JESUS AGLLASKA RUNAKUNA IMA RURASKAKUNATA
SAN LUCASMI WILLA
1Santu Ispirituta, Jesús kachamungapa willaskamanda
1 Nukapa kuiaska Teófilo:
Nuka ñugpata willaraiaskapi, Jesús tukui ima ruraska i iachachiska, kallariuramandata pai imaura suma luarma sikankama willarkaiki. 2 Manara suma luarma sikaspalla, sug runakunata agllaspa kacharka, paimanda Alli Willaita willaspa puringapa. Nispaka, Santu Ispirituwami iachachirkakunata imasa rurangapa kagta.
3 Ña wañuskauramanda kaugsarispaka, chusku chunga punchami ikuti ikuti kawarirkakunata, pai sutipa kaugsariska kagta allilla iachangapakuna. Chi punchakuna, Taita Dius imasa suma mandakuskasina iachachikurka.
4 Chara pai agllaska runakunawanta kaspa, Jesuska nirkakunata:
—Ñami willarkaikichita: nukapa Taita, kikinpa Santu Ispirituta karangapami nirka. Paita kachamunkama, Jerusalén puiblupi suiangichi. Mana maimapas rinakungichi. 5 Iakullawami Juan baugtisarka. Kamkunakar, mailla punchakuna ialiuramanda, Santu Ispirituwami baugtisai tukungapa kangichi.
Suma luarma, Jesús sikaskamanda
6 Paikuna ikuti tandariska kaskapi, Jesusta tapurkakuna:
—Taita waugki, ¿kai punchakunachu kuankangi, nukanchi Israelmanda runakuna ikuti kai alpapi mandangapa?
7 Chiura, Jesuska ainirka:
—Kamkuna mana iachangapa kangichichu, ima ura, ima puncha nukapa Taita chasa rurangapa kagta. Paillami iachá, ima puncha chasa tukugsamungapa kagta. 8 Kamkunapa sungupi Santu Ispíritu iaikugsamuuraka, paipa iapa iachaitami chaskingapa kangichi. Chi iachaiwaka, kai Jerusalenpi, Judea i Samaria alpakunapi i tukui karu suiupasmi nukamanda willagringapa kangichi.
9 Chasa nispaka, paikuna kawanakugllapi, Jesús suma luarma sikai kallarirka. Puiu ukupi chingarigrirka. Mana mas paikunata kawarirka.
10 Jesús suma luarma sikakuskata kawanakuuraka, diulpilla iskai runasina rigchakuna iura katanga churariskakuna paikuna saianakuskata kawarigsamurkakunata. Chi runakunaka nirkakuna:
11 —Galileamanda runakuna, ¿imapatak awasinama kawanakungichilla? Pai Jesús ña suma luarma sikaska, ikutimi samungapa ka; imasami kamkuna sikai kawarkangichi: chasallata.
12 Chasa uiaspaka, chi runakunaka chi Olivos suti lumamanda Jerusalenma kutirkakuna. (Chi lumamanda Jerusalenma manancha karumi ka; imasami warda puncha lisinsiaska ka puringapa: chilla karumi ka.) 13 Jerusalenma chaiagrispaka, kidaridiru wasima iaikuspa, chi awa ladu ukuma sikarkakuna. Chipi tandaridupura karkakunami Pedro, Juan, Santiago, Andrés, Felipe, Tomás, Bartolomé, Mateo, Alfeopa wambra suti Santiago, Simón suti kananeo runakunawa purigpura i Judas suti sug Santiagopa wambra.+ 1:13 u waugki.14 Tukui paikuna, suglla iuiaiwa Taita Diusta mañaspa karkakuna, mana kungarispalla. Sug warmikunapasmi paikunawa sugllapi karkakuna. Jesuspa mama María i Jesuspa waugkindikunapasmi chipi karkakuna.
Matías suti runata, Jesusmanda willadur kangapa agllaskakunamanda
15 Chi punchakuna, mai patsa iskai chunga runakunami chi ukupi sugllapi karkakuna. Tukuikuna chasa kauraka, Pedroka, chaugpipi saiarispa, kasami nirka:
16 —Taitakuna i mamakuna, uiamuichi. Judasmandaka, atun taita David, Santu Ispirituwa ñugpamanda librupi willaraiaskaka, imasa niskasinami tukugsamurka. Chi Judaska, nukanchipurami karka. Nukanchisinallata, paipas agllaskami karka, Jesusmanda willadur kangapa. Chi Judasmi, Jesusta katuspa, apigkunata pusaspa kawachigrirka. 18 Chasa Jesusta katuspaka, alpasik randirka. Nispaka, chi alpapi urai singa urmaspa, tugiarkasi, chunchullukuna llugsigta. 19 Chasa iachariskauramandaka, Jerusalenpi tukui kaugsanakugmi chi alpata paikunapa rimaiwa sutichirkakuna Akéldama—. (Chi niraianmi “Iawar alpa”.)
20 —Chi Judasmandaka, Salmos suti librupi kasami willaraiá:
Paipa wasi sitai tukuchu,
ñi pipas mana chipi kaugsangapa.
Paipa trabaju sakiskataka, sug apichu.
21 Chasa willaraiaskamandaka, kunaura nukanchitami chaiaku, sug runa agllangapa. Iaia Jesús nukanchiwa kaura, sug kaipi kagkunapasmi nukanchiwa puridur karkakuna. 22 Iaia Jesusta Juan baugtisaskauramandata, pai suma luarma sikaurapasmi chi runakunapas nukanchiwa sugllapi karkakuna. Chi runapurataka, sugllata agllasunchi, paipas Jesús kaugsariskata nukanchiwa willadur kangapa.
23 Pedro chasa niura, pai kikinpura iskai runakunata agllarkakuna. Sug runa suti karka José Barsabás. Paita nirkakuna: “Alli José”. Sugka, Matiasmi suti karka. 24 Chi iskandikunata agllaspaka, Taita Diusta mañaspa, nirkakuna:
—Taitiku, kammi kangi tukuikunapa sunguta rigsig. Chimanda, nukanchita kawachii: kai iskandikunamandaka, pitatak agllankangi, 25 Jesusmanda willadur kangapa; paika, Judaspa kuinta tukungapa. Chi Judas, Jesusta katuspami, paimanda willadur kaskata sakispa, wañuspa, maima paita chaiakuskama rirka.
26 Taita Diusta chasa mañaspaka, suirtipimi maskarkakuna. Chiuraka, Matiasmandami llugsirka. Chiuralla, paitaka chaiarka, chunga sug Jesús kikin agllaskakunawa sugllapi tukungapa.
2Santu Ispíritu samuskamanda
1 Pentecostés suti atun puncha chaiamuura, Jesuswa tukui tukuska runakuna, sugllapi tandariska karkakuna. 2 Diulpilla, chi ukupi tianakuska suiu, suma luarmanda sinchi waira pukukugsinami uiarigsamurka. 3 Chiura, puka nina sindisinami kawarigsamurka. Nispaka, tukuikunapa uma awa ladu sug sug tiarigsamurka. 4 Santu Ispiritumi tukuikunapa sungupi iaikugsamurka. Chiura, Santu Ispíritu imasa iuiachiskasina mana iachaska rimaikunawapas rimai kallarirkakuna.
5 Chi punchakuna, tukui alpanigmanda Jerusalenma chaiaska karkakuna Taita Diuswa suma iuiaspa kaugsag judiukuna. 6 Chi sinchi uiariskata uiaspaka, iapa achkakuna, Jesuswa tukuskakuna kidaridiru wasima tandarigrirkakuna. Chipika, tukui alpamanda paikunapa rimaita uiaspa, mana iacharkakuna, imamanda chasa tukugsamugta. 7 Iapa mancharispa ujnarispa, rimarinakurka, kasa nispa:
—Kai tukui rimanakug, ¿manachu Galilea alpamanda runakuna kankuna? 8 Nigpika, ¿imasamandatak tukui nukanchi, sug rigcha sug rigcha uchulla kauramandata rimaikunata allilla uianakunchi? 9 Kaipi kanchimi Partia suti puiblukunamanda runakuna; sugkunaka Mediamandakuna; ikuti sugkunaka Elam alpanigmanda, Mesopotamianigmanda, Judeanigmanda, Kapadosianigmanda, Pontonigmanda, Asia alpa suiunigmanda, 10 Frijianigmanda, Panfilianigmanda i Ejiptonigmanda. Libia alpa i Sirene sug ladunigmandakunapasmi kanchi. Roma puiblunigmanda kaipi kaugsanakugpasmi kanchi. 11 Chi tukuikunamandaka, sugkunaka sutipa judiumi kanchi. Sugkunaka, judiukuna imasa iachachiskata ruragkunami kanchi. Chasallata sugkunaka, Kreta i Arabia alpakunanigmandami kanchi. Mainigmandakuna kaspapas, nukanchi kikinpa rimaiwa tukui ima Taita Dius iapa suma ruraskata willanakuskatami uianakunchi.
12 Ñi imaurapas mana kawaskasina uiaskasina kagmanda, tukuikuna, iapa ujnarispa, parijuma tapurinakurka, kasa nispa:
—¿Imamandasik chasa pasariku?
13 Ikuti sugkunaka, unz̈aspa ninakurka:
—Iapa machaskakunami rimanakú.
San Pedro imasa rimaskamanda
14 Chiura Pedroka, paipura chunga sug Jesús agllaskakunawa sugllapi saiarispa, sinchi rimagsamurkakunata, kasa nispa:
—Uiamuichi, judiukuna i tukui kai Jerusalenpi kagkuna. Rinri allilla churamuichi uiawangapa. Kasami rimangapa kaikichita. 15 ¿Imapatak iuianakungichi, nukanchi machaska kagtakuna? Kaituku chara tutata, las nuibillami chara ka. 16 Joel suti Santu Ispirituwa rimag, kai punchakunamanda kasami ñugpamandata willaska karka:
17 Taita Dius nikumi:
“Tukurii punchakuna ña chaiakuura,
tukuinigmanda runakunapa sunguma nukapa Ispiritutami karangapa kani.
Chiuraka kamkunapa kari i warmi wambrakuna,
Santu Ispíritu iuiachiskatami willangapa kankuna.
Kamkunapa musukuna,
muskui ukupisina ima pasaringapa kaskata kawangapami kankuna.
Rukukunapas, muskui ukupisina chasallatami kawangapa kankuna.
18 Chi punchakuna,
kari i warmi nukamanda allilla ruragkunatami
paikunapa sunguma nukapa Ispirituta karangapa kani.
Chiura paikunaka,
Santu Ispíritu iuiachiskatami willangapa kankuna.
19 Awa ladu, tukui imapas ujnarigta rigchakunami kawachigsamungapa kani.
Kai alpa luarpipas, iawarwa, ninawa i puiuwa kawachigsamungapami kani nuka atun kagta.
20 Indi tutaiangapami ka;
killapas, iawarsinami tukungapa ka,
atun Taita Diuspa atun puncha chaiamungapa kaura.
Chi tukurii punchaka,
tukui suma allilla kaskatami kawachingapa ka.
21 Maikanpas atun Taita Diusta mañagkunaka kispichiimi tukungapa kankuna”.
22 —Kamkuna Israelmanda runakuna, kaitapas uiawaichi. Nazaretmanda Jesusta Taita Diuspa iachaitami karaska karka, kamkunapa ñawipi ujnachigta mana imaurapas kawaskasina rurangapa. Chasawaka, pai Jesús Taita Dius agllaska kagtami kamkunata kawachirka. Chitaka, kam kikinkuna allillami iachangichi. 23 Taita Dius, ñugpamandata imasa iuiakuskasinami sakirka, pai Jesús kamkunawa kangapa. Chiura kamkunaka, mana alli runakunapa makipimi kuarkangichi, kruspi klabaspa wañuchingapa. 24 Wañuchigpipas, paita mana pudirkachu, wañui chariringapa. Wañui charikuskata, Taita Dius kikinmi paita kaugsachigsamurka. 25 Chasallatami ñugpamanda taita Davidpas, pai Jesusmanda kasa willarka:
Atun Taita Diusta nukapa ñugpa ladu imaurapasmi kawakuni.
Pai, nukapa alli ladullami ka;
chasaka, nuka ñi imata mana mancharispalla kangapa.
26 Chimanda, nukata iapa allimi iuiachiwaku.
Suma alli iuiachiiwami nuka rimakuni.
Kasapas. Nukapa kuirpu wañuspaka, kuntintullami samakungapa kani,
27 nukapa almata wañuskakunawa kaskapi mana sakipuangapa kagmanda.
Chasallata, nuka kamballa kagmanda,
mana sakiwankangichu,
nukapa kuirpu ismungapa.
28 Iachachiwarkangimi imasa ruraspa kaugsangapa kagta.
Kam nukawa kagmanda, iapa suma allimi iuiachiriwá.
29 —Taitakuna i mamakuna, nuka sutipami ñugpamanda taita Davidmanda kasa niikichita. Pai wañuspaka, pambaimi tukurka. Pambaraiaskapi kaskataka, nukanchi charami kawanchi. 30 Chasa kagpipas, pai David, Santu Ispirituwa rimagmi karka. Paitaka, Taita Dius jurarka, kasa nispa:
Sutipami niiki:
kamba sug wambratami kuangapa kani,
kam imasa mandakuskasina atun mandag kangapa.
31 Chasami David, ñugpa iachaspa, willarka, Cristo kaugsaringapa kagta, mana wañuskakunawa kaskapi Taita Dius sakingapa, paipa kuirputapas mana ismungapa sakingapa kagta.
32 —Pai Jesustami Taita Dius kaugsachirka. Chasa kawaspaka, nukanchi tukui paimanda willagkunami kanchi. 33 Pai Jesustaka, Taita Dius atuniachispa, kikinpa alli ladumi tiarichigrirka. Chipika, imasami Taita Dius niska karka: chasa Jesusta Santu Ispirituta kuarka. Chimandaka kikin Jesuska, nukanchipagma chi Santu Ispirituta kachamurka. Chitami kamkunapas kunaura kawanakungichi i uianakungichi.
34 —Kikin David wañuspaka, paipa kuirpu manara suma luarma rinchu. Davidllatatami kasa nirka:
Atun Taita Diusmi nukapa iaiata nirka:
“Nukapa alli ladu tiarii,
35 nuka tukui kamta mana munagkunata apagrispa,
kamba chaki sarudiru ukuma churankama”.
36 —Chimanda, Israelmanda tukui runakuna, kasa iachaichi: pai Jesusta kamkuna kruspi klabachiskata, sutipami Taita Dius atuniachirka, tukuikunapa iaia Cristo niraiangapa.
37 Chasa uiaspaka, chipi kagkuna sungu nanagta llakirirkakuna. Nispaka, Pedrota i paipura Jesús kikin agllaskakunata tapurkakuna:
—Niwaichi, taita waugkikuna: ¿imatak nukanchi rurasunchi?
38 Chiura, Pedroka ainirka:
—Kamkuna pandariskakunata sakispa, Taita Diuswa tukuichi. Jesucristopa sutiwa baugtisariichi. Chasaka, kamkunapa pandariikunata pasinsiaskami tukunkangichi. Chiwanka, Santu Ispiritutami chaskinkangichi. 39 Chasallatami Taita Dius nirka, kamkunata, kamkunapa wambrakunata i karupi kaugsagkunatapas karangapa kagta. Tukuikunatami nukanchipa atun Taita Dius ni: “Nuka tukui kaiaskakunatami Santu Ispirituta karangapa kani”.
40 Sug rigcha sug rigcha rimaspami Pedro, Jesusmanda willakurka. Kasapasmi iuiachikurka, nispa:
—Kai mana allilla iuiagkunawa mana sugllapi kangichi.
41 Pedro ima rimaskata suma uiagkuna baugtisai tukurkakuna. Chi punchalla, sug kimsa waranga runakunami Jesuswa kaskakunawa sugllapi tukurkakuna.
42 Chiuramanda tukui baugtisariskakuna, Jesús agllaskakuna ima iachachinakuskata uiaspa ruranakurka, ñi ima mana sakispalla. Suglla iuiaipimi kaugsanakurka, Jesús imasa rurangapa niskasina tandarispa, tanda sugllapi mikuspa. Chasallata, Taita Diusta mañaspa rimaspami kaugsanakurka.
Imasa musuglla Jesuswa suma iuiarispa kaugsanakuskamanda
43 Chiurakuna Jesús agllaskakunaka, achka sumaglla mana imaurapas kawariskasinatami ruranakurka. Tukui chasa kawagkuna, iapa mancharispami ujnarinakurka.
44 Jesucristowa tukui suma iuiagkunaka, suglla iuiaiwa kaugsanakurka. Paikuna tukui ima iukaska, tukuikunapami niraiarka. 45 Alpa u imapas iukagkunaka, katuspami churanakurka, ministinakuskamanda tukuikuna aidarinakungapa. 46 Tukui punchakuna, Diuspa atun wasipi suglla iuiaiwami tandarinakurka. Wasi suiupasmi iaikuspa purinakurka, Jesús niskasina tanda sugllapi mikuspa. Tukui sugllapi tandarispa mikuspa karkakuna, suma kuntintarispa, ñi piwapas mana atuniachirispalla. 47 Taita Diustami ninakurka: “Kam, iapa suma atunmi kangi”. Jerusalenpi kaugsagkunaka, tukuikunami paikunata sumaglla kawanakurka. Tukui punchakuna, atun Taita Diuska achkakunatami kaiakurka. Chasaka Jesuswa tukuskakuna, tukui punchakunami mas achka miranakurka.
3Sug runa mana purig ambiriskamanda
1 Suura chaugpi chisima puncha, Taita Diusta risadiru ura ña tukukugmanda, Pedro i Juan rinakurka Diuspa atun wasima. 2 Chi pungupi tiakurka sug runa, tiagsamuskauramandata mana puringapa pudig. Chi runata tukui punchakuna aparispa apadur karkakuna, Diuspa atun wasipi iapa suma suti pungu suiu tiarichigringapa. Chi pungupi, tukui ukuma iaikunakuskata kulki mañaspa tiakudur karka. 3 Chi runaka, Pedro i Juan ña ukuma iaikunakuskata kawaspaka, kulki mañarkakunata. 4 Chiura Pedroka, Juanwa paita allilla kawaspa, —Kawamuwai— nirka.
5 Chi runaka, allilla kawarkakunata, “Karawangapami kankuna” iuiarispa. 6 Chiura, Pedroka nirka:
—Kulki ñi kuri mana iukanichu. Nuka ima iukaskata karasaki. Nazaretmanda Jesucristowami niiki: atarispa puririi—. 7 Chasa nispaka, alli ladu makita apispami atarichirka.
Atarichigllapi, chakikuna i ñudukuna allilla tukugsamurkakuna. 8 Chiuraka, saltaspa saiarirka. Puriimi kallarirka. Nispaka, saltaspa kalpaspa, Taita Diusta kuiaspa, Diuspa atun wasi ukuma paikunawa iaikugrirka.
9 Tukui chipi kagkuna, chi Taita Diusta kuiaspa purikuskata kawaspaka, 10 rigsirkakuna: “Paimi ka chi mana puringapa pudig, Diuspa atun wasipi iapa suma suti pungu suiu kulki mañaspa tiakudur”. Chasa paita pasariskata kawaspaka, tukuikuna iapa mancharispa ujnarirkakuna.
11 Chi ambiriska runa, Diuspa atun wasi ukupi, Salomonpa kanchapi Pedro i Juanta apispa charikurka. Chipi kag tukui runakuna, iapa ujnarispa, kalpa kaillaiagrirkakuna. 12 Paikunata kawaspaka, Pedroka kasami nirka:
—Kamkuna Israelmanda taitakuna, ¿imapatak kai runata nukanchiwanta ujnarispa kawanakungichi? Nukanchipa iachaiwa ñi nukanchipa risaiwa mana kai runa purig tukugsamurkachu. 13 Nukanchipa Abraham, Isaak i Jakob ñugpamanda taitakunapa Taita Diusmi paipa wambra Jesusta sumaglla atuniachigsamurka. Paitami kamkuna wañuchingapa kuarkangichi. Pilatos paita kacharingapa munakuura, kamkunaka nirkangichimi: “Mana kacharikui”. 14 Pai tukui suma allilla ruragta wabutispa, mañarkangichimi, sug runa wañuchidurta kacharingapa. 15 Pai tukuikunata kaugsai karagtami wañuchingapa: “Ari” nirkangichi.
—Chasa kagpipas, Taita Diuska paita kaugsachirkami. Chasa sutipa kawaspami nukanchi paimanda willagkuna kanchi. 16 Jesuswa suma iuiagmandami kai kamkuna kawaska i rigsiska runata aliachispa wapuiachigsamurka. Chasa suma iuiagmandami tukui kamkunapa ñawipi aliachiska tukugsamurka.
17 —Ñami iachani, taitakuna: kamkuna i kamkunapa taitakuna, pi Jesús kagta mana allilla iachaspallami paita wañuchingapa: “Ari” nirkangichi. 18 Chiwanka, imasa Taita Dius, ñugpata tukui paipa Ispirituwa rimagkunawa pai agllaska Cristomanda willaska: imasa willaraiaskasinami paita pasarigsamurka. 19 Chimanda kamkuna, pandariskakunata sakispa, Taita Diuswa tukugsamuichi. Chasaka, kamkunapa pandariikuna pasinsiariimi tukunkangichi. 20 Nigpika Taita Dius kikin, pai agllaska Jesustami kachamunga, allilla iuiachii punchakuna kamkunata tukungapa. Taita Dius ñugpamandatami niraiarka, pai Jesusta kamkunamanda kachamungapa. 21 Paita chaiakumi, suma luarpi chara kangapa, Taita Dius tukui imasa kaskasina sumaglla churankama. Chasami Taita Dius, paipa Ispirituwa alli rimagkunawa ñugpamandata willarka.
22 —Pai Jesusmanda, ñugpamanda taita Moiseska sutipami kasa rimarka:
Atun Taita Dius kikinmi ni:
“Kam kikinpuramanda
Santu Ispirituwa sug rimagmi llugsingapa ka”.
Paika, nukasinami kangapa ka.
Pai tukui ima rimakuskata suma uiangichi.
23 Maikan chi rimagta mana uiagkunaka,
Israelmanda llugsichispa,
puchukaimi tukungapa kankuna.
24 —Tukui Santu Ispirituwa rimagkuna, Samuel rimaskauramandata, kai punchakuna imasa pasaringapa kaskataka timpumi willaraiarka. 25 Kamkuna, chi ñugpamanda rimagkunapa wambrakunapa kati wambrakunami kangichi. Kamkunamandami Taita Dius, kamkunapa ñugpamanda taitakunawa allilla iuiarirka. Abrahamta kasami nirka:
Tukui alpamanda runakunapasmi
kamba wambrapa wambrapa sug kati wambramanda
nukapa iapa kuiaska kapuangapa kankuna.
26 —Taita Diuska, pai kikinpa wambrata kaugsachispa, kamkunapagmami ñugpa kachamurka; chasaka, tukui kamkuna pandariikuna sakigpika, paipa iapa kuiaska kangapakuna.
4Judíu taitapura tandariska kaskapi, Pedro i Juan kaskamanda
1 Pedro i Juan chi runakunata chara rimanakugllapika, iaia sasirdutikuna, Diuspa atun wasipi kawag taita i saduseo suti taitakunaka chima chaiagrirkakuna. 2 Pedro i Juan iachachinakurka, Jesús kaugsariskamanda, tukui wañuskakunapas kaugsaringapa kagtakuna. Chi taitakuna, mana chasa iuiaspami iapa rabiawa piñarispa chaiagrirkakuna. 3 Pedro i Juanta apispaka, ña chisi kagmanda, kaiandikama karsilpi churagrirkakunata. 4 Pedro chasa rimaskata uiagkunaka, achka runakuna Jesuswa suma iuiarirkakuna. Ña pichka warangasina mirarkakuna.
5 Kaiandika, judiukunata mandag taitakuna, Moisés ima niskata iachachig taitakuna i sug taitakunapas, chi Jerusalenpi tandarigrirkakuna. 6 Chipi karkakuna iaia sasirduti, Anás suti, Kaifás, Juan, Alejandro i tukui chi iaia sasirdutipa kagkunapas. 7 Chasa tandariska kauraka, Pedro i Juanta chaiachigrispa, chaugpipi saiachispa, tapuchii kallarirkakuna:
—¿Pitak kamkunata kachamurka, u pipa iachaiwatak kamkuna chasa ruranakungichi?
8 Chiura Pedroka, Santu Ispirituwa iuiaipi junda kaspa, kasami nirka:
—Israelmanda runakunapa taitakuna, 9 kamkunaka nukanchita kaiangichi, kai runamanda tapuchingapa, imasa pai ambiriska tukugsamugta. 10 Tukui kamkunata i tukui Israelmanda runakunata kasami niikichita: Nazaretmanda Jesucristowami kai runa kamkunapa ñawipi ambiriska saiaku. Pai Jesustami kamkuna kruspi klabachirkangichi. Pai wañuskataka, Taita Diusmi kaugsachigsamurka. 11 Kasami ñugpamanda librupi willaraiá:
Wasichigkuna wabutiska rumi,
wasita charigmi tukugsamurka.
Chasallata, pai Jesusta kamkuna wabutiska, tukuikunapa iaiami tukugsamuska ka. 12 Kai alpapi manima tianchu ñi sug maikanpas nukanchipa pandariikunata kispichingapa. Jesús sapallatami Taita Dius kachamurka, nukanchita kispichingapa.
13 Chiura chi taitakunaka, Pedro i Juan mana manchaspalla rimanakuskata uiaspa, ianga runakuna mana iachagkuna kagta iachagsamuspa, iapa ujnarirkakuna. Jesuswa purigkuna kaska kagtami iuiarirkakuna. 14 Chi ambiriska runapas, paikuna kaskapi saiakurka. Chasa kawaspaka, mana iacharkakuna ima paikunata ninga.
15 Pedro i Juanta kanchama llugsichirkakuna. Nispaka, kikinpura tapurinakurka, 16 kasa nispa:
—¿Imatak chi runakunata rurasunchi? Jerusalenpi tukui kaugsagkunami ña iachankuna, paikuna sug mana imaurapas kawaskasinata ruragtakuna. Chita, nukanchi mana piñarii pudingapa kanchichu. 17 Sugkuna chasa ruraskamanda mana uiangapaka, kasa manchachispa nisunchi: “Kunauramanda, ñi pitapas mana Jesusmanda willanakungichi”.
18 Chi taitakuna chasa iuiarispa, Pedro i Juanta ikuti kaiarkakuna. Kasa manchachispami nirkakunata:
—Kunauramandaka, mana mas Jesusmanda rimaspa iachachispa puringichi.
19 Chasa uiaspa, Pedro i Juanka ainirkakuna:
—¿Imasatak iuianakungichi? Diuspa ñawipi, ¿allillachu ka, kamkunata uiangapa; u Taita Diustachu uiasunchi? 20 Nukanchitaka chaiakumi, imasa kawaska i uiaskata willaspa puringapa.
21 Chiura, ikuti manchachispa, kacharirkakuna. Chi runa mana imaurapas kawaskasinawa ambiriska, chusku chunga wata ialimi iukarka. Chasa ambiriskamandaka, tukui runakuna Taita Diusta iapa suma atun kagta ninakurka. Chimanda chi taitakuna, Pedro i Juanta ñi ima pandariipas mana tarirkakuna, asutingapa.
Jesuswa suma iuiagkuna, Taita Diusta ima mañaskakunamanda
23 Paikunaka, ña kacharii tukuspaka, kikinpurakunapagma rirkakuna. Chaiagrispaka, chi iaia sasirdutikuna i sug taitakunapas paikunata imasa manchachispa llugsichiskamanda willagrirkakuna. 24 Chasa uiaspaka tukuikuna, suglla iuiaiwa Taita Diusta rimarkakuna, kasa nispa:
—Tukui manduiug Taitiku, sug luar, kai alpa luar i lamar iakukunata, tukuimi kam rurarkangi. 25 Kammi [Santu Ispirituwa] nukanchipa ñugpamanda taita David kammanda allilla ruragta kasa rimachirkangi:
¿Imapatak mana judíu kagkuna kaparispa killachirinakú?
¿Imapatak iangalla imapas rurangapa iuiarinakú?
26 Kai alpapi atun mandagkuna
i paikunapa kati mandagkuna,
suglla iuiaiwami tandarirkakuna,
atun Taita Diusta
i pai agllaska Cristota wabutingapa.
27 —Chasa ñugpamandata willaraiaskaka, sutipami tukugsamurka. Kai atun puiblupi, Herodes i Ponsio Pilatos, judíu i mana judíu kagkunawami tandarirkakuna, kamba tukuipi alli wambra Jesusta kam agllaskata wabutingapa. 28 Chasa, kam tukui imasa ñugpamandata rurangapa niraiaskataka, chi taitakunami rurarkakuna.
29 —Kunauraka, Taitiku, paikuna ima manchachiskakunata kawamui. Nukanchi kamba lutrinsinakunata iachaita karamui, kamba rimaita mana manchaspalla willaspa puringapa. 30 Chasallata karamui, kamba iapa iachaiwa ungugkunata ambispa, imakunapas kawachispa, kamba tukuipi alli wambra Jesuswa tukui mana imaurapas kawaskasinapas rurangapa.
31 Chasa Taita Diusta mañai puchukaura, chi wasi ukupi tandariskakunapika kuiurigsamurka. Chiura tukui chipi kagkuna, Santu Ispirituwa iuiaipi jundami tukugsamurkakuna. Chiuramanda, Diuspa Rimaita mas sinchimi rimaspa mana manchaspalla purii kallarirkakuna.
Tukui ima iukaska, tukuikunapa niraiaskamanda
32 Jesuswa tukuskakuna, iapa achkakuna kaspapas, tukuikunami suglla iuiaiwa karkakuna. Ñi pipas mana ninakurkachu: “Kai, nukapami ka”. Tukui ima iukaskapas, tukuikunapami niraiarka.
33 Iaia Jesús kikin agllaskakuna, paipa iapa iachaiwami paimanda willanakurka, kaugsariska kagta. Tukui Jesuswa tukuskakunaka, Taita Diuspa sumaglla iuiachiiwami kaugsanakurka.
34 Jesuswa tukuskapurakunamandaka, ñi maikantapas mana ñi ima pisirkakunatachu. Maikanpas alpa u wasi iukaskakunaka, iacharkakunami katunga. 35 Nispaka, chi katuska kulkita apaspa, Jesús agllaskakunatami iacharkakuna kuagringa. Chaskispaka, tukui imasa ministiskasina karaspami richidur karkakuna. 36 Chipre alpamanda sug runa, José suti, Levipapurakunamanda, paikunawa kaugsakurka. Chi runata, Jesús agllaskakuna sutichiska karkakuna Bernabé. (Chi niraianmi “Sumaglla iuiachig”.) 37 Chi runaka, alpa iukaskata katuspaka, kulkita apaspa, Jesús agllaskakunata kuagrirka.
5Ananías warmindi pandariskakunamanda
1 Chiurakuna Ananías suti runapas, warmindi Safirawa paikuna alpa iukaskata katurkakuna. 2 Chi runaka, alpa katuskata chaugpi kulkimi pakalla wakachirirka. Warmindipas, allillami iacharka. Sug chaugpi kulki kaskataka Jesús agllaskakunata kuagrirka, “Tukui kulki katuskatami kuanakuikichita” llullaspa.
3 Chiura Pedroka, Ananiasta nirka:
—¿Imawantak iaia kuku, kamba iuiaipi iaikurka, Santu Ispirituta llullachingapa? Chi alpa katuska kulkita, chaugpimi pakalla wakachirirkangi. 4 Alpata manara katuura, ¿manachu kamba karka? Chasallata katuskauramanda, chi kulki, ¿manachu kamba karka? Nigpika, ¿imapatak chasa iuiaringi llullachigsamungapa? Mana runapurata llullachikungichu. Taita Diustami llullakungi.
5 Chasa uiaspaka, Ananías wañuskami urmagsamurka. Pai wañuskata iachagsamugkuna, tukuikuna iapami mancharigsamurkakuna. 6 Nigpi sug musukuna chi ukupi tianakugka, saiarispa, kuirputa maiturkakuna. Maituspaka, paita aparkakuna pambangapa.
7 Mai kimsa urapikar, Ananiaspa warmika iaikugsamurka, imasa pasariskata mana iachaspalla. 8 Chaiagriuraka, Pedroka paita tapurka:
—Willawai: ¿kaimandallachu alpata katurkangichi?
Chiura ainirka:
—Sutipa, chimandallami katurkanchi.
9 Chiura, Pedroka nirka:
—¿Imapatak iuiarirkangichi, atun Taita Diuspa Ispirituta llullachingapa? Uiamui. Kamba kusata pambangapa apagkuna, kanchallapimi samunakú. Kunauraka, kamtapasmi apangapa kankuna, pambangapa.
10 Chasa nigllapi, chi warmipas Pedropa chakikunallapi wañuska urmagsamurka. Musukuna, iaikuspaka, tim wañuskatami tarirkakuna. Nispaka, chasallata llugsichispa, aparkakuna. Kusa pambaraiaska ladullapi paitapas pambagrirkakuna. 11 Chiura tukui Jesuswa tukuskakunaka, iapa mancharirkakuna. Chasallata ima pasariskata iachagkunapas, tukuikunami mancharirkakuna.
Jesús agllaskakuna, achka mana imaurapas kawaskasina ruraskakunamanda
12 Chi punchakuna Jesús agllaskakuna, Jerusalenpi kaugsanakugpa ñawipi achka mana imaurapas kawaskasina suma ruraspami karkakuna. Tukui Jesuswa tukuskakuna, Diuspa atun wasipi, Salomonpa suti atun pungu ladullapimi tandaridur karkakuna. 13 Chi puiblupi kaugsanakugka, paikunata iapami kuiarkakuna. Paikunata kuiaspapas, sugkuna manchanakuspami paikunawa sugllapi manara tukurkakuna. 14 Chasa kagpipas, tukui punchakuna, kari i warmikuna, Iaia Jesuswa suma iuiarispa, paiwa mas miraspami rinakurka.
15 Jesús agllaskakuna iapa suma ruranakuskata kawaspa, chi puiblupi kaugsanakugka, ungugkunata wasikunamanda chakanapi llugsichispa, kalli suiu churadur karkakuna; chasaka, Pedro ialikuura, paipa sumbrallatapas chaskispaka ambiringapa. 16 Jerusalén ladukunapi kaugsanakugpas, chasallata achka ungugkunata i kuku waira iaikuskakunatapas chimallatata apadur karkakuna. Chiura, tukuikunami aliaska tukugsamudur karkakuna.
Judíu taitakuna, Jesús agllaskakunata mana allilla ruraskakunamanda
17 Chasa kawaspaka, iaia sasirduti i saduseo suti paiwa purigkunaka, mana allilla iuiaiwa rabiarispa, 18 Jesús agllaskakunata apichispa, karsilpi churarkakunata. 19 Chiuralla atun Taita Diuspa anjilka, tuta rispa, wichkaraiaska pungukunata paskaspa, paikunata chimanda llugsichigrirkakunata. Llugsichispaka, nirkakunata:
20 —Riichi. Diuspa atun wasi ukupi runakunata mana manchaspalla willagriichi, kasa nispa: “Jesucristo, sug rigcha musu kaugsaitami apamurka”.
21 Chasa uiaspaka, kaiandi tutata Diuspa atun wasi ukupi iaikugrispa, iachachiimi kallarirkakuna.
Chi tutatallatata, iaia sasirduti i paiwa purigkuna, Israelmanda tukui taitakunawa tandarigrirkakuna. Ña tandariskakuna kauraka, alwasilkunata karsilma kacharkakuna, Jesús agllaskakunata pusangapa. 22 Chima chaiagrispaka, chi alwasilkuna manima paikunata tarigrirkakuna. Nispaka, iaia sasirdutipagma kutirkakuna willangapa. 23 Kasasi nirkakuna:
—Chi karsil pungukuna suma wichkaskatami tarigrirkanchi. Suldadukunapas, tukui pungukunatami kawanakurka. Nukanchi pungukunata paskauraka, ñi pipas chi ukupi mana karkakunachu.
24 Chasa uiaspaka, Diuspa atun wasipi kawag taita i iaia sasirdutikuna, iapa mancharispa, tapurinakurka:
—Chikunawa, ¿imasik pasaringa?
25 Chasa tapurinakugllapi, sug runaka paikunapagma chaiagrirka, kasa nispa:
—Kamkuna karsilpi churaska runakunaka, kaskallami Diuspa atun wasi ukupi iachachinakú.
26 Chasa uiaspaka, Diuspa atun wasipi kawag taitaka alwasilkunawa rirkakuna, Jesús agllaskakunata pusangapa. Achka uianakugta kawaspami mancharispa, kasa nirkakuna: “¡Amalai nukanchita rumiwa piantrakuna!”. Chimandami mana imapas paikunata ruraspalla pusarkakuna.
27 Chasa pusaspa, chi taitakuna tandariska kaskapi iaikuchigrirkakuna. Chipika iaia sasirduti, Jesús agllaskakunata nirka:
28 —¿Manachu uiarkangichi nukanchi niskata: “Mana mas chi Jesusmanda iachachispa purinakungichi”? Kamkunaka, uiangataka, Jerusalenpi tukui runa kaugsanakuskatami iachachispa upasina purinakungichi. Kamkuna munanakungichimi, nukanchita juchachispa, chi runata nukanchi wañuchigta.
29 Chiura, Pedro i paipura Jesús agllaskakunaka ainirkakuna:
—Nukanchita chaiakumi, Taita Dius imasa pai niskata uiangapa, maituku runakuna uiarinakugpipas. 30 Nukanchipa ñugpamanda taitakunapa Taita Diusmi Jesusta kaugsachirka. Pai Jesusmandami kamkuna mañarkangichi, kruspi klabaskakunawa warkuchispa wañuchingapa. 31 Taita Diuska, paita kaugsachispaka, suma luarpi atuniachispa, kikinpa alli ladumi tiarichigrirka, tukuikunapa iaia mandag i kispichig kangapa; chasaka, Israelmanda runakuna tukui pandariikunata sakiskakunata pandariikuna pasinsiai tukungapa.
32 —Nukanchika, chasa allilla kawaspami pai Jesusmanda willagkuna kanchi. Santu Ispiritupasmi paimanda tukuipi allilla willag ka. Taita Dius, paita suma uiagkunatami Santu Ispirituta karamú.
33 Chasa Jesús agllaskakunata uiaspaka, chi taitakuna, iapa rabiarispa, wañuchingapami munanakurka. 34 Chasa iuianakugpipas, paipurakuna tiarka Gamaliel suti sug fariseo. Chi runa, Moisés ima niskata iachachig taitami karka. Paita, tukui runakuna sumaglla kuiaspami uiadur karkakuna. Chi runaka, saiarispa, nirka:
—Kai runakunata sug mana unailla kanchama llugsichiichi—. Llugsichiuraka, chipi kaska taitakunata nirka— 35 Kamkuna Israelmanda taitakuna, chi runakunata manara imapas ruraspalla, allilla iuiaringichi. 36 Kasa iuiariichi: unai ña ka; Teudás suti runasik atuniachirikurka, kasa nispa: “Taita Dius kachamuskami kani”. Chiurakuna, sug chusku patsa runakunasik paiwa tukurkakuna. Paita wañuchiuraka, tukui chi paita katiraiagkuna, sugma sugma rispa, puchukarirkakuna.
37 —Chiuramanda, ikuti kasapasmi tukugsamurka: runakuna maituku kaugsanakuskata iachangapa tapuchinakuura, Judas suti Galileamanda runami chasallata atun tukukurka. Paipas, achka runakunatami kaiaspa purichikurka. Paitapasmi wañuchirkakuna. Chiura tukui paiwa kagkunapas, sugsinama sugsinama rispami puchukarirkakuna.
38 —Chimandami kamkunata kunaura niikichita: chi runakunata ianga kawaichi. Ñi imapas paikunata mana ruraichi. Paikuna imasa ianga runakunapa iuiaillawa kagpikuna, paikunapas chasallatami puchukaringakuna. 39 Ikuti paikuna imasa Taita Diuspa iuiaiwa ruranakugpika, kamkunaka mana puchukai pudingapa kangichichu. ¡Ujalallapas kamkunawa Taita Dius rabiarigsamuchu!
Chasa uiaspaka, tukui chi taitakunaka Gamaliel rimaskata suglla iuiai iuiarirkakuna. 40 Chiuramanda, Jesús agllaskakunata kaiaspaka, asutichispa, nirkakunata:
—Mana mas Jesusmanda rimanakungichi—. Chasa nispaka, kacharirkakunata.
41 Jesús agllaskakunaka, chi taitakunapagmanda llugsispaka, kuntintarispa rirkakuna, kasa nispa: “Jesusmanda nukanchi nanaiwa llakii pasarkanchi. Chimandami iapa alli iuiachiiwa rinakunchi”. 42 Chiuramanda, antis mas mana sakispalla, tukui punchakuna, Diuspa atun wasi ukupi i sug wasikunapipas Jesucristomanda mas rimaspa i iachachispa purii kallarirkakuna.
6Kanchis aidagkunata agllaskakunamanda
1 Chi punchakuna, Jesuswa tukuskakuna miraspa miraspami rinakurka. Chiura griego suti rimaiwa kagkuna, hebreo sutiwa rimagkunamanda piñachirii kallarirkakuna, kasa nispa:
—Tukui punchakuna, mikui karanakuura, nukanchipurapa sapalla kidaska warmikuna manima sumaglla chaskinakunchu.
2 Chasa uiaspaka, chunga iskai Jesús kikin agllaskakunaka, paiwa tukui tukuskakunata tandachispa, nirkakuna:
—Manachar alli ka, nukanchi Diuspa Rimaita willanakungataka, mikui karanakuskapi unaianakungapa. 3 Chimanda, taitakuna i mamakuna, kam kikinpura kawaspa, kanchis runakunata maskaichi, mikui i imakunapas kawag tiangapa. Paikuna kachukuna tukuipi alli runakuna, achka iachagkuna, Santu Ispiritupa iuiaita iukagkuna. 4 Chasa tukugsamugpika, nukanchika Taita Diusta mañaimi apanakusunchi. Paipa Rimaita mana sakispallami iachachinakusunchi.
5 Chasa uiaspaka, tukuikuna suglla iuiaimi tukurkakuna. Nispaka, Esteban suti Santu Ispiritupa iuiaita iukagtami agllarkakuna. Paika, Iaia Jesusllawami suma iuiakurka. Chasallata, Felipe, Prókoro, Nikanor, Timón, Parmenas i Nikolás suti runakunatami agllarkakuna. Chi Nikolás, Antiokia puiblumandami karka. Ñugpata judiukuna imasa iachachinakuskata uiaspami paikunawa tukuska karka.
6 Chi agllaska runakunataka Jesús kikin agllaskakunapa ñawima pusarkakuna. Chiura paikunaka, umapi maki churaspa, chi runakunamanda Taita Diusta mañarkakuna.
7 Chi punchakuna, Diuspa Rimaita mas achkakunami uianakurka. Chi Rimaita uiaspa, Jesuswa tukuskakuna masmi Jerusalenpi miranakurka. Achka sasirdutikunapasmi, Jesusmanda rimaita uiaspa, pai Jesuswa suma iuiarirkakuna.
Estebanta apiskakunamanda
8 Estebanka, Taita Diuspa suma kuiaskami karka. Taita Diuspa iapa iachaiwa runakunapa ñawipi askurinti ujnachingasina mana imaurapas kawaskakunatami rurakurka. 9 Sug runakuna, Estebanwa piñachirii kallarirkakuna. Chi runakunaka karkakunami randiska kaskakunata kachariska suti tandaridiru wasimanda. Sugkunaka karkakunasi Sirene alpamanda i Alejandría puiblumanda; sugkunaka, Silisia i Asia alpakunanigmanda. 10 Chi runakuna Estebanwa piñachirinakuuraka, paika Santu Ispíritu karaska iachaiwami iapa suma rimakurka. Chiwanka chi runakuna, paipa rimaita mana ainii alli kapurkakunata.
11 Chimandami paikuna, pakalla sug runakunata kulki kararkakuna, Estebanmanda llullaspa, sutipa kagsina kasa ningapa:
—Chi runata uiarkanchimi, Moisesmanda i Taita Diusmanda jiru rimakugta.
12 Chasakunawaka, chipi kagkunata, Moisés ima niskata iachachig taitakunata i sug taitakunatapas Estebanmanda mana allilla tukuipi rimarkakuna. Nispaka, Esteban kaskama chaiagrirkakuna. Paita apispaka, judíu taitakuna tandariska kaskamami aparkakuna. 13 Nispaka, paimanda willangapa sug runakunata chaiachigrirkakuna. Chi runakunaka, Estebanmanda llullaspa, kasami nirkakuna:
—Kai runa, kai Diuspalla kaska wasimanda i Moisés ima rurangapa willaraiaskamanda imaurapasmi kamirikunlla. 14 Pai rimakuskataka, nukanchi uiarkanchimi: “Chi Nazaretmanda Jesús, kai Diuspa atun wasita puchukangapasi ka”. Kasapasmi uiarkanchi: “Chi Jesús iachachirkasi: Moisés ima nukanchita rurangapa niskata sakispa, sug rigchasi rurasunchi”.
15 Chi taitakuna i tukui chipi tianakugkunata, Estebanpa ñawika sug anjilpa ñawisinami kawarigsamurkakunata.
7Esteban kispiringapa rimariskamanda
1 Chiura iaia sasirdutika, Estebanta tapurka:
—Kammanda rimanakú; chika, ¿sutipachu ka?
2 Chiura, Estebanka ainirka:
—Taitakuna, uiawaichi. Nukanchipa ñugpamanda atun taita, Abraham suti, chara Mesopotamia suti alpapi kaugsakuura, manara Arán puiblupi kaugsakugpita, nukanchipa suma atun Taita Diuska paita kawarirka, 3 kasa nispa: “Kamba alpakunata i tukui kambapurakunata kaimanda sakispa, rii. Nuka, sug mas suma alpami kawachisaki”.
4 —Chasa uiaspa Abrahamka, chi Kaldea alpamanda llugsispa, Arán puibluma rirka kaugsangapa. Chimandaka, paipa taita wañuura, kai alpapi kamkuna kunaura kaugsanakuskama chaiagsamurka. 5 Kai alpapi kaugsakugpipas, Taita Dius manara paita ima alpapas kararka, ñi mai chaki churangapagllapas. Niillakar nirkami: “Sutipami kai alpata karasaki, kam wañuuraka, kamba wambrapa wambrakuna kaugsangapakuna”. Taita Dius chasa niura, Abrahampa warmi manarami ñi sug wambra iukaska karka.
6 —Kasapasmi Taita Diuska nirka: “Kamba wambrapa wambrakuna, sug karu alpapimi kaugsagringapa kankuna. Chipika chinigmanda runakunami, chusku patsa wata paikunata mana llakispalla trabajachingapa kankunata. 7 Chiuramandaka, chi alpamanda runakunata trabajachipuagkunataka, nukami randichipungapa kani. Chasa pasariskauramandami kamba wambrapa wambrakuna, chinigmanda llugsimuspa, kai alpallapita kunguriwagsamungapa kankuna”.
8 —Taita Diuska, Abrahamwa iuiarispa, paita nirkami, kari wambrakunata marka churangapa; chasaka, Taita Diuspalla kagta niraiangapa. Chimandami Abraham, Isaak suti paipa wambra pusag puncha iukagsamuskata chasa rurarka. Chasallatami Isaak, paipa wambra Jakobta rurarka. Paipa chunga iskai kari wambrakunatapas, Jakob chasallata rurarka. Chi runakunami karkakuna nukanchi Israelmandakunapa ñugpamanda achala taitakuna.
9 —Iachanchimi, chi Jakobpa wambrakunaka, José suti waugkindiwa mana allilla iuiaiwa rabia iukaspa, paita katugtakuna, Ejipto suti alpama rinakuska apangapa. Chasa pai katui tukugpipas, Taita Diuska mana sakirka. 10 Chiwanka, tukui llakiiwa kaskatapasmi kispichirka. Suma iachaimi paita kararka. Chasallata, Ejiptopi iaia mandagpa ñugpa ladu José kaura, Taita Diuska chi mandagta iuiachirka, Josewa sumaglla kangapa. Chi mandag kikinmi Joseta churarka, Ejiptopi tukui kaugsanakuskata i paipa wasimandakunawantapas mandag kangapa.
11 —Chiuramandaka, iapa iarkai iapa llakiiwami chi Ejipto suiu tukurka, chasallata Kanaán alpa suiupas. Chiura nukanchipa ñugpamanda taitakuna manami tarinakurka ima mikungapa. 12 Jakobka iachagsamurkami, Ejiptopi trigu mikui iukagtakuna. Chasa iachaspaka, paipa wambrakunata u nukanchipa ñugpamanda taitakuna niskata, paikunatami kacharka, musuglla chima ringapa.
13 —Paikuna ña iskaima Ejiptoma riuraka, Joseka paipa waugkindikunatami rigsichirirka. Chiuramandaka, chi alpapi iaia mandagpas iachagsamurkami, José pipa wambra kagta. 14 Nispaka, José kacharka, taitandi Jakobta i tukui paipurakunata pusagringapa. Paipurakuna, kanchis chunga pichka runakunami karkakuna. 15 Chasamandami Jakob, Ejiptopi kaugsai kallarigrirka. Chipimi wañurka. Nukanchipa ñugpamanda taitakunapas, chillapitami wañurkakuna. 16 Paikuna wañuuraka, Sikem suti puiblumami aparkakuna, pambangapa. Chipimi ñugpata Abraham, Amorpa wambrakunata sug piti alpa kulkiwa randiska tiarka, chipi wañuskakunata pambangapa.
17 —Abrahamta Taita Dius imasa niskasina tukugsamungapa ña chaiakuuraka, Jakobpa wambrakunapa kati wambrakuna, Ejiptopi iapa miraspa miraspami rinakurka. 18 Ejiptopi Josemanda ña kungariska kauraka, sug iaia mandagmi mandai kallarirka. 19 Chi mandagka, nukanchipa ñugpamandakunata llullachispa, mana llakispallami trabajachii kallarirkakunata. Nispaka, tukui taitakunatami nirka, kari wambra tiaskakunataka sitangapa, iapa miranakugmanda.
20 —Chiurakunaka, Moisesmi tiagsamurka. Paika, Diuspa ñawipi sumami kawarirka. Paipa atunkunaka, kimsa killami wasi ukupi pakalla wiñachinakurka. 21 Paita sitagrii chaiauraka, kikin iaia mandagpa sipas warmi wambrami, sitaskata tarispa, paipagma aparka. Chiuramanda, pai kikinpa wambratasinami wiñachirka. 22 Chiwanka Moisés, tukui Ejiptomanda iachaikunatami iachaikurka. Chasaka, tukuipi iacha suma rimag, alli iuiag pagtami tukurka.
23 —Ña chusku chunga wata iukaura, Moiseska iuiarirkami, pai kikinpa Israelmanda runakunapagma chaiagringapa. 24 Chipi chaiagriuraka, sug Ejiptomanda runa, Israelmanda sug runata kaspiwa mana llakispalla piakurka. Chasa kawaspa, Moiseska, chi Israelmanda runata michaspa, chi Ejiptomandata wañugta piagrirka. Chasami randichipurka. 25 Chasa rurakuspa, kasami iuiakurka: “Israelmanda runakuna iachagsamungapami kankuna: ‘Kai Moisesmandami Taita Dius nukanchita kispichigsamungapa ka’.” Moisés chasa iuiakugpipas, Israelmandakunaka manami iuianakurka, paika kispichig kangapa kagta.
26 —Chi kaiandi, Israelmanda iskai runakuna makanakuskatami Moisés tarigrirka. Tarigrispaka, pasinsiachispami nirka: “Kamkuna, waugkindikunami kangichi. ¿Imapatak rabiachirinakuspa makanakungichi?”.
27 —Chi paipura makanakui kallarigka, Moisesta tangaspa, nirka: “¿Pitak kamta mandag churarka; chasaka, nukanchita justisiangapa? 28 Imasami kaina Ejiptomanda runata wañuchirkangi: chasallatachar nukatapas wañuchiwangapa munakungi”.
29 —Chasa uiaspa, Moiseska mitikurka. Madián suti alpama chaiagrispaka, chi luarmanda ajinusinami kaugsakurka. Chipika, sug warmimi tarirka. Paiwa kaspa, iskai wambrami iukarkakuna.
30 —Chusku chunga watapika, Moisés, Sinaí suti chusa sitaska alpapi purikugrirka. Chipika sug anjil, nina sindi sacha rupakuskasinami kawarirka. 31 Chasa rupakuskata kawaspaka, Moisés iapa ujnarigsamurka. Nispaka, kaillaiaspa rirka, mas allilla kawangapa. Chiura, atun Taita Diuspa rimaimi uiarirka, kasa nispa: 32 “Nukami kani kamba ñugpamanda taitakunapa Dius. Abraham, Isaak i Jakobpa Taita Diusmi kani”.
—Chasa uiaspaka Moisés, iapa mancharispa chugchurirka. Kawangapapas, mana pudikurka. 33 Chiura, atun Taita Diuska nirkami: “Kamba chakipi churaraiaskakunata surkurii. Kam sarukuska alpaka, nukapallami ka. 34 Nukapa runakuna Ejipto alpapi iapa llakii iukaskakunatami kawakuni. Paikuna iapa llakiiwa wakanakuskatapasmi uiakuni. Chimandami uraikumurkani, paikunata kispichingapa. Nukami niiki: samui. Uiawai. Kamtami Ejiptoma kachangapa kaiki”.
35 —Chi Moisestami Israelmanda runakuna wabutiska karka. “¿Pitak kamta mandag churarka; chasaka, nukanchita justisiangapa?” niska karka. Chi Moisesmi Taita Dius, mandag i kispichig churarka, paipa anjilwa nina sacha rupakuskapi kawachispa. 36 Chi Moisesmi Israelmanda runakunata Ejiptomanda llugsichigrirka. Chi Ejiptomanda llugsichigrispa, Puka Kucha suti atun iakupimi ialichirkakunata. Nispaka, chusa sitaska alpapi chusku chunga watami purichirkakunata. Chi purinakuskapi, ñi imaurapas mana kawaskasinatami kawachirkakunata.
37 —Chi Moisesllatatami Israelmanda runakunata nirka: “Taita Dius kikinmi ni, kam kikinpuramanda Santu Ispirituwa sug rimagmi llugsingapa ka. Paika, nukasinami kangapa ka”.
38 —Chi Moisesllatatami Israelmanda tukui runakunawa chusa sitaska alpapi sugllapi karka. Taita Diuspa anjilpasmi paiwa karka. Chi anjil, Sinaí awa lumapi paita i nukanchipa ñugpamanda taitakunatapasmi rimarka. Chi Moisesmi Taita Diuspa kaugsai karag rimaikunata uiaspa chaskirka; chasaka paipas, nukanchita karagsamungapa.
39 —Chi Moisestami nukanchipa ñugpamanda taitakuna mana uiangapa munarkakuna. Paita wabutispa, ninakurkami: “Tukuikuna, Ejiptoma kutisunchi”. 40 Moisés mana paikunawa kagmanda, Aarón sutita nirkakuna: “Chi Moisés nukanchita Ejipto alpamanda llugsichimuskata, nukanchi mana iachanchichu ima tukugta. Chimanda, sug diuskuna rurai, nukanchita ñugpangapa”. 41 Chi punchakunami uchulla wagrasina kawari paikunapa dius niraiangapa rurarkakuna. Nispaka, animalkunata wañuchispa rupachispa, chi ianga diustami kungurispa mucharkakuna. Chi pai kikinkunapa makiwa ruraskata kawaspaka, iapami kuntintarirkakuna.
42 —Chimanda Taita Diuska, paikunapagmanda anchurirka. Paikunata sakirka, awamanda istrillakunata dius nispa, kungurichukuna. Chimandami Santu Ispirituwa rimag ñugpamanda librupi willarka, kasa nispa:
Kamkuna Israelmandakuna,
chi chusku chunga wata chusa sitaska alpapi purinakuura,
¿nukatachu animalkunata wañuchispa rupachispa kunguriwarkangichi?
Manima.
43 Molok suti ianga diuspa linsu wasitami aparispa purinakurkangichi.
Chasallata, Refán suti ianga diuspa istrillasina kawariskatapasmi purichirkangichi.
Chi imajinkunata kam kikinkunapa makiwa ruraskakunatami mucharkangichi, dius nispa.
Chimandami nuka,
kamkunata llugsichispa,
Babilonia suti sug ladu alpama kachangapa kaikichita.
44 Kasapasmi Esteban nirkakunata:
—Chi chusa sitaska alpapi, nukanchipa ñugpamanda taitakuna, sug linsu wasimi purichinakurka. Chi wasipika, Taita Dius paikunawa kagtami niraiarka. Chi wasimanda, Taita Dius, Moisesta niska karka: “Imasami kai wasita kawachiiki: chasallatami wasichipuankangi”. 45 Chi wasitaka, nukanchipa ñugpamanda taitakunatami Moisés sakirka. Chi wasita kai alpamami chaiachigsamurkakuna. Josué suti taita kai suiu ñugpata kaugsanakuskata puchukakuuraka, chi linsu wasi paikunawa tiarka. Chi sug runakunata, Taita Diusmi kai alpamanda llugsichirka nukanchipa ñugpamanda taitakunapa ñawipi. Chi linsu wasi, David suti atun mandag kaugsankamami tiarka.
46 —Pai Davidta, Taita Dius suma kuiarka. Pai Davidka munakurka, suma wasi wasichipungapa; chipika, Jakobpa Taita Dius kagsamungapa. 47 Chasa munakugpipas, paika manima; paipa wambra Salomón sutimi wasichipurka. 48 Wasichipugpipas, runa ruraska wasikunapika, tukuimanda mas atun Taita Dius mana chipika kaugsanchu. Chimandami Santu Ispirituwa rimagka ñugpamanda librupi kasa willarka:
49 Atun Taita Diuska, kasami ni:
“Sug luar, nuka mandangapa tiaridirumi niraiá.
Alpaka, nukapa chaki sarudirumi ka.
Nigpika, ¿imasa wasitak munanakungichi saiachipuangapa?
¿Maikantak nuka samadiru kapuanga?
50 ¿Manachu tukui, nuka kikin ruraska ka?”.
51 Kasapasmi Esteban nirkakunata:
—Kamkuna, imaurapas upasinami karkangichi. Mana Taita Diusta rigsigsina, mana rinri uiagsina i mana sunguiugsinami kangichi. Kamkunapa ñugpamanda taitakunasina, kamkunapas chasallatami kangichi. Imaurapas Santu Ispirituta mana munangichichu. 52 Kamkunapa ñugpamanda taitakuna, Santu Ispirituwa rimagkunata, ¿maikankunatatak mana llakichispa wañuchirkakuna? Chi rimagkunaka willaskami karkakuna, alli iuiag Cristo samungapa kagta. Chi alli iuiag runa ña samuuraka, kamkunaka apichispami wañuchii nirkangichi. 53 Taita Dius ima rurangapa niskataka kamkunapa ñugpamandakunata anjilkunawami willarka. Chasa willagpipas, Taita Dius imasa munaskata mana rurangichichu.
Estebanta wañuchiskakunamanda
54 Chasa uiaspa, chi taitakunaka, iapa rabiarispa, kirukunapas uiarigta mukurirkakuna, Estebanta wañuchingapa nispa. 55 Paika, Santu Ispiritupa iuiaita iukaspa, sug luarma Taita Dius iapa suma punchalla kaskatasi kawarka. Chasallata, Taita Diuspa alli ladu Jesús saiakugtasi kawarka. 56 Chasa kawaspaka, nirka:
—Kawaichi. Suma luar, paskaskami ka. Runa Tukuska Jesuska, Taita Diuspa alli ladu saiakugtami kawakuni.
57 Chasa rimagllapi, tukuikuna, rinri taparispa, sinchi kaparispaka, sugllasina kalparkakuna, paita apingapa. 58 Nispaka, chi puiblumanda paita llugsichirkakuna, rumiwa piaspa wañuchigringapa. Estebanmanda kuntra willagkuna, manara rumiwa piai kallarispalla, kataridirukunata Saulo suti musuta mingagrirkakuna. 59 Chasa Estebanta rumiwa pianakuuraka, paika Iaia Jesusta nirka:
—Taitiku, nukapa ispirituta kamtami mingaiki—. 60 Nispaka, kungurispa, sinchi kaparirka, kasa nispa— Taitiku, paikuna kai mana suma rurawaskakunamanda, paikunata mana imapas iuiaripuangi—. Chasa nispaka, wañurka.
8Jesuswa tukuskakunata, Saulo puchukangapa munakugmanda
1 Saulopas niska karka: “Estebantaka wañuchiimi chaiá”.
Chi punchallatata, Jerusalenpi Jesuswa tukuskakunata puchukangapa iuiaiwa wasi wasi maskai kallarirkakuna. Chimanda tukui Jesuswa tukuskakunaka, Judea i Samaria suti alpa suiu mitikui kallarirkakuna. Chiwanka Jesús kikin agllaska runakuna, sapallami Jerusalenpi kidarkakuna. 2 Taita Diuswa alli iuiarispa kag runakunaka, iapa wakaspa, Esteban wañuskata pambarkakuna. 3 Ikuti Sauloka, Jesuswa tukuskakunata puchukangapa iuiaillawami purikurka. Wasi wasi iaikuspa, kari i warmikunata aliuspa llugsichispa, karsilpi churachikurka.
Samaria alpapi, Alli Willaita willaskakunamanda
4 Jerusalenmanda llugsigkuna, tukuipimi Diuspa Rimaita willaspa purii kallarirkakuna. 5 Chiura Felipeka, Samaria suti alpapi chaiagrispa, sug puiblupi rimai kallarirka, Jesús, Taita Dius agllaska Cristo kagta willaspa. 6 Chasa uiaspaka achkakuna, sugllasina tukuspa, ima Felipe rimakuskata allilla uiai kallarirkakuna, ñi pipas mana kawaskasina rurakugmanda. 7 Chiurakuna kuku wairakuna, achkakunapagmanda kaparispa llugsichii tukurkakuna. Sugkuna kuiuringapagllapas mana pudiskakunata, chasallata mana chakiwa puringapa pudiskakunatapas, achkakunatami aliachispa sakirkakuna. 8 Tukui chasa kawaskakuna, iapa alli iuiachiiwa kuntintarirkakuna.
9 Chipi tiarka sug runa, Simón suti. Chi runa, ña unaimandata chi puiblupi paipa mana alli iuiaiwa ruraspa kaugsakurka. Kikinlla nikurka: “Nuka, tukuikunamanda mas iapa iachami kani”. Chasaka, tukui chipi kaugsanakuskata ujnachispasi kaugsakurka. 10 Paita manchariskasinasi suma iuianakurka. Atun taitakunapas paimanda ninakurka: “Paimi Taita Diuspa iapa iachaiwa suma ruraku”. 11 Ña unaimandata paipa mana alli iuiaiwa tukuikunata ujnachispa charikurka.
12 Chasapi kaugsanakuspapas, Felipe Jesucristomanda i Diuspa suma mandaita willagsamuskata uiaspaka, Jesuswa suma iuiarirkakuna. Nispaka, kari i warmi baugtisarii tukurkakuna. 13 Kikin Simonpasmi, Jesucristomanda uiaspaka, suma iuiarigsamurka. Baugtisarii tukuspaka, Felipewa purii kallarirka. Felipe imaurapas mana kawaskasina rurakuskata kawaspa, iapa ujnarispa kawakurka.
14 Chiuramandaka, Jesús kikin agllaska runakuna Jerusalenpi kaskama iacharigsamurka, Samariamanda runakunapas Diuspa Rimaita suma uianakugta. Chasa iacharigsamuuraka, Pedro i Juanta chi puibluma kacharkakuna. 15 Chi Samariamandakuna, manara Santu Ispirituta chaskiska karkakuna. Iaia Jesuspa sutillawami baugtisariska karkakuna. Chasa kagmanda, Pedro i Juanka, chaiagrispa, Taita Diustami mañarkakuna, Santu Ispiritullatata paikunawa tukugsamuchu. 17 Nispaka, umapi maki churarkakunata. Chasawa, Santu Ispiritutami chaskirkakuna.
18 Simonka kawarka, paikuna maki churaura, Santu Ispirituta chaskigtakuna. Chasa kawaspaka, paikunata kulki munachispa, 19 nirka:
—Nukatapas chasallata iachai karawaichi; chiwanka, nuka maikantapas maki churaspa, Santu Ispirituta karai pudingapa.
20 Pedroka ainirka:
—Kamba chi kulki kam kikinwantami puchukaringapa kangichi. Taita Dius kikin paipa Ispirituta karangapa kachamuskata, ¿kamba kulkiwachu munakungi randingapa? 21 Kamka, kai nukanchi suma ruranakuskapi mana pudingichu chapuringapa. Diuspa ñawipi, kam mana allilla iuiaiwami kangi. 22 Kawakuikimi, kam nukanchita llakirispa kawakugta. Kam kikin mana allilla ruraskakuna wataskasinami charinakú. Chasapaka, chi pandariikunata sakispa, atun Taita Diusta nii: “Nuka imasa umapi mana allilla iuiakuskata pasinsiawai”.
24 Chiura, Simón ainirka:
—Atun Taita Diusta nukamanda mañapuaichi, nukata imasa niwaskasina mana pasariwachu.
25 Chi Jesús agllaskakuna, Iaia Jesusmanda Suma Rimaita chi puiblupi willaspaka, Samaria alpapi sug achka puiblukunatapas willaspa ialirkakuna, Jerusalenma kutinakuspa.
Etiopía alpamanda runa, Jesuswa tukuskamanda
26 Felipetaka, atun Taita Diuspa anjil nirka:
—Atarispa, alli makisinama rii. Jerusalenmanda Gaza suti puibluma ñambita rii—. (Chi ñambi, chusa sitaska alpallatami riraiá.)
27 Chiura Felipe, atarispa, rirka. Chi ñambipika, Etiopía suti alpamanda sug runawa tupanakurka. Chi runa karka Kandase suti atun mandag warmipa aidag, kulkita wakachig. Jerusalenma riska karka, Taita Diusta kunguringapa. 28 Kikinpa alpama kutikuspaka, kaballu aliudiru augtupi tiakuspa, Isaías suti Santu Ispirituwa ñugpamanda rimag ima willaraiaskata kawakurka. 29 Felipewa chi runawa tupanakuura, Santu Ispirituka paita nirka:
—Chi augtuma kaillaiagrii.
30 Chiura Felipe, kalpa kaillaiagrispa, uiarka chi runa imasa uiarikuskata. Nispaka, tapurka:
—Chi kawakuskata, ¿iachangichu ima niraiagta?
31 Chiura, chi runaka ainirka:
—Ñi pipas mana iachachiwankunachu. Nigpika, ¿imasatak nuka iachasa?—. Nispaka, Felipeta mañarka— Diusmanda sikamui, sugllapi nukawa tiaringapa.
32 Nigpika, kasa willaraiaskatachu chi runa kawakurka:
Imasami ubija, wañuchii tukungapa apanakuura
i milma rutungapa kaura,
mana kaparí:
chasallatami paika, wañuchii tukungapa apanakuura,
mana ñi ima rimarirka.
33 Justisiakunaka, paita wabutispa, mana uiaspallami wañuchirkakuna.
Pai musu kagpita, kaugsaitami anchuchipurkakuna.
Chimandami wambra, mana paita tiapú.
34 Chasa kawaspa willaura, chi runaka Felipeta tapurka:
—Diusmanda willawai: chi rimag, ¿kikinmandachu chasa rimarka; u sugmandachu nirka?
35 Chasa willaraiaskata kawaspaka, Felipe chiuralla Jesusmanda willaspa, iachachii kallarirka.
36 Chasa ñambi rinakuskapika, iaku tiaskapi chaiagrirkakuna. Chiura, chi runaka nirka:
—Kaipi iakumi tia. ¿Manachu nukatapas pudirintra baugtisawangapa?
[ 37 Chiura, Felipe nirka:
—Jesucristowa kam suma iuiariska kagpika, baugtisariimi pudingi.
Chiura, chi runaka ainirka:
—Sumami iuiakuni, Jesucristo sutipa Taita Diuspa wambra kagta—.] 38 Chasa nispaka, nirka— Augtuta saiachii.
Saiachiura, iskandikuna iakuma uraikuspaka, chi mandag runataka Felipe baugtisarka.
39 Iskandikuna iakumanda llugsiura, atun Taita Diuspa Ispirituwa diulpilla Felipeta aisaspa aparka. Chi mandag runa, paita mana mas kawarka. Chi runaka, iapa suma kuntintulla paipa ñambi rii kallarirka. 40 Felipeka, Azoto suti puiblupi kawarigrirka. Chimandaka, puiblukuna suiu purispa, Jesusmanda Alli Willaita willaspa ialirka, Sesarea suti puibluma chaiankama.
9Saulo, Jesuswa tukuskamanda
1 Chiurakunaka Saulo, Iaia Jesuswa tukuskakunata wañuchispa puchukangapa iuiaillawami purikurka. Chasa iuiarispaka, iaia sasirduti iskribiska karta mañagrirka, 2 Damasko suti puiblu judiukuna tukui tandaridiru wasikunapi iaikui pudingapa; chikunapika, maikan kari i warmikuna Iaia Jesuswa tukuskakunata tarispa, apispa, Jerusalenma wataspa apangapa. 3 Chasa mañaspaka, ñambi rikuskapi, ñalla Damaskoma chaiagringapa kaura, diulpilla awanigmanda paita punchaiachigsamurka. 4 Punchaiachigllapi, Sauloka alpapi urmagsamurka. Chiuraka, paita rimai uiarigsamurka, kasa nispa:
—Saulo, Saulo, ¿imapatak puchukawangapa iuiaillawa purikungi?
5 Chiura, Saulo tapurka:
—Kam Taitiku, ¿pitak kangi?
Chasa tapuura, chi rimagka ainigsamurka:
—Nukami kani Jesús. Nuka kikintami puchukawangapa iuiaillawa purikungi.
[ 6 Chasa uiaspaka, Saulo, dimanchai chugchuspa, tapurka:
—Taitiku, ¿imatak nuka rurangapa munakungi?
Chiura, Iaia Jesuska ainirka:]
—Atarispa rii. Chi puibluma iaikugrii. Chipimi kamta ningakuna, ima rurangapa chaiagta.
7 Saulowa sugllapi rinakugka, rimaita uiarkakuna. Kawaika, ñi pitapas mana kawarkakuna. Chimanda, iapa manchariska karkakuna.
8 Sauloka, alpamanda atariuraka, ñi ima mana ñawi kawangapa pudirka. Nigpika, paita makimanda apispa, Damaskoma pusarkakuna. 9 Kimsa punchami chipi karka, mana ñawi kawangapa pudi. Chi punchakuna, ñi ima mana mikuspalla upiaspallami karka.
10 Chi puiblullapita kaugsakurka Jesuswa tukuska runa, Ananías suti. Chi runataka Iaia Jesús, muskui ukupisina kawarispa, nirka:
—Ananías.
—Kaipimi kani, Taitiku— ainirka.
11 Chiura, Iaia Jesuska nirka:
—Atarispa, Derecho suti ñambima rii. Judaspa wasima chaiagrii. Chipika, Tarso puiblumanda sug runa Saulo sutimi kanga. Chi runapas, kunaura Taita Diustami mañaku. 12 Ananías suti runa iaikuspa, maki churagtami muskui ukupisina kawarka, ikuti kawai pudingapa.
13 Chasa uiaspa Ananiaska, Iaia Jesusta nirka:
—Taitiku, achkakunatami chi runamanda uiaska kani, Jerusalenpi kammandalla iuiarispa kagkunata puchukangapa munakugta. 14 Chi runaka, kunaura iaia sasirdutikuna kachamuskasi samuku, kaipi tukui kamwa suma iuiarispa kagkunata apispaka, wataspa apangapa.
15 Iaia Jesuska nirka:
—Kamka riilla. Paita, nukami agllarkani, mana judíu kaskakunata, paikunapa mandagkunata i Israelmanda runakunatapas nukamanda willapuangapa. 16 Nukami paita kawachingapa kani, imasa pai kikin, nukamanda iapa llakiikuna iukangapa kagta.
17 Chasa uiaspa Ananiaska, Saulo kaskamami rirka. Chipi iaikugrispaka, Saulota maki churaspa, nirka:
—Waugki, Iaia Jesús, kam kikinta ñambipi samukuskata kawarirka; pai Jesusllatatami nukata kachamuwarka, kam ikuti kawai pudingapa. Chasallata, Santu Ispiritupa iuiaitami chaskingapa kangi.
18 Chasa nigllapika, Saulota ñawi wichkaraiaskamandami mapakunasina urmagsamurka. Chiura, ikuti allilla kawai pudirka. Nispaka, atarispa, baugtisarirka. 19 Mikuuraka, ikuti animupas chaiagsamurka.
Saulo, Alli Willaita willai kallariskamanda
Chiuramanda Saulo, Jesuswa tukuskakuna Damaskopi kaugsanakugwa sug punchakunami chisiarka. 20 Chi punchakuna, judiukuna tandaridiru wasikunapi Jesusmanda willai kallarirka, kasa nispa:
—Jesús, Taita Diuspa wambrami ka.
21 Tukui paita uiagkuna, ujnarispa, ninakurka:
—Kai, ¿manachu ka Jerusalenpi Jesuswa tukuskakunata puchukangapa munakug? Pai kikinsi kaima samurka, Jesuswa tukuskakunata wataspa, iaia sasirdutikunapagma apangapa.
22 Sauloka, mana manchaspalla, ñugpamanda librupi imasa willaraiaskasina iachachikurka, Jesús, Taita Dius agllaska Cristo kagta. Chasa iachachikuskamanda, Damaskopi kaugsag judiukuna, paipa rimaita ainingapa mana pudirkakuna.
Judiukuna paita wañuchingapa, Saulo kispiskamanda
23 Achka punchakuna ialiura, chi judiukuna, suglla iuiai tukuspa, rimanakurka, Saulota wañuchingapa. 24 Puncha i tuta, chi puiblumanda llugsidiru pungukunapi chapaspa saianakurka, paita apispa wañuchingapa. Chitaka, Saulo iachagsamurka. 25 Chasa iachaspaka, sug tuta Jesuswa tukuska runakuna, paita atun saparupi jundachispa, puiblu kincha awanigmanda alpama uraikuchimurkakuna. Chasapika, wañui kispirka.
Jerusalén puiblupi, Saulo kagriskamanda
26 Jerusalén puibluma chaiagrispaka, Saulo munakurka, Jesuswa tukuskakunawa sugllapi kangapa. Chasa munakugpipas, tukuikuna paita manchanakurka. Saulo manima Jesuswa tukuska kagta iuianakurka. 27 Chasa iuianakugpipas, Bernabeka, Saulopagma chaiagrispaka, Jesús kikin agllaskakunapagma pusarka. Paikunapagma chaiachigrispaka, willarka imasa Saulo, Damaskoma ñambipi rikuura, Iaia Jesús kawarispa, paita rimagta; chasallata Damaskopi mana manchaspalla Jesusmanda willakugta.
28 Chiuramandaka Saulo, chi Jesuswa tukuskakunawa Jerusalenpi purii kallarirka. Chipika, mana manchaspallami Iaia Jesusmanda willai purikurka. 29 Paika, judiukuna griego rimaiwa rimanakuskawa sinchi sug rigcha sug rigcha Jesusmanda rimanakurka. Chimandaka, chi runakuna iuiarinakurka, paita wañuchingapa. 30 Chasa iachagsamuspa, Jesuswa tukuskakunaka paita pusarkakuna Sesarea puibluma. Chimandaka, Tarso puibluma paita kacharkakuna.
31 Chiurakuna, Judea, Galilea i Samaria alpakuna suiu, Jesuswa tukuskakuna sumaglla kaugsanakurka, mana pitapas manchaspalla. Pai kikinpura mas alli suma iuiai iuiachinakurka. Atun Taita Diusta suma manchaspa kuianakurka. Santu Ispíritu paikunata sumaglla iuiachiskawa masmi miranakurka.
Eneas suti runa ambii tukuskamanda
32 Chikama Pedroka, Jesuswa tukuskakunata kawaspa purikurka. Purikuskapika, Lida suti puibluma chaiagrirka, chipi kaugsanakuskatapas kawangapa. 33 Chipika, Eneas suti sug runawa tupanakurka. Chi runa, mana kuirpu kuiuringapa pudi, pusag wata ungug sirikurka. 34 Chi runataka, Pedro nirka:
—Jesucristomi kamta ambiku. Atarispa saiarii. Kam puñudiruta allichii.
Chasa nigllapi, Eneas atarispa saiarirka. 35 Chasa kawaspaka, Lida i Sarón puiblukunamanda tukui runakuna Iaia Jesuswami tukurkakuna.
Dorkas suti warmi ikuti kaugsariskamanda
36 Jope suti puiblupika tiarka Jesuswa tukuska sug warmi. Chi warmi suti karka Tabita u Dorkas. (Chi niraianmi taruka.) Iapa allilla ruraspa, tukui ministidukunata aidaspa kaugsag warmimi karka. 37 Chi warmika, Lida puiblupi Pedro kaura, sinchi ungui iukaspa, wañurka. Paita armachiskauramandaka, awa ladu wasi atun ukupi ialichispa churagrirkakuna.
38 Jopemanda Lida puibluma mana iapa karu ringapa kanchu. Jesuswa tukuska Jopepi kaugsanakugka, allillami iacharkakuna, Pedro Lidapi kagta. Chimandaka, iskai runakunata Lidama kacharkakuna, “Utkalla Jopema samuchu” ningapa.
39 Chaiagrispa willagrirkakuna. Chiura Pedroka, chi runakunawa rirka. Jopema chaiachigrispaka, paita pusarkakuna wañuska kaskama. Chi ukupi iaikugriuraka, tukui chipi kag sapalla kidaska warmikuna wakaspa kallarirkakuna, Dorkas kaugsaura kikin ruraska i katanga iukachiskakunata kawachingapa. 40 Pedroka, tukuikunata kanchama llugsichirka. Llugsichispaka, kungurispa, Taita Diusta mañarka. Mañaskauramandaka, chi warmi wañuskata kawaspa, nirka:
—Tabita, atarii.
Chiuralla, ñawi kawagsamurka. Pedrota kawaspaka, atarispa, tiarirka. 41 Chiura Pedroka, makimanda apispa, saiachirka. Nispaka, Jesuswa tukuskakunata i chi warmikunata kaiaspa, kaugsa kagtami kawachigsamurka. 42 Chasa pasariskaka, Jope puiblupi tukui kaugsanakuskapagpimi iacharigsamurka. Chimanda, achkakunami Iaia Jesuswa tukugsamurkakuna. 43 Chiuramanda Pedro, achka punchakuna chi puiblupi chisiarka, Simón suti wagra kara jujuspa kurtidurpagpi.
10Kornelio suti suldadukunata mandag, Jesuswa tukuskamanda
1 Sesarea puiblupi tiarka sug mana judíu runa, Kornelio suti. Pai, Italiamanda suti suldadukunata mandagmi karka. 2 Taita Diusta suma kuiaspa manchagmi karka, chasallata paipa wasipi tukui kagkunapas. Achka kulkiwa judíu ministidukunata aidadurmi karka. Tukui punchakuna, Taita Diusta mañadur karka. 3 Chi runataka, sug chaugpi chisima kaura, Taita Diuspa anjil, muskui ukupisina diulpilla iaikuspa, allilla kawarirka. Chi anjilka, paita nirka:
—Kornelio.
4 Chasa kawaspaka, Kornelio iapa mancharigsamurka. Nispaka, tapurka:
—Kam taitaka, ¿imatak munakungi?
Chiura, anjilka ainirka:
—Taita Dius, kam ima mañakuskatami uiarka. Chasallata, iapa ministidukunata kulki karakuskatami kawarka. 5 Kunauraka, kamba runakunata kachai Jope puibluma, Simón Pedro suti runata pusagringapa. 6 Chi runa, sug Simón suti wagra kara jujuspa kurtidurpa wasipimi ka. Chi Simonpa wasi, lamar iaku patallapimi saiaku.
7 Chi anjil rigllapi, Kornelioka, iskai paipa lutrinkunata i sug suldadu Taita Diuswa iuiarig paipa iapa kuiaska kagtami kaiarka. 8 Chi runakunataka tukui ima anjil rimaskata willaspa, Jope puibluma kacharka.
9 Kaiandika, chi runakuna Jopema kaillaianakugriura, Pedroka, ña chaugpunchasina kaura, wasi awa ladu trujasinama sikarka, Taita Diusta mañangapa. 10 Paitaka iarkai apirka. Mikui munakurka mikungapa. Mikui ianunakunkama, paita muskui ukupisina kawarigsamurka, 11 sug luar paskaska kagta. Chipika, sug atun linsusina tukui chusku puntakunata wataska uraikumukugsina kawarirka. 12 Linsu ukupika, sug rigcha sug rigcha chusku chakiiug sachukumanda animalkuna, kulibrakuna i piskukuna tiagtasi kawarirka. 13 Chiuraka, Pedrota rimai uiarigsamurka:
—Atarispa wañuchii, maikantapas kam mikungapa.
14 Pedroka ainirka:
—Taitiku, nuka mana munanichu. Nuka, ñi imaurapas chi mapasina niraiaskakunata mana mikuska kanichu.
15 Ikuti chi rimaika uiarigsamurka:
—Kikin Taita Diusmi kasa ni: “Maillaskasinami kankuna”. Chimandami niiki: kam mana iuiakui, chara mapasina kagta.
16 Kimsa biaji chasallata chasallata kawachispa rimagsamurka. Chiuramandaka linsu, awasinama tukuiwa sikarka.
17 Chasa kawaspaka, Pedro iapa iuiarii kallarirka: “Chi kawariwaska, ¿imasik niraiá?”. Chasa iuiarikunkama, Kornelio kachaskakunaka, Simonpa wasimanda tapuspa tapuspa, wasi punguma chaiagrirkakuna. 18 Chipi chaiagrispaka, tapurkakuna:
—Simón Pedro, ¿kaipichu kaugsá?
19 Pedro chara imasa kawaskamanda iuiakuura, Santu Ispirituka paita nirka:
—Kimsa runakunami kamta maskanakú. 20 Nuka kachamuskami kankuna. Chimanda uraikuspa, paikunawa riilla, mana manchaspalla.
21 Chiura Pedroka, uraikuspa, chi runakunata nirka:
—Nukami kani kamkuna maskanakuska. ¿Imapatak samunakungichi?
22 Chiura ainirkakuna:
—Kornelio suti suldadukunata mandagmi nukanchita kachamurka. Pai runa, alli iuiag, Taita Diusta suma kuiaspa manchagmi ka. Paita, tukui judiukunami munankuna. Paitaka, Taita Diuspa tukuipi alli anjilsi nirka: “Kachai Pedrota pusagringapa, samuchu. Samuuraka, uiankangimi imasami rimagsamú”.
23 Chasa uiaspaka, Pedroka iaikuchirkakunata, pusada mañachingapa.
Kaiandika, paikunawa rirka. Jopemanda Jesuswa sug tukuskakunapas, sugllapi rirkakuna. 24 Sug kaiandika, Sesarea puibluma chaiagrirkakuna. Chipika Kornelio, paipapurakunawa chaianakudiruwa tandachispa, paipa wasipi suianakurka. 25 Chi wasima Pedro ña chaiagrikuuraka, Kornelio tupangapa rirka. Tupanakuspaka, paita kungurirka. 26 Pedroka atarichirka, kasa nispa:
—Saiarii. Nukapas, kamsina ianga runami kani.
27 Chiuramanda, paiwa rimanakuspa, wasi ukuma iaikugrirkakuna. Chipika, achka runakuna tandariska kaskakunata kawaspa, 28 Pedroka nirkakunata:
—Kamkuna allillami iachangichi: nukanchi judiukunata michanmi, sugkunawa ianga rimanakungapa, piur paikunapa wasima iaikugringapa. Chasa kagpipas, Taita Dius kikinmi willawarka, mana pitapas mapasina kagta kawangapa. 29 Chimandami, kamkuna pusamuwangapa chaiagrigllapi, mana ñi ima piñarispalla samurkani. Chasamandami iachangapa munani: ¿imapatak kaiawanakungichi?
30 Chiura, Kornelioka ainirka:
—Kasaurallatata, ña chusku punchami tukú; kai nukapa wasi ukupimi karkani. Mana mikuspalla, chisima Taita Diustami mañakurkani. Nigpika diulpilla sug runa, puncha katanga churariskami kawariwagsamurka. 31 Chi runaka niwarkami: “Kornelio, Taita Dius, kam ima mañakuskatami uiarka. Chasallata, iapa ministidukunata kulki karakuskatami kawarka. 32 Kunauraka, kamba runakunata kachai Jope puibluma, Simón Pedro suti runata pusagringapa. Pai runa, sug Simón suti wagra kara jujuspa kurtidurpa wasipimi ka. Chi Simonpa wasi, lamar iaku patallapimi ka”.
33 —Anjil rimawagllapimi kacharkani, kamta maskagringapa. Kam, allillami rurarkangi, nukawa samungapa. Kunaura, tukuikunami kanchi Diuspa ñawipi. Munanakunchimi, tukui ima atun Taita Dius kamta niskata uiangapa.
34 Chiura, Pedroka nirka:
—Kunaura nuka sutipami iachani, Taita Diuspa ñawipi, tukuikuna sug rigcha sug rigcha mana tiagta. 35 Maikan runakunapas Taita Diusta suma kuiaspa manchaiwa iuiarispa allilla ruragkunata, chi runakunatami sutipa sumaglla kawá.
36 —Taita Dius, ñugpamanda achala taita Israelpa wambrakunapa kati wambrakunata Jesucristowami rimagsamurka, runakuna paiwa sumaglla kaugsai tiangapa. Pai Jesús, tukuikunapa iaiami ka. 37 Kamkuna, allillami iachangichi, Galilea alpa suiu, nispaka Judea alpa suiupas imasa pasarikuskata, Juan willaspa baugtisaspa purikuskauramandata. 38 Iachangichimi, imasa kikin Jesús, Nazaret puiblumanda kaspa, Taita Diusta Santu Ispirituwa chaskigsamugta; chasaka, tukui allilla pudingapa. Taita Dius paiwa kagmanda, allilla ruraspami purikurka. Maikanta iaia kukuwa pagtariskatapas anchuchispami purikurka.
39 —Nukanchika, Judea alpa suiu i Jerusalén puiblupi tukui ima Jesús suma ruraskata kawaspa, sutipa willagkunami kanchi. Paitaka, kruspi klabaspami wañuchirkakuna. 40 Paita chasa wañuchigpikunapas, Taita Diuska kimsa punchapika ikutimi kaugsachirka. Nispaka sakirka, nukanchita ikuti kawarigsamungapa. 41 Tukui runakunata mana kawarirkachu. Nukanchillatami kawarigsamurka. Nukanchitami Taita Dius ñugpamandata agllarka, chasa kawaskata willagkuna kangapa. Nukanchikar, Jesús ña wañuska kaugsariskauramandata paiwa mikuspa upiaspami karkanchi. 42 Chiuramanda paika, nukanchitami kachamurka, tukui runakunata kasa willangapa: pai Jesustami Taita Dius churarka, tukui kaugsa i wañuskakunata justisiangapa. 43 Paimandami Santu Ispirituwa tukui ñugpata rimagkuna willaska niraiarka, kasa nispa: “Maikan paiwa suma iuiarigkuna, paikuna pandariskakunata pasinsiaimi tukungapa kankuna”.
44 Pedro rimakugllapimi kikin Santu Ispíritu, tukui kaskakunapa sungupi iaikugsamurka. 45 Jesuswa tukuska judiukuna Pedrowa chaiagriskakunaka, chi mana judíu kagkunapas Santu Ispirituta chaskigta kawaspa, iapa ujnarirkakuna. 46 Chi runakuna, mana iachaska rimaikunawa rimanakuskata i Taita Diusta iapa suma kagta ninakuskata uiaspami chasa ujnarirkakuna.
Chiuramanda, Pedroka nirka:
47 —Kai runakunapas, Santu Ispirituta ñami chaskirkakuna, nukanchisinallatata. Nigpika, ¿imamandatak manara baugtisaringakuna?—. 48 Chasa nispa, nirka— Jesucristopa sutiwa baugtisariichi.
Chiuramanda chipi kagkuna, Pedrota mañarkakuna, paikunawa sug punchakuna chisiangapa.
11Jerusalenpi Jesuswa tukuskakunata, Pedro willagriskamanda
1 Jesús kikin agllaskakunata i Judeapi kaugsag Jesuswa tukuskakunata iacharigsamurka: mana judíu kagkunapas, Diuspa Rimaita sumami uiarkakuna. 2 Pedro ikuti Jerusalenma chaiagriuraka, Jesuswa tukuska sug judiukuna mana munanakurka, paikunapa ñugpamandakuna ima rurangapa iachachiskata sakingapa. Chimandami, paita piñaspa, 3 nirkakuna:
—¿Imapatak mana judíu kagkunata chaiakugringi? ¿Imapatak paikunawa sugllapi mikukugringi?
4 Chiura Pedroka, pai ima pasaskata suiumandata willai kallarirka, kasa nispa:
5 —Nuka Jope suti kaska puiblupi Taita Diusta mañakuuraka, muskui ukupisina kasami kawarkani. Sug atun linsusina tukui chusku puntakunata wataska, awamanda nuka kaskamami uraikumukurka. 6 Allillami kawarkani. Chi ukupika, sug rigcha sug rigcha chusku chakiiug sachukumanda animalkuna, kulibrakuna i piskukuna tiagtami kawarkani. 7 Chasa kawakuuraka, kasa rimaimi uiariwagsamurka: “Pedro, atarispa wañuchii, maikantapas kam mikungapa”.
8 —Nukaka ainirkani: “Taitiku, nuka mana munanichu. Nuka, ñi imaurapas chi mapasina niraiaskakunata mana mikuska kanichu”.
9 —Chi suma luarmanda rimaika, ikuti uiariwagsamurka: “Kikin Taita Diusmi kasa ni: ‘Maillaskasinami kankuna’. Chimandami niiki: kam mana iuiakui, chara mapasina kagta”.
10 —Kimsa biaji chasallata chasallata kawachispa rimawagsamurka. Chiuramandaka chi linsu, awasinama tukuiwa sikarka.
11 —Chiurallatata, kimsa runakuna Sesareamanda kachaskakunami nuka kaska wasima chaiagrirkakuna, maskawagringapa. 12 Chiura, Santu Ispirituka niwarkami: “Paikunawa riilla, mana manchaspalla”. Sugta nukanchi waugkindikuna kaipi kagkunapasmi nukawa rirkakuna. Chasa Sesareama chaiagrispaka, chi runakunata kachagpa wasipi iaikugrirkanchi. 13 Chiura chi runaka, kasami nukanchita willai kallarirka: “Sug anjil nukapa wasipi saiakugtami kawarkani. Chi anjilka niwarka: ‘Kamba runakunata kachai Jope puibluma, Simón Pedro suti runata pusagringapa. 14 Pai runami rimagsamungapa ka, kam i tukui wasipi kagkuna imasa kispiringapa kagtakuna’.”
15 —Nuka chasa uiaspa, rimai kallariuraka, Santu Ispiritumi paikunapa sungupi iaikugsamurka; imasami ñugpata nukanchipagma samuska karka: chasallata. 16 Iaia Jesús imasa nukanchita niskata chiurami iuiariwagsamurka. Kasami niska karka: “Juan, iakullawami baugtisarka. Ikuti kamkunaka, Santu Ispirituwami baugtisai tukungapa kangichi”. 17 Nigpi, imasami nukanchi Iaia Jesucristomanda suma iuiaskakunata, Taita Dius paipa Ispirituta karagsamurka: chasallatami paikunatapas kararka. Nigpika nuka, ¿imatak kani, Taita Dius kikin munakuskata: “Mana” ningapa?
18 Chasa uiaspa, Pedrota piñaspa kagkunaka, upallaspa, Taita Diusta nirkakuna:
—Kam, iapa suma atunmi kangi—. Kasapasmi nirkakuna— Sutipami Taita Dius, mana judíu kagkunatapas kará; chasaka paikuna, pandariikunata sakispa, mana puchukaridiru suma kaugsaita iukangapa.
Antiokia puiblupi Jesuswa tukuskakunamanda
19 Estebanta judiukuna wañuchiskauramanda, tukui Jesuswa tukunakuskata wañuchingapa maskai kallarirkakuna. Chimanda sugkuna, Fenisia i Chipre suti alpakunama mitikurkakuna. Sugkunaka, Antiokia suti puiblumami chaiagrirkakuna. Maimapas chaiagrispaka, judíu kagkunallatami Jesusmanda willanakurka. 20 Ikuti sugkunaka, Antiokiama chaiagrispaka, mana judíu kagkunatapasmi rimaspa, Iaia Jesusmanda willai kallarirkakuna. Chi runakuna, Chipremanda i Sirene puiblumandami karkakuna. 21 Chi runakunaka, atun Taita Diuspa iapa iachaita iukaspami Jesusmanda suma willanakurka. Chasa uiaspaka, achka runakunami, ñugpamanda iuiaikunata sakispa, Iaia Jesuswa suma iuiarirkakuna.
22 Jerusalenpi Jesuswa tukuska runakunata chasa iacharigsamurka. Chiura, Bernabetami chi Antiokiama kacharkakuna. 23 Pai runaka karkami iapa alli, tukuipi Jesuswa suma iuiag. Santu Ispiritupa iuiaitami iukarka. Paika, chi puibluma musuglla chaiagrispa, kawarka imasa Taita Dius paikunata sumaglla kawaska kagta. Chimandami paika sumaglla kuntintarirka. Nispaka, tukui paikunatami suma iuiachispa nirka:
—Iaia Jesusta mana sakingichi. Paillawa iuiarispa kaugsangichi—. Chi punchakunaka, iapa achka runakunami Iaia Jesuswa tukugsamurkakuna.
25 Chiuramanda Bernabeka, Tarso puibluma rirka, Saulota maskangapa. 26 Chipi tarigrispaka, Antiokiamami paita pusarka. Chipi chaiagrispaka, sug intiru watami Jesuswa tukuskakunawa chisiagrirkakuna. Achkakunatami Jesusmanda iachachirkakuna. Chi Antiokia puiblupimi Jesucristowa tukuskakunata musuglla sutichii kallarirkakuna: “cristiano”.
27 Chi punchakuna Santu Ispirituwa sug rimagkuna, Jerusalenmanda chi puibluma chaiagrirkakuna. 28 Chipi chaiagrigpura sug, Agabo sutika, tukuikuna uianakuskapi saiarispa, Santu Ispirituwami rimarka, kasa nispa:
—Tukui alpapimi iapa iarkai tukugsamungapa ka—. (Imasa willaskasinami nispaka tukugsamurka, Klaudio suti Romapi iaia mandag kaura.)
29 Chasa willaskata uiaspaka, Jesuswa tukuskakunaka nirkakuna:
—Manara iarkai chaiagpi, nukanchi kulki kachasunchi, Judeapi kaugsag Jesuswa tukuskakunamanda. Imasa pudiskasina, tukuikuna karangapa kachasunchi.
30 Chasami rurarkakuna. Chi kulki tandachispaka, Bernabeta i Saulota kacharkakuna, paikuna, Judea alpama rispa, Jesuswa tukuska iacha taitakunata kuagringapa.
12Santiago wañuchii i Pedro karsilmanda kispichii tukuskamanda
1 Chi punchakuna, mandag Herodeska Jerusalenpi Jesuswa tukuskakunata puchukangapa iuiaiwa apichii kallarirka. 2 Juanpa waugki Santiago sutitami ispadawa wañuchirkakuna. 3 Chasa Herodes ruragmanda, judiukunaka ajai kuntintarigsamurkakuna. Chimanda, Pedrotapasmi apichirka. Tanda mana libadurawa mikudiru punchakunami paita apirkakuna. 4 Paita apichispaka, karsilpimi churachirka. Chi karsilpika, chusku chusku suldadukuna trukarispa trukarispami kawanakurka. Herodes iuiakurka, paskua atun puncha ialiura, Pedrota llugsichispa, judiukunata kawachingapa, manara wañuchispalla.
5 Pedro karsilpi kaskata, suldadukuna allilla kawanakurka. Ikuti Jesuswa tukuskakunaka, iapami Taita Diusta mañanakurka, Herodespa makimanda kispichii tukungapa.
6 Herodes kaiandi judiukunata kawachingapa iuiakuura, chi tutaka Pedro, iskai suldadukunapagma kadinakunawa wataska puñukurka. Sug suldadukunaka, karsil pungupi saianakurka. 7 Chiuraka diulpilla atun Taita Diuspa anjil, karsilpi kawarigsamurka. Chiura, tukuipi punchaiagsamurka. Chi anjilka, Pedrota takachispa rigchachirka, kasa nispa:
—Utka atarii.
Chasa nigllapi, kadinakunaka Pedropa makimanda urmarkakuna. 8 Chiura, chi anjilka nirka:
—Chumbillirii. Chakikunapi churaridirutapas churarii.
Pedro chasa rurauraka, nirka:
—Kamba kataridiru katangata katarispa, katiwai.
9 Chiuralla Pedro, anjilta katichispa, llugsirka, anjil chasa sutipa kagta mana iuiakuspalla. Iuiakurka: “Muskuichar muskukuni”. 10 Uku ladu kawag suldadukunata ialirkakuna. Ikuti sug pungupi kawanakuskatapasmi ialirkakuna. Kanchama llugsingapa iru punguma chaiagriura, chi pungupasmi kikinlla paskarirka.
Llugsispa, sug kallima chaiagriura, chi anjil, Pedrota sapalla sakirka. 11 Chiura Pedroka, muskuimanda rigcharigsina tukuspa, nirirka: “Kunaurami iachani, atun Taita Diuska paipa anjilta kachamuwagta, Herodespa makimanda i tukui judiukuna imasa jiru rurawangapa iuianakuskatapas kispichiwangapa”. 12 Chasa iuiarispaka, María suti Juan Marcospa mamapagmami rirka. Achka runakuna, chipi tandariska karkakuna, Taita Diusta mañaspa. 13 Chipi chaiagrispaka, kanchanigmanda punguta takachirka. Chiura sug sipas, Rode sutika, kaillaiagrirka kawangapa. 14 Pedropa rimaita uiaspaka, iapa kuntintarispa, mana punguta paskaspalla, kalpalla rispa, ukupi kagkunata willagrirka:
—Pedromi pungupi saiaku.
15 Sugkunaka ainirkakuna:
—Uma tuntiariskami kangi.
—Sutipami uiarkani— chi sipaska nirka.
Chasa nikugpipas, nirkakuna:
—Pedro mana kangachu. Paipa anjilllami kangapa ka.
16 “Pedroka manachar ka” ninakunkamaka, paika punguta mas sinchimi takachikurka. Punguta paskauraka, Pedrota kawaspaka, iapa ujnarirkakuna. 17 Paika, makiwa kawachispa, upallachirkakunata. Nispaka, willarka imasa atun Taita Dius karsilmanda llugsichiska kagta. Kasapasmi nirka:
—Santiagota i waugkikunata chasa willapuagriichi—. Chasa rimaspaka, llugsispa, sugsinama rirka.
18 Pakariuraka, suldadukuna, kawagrispa, mana iacharkakuna Pedro ima tukugta. Chimanda, paipura iapa mancharirkakuna. 19 Herodeska kacharka, Pedrota maskagringapa. Mana maipipas taririgmanda, chi suldadu kawagkunata tapuchispaka, wañuchichirkakunata.
Mandag Herodes imasa wañuskamanda
Chiuramandaka Herodes, Judeamanda llugsispa, Sesarea puibluma kaugsangapa rirka. 20 Chipika, Tiro i Sidón suti puiblukunamanda runakunawa iapa rabiarirka. Chi runakuna, Herodes mandakuska alpamandami tukui mikuikuna chaskinakurka. Chimandami iuiarirkakuna, Herodespagma ringapa. Herodes kaugsaskama chaiagrispaka, Blasto suti kati mandagta sumaglla rimarkakuna. Rimauraka, chi runa, Herodesta mañapugrirka, Tiro i Sidonmanda runakunawa pasinsiachirinakungapa. 21 Herodeswa rimanakungapa niska puncha chaiauraka, pai Herodeska, iapa ujnachingasina kawari sumaiachiska katanga churarispa, paipa suma mandadirupi tiarispa, paikunata rimai kallarirka. 22 Chasa uiaspaka, chi runakuna kaparii kallarirkakuna:
—Kai rimag, runa mana kanchu. Diusmi ka.
23 Paikuna chasa kaparigllapi, atun Taita Diuspa anjilka Herodesta sug ungui kachamurka, Taita Diusta pai atuniachingataka, pai kikinlla atuniachirispa kagmanda. Chi ungui chaiamuskawami wañurka, kaugsapita kurukuna mikui tukuspa.
24 Iaia Jesusmanda willaskaka, mas sugnigta sugnigta iacharigsamurka. Chasa willaskata suma iuiarigkuna, masmi miraspa rirkakuna. 25 Bernabé i Sauloka, kulkita Jerusalenpi sakigrispaka, chimanda Juan Marcosta pusaspa, ikuti kutirkakuna Antiokia puibluma.
13SAN PABLO, DIUSPA RIMAITA WILLASPA PURII KALLARISKAMANDA
Bernabé i Saulo, Chipre alpapi kaskamanda
1 Antiokia puiblupi Jesuswa tukuskakunapura, sugkuna karkakuna Santu Ispirituwa rimagkuna; sugkunaka, Diuspa Rimaita iachachigkuna. Chi runakuna suti karkakuna: Bernabé, Simón (paita, Iana nidur karkakuna), Sirene suti puiblumanda Lusio, atun mandag Herodeswa wiñaska Manaén suti i Saulo. 2 Tukui chi runakuna, sugllapi karkakuna, mana mikuspalla, atun Taita Diusta mañaspa i iapa suma atun kagta nispa. Chiura, Santu Ispiritumi iuiachigsamurka:
—Nukami Bernabé i Saulota agllarkani, paikunaka tukuikunata willaspa puringapa. Chimanda, paikunata kachamuwaichi.
3 Chiura, mana mikuspalla, paikunamanda Taita Diusta mañaspa, maki churarkakuna. Nispaka, kacharkakunata.
4 Chiura Bernabé i Sauloka, imasa Santu Ispíritu kachaskasina Seleusia suti lamar iaku patamami rirkakuna. Chimandaka, barkupimi rirkakuna Chipre suti islama. 5 Salamina suti patamami chaiagrirkakuna. Chipika, judiukuna tandaridiru wasikunapi Diuspa Rimaita willaimi kallarigrirkakuna. Juan Marcos, paikunawa sugllapi aidaspa rikurka.
6 Chi alpa suiu purinakuspa, Pafos suti puibluma chaiagrirkakuna. Chipika, sug judíu runa, Barjesús sutita tarigrirkakuna. Chi runa, mana alli iacha karka. Tukuikunata llullachispami kaugsakurka, “Nukami Santu Ispirituwa rimadur kani” nispa. 7 Chi iachaka, chi alpapi mandag Serjio Paulo sutiwa sumaglla kaugsakurka. Chi mandag runa karkami iapa iuiaiiug. Diuspa Rimaita uiangapa munakuspa, kacharka, Bernabé i Saulota pusangapa. 8 Ikuti chi iachaka, paikunawa mana allilla tukuspa, mandagtaka nikurka:
—Imasa paikuna willanakuskata mana uiasunchi—. (Iacha kagmanda, suti kapurkakunata Elimas. Elimas niraianmi iacha.)
9 Sauloka (Pablopas suti), Santu Ispirituwa iuiaipi junda kaspa, iachata suma kawaspa, 10 nirka:
—Kam kangimi iapa llulla. Iaia kukusina iapa mana allilla iuiagmi kangi. Tukui allilla iuianakugwa kuntrami kangi. ¿Imapatak Taita Diuspa Rimaikunata wabutispa pandachikungilla? 11 Kunaurami atun Taita Dius, pai rabiariska kamta kawachingapa ka. Achka punchakunami indi punchaiachikuskata mana kawai pudingapa kangi.
Chasa nigllapi, chi iachata ñawi tutaiagsamurka. Chasaka, mana kawai pudigsamurka. Nispaka maskakurka, sug runa makimanda aisaspa pusangapa. 12 Chasa kawaspaka, chi mandag runa, iapa ujnarispa, Iaia Jesusmanda imasa iachachikuskata suma iuiarirka.
Pablo i Bernabé, Pisidia alpapi kaskamanda
13 Pablo i paiwa purigkunaka, chi Pafos iaku patamanda barkupi llugsispa, Panfilia alpapi Perje suti puibluma chaiagrirkakuna. Chima chaiagriuraka, Juan Marcos, paikunata sakispa, Jerusalenma kutirka. 14 Paikunaka, Perje puiblumanda llugsispa, Pisidia alpapi Antiokia suti puibluma chaiagrirkakuna. Chipika, warda puncha chaiaura, judiukuna tandaridiru wasima iaikugrispa, tiarigrirkakuna. 15 Moisés ima rurangapa niraiaskakuna i Santu Ispirituwa imasa willaraiaskakunata uiachispaka, chipi taita kagkuna Pablo i Bernabeta mañarkakuna, kasa nispa:
—Taita waugkikuna, kamkuna, ima rimaita kaipi kagkunata iuiachingapa munanakuspaka, kunaura rimaichi.
16 Chiura Pabloka, atarispa, makiwa upallachispa, nirka:
—Tukui Israelmanda taitakuna i mamakuna i Taita Diusta suma kuiaspa manchagkunapas, kasa uiawaichi.
17 —Nukanchi Israelmanda runakunapa Taita Dius, ñugpamanda taitakunata agllaspa, sumaglla kawarka, achka mirangapakuna, paikuna Ejipto alpapi ialigkunasinalla kaugsanakunkama. Nispaka, paipa iapa iachaiwami chimanda llugsichirkakunata. 18 Chasa llugsichispaka, chusa sitaska alpapi mai chusku chunga wata paikuna mana allilla ruranakugpipas, mana sitarkachu.
19 —Paikuna Kanaán alpama chaiagriuraka, Taita Dius, kanchis atun puiblupi kaugsanakuskata tukuikunata puchukarka. Chi alpataka nukanchipa ñugpamandakunata kararka. 20 Sug chusku patsa pichka chunga wata ña ialiuramanda, alli iachag justisiakunatami churarka, Samuel suti Santu Ispirituwa rimag tiagsamunkama. 21 Samuel paikunawa kaura, paikunaka mañai kallarirkakuna, sug atun mandag tiachu. Chiura Taita Dius, ñugpamanda taita Benjaminpa iawarmanda kaska Sis suti runapa wambra Saul sutitami agllarka. Paika, chusku chunga watami atun mandag karka. 22 Chiuramanda, Saul mana allilla rurakugmanda, kichuspaka, Davidtami churarka, atun mandag kangapa. Pai Davidmandami Taita Dius kikin, Samuelwa rimarka, kasa nispa:
Isaipa wambra Davidmi nuka munaskasina runa kapuá.
Paimi tukui nuka imasa munaskasina rurapuangapa ka.
23 —Davidpa wambrakunapa kati wambrakunamandami sug runa samurka, Israelmanda runakunata kispichingapa. Chasami Taita Dius, Davidmanda niska karka. Chi samuska runa suti kanmi Jesús.
24 —Jesús manara kawarinkama, Juan Bautistaka tukui Israelmanda runakunata kaiakurka: “Pandariikunata sakispa, baugtisariichi”. 25 Juan ña wañuchii tukungapa kauraka, nirkami: “Nuka mana kanichu kamkuna imasa nukamanda iuianakuskasina. Nukapa katika, sugmi samungapa ka. Paita nuka mana pudinichu, kungurispa, paipa chakikunapi churaraiaska wataskata paskapungapagllapas”.
26 —Taitakuna i mamakuna, ñugpamanda taita Abrahampa wambrapa kati wambrakuna i Taita Diusta suma kuiaspa manchagkunapas, chi kispichiimanda willaika, tukui kamkunamandami willaraiá. 27 Jerusalenpi kaugsagkuna i paikunapa taitakunapas manima rigsirkakuna Jesús pi kagta. Tukui warda punchakuna Santu Ispirituwa rimagkuna willaskakunata uiaspapas, mana iacharkakuna ima niraiagta. Chimandami Jesusta mana rigsispalla wañuchichirkakuna. Chasawaka, imasa chi ñugpamanda librupi willaraiaskasinami tukugsamurka. 28 Jesusta wañuchingapa munanakuura, ñi ima pandarii mana tarirkakuna. Chasa kagpipas, mandag Pilatosta rabiawa mañarkakuna, paita wañuchingapa. 29 Pai kikin Jesusmanda tukui imasa ñugpamanda librupi willaraiaskasina tukugsamuuraka, kruspi klabaraiaskamanda uraikuchispa, pambarkakuna. 30 Chasa wañuskata, Taita Dius kikinmi paita kaugsachigsamurka. 31 Chiuramandaka, Galilea alpamanda Jerusalenma paiwa sugllapi purinakuska kagkunata achka biajimi kawarigsamurka. Chi tukui kawagkunami kunaura runakunata paimanda willanakú.
32 —Nukanchipas, kasami kamkunata willanakunchi: Taita Dius imasami nukanchipa ñugpamanda achala taitakunata nirka, pai rurangapa: 33 chika, kunaurami tukugsamurka, Jesús kikin kaugsariska. Chasallatami willaraiá, iskaima Salmopi kasa nispa:
Kam, nukapa wambrami kangi.
Nukami kuna puncha kaugsai karaiki.
34 Kasapasmi niraiá:
Nuka imasami Davidta niska karkani:
chasa sutipami allilla rurangapa kani.
Chasa niska, kasami niraiá: Jesús wañuska kaskata kaugsachirka, paipa kuirpu mana ismungapa; chasaka, mana mas wañungapa. 35 Chimandami ikuti sug Salmopipas kasa willaraiá:
Mana sakingapa kangichu,
kamba tukuipi iapa alli wambrapa kuirpu ismungapa.
36 Davidka, Taita Dius imasa niskasina allilla ruraspa kaugsakuspapas, paika wañurkami. Nispaka, paipa ñugpamanda taitakunawami sugllapi pambarkakuna. Paipa kuirpupasmi sugkunasinallatata ismurka. 37 Ikuti Taita Dius kaugsachiskaka, paipa kuirpu manima wañuspa ismungapa kanchu.
38 —Chimanda, taitakuna i mamakuna, kasa uiawaichi. Pai Jesusmandami kamkunapa pandariikunata pasinsiai tukungapa kangichi. Tukui ima Moisés rurangapa niraiaskawa mana pasinsiai tiagpipas, 39 Jesuswa suma iuiariskawaka tukui mana pandarigmi niraiangichi. 40 Chimanda, allilla iuiaringichi. ¡Ujalallapas kamkunata Santu Ispirituwa rimagkuna niskasina tukugsamuchu!
41 Uiawaichi, unz̈aspa rimadurkuna.
Mancharispami puchukaringapa kangichi.
Nukaka, kamkuna kawanakuura,
mana imaurapas kawaskasinami rurangapa kani.
Chasa ruraskata sugkuna willagpikunaka,
kamkuna manachar iuiarintrangichi chasa kagta.
42 Paikuna chi rimaikunata puchukaspa, tandaridiru wasimanda llugsinakuuraka, paikunata mañarkakuna, kasa nispa:
—Ikuti sug warda puncha chaiaura samungichi, mas chi rimaikunallatata nukanchita willangapa.
43 Chimanda llugsispa rinakuskapi, achka judiukuna i mana judíu paikuna iachachiskata ruragkunapas, Pablo i Bernabewa sugllapi rinakurka. Chi runakunata rimaspa iuiachinakurka, Taita Diusta suma kuiaspa kaugsangapa, mana kungarispalla.
44 Warda puncha ikuti chaiauraka, ñalla tukui chi puiblupi kaugsagkuna tandarirkakuna, Diuspa Rimaita uiangapa. 45 Sug judiukunaka, chituku achka runa chipi tandariskakunata kawaspa, mana allilla iuiarispa, rabiarirkakuna. Pablota kamispa, nii kallarirkakuna:
—Chasa mana kanchu. Kam llullakungimi.
46 Pablo i Bernabeka, mana mancharispalla nirkakunata:
—Nukanchita chaiakumi, ñugpa kam judiukunata Diuspa Rimaita willagsamungapa. Kamkunaka, chi rimaita wabutispa, mana munangichichu uiangapa. Mana puchukaridiru suma kaugsaitapasmi kamkuna wabutinakungichi. Kunauramandaka, mana judíu kagkunatami nukanchi Diuspa Suma Rimaita willagringapa kanchi.
47 —Chasallatami atun Taita Dius nukanchita mingarka, kasa nispa:
Mana judiukunapa iuiaikunata punchaiachigmi kapuangapa kangi;
chasaka, kai alpa suiu kaugsanakuskata willangapa,
kispirichukuna.
48 Chasa uiaspaka, mana judíu kagkunapas, kuntintarispa, nirkakuna:
—Diuspa Rimaika, iapa sumami nukanchita uiarirka—. Mana puchukaridiru suma kaugsaita iukangapa agllai tukuskakunami Iaia Jesuswa suma iuiarirkakuna. 49 Tukui chi alpapi, Iaia Jesusmanda willai allillami iacharikurka.
50 Pablo i Bernabé rimanakuskata mana uiangapa munag judiukunaka, Taita Diusmanda iuiarispa chipi kaugsag mamakunata i chi puiblupi kaska taitakunatapas iuiachigrirkakuna, kasa nispa:
—Pablo i Bernabeta kaimanda imasapipas llugsichipuaichi.
Chasa mañaskawaka, llugsichingapa pudirkakuna. 51 Pablo i Bernabeka, llugsispa rinakuskapi, paikunapa chakipi alpa llutariskata chabsirkakuna; chasawaka kawachingapa chimanda runakuna iapa pandariska kagtakuna. Nispaka, Ikonio suti puibluma rirkakuna. 52 Antiokia puiblupi kaugsag Jesuswa tukuskakuna, Santu Ispirituwa iuiaipi junda kaspa, iapa suma alli iuiaiwa kuntintarirkakuna.
14Pablo i Bernabé, Ikonio puiblupi kaskamanda
1 Ikonio puiblupi chaiagrispa, Pablo i Bernabeka judiukuna tandaridiru wasipi iaikugrirkakuna. Chipi tukui suma rimauraka, achka judiukuna Iaia Jesuswa suma iuiarirkakuna. Mana judíu kagkunapas, achkakunami paiwa tukugsamurkakuna. 2 Ikuti Jesuswa mana iuianakug judiukunaka, mana judíu kagkunata ninakurka:
—Pablo i Bernabé, mana allilla iachachinakunchu.
3 Unaimi chi puiblupi chisiarkakuna. Iaia Jesuswa iuiarispa, mana manchaspallami paimanda willanakurka. Iaia Jesús kikinmi paikunata karamurka, imaurapas mana kawaskasina ruraspa kawachingapa; chasawaka, paikuna Taita Diuspa suma kuiaimanda rimanakuska sutipa kagta iachangapa. 4 Chiwanka, chi puiblupi kaugsagkunaka iskaima tukurkakuna; sugkuna, Jesús agllaskakunawa; ikuti sugkunaka, mana Jesuswa iuianakuska judiukunawa. 5 Chi mana Jesuswa iuianakug judiukunaka, mana judíu kagkunawa i chi puiblupi kaska taitakunawa sugllasina iuiarirkakuna, kasa nispa:
—Pablo i Bernabeta chaiakumi, kamispa, rumiwa piaspa wañuchingapa.
6 Chasa iachaspa, paikunaka mitikurkakuna Likaonia suti alpama. Chi alpapi chaiagrispaka, Listra i Derbe suti puiblukunapi i chi suiu 7 Cristomanda Alli Willaita willaspa purigrirkakuna.
Listra puiblupi, Pablota rumiwa piaskakunamanda
8 Listra puiblupika tiarka sug runa, tiagsamuskauramandata mana chaki kuiuchingapa pudig. Manima imaurapas saiariska karka. Chi ungugka, Pablo ima rimakuskata uiaspa, chi ladullapi tiakurka, 9 kasa iuiarispa: “Chi Jesuswami aliachiwangapa ka”. Chasa iuiakuskata kawaspaka, 10 Pabloka sinchi rimaspa nirka:
—Kamba chakiwa allilla saiarii.
Chasa nigllapi, chi runa saltaspa saiarirka. Nispaka, purii kallarirka.
11 Pablo ima ruraskata tukui kawagkunaka, Likaoniamandakunapa rimaiwa kaparii kallarirkakuna, kasa nispa:
—Nukanchipagma diuskunami uraikumurkakuna, runakunasina tukuspa—. 12 Bernabemanda ninakurka: “Zeus iaia diuschar ka”. Pablo rimaiwa kagmanda, paimanda ninakurka: “Ermes diuschar ka”.
13 Chi puibluma iaikudiru pungupi tiarka Zeusta iuiaridiru wasi. Chiuraka Zeusta kungurig sasirdutika, wagrakunata tugtukuna llaugtuchispa, apaspa, tukui chipi kagkunawa munanakurka, wagrakunata wañuchispa rupachingapa; chasaka, Pablo i Bernabeta diustasina kunguringapa. 14 Chi Jesús agllaskakunaka, chasa kawaspa iachaspaka, iapa llakii tukurkakunata. Chimanda, kikinkunapa katangakunata llikichirirkakuna. Nispaka, paikuna kaskapi chaugpirispa chaugpirispa rirkakuna, kasa kaparispa:
15 —Waugkikuna, ¿imapatak chasa ruranakungichi? Nukanchipas, kamkunasina ianga runakunami kanchi. Kamkunata kai Alli Willaita willangapami samurkanchi, kamkuna kai ianga kawariska ruraikunata sakispa, sutipa kaugsa Taita Dius tiaskawa tukugsamungapakuna. Paimi ka sug luarta, kai alpa luarta i lamar iakuta rurag. Tukui ima chikunapi tiaskakunapas, paillatatami ruraska ka. 16 Ñugpataka, tukui runakunatami sakiska karka, kikinkunapa imasa iuiariskasina kaugsangapa. 17 Chasa kaugsangapa sakispapas, paika allilla ruraspami kawachidur karka, pai suma kaugsag kagta. Tamia kachamudur; chasallata, tarpuskakuna wiñachispa suma pallai karamudur; chasaka nukanchi, mikuspa, alli iuiachiillawa kaugsanakungapa.
18 Chasa iuiachinakugpipas, mana munanakurka uiangapa. Munanakurkami chi wagrakunata wañuchispa, rupachispa, diustasina kunguringapaglla.
19 Chi punchakuna, Antiokia i Ikonio puiblukunamanda judiukuna chi Listra puibluma chaiagrirkakuna. Chaiagrispaka, Listramanda runakunata imasa rimaspapas iuiachirkakunata, Pablota rumiwa piaspa wañuchingapa. Chasa piaspaka, iuianakurka: “Wañuchirkanchimi”. Chasa iuianakuspaka, paita aliuspa, puiblu manancha karullapi sitagrirkakuna. 20 Jesuswa tukuskakunaka, katichispa, Pablo kaskapi chaiagrispa muiuchirkakuna. Chiura paika, allilla tukuspa, atarirka. Nispaka, ikuti puibluma iaikugrirkakuna. Kaiandika, Bernabewa llugsispa, Derbe suti puibluma rirkakuna. Chipi chaiagrispaka, 21 Alli Willaita willai kallarirkakuna. Chasa uiaspaka, achka runakuna Jesuswa tukugsamurkakuna.
Chimandaka, Listra, Ikonio i Antiokiama kutirkakuna. 22 Chi puiblukunapika Jesuswa tukuskakunata suma rimaspa, nirkakunata:
—Iaia Jesuswa allilla iuiarinakuspalla kangichi, mana sakispalla—. Kasapasmi nirkakunata— Nukanchita chaiakumi, achka llakii iukangapa, Dius suma mandakuskapi manara iaikugrinkama.
23 Chi puiblukunapi Iaia Jesuswa tukuskakunamanda agllarkakuna, maikanpas iacha taitakuna kangapa. Mana mikuspalla Taita Diusta mañaspa chisiarkakuna. Nispaka, chi agllaskakunamanda mañapurkakunata, kasa nispa:
—Iaia Jesús, kai kamwa iuiarinakugta sumaglla kuiaspa kawapuangi.
Pablo i Bernabé, Siria alpapi Antiokia puibluma kutiskakunamanda
24 Pisidia alpa suiu ialispaka, Panfilia alpama chaiagrirkakuna. 25 Chi alpapika, Perje puiblupi Iaia Jesusmanda Alli Willaitami willai kallarirkakuna. Nispaka, Atalia suti lamar iaku patama rirkakuna. Chimandaka, barkupi iaikuspa, Antiokia puibluma kutirkakuna. 26 Chi puiblumanda paikuna manara llugsigllapi, chipi Jesuswa tukuskakuna paikunamanda Taita Diusta mañaska karkakuna, paipa kuiaiwa sumaglla kawapuachu. Ña tukui puchukaspaka, chimallatata kutirkakuna. 27 Chipi chaiagrispaka, Jesuswa tukuskakunata sugllapi kangapa tandachigrirkakuna. Nispaka willarkakuna, tukui imasa Taita Dius paikunawa suma ruragtakuna. Kasapasmi willarkakuna:
—Mana judíu kagkunatapasmi Taita Dius agllarka, Jesuswa suma iuiaringapa.
28 Unaimi chi Jesuswa tukuskakunawa chisiarkakuna.
15Jerusalenpi, Jesuswa tukuskakunapa taitakuna tandariskakunamanda
1 Antiokiapi Pablo i Bernabé chisianakuura, sug runakuna Judea alpamanda chi puibluma chaiagrirkakuna. Chipika, Jesuswa tukuskakunata iachachii kallarirkakuna, kasa nispa:
—Kamkuna, Moisés imasa niskasina mana marka churachirigpika, mana kispiriskami niraiankangichi.
2 Pablo i Bernabeka, chasa iachachinakuskata uiaspaka, sinchi nirkakunata:
—Mana allilla kanchu—. Chimandami paikunawa piñachirinakui tiarka.
Chimandaka chipi Jesuswa tukuskakuna, Pablo i Bernabeta i kikinpuramanda sugkunatapas agllarkakuna, Jerusalenma ringapa; chipika, Jesús kikin agllaskakunawa i iacha taitakunawapas chasa iachachinakuskamanda rimanakungapa.
3 Antiokiapi Jesuswa iuianakug kachai tukuskakunaka, Fenisia i Samaria suti alpa suiu ialigrirkakuna, chi alpa suiu Jesuswa tukuskakunata willaspa imasa mana judíu kagkunapas Taita Diuswa tukuska kagtakuna. Tukui chi uiagkunapas, kuntintarispa uiarkakuna.
4 Paikuna Jerusalenma chaiagriuraka, Jesuswa tukuskakuna, pai agllaskakuna i iacha taitakunapas sumagllami chaskirkakuna. Chiura, Pablo i Bernabeka willarkakuna, tukui imasa Taita Dius paikunawa ruraskamanda. 5 Chasa uiaspaka, sug fariseokuna Jesuswa ña tukuska kagkunaka, saiarispa nirkakuna:
—Chi mana judíu Jesuswa tukuskakunataka chaiakumi ningapa, judiukunapa marka churachirichukuna i Moisés imasa niskasina ruraspa kaugsachukuna.
6 Chasa uiaspa, Jesús agllaskakuna i iacha taitakunaka tandarirkakuna, chi rimanakuskamanda allilla iuiaringapa. 7 Ña unai rimanakuura, Pedroka saiarispa nirka:
—Taita waugkikuna, ñami iachangichi: Taita Dius, ña unaimi kam kikinpuramanda nukata agllawarka, mana judíu kagkunapas, Alli Willaita uiawaspa, Jesuswa suma iuiaringapa. 8 Taita Dius tukuikunapa iuiaita rigsig, Santu Ispirituta nukanchita karaska kagmi chasallata paikunatapas kararka; chasaka, paikunatapas chaskiska kagta kawachingapa. 9 Paikuna Jesuswa suma iuiariskakunamandami paikunatapas pandariikunata pasinsiarka. Chasawami kawachirka, paikunawa i nukanchiwa mana sug rigcha sug rigcha kagtakuna. 10 Chasa kagmandaka, ¿imapatak kunauraka Taita Dius ima ruraskamanda mana allilla rimanakungichi? Ñi nukanchipa ñugpamanda taitakuna ñi nukanchipas mana pudinakurkanchichu, Moisés tukui ima niskata ruraspa kaugsangapa. Kunauraka chi Jesuswa tukuskakunataka, ¿imapatak chi mana pudingasina mandaikunata aparichigsina rurangapa munanakungichi? 11 Kasami suma iuianchi: Iaia Jesús nukanchita iapa suma kuiaskamandallami nukanchi kispichiriska kanchi. Chasallatami chi mana judíu kagkunapas kispichiriska kankuna.
12 Chasa uiaspaka tukui chipi kagkuna, ñi ima mana ainispalla, upallami tianakurka. Bernabé i Pablo imasa willanakuskatami uiai kallarirkakuna. Paikuna willanakurka imasa, mana judíu kagkunapagpi, ñi imaurapas mana kawaskasina Taita Dius paikunawa ruragta.
13 Paikuna ña rimai puchukaura, Santiagoka nirka:
—Taita waugkikuna, uiamuichi. 14 Simón Pedromi nukanchita willaku, imasami Taita Dius, sug mana judíu kagkunatapas agllai kallarirka, paipa runakuna tukungapa. 15 Chasallatami Santu Ispirituwa ñugpamanda rimagkuna willarkakuna, kasa nispa:
16 Chiuramandami nuka,
kutimuspa, Davidpa wasi urmaskata ikuti sumaglla saiachigsina ruragsamusa.
Chi wagllichiska wasita
ikutimi saiachigsina rurasa.
17 Chasawaka kawaringami,
tukui puchuska runakunapas
atun Taita Diusta maskanakungapa kagtakuna.
Chasallata, tukui nuka agllaska mana judíu kagkunapas
samungapami kankuna,
paita maskangapa.
18 Atun Taita Diusmi
paipa rimaita mana ialingapa ni.
Imasami ñugpamandata willaska karka:
chasami tukungapa ka.
19 Kasapasmi Santiago nirka:
—Chimandami nukapa iuiaipi nini: mana judíu kagkuna Taita Diuswa tukuskakunata mana nisunchi, Moisés imasa sakiskata rurachukuna. 20 Kasalla nisunchi: “Ianga dius niraiaskakunata kamariku karaska aichata mana mikuchukuna; mapasinami niraiá. Kari warmiwa mana pandarichukuna. Sipiska wañuchiskakunapa aichata mana mikuchukuna. Iawartapas mana upiachukuna”. 21 Moisés ima niskata iachachigkunaka, tukui puiblu suiumi ñugpamandata tia. Chi willaraiaskataka judiukuna tandaridiru wasikunapi tukui warda punchakunami willanakú.
22 Chasa uiaspa, Jesús agllaskakuna, iacha taitakunapas i Jesuswa tukui tukuskakunaka iuiarigsamurkakuna, paikunapuramanda iskai runakunata agllaspa, Pablo i Bernabewa Antiokia puibluma kachangapa. Chimanda, Judas Barsabás i Silas sutikunatami agllarkakuna, paikuna taitakuna kagmanda.
23 Chi runakunawa, kasa willaraiaska kartatami kacharkakuna:
“Kam taitakuna i mamakuna, mana judíu kagkuna, Antiokia puiblupi i Siria i Silisia alpakuna suiu kaugsagkunata, nukanchi Jesús agllaskakuna i iacha taitakunami, ‘Puangi’ ninchi.
24 “Kaipimi iacharigsamurka, kaimanda sug runakuna nukanchi mana kachaskakuna kamkunapagma rigtakuna. Paikunapa rimaiwaka kamkunata manchachispa i tuntiachispa sakirkakuna. 25 Chimandami tukui nukanchika, suglla iuiaiwa tukuspa, allilla iuiarirkanchi, nukanchipuramanda iskai runakunata agllaspa, kamkunapagma kachangapa. Nukanchipa iapa kuiaska Bernabé i Pablowami sugllapi kachanakunchi. 26 Paikuna, wañuita mana manchaspallami maipipas purinkuna, nukanchipa Iaia Jesucristomanda willaspa. 27 Chasa iuiarispami Judas i Silasta kamkunapagma sugllapi kachanakunchi, paikuna tukuimanda kamkunata allilla willagringapa.
28 “Santu Ispiritumi nukanchita iuiachirka, kasa ningapa: kai ministiskakunallata kamkuna rurangapa: 29 ianga dius niraiaskakunata kamariku karaska aichata mana mikungapa; iawarta mana upiangapa; sipiska wañuchiskakunapa aichatapas mana mikungapa; kari warmiwa mana pandaringapa. Nukanchi ima rimaskata allilla uiaspaka, allilla ruraspami kaugsankangichi. Kipakama”.
30 Chi kachai tukuskakunaka, Antiokiama chaiagrispa, tukui Jesuswa tukuska chipi kaugsanakuskata sugllapi tandachispa, chi kartata kuarkakuna. 31 Chi kartata kawaspaka, tukuikuna chi sumaglla iuiachiiwami iapa kuntintarirkakuna. 32 Judas i Silaspas, Santu Ispirituwa rimagkuna kaspa, chi Jesuswa tukuskakunata sumaglla rimaspa, animuchirkakuna, kasa nispa:
—Ñi imaurapas mana Jesusta kungaringichi.
33 Paikuna, achka punchakuna chipi chisiarkakuna. Chiuramanda chi Jesuswa tukuskakunaka, sumagllami “Pai Siñur” nispa, kuntintulla kacharkakuna paikunata kachaskakunapagma. [ 34 Silaska iuiarirka, mas punchakuna chipi chisiangapa. Chasaka, Judasllami Jerusalenma kutirka.] 35 Pablo i Bernabepas, chi Antiokia puiblupi sug punchakuna chisiarkakuna. Paikuna, miraspa, achkakuna tukuspa, Iaia Jesusmanda Alli Willaita willaspa iachachispami karkakuna.
DIUSPA RIMAITA WILLASPA, PABLO PARISMA PURISKAMANDA
Bernabé, Pablopagmanda sugma riskamanda
36 Sug punchakuna ialiura, Pabloka Bernabeta nirka:
—Iaia Jesusmanda Alli Willaita tukui puiblukunapi willaskakunama ikuti risunchi, paiwa tukuskakuna imasa kaskata ikuti kawangapa.
37 Bernabé chiura munakurka, Juan Marcosta paikunawa sugllapi pusangapa. 38 Chi Marcos, ñugpata Panfilia alpapi paikunata sakispa, mana mas paikunawa ringapa munaska karka, Alli Willaita willangapa. Chasa kagmanda, Pablotaka iuiarirka, mana Marcoswa sugllapi puringapa. 39 Paipura piñachinakurka. Chimandami chiuramanda mana sugllapi purirkakuna. Bernabé, Marcosta pusaspa, barkupi iaikuspa, Chipre alpama rirkakuna. 40 Ikuti Pabloka, Silasta agllarka. Jesuswa tukuskakuna paikunamanda atun Taita Diusta mañaskauramanda, chimanda llugsirkakuna. 41 Siria i Silisia alpakuna suiu, Jesuswa tukuskakunata suma iuiachispa purigrirkakuna.
16Pablo, Timoteota paiwa puringapa agllaskamanda
1 Derbe puibluta ialispa, Listra puibluma chaiagrirkakuna. Chipika, Timoteo suti runawa tarinakurka. Chi runa, Jesuswa tukuska karka. Paipa mama, judiami karka, Jesuswa suma iuiag. Taitandika, mana judiumi karka. 2 Listra i Ikonio puiblukunapi kaugsag Jesuswa tukuskakuna, Timoteomanda sumagllami rimanakurka. 3 Pabloka munakurkami, Timoteoka nukawa purigrichu. Tukui judiukuna chi suiu kaugsagkuna iacharkakuna, chi runapa taita mana judíu kagta. Chimanda Pabloka, judiukunapa marka Timoteota churachirka; chasaka, judiukuna sumaglla allilla iuiaiwa kawanakungapa.
4 Tukui puiblukunapi ialinakuspa, Jesuswa tukuskakunata willarkakuna, imasa Jesús kikin agllaskakuna i iacha taitakuna Jerusalenpi rimagtakuna, mana judiukuna imasa kaugsangapa chaiagta. 5 Chasaka Jesuswa tukuskakuna, tukui punchakunami mas suma iuiai aparkakuna. Chiwami mas miraspa miraspa rirkakuna.
Masedonia alpamanda runa, muskui ukupi Pablota kawariskamanda
6 Santu Ispíritu mana Pablota sakirka, Asia alpa suiu Diuspa Rimaita willagringapa. Chimanda, Frijia i Galasia suti alpakunapi ialirkakuna. 7 Misia suti alpama chaiagrispaka, Bitinia suti alpama ialingapa munanakurka. Chasa munanakugpipas, Jesuspa Ispirituka mana sakirkakunata, chima iaikungapa. 8 Chimanda, Misiapi ialispa, Troas suti lamar iaku patama chaiagrirkakuna.
9 Chipika sug tuta puñukuspa, Pabloka muskurka, Masedonia suti alpamanda sug runa saiakugta. Chi runaka, mañaspa, Pablota nirka:
—Kai Masedonia alpama ialimui. Nukanchita aidagsamui.
10 Pablo muskui ukupi chasa kawaskawaka iuiarirkanchi: “Taita Dius, nukanchita sutipami kaiaku, Masedoniamanda runakunata Alli Willaita willagringapa”. Chasamanda allichirirkanchi, chima ringapa. 11 Barkupi iaikuspaka, dirichumi rirkanchi Samotrasia suti islama. Kaiandika, Neápolis suti patama chaiagrirkanchi. 12 Chimandaka, chakiwa rirkanchi Filipos suti puibluma. Chi puiblu kanmi Romamandakuna mandadiru. Chi Filipos puiblu, Masedonia alpa suiumanda mas atunmi ka. Mailla punchakunami chipi chisiarkanchi.
13 Chi puiblumandaka, sug warda puncha chaiaura, iaku pata patami puringapa rirkanchi, iuiaspa: judíu runakuna tandaridiruchu tarinchi; chipika, Taita Diusmanda iuiaringapa. Chipimi tiarigrirkanchi. Nispaka, Alli Willaita warmikuna tandariskakunata willai kallarirkanchi. 14 Sug paipura, Lidia suti, Tiatira suti puiblumanda chipi karka, suma puka tila katudur, Taita Diusta suma manchaiwa iuiarispa kaugsadur. Pai warmi Pablota uiakuuraka, atun Taita Dius suma iuiaita kararka, imasa willakuskata allilla chaskingapa. 15 Chasaka, tukui paipurakuna chi wasimanda baugtisarirkakuna. Nispaka, nukanchita mañaspa, nirka:
—Nuka Iaia Jesuswa sutipa tukuska kagta iuiawaspaka, samuichi. Nukapa wasipi chisiagsamuichi—. Chimandami nukanchita chaiarka, chipi kidaringapa.
Karsilta kawag runa, Jesuswa tukuskamanda
16 Chiuramanda, kasami pasarirka. Nukanchi Taita Diusta rimadiruma rinakuskapi, sug lutrinsina sipaswami tupanakurkanchi. Chi sipas, kuku waira iaikuskami karka. Chasaka, imapas mana iachariskatami willadur karka. Chi willaikunawaka iapa achka kulkimi paipa mandagkunamanda ruradur karka. 17 Chi sipaska, Pablota i nukanchita katichiraiarka, kasa kaparispa:
—Kai runakuna kankunami tukuimanda mas atun Taita Diuspa lutrinsinakuna. Paikunami kamkunata willangapa kankuna, imasa kispiringapa kagtakuna.
18 Achka punchakunami chasallata kaparispa kaparispa katichiraiarka. Chimanda Pabloka, rabiarispa, tigrarispa, kuku wairata nirka:
—Jesucristopa sutiwami niiki: “Kai sipasmanda llugsii”.
Chasa rimagllapi, llugsirka.
19 Chi sipasta mandagkunaka, chasa kawaspa, nirkakuna:
—Kunauramanda, nukanchi mana maschar kulki chaskisunchi—. Chasa rimarispaka, Pablota i Silasta apispa, atun kallima aparkakuna justisiakuna kaskama. 20 Justisiakunapa ñawipi saiachispaka, nirkakuna:
—Kai judíu runakuna kaspa, nukanchipa puibluta iapami killachispa purinakú. 21 Sug rigcha iuiaikunatami iachachinakú. Nukanchita mana chaiakunchu, Romamanda kaspa, paikuna iachachiskata iachaikuspa rurangapa.
22 Chiura tukui chipi kagkuna, Pablota i Silasta piñaspa kamispa aparkakuna. Justisiakunapas nirkakuna:
—Paikunata katanga anchuchispa, kaspi chagllawa asutiichi—. 23 Achka asutispaka, karsilpi wichkarkakuna. Karsilpi kawagtaka nirkakuna— Paikunata allilla kawangi—. 24 Chasa uiaspa, chi kawagka mas ukuma paikunata wichkagrirka. Chipika, paikunapa chakikunata kabildusina kaspi utkupi churaspa, wataspa sakirka.
25 Chaugpi tutaka Pablo i Silas, Taita Diusta suma kantaspa iuiarinakurka. Sugkuna karsilllapita kagkunapas, kantanakuskata uianakurka. 26 Diulpillakar, alpa iapa sinchi kuiurigsamurka. Karsil saiakuska rumikunapas, chugchurigtami kuiurigsamurka. Chasa kaura, tukui pungu paskarirkakuna. Kadinakunapas, tukui karsilpi kagkunapa makikunamanda urmarkakunata.
27 Karsilta kawag, rigcharispa, tukui pungukuna paskaraiaskata kawaspaka, iuiarirka: “Karsilpi kagkuna, tukuikunachar mitikuwarkakuna”. Chasa iuiarispaka, dimanchai ispada aisarka, wañuchiringapa. 28 Pabloka, sinchi kaparirka, kasa nispa:
—Mana imapas rurarikui. Tukuikunami kaipi kanchi.
29 Chiura karsilta kawag, punchaiachidiru mañaspa, Pablo i Silaspagma kalpalla chaiagrirka. Dimanchai chugchuspa, paikunata kungurigrirka. 30 Kanchama llugsichispaka, tapurka:
—Taita waugkikuna, ¿imatak nuka rurasa, kispiriska kangapa?
31 Chiura, paikunaka ainirkakuna:
—Iaia Jesuswa suma iuiarispami kispiriska kankangi, kam i kamba wasipi kaugsanakuskakunapas—. 32 Chiura, paita i wasipi tukui kagkunata Iaia Jesusmanda Alli Willaita willagrirkakuna.
33 Chiurallatata, chara tuta kagllapi, chi karsilta kawagka, Pablo i Silaspa asutii tukuska nananakuskata maillaspa ambirka. Chi wasillapita tukui kaugsagkuna baugtisarirkakuna. 34 Nispaka, atun ukuma pusaspa, mikui kararkakunata. Pai i wasipi tukui kagkuna, Taita Diuswa suma iuiarispa, iapa kuntintulla tukurkakuna.
35 Tutata justisiakuna, alwasilkunata kacharkakuna, karsilta kawagta ningapa:
—Chi runakunata kacharii.
36 Chiura chi kawag, Pablota nirka:
—Justisiakuna niwarkakunasi, kamkunata kacharingapa. Chimandami niiki: mana manchaspalla riichi.
37 Pabloka, alwasilkunata nirka:
—Nukanchi Romamanda runakuna kagpipas, chi justisiakuna, nukanchita mana imamandapas tapuchispallami tukuikunapa ñawipi asutirkakuna. Nispaka, karsilpimi nukanchita wichkachirkakuna. Kunauraka, ¿imapatak pakalla nukanchita llugsichingapa munanakú? Kikinkuna samuchukuna, nukanchita llugsichingapa.
38 Imasa uiaskasina alwasilkuna, justisiakunata willagrirkakuna. Paikunaka, Romamanda runakuna kagta uiaspaka, iapasi mancharirkakuna. 39 Kikin justisiakuna, karsilpi chaiagrispaka, Pablo i Silasta: —Pasinsiawai— nigrirkakuna. Paikunata llugsichispaka, sumaglla mañarkakuna— Kai puiblumanda llugsipuaichi.
40 Karsilmanda llugsispa, Pablo i Silaska Lidiapa wasima rirkakuna. Chipika, Jesuswa tukuskakunata kawaspa, nirkakunata:
—Mana llakispa manchaspa kaichi—. Chasa nispaka— Kaiakama— nispa, rirkakuna.
17Tesalónika puiblupi, judiukuna killachinakuskamanda
1 Anfípolis i Apolonia suti puiblukunata ialigrispaka, Tesalónika suti puibluma chaiagrirkakuna. Chipika, judiukuna tandaridiru wasi tiarka. 2 Imasami Pablo kustumbri iukarka: chasami kada warda puncha chi wasima iaikudur karka. Kimsa warda punchakuna, ñugpamanda librupi willaraiaskamanda chipi judiukunawa rimanakui tiarka. 3 Suma willaspa iachachikurka, kasa nispa:
—Taita Dius agllaska Cristotami chaiarka, llakiiwa wañui pasangapa; nispaka, pai kikin ikuti kaugsarigsamungapa—. Kasapasmi nikurka— Chi Jesusmanda nuka kamkunata willakuskaka, paimi Taita Dius agllaska Cristo ka.
4 Chiura sug judiukuna, Jesuswa suma iuiarispa, Pablo i Silaswa tukurkakuna. Mana judíu kagpura, iapa achka Taita Diuswa iuiagkuna i mama warmikunapas chasallata Jesuswa suma iuiarirkakuna. 5 Ikuti mana Jesuswa iuiag judiukunaka, mana chasa munaspa, paikunawa rabiarirkakuna. Nispaka, ñi ima mana rurai iukaska runakunatami tandachirkakuna. Chikunataka kacharkakuna, kalli suiu kaparispa killachispa purinakungapa. Jasón suti runapa wasimami chaiagrirkakuna, Pablo i Silasta maskaspa, chi mana alli runakunapagma apangapa. 6 Paikunata mana tarispaka, Jasonta i Jesuswa sug tukuskakunawantami aliuspa, chi puiblupi tiaska taitakunapagma aparkakuna, kasa kaparispa:
—Kai runakunami kankuna tukui alpa suiu mana suma rimaikunawa wagllichispa purigkuna. Kunaura, ña kaimami chaiagsamurkakuna. 7 Kai Jasonpa wasipimi kidariska kankuna. Tukui paikunami, Romamanda iaia mandag imasa niskapa kuntra rimaspa, ninkuna: “Sug atun mandagmi tia, Jesús suti”.
8 Chasa kapariuraka, chi taitakunata i tukui uiagkunata mana suma uiarirkakunata. 9 Chiura chi taitakunaka, Jasonta i paiwa kagkunata manara kacharispalla, kulki mañarkakuna, mana mas chasa rurangapa.
Berea puiblupi, Pablo i Silas kagriskamanda
10 Jesuswa tukuskakunaka, chi tutalla Pablo i Silasta kacharkakuna Berea suti puibluma. Chima chaiagrispaka, judiukuna tandaridiru wasima iaikugrirkakuna. 11 Chi judiukunaka, Tesalónika puiblupi kaugsanakuskamanda mas alli iuiaiwami karkakuna. Pablo imasa willakuskata uiaspa, iapa sumaglla chaskirkakuna. Tukui punchakuna, ñugpamanda librupi willaraiaskapi sumaglla kawanakurka: ¿sutipachu Pablo rimaska chasa niraiá? 12 Chiwanka achka judiukuna, Iaia Jesuswa suma iuiarirkakuna; mana judíu kagkunapas, achka mama warmikuna i karikunapas.
13 Tesalonikamanda mana Jesuswa iuiag judiukunaka, Berea puiblupipas Diuspa Rimaita Pablo willakugta iachagsamurkakuna. Chasa iachagsamuspaka, chi puibluma chaiagrirkakuna, chipi kaugsanakuskata pandachispa i killachispa puringapa. 14 Chiuralla Jesuswa tukuskakunaka, Pablota pusarkakuna lamar iaku patama chaiankama. Silas i Timoteo, chi Berea puiblupi chisiarkakuna. 15 Pablowa rigkunaka, Atenas suti atun puibluma chaiagrirkakuna. Paikuna ña kutinakuuraka, Pabloka nirkakunata:
—Silas i Timoteota nipuangi, utkalla samuchukuna, nukawa sugllapi kangapa.
Atenas puiblupi, Pablo kaskamanda
16 Atenas puiblupi Silas i Timoteota suiakunkama, chi puiblupi Pablo kawarka, achka paikunapa diuskunasina iukagtakuna. Chimanda, paita iapa llakii chaiagsamurka. 17 Judiukuna tandaridiru wasima iaikuspaka, judiukunawa i Taita Diuswa iuiag mana judíu kagkunawa parijuma Jesusmanda sinchi rimanakurka. Chasallata atun kallinigta sugkunawapas tukui puncha rimanakurka. 18 Iacha Epikúreo i Estoikos sutikunawa iachaikugkunawapasmi Pablo chasallata rimanakurka. Pablo nikurka:
—Jesús wañuskaka kaugsarirkami. Chasallatami nukanchipas, tukui wañuskakuna kaugsaringapa kanchi.
Chasa nigmanda, paipura tapurinakurka:
—¿Imasatak kai iapa rimadur rimaku?
Ikuti sugkunaka, mana iachaspalla ninakurka:
—Paika, mainigmanda sug diuskunamanda willakugsinami uiarí.
19 Chimanda, Pablota mañarkakuna, Areópago suti atun tandaridiru wasima ringapa, kasa nispa:
—Munantranchi, kam sug rigcha iachachikuskata iachangapa. 20 Sutipami nukanchi ñi imaurapas mana uiaskata kam rimakungi. Chimandami munanchi, kam willakuska ima niraiaskata iachangapa—. 21 Atenas puiblumanda tukui kagkuna i sugnigmanda chaiagriskakuna chipi kaugsanakugpas munankuna, kunaura ima pasarikuskallawa rimaspa i uiaspa chisianakungapa.
22 Chi wasima chaiagrispaka, Pabloka, tukuikunapa chaugpipi saiarispa, kasami nirka:
—Atenasmanda kam taitakuna, nuka kawaikichitami diuskunawa iapa suma iuiaiwa kagtakuna. 23 Nuka kamkunapa puiblupi purikuspa, kamkunapa diussina imajinkunatami kawakurkani. Sug altarpimi tarirkani kasa willaraiaskata: “Sug mana rigsiska diusmanda”. Chi Diustami kamkuna mana rigsispalla kunguringichi. Chi Diusmandami nuka willangapa samukuni.
24 —Chi Diusmi kai alpa i chipi tukui ima tiaska rurarka. Pai chasa ruraspaka, sug luarpi i kai alpa luarpi iaia mandag kaspa, runakuna saiachiska paita iuiaridiru wasikunapi mana kaugsanchu. 25 Runakunapa makiwa ruraskataka, paika ñi ima mana ministinchu. Chasallata, mana paita ñi imapas pisinchu. Pai kikinmi nukanchita karamú kaugsai, samai kachangapa i tukui ima ministiska.
26 —Pai Taita Diusmi, suglla runamandalla miraspa, kai tukui alpapi runakuna tianchi. Manara runakunata wiñachispalla, ñami niska karka, maituku watakuna i maipi chaiaskapi paikuna kaugsangapa kagta; 27 chasaka, kikinkuna Taita Diusta maskangapa; chiwanka, mana kawakugsina kaspapas, paita iuiarispa taringapa.
—Sutipami Taita Dius tukui nukanchimanda mana karullapi ka. 28 Paimandami kaugsanchi. Paimandami purinchi. Paimandami tianchi. Chasallatami kampuramanda sug iachagkunapas nirkakuna: “Nukanchipas, suglla Taita Dius wiñachiskami kanchi”. 29 Sutipami nukanchi, Taita Dius wiñachiska kaspa, mana iukanchi iuiaringa: Taita Dius kanchu runapa iachai iuiaiwa kurita u kulkita u rumita suma ruraska kagsina.
30 —Kamkuna ñugpata mana paita rigsispalla ima ruraskakunata, Taita Dius munanmi kungaringapa. Ikuti kunauraka, tukui alpapi kaugsanakuskatami rimaku, kasa nispa: “Pandariikunata sakispa, nukawa samuichi”. 31 Kikin Taita Diuska ñami iachá, ima puncha kai alpamanda tukui runakunata justisiangapa chaiagta. Pai kikinmi sug runata agllarka, imasa chaiaskasina justisiai rurangapa. Chi runa wañuskata kaugsachispami tukuikunata kawachirka, sutipa pai chasa justisiai rurangapa kagta.
32 Wañuskata kaugsachiskamanda rimaskata uiaspaka, sugkuna iapa asirkakuna. Ikuti sugkunaka nirkakuna:
—Kam rimakuskataka ikuti suurami uiasunchi.
33 Chasa rimai puchukaspaka, Pablo, paikunapagmanda llugsispa rirka. 34 Chasa kagpipas, sugkuna, paiwa tukuspa, ima willaskata suma iuiarirkakuna. Chi suma iuiarigpuramanda, Areopagopi kagkunapura Dionisio sutimi karka. Dámaris suti warmi i sugkunapas, Iaia Jesuswa suma iuiarigsamurkakuna.
18Korinto puiblupi, Pablo kagriskamanda
1 Chiuramanda Pabloka, Atenas puiblumanda llugsispa, Korinto suti puibluma chaiagrirka. 2 Chipika taririrka sug judíu, Akila suti. Pai karka Ponto suti alpamanda. Klaudio suti iaia mandag, paipa iachaiwa ña churaska karka, tukui judíu Roma puiblupi kaugsanakug chimanda llugsingapa. Chimandami Akila, Priskila suti kikinpa warmiwa manara unai Italia alpamanda llugsispa, Korintoma chaiagriska karkakuna. Pabloka, paikunawami tarinakurka. 3 Akila warmindi, tulda linsu siradurkunami karka. Pablopas, chasallata rurag kaspa, paikunawa sugllapi trabajaspa kaugsai kallarirka. 4 Tukui warda punchakunaka, judiukuna tandaridiru wasima iaikuspa, chipi kagkunawa parijuma ainichirinakuspa karkakuna. Pabloka munakurka, judiukuna i mana judíu kagkunata pai rimakuskawa allilla iuiachingapa.
5 Silas i Timoteo, Masedonia alpamanda chaiagriuraka, Pabloka mana trabajaspalla kallarirka, judiukunata Diuspa Rimaita willaspa iachachiilla. Paikunata willakurka, Jesús sutipa Taita Dius agllaska Cristo kagta. 6 Ikuti paikunaka, Pablota mana suma rimaiwa kamiiwanta aininakurka. Chimanda Pabloka, kikinpa katangata chabsispa, paikunata nirka:
—Kam kikinkunapa mana allilla ruraikunallawami diltudupa wañungapa kangichi. Nukawaka mana llakirinakungichi. Kunauramandaka, mana judíu kagkunapagmami ringapa kani, paikunata iachachingapa.
7 Chimanda llugsispa, Tisio Justo suti runapagma chaiagrirka. Chi runaka karka Taita Diuswa suma iuiag. Paipa wasi, judiukuna tandaridiru wasi ladullapimi karka. 8 Chi tandaridiru wasimanda taita, Krispo suti, paipa wasipi tukui kaugsanakugpasmi Iaia Jesuswa suma iuiarirkakuna. Chasallata Korintomanda achka runakunapas, Pablo ima willakuskata uiaspa, Iaia Jesuswa tukugsamuspa, baugtisarirkakuna.
9 Sug tuta Iaia Jesuska, muskui ukupisina Pablota kawarigsamurka, kasa nispa:
—Mana manchaspalla nukamanda willangi, mana upallaspalla. 10 Nukaka, kamwami kangapa kani. Chimanda, ñi pipas mana kamta ima jiru rurangapa pudingapa kankunachu. Kai puiblupi achka runakunami nukawa tukungapa kankuna.
11 Chimandami Pablo, Diuspa Rimaita iachachispa, chi puiblupi sug wata sugta killa chisiarka.
12 Galión suti runa chi Akaia alpata mandag kaura, judiukunaka, sugllasina tukuspa, Pablota apirkakuna. Nispaka, chi mandagpagma apaspa, 13 nirkakuna:
—Kai runa iachachispami puriku, Taita Diusta imasa nukanchipa ñugpamanda rurangapa willaraiaskasinata nukanchi kungaringapa. Sug rigcha iuiaikunawami iachachispa puriku.
14 Pablo ña ainingapa kaura, Galionka judiukunata nirka:
—Kam judiukuna, kai runa ima mana allillata rurag kagpi u maikanta wañuchiska kagpika, allichar kantra, nuka kamkunata uiangapa. 15 Ikuti kai runa sug rigcha rimai u sug runakunamanda iachachikugpi, u imasa kamkunapa ñugpamanda librupi willaraiaskasina mana iachachikugpika, kam kikinpura iachaichi. Nukaka mana munanichu, chikunata justisiai rurangapa.
16 Chasa nispaka, chi judiukunata wasimanda llugsichirka. 17 Chiura tukui mana judíu kagkunaka, Sóstenes suti judiukuna tandaridiru wasimanda taitata apirkakuna. Mandag Galionpa wasi pungu ladullapimi paita makai kallarirkakuna. Chi mandagtaka ñi ima mana iuiachirka.
18 Chiuramanda Pabloka, achka punchakunami chi puiblupi chisiarka. Chasa chisiaspaka, Jesuswa tukuskakunata: “Sug punchakama” nispa, barkuma iaikugrirka, Siria alpama ringapa. Akila i Priskilapas, paiwa sugllapi rirkakuna. Manara barkuma iaikugrispalla, Senkrea suti patama chaiagrispa, Pabloka tukui agchata kuchuspa aspichirirka. Chasaka, Taita Diusta pai kikin imasa niskasinami rurarka.
Siria alpama, Pablo kutiskamanda
19 Efeso suti puibluma chaiagrispaka, Akila warmindita chipi sakispa, judiukuna tandaridiru wasima iaikugrispa, paikunawa sugllapi rimanakui kallarirka. 20 Chi judiukuna, Pablota mañanakurka mas sug punchakuna chipi paikunawa kangapa. Pabloka mana munarka. 21 “Sug punchakama” nispa, paikunata nirka:
—Nukanchipa Taitiku lisinsia kuawagpika, imaurapas ikutimi kamkunawa samusa—. Chasa nispaka, Efesomanda lamar iakupi ikuti rirka Sesarea puibluma. 22 Chipi chaiagrispaka, ñambi apispa, Jerusalenma chaiagrirka. Chipika, Jesuswa tukuskakunata: “Puangi” nigrirkakunata. Chimandaka, Antiokia puibluma rirka. 23 Achka punchakuna chipi kaspaka, llugsirka. Nispaka, Galisia i Frijia alpakunapi Jesuswa tukuskakunata kawaspa, suma iuiachispa ialirka.
DIUSPA RIMAITA WILLASPA, PABLO KIMSAMA PURISKAMANDA
Efeso puiblupi, Apolos kaskamanda
24 Chikama, Apolos suti judíu runami, Alejandría puiblumanda kaspa, Efeso puibluma chaiagrirka. Chi runa, ñugpamanda librupi willaraiaskakunata allilla iachaspa, sumami iachachidur karka. 25 Iaia Jesús ima iachachiskata iachaspaka, pai tukui iachaskatami Jesusmanda allilla rimaspa iachachidur karka. Chasa kagpipas, Juan iakuwa baugtisaskamandallami iacharka. 26 Efesoma chaiagrispaka, judiukuna tandaridiru wasipi mana manchaspallami willai kallarirka. Paita uiaspaka, Priskila i Akilaka, sapallata pusaspa, Taita Dius imasa kaugsangapa niskata mas allillami iachachii kallarirkakuna.
27 Chiuramandaka chi Apolos, Akaia suti alpama ringapa iuiakurka. Chiura Jesuswa tukuskakunaka, paita nirkakuna:
—Iapa allillami ka—. Chasa nispaka, Akaia alpapi kaugsag Jesuswa suma iuiarigkunata iskribispa kacharkakuna, kasa nispa— Paita sumaglla chaskipuangichi.
Apolos chipi chaiagrigmandaka, Jesuswa suma iuiarigkunamanda iapa alli tukugsamurka, Taita Dius paikunata iapa kuiaskamanda. 28 Tukuikunapa ñawipi, judiukunata mana manchaspalla nikurka:
—Ñugpamanda librupi willaraiaskakunata, kamkuna manara allilla iachaikurkangichichu—. Chi willaraiaska kawachispa, nikurka, Jesús sutipa Taita Dius agllaska Cristo kagta.
19Efeso puiblupi, Pablo kagriskamanda
1 Korinto puiblupi Apolos kankama, Pabloka, sachuku ialispa, Efeso puibluma chaiagrirka. Chipi chaiagrispaka, Jesuswa sug tukuskakunata tarigrispa, 2 tapurka:
—Kamkuna, Jesuswa suma iuiarigsamuura, ¿Santu Ispiritutachu chaskirkangichi?
Paikunaka ainirkakuna:
—Mana iachanchichu, Santu Ispíritu tiagta.
3 Chiura, Pabloka tapurka:
—Nigpika, ¿ima iuiarispatak baugtisariska kangichi?
Chiura ainirkakuna:
—Juan iachachiskata iuiarispami baugtisarii tukuska kanchi.
4 Chiura, Pabloka nirka:
—Pandariskakunata sakigkunatami Juan iakuwa baugtisarka, tukui runakunata kasa nispa: “Nukapa kati samungapa kagtami iukangichi suma iuiaringa”. Chika, Jesusmandami niraiá.
5 Chasa uiaspaka, Iaia Jesuspa sutiwami baugtisarirkakuna. 6 Pablo paikunata maki churauraka, Santu Ispíritu paikunapa sungupi iaikugsamurka. Iaikugsamugllapi, mana iachaska rimaikunawapasmi rimai kallarirkakuna. Chasallata, Santu Ispíritu iuiachikuskatami willai kallarirkakuna. 7 Chikuna, mai chunga iskai runakunami karkakuna.
8 Pabloka, chi puiblupi judiukuna tandaridiru wasima iaikuspa, kimsa killami mana manchaspalla chipi iachachikurka. Taita Dius imasa suma mandakuskamanda chipi kagkunawa rimanakurka. Pabloka munakurka, paikunata pai rimakuskawa allilla iuiachingapa. 9 Ikuti sugkunaka, paita uiangataka, rinri taparispa, tukuikunapa ñawipi Iaia Jesusmanda iachachikuskata wabutirkakuna. Chasa kagmanda, Pabloka paiwa tukuskakunawanta anchurirka. Nispaka, tukui punchakuna Tirano suti runapa iachachidiru wasipi iachachii kallarirka. 10 Iskai watami chipi iachachikurka. Chiwanka, judiukuna i mana judíu kagkunapas, chi Asia alpa suiu kaugsagkuna, tukuinigmandami pudirkakuna, Iaia Jesusmanda rimaita uiangapakuna.
11 Taita Diuska, iapa imaurapas mana kawaskasina Pablowami ruradur karka. 12 Pablopa ima pañuilu u katanga churaridiru kaskata ungugkunapagma apadur karkakuna, ambiringapa. Chiwanka, ungugkunapa kuirputa llamkagllapimi ima unguikunapas aliadur karkakunata. Chasallata ruraura, kuku wairakunapas mitikudur karkakuna.
13 Chasa kawaspa, sug judiukuna sinchikunasina ambispa puridurkunaka, Iaia Jesuspa sutiwa rimai kallarirkakuna, kuku wairawa kaskakunata kasa nispa:
—Pablo willakuska Jesuspa sutiwami niiki: llugsiichi—. 14 Eskeva suti iaia sasirdutipa kanchis wambrakunami chasa ruranakurka.
15 Chi kuku wairaka, paikunata kasa ainirka:
—Jesusta i chi Pablo pi kagta, nuka rigsinimi. Ikuti kamkunataka mana rigsiikichitachu. ¿Pikunachar kangichi?—. 16 Chasa nispaka, chi kuku wairaiug runa, tukui kanchiskunata saltaspa, apirkakunata. Piai richirkakunata. Lisiachispa llatan sakiuraka, iukarkakuna chi wasimanda mitikungakuna.
17 Chasa pasariskata iachaspaka, Efeso puiblupi tukui judiukuna i mana judíu kagkuna iapa mancharirkakuna. Chasawaka, Iaia Jesús masmi atuniachii tukugsamurka. 18 Iaia Jesuswa achka suma iuiarigkunapas, paikuna ima ñugpata mana allilla ruraskakunamanda tukuikunapa ñawipi willarigrirkakuna. 19 Chasallata achka jiru iachakuna, paikunapa librukunata sugllapi tandachispa, tukuikunapa ñawipi rupachirkakuna. Chi rupachiska librukunaka karkasi pichka chunga waranga bali kulkisina. 20 Chasapi, Iaia Jesuspa iapa iachaiwa paimanda Alli Willaita tukuipi iacharigsamurka. Chi willaita suma iuiarigkuna, mas miraspami rirkakuna.
21 Chasa pasariskauramanda, Pablotaka iuiai chaiarka, Masedonia i Akaia alpakunapi ialispa, Jerusalenma chaiagringapa. Kasapasmi nirka:
—Chimandaka iukanimi, Roma atun puibluma ringa—. 22 Chasa nispaka, iskai paita aidaspa katiraiagkunata, Timoteo i Erasto sutikunata, Masedonia alpama ñugpa kacharkakunata. Pai kikinka, mas achka punchakunami chi Asia alpapi unaiarka.
Efeso puiblupi killachinakuskamanda
23 Chi punchakuna Efeso puiblupi, iapa achka runakuna, paipura sinchi rimanakuspa killachinakurka, Iaia Jesusmanda iuiachiikunawa paikunata manima sumagmanda. 24 Tukui runakunawa killachidur, Demetriomi suti karka. Chi runa, kulkita ruradurmi karka Artemisa suti ianga mama diuspa uchullita iglisiasina ruraskata walkaridiru. Paiwa ruragkunapas, achka kulkimi wakanaridur karkakuna. 25 Paika, chi runakunata i tukui chasa ruragkunatapas sugllapi tandachispa, nirkakunata:
—Kam waugkikuna iachangichimi: kai nukanchipa trabajuwami sumaglla kaugsanchi. 26 Allillami kawangichi i iachangichi: kai Efesopi i ñalla tukui Asia alpapi, chi Pablo, iapa achkakunatami llullachispa, sug rigcha iuiachigsamurka, kasa nispa: “Chi runakuna ruraskaka, mana diuskuna kanchu. Iangami kankuna”. 27 Tukuikuna chasa iuiarigpikunaka, nukanchi kulkita trabajaskaka ñi imapa mana balichar tukugsamuntra. Nukanchipa Artemisa atun mama diusta iuiaridiru wasitapaschar wabutii tukuntra. Kunankama kai Asiapi i tukui alpapipas, Artemisatami chara kungurinkuna. Kunauramandaka, tukuikunami Pablopa kaugsa sakingapa kankuna.
28 Chasa uiaspaka chipi kagkunaka, iapa rabiarispa, kaparii kallarirkakuna:
—Tukui Efesopi kaugsagkunapa Artemisa, atun mama diusmi kangi.
29 Chimandami chi puiblupi tukui kaugsanakug, tuntiarigsamuspa, paikunapa tandaridiru wasima upakunasina kalpa iaikugrirkakuna. Masedonia alpamanda Gaio i Aristarko suti Pablowa purigkunata apispami iaikuchigrirkakuna. 30 Pablo munakurka, chituku achka runakunata rimagringapa. Chasa munakugpipas, paiwa tukuskakunaka mana sakirkakuna. 31 Asia alpapi sug mandag taitakunapas, Pablopa rigsidukuna kaspa, kacharkakuna, paita mañangapa, chi wasima mana iaikukuchu.
32 Chi wasi ukupi kagpura, iapa tuntiachinakurka. Sug sug rigcha, sug sug rigchami kaparispa rimanakurka. Ñalla tukuikunata mana iacharikurka, imapa sugllapi tandariska kagtakuna. 33 Chiuraka chi tandariskakunapa chaugpimanda sug judiukunaka, Alejandro suti runata iuiachispa, ñugpa ladu tangaspa aparkakuna, pai tukuikunata rimangapa. Chiura Alejandro, chipi kagkunata makiwa kawachispa upallachingapa munakurka. 34 Tukui chipi kagkunaka, Alejandro judíu kagta iachaspa, sugllasina tukuspa, iskai urasina kaparinakurka, kasa nispa:
—Tukui Efeso puiblupi kaugsagkunapa Artemisa, atun mama diusmi kangi.
35 Chipi mandagpa iskribingapa aidagka, tukuikunata rimaspa upallachispaka, kasami nirka:
—Kam Efesomanda kagkuna, ¿manachu tukuikuna iachankuna: nukanchi Efesomandakuna iukanchimi, Artemisa atun mama diusta iuiaridiru wasita i kikinpa imajin awa luarnigmanda urmaskata mana imapas pasaringapa kawanga? 36 ¿Pitak ningapa ka, mana chasa kagta? Chimanda, kamkunata chaiakumi, upalla kangapa. Mana imapas ruraichi, mana allilla iuiarispalla. 37 Kaima pusamuska runakunaka mana kankunachu nukanchipa mama diusta iuiaridiru wasipi sisaikunasina ñi paita kamidurkunasina. 38 Demetrio i paiwa sugllapi kagkunaka pipa kuntra ima willangapa iukagpikunaka, chimandami justisiai ruragkuna tia. Chipimi parijuma imamandapas rimanakungapa tiagpika, justisiata rimankangichi. 39 Kamkuna rimanakuskapi mana allilla tukugpika, mañankangichimi, tukuikuna tandarispa, allilla rimanakungapa. 40 Kuna puncha ima pasariskataka, mandagkuna sutipami pudinkuna nukanchimanda iuiangakuna: “Mandaita wabutispami sug rigcha ruranakú”. Kunaura pasariskata, nukanchi mana pudingapa kanchichu rimangapa, kaituku achka runakuna killachinakuskamanda.
41 Chasa nispaka, tukuikunata llugsichirka.
20Masedonia i Gresia alpakunama, Pablo ikuti riskamanda
1 Chi killachinakui ña ialiura, Pabloka, Jesuswa tukuskakunata kaiaspa, suma iuiachirkakunata. “Sug punchakama” nispaka, Masedonia alpama rirka. 2 Chi alpapi chaiagrispa, Jesuswa tukuskakuna chipi kaugsanakuskata unai rimaspa, suma iuiachirkakunata. Nispaka, Gresia suti alpama rirka. 3 Chipika, kimsa killami kagrirka. Chimanda Siria alpama iakupi ringapa kaura, allilla iachagsamurka, judiukuna paita wañuchingapa munanakugta. Chiura nirka:
—Masedonia alpatami chakiwa kutingapa kani—. 4 Pablowa rinakurka Berea puiblumanda Pirropa wambra Sopater suti, Tesalónika puiblumanda Aristarko i Segundo sutikuna, Derbe puiblumanda Gaio i Timoteo; Asia alpamanda Tíkiko i Trófimo suti runakunapasmi sugllapi rinakurka. 5 Chi runakuna, ñugpaspa, Troas puiblupi nukanchita suiagrirkakuna. 6 Nukanchika, mana libadurawa tanda mikudiru punchakuna ialichispa, Filipos puiblumanda iakupi llugsirkanchi. Pichka punchapika Troas puibluma chaiagrispa, chi sugkunawa tarinakurkanchi. Chipika, kanchis punchami chisiarkanchi.
Troas puiblupi, Pablo kaskamanda
7 Simana kallarii puncha u duminguka, tukuikuna sugllapi tandarirkanchi, Iaia Jesús imasa niskasina tanda sugllapi mikungapa. Chiura Pabloka, kaiandi ringapa iuiakuspa, chaugpi tutakamami iachachirka. 8 Awa ladu ukupi tukui nukanchi kaskapika, achka sira lamparakunami sindinakurka. 9 Sug musu, Eutiko suti, bintanapimi tiakurka. Chi musu, Pablo tuta unai rimakuskata uiakuspaka, dipuñui singukuspa, chi kimsa pisu awamandatami urmarka. Pai alpama urmaska wañuskatami atarichigrirkanchi. 10 Pablopas, uraikuspa, chi musuta aisaspa, markarispa, nirka:
—Mana llakinakuichi. Kaugsami ka.
11 Chasa nispaka, ikuti sikaspa, Jesús imasa niskasina tanda pitispa mikurka. Mikuspaka, ikuti iachachii kallarirka, ñalla pakarinkama. Nispaka, rirka. 12 Chi wañuska musutaka kaugsami aparkakuna. Chiwanka tukuikuna, alli iuiachiiwa kuntintarirkakuna.
Mileto puibluma, Pablo riskamanda
13 Nukanchika, Pablota ñugpaspa, Aso suti puibluma iakupi rirkanchi, chipi paiwa tupanakugringapa, pai imasa niskasina. Paika, chakiwa ñambi chima rikurka. 14 Sutipami chi puiblupi ikuti sugllapi tukurkanchi. Nispaka, paita barkullapita pusaspa, Mitilene suti patama chaiagrirkanchi. 15 Kaiandika, iakupi ikuti rispa, Kío suti alpa ladullapimi ialirkanchi. Sug kaiandika, chi iaku sug ladu chimba rispa, Samos sutipi saiarigrirkanchi. Ikuti sug punchamaka, Mileto sutima chaiagrirkanchi. 16 Pablo iuiariska karka, Efeso puibluta mana iaikuspalla ialingapa; chasaka, chi Asia alpapi mana iapa unaiangapa. Pai munakurkami, utkalla Jerusalenma chaiagringapa; chasaka, Pentecostés atun puncha chipi ialichigringapa.
Efesomanda Jesuswa tukuskakunapura iacha taitakunata, Pablo rimaskamanda
17 Mileto puiblumandaka Efeso puibluma kacharka, Jesuswa tukuskakunapura iacha taitakunata kaiangapa. 18 Paikuna Efesomanda ña chaiagriuraka, kasami nirkakunata:
—Kamkuna ñami iachangichi, nuka kai Asia alpama chaiamuskauramandata, tukui punchakuna imasa kamkunawa sumaglla kaska kagta. 19 Nuka, mana iapa atun tukuspalla, Iaia Jesús imasa niwaskasinami ruraspa kani. Judiukuna nukata mana allilla rurawangapa munanakugmandami llakispa wakaspa purikuni. 20 Iachangichimi, nuka ñi imapipas mana sakispalla, kamkunata sumaglla rimaspa aidaspa kagta. Tukuikunapa ñawipi, kamkunapa wasikunapipasmi rimaspa iachachispa karkani. 21 Judiukunata i mana judíu kagkunatapasmi rimakurkani, kasa nispa: “Tukui pandariskakunata sakispa, Taita Diuswa tigraichi. Chasallata, nukanchipa Iaia Jesuswa suma iuiariichi”.
22 —Kunauraka, Santu Ispíritu watawaspa apawakugsinami Jerusalenma rikuni. Chipika mana iachanichu, ima nukata pasariwangapa kagta. 23 Kaillami iachani: tukui puiblukunama chaiagriskapi, Santu Ispirituwa iuiagkunami kasa willawanakú: sug runakuna suiawanakunsi, nukata maki watawaspa, karsilpi churawaspa, llakii pasachiwangapa. 24 Chasa kagpipas, nuka kikinpa kaugsaimanda mana llakiwanchu. Kasallami nuka munani: nukata imasami rurangapa chaiawaku: chasami imapipas rurangapa munani. Chiwanka, imasami Iaia Jesús, nukata mingawarka, Taita Diuspa suma kuiaimanda willaita willaspa puringapa: chikunatami rurangapa munani.
25 —Kasapas. Kamkunapagpimi purikurkani, Taita Dius imasa suma mandakuskamanda willaspa. Nuka iachanimi, kunauramandaka kamkuna manima ikuti kawawangapa kagtakuna. 26 Chimandami nuka kuna puncha allilla rimaikichita: maikanpas nuka iachachiskata mana allilla ruragmanda Taita Dius justisiai ruragpika, nukawaka mana llakirinakungichi. 27 Tukui Taita Dius ima munaskatami willarkaikichita, ñi ima mana pakaspalla. 28 Kam kikinkuna, suma iuiaripuangichi. Chasallata, tukui kamkunawa sugllapi Jesuswa iuiarigkunata suma kawapuangichi. Kamkunata, Santu Ispíritu churarka, paikunata suma kawag taitakunasina kangapa. Jesuswa tukui tukuskakuna, maipi kaskapipas, kikin Iaia Jesuspa iawarwa randiskasinami niraianchi.
29 —Nuka kasami iachani: imasami mana alli sacha alkukuna, ubijakunapagma iaikuspa, mana sakispalla puchukankuna: chasallatami, nuka riskauramandaka, sug rigcha iuiachigkuna, kamkunawa iaikuspa, Jesuswa suma iuiarinakuskata wagllichingapa samungapa kankuna. 30 Kam kikinpurapasmi sugkuna, sug rigcha iachachispa puringapa kankuna. Chasaka Jesuswa suma iuiagkunapas, tuntiachii tukuspa, paikunata katichingapami kankuna. 31 Chimanda, rigchariskasinalla kangichi, kasa iuiarispa: nukaka, tukui kamkunamanda kimsa wata tuta i puncha mana samaspalla wakaspami suma iuiachirkaikichita.
32 —Kunaura, Taita Diustami kamkunamanda mañapuikichita, paipa suma kuiaimanda Suma Rimaiwa kamkunata kawapuachu; chi Rimaita tukui suma uiagkuna, wiñachiskasina kangapa. Chasaka, paipalla kagkunawa, kikin Taita Dius suma luarpi karangapa niraiaskata tukuikuna chaskigringapa.
33 —Nuka mana munarirkanichu ñi pipa kulki, ñi pipa kuri ñi pipa katanga. 34 Kam kikinkuna, allillami iachangichi: nuka kikinpa makiwami trabajarkani, nuka i nukawa purigkunamanda ima ministiriskakunapas iukangapa. 35 Chasa ruraspaka, tukuipimi iachachispa kawachirirkaikichita: chasaka, kamkunapas iukangichimi, chasa trabajaspa, ministiskakunatapas aidanga. Iaia Jesús kasa rimaskata iuiariichi: “Maikan karagka, chaskigkunamandapas mas alli iuiachiiwa kuntintullami tukugsamú”.
36 Chasa rimaspaka, Pablo i tukui chipi kagkunaka, kungurispa, Taita Diusta paipuramanda mañai kallarirkakuna. 37 Chiura tukuikuna, iapa wakaspa, paita ugllaspa mucharkakuna. 38 “Nukata mana ikuti kawawangapa kangichichu” niskamandami tukuikuna iapa llakirirkakuna. Nispaka, Pablowa rirkakuna barku saiakuskama.
21Jerusalenma, Pablo riskamanda
1 Paikunata sakispaka, barkupi dirichumi rirkanchi, Kos suti alpama chaiagta. Kaiandika, Rodas suti alpama rirkanchi. Chimandaka, Pátara sutima chaiagrirkanchi. 2 Chipika, ikuti sug barku Fenisia suti alpama chimbangapa rikuskata tarigrirkanchi. Chi barkupi iaikuspaka, chi puiblumanda llugsirkanchi. 3 Ialinakuspaka, Chipre alpata kawarkanchi. Chi alpata llukisinama sakispaka, Siria alpama rirkanchi. Tiro suti patapi saiarigrirkanchi. Chi barkupi ima apanakuskata iukarkakunami chipi sakinga. Chimandami nukanchipas barkumanda uraikurkanchi.
4 Chipika, Jesuswa tukuskakunawa kawanakurkanchi. Kanchis punchami paikunawa chisiarkanchi. Paikuna, Santu Ispirituwa Pablota iuiachinakurka, kasa nispa:
—Mana Jerusalenma rikui.
5 Chasa iuiachinakugpipas, chi punchakuna ialiuraka, nukanchi chimanda llugsirkanchi. Tukui nukanchiwa iuiagkuna, warmindi i wambrakunawanta puiblumanda llugsispa, nukanchita sakigrirkakuna. Iaku patapika tukuikuna, kungurispa, Taita Diusta tukuikunamanda mañanakurkanchi. 6 Nispaka, parijuma: “Sug punchakama” ninakuspa, barkupi ikuti iaikurkanchi. Paikuna, wasima kutii kallarirkakuna.
7 Nukanchika, chi Tiro puiblumanda Tolemaida suti puibluma chaiagrirkanchi. Chipika, iakupi purii puchukarkanchi. Chi puiblupika, Jesuswa tukuskakunata: “¿Allillachu kapuangichi?” nispa, suglla puncha paikunawa karkanchi. 8 Kaiandika, Sesarea puibluma rirkanchi. Chipi chaiagrispaka, Felipe suti Diuspa Rimaita willadurpagma iaikugrirkanchi. Jerusalenpi Jesuswa tukuskakunapuramanda kanchis runakuna ñugpa agllaskami karka. Paipa wasipimi kidarirkanchi. 9 Pai, chusku manara kasaraska warmi wambrakunami iukarka. Chi warmikunaka, Santu Ispirituwa rimagkunami karkakuna.
10 Nukanchi ña achka punchakuna chipi kauraka, Agabo suti Santu Ispirituwa rimagmi Judea alpamanda chaiagrirka. 11 Chi runaka, nukanchi kaskapi iaikugrirka. Pablopa siñidurta aisaspa, pai kikinpa chaki makiwanta watarispa, nirka:
—Kasami Santu Ispíritu ni: “Kai siñidur iukagta, kasami judiukuna Jerusalenpi watangapa kankuna. Nispaka, mana judíu kagkunapa makipimi paita ialichigringapa kankuna”.
12 Chasa uiaspaka, nukanchi i chipi kaugsagkunapas, Pablota maimi ninakurkanchi:
—Mana Jerusalenma rikui.
13 Chiura, Pabloka ainirka:
—¿Imapatak kamkuna wakaspa llakichiwanakungichi? Nukaka suiakunimi, Jerusalenpi wataskalla kangapa: mana. Munakunimi, Iaia Jesusmanda wañuchiipas tukungapa.
14 Chasa uiaspa, mana paita sug rigcha iuiachingapa pudispaka, tukuikuna upalla sakirirkanchi, kasa nispa:
—Nukanchipa Taitiku imasa munaskasina tukupuachu.
15 Chi punchakuna ialiskauramanda, imakuna ministiriska allichirispaka, Jerusalenma rirkanchi. 16 Sesareamanda Jesuswa sug tukuskakunapas, nukanchiwa sugllapi rirkakuna Chipre alpamanda Mnasón suti ña unai watakuna Jesuswa suma iuiagpagma. Paipa wasipimi kidarigrirkanchi.
Santiagowa Pablowa rimanakuskamanda
17 Nukanchi ña Jerusalenma chaiagriuraka, Jesuswa tukuskakuna iapa kuntintarispami nukanchita chaskirkakuna. 18 Kaiandi Pabloka, nukanchiwa sugllapi tukuspa, Santiagopagma chaiagrirkanchi. Jesuswa tukuskakunapura tukui iacha taitakunapasmi chipi tandarigrirkakuna. 19 Pabloka: “¿Allillachu kapuangichi?” nispa, suiumandatami willai kallarirka, Taita Diuspa tukui munai mana judíu kagkunapagpi imasa paiwa tukugsamuskamanda.
20 Chasa uiaspa, chipi kagkunaka Taita Diusta nirkakuna:
—Kam, iapa suma atunmi kangi—. Nispaka, Pablota nirkakuna— Kam taita waugkika iachangimi, maituku waranga waranga judiukuna Iaia Jesuswa suma iuiarigsamugtakuna. Tukui paikuna, Moisés imasa rurangapa niraiaskata mana sakispallami ruranakú. 21 Paikunaka, kammanda kasa iachachikuskatasi uiarkakuna: judiukuna sug alpakunapi kaugsanakuskata iachachikungisi, Moisés ima rurangapa niraiaskata sakingapa; chasallata, kamkunapa kari wambrakunata mana judiukunapa marka churachingapa ñi ñugpamandakuna iachachiskakunawa mana ruraspa kaugsangapa. 22 Paikuna chasa uiaskamandaka, nukanchika, ¿imatak nisunchi? Paikuna iachangapami kankuna kam kaipi chaiamugta. 23 Chimanda, kasa rurai. Nukanchipura chusku runakunami munanakú, imasa paikuna Taita Diusta: “Kasami rurasa” niskata rurangapa. 24 Paikunata pusaspa, imasa rurangapa willaraiaskasina Diuspa ñawipi paikunawa sugllapi maillarigriichi. Nispaka, ufrinda rupachingapa pagapungi. Chasallata, agcha kuchuchispa aspichiringapa pagapungi. Chasawaka, tukui judiukuna iachangakunami, kammanda uiaskakuna manima sutipa kagta. Chasapika kawachinkangimi, Moisés ima niraiaskata kampas rurag kagta.
25 —Kasapas. Mana judíu runakuna Iaia Jesuswa suma iuiarigkunataka ñami kasa nispa kacharkanchi: “Ianga dius niraiaskakunata kamariku karaska aichata mana mikungichi. Iawarta mana upiangichi. Sipiska wañuchiskakunapa aichata mana mikungichi. Kari warmiwa mana pandaringichi”.
Diuspa atun wasipi, Pablota apiskakunamanda
26 Chasa sug kaiandi, Pablo, chi chusku runakunata pusaspa, imasa rurangapa willaraiaskasina Diuspa ñawipi maillarigrirkakuna. Chasa ruraspaka, Diuspa atun wasi ukuma iaikurka, willangapa: ima punchami paikuna maillaringapa puchukaringapa ka; chi punchaka, tukui paikunamanda ufrindata rupachigringapa.
27 Ña chi kanchis puncha ialingapa kaura, Asia alpamanda samuska judiukunaka, Pablota Diuspa atun wasi ukupi rigsigsamurkakuna. Paita rigsigsamuspaka, tukui chipi kagkunata kaparispa, iapa sinchi uiarigsamurkakuna. Pablota sumaglla apispaka, 28 kaparii kallarirkakuna:
—Israelmanda runakuna, aidawagsamuichi. Kaimi ka chi runa, tukui alpapi nukanchi kikinkunamanda, Moisés tukui ima rurangapa niraiaskamanda i kai Diuspa atun wasimanda kuntra rimaspa purig. Sutipami niikichita: kasapasmi rurarka: mana judíu kagkunatapasmi kai Diuspa atun wasi ukuma iaikuchirka. Chasa mana allilla ruraskawaka, kai Taita Diuspalla kaska wasitami mapaiachigsamurka—. 29 Mas ñugpaka, Efeso puiblumanda Trófimo suti mana judíu Pablowa sugllapi kallipi purinakugtasi kawaska karkakuna. Chasa kawaspasi ianga iuianakurka, Pablo chi runata Diuspa atun wasi ukuma iaikuchidur kagta.
30 Tukui chi puiblupi kagkuna, iapa sinchi uiarinakurka. Chimandami tukuinigmanda kalpalla sugllapi chaiagrirkakuna. Pablota apispaka, Diuspa atun wasi ukumanda aliuspa, kanchama llugsichirkakuna. Llugsichigllapi, chi wasi pungukunata lim wichkarkakuna.
31 Pablota ña wañuchingapa iuiaiwa charinakuuraka, Romamanda suldadukunata mandagpagpi iacharigrirka, tukui Jerusalenpi kagkuna ajai uiarinakugta. 32 Chasa uiangallawa, chi mandagka, suldadukunata i kapitankunata tandachispa, chi achka runakunapagma kalpalla rirkakuna. Chi mandag suldadukunawa rinakugta kawaspaka, Pablota piagkuna sakirkakuna. 33 Chiura mandagka, Pablopagma chaiagrispa, paita apichispa, nirka, iskai kadinakunawa watachukuna. Nispaka, chipi kagkunata tapurka:
—Kai runa, ¿pitak ka? ¿Imatak rurakurka?
34 Chiuralla sug sug rigcha, sug sug rigcha kaparinakurka. Chituku achka uiarinakugmanda, chi mandagka ñi imapas mana pudirka iachangapa. Chimanda, suldadukunata nirka:
—Kai runata apaichi kamkuna kadiruma.
35 Chi wasi iskalirama chaiagriura, suldadukunaka iukarkakuna, Pablota markaspa sikachingakuna, judiukuna tangaspa katichinakugmanda. 36 Chi tukui katiraiagkuna, sinchi kaparispa ninakurka:
—Wañuchiichi.
Jerusalenpi kagkunapa ñawipi, Pablo kispiringapa rimariskamanda
37 Suldadukuna kadiruma pungupi iaikuchingapa kaura, Pabloka paikunata mandagta nirka:
—¿Pudirinchu rimangapa?
Chi mandagka tapurka:
—¿Pudingichu griego rimai? 38 ¿Manachu kam kangi kai mana unai punchakuna chi Ejiptomanda nukanchita killachii rurag runa? ¿Manachu sug chusku waranga wañuchig runakunata chusa sitaska alpama pusarkangi?
39 Chiura, Pabloka ainirka:
—Nuka, judíu runami kani. Silisia alpapi, chi Tarso iapa uiariska puiblumandami kani. Diusmandami mañaiki: sakiwai, kai tukui runakunata nuka rimangapa.
40 Chi mandag “Aja” niura, Pabloka, chi iskalira awa ladu saiarispa, makiwa upallaichi nigsina kawachirka. Tukuikuna upallagsamuura, paika, hebreo rimaiwa rimaspa, nii kallarirka:
221 —Taitakuna, uiawaichi. Nuka kikin kispiringapa kaskatami willaikichita.
2 Hebreo rimaiwa uiaspaka, chipi kagkuna masmi upallarkakuna. Chiura Pabloka, kasami nirkakunata:
3 —Nuka, Silisia alpapi, Tarso puiblupi tiagsamuska judíu runami kani. Kai Jerusalenpi, taita Gamaliel iachachikuskawami wiñagsamurkani. Paiwa, tukui imasa nukanchipa ñugpamanda taitakuna ima rurangapa niraiaskata iachaikuspami atarirkani. Chimanda, tukui kamkuna kuna puncha kaipi kagkunasinami, nukapas Taita Dius imasa niskata allilla ruraspa kani.
4 —Ñugpata nuka kikinpas, Jesusmanda Alli Willaita mana munaspa, kari i warmi Jesuswa iuiagkunata apispa, wataspa, karsilma churachispami wañuchichiiwanta karkani. 5 Iaia sasirduti i judíu taitakuna, tukui paikunapas nukamanda chasallatami willangapa pudinkuna. Paikunami, Damaskopi judíu kaugsanakuskamanda karta iskribispa, kachawarkakuna. Chi kartawami Damaskoma rikurkani, maikan Jesuswa tukuskakunata kadinawa wataspa, kai Jerusalenma apamungapa; chasawaka, paikuna justisiai tukungapakuna.
6 —Nuka ñambi rikuskapi, ñalla Damaskoma chaiagringapa kauraka, chaugpunchasina kaura, diulpilla awanigmanda ajai sinchi punchaiachiiwami nukapa muiugta tukuwagsamurka. 7 Chiwanka, alpamami urmarkani. Chiura, sug rimaika uiariwagsamurka, kasa nispa: “Saulo, Saulo, ¿imapatak puchukawangapa iuiaillawa purikungi?”.
8 —Nukaka tapurkani: “Kam Taitiku, ¿pitak kangi?”.
—Chasa tapuura, ainiwagsamurka: “Nukami kani Nazaretmanda Jesús. Nuka kikintami puchukawangapa iuiaillawa purikungi”.
9 —Nukawa sugllapi rinakugka, chasa punchaiachikuskata kawaspapas, chi rimawakugtaka manima uiarkakuna. 10 Chiura, nuka tapurkani: “Taitiku, nukaka, ¿imatak iukani ruranga?”.
—Chiura, Iaia Jesuska ainiwarka: “Atarispa, Damaskoma rii. Chipimi kamta ningakuna, ima rurangapa kagta”.
11 —Chi sinchi punchaiachiiwa ñawi tutaiachiimi tukurkani. Chimanda chi nukawa purigkunaka, makimanda charispa, Damaskoma chaiachiwagrirkakuna.
12 —Chi puiblupi kaugsakurka Ananías suti Moisés tukui ima niraiaskasina allilla rurag runa. Judiukuna tukui chipi kaugsagkunapas, paimanda iapa suma rimadur karkakuna. 13 Chi runaka, nuka kaskama chaiagrispa, niwarka: “Waugki Saulo, ñawiwa kawai”.
—Chasa niwagllapi, nuka, paita kawangapa pudirkani.
14 —Chiura, chi runaka niwarka: “Nukanchipa ñugpamanda taitakunapa Taita Diusmi kamta agllarka, pai imasa munakuskata kam iachangapa; chiwanka, tukuikunamandapas mas alli runata kam kawangapa; chasallata, pai Jesús rimaskata uiangapa. 15 Kam kikinka, tukui runakunata ima paimanda kawaska i uiaskata willagmi kankangi. 16 Kunauraka, ¿imatak suiakungi? Atarispa, baugtisarii; chasaka, Iaia Jesusmanda iuiarispa, kam pandariskakunata pasinsiai tukungapa”. Chasami Ananías niwarka.
17 —Nuka Jerusalenma kutiskauramandaka, Diuspa atun wasipi mañakuspa, muskui ukupisina 18 Iaia Jesustami kawagsamurkani. Paika, nukata kasami niwarka: “Utkalla kai Jerusalenmanda llugsispa rii. Kai puiblupi kaugsagkuna, kam nukamanda ima willakuskata manima uiangapa kankunachu”.
19 —Nukaka ainirkanimi: “Taitiku, paikuna allillami iachankuna, nuka tandaridiru wasikunapi iaikuspa, kamwa suma iuiarigkunata karsilpi churachispa i asutichispa purikugta. 20 Kammanda willag Estebanta wañuchinakuura, nuka kikinpasmi, chipi kaspa, wañuchikugsina ruraspa karkani. Nuka kikinmi chi wañuchinakugpa kataridirukunata kawapug karkani”.
21 —Nuka chasa nigpipas, Iaia Jesuska niwarka: “Rikui kaimanda. Karumi kachangapa kaiki, mana judiukunapagma”.
Suldadukunata mandagwa Pablowa rimanakuskamanda
22 Pablo chasa rimakunkama, chipi kagkunaka upalla uianakurka. Mana judiukunamanda rimagta uiaspaka, tukuikuna, sinchi kaparispa, nii kallarirkakuna:
—Chi mana allilla iuiagta wañuchii. Chiins mana kaugsakuchu—. 23 Chasa kaparispa, rabiawa kikinkunapa kataridirukunata awama bulachispa, alpa wairapi sitanakurka.
24 Chasa kawaspaka, chi mandagka suldadukunata nirka:
—Kamkuna kadiruma chi runata iaikuchispa, mana llakispalla asutiichi, pai kikin willarinkama: imamandami paita chasa kaparinakú.
25 Ña asutingapa wataska charinakuura, Pabloka chipi saiakuska kapitanta tapurka:
—Kamkunapa willaraiaskapi, ¿allillachu ka, Romamanda runata asutingapa, manara imapas tapuchispalla?
26 Chasa uiaspa chi kapitanka, mandagpagma iaikuspa, willagrirka:
—Chi runa, Romamandasi ka. Manachar chaiaku, paita asutingapa.
27 Chasa willaura, chi mandagka, Pablopagma iaikuspa, paita tapurka:
—Niwai: ¿sutipachu kam Romamanda kangi?
Chiura, Pablo ainirka:
—Sutipami chasa kani.
28 Chiura, chi mandagka nirka:
—Nukaka, achka kulkimi iukarkani paganga, chi Romamanda runa tukungapa.
Pabloka ainirka:
—Nukaka, nukapa taitakunamandami Romamanda kani.
29 Chasa kagmanda, paita asutingapa kagkuna mana asutispalla anchurirkakuna. Chi mandagpas, Romamanda runata kadinawa watachiska kagta iachaspaka, iapami mancharirka.
Judíu taitakuna sugllapi tandariska kaskapi, Pablo kaskamanda
30 Kaiandi, chi mandagka munakurka suma iachangapa: imamandami judiukuna, Pablomanda mana allilla rimanakú. Chimanda, Pablota kacharispaka, iaia sasirdutikuna i tukui judíu taitakunataka nirka, sugllapi tandarichukuna. Nispaka, Pablota pusaspa, chi tukui tandariskakunapi chaiachigrirka.
231 Chi tukui taitakunata allilla kawaspa, Pabloka nirka:
—Taitakuna, nuka, Diuspa ñawipi kuna punchakama suma allilla iuiaiwami kaugsakuni.
2 Chasa niura, Ananías suti iaia sasirdutika Pablopa ladullapi saianakuskata nirka:
—Chi runata simipi piaichi.
3 Pabloka ainirka:
—Kamtami Taita Dius piangapa ka. Kam, mana suma llunchiska wasita iuraiachiskasinami kangi. Kam tiakungimi, Moisés imasa niraiaskapi iachaspa, justisiai rurawangapa. Nigpika, ¿imapatak imasa justisiai rurai niraiaskasina mana allilla ruraspa piachiwakungi?
4 Pablopa ladullapi saianakugka, paita nirkakuna:
—¿Chasachu Taita Dius agllaska iaia sasirdutita, kam kamikungi?
5 Chiura, Pablo ainirka:
—Taitakuna, nuka mana iacharkanichu, pai iaia sasirduti kagta. Ñugpamanda librupi willaraiaskapi, kasami niraiá: “Kamba alpapi mandagta mana kamingi”.
6 Chipi tandarigpura, sugkuna saduseo; ikuti sugkunaka, fariseo karkakuna. Chasa iachaspa, Pabloka kaparirka:
—Taitakuna, nukapas fariseomi kani. Fariseokunapa wambrami kani. Iachanimi, wañuskakuna ikuti kaugsaringapa kagtakuna; chimandami nuka suma iuiaiwa kaugsani. Chimandachar justisiai tukungapa pusamuwarkangichi.
7 Chasa nigmanda, fariseokunawa i saduseokunawa parijuma rabiachinakugsina ainichirinakurka. Chasamanda chipi kagkuna, iskaima tukurkakuna. 8 Saduseokuna iachachidurkunami kankuna: wañuskakuna mana massi kaugsaringapa kankuna. Chasallata, anjilkuna i mana kawarig kaugsagkuna mana tiagtami iachachinkuna. Ikuti fariseokunaka ninkunami: saduseokuna mana tianchu niskata tianmi. 9 Chasaka, iapa uiarii chaiagsamurka. Chiura fariseopuramanda sug iachachig taitakunaka, atarispa, rabiawa kaparirkakuna:
—Kai runata ñi ima pandariska mana tarirkanchichu. Nukanchi, ¿imatak iachasunchi? Maikan ispíritu u anjilpaschar paita chasa rimagsamurka.
10 Chasa tukui tandarigpurami mas sinchi kaparispa ainichirinakurka. Chasa kawaspa, suldadukunata mandagka, mancharispa, iuiakurka: “Pablota, ¡ujalallapas piti piti rurachukuna!”. Chasa iapa uiarinakugmanda, suldadukunata nirka:
—Chi runakunapa chaugpimanda Pablota llugsichiichi. Nispaka, kamkuna kadiruma ikuti pusaichi.
Judiukuna, Pablota wañuchingapa iuiariskakunamanda
11 Chi tuta Iaia Jesuska, Pablota muskuipi kawarigsamurka, kasa nispa:
—Mana manchakui. Imasami kai Jerusalenpi nukamanda willarkangi: chasallatami kamta chaiangapa ka, Romapipas nukamanda willagringapa.
12 Kaiandi pakariura, sug judiukuna, Diuspa ñawipi juraspa, suglla iuiaiwa rimarinakurka, kasa nispa:
—Pablota manara wañuchinkamaka, ñi ima upiai ñi mikui mana mikungapa kanchichu—. 13 Chusku chunga iali runakunami chasa iuiaiwa rimanakurka. 14 Chi runakunaka, iaia sasirdutikuna i judíu taitakunapagma chaiagrispa, nirkakuna— Nukanchi, Diuspa ñawipimi jurarkanchi, Pablota manara wañuchinkama, ñi ima mikuipas mana amullingapa. 15 Chimandaka, kasa rurasunchi: kamkuna, tukui taitakunawa sugllapi tandarispa, chi suldadukunata mandagta mañagringichi, Pablota kaia pusamuchukuna kamkunapagma; chasaka, paita mas allilla tapuchingapa. Nukanchika, allichirispami kasunchi. Pablo manara kamkunapagma chaiamugpi, ñambillapimi wañuchingapa kanchi.
16 Pablopa panipa wambraka, paikuna chasa rimarinakuskata allilla iachaspaka, suldadukuna kadiruma rirka, Pablota tukui willagringapa. 17 Chasa uiaspa Pabloka, sug kapitanta kaiaspa, nirka:
—Kai musuta kamba mandagpagma pusapuai. Pai, ima willagsamungapami suiaku.
18 Chiura chi kapitan, mandagpagma chi musuta pusaspa, nigrirka:
—Chi karsilpi kaska Pablo, kaiawaspa, mañawarkami, kai musuta kambagma pusamungapa. Kamta imachar willangapa ka.
19 Chiura chi mandagka, musuta makimanda apispa, sugsinama sapalla pusaspa, tapuchirka:
—¿Imatak willawangapa kangi?
20 Chiura, chi musu ainirka:
—Judiukuna, suglla iuiaiwasi rimanakurka, kamta kasa mañagsamungapa: kaia, Pablota judíu taitakunapagma pusangapa; chaiachigrispaka, paita mas allilla tapuchingapa. 21 Paikuna chasa nigsamugpipas, mana paikunata uiakungi. Chusku chunga iali runakunasi pakalla chapangapa kankuna, ñambipi paita wañuchingapa. Paikuna, Diuspa ñawipisi jurarkakuna, Pablota manara wañuchinkama, ñi ima upiai ñi mikui mana mikungapa. Kunaura, allichiriskasi suianakú, kam imasa ainiskata iachangapa.
22 Chasa willaura, chi mandagka musuta kacharka, kasa nispa:
—Kam kaipi ima willawaskata ñi pitapas mana willakungi.
Atun mandag Felixpagma Pablota kachaskamanda
23 Chasa nispaka, iskai kapitankunata kaiaspa, nirka:
—Chakiwa ringapa iskai patsa suldadukunata kaiangichi. Kaballupi ringapa kanchis chungakunata i iskai patsa lansa iukagkunatapas allichingichi, kunantuta las nuibi Sesarea puibluma ringapa. 24 Chasallata, sug kaballukuna Pablomandapas allichichukuna; chasaka, atun mandag Felixpagma allilla kawari chaiagringapa.
25 Chasa nispaka, sug karta iskribirka, kasa nispa:
26 “Nuka, Klaudio Lisias, kam atun mandag Felixtami niiki: ‘¿Allillachu kapuangi?’.
27 “Kai runata, judiukuna apispa, ña wañuchingapa charinakuskatami nukaka, pai Romamanda kagta iachaspa, nukapa suldadukunawa michaspa kispichigrirkani. 28 Nispaka, imamanda paita wañuchingapa rimanakuskata iachangapa, judiupuramanda taitakunapagmami paita pusarkani. 29 Chipika, nuka mana tarirkanichu, ñi ima justisiai willaraiaskapi pandarig kagsina wañuchii tukungapa u karsilpi churai tukungapa chaiagta. Paikunapa ñugpamandakuna willaraiaska sakiskapi mana chasallata rurakuskamandallasi wañuchingapa munanakurka. 30 Paita wañuchingapa suianakugta iachagsamuskallawami paita kambagma kacharkaiki. Paimanda mana alli kagta willanakuskatapasmi kaiarkani, paikuna ima ningapa kaskata kam kikinpa ñawipi willagrichukuna.
“Kaiakamami niiki”.
31 Chi suldadukunaka, imasa niskasina tutawanta Pablota pusarkakuna Antípatris suti puibluma. 32 Kaiandika chakiwa rinakug suldadukunaka, paikuna kadiruma kutirkakuna, kaballupi rinakugllawa Pablota sakispa. 33 Chikunaka, Sesarea puibluma chaiagrispa, atun mandag Felixta karta kachaskata kuagrirkakuna. Pablotapas chipi sakirkakuna.
34 Chi kartata kawaspaka, chi mandagka Pablota tapurka:
—Kam, ¿maikan alpamandatak kangi?
Chiura, Pablo ainirka:
—Silisiamandami kani.
35 Chasa uiaspaka, nirka:
—Kammanda mana alli kagta willagkuna chaiagsamuurami kamta uiasaki—. Chasa nispaka, kacharka, Herodespa atun wasipi charinakungapa.
24Atun mandag Felixpa ñawipi, Pablo kispiringapa rimariskamanda
1 Pichka punchapika, iaia sasirduti Ananías, sug judíu taitakunapas i Tértulo suti paikunamanda rimag chipi chaiagrirkakuna. Nispaka, mandag Felixta Pablomanda willai kallarirkakuna. 2 Pablota Felixpa ñawima chaiachigriura, Tertuloka, paimanda willaspa, kasami ailastimai kallarirka:
—Iapa atun mandag Félix, kam sumaglla kawaskamandami nukanchi suma allilla kaugsanakunchi. Kam allilla iuiariskamandami kai alpapi kaugsagkunamanda kam imasa kawaskasinawa suma tukurka. 3 Nukanchi chasa maipipas suma chaskispa, tukuimanda kamta iapami “Pai Siñur” ninchi.
4 —Kunaura, nuka mana iapa unaiachingapa, kaillami mañaiki: kamba suma pasinsia iukaspa, sug mana unailla uiawai. 5 Kaipi saiaku chi runaka; ialig ungui churagsinami ruraku. Tukui judiukuna kaugsanakuskapimi sug rigcha sug rigcha iuiachispa puriku, iapa killachinakugta. Pai, chi Nazaret puiblumanda runawa iuiarigkunapa iaia tukuskami puriku. 6 Jerusalenpi Diuspa atun wasitapas ianga wasitasinami mapaiachingapa munakurka. Chasamandami paita apirkanchi, [nukanchita imasa niraiaskasina justisiai rurangapa. 7 Chiura Lisias suti mandagka, chaiagrispa, nukanchipa makimanda rabiawami paita kichugrirka. Chasa kichuspaka, nukanchita nirkami, kamba ñawipi paimanda mana alli kagta willagsamungapa.] 8 Kam kikin, paita tapuchispami iachapuankangi, tukui nukanchi paimanda willanakuskaka sutipa kagta.
9 Judiukuna chipi kagkunapas nirkakuna:
—Tértulo ima willakuska, chasami ka.
10 Chi atun mandagka Pablota makiwa rimangapa kawachiuraka, Pabloka rimai kallarirka, kasa nispa:
—Nuka iachanimi, achka watakuna kam sutipa kai alpapi sumaglla kawaspa, justisiai rurag kagta. Chimandami nukaka, mana manchaspalla, kam kikinpa ñawipi kispiringapa iuiani. 11 Kam pudipuankangimi, pitapas tapuchispa, kasa iachapuangapa: nukaka, chunga iskai punchallami Jerusalenma chaiagriska karkani. Chimaka riskami karkani, Taita Diusta kungurigringapa. 12 Ñi maikanwa piñachinakuskata ñi runakunata sug rigcha sug rigcha iuiachikuskata mana tariwarkakunachu. Ñi Diuspa atun wasi ukupi, ñi judiukuna tandaridiru wasikunapi ñi puiblu ñambikunapi mana maipipas chasa rurakuskata tariwarkakunachu. 13 Kunaura nukamanda ima juchachiwaskakuna sutipa kagsina mana kawachingapa pudingapa kankunachu.
14 —Nigpika, nuka kasami willariiki. Chi Jesuswa iuiagkuna mana allilla kagsina paikuna nigpikunapas, nukaka, chi Jesuswa suma iuiaspa, nukanchipa ñugpamanda taitakunapa Taita Diusmanda allilla ruragmi kani. Chasa, tukui ima Moisés willaraiaskamanda i Santu Ispirituwa rimagkuna ima willaraiaskakunamandapas suma iuiaspa ruragmi kani. 15 Imasami kai kikin runakuna, Taita Diuswa iuiankuna: nukapas chasallatami iuiani, allilla i mana allilla rurag wañuskakunatapas kaugsarii tiangapa kagta. 16 Chimandami nuka munani, Diuspa ñawipi i runakunapa ñawipipas imaurapas sumaglla allilla iuiaiwa kaugsangapa.
17 —Unai watakunapimi ikuti nukapa alpama kulki tandachiskakunawa chaiagrirkani, mana iukagkunata karangapa; chasallata, Taita Diusta kamariku sakipungapa. 18 Nuka chasa rurakuuraka, Asiamanda sug judiukuna Diuspa atun wasipimi kawawarkakuna. Chipika, nuka Diuspa ñawipi maillariskasinami tukuska karkani. Iapa achkakunawa mana karkanichu. Ñi piwapas mana uiarikurkanichu. 19 Chi Asiamandakunami iukankuna, kamba ñawipi nukamanda willagsamungakuna, nuka mana allilla imapi ruraska kagpi. 20 Chasallata, imasami judíu taitakuna tandariska kaskakunapi nuka kaura, mana allilla ima ruraska kagta kawawarkakuna: kaipi kagkuna, chasallata kamta willachukuna. 21 Kasallami, paikunapa chaugpipi saiarispa, kaparirkani: “Wañuskakuna ikutimi kaugsaringapa kankuna; chimandami nuka suma iuiani. Chimandachar kunaura justisiai tukungapa pusamuwarkangichi”.
22 Atun mandag Felixka, Jesuswa tukuskakuna imasa kaskakunamanda allilla iachaspa, chipi kagkunata nirka:
—Lisias suti suldadukunata mandag chaiamuurami kamkuna ima ninakuskaka allilla tapuchispa iacharigsamunga—. Chasa nispaka, chi rimanakuskamanda suurakama sakirka.
23 Chiwa, sug kati mandagta kacharka, Pablota mana wataspalla wichkangapa, kasa nispa:
—Maikan paipura ima ministiska sakipungapa samugpikunaka, ianga kawangi.
24 Sug punchakuna ialiura, Félix warmindi Drusila sutiwa ikuti Pablopagma chaiagrirkakuna. Chi warmika, judiami karka. Chaiagrispaka, Pablota pusangapa kacharka. Chaiachigriura, Pabloka Jesucristomanda willai kallarirka pai imasa iuiakuskasina. 25 Nii kallarirka imasa allilla ruraspa kaugsangapa chaiagta, kikin mana allilla iuiaskakunata sakingapa; nispaka, imasa Taita Dius justisiai rurangapa kagta.
Felixka, chasa uiaspaka, iapa mancharirka. Nispaka, Pablota nirka:
—Kunaura, upalla ripuai. Nuka luar iukaurami ikuti kaiasaki.
26 Chiuramandaka, Félix iuiakurka: “Pablo kulki karawantra, nuka kacharingapa”. Chasa iuiakuspami paita ikuti ikuti kaiakurka, paiwa rimanakungapa. 27 Iskai wata ialiura, Félix, atun mandag kaskamanda llugsirka. Paipa kuintaka, Porsio Festo suti runami atun mandag tukurka. Felixka, judiukunata kuntintachingapa iuiarispami Pablota karsilpi sakirka.
25Atun mandag Festo kaskapi, Pablo kaskamanda
1 Festoka, atun mandag tukuspaka, kimsa punchapi Sesarea puiblumanda rirka Jerusalenma. 2 Chipi chaiagriuraka, iaia sasirdutikuna i sug judíu taitakunapas, Pablomanda mana allilla ruraska kagta willai kallarirkakuna. 3 Kasami mañarkakuna:
—Pablota Jerusalenma chaiachimungapa kachapuai—. Chasa mañaspaka, iuianakurka, Pablota Jerusalenma ñambi pusanakuskapi, paita wañuchingapa.
4 Chiura, Festoka ainirka:
—Pablo, Sesarea puiblupimi wichkaraiá. Nuka kikinmi chima utkalla ringapa kani. 5 Chimanda kam kikinpura taitakuna, nukawami chima risunchi. Pai ima mana allilla ruraska kagpika, chipimi nukata willawankangichi.
6 Mai pusag u chunga punchalla unaiaspa, Festo, Jerusalenmanda Sesarea puibluma kutirka. Chaiagriska sug kaiandilla, pai, mandag tiaridirupi tiarispa, Pablota pusangapa kacharka. 7 Ña Pablo chipi chaiagriura, Jerusalenmanda chaiagriska judiukunaka paita muiugta saiarigrirkakuna. Achka mana allilla ruraska kagta paimanda willai kallarirkakuna. Chasa willanakuspapas, mana pudirkakuna, sutipa kaskata ñi imapipas taringapa.
8 Pabloka, kikin kispiringapa, kasami ainikurka:
—Nuka, judiukunapa ima rurangapa niraiaskamanda, Diuspa atun wasimanda, ñi Romapi iaia mandagmanda ñi imapipas mana allilla mana ruraska kanichu.
9 Festoka, judiukunata kuntintachingapa iuiarispa, Pablota tapurka:
—¿Jerusalenma ringapachu munangi; chipika, nuka kamta tukui tapuchingapa?
10 Chiura, Pabloka ainirka:
—Kaipimi kani Romamanda iaia mandagpa mandadiru ukupi. Kaillapimi tapuchiwai iukangi. Kam kikinpas allillami iachangi, nuka, judiukunata ñi imapipas mana jiru ruraska kagta. 11 Sutipa nuka wañuchingasina pandarii iukagpika, iukanimi wañuchii tukunga. Ikuti paikuna ñi ima nukamanda willaska mana sutipa kagpika, kam mana pudingichu, nukata paikunapa makima ialichiwanga. Chimanda mañaikimi: Romapi iaia mandagpagma kachawai.
12 Pablo chasa niura, Festoka, paita allilla iuiachigkunawa rimanakuspa, nirka:
—Iaia mandagpagma ringapa mañarkangi. Paipagmami ringapa kangi.
Atun mandag Agripa, Pablowa kaskamanda
13 Sug punchakuna ialiskauramandaka, sug alpata atun mandag, Agripa suti, Berenise suti paipa warmiwa Sesarea puibluma chaiagrirkakuna, Festota: “Puangi” ningapa. 14 Paikuna ña achka punchakuna chipi chisianakuura, Festoka chi atun mandagta Pablomanda willarka, kasa nispa:
—Kaipimi ka sug runa, Félix karsilpi sakiska. 15 Nuka Jerusalenpi kagriuraka, iaia sasirdutikuna i sug judíu taitakunapas, chi runamanda willawaspa, mañawanakurka, justisiaspa wañuchingapa. 16 Nukaka, paikunata ainirkani: “Romamanda mandakuska alpakunapi kasa rurangapami niraiá: maikan runamandapas mana alli ruraska kagta willaura, chi runa manara willagkunapa ñawipi kispichiringapa willarigpika, manara paita wañuchingapa pudirinchu”.
17 —Chimanda, paikuna nukapagma chaiagsamuuraka, nuka, mana unaiachispalla, kaiandi mandag tiaridirupi tiarispa, kacharkani, chi runata pusagringapa. 18 Chaiachimuura, paimanda willawaskakunaka, nuka ima iuiakuskasina mana rimarkakunachu. 19 Kasallami willawanakurka: pai kikinkuna ima iuianakuskamanda i sug wañuska Jesús sutimanda. Pabloka nikurkami, chi Jesuska ikuti kaugsariska kagta. 20 Nuka chasa willanakuskata uiaspaka, mana iachariwarka ima ruranga. Chimanda, Pablota tapurkani: “¿Jerusalenma ringapachu munangi; chipika, nuka kamta tukui tapuchingapa?”. 21 Chiura, Pabloka mañawarkami: “Nukata Romapi iaia mandagpagma kachawai, pai tapuchiwachu”. Chimandami paita kacharkani, karsilpi churangapa, imaura iaia mandagpagma kachangapa chaiankama.
22 Chasa uiaspa, Agripaka Festota nirka:
—Nukikinpasmi munantrani, chi runata uiangapa.
Chiura, Festo ainirka:
—Kaiami paita uiasunchi.
23 Kaiandi, Agripa Berenisewanta, suldadukunata mandagkuna i chi puiblupi mas atun taitakunapas, Festo mandadiru atun ukuma iapa sumaglla churariska iaikugrirkakuna. Chiura, Festoka kacharka, Pablota pusagringapa. 24 Nispaka, Pablo ña iaikugriura, nirka:
—Atun mandag Agripa i tukui nukanchiwa kaipi kagkunapas, kai runata kawaichi. Paimanda, Jerusalenpi i kai Sesareapipas, tukui judiukunami kaparispa mañawanakurka, paita wañuchingapa. 25 Ikuti nukaka mana kawagsamunichu, ñi imapipas jiru ruraskamanda, paita wañuchingapa chaiakugta. Paika, nukata mañawarkami: “Romapi iaia mandagpagma kachawai, pai tapuchiwachu”. Nigpi, chimandami iuiariwarka, chi mandagpagma paita kachangapa. 26 Nuka, paimanda mana imapas allilla iachanichu, iaia mandagpagma willai kachangapa. Chimandami kam atun mandag Agripapa ñawima i tukui kaipi kagkunawa paita pusamungapa kachani; chasaka, kam paita tapuchipuaura, nuka paimanda imasa uiaskata willai kachangapa. 27 Nukata mana allilla chaiawakunchu, maikan karsilpi kaskata kachangapa, pai ima ruraskata mana willaspalla.
26Atun mandag Agripa kaskapi, Pablo kispiringapa rimariskamanda
1 Chasa niura, Agripaka Pablota nirka:
—Kunaurami pudingi, kam kikinmanda allilla imasa chaiaskasina rimaringapa.
Chiura Pabloka, maki atarichispa, nii kallarirka:
2 —Atun mandag Agripa, kam allillami iachangi, tukui nukanchi judiukunapura imasa kustumbri iukaskakunamanda i nukanchi kikinpura imamanda rimanakuskamandapas. Chimandami nukata iapa alli iuiachiwá, kamba ñawipi judiukuna tukui ima nukata juchachispa niwanakuskamanda rimaringapa. Nukami mañaiki: mana rabiarispalla uiawai.
4 —Tukui judiukuna allillami iachankuna, nuka imasa uchullamandata nukapa alpapi i Jerusalenpi kaugsagta. 5 Nuka, musu kauramandatami fariseo kani. Judiupuramandapas fariseokunaka, Taita Dius ima rurangapa niskata mas allilla ruragkunami kanchi. Chitapasmi judiukuna nukamanda allilla iachankuna. Paikuna, munaspaka, pudinkunami, nukamanda chasallata willangakuna.
6 —Kunauraka, Taita Dius nukanchipa ñugpamanda taitakunata pai agllaska Cristota kachamungapa niskata nuka suma iuiagmandami justisiai rurawangapa munanakú. 7 Nukanchipa chunga iskai ñugpamanda atun taitakunapa wambrakunapa wambrakunawa puncha i tuta Taita Diusta kungurispa iuiarispami suianakunchi, Taita Dius imasa niskata pai kikin ruragsamungapa. Nuka chasa iuiarispa suiakugmandami judiukunaka mana allilla kagta nispa juchachiwanakú. 8 Kamkunaka, ¿imapatak iuianakungichi, Taita Dius, wañuskakunata kaugsachingapa mana pudigta?
9 —Ñugpata nukapas, mana iachaspa, iuiarkani: “Chaiawakumi, chi Nazaret puiblumanda Jesuswa tukuskakunata mana llakispalla jiru paikunata rurangapa”. 10 Chasami Jerusalenpi rurarkani. Taita Diusmandalla sumaglla kaugsagkunata, achkakunatami karsilpi churachirkani. Iaia sasirdutikunata chasa rurangapa mañaspami chasa rurakurkani. Chi Jesuswa tukuskakunata wañuchinakuura, nukapas chasallata iuiaiwami paikunawa karkani. 11 Judiukuna tukui tandaridiru wasi ukuma iaikuspa, achka biajimi Jesuswa suma iuiagkunata asutichirkani; chasaka, Jesusta kungaringapakuna. Iapa rabiawami paikunata kalpachidur karkani. Sug alpakunapi kaugsanakuskapagmapasmi chaiagridur karkani, Jesuswa tukuskakunata apingapa.
12 —Nuka chasallata rurangapa iuiaiwami Damasko puibluma rikurkani. Iaia sasirdutikuna iskribiska karta kuawaskawami chasallata apingapa rikurkani. 13 Ñambi rikuskapika, chaugpuncha diulpillami awanigmanda indimandapas mas sinchi sindi punchaiachiwagsamurka. Chi punchaiachii, nukata i nukawa rinakuskatami muiuchigsamurka. 14 Tukuikunami alpama urmarkanchi. Chiuraka, hebreo rimaiwa uiariwagsamurka, kasa nispa: “Saulo, Saulo, ¿imapatak puchukawangapa iuiaillawa purikungi? Imasami wagrata tawinawa takaura, tawinata aitaspa, nanachirí: chasallatami kam kikin rurarikungi”.
15 —Chiura, nuka tapurkani: “Kam Taitiku, ¿pitak kangi?”.
—Chasa tapuura, Iaia Jesuska ainiwarka: “Nukami kani Jesús. Nuka kikintami puchukawangapa iuiaillawa purikungi. 16 Chasa kagpipas, atarispa saiarii. Kasamandami kamta agllaspa kawariiki: nuka ima niskata uiawaspa rurangapa; chasallata, nuka kikinmanda kam ima kawaska i kunauramanda kam ima kawangapa kaskata kawaspa willaspa puringapa. 17 Nuka kikinmi judiukunamanda i mana judíu kagkunamandapas kispichisaki. Paikunapagma kachasakimi, 18 paikunapas, amsapisina kaugsanakugmanda Taita Diuspa suma iuiaita apispa, punchaiachigsinawa sumaglla kaugsangapakuna; chiwanka, iaia kukuwa mana alli kaugsaita sakispa, Taita Diuswa tukugsamungapakuna. Chasa nukawa suma iuiarispaka, pandariikunata pasinsiaimi tukungapa kankuna; chasapika, tukui nukamandalla sumaglla kaugsagkunawa Taita Dius niskata chaskingapa”.
19 —Atun mandag Agripa, Iaia Jesús chasa suma luarmanda kawariwauramandataka, pai tukui imasa niwaskasinami nuka suma uiaspa rurani. 20 Damasko puiblupimi kallarirkani; nispaka, Jerusalenpi i Judea alpa suiu; nispaka, mana judíu kagkunapagpipasmi willaspa purirkani, paikuna pandariskakunata sakispa, Taita Diuswa tigrangapa; chiwanka, mana allilla ruraikunata sakispa, alli ruraikunawa kaugsangapa.
21 —Chasa kagmandami judiukunaka, Diuspa atun wasi ukupi apiwaspa, munanakurka wañuchiwangapa. 22 Chasa kagpipas, Taita Dius kispichiwagmandami kunankama atunkunata i uchullakunata willai apakuni. Moisés i Santu Ispirituwa rimagkuna ñugpamanda willarkakuna ima tukugsamungapa kagta; chillatatami nukapas willakuni. 23 Ñugpamandatami paikuna willaska karkakuna, Taita Dius agllaska Cristoka, iapa llakii nanai iukaspa, wañuchii tukungapa kagta. “Paika, tukui wañuskakunamanda ñugpami kaugsaringapa ka. Chiuramandaka, paimanda willaimi tiangapa ka; judíu i mana judíu kagkunapa iuiaikunata suma punchaiachiimi tiangapa ka”.
24 Pablo kispiringapa iuiaiwa chasa rimakuuraka, Festoka paita kaparirka, nispa:
—Kam, upami tukurkangi. Iapa iachaikukuspami kamba uma tuntiarirkangi.
25 Pabloka ainirka:
—Atun mandag Festo, nuka mana upaiaska kanichu. Allilla iuiaipimi nuka, sutipa kaskata rimanakuikichita. 26 Pai atun mandag Agripapas, tukuimi chikunata allilla iachá. Nuka mana iuianichu, chasa pasariskata, pai mana iachagta. Pakallapi chasa mana pasarirkachu. Chasa kagmandami nuka, paipa ñawipi mana manchaspalla rimani. 27 Atun mandag Agripa, Santu Ispirituwa ñugpamanda rimagkuna imasa willaskakunata, ¿manachu suma iuiangi? Iachanimi, kampas chita suma iuiagta.
28 Chiura Agripaka, Pablota ainirka:
—Maillamandami nukatapas Jesucristowa tukuskakunawa kangapa iuiachiwangi.
29 Chasa ainiura, Pabloka nirka:
—¡Chasa Taita Dius munapuantra! Maillamanda u achkamanda imapas, kamllapas mana; ¡amalai kuna puncha kaipi tukui kagkunapas, nukasina iuiantrangichi! Nuka kai kadinakunawa wataskasinaka, mana.
30 Pablo chasa niuraka, atun mandag Agripa, atun mandag Festo, Berenise i tukui chipi tianakugkunapas saiarirkakuna. 31 Rinakuskapika, kikinpura rimarinakurka, kasa nispa:
—Chi runata ñi imapipas mana chaiakurkachu, wañuchii tukungapa ñi karsilpi kangapa.
32 Chasa rimarinakuskapi, Agripaka Festota nirka:
—Iaia mandagpagma kachai tukungapa mana mañanmi, alli karkami, paita kacharingapa.
27Roma atun puibluma, Pablo kachai tukuskamanda
1 Nukanchita Italia suti alpama ringapa ña chaiaura, Pablota i sugkuna karsilpi kaskakunatapas Augusta suti batallunpa kapitan Julio sutitami mingarkakuna. 2 Chasaka, nukanchita chaiarkami, Adramitio sutimanda barkupi iaikungapa. Chi barku, Asia alpapi iaku pata pata sugpi sugpi iaikuspa ringapa karka. Masedonia alpa i Tesalónika puiblumanda Aristarko suti runapasmi nukanchiwa sugllapi rirkanchi. 3 Sug kaiandika, Sidón patamami chaiagrirkanchi. Chipika kapitan Julioka, suma llakirispa, Pablota sakirka, paipa rigsidukunapagma ringapa, ima ministiskakuna paita karachukuna.
4 Chimanda nukanchi, llugsispa, iakupi rinakuuraka, sinchi waira sugsinama tanganakugmanda, muiuspa, Chipre alpa mana waira tiaska ladutami ialirkanchi. 5 Silisia i Panfilia alpakuna pata pata lamar iakupi ialispaka, Lisia suti alpapi Mira sutimami chaiagrirkanchi.
6 Chipi kapitanka, Alejandriamanda Italiama rikuska barkutami tarirka. Chimami nukanchita ialichirka. 7 Achka punchakuna waira arkagmanda, iapa allimanda rispa, Gnido suti sug ladu chimba chaiagrirkanchi. Iapa sinchi wairakugmanda, mana chima pudirkanchi iaikugringapa. Chiwanka, Salmón suti puibluta karumandalla kawaspa ialispa, Kreta alpa mana waira tiaska ladutami rirkanchi. 8 Waira arkagmanda, iapa allimanda rispa, Alli Saiaridiru suti patamami chaiagrirkanchi. Chi patamanda Lasea suti puibluma mana iapa karu kanchu.
9 Iapa waira arkai tukuspa, iapa unaiaspami rinakurkanchi. Atun tamiami ña chaiamungapa karka. Chimandami ña mana alli karka, iakupi ringapa. Chimanda Pabloka, chipi kagkunata iuiachikurka, kasa nispa:
10 —Taitakuna, mana alli pasangasinami kawariwaku. Kai barkupi ima apanakuska, kikin barku i nukanchi kikinkunapas pudinchimi puchukaringakuna.
11 Suldadukunata mandagka, Pablo chasa nikuskata mana munarka uiangapa. Barkupi pusag i chi barku duiñullatami chi mandag munarka uiangapa. 12 Chi patapi tamia punchakuna ialichingapaka, manima kawarirkakunata, allilla kangapa kagsina. Chimandami ñalla tukuikuna ninakurka:
—Kaimanda llugsisunchi. Pudirintrapash, Fenise suti patapi chaiagrispa, tamia punchakuna chipi ialichingapa—. Chi puiblupi, Kreta alpapi kaspa, tamia punchakuna mana iapa chima sinchi waira piagridiru karka.
Lamarpi askurinti sinchi waira piaskamanda
13 Masama ringapa munanakuskasinama waira samugmanda, paikunaka iuiarirkakuna: “Allimi ka, chima ringapa”. Nispaka, barkuta saiachidiruta aisaspa, Kreta alpa pata pata rii kallarirkanchi. 14 Mailla rinakugllapika, iapa sinchi waira, diulpilla chi alpanigmanda atarirka. 15 Chiwanka, barkuta sugsinama tangai kallarirka. Waira imasa apakuskata mana sinchiachingapa pudirirkachu. Chiwanka, apai tukurkanchi masama tangakuskama. 16 Kauda suti uchulla isla waira piakuska wasa ladu ialinakuspaka, kispichidiru uchulla kanuata nukanchipa barku aliukuskata iapa mana alli pasaspami pudirkanchi, apispa barkuma iaikuchingapa. 17 Chita iaikuchispaka, barku muiugta waskakunawa watarkakuna, mana pakiringapa. Nispaka, Sirte suti iakupi piñakuna tiaskawa mana takarigringapa, barkuta purichidiru linsuta uraikuchispa, sakirkakuna; chasalla, masamapas wairawa apai tukungapa.
18 Sug kaiandi mas sinchi waira chaiamugmanda, barkupi ima apanakuskata iakuma sitai kallarirkakuna. 19 Kimsa punchama rinakuspa, barkuta shamaiachingapaka, kikinkunapa makiwa chi ukupi ima tiaskata sitarkakuna. 20 Iapa achka punchakunami indi ñi istrillakuna mana kawarirka. Iapa manchangasina iaku, nukanchita sinchi piakurka. Chasapika, mana iuianakurkanchi: “Kaugsami llugsisunchi”.
21 Ña achka punchakunami mana mikuska karkanchi. Chimanda Pabloka, chipi kagkunapa chaugpipi saiarispa, nirka:
—Taitakuna, ¿manachu nuka nikurkani: “Kreta alpamanda mana llugsisunchi”? Chasaka, manami kasa llakiiwa kanchi. 22 Kunauraka, kasami niikichita: sinchi sungu iuiarisunchi. Kam kikinpuramanda ñi pipas mana wañungapa kangichichu. Kai barkullami puchukaringapa ka. 23 Nuka, Taita Diuspami kani. Paipa lutrinsinami kani. Chimandami sug anjil pai kachamuskaka, kunantuta kawariwarka. 24 Kasami niwarka: “Mana manchakui. Iukangimi, Romapi iaia mandagpa ñawima chaiagringa. Kammandami tukui kamwa rinakuskatapas Taita Dius wañuita kispichingapa ka”. 25 Chimandami nini: taitakuna, mana manchanakuichi. Taita Diusllawami nukaka suma iuiani. Paipa anjil imasa willawaskasina, chasami tukungapa ka. 26 Iukanchimi, sug isla alpama imasapas chaiagringa.
27 Ña chunga chusku puncha i tutakuna wairallawa apai tukunakuspaka, Adriátiko suti lamar iakupi ialinakurkanchi. Ña chaugpi tuta kangasinaura, barkuta pusanakugtaka rigcharkakunata, ña sug alpama chaianakugrigsina. 28 Tupudiru kachariuraka, sug chunga tupusinami jundu karka. Chimanda mailla karulla riskapika, ikuti tupudiru kacharirkakuna. Chipika, kanchis tupulla ña tukugsamurka. 29 Iaku uku piñapi takaringapa manchaspa, barkuta saiachidiru chusku llasa irukunatami barku wasa ladu kacharirkakuna, saiachingapa. Chasa kacharispaka, askurintimi iuianakurka: “¡Amalai utka pakaripuantra!”.
30 Barkuta pusagkunaka, alpama mitikungapa iuiaiwa uchulla kanuata iakuma uraikuchii kallarirkakuna, kasa llullaspa:
—Barku ñugpa ladu saiachidiru irukunatami iakuma uraikuchingapa kanchi.
31 Pabloka, kapitanta suldadukunawanta kasami nirka:
—Kai nukanchita pusagkuna rigpikunaka, kamkunaka wañuita mana kispiringapa kangichichu.
32 Chasa niura suldadukunaka, chi uchulla kanuata chariraiaska waskakunata kuchuspa, urmachirkakuna.
33 Pakarii suianakunkama, Pabloka tukuikunata nirka:
—Maillapas mikuichi. Ña chunga chusku punchami, suiaspa, mana mikuspalla kangichi. 34 Chimandami niikichita: maillapas mikuichi; chasaka, mas wapulla tukungapa. Kam kikinkunapa umamanda ñi sug agcha mana kichui tukungapa kangichichu.
35 Chasa nispaka, sug tanda apispa, tukuikunapa ñawipi “Pai Siñur” Taita Diusta nispa, tandata chaugpispa, mikuimi kallarirka. 36 Chasa kawaspaka, tukuikunata alli iuiachigsamurkakunata. Chiura, paikunapas mikui kallarirkakuna. 37 Chi barkupi, iskai patsa kanchis chunga sugtakunami karkanchi. 38 Ña sagsagta mikuspaka, triguta iakuma sitarkakuna, barkuta shamaiachingapa.
Barku puchukariskamanda
39 Ña pakariuraka, mana iacharirkakunata maikan alpama chaianakugrigta. Chi barkumanda sug suma plaiami kawarkanchi. Chasa kawaspaka, barkuta pusagkuna iuiarirkakuna: “Pudintranchipash, chi plaiama barkuta chaiachigringapa”. 40 Chasa iuiarispaka, barkuta saiachidiru irukunata kacharispa, iaku ukuma urmachirkakuna. Barkuta kaima chima pusag palakuna wataraiaskakunata paskarkakuna, mana muruchulla ringapa. Ñugpa ladu purichidiru linsuta awama churarkakuna; chi linsuwaka, waira tangaspa, alpama chaiachigringapa. 41 Ña kailla rinakuskapika, iskandi ladu iaku jundu chaugpipika awalla ñutu alpa tiaskapimi pambarigrirka. Chiura chi barku ñugpa ladu, pambarispaka, urai singa kasilla kidagsamurka. Ikuti kati ladutaka, iapa sinchi iaku piakugrispa, pakichiimi kallarirka.
42 Chasa tukugsamugmanda, suldadukunaka nirkakuna:
—Kaipi prisu apanakuskata, tukuikunatami wañuchii chaiaku. Mana kagpika, iakupi waitaspami mitikungakuna.
43 Ikuti paikunata kapitanka, Pablota kispichingapa iuiaspa, nirka:
—Chasa mana chaiachu—. Kasapasmi nirka— Waitangapa pudigkunaka, ñugpa iakuma saltaichi, tustama llugsingapa. 44 Ikuti mana pudigkunaka, barkumanda pakiriska tablakunapi u imapipas wangurispa llugsiichi.
Chasapimi tukuikuna alpama kaugsa llugsirkanchi.
28Malta alpapi, Pablo kaskamanda
1 Chasa kispiriskauramanda, iachagsamurkanchimi chi alpa, Malta suti kagta. 2 Chi alpapi kaugsagkunaka, tukui nukanchita iapa allillami chaskirkakuna. Tamiawa iapa chiri kagmanda, achka nina churaspami nukanchita kunungapa kaiarkakuna. 3 Pablo chamisa tandachispa, chi ninapi sitakuura, sug kanidur kulibraka, nina rupakuskanigmanda mitikukuspa, paipa makipimi saltaspa wangurirka. 4 Makipi chasa wanguriskata kawaspaka, chipi kaugsanakug kikinpura nirkakuna:
—Kai runaka, wañuchidurchar ka. Iakumanda kispigpipas, justisiag diusmi kawaku. Chimandami wañungapa ka.
5 Pabloka, chi kulibrata ninama chabsirispa sitarka. Ñi imapas mana paita tukurka. 6 Chipi kawanakugka, iuiaspa suianakurka: “Maki pungingami; diulpillami wañuska urmanga”. Ña unai suianakuspaka, kawarkakuna ñi ima mana tukugta. Chiura, sug rigcha iuiarispa, nirkakuna:
—Kai, diuschar ka.
7 Mana iapa karullapi kaugsakurka chi alpata mandag, Publio suti. Chi runapa wasipi kimsa punchami iapa sumaglla karkanchi. 8 Chi mandagpa taita, iapa rupaiwa i iawar ialichiiwami sirikurka. Chasa iachaspaka, Pabloka ungugpagma rirka. Nispaka, Taita Diusta mañapuspa, umapi maki churaspa, aliachirka. 9 Chasa iachariura, chi alpapi kaugsanakug, tukui ungugkunata Pablopagma pusarkakuna, “Ambipuai” mañangapa. 10 Tukui ambirigkunaka, nukanchita sumagllami: “Pai Siñur” nirkakuna. Nukanchi ña chi alpamanda llugsinakuura, nukanchita tukui ima ministiskami kararkakuna.
Romama, Pablo riskamanda
11 Kimsa killa ialiuraka, nukanchita chaiarkami, sug barku Kástor i Pólux suti diuskunapa imajin tiaskapi iaikungapa. Chi barku, Alejandría puiblumanda chaiagrispa, tamia punchakuna kagmanda, chi Malta alpallapita chisiaska karka. 12 Chi barkupi llugsispaka, Sirakusa suti patama chaiagrirkanchi. Chipika, kimsa punchami karkanchi. 13 Chimanda llugsispaka, alpa pata pata ialispa, Rejio sutima chaiagrirkanchi. Kaiandika, alli makinigmanda suma waira chaiagsamurka. Chi wairawaka sug kaiandi Puteoli sutimami chaiagrirkanchi. 14 Chipika, Jesuswa tukuskakunawami kawanakurkanchi. Paikunaka, nukanchita mañarkakuna:
—Kaillapi nukanchiwa chisiaichi sug kanchis puncha—. Chimanda, chakiwa Romama rirkanchi.
15 Romapi kaugsag Jesuswa tukuskakunaka, nukanchi chaianakugta iachaspa, Foro de Apio i Kimsa Tabirna sutikunama llugsirkakuna, nukanchita tupangapa. Chi runakunata kawaspa, Pabloka, Taita Diusta “Pai Siñur” nispa, alli iuiachiiwami tukugsamurka.
16 Nukanchi ña Romama chaiagriura, kapitanka Pablota sakirka, sug wasipi suldadu kawakungapa.
Romapi, Pablo kaskamanda
17 Kimsa puncha ialiura, Pabloka chipi judiukuna kaugsanakuskapura taitakunatami kaiarka. Paikuna ña tandariska kauraka, nirka:
—Taitakuna, nuka, nukanchipa runakunata ñi imapi jiru mana ruraska kanichu. Chasallata, nukanchipa ñugpamanda taitakuna imasa willaraiaskamanda sug rigcha ñi ima mana iachachiska kanichu. Chasa kagpipas, nukata Jerusalenpi karsilpi chariwaspa, Romamanda taitakunapa makimami Sesareama kachawarkakuna. 18 Chi taitakunaka, nukata tukui tapuchiwaspa, mana tariwarkakunachu nuka ima jiru ruraska kagta, wañuchii tukungapa. Chimandami kachariwangapa munanakurka. 19 Judiukuna iapa juchachiwanakugmandami iukarkani mañanga: “Kachawai, Romapi iaia mandagpa ñawipi tapuchiwachukuna”. Chasa mañaspapas, nukapa waugki judiukunamanda kuntra mana imapipas rimangapa kanichu. 20 Chimandami kaiarkaikichita, kamkunawa kawanakuspa willangapa. Tukui Israelmanda runakunawa Taita Dius agllaska Cristota suiakugmandami nuka kaipi kasa kadinawa chariwanakú.
21 Chiuraka ainirkakuna:
—Nukanchi, Judea alpamanda ñi ima kartapi kammanda mana iacharkanchichu. Chasallata nukanchipura chaiamuspaka, ñi maikanpas kammanda ñi ima mana allilla ruraskamanda mana willankunachu. 22 Ikuti kamsina chi Jesuswa iuiarigkunamandaka iacharikumi tukuipi kuntrasinalla rimanakugta. Chimandami munanchi, kam ima iuiakugta iachangapa.
23 Chipika iuiarirkakuna, ima puncha tukuikuna tandarispa rimanakungapa. Chi puncha chaiauraka, achka judiukuna Pablo kaskama tandarigrirkakuna. Chiura paika, tutatamandata kallarirka, chisiagta Taita Dius imasa sumaglla mandakuskamanda willangapa. Imasa Moisés niskawa i Santu Ispirituwa ñugpamanda rimagkuna willaskawa Jesusmanda iuiachikurka.
24 Chipi uiagpura sugkunaka, Pablo ima rimakuskata suma uiagsamurkakuna. Ikuti sugkunaka mana munarkakuna. 25 Chasaka, sugllasina mana iuiarispalla llugsirkakuna. Llugsinakuura, Pabloka kasami nirka:
—Isaías suti runawa Santu Ispíritu, kamkunapa ñugpamanda taitakunata allillami rimarka, 26 kasa nispa:
Kai alpapi kaugsanakuskata nigrii:
“Rinriwa uiaspapas, mana uiagsinami tukunkangichi.
Ñawiwa kawaspapas, mana kawagsinami tukunkangichi”.
27 Kai runakunapa iuiai,
iana tutapi kagsinami tukugsamurkakuna.
Rinri tapariskasinami tukugsamurkakuna.
Ñawi wichkaskasinami tukugsamurkakuna.
Chasaka paikuna,
mana ñawiwa kawagsina,
mana rinriwa uiagsina,
mana iuiai iukagsinami tukungapa kankuna.
Mana munankuna,
nukawa tigramungapa.
Tigramugpika,
nukami ambintranikunata.
28 —Chimanda, kasa iachaichi: Taita Dius, mana judíu kagkunapagmami kacharka, pai imasa kispichingapa kaskamanda willangapa. Paikunami allilla uiangapa kankuna.
29 Pablo chasa niura, judiukunaka, kikinpura iapa rimarispa ainichirinakuspa, llugsirkakuna.
30 Pabloka, iskai intiru watami pai pagakuska wasipi chisiarka. Tukui paipagma chaiagriskakunata sumami chaskikurka. 31 Taita Dius imasa sumaglla mandakuskamanda willaspa, Iaia Jesucristomanda iachachispa karka, mana manchaspalla. Pai ima iachachikuskata, ñi pi mana pudirkakunachu ningapa:
—Ama chasa rurakui.