kam rikuskama.
58 Jesuska ainirka:
—Chuchakuna, kuibakunami iukankuna, paikuna kaugsangapa. Piskukunapas, tasinwa suma allichiska wasimi iukankuna. Ikuti kai Runa Tukuskaka mana iukanchu, ñi maipipas samaringapa.
59 Nispaka, sug runata nirka:
—Katiwai.
Chika ainirka:
—Taita waugki, ñugpa sakiwai, nukapa taitata pambagringapa.
60 Jesuska nirka:
—Nukata mana iuiariwagkuna+ 9:60 “Wañuska niraiaskakuna”, Jesusta mana iuiarigkunami niraiá. pambachukuna. Kamka riilla, Diuspa suma mandaimanda runakunata willangapa.
61 Ikuti sugka, Jesusta nirka:
—Taita waugki, kamta katingapami munakuiki. Ñugpa sakiwai; nukapa wasipi kagkunata: “Kaiakama” nigrisa.
62 Jesuska ainirka:
—Maikan, ñugpasinama trabajaspa rikuspa, katisinama kawagka, mana balinchu, Diuspa suma mandaimanda willag kangapa.
10Kanchis chunga iskai runakunata, Jesús kachaskamanda
1 Chiuramanda Iaia Jesuska, sug kanchis chunga iskai runakunata agllaspaka, tukui puiblu i wasikunama pai ringapa kaskama iskai iskai ñugpa kacharka. 2 Kachakuspaka, kasami nirka:
—Pallangapaka, achkami tia. Nigpika pallagkunaka, maillami tiankuna. Chi pallaika, atun Taita Diuspa chagrasinami ka. Chimanda, paita mañaichi, achka pallagkuna kachamuchu.
3 —Kamkuna riichilla. Kamkunata ubijakunatasina sacha alku kaugsanakuskasinamami kachanakuikichita. 4 Mana purichiichi kulki wakachidiru, ñi jigra ñi chakikunapi churaridirupas. Mana ñambipi saiarispa, piwapas ianga parlanakungichi.
5 —Maikan wasipipas iaikuspaka, ñugpa ningichi: “Puangi. Sumaglla allilla kapuaichi”. 6 Chi wasipi sutipa sumaglla iuiaiwa kaugsanakugpika, chasa niskamanda, paikunata tukuipi allillami tukugsamungakunata. Ikuti mana sumaglla chi wasipi kaugsanakugpika, chasa nigpipas, paikunata mana allilla tukugsamungakunatachu.
7 —Maikan wasipi kamkunata chaskigpika, chi wasillapi kangichi, ima karaskata mikuspa i upiaspa. Maikan trabajagkunata chaianmi, mikui u ima ministiska paikuna chaskingapa. Mana wasi wasi purinakungichi. 8 Maikan puibluma kamkuna chaiagriskapi kaiachukuna: paikuna ima karaskata mikungichi. 9 Chipi unguiwa kaskakunata ambingichi. Paikunata willangichi: “Diuspa suma mandai, kamkunapagma ñami chaiamuku”.
10 —Ikuti maikan puiblupi kamkunata mana chaskingapa munachukuna: kallikunama llugsispa, ningichi: 11 “Kamkunapa puiblumanda alpa chakipi llutaraiaskata chabsichinchimi. Chasaka, kamkuna mana alli rurag kagtakunami kawachinchi. Chasa kagpikunapas, kasami willaikichita: Diuspa suma mandai, ñami chaiamuku”. 12 Kasami niikichita: Taita Dius justisiai rurangapa puncha chaiauraka, Sodoma puiblumanda runakunata llakichiskamandapas masmi chi puiblukunamanda runakuna llakii iukangapa kankuna.
Jesús ima willakuskata mana uiagkunamanda
13 —¡Ai, kamkuna Korazín suti puiblupi kaugsagkuna! ¡Ai, kamkuna Betsaida puiblupi kaugsagkuna! Tiro i Sidón suti puiblukunamanda runakuna, imasa kamkunapa puiblukunapi chituku mana imaurapas kawaskasina ruraskata kawaspaka, chiurallami paikunaka, llakiiwa iana katangakuna churarispa, uchpawa umapi armarispa, alli ruraikunama tigraska kantrakuna. 14 Taita Dius justisiai rurangapa puncha chaiauraka, Tiro i Sidón puiblukunamanda runakunata llakichiskamanda masmi kamkuna llakii iukangapa kangichi.
15 —Kamkuna, Kafarnaum puiblumandakunaka, ¿imapatak iuianakungichi: “Sug luarpimi atuniachii tukungapa kani”? Manima. Diltudupa ninamami sitai tukungapa kangichi.
16 Kasapasmi katiraiagkunata nirka:
—Maikan kamkunata uiagkunaka, nuka kikintami uiawankuna. Maikan kamkunata wabutigkunaka, nukatami wabutiwankuna. Chasa wabutiwaspaka, nukata kachamuwagtapasmi wabutig niraiankuna.
Kanchis chunga iskai Jesús kachaskakuna ña kutiskauramanda
17 Chi kanchis chunga iskai Jesús kachaska runakunaka, iapa suma alli iuiachiiwa kutispa, chaiagrirkakuna, kasa nispa:
—Taita waugki, kuku wairakunapasmi kamba sutiwa nukanchita uiarkakuna.
18 Jesuska nirka:
—Ari, chiura iaia kuku rilampasina awamanda urmagtami kawarkani. 19 Nukapa iapa iachaitami kararkaikichita, kulibrakunata i alakrankunatapas sarugpi, kamkunata ñi imapas mana tukungapa; chasallata, iaia kuku tukuipi ima mana allilla rurai munaskatapas binsii pudingapa. 20 Chasa kagpipas, kamkunata kuku wairakuna uiagmandalla, mana iuianakungichi, suma allilla iuiachiiwa kangapa. Kamkuna ima suti kaska, suma luarmanda librupi willaraiaskamandami iukangichi iapa kuntintarispa kangakuna.
Jesús, Taita Diusta: “Pai Siñur” niskamanda
21 Jesús, Santu Ispirituwa suma alli iuiachiiwa kaspa, chiuralla nirka:
—Taitiku, suma luar i kai alpa luarta iaia mandagmi kangi. Kamta iapa suma atun kagtami niiki. Kambagma iaikugringapa, iacha i iapa iuiaiiug runakunamanda pakaskasinami kapungi. Ikuti mana iacha i mana iapa iuiaiiugkunatami kawachirkangi. Ari, Taita, chasami kam munarkangi.
22 Kasapasmi Jesús nirka:
—Nukapa Taita, tukuimi nukata karawaska ka. Paipa wambra nuka kagta, ñi maikan runapas mana iachankunachu. Nukapa Taitallami rigsiwá. Chasallata, nukapa Taitata mana pipas rigsinkunachu. Nukallami rigsini, paipa wambra kaspa. Maikan nuka munaskakunallami nukapa Taitata rigsingapa kankuna.
23 Chasa nispaka, tigrarispa, paita katiraiagkunallata nirka:
—Maikan kamkuna kunaura kawanakuska kawagkuna, Taita Diuspa iapa kuiaskami kankuna. 24 Kasapasmi niikichita: ñugpamanda Santu Ispirituwa rimagkuna i atun mandagkuna, achkakunami, kunaura kamkuna kawanakuskata kawangapa munanakuspapas, mana kawarkakuna. Chasallata, kunaura kamkuna uianakuskata uiangapa munanakuspapas, manima uiarkakuna.
Samariamanda alli runamanda parlu
25 Tianakuskamanda, Moisés ima niskata sug iachachig taita saiarirka. Chi runaka, Jesusta pandachingapa iuiaiwa tapurka:
—Iachachig taita, ¿imasatak iukani ruranga, mana puchukaridiru suma kaugsaita taringapa?
26 Chiura, Jesús tapurka:
—Moisés ima willaraiaskapi, ¿imatak rurangapa niraiá? Willawai.
27 Chiura, chi runaka ainirka:
—“Kamba atun Taita Diusta kuiangi kam kikinpa sunguwa, almawa, tukui animuwa i tukui iuiaikunawa. Kam kikintasinami iukangi, tukui runakunatapas kuianga”.
28 Chiura, Jesús nirka:
—Allillami ainiwangi. Chasa ruraspami alli suma kaugsaita iukankangi.
29 Chi runaka, allilla iuiaiiug kagta kawachiringapa, Jesusta tapurka:
—¿Pitak nukapa waugkisina niraiá?
30 Chiura, Jesuska ainirka:
—Sug runa Jerusalenmanda Jerikó puibluma ñambi rikuskata, sisaikuna apispa, tukui ima apakuskata katangawanta kichuspa, ñalla wañunaiagta lisiachispasi sakirkakuna. 31 Chasa kauraka, sug sasirdutisi chi ñambillapita rikurka. Chi runaka, ñalla wañukuska runata kawaspaka, muiuspa ialirka. 32 Nispaka, Diuspa atun wasipi aidagpassi chillatata rikurka. Chi runapas, ñalla wañukugta kawaspaka, muiuspa ialirka. 33 Kipama, Samaria alpamanda sug runasi, chi ñambillapita rikuspa, wañukuskapagma chaiagrirka. Chi runakar, kawaspa, paimanda llakirirka. 34 Paipagma kaillaiaspa, wira i binuwa piaskakunapi ambispa, watarka. Atarichispa, kikinpa burupi tiarichispa, pusarka. Pusada mañachidiru wasima chaiachigrispaka, sumaglla sirichigrirka. 35 Kaiandika, sugma rikuspa, wasi mañachigta iskai punchapa kulki surkuspa kuarka, kasa nispa: “Kai runata suma kawapuangi. Kai kulki sakiska pisigpika, nuka kutimuura kuasakimi”.
36 Chasa parlaspaka, Jesuska tapurka:
—¿Imasatak kamta rigchá? Sisaikuna apiska wañukuskapika, chi kimsandikunamanda, ¿maikantak waugkindisina kawarí?
37 Chiura, chi runa ainirka:
—Maikan paimanda llakirispa ambig.
Chasa ainiura, Jesuska nirka:
—Riilla. Kampas, chasallata ruragrii.
Marta i María ñañandipa wasipi, Jesús kaskamanda
38 Jesús ñambi rikuspa, sug uchulla puibluma chaiagrirka. Chipika Marta suti warmi, Jesusta paipa wasipi sumaglla kaiarka. 39 Chi warmi iukarka María suti ñaña. Mariaka, Iaia Jesuspa chaki ladu tiarispa, ima rimakuskata uiakurka. 40 Martaka, achka ruraikunawa kaspa, puririkurka, tukui ruraikunata sapalla ruraspa. Nispaka, Jesuspagma kaillaiaspa, nirka:
—Taita turi, ¿manachu llakingi, nukapa ñaña kai tukui ima rurangapa nukallata sakiwagta? Nipuai aidawachu.
41 Iaia Jesuska ainirka:
—Kam Marta, achka ruraikuna iukaspa, iapa llakispa iuiaikunawami puririkungi. 42 Nuka niikimi: sugllami tukuikunamanda mas ministidu ka. Chi mas ministiskatami María agllarka. Pai chasa agllaskataka, ñi pipas mana kichungapa kankunachu.
11Imasa Taita Diusta mañangapa chaiagta
1 Suura Jesús, Taita Diuswa rimanakurka. Rimanakui puchukauraka, sug paita katiraiag nirka:
—Taita waugki, nukanchita Taita Diusta mañangapa iachachii; imasami Juan Bautista, paita katiraiagkunata mañangapa iachachirka: chasa.
2 Chiura, Jesuska nirka:
—Kamkuna Taita Diusta mañanakuura, kasa ningichi:
Nukanchipa atun Taita:
kam tukuipi mas alli kagta tukuikuna nisunchi.
Nukanchiwa samui, iaia kangapa.
3 Tukui punchakuna, tanda ministiska nukanchita karamungi.
4 Nukanchi ima pandariskakunata pasinsiai.
Chasallata nukanchipas, sugkuna ima llakichiskakunata pasinsianchimi.
Mana sakii, nukanchi mana alli iuiaikunata iuianakungapa.
5 Kasapasmi Jesús nirka:
—Kasa iuiarisunchi. Maikan iacharidupura, chaugpi tuta paipagma rispa, mañakugrintra: “Waugki, kimsa tanda mañachiwai. 6 Kunauritallami sug waugki, karunigmanda chaiamuwarka. Nuka, ñi imapas mana iukanichu, paita karangapa”.
7 —Sugka, ukumandalla ainintra: “Mana killachiwai. Pungukunapas, suma wichkaskami kapuá. Nukapa wambrakunawantami ña sirinakunchi. Chimandami mana pudini, atarispa, kamta mañachingapa”.
8 —Iuiarisunchi: maituku iacharidu kagmandalla, mana atarispa kanchu. Niikichitami: “Mana mas killachiwachu” iuiaspami tukui ima mañakuskata kuangapa ka.
9 —Chimanda niikichitami: Taita Diusta mañagpika, karamungapami ka. Paita maskagpika, taringapami kangichi. Pungu takachigrigpika, kamkunata paskapungapami ka. 10 Maikanpas chasa mañagpika, chaskingapami ka. Maikanpas maskagpika, taringapami ka. Maikan pungu takachigrigpika, iaikuchingapami ka.
11 —Sug wambra paipa taitata chalwa mañakugpika, ¿kulibrachu karantra? 12 Chasallata, sug wibus mañakugpika, ¿chini kukuchu karantra? Manima. 13 Kamkuna, mana alli kaspapas, kamkunapa wambrakunata suma imapas karangichi. Nigpika kamkunapa Taita suma luarpi kagka, ¿imawantak mana Santu Ispirituta karamunga, maikan suma mañagpika?
Jesusta, iaia kukupa iachaiwa kagta juchachinakuskamanda
14 Jesús, kuku wairata sug runamanda llugsichikurka. Chi runata, kuku waira mana rimangapa ruragsamuska karka. Chi kuku waira llugsichii tukuuraka, chi runa allilla rimagsamurka. Chasa kawaspaka, achka chipi kagkuna iapa ujnarirkakuna. 15 Maikankunaka nirkakuna:
—Chi, Beelzebú suti iaia kukupa iachaiwami kuku wairakunata llugsichiku—. 16 Ikuti sugkunaka, Jesusta mañanakurka, mana imaurapas kawaskasina awa luarmanda kawachichu; chasaka, paimanda iachangapa, sutipa Taita Dius kachamuska kagta.
17 Paikuna ima iuianakuskata iachaspaka, Jesuska nirkakunata:
—Sug alpapi mandagpura piñachinakuspa makanakuspalla kaugsanakugpika, tukuimi wagllirí. Sug wasipi piñanakuspalla kaugsanakugpika, mana allilla kangapa kanchu, sumaglla sugllapi kaugsanakungapa. 18 Chasallata iaia kukuwa kagkuna sugma sugma tukugpikunaka, ¿manachu paipura mandai chiuralla puchukarintra? Kamkuna nukamanda ninakungichi: “Beelzebupa iachaiwami kuku wairakunata llugsichiku”; chimandami chasa ninakuikichita.
19 —Beelzebupa iachaiwa nuka kuku wairakunata llugsichikugpika, kampurakunaka, ¿pipa iachaiwatak llugsichinkuna? Pai kikinkunami kawachingapa kankuna, imasa kamkuna mana allilla nukamanda iuiarispa ninakugta. 20 Taita Diuspa iapa iachaiwa nuka kuku wairakunata llugsichikugpika, sutipami Diuspa suma mandai ña kamkunapagma chaiamurka.
21 —Sug wapu runa, chunta makana charispa, paipa wasita kawakugpika, tukui ima wakachiraiaskami mana chinganga. 22 Ikuti paimanda sug mas wapu runa chaiagrigpika, binsiimi tukunga. Binsispaka, makanata i ima charikuskatami kichunga. Ukupi tukui ima tiaskata sisaspami ringa.
23 —Maikanpas mana nukawa suma iuiaiwa kagkuna, nukata piñawagmi kankuna. Chasallata maikanpas nukawa mana suma tandachigkuna, tukuimi susuripuangapa kankunata.
24 —Maikan runamanda kuku waira llugsichii tukuskaka, tusta alpa kaskapi samaringapami maskaspa purirka. Ñi maipi mana samaringapa tarispaka, iuiarirkami: “Maimandami nuka llugsimurkani: chimallatatami kutingapa kani”. 25 Chi runapagma kutispa ikuti iaikugriura, uku suma pichaska i allichiskasinami tarigrirka. 26 Chasa kawaspaka, kanchis kuku wairakuna paimanda mas jiru ruradurkunata pusangapa rirka. Chi runapi iaikugrispa, chi kukukuna kaugsaimi kallarirkakuna. Chasaka chi runa, ñugpamandapas mas jiru mana allillami tukuipi tukurka.
27 Jesús chasa nikunkamaka, chipi kagpura sug warmi, kaparispa, nirka:
—Maikan warmi kamta iukagsamuska chuchuchispa wiñachig, Taita Diuspa iapa kuiaskami ka.
28 Jesuska nirka:
—Chasapaka, Taita Dius ima rimakuskata suma uiaspa ruragkunami paipa mas iapa kuiaska kankuna.
Mana kawaskasina kawachimui, Jesusta mañanakuskamanda
29 Jesuspagma tandarispa mirai apanakuura, Jesús nirka:
—Kunauramanda runakuna, mana allilla ruraspa kaugsanakugmi kangichi. Mañawanakungichi: “Mana kawaskasina kawachimui”. Ñi imapas mana kamkuna munaskasina kawangapa kangichichu. Ñugpamanda Santu Ispirituwa rimag Jonás suti imasami pasarka: chasallata kawarillami kawangapa kangichi. 30 Imasami Jonás, Nínive puiblupi kaugsanakuskata iuiachispa kawarirka: chasallatami kai Runa Tukuskapas, kunauramanda runakunata iuiachispa kawaringapa ka.
31 —Taita Dius justisiai rurangapa puncha chaiauraka, Chaugpuncha suti alpata mandag warmika saiarispami kunauramanda runakunata ningapa kankunata: “Mana allilla ruragkunami kangichi”. Ñugpata chi warmi, iapa karu alpamandami samurka, atun mandag Salomonpa iapa iachaiwa rimakuskata uiangapa. Kai rimakugka, Salomonmandapas mas iachami ka.
32 —Chasallata, Taita Dius justisiai rurangapa puncha chaiaura, Níneve puiblumanda kagkunapas saiarispami kunauramanda runakunata ningapa kankunata: “Mana allilla ruragkunami kangichi”. Chi Ninevemanda runakuna, Jonás ima willaskata uiaspaka, alli ruraikunamami tigrarkakuna. Kai rimakugka, Jonasmandapas mas iachami ka.
Ñawi, kuirpupi punchaiachigsinamanda
33 —Ñi pipas mana bila sindichinkangichichu, pakallapi u kawitu ukuma churangapa. Awapimi churangapa kangichi, maikan iaikugkunata punchaiachingapa. 34 Kamkunapa ñawikuna, kuirpupi punchaiachigsinami kankuna. Imatapas alli iuiaiwa kawagpika, kamkunapa kuirpupas suma punchaiagsinami kangapa ka. Ikuti mana alli iuiaiwa kawagpika, kamkunapa kuirpupas iana tutapi kagsinami kangapa ka. 35 Chimandami niikichita: ¡ujalallapas kamkunapa iuiai mana punchapisina kachu! 36 Kamkunapa kuirpupi imapipas mana iana tutapisina kagpika, suma punchaiagsinami kangapa kangichi; imasami bila sindi punchaiachí: chasa.
Judíu taitakunata, Jesús piñaskamanda
37 Jesús rimai puchukauramanda, sug fariseo runa paita kunbidarka, paipa wasipi mikugringapa. Chaiagrispalla, Jesús tiarigrirka mikungapa. 38 Mana maki maillarispalla mikui kallarirka; ñugpamandakuna imasa iachachiskasina, manima. Chasa kawaspaka, chi fariseo ujnarirka. 39 Chiura Iaia Jesuska, paita nirka:
—Uiawai. Kam fariseokuna, kuashag i platuta awallallami maillangichi. Ikuti kamkunapa iuiai ukumaka sugkunapata iapa munarispa i sisarispa kaugsagkunami kangichi. 40 Kamkuna, mana alli iuiagkunami kangichi. Taita Dius awalla kawari kuirputa rurag, ¿manachu ukumapas rurarka? 41 Chimanda, suma iuiaiwa limusna karangichi. Chasa ruragpika, tukui maillaskasinami niraiankangichi.
42 —¡Ai, kam fariseokuna! Minta, ruda i tukui iuiu mikuikunapas pallaskakunamanda chungapika, sugllami Taita Diusta karangichi. Chasa karaspapas, kam kikinkuna kungariskami kangichi, sugkunata imasa chaiaskasina allilla rurangapa i Taita Diusta suma kuiaspa kaugsangapa. Chunga pallaskamanda sug karangapa mana sakispalla, iukangichimi chi sug atun mandaikunatapas allilla ruraspa kaugsangakuna.
43 —¡Ai, kam fariseokuna! Tandaridiru wasikunapi munangichimi, atun taitakuna tiaridiru ñugpa ladu tiarigringapa. Kallipi sugkunawa tupanakuskapi munangichimi, iapa suma kuiaiwa kumurispa, “Puangi, taita waugki” nukata niwachukuna.
44 —¡Ai, kamkuna! Wañuska pambaraiaska mana kawarigsinami kangichi. Chi awalla saruspa ialigpikunapas, chi ukupi ima tiaskata mana iachankunachu.
45 Jesús chasa niuraka, Moisés ima niskata sug iachachig taitaka nirka:
—Kam iachachig taita, chasa nispaka, nukanchitapaschar piñakungi.
46 Chiura, Jesuska nirka:
—¡Ai, kamkuna Moisés ima niskata iachachig taitakunapas! Kamkuna, mana pudiringasina llasa aparichigsinami runakunata iachachingichi, paikuna imasa niskasina ruraspa kaugsangapa. Chasa iachachispapas, kam kikinkunaka mana munangichichu, imasa iachachinakuskasina ruraspa kaugsangapa.
47 —¡Ai, kamkuna! Ñugpamanda Santu Ispirituwa rimagkunata kamkunapa ñugpamandakuna wañuchiskata iuiaringapa, kamkunaka suma atun bubidakuna ruraspami kangichi. 48 Chasa ruraspaka, kawachingichimi, imasa kamkunapa ñugpamandakuna ruraskata, kamkunapas chasallata ruragkuna kagta. Paikuna wañuchirkakuna; kamkunaka, suma atun bubidakunami rurangichi, iuiaringapaglla.
49 —Chimandami Taita Dius, paipa iachaiwa nirka:
Santu Ispirituwa rimagkunata
i nuka kikin agllaska runakunatami kachamungapa kani.
Maikankunataka wañuchingapami kankuna.
Sugkunataka mitikuchingapami kankuna.
50 Chimandami, kai alpata wiñachiskauramandata tukui ñugpamanda Santu Ispirituwa rimagkunata wañuchiskakunamanda, kunauramanda runakuna iapa achka llakii iukangapa kangichi. 51 Kasami niikichita: Abel suti alli runa musuglla wañuchii tukuskauramandata, sugka, Zakarías suti, Taita Diuswa iuiaridiru uku i altarwa chaugpipi wañuchii tukuskaurakama; maituku wañuchii tukuskakunamandapasmi kunauramanda runakuna iapa achka llakii iukangapa kangichi.
52 —¡Ai, kam Moisés ima niskata iachachig taitakuna! Iachaita kamkunapa iuiaipimi pakadur kangichi. Kam kikinkuna, nukamanda Alli Willaita mana munangichichu iachangapa. Sugkuna iachaikungapa munanakuskatapas arkagsinami ruranakungichi.
53 Jesús chimanda llugsiuraka, Moisés ima niskata iachachig taitakuna i fariseokunaka, iapa rabiarispa, paita achkapimi tapuchii kallarirkakuna; 54 chasaka, pai ainiskata uiaspa, imapipas pandarigpika, justisiakunata willagringapa.
12Jesús, paita katiraiagkunata suma iachachiskamanda
1 Chikamaka, achka waranga runakuna tandarirkakuna, sarunakuiwanta. Chiura Jesuska, paita katiraiagkunata kasami nirka:
—Fariseokunapa libadurasina iuiaita, ¡ujalallapas iuianakungichi! Paikuna, sungu awallami rimankuna. 2 Maikan pakalla iuiaspa rimaskaka, imaurapasmi iacharí. Chasallata, ima pakalla wakachiskapasmi imaurapas kawarigsamú. 3 Tukui ima kamkuna pakalla iana tutapi rimaskapas, punchapimi iacharigsamungapa ka. Chasallata, maituku wasi ukuma pungu wichkarispa rimanakugpipas, wasi awamandami sinchi kaparii uiaringapa ka.
4 —Kamkuna nukapa iacharidu kuiaska kagmanda, kasami niikichita: kamkunapa kuirputa wañuchigpika, mana manchangichi. Nispaka, mana imapas rurangapa pudingapa kankunachu. 5 Willasakichita, pitami manchangapa chaiá: wañuura, Taita Dius diltudupa ninama sitangapa kagtami manchangapa chaiá. Ari, niikichitami: paita manchangichi.
6 —¿Manachu pichka pisku, iskai uchulla kulkimandalla katurí? Chasa kagpipas, Taita Dius paikunamanda mana kungarinchu. 7 Kamkunapa umamanda agchapas, Taita Dius kuintaskami iuká. Chimanda, kamkuna mana manchaspalla kaugsaichi. Maituku achka piskukunamandapas mas balimi kangichi.
8 —Kasapasmi niikichita: nukamanda maikanpas, sugkunapa ñawipi willachu: “Paita rigsinimi”: kai Runa Tukuskapas, chi runamandaka Diuspa anjilkunapa ñawipi willasami: “Paita rigsinimi”. 9 Ikuti maikanpas, sugkunapa ñawipi nukamanda nichu: “Paita mana rigsinichu”: nukapas, paimandaka Diuspa anjilkunapa ñawipi nisami: “Paita mana rigsinichu”.
10 —Maikan kai Runa Tukuskamanda kuntra rimagkunamanda pasinsiaimi tia. Chasa kagpipas, maikan Santu Ispiritumanda kamiskamandaka mana pasinsiai tiangapa kanchu.
11 —Tandaridiru wasikunama, justisia i mandagkunapagma kamkunata apaura, mana iapa iuianakungichi: “¿Imasami paikunata ainini u willani?”. 12 Ainingapa chaiaura, Santu Ispíritu kikinmi iuiachingapa ka.
Iapa iukag kikinmandalla micharigmanda
13 Chipi kagpura sug runa, Jesusta nirka:
—Iachachig taita, nukapa waugkita nipuai, nukapa atunkuna sakiskata chaugpi karawachu.
14 Jesuska ainirka:
—Waugki, ñi pipas mana churawarkachu, kamkunapa justisia kangapa, ima kamkunata sakiskata chaugpingapa.
15 Chasa nispaka, chipi kagkunata nirka:
—¡Ujalallapas iapa iukag kikinmandalla micharispa kangichi! Kai alpapi maituku iukagpas, paipa kaugsaita mana pudinchu diltudupa chariringapa.
16 Nispaka, chipi kagkunata iuiai apingasina suma parlarka, kasa nispa:
—Sug runa iapa iukagsi tiarka. Chi runapa alpakunapi, iapa achka mikuikuna pallarka. 17 Nispaka iuiarirka: “¿Imasatak rurasa? Kunaura pallaripuaskata, ¿maipitak wakachisa?”.
18 —Nispaka iuiarirka: “Ñami iachani ima rurangapa chaiawakugta. Pallaskakuna wakachidiru wasikunata wagllichispa, sug mas atunkunami saiachingapa kani. Chikunapimi tukui ima pallariska i tukui ima tiapuaskata wakachisa. 19 Nispaka, nuka kikin nirisami: ‘Kunaura, ñami achka watakunapa achka wakachiska iukangi. Chimandaka, samaspa, mikuspa, upiaspa, allilla sumagllami chisiankangi’.”
20 —Chasa iuiarikunkamaka, Taita Diuska nirka: “Ja, kam mana allilla iuiaiiug. Kunantutallami kamba almata mañangapa kaiki. Nigpika chi wakachiskaka, ¿pimandasik kanga?”.
21 —Chasa, maikanpas kikinmandalla wakachigka, Diuspa ñawipi ñi ima mana iukag niraianchu.
Taita Dius, paipa wambrakunamanda mana kungarinchu
22 Chasa nispaka, paita katiraiagkunata nirka:
—Chimandami kasa niikichita: mana iapa iuiarinakungichi: “¿Imatak mikusunchi, nukanchi kaugsankama?” u “¿Ima katangatak churarisunchi?”. 23 Kamba kaugsaika, mikuikunamanda masmi ka. Chasallata kamba kuirpupas, katangamanda masmi ka. 24 Chiwakukunamanda iuiariichi. Paikunaka mana tarpunkunachu. Mikui pallaspa, wakachidiru trujapas mana iukankunachu. Chasa kagpipas, Taita Diuska ñi ima mana pisichinkunatachu. Kamkunaka, piskukunamanda mas balimi kangichi.
25 —¿Pikunatak, maituku iuiarispapas, sug palmullapas awa wiñai pudingapa kangichi? Ñi pipas manima. 26 Chi uchulla ruraita mana pudispaka, ¿imapatak sug imakunamanda iapa iuiarinakungichi?
27 —Kawaichi imasa liriu tugtukuna chagrapi suma wiñariskakunata. Iuiariichi: paikuna mana puchkaspa awankunachu. Ñi ima mana rurankunachu. Kasami niikichita: ñi atun mandag Salomón, pai tukui iapa suma katanga churarispapas, chi tugtukunamanda mas suma mana kawarirkachu. 28 Ugsa, kuna puncha chagrapi suma kaskata kaiandi rupachingapa kagta, Taita Dius chasa suma kawá. Kamkunataka, ¿imawantak mana mas sumaglla kawanga? Kamkuna mana allilla Taita Diusmanda iuiarispa kagkuna, paita mas sumaglla iuiariichi.
29 —Chimanda, mana iapa maskaspa purinakungichi, ima mikungapa i upiangapa iuiarispalla. 30 Kai alpamandalla iuiaiwa kagkunami chasa maskaspa kaugsanakú. Kamkuna tukui ima ministiskakunamandaka, kamkunapa Taita Dius ñami iachá. 31 Kamkuna suma iuiarispa kangichi, Taita Dius imasa mandaskasina kaugsangapa. Chasa kagpikunaka, kamkunata tukui ima ministiskakunatami karamunga.
32 —Nukapa kuiaska asllita ubijakunasina kaspapas, mana manchaspalla kaichi. Kamkunapa Taita Dius munakumi, kamkunapas pai suma mandakuskapi kagsamuchukuna. 33 Kamkuna ima iukaskata lim katuspa, ministiskakunata karaichi. Chasa karaspaka, suma luarpi kulki imapas mana puchukaringasina mana ismug wakachidirupisina wakachiskami iukankangichi. Chi luarpi, sisaikuna mana tiangapa kanchu. Ñi burbujukunapas mana wagllichispa mikungapa kankunachu. 34 Kamkuna maipi wakachiskapimi kamkunapa iuiaita churaska kangichi: kai luarpi u sug luarpi.
“Allichiriskasina suianakungichi”
35 —Kamkuna, suma chumbilliska i bila sindichiska, allichiriskasina suianakungichi. 36 Imasa piunkuna, patrun kasaraimanda paipa wasima chaiagsamukuura, pungupi kaiagllapika, paskangapa suianakugsina kangichi. 37 Piunkuna chasa rigcharaiaskata tarigsamuspaka, chi patrun sumagllami kawagsamunga. Kasami nuka niikichita: chi patrunka, sumaglla tiarichispa, kikinmi mikui karangapa kankunata. 38 Chaugpi tuta u pakaringama chaiamuspa, chi piunkuna rigcharaiaskata tarigsamugpika, paikuna iapa allimi pasangapa kankuna.
39 —Kasa iachaichi: wasi duiñu iachantra, ima ura sisai samungapa kagta. Iachaspaka, mana puñurispallachar rigcharaiantra, paipa wasipi mana sisai iaikungapa. 40 Chasallata kamkunapas, allichiriskasina suianakungichi. Kamkuna mana iuianakuurami kai Runa Tukuska chaiamungapa ka.
41 Chiura, Pedro tapurka:
—Taita waugki, ¿chi parluta nukanchillatachu ubi tukuikunatachu nikungi?
42 Chiura, Iaia Jesuska ainirka:
—Maikan tukuipi alli rurag runa kagtami paipa patrun sakirka, ima wasipi kawapungapa, sug piunkunata mikui karaspa, pai kikin chaiamunkama. 43 Patrun ikuti chaiagsamuspa, imasa niskasina allilla rurakugta kawaspaka, chi runata sumagllami, “Pai Siñur” nispa, kuiangapa ka. 44 Chimandami paita maituku ima iukaskatapas mingaspa sakingapa ka.
45 —Ikuti chi piun, kasa iuiarispa nintra: “Nukapa patrun, mana utka chaiamungapa ka”. Chasa nispaka, sug piunkunata, kari i warmikunata makai kallarintra. Kikinka, mikuspa i machagta upiaspa kantra. 46 Chi runa kungaska mana iuiakuurami patrunka, chaiamuspa, shachigsamungapa ka. Chasa shachigsamuspaka, paita sinchimi asutingapa ka. Nispaka kachangami, pai ima niskata mana uiagkunawa justisiai tukungapa.
47 —Chi piun, ima patrun munakuskasina allilla iachaspapas, ima tiaskakunata mana allichispa, ñi ima munakuskasina mana ruraskamanda, paita achkami asutingapa ka. 48 Maikan piun, mana allilla iachaspalla pandarigpika, mailla asutimi chaiangapa ka. Maikanta achka karaskata chasallatami achka mañanga. Maikanta achka mingaskataka mas achkami mañangapa ka.
Jesús samugmanda, makanakugsinami tiangapa ka
49 —Nuka samurkanimi, kai alpapi nina sindichigsina rurangapa. Munakunimi, ña sindi rupakugsina kantra. 50 Nukata chaiawakumi, wañuchii tukungapa.+ 12:50 “Sug baugtismuta chaskingapa”, wañuchii tukungapami niraiá. Manara chaiawagpi, iapa llakiiwami kani.
51 —¿Kamkuna iuiangichichu nuka kai alpama samugta, tukui sumaglla kaugsanakungapa? Niikichitami: manima. Nuka samugmanda, tukuima chaugpinakugsinami tiangapa ka. 52 Chasa kunauramanda, sug wasipi pichkakuna kaugsanakuskapika, iskaima tukuspa, kimsakunawa iskaikunawami mana allilla kaugsanakungapa ka, nuka samugmanda. 53 Taitandiwa wambrandiwa, mamandiwa warmi wambrandiwa, suigrandiwa nuirandiwa, chasallata mana allillami kaugsanakungapa kankuna.
Chi punchakuna ima niraiaska kagta, Jesús niskamanda
54 Kasapasmi Jesús, tukui chipi kagkunata nirka:
—Indi chingaridirunigmanda puiu kawarigpika, chiurallami ningichi: “Tamiangapami ka”. I sutipa. 55 Chasallata, alli makinigmanda sinchi wairamugpika, ningichimi: “Iapami indi ruparingapa ka”. I sutipa. 56 Kamkuna, sungu awalla rimagkunami kangichi. Imasa awapi i alpapi kawariskakunata kawaspaka, iachangichimi ninga, punchakuna imasa kangapa kagta. Nigpika, kai punchakuna nuka ima rurakuskata kawaspaka, ¿imapatak mana iuiaringichi ima niraiagta?
57 —¿Imapatak kam kikinkuna mana iuiaringichi, ima allilla u mana allilla kagta? 58 Maikan kamta dimandaspa, justisiapagma pusanakugpika, paita sumaglla rimangi, manara justisiapagma chaiachigrigpi. Mana kagpika chaiachigriura, justisiaka kamta alwasilkunapa makipimi sakinga. Chiura alwasilkunaka, kamta karsilpimi wichkanga. 59 Kasami niiki: chimanda mana llugsingapa kangichu, tukui kulki manara kutichinkama.
13Allilla ruraikunama tigrangapa, Jesús kaiaskamanda
1 Jesús chasa iachachikugllapika, sug runakuna, chaiaspa, paita willai kallarirkakuna:
—Galilea alpamanda sug runakuna, Diuspa atun wasipi animalkunata rupachinakuura, chi runakunataka mandag Pilatos wañuchichispa, chi animalkunapa iawarwami chapuchirka.
2 Jesuska ainirkakunata:
—¿Iuianakungichichu: chi Galileamandakuna, tukuikunamanda mas pandarigkuna kaskamandachar chasa wañuchirkakunata? 3 Niikichitami: manima. Kamkunapas, allilla ruraikunama mana tigragpika, tukuikunami puchukaringapa kangichi.
4 —Chasallata, chi chunga pusag runakuna, Siloepi sug askurinti iapa awa wasi paikunapa awalla urmaura, wañuskakuna: ¿iuianakungichichu: chikuna, tukui Jerusalenpi kaugsanakuskamandapas mas pandarigkunachar karkakuna? 5 Niikichitami: manima. Kamkunapas, allilla ruraikunama mana tigragpika, tukuikunami puchukaringapa kangichi.
Igus sachamanda parlu
6 Chasa nispaka, chipi kagkunata iuiai apingasina suma parlarka, kasa nispa:
—Sug runa, ubas sachakuna tiaskapi sug igus sacha tarpuskasi iukarka. Unaipika rirka kawangapa: ¿igus ñachu tiarirka? Chiura, manara tiariska karka. 7 Chimanda, chagra kawagta nirka: “Kawamui. Ñami kimsa wata samukuni, kai sachapi igus tianchu kawangapa. Ñi imapas mana tarigsamunichu. Kuchuilla. ¿Imapatak kai sacha, alpapi ianga saiakunga?”.
8 —Chagra kawagka ainirka: “Taita waugki, kai watalla sakiwai. Nuka, alpata ñutuchispaka, suma majada churasami; 9 chiwanka, kawangapa: ¿watapika igus tiarinchu? Mana tiarigpika, kuchungi”.
Sug iapa wasa kumuridu warmita, warda puncha Jesús aliachiskamanda
10 Sug warda puncha Jesús, sug tandaridiru wasipi iachachikurka. 11 Chipi karka sug warmi ña chunga pusag wata kuku waira iaikuspa unguglla. Chi warmi, wasa kumuridu kaspa, mana pudirka, ñi imaura allilla diricharingapa. 12 Paita kawaspaka, Jesuska kaiaspa, nirka:
—Kam warmi, ñami kamba ungui anchuriska kangi.
13 Nispaka, chi warmita paipa maki churarka. Churagllapi, chi warmika suma allilla saiarispa diricharirka. Nispaka, Taita Diusta nii kallarirka: “Kam, iapa suma atunmi kangi”.
14 Chasa warda puncha aliachigta kawaspa, chi tandaridiru wasimanda taitaka, Jesuswa piñarispa, tukui chipi kagkunata nirka:
—¿Manachu sugta puncha iukanchi, trabajangapa? Chi punchakuna samungichi, ambichiringapa; warda punchaka, mana.
15 Chasa niura, Iaia Jesuska nirka:
—Kamkuna, sungu awalla rimagkunami kangichi. Kamkunapa wagra u buru wataraiaskakunata, ¿manachu paskangichi, iaku upiachigringapa, warda puncha kagpipas? 16 Kai warmika, ñugpamanda taita Abrahampa iawarmi ka. Paita iaia kukumi chunga pusag wata chi unguiwa wataskasina charikurka. Warda puncha kagmandaka, ¿manachu pudirí, paita unguima wataskata aliachinga?
17 Jesús chasa niuraka, tukui paiwa mana alli iuiaiwa kagkuna iapami pingai pasarkakuna. Ikuti sugkunaka, Jesús chi suma allilla ruraskakunata kawaspa, iapa kuntintarirkakuna.
Mustasa simillamanda parlu
18 Kasapasmi Jesús nirka:
—Diuspa suma mandai, ¿imasatak rigchá? Kasa nintrani. 19 Sug runa, paipa chagrapi mustasa similla tarpugsinami niraiá. Ña wiñai puchukauraka, sachami tukú. Chasapika piskukunapas, malkikunapi sumagllami wasichigsamunkuna.
Libaduramanda parlu
20 Kasapasmi nirka:
—Diuspa suma mandai, ¿ima kagsinatak nintrani? 21 Imasami sug warmi, kimsa tasa arinata libadurawa chapuuraka, suma timbuspa, miraspa achkaiagsamú: chasami niraiá.
Kichki pungusinamanda
22 Jesús Jerusalenma rikuspa, atun i uchulla puiblukunata iachachispa ialirka. 23 Rikuskapika, sug runa paita tapurka:
—Taita waugki, ¿maillakunallachu kispiringakuna?
Chiura, paika ainirka:
24 —Suma luarma iaikugringapa, iuiaringichi kichki pungupisina ialingapa. Kasami niikichita: achkakuna, iaikungapa munanakugpipas, mana pudingapa kankunachu.
25 —Kamkuna kanchapi kankama, wasi duiñu pungu wichkagpika, kamkuna kaiaspa, ninkangichimi: “Taita waugki, nukanchimanda pungu paskapuai”.
—Paika ainingami: “Kamkunata mana rigsiikichitachu. ¿Maimandakunachar kangichi?”.
26 —Chiura, kamkuna ninkangichimi: “¿Manachu iuiangi? Kamwami mikurkanchi i upiarkanchi. Nukanchipa puiblumanda kallikunapimi kam iachachirkangi”.
27 —Paika ningami: “Ikutimi niikichita: mana rigsiikichitachu. ¿Maimandakunachar kangichi? Tukui kamkuna mana allilla ruragkuna, nukapa ñawimanda anchuriichi”.
28 —Ñugpamanda Abraham, Isaak i Jakob suti taitakuna i Santu Ispirituwa tukui rimagkuna, sug luarpi Dius suma mandakuskapimi kangapa kankuna. Chasa kawaspaka, kamkuna kanchama sitaska kagkuna, iapa llakispa, wakaspa, kiru mukuspami kangapa kangichi. 29 Indi llugsidirunigmanda i chingaridirunigmanda, alli maki ladunigmanda i lluki maki ladunigmanda, tukuinigmandami ringapa kankuna, Dius suma mandakuskapi tiarispa mikungapa. 30 Chiura sugkuna kunaura kati niraiaskakuna, ñugpa ladumami tukungapa kankuna. Ikuti sugkuna kunaura ñugpa niraiaskakunaka, kati ladumami tukungapa kankuna.
Jerusalén puiblumanda, Jesús wakaskamanda
31 Chiurallatata sug fariseokuna, Jesuspagma kaillaiagrispa, nirkakuna:
—Kaimanda llugsispa, utka riilla. Mandag Herodes, kamta wañuchingapami munaku.
32 Jesuska ainirka:
—Ianga kawaichi. Chi miski simi iukaska sungu awalla rimagta kasa nigriichi: “Kuna puncha kaiandikunapas, kuku wairakunata llugsichinimi; ungugkunatapas ambinimi. Kimsa punchakunaka ñami ialinga, nukata ima chaiawakuskata rurangapa”. 33 Kuna puncha, kaia, sug punchapas chaiawakumi ringapa. Santu Ispirituwa rimagtaka mana chaianchu, Jerusalén mana kaskapi wañuchii tukungapa.
34 —¡Ai, Jerusalén, Jerusalenmanda runakuna! Kamkuna, Santu Ispirituwa rimagkunata wañuchigmi kangichi. Kamkunapagma kachamuska runakunatami rumiwa piaspa wañuchingichi. Imasami atawalpa, paipa pullitukunata kunuchingapa kaiaspa ugllarí: chasallatami nukapas, achka biaji kaiaspa, tandachingapa munanakurkaikichita. Chasa munakugpipas, kamkunaka mana nukata munawarkangichichu. 35 Chimandami kamkunapa wasikuna, sitaska tukugsamungapa kankuna. Kasami niikichita: kunauramanda mana kawawangapa kangichichu, imaura kamkuna kasa niwankama: “Atun Taita Dius kachamuskami samukungi. Paipa iapa kuiaskami kam kangi”.
14Warda puncha, pungii ungui iukaspa tukui kuirpu pungiskata, Jesús aliachiskamanda
1 Sug warda puncha Jesuska, fariseokunamanda taitapa wasima rirka, mikungapa. Chipika fariseokuna, mana allilla iuiaiwa paita chapanakurka. 2 Jesuspa ñugpa ladu, sug runa, pungii ungui iukaspa, tukui kuirpu pungiskami tiakurka. 3 Chiura Jesuska, Moisés ima niskata iachachig taitakunata i fariseokunata tapurka:
—Warda punchapas ungugkunata aliachingapa, ¿pudirinchu u mana?
4 Chiura, upalla tianakurka. Nigpi Jesuska, ungug runata maki churaspa, ambirka. Nispaka, paipagma kacharka. 5 Kachaspaka, chipi kagkunata nirka:
—Kamkunapa wambra u wagra sanjapi urmagpika, ¿manachu warda puncha kagpipas chiuralla surkuntrangichi?
6 Chiura, ñi pipas mana ainingapa pudirkakuna.
Mana atunsina iuiaiwa tukungapa, Jesús iachachiskamanda
7 Chi mikungapa chaiagrigkuna, taitakuna tiaridirukunata agllanakurka tiaringapa. Jesuska, chasa kawaspa, paikunata iuiai apingasina kasami nirka:
8 —Maikan kamkunata kasarai mikuima kunbidachukuna: taitakuna tiaridirupi mana tiarigringichi. Chasa tiarigpika, kamkunamanda sug mas atun taita chaiamugpika, 9 chi kunbidagka, samuspa, pudinmi kamkunata ninga: “Kai tiaridiruta sakipuai, kai runa tiaringapa”. Chiura, kamkunata pingaipami iuiachinga, kati ladu tiarigringapa.
10 —Kamkunata kunbidachukuna: chiuraka kati ladulla tiarigringichi. Nigpi kunbidagka, samuspa, kamkunata ningami: “Taita waugki, mas ñugpa ladu ialispa tiarii”. Chiuraka, tukui chipi kamkunawa tianakuskapa ñawipi atuniachigsina iuiachimi tukunkangichi.
11 —Chasallata maikanpas atuniachirispa iuiagta, Taita Diuska uchullaiachingapami ka. Ikuti maikanpas uchullaiaspa iuiaskataka, Taita Dius atuniachingapami ka.
Maikankunata kunbidangapa, Jesús iachachiskamanda
12 Chasa nispaka, paita kunbidag runata nirka:
—Mikungapa kunbidangapa chaiaura, mana kaiakungi kamba iacharidukunallata, waugkindikunallata ñi kam kikinpurakunallata; iapa iukag kamba ladu suiu kaugsanakuskatapas mana kunbidakungi. Chasa kunbidagpika, paikunapas, kamta kunbidaspa, kutichingakunami.
13 —Chasapaka, mikungapa kunbidangapa chaiaura, kaiangi mana iukagkunata, mana allilla sarungapa i chaki mana kuiuchingapa pudiskakunata; mana ñawi kawagkunatapas kunbidangi. 14 Paikuna mana kamta kutichingapa pudigmandami Taita Diuspa iapa kuiaska kankangi. Allilla iuiaiwa kagpura kaugsarii punchami pai, kamta sumaglla kutichinga.
Kunbidaskakuna mana allilla ainigkunamanda parlu
15 Chasa uiaspaka, sug kunbidaska Jesuswa tianakuskapuraka paita nirka:
—Dius suma mandakuskapi maikan mikug, paipa iapa kuiaskami kangapa ka.
16 Chiura, Jesuska ainirka:
—Sug runa, suma mikui karangapa kaspaka, achka runakunatasi kunbidarka. 17 Ña chi mikungapa puncha chaiamuuraka, sug lutrinta kacharkasi, tukui kunbidaskakunata nigringapa: “Samuichi. Ña tukui allichiskallami tia”.
18 —Chasa willagriuraka, tukuikuna nirkakunasi: “Mana pudingapa kanchichu”. Sug runa nirkasi: “Kunaurallami sug alpa randirkani. Iukanimi kawangapa ringa. Chimanda nipuagrii, pasinsiawachu”.
19 —Sugka nirka: “Kunaurallami pichka paris wagra randirkani. Kawagrisa: ¿imasachar kapuá? Chimanda nipuagrii, pasinsiawachu”.
20 —Ikuti sugka nirka: “Kunaurallami kasararkani. Chimandami manima ringapa pudini. Pai Siñur nipuangi”.
21 —Chi lutrín, kutispaka, tukuikuna imasa ainiskasina mikui karangapa kagta patrunta willagrirka. Chasa uiaspaka, rabiarispa, nirkasi: “Rii puiblu suiu tukui ñambikunama. Tukui ñi ima mana iukaskakunata, mana allilla sarungapa, mana chaki kuiuchingapa pudiskakunata i mana ñawi kawagkunatapas utka pusagrii”.
22 —Chasa ruraspaka, chi runa nirka: “Taita waugki, ñami kam imasa niwaskasina rurarkani. Chasa kagpipas, charami pagtá, mas achka mikugkuna jundachingapa”.
23 —Chiura, patrunka nirkasi: “Ñambi suiu rispa, maikan tupaskakunatapas iaikuchigrii, kai nukapa wasi jundankama. 24 Niikichitami: nuka ñugpa kunbidaska runakuna, ñi pipas kai suma mikuita mana mikungapa kankunachu”.
Cristowa purigkuna imasa sakii iukaskamanda
25 Iapa achka runakuna Jesusta katiraiarkakuna. Paika, tigrarispa, nirkakunata:
26 —Maikanpas, nukawa samungapa munaspaka, taitata i mamandita, warmindita, wambrakunata, waugki i panindikunata, kikinpa kaugsaitapas mana sakigsina ruragpika, mana nukata katiraiawag niraianchu. 27 Maikanpas mana krusta markarigsina ruraspa katiraiawagkunaka, mana nukawa purigmi niraiá.
28 —Maikan kamkunapura, atun awa wasi rurangapa munaspaka, manara kallarispalla, ¿manachu tiarintra, iuiaringapa: maituku kulkiwasik pagtawanga puchukagta rurangapa? 29 Mana chasa iuiarispalla kallarigpika, pudinmi mana puchukanga. Nigpika, tukui chasa kawagkuna, asispami 30 ningakuna: “Kai runa, wasi rurai kallarispaka, mana puchukai pudirkachu”.
31 —Chasallata maikan mandag, sugnigmanda mandagwa manara wañuchinakungapa llugsispalla, ¿manachu iuiarintra: chunga waranga suldadukunallawachu pagtawanga, sug mandag iskai chunga waranga suldadukuna samunakuskawa wañuchinakungapa? 32 Mana pudingasina kawaspaka, chi sug mandag chara karupi samukugpita, mañangapami kachanga, mana wañuchinakui tiachu.
33 —Chasallata maikan kamkunapurapas, tukui ima iukaskata mana sakigsina ruragpika, mana nukawa purigmi niraiá.
34 —Kachi, allillami ka. Kachi wagllirigpika, mana pudiringachu kachiachingapa. 35 Alpa suiu ichangapa, ñi majada alpa muntunaraiaskapi churangapa ñi imapapas mana balingapa kanchu. Chasataka, sitaimi chaiá. Rinri iukagkuna, nuka niskata uiawaspa, suma iuiaringichi.
15Ubija chingaskamanda parlu
1 Mana judíu kagkunamanda kulki chaskigkuna i mana allillata ruragkuna, achkakunami Jesuspagma kaillaianakurka, paita uiangapa. 2 Chasa kawaspaka, fariseokuna i Moisés ima niskata iachachig taitakuna mana allilla iuiaiwa paimanda ninakurka:
—Chi runa, mana allilla ruragkunata chaskispa, paikunawa sugllapimi mikuku.
3 Jesuska, chipi kagkunata iuiai apingasina suma parlarka, kasa nispa:
4 —Maikan kamkunapura, patsa ubija iukaspa, sug ubija chingapugpika, ¿manachu iskun chunga iskunta sakispa, maskai kallarintra, chi ubijata tarinkama? Ari. 5 Chi chingaskata tarispaka, iapa kuntintarispa, markaspami apanga. 6 Paipa wasima chaiagrispaka, iacharidukunata i ladu suiu kaugsanakuskata kaiaspa, ningami: “Nukawa tukuikuna suma kuntintaripuaichi. Chi ubija chingapuaska, ñami taririwarka”. 7 Kasami niikichita: chasallata kagsina iuiarisunchi: iskun chunga iskun allilla ruragkuna mana ministinkunachu, allilla ruraikunama tigragsina tukungapa. Ikuti sug pandarig runa allilla ruraikunama tigramuuraka, paimandami mas suma kuntintarispa iuiaiwa suma luarmanda kawangapa kankuna.
Kuri kulki chingaskamanda parlu
8 —Chasallata maikan warmi, chunga kuri kulki iukaspa, sug kulki chingapugpika, ¿manachu bila sindichispa, wasi ukuma suma allimanda pichanga, imaura chingapuskata tarinkama? 9 Tarispaka, paipa iacharidukunata i ladu suiu kaugsanakuskata kaiaspami ninga: “Nukawa tukuikuna suma kuntintaripuaichi. Chi kuri kulki chingapuaska, ñami taririwarka”. 10 Kasami niikichita: chasallata sug pandarig runa allilla ruraikunama tigramuuraka, Diuspa anjilkunapas alli iuiachirispami kawangapa kankuna.
Wambra wasita sakispa, mana allilla ruraima riskamanda parlu
11 Kasapasmi Jesús nirka:
—Sug runa, iskai wambrakunasi iukarka. 12 Uchulla waugkika, taitata nirka: “Taita, kam ima sakiwangapa kaskata nukata karawai”.
—Chiura taitandi, ima iukaskata paikunata chaugpi chaugpi kararka.
13 —Mailla punchakuna ialiuraka, chi uchulla waugkika, tukui ima karaskata katuspa, kulki tandachispa, sug karu alpamasi rirka. Chipika, mana allilla ruraikunapi tukui kulkita puchukarka.
14 —Tukui tukuchispa kauraka, chi alpapi iapa iarkai tukugsamurka. Chiura, chi musutaka iapa iarkai pasai kallarirka. 15 Chasa kaspaka, sug chimanda runapagma chaiagriskataka kacharka, kuchikunata mikui karag kangapa. 16 Chiuraka, diiarkai munakurka, kuchikuna mikunakuskatapas paipa wigsa jundachiringapa. Chasa munakugpipas, ñi pi mana paita sakirkakuna mikungapa.
17 —Chiuraka iuiarirka: “Nukapa taitapagpi, tukui piunkunami mikunkuna maituku munaska. Ikuti nukaka, diiarkaimi kaipi wañukuni. 18 Atarispa, risa. Nukapa taitapagma rispa, kasami nigrisa: ‘Taita Diusmanda i kam taitata mana allilla ruraiwami pandarirkani. 19 Mana chaiawakunchu, kam nukata: “wambra” niwangapa. Kamba sug lutrintasina kangapa chaskiwai’.” 20 Chasa iuiarispa, atarispa, taitapagma rii kallarirka.
—Chara karu chaiagringapa pisikugpita, taitandika, kawaspa, paimanda iapa llakii piarka. Kalpalla rispa, tupagrirka. Ugllaspa, kuiaspa mucharka. 21 Chiuraka, wambra nirka: “Taita Diusmanda i kam taitata mana allilla ruraiwami pandarirkani. Mana chaiawakunchu, kam nukata: ‘wambra’ niwangapa”.
22 —Taitandika, niskakunata mana uiaspalla, piunkunata nirka: “Utka mas suma katangakunata apamuspa, churachipuaichi. Chasallata makipi surtija, chakikunapi churaridirupas churachipuaichi. 23 Maikan mas wira wagrata apigrispa, wañuchiichi. Mikuspa, tukuikuna iapa suma kuntintarisunchi. 24 Kai nukapa wambraka, ña wañuskasina kaspapasmi kaugsariska tukupuarka. Chingaskasina kaspapasmi taririwarka”. Chiura, kusikui atun punchasina ialichii kallarirkakuna.
25 —Atun waugkika, chagrapi kaspa, wasima kutimuspa chaiagsamukuura, musika uiachinakuskata i bailanakuskata uiarka. 26 Sug piunta kaiaspaka, tapurka: “¿Ima atun punchatak kaipi ialichinakú?”.
27 —Chiura, chi runa ainirka: “Kamba waugkimi kunaura chaiamurka, allilla, mana ungug. Chimandami kamba taita kacharka, suma wira wagrata wañuchispa, mikuspa, kuntintaringapakuna”.
28 —Chasa uiaspaka atun waugkindika, rabiarispa, mana ukuma iaikungapa munakurka. Chimanda taitandika, llugsispa, nirka: “Iaikumui”.
29 —Paika ainirka: “Taita, uiawai. Maituku watakuna kam ima niwaskata imaurapas allilla ruraspalla kaugsakuni. Chasa kagpipas, nukata ñi imaurapas mana karawangichu ñi sug kuchillapas,+ 15:29 griego rimaiwa: kabritu. nuka iacharidukunawa mikuspa, kuntintaringapa. 30 Kunaura ñasi kamba wambrakar chaiamupurkangi, chi mana alli warmikunawa kam kulki karaskata tukuita puchukaspa. Paimandakar maikan mas wira wagratasi wañuchirkangi mikungapa”.
31 —Chasa uiaspa, taitandika nirka: “Nukapa wambritu, kamka imaurapas nukallawami kangi. Tukui nuka ima iukaskaka, kamballami ka. 32 Chasa kagpipas, kunauraka nukanchita chaiakumi, alli iuiachirispa, kusikuchii atun punchasina ialichingapa. Kamba waugki, ña wañuskasina kaspapas, kaugsami ka. Chingaskasina kaspapas, taririwarkami”.
16Ima iukaskata kawag, mana allilla ruraskamanda parlu
1 Kasapasmi katiraiagkunata iuiai apingasina iachachirka:
—Sug iapa iukag runa, pai ima iukaskata kawangapasi sakirka. Mana unaillapika, patrunta willarkakuna, imasa chi kawag tukui tiapuskakunata tukuchipukugta. 2 Chiura patrunka, chi kawagta kaiaspa, nirkasi: “Kammanda, ¿imasatak nukata willawanakú? Kam imasa trabajukuna ruraskata kawachiwai. Ña kunauramanda, mana mas nuka ima iukaskata kawapuag kangapa kangichu”.
3 —Chiura, chi runataka iuiarirka: “¿Imasami rurani? Nukapa patrun, ñami llugsichiwaku. Mana animu iukanichu, alpa pikangapa. Limusna mañaspa puringapa, nukata pingaimi iuiachiwá. 4 Ñami iuiariwarka, ima nuka rurangapa kagta; nuka ñi pipa kawagpas mana kaura, maikanpas paikunapa wasima nukata kaiawangapa”.
5 —Chasa iuiarispaka, paipa patrunta dibinakuskata sug sugllasi kaiarka. Sug runata tapurka: “¿Masatak nukapa patrunta dibikungi?”.
6 —Chiura ainirka: “Patsa baril asitimi dibikuni”.
—Chasa uiaspaka, chi kawagka nirkasi: “Chiká. Kam, patrunta dibikuska listata kawai. Nispaka, utka tiarispa, pichka chungalla dibikugta churai”.
7 —Chasallata, sug runata tapurka: “Kamka, ¿maitukutak dibikungi?”.
—Chiura ainirka: “Patsa tupu trigumi dibikuni”.
—Chasa uiaspaka, chi kawagka nirka: “Chiká. Kam, patrunta dibikuska listata kawai. Nispaka, pusag chungalla dibikugta churai”.
8 —Patrunka, paipa mana alli kawag ima ruraskata iachaspaka, nirkasi: “Mana allilla ruraspapas, suurapipaka allillami rurarkangi”. Chasallata, kai alpapi tiaskakunallawa iuiarispa kagkunaka, kikinpura imasa chaiaskasina ruradurmi kankuna, Taita Dius punchaiachiska runakunamandapas mas.
9 —Kasami niikichita: kai mana alli alpamanda iukaskakunawa chita karaspa maskangichi, iacharidu runakuna iukangapa. Chiwanka, kai alpapi ima iukaska tukuriuraka, kamkunata ñi imaurapas mana tukuridiru suma luarpi kaugsangapami kaiangakuna.
10 —Maikanpas, asllita mingaskata allilla ruragpika, chasallatami achka mingaskatapas allilla ruranga. Ikuti maikanpas, asllita mingaskata mana allilla ruragpika, chasallatami achka mingaskatapas mana allilla ruranga. 11 Kai mana alli alpamanda kulki u imapas iukaskata kamkuna mana allilla ruragpika, ¿imasatak suma luarmanda sutipa iukaikunata kamkunata mingangakuna? 12 Chasallata, sugkuna mingaskata mana allilla ruragpika, ¿imasatak kam kikinkunata chaiakuskata kuangakuna?
13 —Ñi maikanpas, iskai patrunkunapa sugllapi mana trabajapungapa pudingapa kankunachu. Sug patrunta mana munangachu; ikuti sugtaka kuiangami. Sug patrunta wabutingami; ikuti sugtaka sumagllami rimanga. Chasallata, Taita Diusta i kai alpamanda iukaikunata mana pudinkangichichu, iskandima suuralla iuiakungapa.
Fariseokunata, Jesús piñaskamanda
14 Chasa uiaspa fariseokunaka, iapa kulki iukangapa iuiariillawa kaspa, Jesusta unz̈arkakuna. 15 Jesuska nirkakunata:
—Kamkuna, runakunapa ñawipi iapa allilla ruranakugsinami kangichi. Chasa kagpipas, Taita Diuska iachanmi kamkuna ima iuianakugta. Kai alpamandakunalla atuniachiska runakunata, pai mana munanchu.
16 —Moisés i Santu Ispirituwa rimagkuna ima willaraiaska, Juan Bautista kaugsankamallami chaiamurka. Chiuramandaka, Diuspa suma mandaimanda Alli Willaillawami willai tiangapa ka. Tukuikunami munanakú, imasapipas chima iaikungapa.
17 —Sug luar i kai alpa luar tukurigsina kagpipas, chi ñugpamanda ima willaraiaskaka ñi mailla mana ialingapa kanchu.
18 —Kasapasmi niikichita: maikanpas, kikinpa warmita sitaspa, sug warmiwa kasaragpika, atun pandariimi rurá. Chasallata, maikanpas kusa sitaska warmiwa kasaragpika, atun pandariimi rurá.
Iapa iukag runa i Lázaro suti ñi ima mana iukagmanda parlu
19 —Sug iapa iukag runasi tiarka. Paika, iapa suma katanga churarispa, atun punchasina iapa alli mikuillawa kuntintulla iuiachirispasi tukui punchakuna ialichikurka. 20 Ikuti Lázaro suti ñi ima mana iukag runasi tiarka. Chi runa, aicha ismui ungui iukarka. Paika, chi iapa iukagpa wasi pungupi sitaska sirikuspa, 21 munakurka, mikui mikunakuskamanda urmaskawa wigsa jundachiringapa. Alkukunalla, kaillaiaspa, paipa aicha ismuskakunata llakuanakurka.
22 —Chasa kaugsaspaka, chi mana iukag runa wañurkasi. Paitaka, anjilkuna sug luarma aparkakuna, ñugpamanda taita Abraham kaskama. Chi iapa iukagpas wañurka. Paitaka sumaglla pambarkakuna. 23 Chiura paika, mana wañudiru ninapi rupakuspa, iapa llakiiwa kaspa, chimanda wichai kawaspaka, karupi Abrahamta i Lázaro paipa migllapi charikuskata kawarka. 24 Abrahamta kaparispa, nirkasi: “Taita, nukamanda llakiriwai. Lazarota kachamuwai, maki didu puntallatapas iakupi jukuchispa, nukapa kalluta chiriachiwagsamuchu. Kai nina sindikuskapi iapami rupakuni. Tukui nanaimi iukani”.
25 —Chiura, Abrahamka ainirka: “Wambra, iuiarii: kam kaugsankama, kamba iukaiwa iapa sumagllami kaugsarkangi. Ikuti Lazaroka, tukui llakiikunami kaugsankama iukarka. Kunauraka, kaipi pai alli iuiachiiwami kuntintulla ka. Kamka iukangimi, tukui llakiiwa nanaiwa kanga. 26 Kasapas. Nukanchiwa kamkunawa tuparingapa, iapa atun waikusinami tia. Chimanda maikanpas kaimanda kamkunapagma ialingapa munaspapas, mana alli kanchu. Chasallata, kamkunapagmanda kaima ialimungapa munaspapas, mana alli kanchu”.
27 —Chiura, chi iukag runa nirkasi: “Nukapa taita, mañaikimi: Lazarota kachapuai nuka taitapa wasima. 28 Pichka waugkindikunami chipi iukani. Paikunata nukamanda willagrigpi, uiaspaka, mana kai iapa llakii kadiruma samungapa chaiangakunatachu”.
29 —Abrahamka nirkasi: “Moisés i Santu Ispirituwa rimagkuna imasa kaugsangapa willaraiaskakunata iukankunami. Chikunata allilla iuiarispa uiachukuna”.
30 —Chi iukag runa, Abrahamta ainirka: “Mana, taita. Sug wañuska kaugsarispa, paikunapagma chaiagrigpika, allilla ruraikunamami tigraspa, suma kaugsai kallarintrakuna”.
31 —Chasa ainiura, Abrahamka nirkasi: “Moisés i Santu Ispirituwa rimagkuna ima willaraiaskata mana uiai munaspaka, mana uiangakunachu, ñi sug wañuska kaugsarigpipas”.
17Sugkunata pandariikunapi urmachigmanda
1 Kasapasmi Jesús, paita katiraiagkunata nirka:
—Imaurapasmi tiangapa ka, runakunata pandariikunapi urmachingapa. Chasa tiagpipas, ¡ai, maikan runa, sugkunata pandariikunapi urmachig! 2 Maikan kai uchullakunata pandachipuagpika, paita chaiantrami, sug atun kutanga rumi kungapi walkachispa, atun kucha iakuma sitagringapa.
Tukui waugkikunata pasinsiaskamanda
3 —Suma iuiariichi. Maikanpas mana allilla ruraipi pandarigpika, paita iuiachispa rimangi. Alli tukugpika, pasinsiangi. 4 Suglla puncha kanchis biaji kamta mana allilla ruraspa, kamta nigsamuchu: “Mana mas ikuti chasa rurasakichu”: tukui kanchis biaji pasinsiangilla.
Taita Diusllawa tukuipi suma iuiagkuna imasa pudiskamanda
5 Chiura Iaia Jesús agllaska runakuna, paita nirkakuna:
—Nukanchita aidai, kammanda mas iuiaringapa.
6 Paika nirka:
—Sug uchulla muritu mustasasinallapas kamkuna nukamanda iuiai iukantrangichi; kai sachata+ 17:6 griego rimaiwa: kai sikómoro suti sacha. nintrangichi: “Kaimanda anchurispa, atun kucha iakupi saiarigrii”. Chiurallami chi sacha, chasa rurantra.
Diuspa ñawipi, uchulla lutrinsinakunami kanchi
7 —Kamba lutrin chagrapi trabajakuspa u wagra kawakuspa, kutimuuraka, ¿maikan kampuratak nintrangi: “Tiarispa, mikugsamui”? 8 Chasapaka, nintrangimi: “Allichirispa ianui, nukata karawangapa. Nuka mikusa i upiasa. Chiuramandaka, kamka mikungi i upiangi”. 9 ¿Kamkuna ima niskata rurag lutrintachu iukangichi ninga: “Pai Siñur”? Manima. 10 Chasallata kamkunapas, tukui imasa Taita Dius niskasina ruraspaka, ningichi: “Ñi imapa mana bali lutrinsinakunami kanchi. Nukanchita rurangapa chaiakuskallatami rurarkanchi”.
Chunga runakuna aicha ismui unguiwa kaskakunata, Jesús ambiskamanda
11 Jesús Jerusalenma rikuspa, Samaria i Galilea alpa kuchu kuchu ialirka. 12 Sug uchulla puiblupi chaiakugriuraka, chunga runakuna aicha ismui unguiwa kagkuna paipagma rirkakuna tupangapa. Karullapi saiarispaka, 13 sinchi kaparispa, nirkakuna:
—Iachachig taita, nukanchimanda llakirii.
14 Chi runakunata kawaspaka, Jesuska nirka:
—Sasirdutikunata kawachirigriichi.
Imasa uiaskasina ñambi rinakuskapika, ambirigsamurkakunata.
15 Ambiriskapura suglla, chasa kawarispaka, Jesuspagma kutirka. Kutispaka, Taita Diusta iapa suma atun kagta kaparispa nikurka. 16 Jesuspa chaki ladu kungurispa, ñallapas alpakama kumurispa, nirka: “Pai Siñur”. Chi runa karka Samaria suti alpamanda.
17 Nigpi Jesuska, chipi kagkunata nirka:
—¿Manachu chunga runa ambiriska kankuna? Sug iskunkunaka, ¿maipitak kankuna? 18 ¿Imapatak kai mana judíu runalla kutimurka, Taita Diusta iapa suma atun kagta ningapa?
19 Chasa nispaka, chi runata nirka:
—Atarispa riilla. Kam nukamanda suma iuiariskamandami ambirigsamurkangi.
Diuspa suma mandai puncha, imasa chaiamungapa kagta
20 Fariseokuna, Jesusta tapurkakuna:
—Diuspa suma mandai puncha, ¿imauratak chaiamungapa ka?
Chiura, paika ainirka:
—Diuspa suma mandai puncha chaiamugtaka kamkunapa ñawiwa mana kawangapa kangichichu. 21 Mana ningapa pudirinchu: “Kaipimi ka” u “Chipimi ka”. Kam kikinkunapa chaugpipimi Taita Diuspa suma mandaika ña tiagsamú.
22 Chasa nispaka, paita katiraiagkunata nirka:
—Kai Runa Tukuska illaura, kamkuna munantrangichimi: “¡Amalai suglla punchallapas kutimuspa kawarigsamuntra!”. Kamkuna chasa munagpipas, mana chasa kawawangapa kangichichu. 23 Chiura, kamkunata nukamanda ninakungami: “Chipimi ka” u “Kaipimi ka”. Chasa ninakugpipas, mana kawangapa katingichi. 24 Imasami rilampa, awapi sugnigmanda punchaiachigsamuspa, sug ladukama punchaiachí: chasallatami iapa suma punchaiachiiwa kutimuspa, kai Runa Tukuska kawarigsamungapa ka.
25 —Ima kagpipas, ñugpami kai Runa Tukuskata chaiawaku, iapa llakii i nanai pasangapa. Kunauramanda runakunami wabutiwangapa kankuna.
26 —Imasami, Noé kaugsakuura, mana iuianakuskasina tukugsamurka: chasallatami kai Runa Tukuska kawarigsamungapa puncha tukungapa ka. 27 Noé kaugsakuska punchakunaka, sumaglla mikuspa, upiaspa, kasaraspami kaugsanakurka, Noé ruraska atun kanuapi iaikunkama. Chiura, iapa atun tamia tukugsamuspa, tukuikunata puchukagsamurkakunata. 28 Chasallata, Lot kaugsakuura, mana iuianakuskasinami tukugsamurka; Sodoma suti puiblumandakuna, sumaglla mikuspa upiaspa, randispa katuspa, tarpuspa wasichispa kaugsanakurka. 29 Lot chi puiblumanda llugsiuraka, nina i asufrimi, awanigmanda tamiagsamuspa, tukuikunata puchukagsamurka. 30 Chasallatami kai Runa Tukuska kawarigsamungapa punchapas tukugsamungapa ka.
31 —Chi puncha, maikanpas wasi truja awapi kagkuna mana uraikuchukuna, ukuma iaikuspa, imakuna apangapa. Imasa kaskasinalla mitikuchukuna. Chasallata, maikanpas chagrapi kagkuna mana wasima kutichukuna. 32 Lotpa warmi imasa pasaskata iuiariichi. 33 Maikan kikinpa kaugsaita kispichingapaglla iuiakugpika, kikinmi puchukaringapa ka. Ikuti maikanpas nukamanda wañuchii tukugpika, mana mas wañui kaugsaitami taringapa ka.
34 —Kasami niikichita: chi tuta, suglla kawitupi iskaikuna kaskakunata, sugtaka apangami; sugtaka sakingami. 35 Chasallata, iskai warmikuna sugllapi kutanakuskata, sugtaka apangami; sugtaka sakingami.
36 Chiura, chasa uiagkuna tapurkakuna:
—Taita waugki, ¿maipitak chasa pasaringa?
37 Chasa tapuura, Jesuska ainirka:
—Imasami gallinasukuna, pipas mana willagpi, paikuna wañuska kaskama tandarinkuna: chasami tukugsamungapa ka.
18Mana allilla rurag justisiamanda parlu
1 Jesús, chipi kagkunata iachachirka, imaurapas mana sambaiaspalla Taita Diusta mañangapa chaiagta. Chasaka, iuiai apingasina suma parlarkakunata, 2 kasa nispa:
—Sug puiblupi tiarkasi sug justisiai rurag. Chi runa, Taita Diusta ñi pitapas mana mancharka. 3 Chi puiblullapita tiarkasi sug sapalla kidaska warmi. Chi warmika, justisiapagma ikuti ikuti mañangapa rikurka, kasa nispa: “Nukata piñawagta kaiaspa, justisiapuai”.
4 —Achka punchakuna rigpipas, chi justisiai rurag, paita mana uiangapa munarka. Nispaka, kikinlla iuiarirka: “Taita Diusta ñi pitapas sutipa mana manchani. 5 Chasa kagpipas, chi sapalla warmi iapa killachiwakugmandaka, paimanda justisiapusami. Chimi pai mana mas killachiwagsamunga”.
6 Kasapasmi Iaia Jesús nirka:
—Chi mana imasa chaiaskasina justisiai rurag ima niskata iuiariichi. 7 ¿Manachu Taita Dius agllaskakuna tuta i puncha paita mañanakugpika, paika justisiapunga, unaiachispapas? 8 Kasami niikichita: mana unaiaspallami paikunamanda justisianga. Chasa kagpipas, kai Runa Tukuska ikuti samuuraka, ¿paimanda suma iuiagkuna, kai alpapi charachu tianga?
Fariseo i mana judíu kagkunamanda kulki chaskigmanda parlu
9 Sug runakuna: “Nuka, tukuipi allimi kani” iuiarispa, sugkunataka wabutinakurka. Chikunata iuiai apingasina, Jesuska suma parlarka, kasa nispa:
10 —Iskai runakuna, Diuspa atun wasimasi rirkakuna, paita iuiarispa mañangapa. Sug karka fariseo; sugka, mana judíu kagkunamanda kulki chaskig. 11 Fariseoka, saiarispalla, Taita Diusta rimakugsina kikinmandalla kasa nikurka: “Nukapa Dius, nuka mana sugkunasina kanichu. Ñi sisai, ñi pandarig, ñi sugpa warmikunawa siririg ñi kai kulki chaskigsinapas mana kanichu. Chimandami niiki: ‘Pai Siñur’. 12 Simanapi iskai punchami mana mikuspalla chisiadur kani. Tukui nuka ima ganaskatapas chungapika sugmi karadur kaiki”.
13 —Ikuti chi kulki chaskigka, karullapi kumuridu saiakurka, mana awasinama ñawillapas atarichispalla. Pichupi makiwa piarispa, nikurka: “Nukapa Dius, nukamanda llakiriwai. Nuka, iapa pandarigmi kani”.
14 —Kasami niikichita: chi kulki chaskig wasima kutiuraka, paitami Taita Dius, pasinsiaspa, nirka: “Mana pandarigmi niraiapuangi”. Ikuti chi fariseotaka chasa manima. Maikanpas atuniachirispa iuiagta, Taita Diuska uchullaiachingapami ka. Ikuti maikanpas uchullaiaspa iuiaskataka, Taita Dius atuniachingapami ka.
Wawakunata, Jesús maki churaskamanda
15 Suura uchullakunata, paikunapa atunkuna Jesuspagma pusarkakuna, paikunata maki churaspa, Taita Diusta paikunamanda mañangapa. Jesusta katiraiagkunaka, pusanakugta piñaspa, nirkakuna:
—Mana kaillaianakuichi.
16 Jesuska, wawakunata kaiaspa, paita katiraiagkunataka nirka:
—Ianga kawaichi, wawakuna nukapagma samuchukuna. ¿Imapatak arkanakungichi? Kai wawakunasina kagkunami suma luarma iaikugringapa kankuna. 17 Kasami nuka niikichita: maikanpas, mana Diuspa ñawipi kai uchullakunasina allilla tukugsamugpika, mana suma luarma iaikugringapa kankunachu.
Sug iapa iukag runa, Jesuswa rimanakuskamanda
18 Sug mandag runa, Jesusta tapurka:
—Alli iachachig taita, ¿imasatak iukani ruranga, mana puchukaridiru suma kaugsaita taringapa?
19 Jesuska ainirka:
—¿Imapatak nukata: “Alli iachachig taita” niwakungi? Maikanpas mana alli tianchu. Taita Diusllami alli ka. 20 Moisés ima niskata ñami iachangi: “Mana sugpa warmiwa siriringi. Mana wañuchingi. Mana sisangi. Mana pimandapas llullangi. Kamba taitata mamandita sumaglla kuiangi”.
21 Chiura, chi runa ainirka:
—Nuka, uchulla kauramandatami tukui chi niskata chasa ruraspa kaugsani.
22 Chasa uiaspa, Jesuska nirka:
—Nigpika, kasami pisipukungi. Kam tukui ima iukaskata katugrii. Katuska kulkitaka mana iukaskakunata tukuita karagrii. Chasa ruraspaka, suma luarpika iapa iukagmi tukungapa kangi. Nispaka samungi, nukata katiwangapa.
23 Chasa rimaskata uiaspaka, chi runa irkiaspami llakirirka, iapa iukag kaspa. 24 Chasa llakirigta kawaspaka, Jesuska nirka:
—Iapa iukagkuna suma luarma iaikugringapaka, iapa trabajusumi ka. 25 Maschar alli kantra, sug wagra,+ 18:25 griego rimaiwa: kamello suti atun animal. sug aguja ñawipi ialingapa. Chimanda mas trabajusumi ka, chi iapa iukagkuna suma luarma iaikugringapa.
26 Chasa uiagkuna tapurkakuna:
—Nigpika, ¿pisik kispiringapa pudinga?
27 Chiura, Jesuska ainirka:
—Ñi maikan runa mana pudiskataka, Taita Diusmi tukui pudí.
28 Chiura, Pedroka nirka:
—Uiamui. Nukanchi, tukui ima iukaskata sakispami kamta katiraianchi.
29 Jesuska, paikunata ainirka:
—Kasami nuka niikichita: maikanpas, Dius suma mandakuskata munaspa, wasita, warmindita, waugkindikunata, taita i mamandita i wambrakunata sakispa katiwagka, 30 mas achkami kai alpapita chaskingapa kankuna. Suma luarpipas mana puchukaridiru kaugsaitapasmi tarigringapa kankuna.
Jesús imasa wañungapa kagta, pai kimsama willaskamanda
31 Chunga iskai pai agllaskakunallata kaiaspaka, Jesuska nirka:
—Uiawaichi. Jerusalenmami rinakunchi. Chipika, tukui ima Santu Ispirituwa rimagkuna kai Runa Tukuskamanda ñugpamanda librupi willaraiaskata tukuipi chasami pasariwangapa ka. 32 Mana judíu kaskakunapagmami chaiachii tukungapa kani. Paikuna unz̈awaspa, kamiwaspa, tukawaspami kangapa kankuna. 33 Asutiwaspaka, wañuchiwangapami kankuna. Chasa wañuska kaspapas, kimsa punchapika ikutimi kaugsaringapa kani.
34 Chasa niskataka, katiraiagkuna mana iacharkakuna ima niraiagta. Paikunamanda pakaska kagsina karka; chiwanka, chi ima niraiaskata mana iachangapa.
Sug runa mana ñawi kawagta, Jesús aliachiskamanda
35 Jesús ña Jerikó puibluma chaiakugriskapika, sug runa mana ñawi kawag, limusna mañaspa ñambi kuchupi tiakurka. 36 Chi runaka, achkakuna ialinakuskata uiaspa, tapurka:
—¿Imatak pasariku?
37 Chiura ainirkakuna:
—Nazaret puiblumanda Jesusmi ialiku.
38 Chasa uiaspa, chi runaka kaparirka, kasa nispa:
—Davidpa wambra Iaia Jesús, nukamanda llakirii.
39 Ñugpa rinakug, paita piñaspa, nirkakuna:
—Upalla kai.
Paika, upallangataka, mas sinchimi kaparii kallarirka, nispa:
—Davidpa wambra, nukamanda llakirii.
40 Chasa uiaspaka Jesuska, saiarispa, kacharka, chi runata pusangapa. Chaiachigriuraka, paita tapurka:
41 —¿Imatak munakungi, nuka kamta rurangapa?
Chiura ainirka:
—Taita waugki, nuka kawangapami munakuni.
42 Chiura, Jesuska nirka:
—Nigpika, kawai. Kam nukamanda suma iuiariskamandami ambirigsamungi.
43 Chasa nigllapi, allilla kawai kallarirka. Nispaka, Jesusta katii kallarirka, Taita Diusta nispa:
—Kam, iapa suma atunmi kangi.
Chasa kawaspa, tukui chipi kagkunapas Taita Diusta nirkakuna:
—Tukuikunamanda mas suma atunmi kangi.
19Zakeo suti runamanda
1 Chi Jerikó puiblu ukupi, Jesús ña ialikurka. 2 Chipi kaugsakurka Zakeo suti iapa iukag runa, mana judíu kagkunamanda kulki chaskigkunata mandag. 3 Chi runa munakurka, Jesusta rigsingapa. Chasa munakuspapas, iapa achka runakuna chipi kagmandaka, paitaka mana alli karka kawangapa, iapa uchulla runa kaspa. 4 Chimandaka, ñugpa kalpaspa, maipi Jesús ialingapa kaskapi sug sikómoro suti sachapi sikagrirka, chimanda kawangapa.
5 Chi ladullapi Jesuska, ialikuspa, wichai kawaspa, Zakeota nirka:
—Utka uraikumui. Kuna puncha chaiawakumi, kamba wasima chaiagringapa.
6 Chiuralla Zakeo, uraikuspa, Jesusta pusarka. Alli iuiachiiwa paipagma iaikuchigrirka.
7 Tukui chasa kawagkuna, paipura mana allilla iuiaiwa ninakurka:
—Pandarigpagmami Jesús iaikugrirka, paiwa sugllapi kagringapa.
8 Zakeoka, saiarispa, Iaia Jesusta nirka:
—Taita waugki, tukui ima nuka iukaskata mana iukaskakunata chaugpimi karangapa kani. Maikanta llullachispa, kulki mañaskakunatapas chusku biaji iapawami kutichingapa kani.
9 Chiura, Jesuska nirka:
—Kuna punchami kai wasimanda runakuna kispirigsamurkakuna. Kai runapas, ñugpamanda taita Abrahampa iawarmi ka. 10 Kai Runa Tukuska samurkami, maikan chingaskasinata maskaspa, tarispa, kispichingapa.
Chunga kuri kulkimanda parlu
11 Jesús ña Jerusalenma kaillaiakugmanda, chasa niskata uiagkuna iuianakurka: “Diuspa suma mandai, ñachar chaiamuku”. Chimanda, paikunata iuiai apingasina suma parlarka, 12 kasa nispa:
—Sug runa, mandagpa wambrasi tiarka. Chi runaka, sug karu alpama rirka, atun mandag tukuspa kutimungapa. 13 Llugsikuspaka, chunga lutrinkunata kaiaspa, sug sug kuri kulki mingarka, kasa nispa: “Kaiwa randispa i katuspa, mirachipuangichi, imaura nuka chaiamunkama”. 14 Pai rigllapi, chi alpamanda runakuna, paita mana munaspa, kacharkakuna, ñugpa willangapa: “Chi runata mana munanchichu, nukanchipa atun mandag kangapa”.
15 —Atun mandag tukuspa kutimuspaka, chi runaka kacharka, tukui kulki mingaskakunata kaiaspa, tapungapa: masa kulkimi mirachiska tiapunkunata. 16 Chiura sug runaka, chaiamuspa, nirka: “Taita waugki, kamta chaskiskawa ña chunga biaji masmi mirachipuiki”.
17 —Chiura, chi atun mandagka ainirka: “Kam, iapa allimi kangi. Allillami rurarkangi. Chasa maillallawa mirachigmanda, chunga puiblutami mandag kankangi”.
18 —Chasallata sug runaka, chaiamuspa, nirka: “Taita waugki, kamta chaskiskawa ña pichka biaji masmi mirachipuiki”.
19 —Chiura nirkasi: “Kamka, pichka puiblutami mandag kankangi”.
20 —Ikuti sugka, chaiamuspa, nirkasi: “Taita waugki, kamba kulki kaipimi tiapungi. Nuka, kamta manchaiwa kaspa, sug piti linsupi maituspa wakachipurkaikimi. 21 Kamka, sinchi sungumi iukangi. Kam mana wakachiska iukaskatami tandachidur kangi. Chasallata, maipi mana tarpuskapi palladurmi kangi”.
22 —Chasa uiaspaka, chi atun mandagka nirka: “Kam kikinpa rimaiwami iachariwarka, kam mana alli kagta. Kam, allillami iacharkangi, nuka sinchi sungu iukagta; nuka mana wakachiska iukaskata tandachidur kagta; chasallata, maipi mana tarpuskapi palladur kagta. 23 Chasa iachaspaka, ¿imapatak nukapa kulki mirangapa, mana bankupi mingapuarkangi; chasaka, nuka kutimuura, iapawa kuawangapa?”.
24 —Chasa rimaspaka, chipi kagkunata nirka: “Kai lutrinta kulki kichuspa, chi chunga iukagta kuaichi”.
25 —Chiura nirkakuna: “Taita waugki, paika ñami chunga iuká”.
26 —Chasa niura, chi atun mandagka nirkasi: “Kasami niikichita: maikan iapa achka iukagta masmi karangapa ka. Ikuti maikan mailla iukaskataka tukuimi kichungapa ka. 27 Kasapas. Maikan nuka atun mandag tukungapa mana munawaskakunataka pusagrispa, nukapa ñawipi wañuchiichi”.
Jerusalén puibluma, Jesús iaikugriskamanda
28 Jesús rimai puchukaspaka, paita katiraiagkunata Jerusalenma ñambi ñugparka. 29 Betfajé i Betania suti puiblukuna ña kawarikuskamanda, Olivos suti lumakama chaiagrirka. Chimanda, iskai katiraiagkunata kacharka, 30 kasa nispa:
—Riichi chi ñugpa ladu uchulla puibluma. Chaiagrispaka, tarigrinkangichimi sug buru wataraiaskata, manara pipas tiariska. Chi buruta paskaspa, apamungichi. 31 Maikan tapuchu: “¿Imapatak buruta paskanakungichi?”: chiura ainingichi: “Iaia Jesustami ministiku”.
32 Chi kachai tukuskakuna chaiagriuraka, tukui imasa Jesús niskasina allilla tukugsamurka. 33 Buruta paskanakuuraka, duiñukuna tapurkakuna:
—¿Imapatak buruta paskanakungichi?
34 Chiura ainirkakuna:
—Iaia Jesustami ministiku.
35 Apangapa sakiuraka, buruta Jesuspagma aparkakuna. Chaiachigrispaka, buru wasapi paikunapa katangakunata churaspa, Jesusta tiarichirkakuna. 36 Jesús ñambi rikuskapika, paikuna kataraiaska katangakunata ñambi suiu mandachirkakuna, pai ialingapa.
37 Ña Jerusalenma chaianakugriura, Olivos lumamanda uraikunakuskapika, iapa achka runakuna Jesusta katiraiagkunaka, iapa alli iuiachirispa, kallarirkakuna, Taita Diusta kaparispa ningapa: “Kam, iapa suma atunmi kangi”. Tukui ima mana imaurapas kawaskasina pai ruraskakunata kawaskata iuiarispami chasa kaparinakurka. 38 Kasapasmi kaparispa ninakurka:
—Atun Taita Dius kachamuska atun mandagmi samukungi.
Paipa iapa kuiaskami kangi.
Sug luarpi, sumaglla kachu.
Taita Dius awa suma luarpi kagtami ninchi:
“Kam, iapa sumami kangi”.
39 Chipi kagpura sug fariseokuna, Jesusta nirkakuna:
—Iachachig taita, kamta katiraiagkunata piñai.
40 Jesuska ainirkakunata:
—Kasami niikichita: paikuna upallagpika, rumikunami chasallata kaparingapa kankuna.
Jerusalenmanda, Jesús wakaskamanda
41 Jerusalenma ña kailla rikuspaka, chi puibluta kawaspa, paimanda wakarka. 42 Wakakuspaka, nirka:
—Kunaura kamkuna, kai punchakuna imasa karaskata iachantrangichi, sumaglla kaugsangapa. Nigpika, pakaskasinami ka, kamkuna mana iachai pudingapa. 43 Sug punchakuna chaiamungapami ka; kamkunata wañuchingapa samugkunaka, tukuinigmanda kinchaspa, sug awa pata ruraspami muiuchingapa kankuna, ñi pipas mana ialingasina. 44 Nispaka, kai puibluta lim urmachispa, tukui ukupi kaugsanakuskatami wañuchingapa kankuna. Tukui piachiska rumikunapas, ñi sug mana sakingapa kankunachu. Taita Dius kachamuska kamkunapagma chaiamuura, mana rigsigmandami chasa iapa llakii pasangapa kangichi.
Diuspa atun wasi ukumanda, Jesús katugkunata llugsichiskamanda
45 Diuspa atun wasi ukuma iaikugrispaka, tukui chipi katugkunata llugsichii kallarirka, 46 kasa nispa:
—Ñugpamanda librupi, kasami willaraiá: “Nukapa wasi, Taita Diusta iuiarispa mañadirumi kangapa ka”. “Kamkunaka, sisai kaugsadirusinami rurarkangichi”.
47 Chiuramanda tukui punchakuna, Diuspa atun wasi ukupimi iachachikurka. Iaia sasirdutikuna, Moisés ima niskata iachachig taitakuna i sug taitakunapas, paita iuiarinakurka imasapipas wañuchingapa. 48 Pai ima iachachikuskata, tukui runakuna suma allilla uiaspa kagmandami paikunata mana iacharirkakunata imasa wañuchinga.
20Kamtaka, ¿pitak kachamurka, atun tukuspa puringapa?, Jesusta tapuskamanda
1 Sug punchaka Jesús, Diuspa atun wasi ukupi kagkunata iachachikuspa, Alli Willaita willakurka. Chiura iaia sasirdutikuna, Moisés ima niskata iachachig taitakuna i sug taitakunapas, paipagma chaiagrispa, 2 tapurkakuna:
—Nukanchita willai: ¿imapatak chasa ruraspa purikungi? ¿Pitak kamta kachamurka, atun tukuspa purikungapa?
3 Jesuska ainirkakunata:
—Nukapas, kamkunata tapusakichita. Willawaichi: 4 ¿pitak Juanta kacharka, baugtisangapa? ¿Taita Diuschu kachamurka? Mana kagpika, ¿runakunachu kacharka?
5 Chiuraka, kikinpura rimarinakurka, kasa iuiarispa:
—“Taita Dius kachamuskami karka” nigpika, paika ainingami: “Nigpika, ¿imapatak mana paita uiarkangichi?”. 6 “Runakunalla kachamuskami karka” mana nisunchi. Tukuikunami Juanmanda iuianakú: “Santu Ispirituwa rimagmi karka”. ¡Amalai nukanchita rumiwa piaspa wañuchintrakuna!
7 Chasa rimanakuspa, Jesusta ainirkakuna:
—Mana iachanchichu, Juanta pi kachamuska kagta.
8 Chasa ainiura, Jesuska nirkakunata:
—Chimandami nukapas mana willaikichita, pi kachamuwaska kagta, atun tukuspa kangapa.
Ubas sachakunata almagkuna, mana allilla ruraskamanda parlu
9 Chasa nispaka, chipi kagkunata iuiai apingasina suma parlarka, kasa nispa:
—Sug runa, achka ubas sacha malkikunasi paipa alpapi tarpurka. Nispaka, sug runakunata chi ubas sachakunata sakirka, almaspa, chaugpi chaugpi pallangapa. Chasa sakispaka, iapa unai karu alpama rirka. 10 Ña pallangapa chaiauraka, sug lutrinta chi almagkunapagma kacharka, paipa rasiunta chaskingapa. Chi runakunaka, kachai tukuskata makaspa, chusa maki kacharkakuna.
11 —Chiuramanda, ikuti sug lutrintasi kacharka. Chitapas makaspa, kamispa, chasallata chusa maki kacharkakuna. 12 Ña kimsamaka, ikuti sug lutrintapassi kacharka. Chitaka lisiachispa, kanchamasi llugsichirkakuna.
13 —Nigpi, chi duiñuka iuiarirkasi: “¿Imatak rurasa? Nukapa iapa kuiaska wambratami kachasa. Nukapa wambra kagmanda, mana imapas rurapuangakunachu”.
14 —Nigpika chi almagkunaka, chi wambrata kawaspa, kikinpura rimarirkakuna, kasa nispa: “Kai alpa duiñupa wambrami samuku. Paitaka wañuchisunchi. Chasaka, nukanchipallami kai alpa tukunga”. 15 Chasa nispaka, paita chi alpamanda llugsichispa, wañuchirkakuna.
Chasa parlaspaka, Jesús tapurka:
—Nigpi chi alpa duiñuka, 16 ¿manachu samuspa, chi runakunata tukuita wañuchigsamuntra; nispaka, chi sachakunata ikuti sugkunata almangapa sakintra?
Chasa uiagkuna ainirkakuna:
—Chasa mana pasarichu.
17 Chasa niura Jesuska, ñawima kawaspa, nirkakunata:
—Nigpi, ñugpamanda librupi kasa willaraiaska, ¿imatak niraiá?
Wasichigkuna wabutiska rumi,
wasita charigmi tukugsamurka.
18 Maikan chi rumipi urmagkuna, piti pitimi tukungakuna. Chasallata, chi rumi awalla urmagpika, ñutumi tukungakuna.
Impuistumanda Jesusta tapuskakunamanda
19 Chi parluta uiaspaka, Moisés ima niskata iachachig taitakuna i iaia sasirdutikunapas nirkakuna:
—Nukanchitami uiachiku—. Chimanda, chiuralla Jesusta apichingapa munanakurka. Chasa munanakuspapas, achka runakuna chipi kagmanda, manchai apirkakunata. 20 Nispaka, suma rimagkunasina kawari kaskakunata kacharkakuna, Jesusta chapangapa. Chi runakuna rirkakuna, pai rimakuskata uiaspa, imapipas pandarigpika, paita apichingapa; apispaka, tukuikunata mandagpagma chaiachispa, paita justisiangapa.
21 Kachai tukuskakunaka, chaiagrispa, Jesusta sumaglla nirkakuna:
—Iachachig taita, nukanchi iachanchimi, kam mana llullaspalla rimagta. Mana pitapas kawaspallami tukuikunata iwallla sutipa kaskata iachachingi, imasa Taita Dius munaskasina ruraspa kaugsangapakuna. 22 Chimandami kasa tapugsamunchi: ¿allillachu ka, Romamanda iaia mandagta nukanchi impuistu kuangapa? ¿Pagasunchichu u mana?
23 Jesuska iacharka, mana allilla iuiaiwa chasa tapunakugta. Nispaka nirkakunata:
24 —Impuistu kulki kuadiruta kawachiwaichi—. Kawachiuraka, tapurka— ¿Pipa ñawitak kawariku? ¿Pimandatak willaska niraiá?
Chiura ainirkakuna:
—Romamanda iaia mandagmanda.
25 Chasa ainiura, Jesuska nirkakunata:
—Chasa kagpika, Romamanda iaia mandagpa kaskata paita kuaichi. Taita Diuspa kaskataka Taita Diusta kuaichi.
26 Chasa, tukuikunapa ñawipi, Jesús ainigmanda mana apichingapa pudirkakuna. Chi ainiskata uiaspaka, iapa ujnarispami upalla karkakuna.
Wañuskakuna kaugsaringapa kaskamanda, Jesusta tapuskakunamanda
27 Chiuramanda sug saduseo suti runakuna, Jesuspagma chaiagrirkakuna. Chi runakuna iachachidurmi kankuna, wañuskakuna mana mas kaugsaringapa kagta. Chaiagrispaka, Jesusta nirkakuna:
28 —Iachachig taita, Moiseska nukanchimanda kasasi willaspa sakirka. Sug kari kasaraspa, warmi manara wambrakuna iukagllapi wañugpika, sug waugkindisi iuká chi biudawa kasaranga; chasaka, wañug waugkindipa kuinta wawakuna iukangapa.
29 —Nigpika, kanchis waugkindikunasi tiarka. Atun waugkindika, kasaraspa, warmi manara wawakuna iukagllapisi wañurka. 30 Chiwanka, kipamanda waugkindisi chi sapalla kidaska warmiwa kasarai iukarka. Chi waugkindipas, warmi manara wawakuna iukagllapisi wañurka. 31 Katimanda waugkinditapas chasallata pasarirka. Chasallatasi tukui kanchis waugkindikuna, warmi manara wawakuna iukagllapi wañurkakuna. 32 Katimakar, chi warmipas wañurka. 33 Nigpika, wañuskakuna kaugsariuraka, ¿pipatak chi warmi kanga, chi kanchis waugkindikunawa kasadu kaspa?
34 Jesuska ainirkakunata:
—Kunaura kaugsagkuna, karikuna i warmikuna kasaranakumi. 35 Chasa kagpipas, maikan wañuska Diuspa ñawipi allilla kaspa, kaugsarispa, suma luarma chaiagrispa kagkunaka, kari ñi warmi mana kasarangapa kankunachu. 36 Paikuna, mana mas wañungapa kankunachu. Anjilkunasina kaspa, Diuspa wambrakunami tukuska kangapa kankuna, paikunata kaugsachii ruraskamanda.
37 —Kasapas. ¿Imapatak kamkuna ningichi: “Wañuskakuna mana mas kaugsaringapa kankunachu”? Moisespas, sacha rupakuskamanda rimaspa, chasallatami iachachirka, kasa nispa: “Atun Taita Dius, Abrahampa, Isaakpa i Jakobpa Diusmi ka”. 38 Chiwanka, Taita Dius mana kanchu wañuskakunapa. Kaugsagkunapami Taita Dius ka. Paipa ñawipika, tukuikunami kaugsa kankuna.
39 Chiura Moisés ima niskata sug iachachig taitakunaka, Jesusta nirkakuna:
—Iachachig taita, iapa allillami rimarkangi.
40 Chiuramanda, Jesusta mancharispa, ñi maikan mana mas paita tapungapa munarkakuna.
Taita Dius agllaska Cristo, Davidpa iaiami ka
41 Chiura, Jesuska nirkakunata:
—Taita Dius agllaska Cristomanda, ¿imapatak ninkuna, Davidpa wambrapa kati wambra kagta? 42 ¿Manachu David kikin, Salmos suti librupi, Cristomanda kasa willarka?
Atun Taita Diusmi nukapa iaiata nirka:
“Nukapa alli ladu tiarii,
43 nuka tukui kamta mana munagkunata apagrispa,
kamba chaki sarudiru ukuma churankama”.
44 Chasami David kikin, Cristomanda nirka: “Nukapa iaia”. Nigpika, ¿imawantak Cristo, paipa wambrapa kati wambra kanga?
Iachachig taitakunata, Jesús piñaskamanda
45 Chasa nispaka, tukui chipi kagkuna uianakunkama, paita katiraiagkunataka nirka:
46 —Moisés ima niskata iachachig taitakunawa mana iapa sugllapi iuiaiwa kangichi. Paikuna munankunami, iapa suma kawari katangakuna churarispa puringapa. Kallipi paikunawa tupanakuskapi munankunami, iapa suma kuiaiwa kumurispa, “Puangi, taita waugki” ningapakunata. Tandaridiru wasikunapipas munankunami, atun taitakuna tiaridiru ñugpa ladu tiaringapa. Chasallata, maima kunbidagpi suma mikungapa kaiaura, ñugpa ladu tiaringapami munankuna. 47 Warmi sapalla kidaskakunata wasikunatami kichudur kankuna. Nispaka, kawachiringapagllami unai Taita Diusta rimanakudur kankuna. Chasa ruraskakunamandami sug luarpi sugkunamandapas mas llakiipi justisiai tukungapa kankuna.
21Sug mana iukag warmi, Taita Diusta kulki karaskamanda
1 Chiuramanda Jesús, iapa iukagkuna imasa kulki churadirukunapi churanakuskata kawakurka. 2 Chipi chaiagrispa, sug warmi mana iukag sapalla kidaskaka, iskai uchulla kulkillami churarka. 3 Chasa kawaspaka, Jesuska nirka:
—Nukami kasa niikichita: chi warmi mana iukag sapalla kidaska, tukuikunamanda mas achka churagmi niraiá. 4 Sugkunaka, paikunapa puchuskatami churarkakuna. Ikuti chi warmika, mana iukaspapas, pai mikungapa charikuskatami tukuita kararka.
Diuspa atun wasita puchukai tukungapa, Jesús willaskamanda
5 Sug runakuna, Diuspa atun wasimanda rimaspa, ninakurka:
—Iapa atun kantiaska rumikunawa i Taita Diusta karaskakunawa saiachiska, ña iapa sumami kawariku.
Chasa uiaspa, Jesuska nirka:
6 —Tukui ima kamkuna kawanakuska puchukaringapa punchakunami chaiamungapa ka. Chi tukui piachiska rumikuna, ñi sug mana sakingapa kankunachu. Tukuitami urmachispa puchukangapa kankuna.
Kai alpa puchukarii puncha manara chaiagllapi, imasa kawaringapa kaskamanda
7 Chiura, paita tapurkakuna:
—Iachachig taita, ¿imauratak chasa pasaringa? Ña chasa pasaringapa kagta, ¿imawatak kawachinga?
8 Chiura, Jesuska ainirka:
—¡Ujalallapas maikan, kamkunata llullachispa pandachichukuna! Achkakunami, nukasina tukuspa, samungapa kankuna, kasa nispa: “Nukami Taita Dius agllaska Cristo kani”. Kasapasmi ningakuna: “Ñami chi puncha chaiamuku”. Chasa nigpikunapas, mana paikunata katingichi. 9 Tukuimami mana llakispalla wañuchinakugta, ñi pita mana uiaspalla piñachirinakugta iacharingapa ka; kamkuna mana mancharinakungichi. Chasami ñugpa pasaringapa ka. Nigpipas, kai alpa puchukarii puncha manara chaiamuska niraianchu.
10 Chasa nispaka, kasapasmi nirkakunata:
—Sug mandag alpanigmandakunawa sugnigmandakunawa wañuchinakuimi tiangapa ka. 11 Alpa kuiurispa chapurispami ringapa ka. Sugnigmanda sugnigmanda iapa iarkai i purig unguikunapasmi tiangapa ka. Awapipas iapa manchangasina mana imaurapas kawaskasinami kawaringapa ka.
12 —Tukui chikuna manara pasarigpimi, kamkunata apispa, mana allilla rurangapa kankuna. Tandaridiru wasikunama kamkunata chaiachispa, karsilpimi wichkangapa kankuna. Kamkuna nukawa kagmanda, atun mandagkunapagmami purichingapa kankuna, justisiai rurai tukungapa. 13 Chiura, paikunata nukamandami willankangichi. 14 Mana iuianakungichi imasa ainingata. 15 Nukami suma iachaiwa kamkunata iuiachisakichita imasa ainingata. Chi kamkuna iachaskata, ñi maikan kamkunata piñagkuna mana pudingakunachu imapas ainingapa. Upallami kangakuna.
16 —Chi punchakuna, kamkunapa atunkuna, waugkindikuna, kampurakuna i iacharidupurapasmi kamkunata apichingakuna, justisiai tukungapa. Kamkunata, achkakunatami wañuchingapa apichingakuna. 17 Tukuikunami kamkunawa rabiaringakuna, kamkuna nukawa kagmanda. 18 Chasa rabiarigpikunapas, kamkunapa umamanda ñi sug agcha mana chingachigsinami kankangichi. 19 Nukamanda iuiaillawa apanakungichi. Chasaka, kamkunapa almata kispichinkangichimi.
20 —Jerusalén puibluta achka suldadukuna muiuchinakugta kawaspaka, iuianakungichi, chi puiblu ña puchukaringapa kagta. 21 Chasa kawaspaka, Judea alpapi kaugsanakug, sachukuma mitikuchukuna. Jerusalenpi kagkuna, chimanda mitikuspa, llugsichukuna. Chagrapi kagkunapas, mana Jerusalenma samuchukuna. 22 Chi punchakuna, iapa llakiimi tukungapa ka. Tukui imasa ñugpamanda librupi niraiaskasinami pasaringapa ka.
23 —¡Ai, maikan warmijimkuna, chi punchakuna wigsawa ungug u uchulla markaska kagkuna! Kai alpapi iapa achka llakiikunami tiangapa ka. Kai Israelmanda runakunawa, Taita Diuspa rabiami chaiamungapa ka, tukui llakiikuna tiangapa. 24 Chiura, sugkunata ispadawami wañuchingapa kankunata. Sugkunataka wataspa, sug alpakunamami apangapa kankunata. Jerusalentaka, mana Israelmanda runakunami mandangapa kankuna, imaura Taita Dius paikuna chipi kangapa niraiaska puncha chaiankama.
Jesús imasa ikuti samungapa kaskamanda
25 —Indi, killa, istrillakunapas, mana imaurapas kawaskasinami kawaringapa ka. Kai alpapipas lamar iakukuna iapa sinchi uiariuraka, tukui kaugsagkuna, iapa mancharispa, tuntiadusina mana iacharingapa ka ima ruranga. 26 Kai alpapi imasa pasarikugta iuiarispa, dimanchaimi wañuskasina builtanakungapa ka. Kai alpamanda awa ladu tiaskakunapasmi kuiuchii tukungapa kankuna.
27 —Chiura, kai Runa Tukuskatami kawawangapa kankuna. Nukapa tukui iapa suma iachaiwa puiupimi samungapa kani.
28 —Chasa pasarii kallariuraka, kuntintulla alli iuiachiiwa kangichi. Kamkunata kispichii puncha ñami chaiamunga.
29 Chasa nispaka, paikunata iuiai apingasina suma parlarka, kasa nispa:
—Igus u maikan sachata kawaspa, iachaikuichi. 30 Pangakuna ña susuriura, kamkuna kawaspa, ningichimi: “Ñami alli punchakuna chaiamuku”. 31 Chasallata kamkuna, tukui chasa pasarinakuskata kawaspaka, ñami iachankangichi, Diuspa suma mandai puncha ña chaiamukugta.
32 —Kasami nuka niikichita: manara tukui kunaura kaugsagkuna wañugpimi tukui chasa pasaringapa ka. 33 Sug luar i kai alpa luar puchukarigpipas, nuka ima niskaka mana ialingapa kanchu.
34 —Sumaglla iuianakungichi. ¡Ujalallapas jiru iuiaikunallawa, machaiwa i kai alpamanda imakunapas munaillawa kantrangichi! Chasa kaugsanakugpika, chi puncha chaiamungami, kamkuna mana iuianakuura. 35 Imasami tuglla urmá: chasallatami chi puncha, kai alpapi tukui kaugsanakugpagma chaiamungapa ka. 36 Chimanda, imaurapas iuiaipilla kangichi. Taita Diusta iuiarispa mañanakungichi, tukui chasa pasaringapa punchakuna chaiamuura, kamkuna kispiriska kangapa; chasallata, kai Runa Tukuskapa ñugpa ladu mana manchaspalla saiarigringapa.
37 Jesús, chi punchakuna Diuspa atun wasi ukupi chisiagta iachachikurka. Tutakunaka, Olivos suti lumapi pakarikugrirka. 38 Tutatakunaka, achka runakuna Diuspa atun wasima chaianakugrirka, paita uiangapa.
22Jesusta wañuchingapa iuianakuskamanda
1 Tanda mana libadurawa mikudiru paskua suti atun puncha ña chaiakuura, 2 iaia sasirdutikuna i Moisés ima niskata iachachig taitakunaka, Jerusalenpi achka runakuna kaskata manchanakuspa, paipura rimarinakurka, imasa Jesusta pakalla wañuchingapa. 3 Chiura, chunga iskai Jesús agllaskakunamanda Judas Iskariote suti runapa sungupimi iaia kuku iaikurka. 4 Chi runaka, iaia sasirdutikuna i Diuspa atun wasita kawagkunapagma rispa, rimanakurka imasa Jesusta apichingapa. 5 Paikuna, chasa uiaspaka, sumaglla kuntintarispa, nirkakuna:
—Kulkimi kamta karasunchi.
6 Chiuramanda Judas, “Ari” nispa, maskai kallarirka imasa Jesusta apichingapa, mana achka runakuna kawanakuura.
Iaia Jesús, ña wañungapa chaiakuura, katiraiagkunawa mikuskamanda
7 Tanda mana libadurawa mikudiru atun puncha chaiarka; chiurallatata paskua ubija wañuchispa mikungapa. 8 Nigpi Jesuska, Pedro i Juanta kacharka, kasa nispa:
—Allichigriichi, paskua punchapa mikui nukanchi mikungapa.
9 Chiura tapurkakuna:
—¿Maipitak munangi, nukanchi allichigringapa?
10 Chiura, Jesuska ainirka:
—Kamkuna puiblupi chaiagriuraka, sug runa iaku wabkanawami tupanga. Paita katichingichi, sug wasima iaikunkama. 11 Chi wasiiugta nigringichi: “Nukanchita iachachig taitami kachamú, kamta tapungapa: ‘¿Maikan uku ladutak nukapa katiraiagkunawa paskua mikungapa kani?’.” 12 Chiura chi runaka, awapi sug atun uku tukui ima ministiskakunawa tim allichiskatami kawachingapa ka. Nukanchi mikungapa, chipi allichingichi.
13 Chi kachai tukuskakuna chaiagriuraka, tukui imasa Jesús niskasina allilla tukugsamurka. Chipimi allichirkakuna, paskua mikungapa.
14 Ña mikui kallaringapa chaiauraka, Jesús, pai agllaska runakunawanta tiarigrirka. Tukui mikuspa tianakuura, 15 Jesuska nirkakunata:
—Iapami munakurkani, kamkunawa kai paskua mikungapa, nuka manara wañuchii tukugpi. 16 Kasami niikichita: kai mikui mana mas mikungapa kanichu, imaura Diuspa suma mandai puncha chaiankama.
17 Chasa nispaka, sug binu kupata makipi charirispa, “Pai Siñur” Taita Diusta nispa, paikunata nirka:
—Chaririichi. Rasiunarispa, upiaichi. 18 Kasami niikichita: kunauramanda, ubas iaku mana mas upiangapa kanichu, imaura Diuspa suma mandai puncha chaiankama.
19 Nispaka, tandata makipi charirispa, “Pai Siñur” Taita Diusta nirka. Tandata pitichispa, paikunata kuaspa, kasami nirka:
—Kai, nukapa kuirpumi ka, kamkunamanda karaska kangapa. Nukamanda iuiarispa, chasallata tandata pitichispa rurangichi.
20 Ña mikuskauramandaka, sug binu kupata chasallata charirispa, kasami nirka:
—Kai binu kupa, nukapa iawarmi ka, Taita Diuswa i runakunawa ikuti pasinsiachirispa sumaglla tukungapa. Kamkunamandami chi iawar llugsispa icharingapa ka.
21 —Uiamuichi. Sug nukawa sugllapi kai misapi tiakugmi apichiwangapa ka. 22 Imasami ñugpamandata willaraiá: chasallatami kai Runa Tukuskata pasariwangapa ka. Chasa kagpipas, ¡ai, chi runa apichiwag!
23 Chiura Jesuspa agllaska runakuna, kikinpura tapurinakurka:
—¿Maikansik nukanchipura Jesusta apichingapa ka?
Maikan mas atun taita kagta, Jesús iachachiskamanda
24 Nispaka, kikinpura sinchi rimarinakurka, kasa iuiarispa: “Nukanchimandaka, ¿pisik mas atun taitasina tukuska niraianchi?”. 25 Jesuska nirkakunata:
—Kai alpapi atun mandagkuna, mandanakuskapi kaugsagkunata ñi ima mana llakispallami mandankuna. Chi mandagkunapas sutichirinkunami: “Allilla ruragkuna”. 26 Kam kikinpuraka, chasa rurag runaka mana kangichi. Kamkunamanda mas atuniaska kag, mas uchullasina tukuchu. Chasallata, kamkunata mas atun taita kag, sugkunapa lutrinsina tukuchu. 27 ¿Maikantak mas atun taita ka: mikungapa tiakug u paita mikui ialichig? Mikungapa tiakugmi ka. Chasa kagpipas, nukami kamkunata mikui ialichigsina kani.
28 —Kamkuna, nukawami karkangichi, nuka ima llakiikuna iukagpipas. 29 Chimandami kamkunata tiarispa mandangapa kuaikichita; imasami nukapa Taita mandangapa kuawarka: chasa. 30 Nispaka, maipi nuka mandakuskapi, kamkunapas nukawami mikunkangichi i upiankangichi. Mandadirukunapimi tiarinkangichi; chasaka, ñugpamanda achala taita Israelpa chunga iskai wambrakunapa wambrakunata kawaspa, justisiangapa.
Jesusta mana rigsinichu, Pedro ningapa kaskamanda
31 Kasapasmi nirka:
—Simón, Simón, uiamui. Iaia kukuka maskakumi, trigalta chabsichigsina, kamkunata wagllichingapa. 32 Nukaka, kammanda Taita Diusta mañarkanimi, kam mana nukamanda suma iuiaita sakingapa. Kam, Taita Diuswa ikuti tigraspaka, kai waugkindikunata allilla iuiachispa kangi.
33 Chiura, Simón ainirka:
—Taita waugki, kamta karsilpi wichkaspa, wañuchingapa apagpikunapas, nuka kamwami rintrani.
34 Chasa niura, Jesuska Pedrota nirka:
—Kasami niiki: kai tuta, gallu manara kantagpimi kamka kimsa biaji nukamanda ningapa kangi: “Paita mana rigsinichu”.
Jesusta imasa pasaringapa ña chaiamuskamanda
35 Chasa nispaka, paikunata tapurka:
—Nuka kamkunata kacharkaikichita mana jigrawa, ñi kulki wakachidiruwa ñi ima chakipi churaridiruwa; chiura, ¿imatak pisi karkangichi?
Paikuna ainirkakuna:
—Ñi imapas manima.
36 Chiura, Jesuska nirka:
—Kunauraka, maikanpas jigra u kulki wakachidiru iukag, apaichi. Maikan mana ispada iukagpika, kikinpa katangata katuspa, sug ispada randichu. 37 Kasami niikichita: ñugpamanda librupi imasa niraiaskasinami nukata pasariwangapa ka. Chipika, kasami willaraiá: “Paipas, jiru ruragkunawa sugllapimi kawarirka”. Tukui imasa nukamanda willaraiaskasinami tukugsamungapa ka.
38 Chiura nirkakuna:
—Taita waugki, iskai ispadakuna kaipimi tia.
Chiura, Jesuska ainirka:
—Chilla.
Jetsemaní wirtapi, Jesús Taita Diusta mañaskamanda
39 Chasa nispaka, Olivos lumama rirka; imasami tukui tutakuna ridur karka: chasa. Paita katiraiagkunapas katichirkakuna. 40 Ña chima chaiagrispa, Jesuska nirkakunata:
—Taita Diusta mañanakuichi, tukui mana allilla ruraikuna kamkunata mana chaiachu.
41 Chasa nispaka, paikunapagmanda sug rumi sitaska urmagriskasina karuajma rispa, chipi kungurispa, Taita Diusta mañai kallarirka, kasa nispa:
42 —Taitiku, kam munaspaka, kai iapa llakiita+ 22:42 “Kai winja kupata”, iapa llakiitami niraiá. anchuchiwai. Nuka chasa munakugpipas, nuka imasa munaskasina mana tukuchu. Kam imasa munaskasina rurai.
43 [Chiura suma luarmanda sug anjil, kawarigsamuspa, mas animuchirka. 44 Iapa llakikuspa, Jesuska paipa Taita Diusta masmi mañakurka. Alpama sutuchigtami iawarsina jumbikurka.]
45 Taita Diusta mañai puchukaspaka, atarispa, katiraiagkunapagma kutirka. Llakiiwa puñunakuskata tarigrispa, 46 nirka:
—¿Imapatak puñurirkangichi? Atarispa, Taita Diusta mañanakuichi, tukui mana allilla ruraikuna kamkunata mana chaiachu.
Jesusta apiskakunamanda
47 Jesús chasa rimakugllapi, achka runakuna chima chaiagrirkakuna. Chi runakunata, chunga iskai Jesús agllaskakunamanda Judas suti runami ñugparaiarka. Jesusta muchangapa iuiaiwa paipagma kaillaiarka. 48 Jesuska, Judasta nirka:
—¿Kai Runa Tukuskata muchaspallachu apichiwankangi?
49 Ima pasaringapa kaskata kawaspaka, Jesuswa kagkuna paita tapurkakuna:
—Taita waugki, ¿ispadakunawachu micharisunchi?—. 50 Chasa tapuspa, sug Jesuswa kagpuraka, ispada surkuspa, iaia sasirdutipa lutrinta piaspa, alli ladu rinrita ialigta kuchurka.
51 Jesuska nirka:
—Chilla. Ianga kawaichi—. Chasa nispaka, chi runapa rinrita tuparispa, aliachirka.
52 Iaia sasirdutikuna, Diuspa atun wasita kawagkuna i sug taitakunapas riska karkakuna, Jesusta apichingapa. Chi runakunataka, Jesús tapurka:
—¿Imapatak nukata, sisaitasina ispada i garuti kaspikunawa apiwangapa samunakungichi? 53 Tukui punchakunami Diuspa atun wasi ukupi nuka kamkunawa karkani. Chipika, ¿imapatak mana makiwa apiwarkangichi? Nigpika, kunaurami kamkuna iana tutapi mandag iaia kukuwa kangichi.
Jesusta mana rigsinichu, Pedro niskamanda
54 Jesusta apispaka, chi runakuna iaia sasirdutipa wasima chaiachigrirkakuna. Pedroka, karu karullapi katichikurka. 55 Chi wasi kancha chaugpipi nina sindichispa, muiugta tiarirkakuna. Pedropas, paikunawa tiarirka. 56 Chiura sug kawag warmika, Pedro chasa tiakuskata nina sindi punchaiachiskawa kawaspa, ikuti allilla kawaspa, nirka:
—Kai runapas, chi Jesuswami karka.
57 Pedroka, chasa uiaspa, nirka:
—Pani, mana paita rigsinichu.
58 Sug manancha unaillapika, sug runapas, paita kawaspa, nirka:
—Kampasmi chi runapura kangi.
Pedroka, ikuti chasa uiaspaka, ainirka:
—Waugki, nuka manima paiwa kanichu.
59 Ikuti sug urasina kauraka, sug runapas mas sinchi rimaiwa nirka:
—Kai runapas, sutipami chi Jesuswa karka. Galilea alpamandami ka.
60 Chiura, Pedroka nirka:
—Waugki, manima iachanichu, kam imamanda chasa rimawakugta.
Pedro chara rimakugllapi, gallu kantarka. 61 Chiura Iaia Jesuska, tigrarispa, Pedrota kawarka. Chiura iuiarigsamurka, imasa Jesús kikin Pedrota nigta: “Kai tuta, gallu manara kantagpimi kamka kimsa biaji nukamanda ningapa kangi: ‘Paita mana rigsinichu’.” 62 Chasa iuiarigsamuspaka, kanchama llugsispa, dillakii wakai kallarirka.
Judíu taitapura sugllapi tandariska kaskapi, Jesús kaskamanda
63 Jesusta kawag runakunaka, paita unz̈aspa, piaspa charinakurka. 64 Paipa ñawita kilpaspa, piaspaka, ninakurka:
—Willamui: ¿pitak kamta piarka?—. 65 Paikuna imasa munaskasina Jesusta kaminakurka.
66 Pakariska kauraka, iaia sasirdutikuna, Moisés ima niskata iachachig taitakuna i sug taitakunapas tandarirkakuna. Paikuna tandariska kaskamami Jesusta chaiachigrirkakuna. Chipi chaiachigriuraka, paita nirkakuna:
67 —Kam, Taita Dius agllaska Cristo kaspaka, nukanchita willai.
Chiura, Jesuska ainirka:
—Nuka “Ari” nigpika, kamkuna mana uiawankangichichu. 68 Nuka ima tapugpipas, mana ainiwankangichichu. 69 Chasa kagpipas, kunauramandata kai Runa Tukuska, tukui manduiug Taita Diuspa alli ladumi tiarigringapa ka.
70 Chiura, tukuikuna tapurkakuna:
—Nigpika kam, ¿Taita Diuspa wambrachu kangi?
Chiura, Jesuska ainirka:
—Sutipami kamkuna chasa nukamanda nirkangichi.
71 Chasa ainiura, nirkakuna:
—Chiwanka, ¿imapatak chara paimanda willagkunata ministisunchi? Nukanchi kikinmi uiarkanchi, pai kikin Taita Diussina tukuspa willarigta.
23Mandag Pilatos kaskapi, Jesús kagriskamanda
1 Nispaka tukui chipi kagkuna, atarispa, Pilatos suti mandagpagma Jesusta chaiachigrirkakuna. 2 Chipika, Jesusmanda willai kallarirkakuna:
—Kai runa, nukanchi Israelmandakunata sug rigcha sug rigcha iuiachispa purikuskatami uiarkanchi. Nikurkami: “Romamanda iaia mandagta mana impuistu kulki kuangichi”. Kasapasmi nikurka: “Cristo, atun mandagmi kani”.
3 Chasa uiaspa Pilatoska, Jesusta tapuchirka:
—Kam, ¿judiukunapa atun mandagchu kangi?
Chiura, Jesús ainirka:
—Sutipami kam chasa nirkangi.
4 Chiura Pilatoska, iaia sasirdutikunata i tukui chipi kagkunata nirka:
—Kai runata mana tarinichu ñi ima pandariska kagta.
5 Chipi kagkunaka, mas sinchi rimaiwa nirkakuna:
—Tukui Judea alpapi, Galileamandata kai puiblukama, runakunata iachachispa, sug rigcha sug rigcha iuiachispami purikurka.
6 Chasa uiaspaka, Pilatoska tapurka:
—Kai runa, ¿Galileamandachu ka?—. 7 “Ari” ainiura, Herodes Galileapi mandag Jerusalenpi kagmanda iachaspaka, Jesusta paipagma kacharka.
Mandag Herodes kaskapi, Jesús kagriskamanda
8 Jesusta kawaspaka, Herodeska iapa kuntintarirka. Ña unaimandata paimanda uiaspa, munakurka, ñi imaurapas mana kawaskasina ruragta kawapungapa. 9 Nispaka, Jesusta imakunapas achkami tapuchikurka. Nigpika Jesuska, ñi ima mana ainirka.
10 Iaia sasirdutikuna i Moisés ima niskata iachachig taitakunapas, chipi kaspa, Jesusmanda iapa sug rigcha sug rigcha willanakurka.
11 Jesús mana ainigmanda, Herodeska, suldadukunawa paita asispa, sutipa mandagsina kawaringapa, iapa suma katanga katachirkakuna. Nispaka, Pilatospagma paita ikuti kacharka. 12 Chi punchamanda, Pilatoswa Herodeswa ikuti allilla tukurkakuna. Ñugpata paipura piñachiriskami karkakuna.
Jesusta wañuchigriichi, Pilatos niskamanda
13 Pilatoska, iaia sasirdutikunata, judíu taitakunata i tukui chipi kagkunatapas tandachispa, 14 nirka:
—Kai runata pusamuspaka, niwarkangichimi: “Kaika, tukuikunatami sug rigcha sug rigcha iuiachispa purikurka”. Nukaka, kamkunapa ñawipi paita ña tapuchispa, imasa paimanda willawaskasina ñi ima pandariipas mana taripunichu. 15 Herodespas, mana imapas tarirkachu. Nispami nukanchipagma ikuti kachamurka. Nigpika, ñi imapas mana pandariska kagmanda, ¿imamandatak wañuchingapa chaiá? 16 Asutichispaka, kacharingapami kani.
[ 17 Wata watapi atun puncha chaiaura, Pilatos iacharka, sug karsilpi kaskata kacharinga.] 18 Pilatos Jesusta kacharingapa niuraka, tukui chipi kagkuna sugllasina kaparii kallarirkakuna, nispa:
—Jesusta manima. Barrabastaka kacharii.
19 Chi Barrabás, chi puiblupi mandagkunapa kuntra atarichispa, wañuchidur kagmandami karsilpi wichkaraiarka. 20 Pilatoska, Jesusta kacharingapa munakuspa, ikuti rimarkakunata. 21 Paikunaka kaparirkakuna, nispa:
—Kruspi churai. Kruspi churaspa wañuchii.
22 Pilatoska, ña kimsama ikuti nirka:
—¿Imapitak kawarí, mana allilla ruraska kagta? Ñi ima pandariipas mana tarinichu. ¿Imamandatak paita wañuchingapa chaiá? Asutichispaka, kacharingapami kani.
23 Chiura, mas sinchi kaparispa, tukuikuna mañarkakuna, Jesusta kruspi churai tukungapa. Chasa kaparinakuskamanda, paikuna imasa munanakuskasina tukurka. 24 Pilatospas iuiarigsamurka, paikuna mañanakuskata: “Ari” ningapa. 25 Chi mandagkunawa kuntra atarichispa wañuchidurta karsilpi wichkaraiaskata kacharirka, imasa mañanakuskasina. Jesustakar kacharka, imasa paikuna munanakuskasina wañuchii tukungapa.
Jesusta kruspi klabagriskakunamanda
26 Ña Jesusta llugsichinakuskapika, Sirene puiblumanda Simón suti runata apirkakuna. Chi runa, chagramandami chaiamukurka. Paitaka Jesús markaspa apakuska krusta markachirkakuna; chasaka, Jesusta katichingapa.
27 Achka runakuna, Jesusta katichinakurka. Achka warmikunapas, katichinakuspa, paimanda llakiiwa kaparispa wakanakurka. 28 Jesuska, chi warmikunapagma tigrarispa, nirka:
—Kam Jerusalenmanda warmikuna, nukamanda mana wakanakuichi. Kam kikinkunamanda i kamkunapa wambrakunamandakar wakangichi. 29 Sug punchakuna chaiamuuraka, ningakunami: “Mana wambra iukagkuna, imaurapas mana wigsawa ungurigkuna i mana chuchuchigkuna, kuntintulla alli iuiaiwami kankuna”. 30 Chiura, lumakunata ningakunami: “Nukanchipagma urmagsamuichi”. “Awa lumakuna, nukanchita kilpagsamuichi”. 31 Chawa kaspita kasa ruragpikunaka, chakiska kaskataka, ¿imasasik rurangakuna?+ 23:31 Cristo ñi imapi mana pandariskata chasa ruragpikuna, ¿imasasik Jerusalenmanda pandarigkunata rurangakuna?.
32 Iskai mana allilla ruragkunatapasmi apanakurka, Jesuswa sugllapi wañuchingapa. 33 Uma Tullu suti pambama chaiagrispaka, Jesusta kruspi klabarkakuna. Chi iskandi mana allilla ruragkunatapas kruspi klabaspa saiachirkakuna: sugtaka Jesuspa alli ladu, sugtaka paipa lluki ladu. [ 34 Jesuska nirka:
—Taitiku, paikunata pasinsiai. Mana iachankunachu ima ruranakugta.]
Jesuspa katangakunataka, suldadukuna suirtipi pugllarkakuna, iachangapa: imasami chaiá, paipura sug sug apangapa.
35 Tukui chipi kagkuna kawanakurka. Judíu taitakunaka, Jesusta iapa unz̈aspa, ninakurka:
—Kam, sugkunata kispichigsamurkangisi. Kunaura, kam kikin kispichirii, Taita Dius agllaska Cristo kaspaka.
36 Suldadukunapas, unz̈aspa, paipagma kaillaiaspa, winja binu chupachispa, 37 ninakurka:
—Judiukunapa atun mandag kaspaka, kam kikinlla kispichirii.
38 Kruspi, Jesuspa uma awa ladu, sug willaraiaskami churarkakuna. Chipi, kasami niraiarka: “Kaimi ka judiukunapa atun mandag”.
39 Chi iskandi mana allilla ruragpuramanda klabaraiaskapas, sugka, Jesusta kamispa, nikurka:
—Kam, ¿manachu Cristo kangi? Chasa kaspaka, ¿imapatak mana kispichiringi, kam kikin i nukanchitapas?
40 Ikuti sugka, kamikuskata piñarka, kasa nispa:
—Kam, ¿imapatak mana Taita Diusta manchangi, kai runa pasakuskasinallatata pasakuspapas? 41 Nukanchitakar sutipami chaiakurka, kasa pasangapa, pandariskakunamanda. Ikuti kai runaka, ñi imapi mana pandariska kanchu.
42 Nispaka, Jesusta nirka:
—Kam atun mandag tukuspaka, nukamanda iuiariwangi.
43 Chasa niura, Jesuska ainirka:
—Kasami nuka niiki: kunauramandatami nukawa kagringapa kangi, paraíso suti suma luarpi.
Jesús wañuskamanda
44 Ña chaugpunchasina tukuuramanda chaugpi chisikama, tukui alpa lim tutaiagsamurka. 45 Indipas, lim amsaiarka. Diuspa atun wasi ukupipas atun linsu arkaraiaska, chaugpi chaugpimi llikirigsamurka. 46 Chiura Jesuska, sinchi kaparirka, kasa nispa:
—Taitiku, nukapa ispiritutami kamta mingaiki—. Chasa nispaka, wañurka.
47 Imasa pasariskata kawaspaka, kapitanka, Taita Diusta iapa suma atun kagta nispa, nirka:
—Kai runa, sutipami ñi imapi mana pandarig karka.
48 Chima kawangapa riskakunaka, tukui ima pasariskata kawaspaka, llakiiwa pichupi makiwa piarispa, paikunapagma kutirkakuna. 49 Jesusta tukui rigsigkuna i Galilea alpanigmanda paita katiraiaska warmikunaka, karumandalla tukui ima pasarikuskata kawanakurka.
Jesús pambai tukuskamanda
50 Judíu taitapuramanda tiarka sug runa José suti, suma rurag i allilla iuiaiwa kag. 51 Chi Jesuspa kuntra iuiarispa ruraska taitakunawa, paika chasa mana munaska karka. Judea alpa i Arimatea suti puiblumanda karka. Diuspa suma mandai chaiamungapa punchata suiakurka. 52 Paika, Pilatospagpi iaikugrispa, Jesuspa kuirputa mañarka. 53 “Ari” niuraka, Jesusta krusmanda uraikuchigrispa, suma linsuwa maituspa, murtajarka. Sug rumi piñapi atun utkuchiskapi, ñi pita manara pambaska kaskapimi utkalla churagrirkakuna. 54 Ña warda puncha chaiakugmanda, chi chisika chaiarka, tukui sumaglla allichirinakungapa.
55 Galileamanda Jesusta katig warmikunaka, Joseta katichispa, kawarkakuna, maipi i imasa kuirputa churaspa sakigtakuna. 56 Chimanda kutispaka, suma asnari ugsakuna i chasallata suma asna iaku allichirkakuna. Kaiandika, warda puncha kagmanda, imasa niraiaskasina samarirkakuna.
24Jesús kaugsariskamanda
1 Simana kallarii puncha u duminguka iapa tutata, chi warmikunaka, chi suma asnari allichiskata apaspa, Jesús pambaraiaskama rirkakuna. 2 Chaiagrispaka, chi atun utkuchiska pungupi kilparaiaska rumita tim anchuchiska kaskata tarigrirkakuna. 3 Iaikuspaka, Iaia Jesuspa kuirputa manima tarirkakuna. 4 Mana tiagmanda ujnarispa kawanakuuraka, iskai runa, iapa iura puncha katanga churariskakunami kawarigsamurkakunata. 5 Chi warmikuna, iapa mancharispa, ñallapas alpakama kumurispa kawanakurka. Chiura, chi runakunaka nirkakunata:
—¿Imapatak kaugsariskata maskanakungichi wañuskakuna pambadirupi? 6 Kaipi mana kanchu. Kaugsarirkami. Iuiariichi ima kamkunata rimaskata, Galilea alpapi kaura. 7 Kasami nirka: “Kai Runa Tukuskataka mana allilla ruragkuna apispa, kruspi churaspami wañuchiwangapa kankuna. Kimsa punchapika ikutimi kaugsaringapa kani”.
8 Chiura chi warmikunaka, Jesús chasa niskata iuiarirkakuna. 9 Chi pambadirumanda kutispaka, chunga sug Jesús agllaskakunata i tukui paita katiraiagkunatapas tukui imasa kawaskasina willagrirkakuna. 10 Jesús agllaskakunata chasa willagkuna karkakunami María Magdalena, Juana, Santiagopa mamandi María i sug warmikunapas. 11 Paikuna chasa willanakugpipas, chi runakunataka uiarirka mana iuiaillapi rimanakugsina. Chimanda mana munarkakuna, chasa kagta uiangapa. 12 Pedroka, atarispa, chi pambaraiaskama kalparka, kawangapa. Chaiagrispaka, kumurispa kawarka. Chiura, linsukunalla chipi tiarka. Chasa kawaspaka, ima pasarikugta iapa ujnarispa kutirka.
Emaús puibluma ñambipi, Jesús kawariskamanda
13 Chi punchallatata, iskai Jesusta katiraiagkuna Emaús suti puibluma ñambipi rinakurka. (Chimanda Jerusalenma chunga sug kilumitrusinami tia.) 14 Rinakuskapika, tukui ima pasariskamanda rimanakurka. 15 Paikuna rimaspa rinakuskapi, Jesús kikin, kaillaiaspa, paikunawa sugllapi rii kallarirka. 16 Chasa sugllapi rinakuspapas, paikuna mana rigsingapa pudirkakuna. 17 Jesuska tapurkakunata:
—¿Imamandatak rimaspa rinakungichi?
Chiura, llakiiwa irkiaspa, saiarirkakuna. 18 Sugllapi rigpura, Kleofas sutika, ainirka:
—¿Imawantak kam mana iachangi, kai punchakuna Jerusalenpi ima pasarigta? Kamllachar, mainigmanda samuska kaspa, ñi ima mana iachangi.
19 —¿Imatak pasarirka?— Jesús tapurka.
Chiura ainirkakuna:
—Nazaret puiblumanda Jesús ima pasagta. Pai runa, Santu Ispirituwa rimag kaspa, Taita Diuspa i runakunapa ñawipi mana imaurapas kawaskasina ruraspa, tukuipi allilla iachachispami karka. 20 Paitaka, iaia sasirdutikuna i nukanchipa taitakuna apichirkakuna, kruspi churaspa wañuchingapa. 21 Nukanchikar iuianakurkanchimi: “Paimi Israelmanda runakunata kispichinga”.
—Kasapas. Kunaura, kimsa punchami ña chasa pasariska ka. 22 Nukanchipura sug warmikuna, nukanchita ujnachirkakunami. Paikuna, kai tutata pambaraiaskama rispa, 23 kuirputa manimasi tarigrirkakuna. Chimanda kutimuspa, ninakurkami: “Anjilkuna, muskui ukupisina kawarispa, nirkakunasi: ‘Paika, kaugsami ka’.” 24 Chiura nukanchiwa sug kagkunapas, pambaraiaskama rispa, imasa warmikuna niskasina tarigrirkakuna. Jesuska, manimasi kawarirka.
25 Chiura, Jesuska nirka:
—Ai, kam runakuna, ¿manarachar iuiai iukangichi? Santu Ispirituwa rimagkuna tukui ima ñugpata willaraiaskata, ¿imawantak kamkuna, iapa allimanda iuiaringichi? 26 ¿Manachu Cristota chaiarka, chasa pasangapa; chiwanka pai suma atuniachiska, Taita Dius kaskapi iaikugringapa?
27 Chasa nispaka, Moisés i Santu Ispirituwa tukui rimagkuna imasa willaraiaskamanda iuiachingapa kallarirka; chasaka, tukui ima ñugpamanda librupi paimanda willaraiaskata ima niraiagta paikuna iachangapa.
28 Paikuna rinakuska puibluma ña chaianakugriuraka, Jesús mas karuma ialikugsina rii kallarirka. 29 Chiura nirkakuna:
—Mana rikui. Nukanchiwa samarii. Ñami chisi ka. Kamta tutaiangapami ka.
30 Chasa niura, Jesuska paikunapagpi iaikurka, samaringapa. Nispa, ña paikunawa mikungapa tiakuspaka, tanda charirispa, “Pai Siñur” Taita Diusta nirka. Tandata pitichispa, paikunata kararka. 31 Chasa ruraurami ñawi paskarigsina tukurkakunata. Chasaka, Jesusta rigsirkakuna. Chiuralla, paikunapa ñawipi mana mas kawarirka.
32 Chiura, paipura ninakurka:
—Ñambi samunakuskapika nukanchiwa rimanakuspa, ñugpamanda librupi willaraiaska imasa niraiagta willakuura, ¿manachu nukanchita iapa alli iuiachirigsamurka?
33 Chasa ningallawaka, atarispa, Jerusalenma kutirkakuna. Jesús kikin chunga sug agllaskakunapagma chaiagrirkakuna. Chipika, sugkunapas sugllapi kaskatami tarigrirkakuna. 34 Chipi kagkunaka, paikunata nirkakuna:
—Iaia Jesús, sutipami kaugsariska ka. Simontami kawarirka.
35 Chiura, paikunapas willarkakuna imasa ñambi rinakuskapi pasarigta. Imasa Jesús tandata pitichiura rigsigtakunapas willarkakuna.
Jesús, kaugsarispa, paita katiraiagkunata kawariskamanda
36 Chasa rimanakugllapi, Jesuska, paikunapa chaugpipi saiarigsamuspa, “¿Allillachu kapuangichi?” nirkakunata.
37 Chiura, iapa mancharispa, ujnarispami iuianakurka: “Sug wairatachar kawanakunchi”. 38 Chiura, Jesuska nirka:
—¿Imapatak mancharingichi? ¿Imapatak kamkunapa sungupi chasa iuianakungichi? 39 Nukapa maki i chakikunata kawaichi. Nuka kikinllatatami kani. Llamkawaspa, kawawaichi. Waira, aicha ñi tullu mana iukankunachu. Ikuti nukaka, imasa kamkuna kawawanakugsinami aicha i tullu iukani—. 40 Chasa nispaka, maki i chakita kawachirkakunata.
41 Chasa kawaspa paikuna, iapa ujnarispa, dikuntintu manara pai kikin kaskata iuiarinakugmandaka, tapurkakunata:
—¿Imatak mikungapa tiapungichita?
42 Chiura, sug piti chalwa kusaska kararkakuna. 43 Chita chaskispaka, paikuna kawanakugllapi mikurka.
44 Mikuspaka, nirkakunata:
—Nuka, ñugpa kamkunawa kaspa, kasami nirkaikichita: Moisés imasa rurangapa niskasina, Santu Ispirituwa rimaraiaskasina i Salmos librupi tukui imasa nukamanda willaraiaskasinami iukarka pasaringa.
45 Chasa nispaka, paikunapa umapi iuiaikunata punchaiachigsina iuiachirka; chasaka, ñugpamanda librupi willaraiaska ima niraiaskata iachangapa.
46 Kasapasmi nirkakunata:
—Kasami chi librupi willaraiá: Taita Dius agllaska Cristo, iapa nanai i llakii iukaspami wañungapa ka. Nispaka, kimsa punchapi ikutimi kaugsaringapa willaraiá. 47 Paimanda, Jerusalenpi kallarispa, tukui alpakunapi willagringapami niraiá. Maikan pandariikunata sakispa Taita Diuswa tukugsamuskakunataka, pandariikuna pasinsiai tukungapami willaraiá.
48 —Kamkunaka, tukui ima pasariskata kawaspa, nukamanda willagkunami kankangichi. 49 Nigpika, nukapa Taita kamkunata karamungapa niskatami nuka kachamusakichita. Chimanda, kai puiblullapi suiangichi, imaura suma luarmanda paipa iapa iachaita chaskinkama.
Suma luarma, Jesús sikaskamanda
50 Chasa nispaka, Betania puibluma ña chaiankama paikunata pusarka. Chipi chaiagrispaka, makikunata atarichispa, Taita Diusta paikunamanda mañapurkakunata. 51 Chasa mañakuspalla, paikuna kawanakugllapi, suma luarmami sikai kallarirka.
52 Paikunaka, Jesusta kungurirkakuna. Nispaka, suma alli iuiachiiwa Jerusalenma kutirkakuna. 53 Chipika, Diuspa atun wasipi imaurapas nidur karkakuna:
—Kam Taitiku, iapa suma atunmi kangi.