Eta macartane ema Apóstole Pablo nayehe ena machamuriana ticavasanahi te avasare Efeso, ticaijare

EFESIOS

1

1 Nuti Pablo, mayehenuhi apóstole ema Jesucristo, taicha manere­ji­ru­nuichuhi ema Tata Vicaiyaquene, navarairahi nímitucaya ena achaneana eta máechaji­ri­ruvana. Tásiha puiti, nucajurehe eta juca carta eyehe eti nuchamuriana ecava­sanahi tayehe eta avasare Efeso, taicha éti machane­ra­heripa ema Viya, táuriquenehi eta éhisirahi ema Jesucristo. 2 Nuvaraha macata­ji­ca­hehini ichape ema Tata Vicaiyaquene, émapa ema Viáquenu Jesucristo. Náijara­ca­hehini eta táurivaina eta epane­reruana.

Tétavicavahi eta viúricacarevana táichavenehi eta viúrujiasirahi ema Jesucristo

3 Núti nucuna­cha­paraca ema Viya, ema Macaiyaquene ema Viáquenu Jesucristo taicha ichape eta máimica­ta­si­ra­havihi táichavenehi eta viúrujia­sirahi ema Cristo. Puiti tachicha­ha­viripa eta anuma. Ichape eta viúrica­ca­revahi maicha ema Espíritu Santo. 4 Acane, te tamirahu eta táepani­ravapa eta apaquehe, ema Viya tétavi­cavahi eta máemuna­sirahi namutu ena achaneana natiari­hi­que­nea­na­yarehi. Tásiha, émajivapa manacahi eta mapane­reruhi eta mavara­ha­quenehi, étarichuhi eta majaca­pi­ra­yarehi namutu ena ticasi­ña­va­nayare mayehe ema Machicha Jesucristo. Eta viúrujia­si­rayare ema Jesucristo, yátupi­que­ne­yarehi machichahavi, matapi­ra­va­re­ha­vi­yarehi te mamirahu, sántoha­vi­ya­revare. 6 Taicha mavarahahi vijirau­chayare éma, vítsiri­ji­ca­va­yarehi eta táetaviu­chirava eta máemuna­si­ra­havihi. Mavara­ha­hivare ichape eta viúrica­ca­revana táichavenehi eta viúrujia­siraya ema máemuna­ruquene Machicha. 7 Tásiha ema Viya, tiúrihi eta máimaira, máimerecahi eta máemuna­si­ra­havihi ichape. Tíjara­ca­havihi ema Machicha tépeni­na­ha­vi­yarehi eta macaepa­hai­rayare eta vipeca­turana, viúchucu­ha­yarehi máicha. Éneri­chuvare tíjara­ca­ha­vi­hivare eta véchema­raivaya vímatie­que­ne­hairaya ichape, taicha tímitu­ca­havihi eta mapane­reruana. Váhisera máimere­ca­va­nehini eta juca mapane­re­ruanahi acane; tapaemunava te tiúcupaicapa ema Machicha. Tivapi­navahi éma eta máitauchiraya eta mapane­re­ruanahi ema Maiya. 10 Tamutu eta juca mapane­re­ruanahi títaucha­va­ya­repahi, jácani tatupa­ra­quipahi. Te jena sácheyare manere­ji­caripa, ema Viya manacainapa ema Machicha Jesucristo aquenu­ca­que­ne­yarehi, téchayarehi tamutu eta táichara­ra­cavana. Nasuapa­ya­rehiva namutu ena tiávihanahi te anuma, énapa ena tiávihanahi te juca apaquehe.

11 Eta acane te tépana­vainapa, ema Viya máetupi­ricapa eta mapane­reruhi. Vahi máejequi­hahini. Tásiha, manacapa eta mavara­ha­quenehi. Acane tinere­ji­ca­havihi machicha­ha­vi­yarehi vimutu viti viúrujia­ca­na­yarehi ema Jesucristo, mavarairahi tíjara­cahavi eta vícuchianahi. 12 Viti vínapui­canahi véhica ema Cristo, mavarahahi tiúriyare eta vítare­siraya, apaesa nacuna­chayare ema Viya ena apamuriana achaneana eta máimica­ta­si­rahavi ichape. 13 Tacutiquene éti, te tínapu­cainapa esama eta máechaji­riruva ema Viya eta mavarairahi ticuchu­cuhahe, enévanehi éhicahi ema Cristo. Tásiha, eta iúrujia­siraipa éma, tiávahá­ca­he­ri­pavare ema Espíritu Santo. Émapa títame­tacahe eta machichai­rahepa ema Viya. Ema Espíritu Santo, ema vitupa­rahahi vimutu viti vicasi­ñanahi ema Cristo. 14 Eta mávahá­si­ra­havihi éma, títame­ta­ca­ha­vi­paraca eta vijaca­piraya eta vícuchianahi mayehe ema Viya te táitecapapa eta viúchucuiraya viti machicha­na­veanahi. Tásiha, tétavi­ca­vainapa eta vicuna­chi­rayare ema Viya taicha ichapequene eta máimica­ta­si­ra­havihi.

Te tiyujaraca ema Pablo, mayaseaca ema Viya eta náitupajijiasiravaina ena téhicanahi ema Jesús

15 Eta tacahe, núti néchahehi éti tamutu te nuyuja­ra­sirana, taicha nusamai­ri­ricapa eta yátupirahi éhica ema Viáquenu Jesucristo étapa eta émuna­ji­ri­si­ra­cacahi emutu eti machane­ranahi ema Viya. Nuhasu­lu­pa­yachahi ema Viya eyehe. 17 Éma, macaiya­quenehi ema Viáquenu Jesucristo. Máetaviurehi eta majaraiva te mávihahi te anuma. Nuyaseacahi máijara­ca­hehini eta échema­rai­vai­nahini maicha ema Espíritu Santo, apaesa ímatie­que­ne­hahini yátupina eta emeta­ca­si­vanaya eta mapane­re­ruanahi ema Viya. Nuvaraha ímati­pai­paichaini éma. 18 Nuyasea­ca­hivare éma yátupina eta ecaicu­tia­rairaya, eti máichuha­que­neanahi éma, eta táetaviu­chi­ra­yarehi eta viúrica­ca­re­vayare te jena sácheyare vicucha­pa­quenehi. Nuyasea­ca­hivare ecaicu­tiaraya eta táetaviu­chi­ra­yarehi eta táurica­ca­re­vayare eta viávihaya te anuma, vícuchihi viti machanerana ema Viya. 19 Nuvaraha ecaicu­tia­ravare eta táetaviu­chirahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi ema Viya, váhiquene tivitaimahi. Éma, macaema­ta­neacahi eta vítaresira, mavarairahi viúripa­nayare viti vicasi­ña­vanahi mayehe. 20 Ema Viya máimerecahi eta máitupa­ji­jia­sirava ichape te macaeche­pucapa ema Cristo te máecari, macaejacapa éma te mavaure tayehe eta anuma mávihahi puiti. 21 Ema Cristo, émaripa ichape­quenehi aquenuca nayehe ena ángeleana. Tétavi­cavahi eta masuapa­ca­revahi nayehe. Éneri­chuvare ena éreanana, mapami­cavaca eta nasuapiraina. Éma, tétavicava eta macapi­ca­huirahi. Nájina nácutihini éma. Nájinavare ticachu­ri­caimahi. Apaja­ra­hi­yarehi eta aquenucaira éma. 22 Ema Viya macaejacahi éma téchahi tamutu eta tatiari­hi­queneana. Émaripa vicaiya­quenehi vimutu viti machanerana. 23 Víti, eta viúrujia­sirahi éma, tímicu­ti­ji­ri­ca­vaipahi máquehe­havihi te juca apaquehe. Vicaema­ta­neacahi eta táuriqueneana tímicu­ti­ji­ri­cavahi émainahini macaema­ta­nehini, taicha tamutu eta víchaque­neanahi, éma téchahavihi, tétume­cha­ha­vi­hivare.

2

Eta máemunasirahavi, ema Viya ticuchucuhahavihi tayehe eta vícuñayarehíni

1 Ema Viya tíjara­ca­heripa arairupa eta ítaresira. Tichavapa títareca eta iáchanevana, tacuti eta machavirahi títareca ema Cristo te máecari. Taicha éti, cape juca ítare­sirahi, tímicu­ti­ji­ri­ca­vaichaha épena­que­né­nahíni táichavenehi eta evaina­ra­ji­vanaini étapa eta epeca­tu­ranaini. 2 Cape juca ítare­sirahi éti, éhica­hivare eta tayehe­repiana eta apaquehe, tamauri­que­neanahi. Esuapa­hivare eta mavara­ha­queneana ema Váinaraji, éma mapami­ca­vacahi ena achaneana masuapa­ji­rai­ra­hanahi me Viya. 3 Vimutu viti, tacahenihi eta vítare­sirahi eta acane. Étachucha véhicahi eta tavara­ha­queneana eta viáquehe. Vítiji­ri­ca­va­ripahi víchahi eta tajamu­ra­cha­queneana eta viáquehe, étapa eta vipane­reruana tamauri­que­neanahi. Ichape­murihi eta vímiyu­se­ma­sirahi ema Viya, vicutihi ena apamuriana masuapa­ji­rai­ra­hanahi mayehe. 4 Tímicu­ti­ji­ri­ca­vaichaha vépena­que­né­nahini táichavenehi eta vipeca­tu­ra­nainihi. Tétavi­ca­vasera eta majapa­nui­ra­havihi ema Viya. Ichapevare eta máemuna­si­ra­havihi. Tíjara­ca­ha­viripa arairupa eta vítaresira táichavenehi eta viúrujia­sirahi ema Cristo. (Táichavenehi eta majapa­nui­rahehi, ticuchu­cu­ha­he­yarehi.) 6 Puiti, eta viávahá­sirahi ema Cristo, yátupihi eta véchepu­siraya, vicaicuchipa eta macaeja­si­ra­ha­vinapa tayehe eta viávacu­reyare te anuma, vicachaneya ema Cristo. 7 Eta juca émavenehi ema Viya, mavarahahi máimereca maverahi eta viúrica­ca­revana máijara­ru­ha­viyare eta viyehe te jena sácheyare, taicha tétavi­cavahi eta máemuna­si­ra­havihi táichavenehi eta viúrujia­sirahi ema Jesucristo. 8 Taicha eta viúchucui­rayare eta viápechi­ravaya vítareca, étavenehi eta majapa­nui­ra­havihi ema Viya. Vijaca­pa­ca­reripa eta mayehe, táichavenehi eta vicasi­ñairahi ema Jesús. Vahi étapa­racaina tacuchu­cu­ha­ha­vihini eta víchaque­neanahi, taicha vahi vítiji­vai­nahini várata­hahini vijaca­pa­ca­rehini. Tacahehi éta, apaesa nacuija nacuca­si­ña­vavaica eta nacuchu­cui­ra­vapuca. 10 Arairuinapa eta vítaresira maicha ema Viya. Émari­chuvare ticaju­ru­cahavi eta véhisirahi ema Jesucristo, mavarairahi víchayare eta táuriqueneana. Eta víchirahi, vítauchahi eta mapane­reruana ­ acane.

Eta véhisira ema Jesucristo, étamurihavinapa. Vaipa víputsimuriavavacaimahi.

11 Németeaca échavahi éti eta nacatia­na­si­ráhehi ena nujaneanana táichavenehi vahi éhicahini eta nayehe­repiana. 12 Éti, cape juca, tájina ímati­yahini eta máimitu­ra­pianahi ema Jesucristo. Vuíchahavare ímatihini eta iúrica­ca­re­va­yarehi táichavenehi eta matratune ema Viya viyehe viti israelítana, taicha ticaera­ji­ca­heanahi te vimuri. Vuíchahavare ímatihini eta ícuchia­nayare máijara­ru­heanaya ema Viya. Eta tacahehi, éti ímijachaipa vahi ejaca­pacare eta mayehe. Vuíchahavare ácasi­ña­vahini eta mayehe. 13 Puítipasera eta éhisirahi ema Jesucristo, iúrujia­ca­ripahi éma. Tásiha, émeña­ha­vaipahi mayehe ema Viya, taicha ecasi­ñavahi eta máepeni­nahehi ema Jesucristo. 14 Éneri­chuvare, étavenehi eta viúrujia­sirahi éma, tihéta­mu­ri­cha­ha­vi­ripahi vimutu: éti apava­sanana, vítipa viti israelítana. Vaipa víputsi­mu­ria­va­va­cahini. Tímicu­ti­ji­ri­ca­vaipahi étanainehi eta viúchusine. Macaepa­ha­ripahi eta vicatia­na­ji­rí­si­ra­ca­cáinihi. 15 Eta máijara­re­sirahi eta máquehe te crusu ema Jesucristo, macaepa­ha­ri­pavare eta tapami­si­ra­havini véhica eta vanairipiana étapa eta nayehe­repiana tipicau­cha­careana. Puiti, vaipa étapa­ra­cai­nahini eta viúchucuiraya. Éneri­chuvare macaepa­haripa tamutu eta vicátia­na­ji­rí­si­ra­ca­cáinihi táichavenehi eta apava­sa­na­ha­virahi. Puiti vimutu viti véhicanahi ema Jesucristo, étamu­ri­ha­vi­ripahi máicha. Tájina víchira­vaimahi. Táitusiava tiúricha­ha­viripa vimutu mayehe ema Viya.

17 Eta tímitecahi ema Jesucristo, timeta­pa­na­havihi eta táurinaquene echaji­ri­rucava eta najaca­pa­ca­revaya namutu ena achaneana. Éma, tiúricha­ha­vi­yarehi mayehe ema Viya vimutu: viti vínapu­canahi vímati eta máechaji­ri­ruvana, étipa eti epaenu­mavahi ímati eta máechaji­ri­ruvana. 18 Puiti, eta viúrujia­sirahi ema Jesucristo, tiávahá­ca­havihi ema Espíritu Santo. Tásiha, máichavenehi ema Espíritu Santo, vimutu vicuti­ca­caipahi eta vipauchiraipa ema Tata Vicaiyaquene. 19 Eta tacahe, tájinapa táeñama­ca­rehini eta ejaca­pa­careva eta viyehe viti machanerana ema Viya. Esiapa­mu­ri­ha­ha­vi­ripahi víti. Tachicha­heripa eta mávasa anuma. 20 Eta esiapa­mu­ri­ha­virahi te vimuri, nímicu­ti­charipa te náepiyaca eta ichape peti. Ema Jesucristo, tétavi­cavahi eta máetume­chi­ra­havihi vimutu viti véhicanahi éma. Macuti eta tatumearaya eta yúchamana, eta manasirahi eta máimitu­rapiana. Tásiha, visiapa viti apóstoleana énapa ena profetana. Tacahe éti, eta esuapirahi eta vímitu­rapiana, esiapa­ri­pa­hivare. Ecuti eta labriyuana étapa eta yucuquiana. Ema Espíritu Santo, tétavi­cavahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi tihéta­mu­ri­cha­havihi. Vitupa­ra­ha­pachuhi eta manasi­ra­havihi. Máepiya­ca­va­capaipa. Te máitauchapa tamutu, tétavi­ca­vainapa táurinavaya eta ichape­quenehi templo, mapenayare ema Viáquenu, sántoquenehi.

3

Ema Pablo, éma ticatuparahahi ticametarairuyare nayehe ena apavasanana

1 Németeaca nuti ímatie­que­ne­haripa eta máetaviu­chirahi eta máemuna­si­rahehi ema Viya. Éma, tivane­canuhi níchuhaheya eti apava­sanana, mavarairahi éhicayare ema Machicha Jesucristo. Eta juca nucame­ta­rai­ruirahi eta eyehe, étara tiviuchanuhi puiti juca nucaera­tairahi. Nútisera nuyaseu­cha­he­paraca éti te nuyuja­ra­sirana. 3 Taicha ema Viya timeta­ca­nu­ripahi te nuvapure eta mapane­reruhi tapaemunava téchacarehi. Puiti te juca nucartane, eta échajicuira eta nájurehi, németeaca ímatie­que­ne­hayare tamuturipa nímatie­que­nehahi eta mapane­reruhi ema Viya tayehe eta macuchu­si­ra­havihi ema Jesucristo. 5 Eta juca mapane­reruhi ema Viya, nájina náimatie­que­ne­hahini cape juca tásine­quenehi. Puítisera, ema Espíritu Santo tímecha­ha­viripa viti mayeheana santo apóstoleana énapa ena profetana. 6 Ani tacahehi eta juca tayumu­ru­re­va­nainihi: Eti apava­sanana, éti apanavare ejaca­pa­ca­re­hivare mayehe ema Viya maicha ema Jesucristo. Iúchucu­hayare táichavenehi eta éhisi­rayare eta vimeta­rairuana. Esiapa­mu­ri­ha­ha­viyare viti machanerana ema Viya. Étamu­ri­ha­viripa. Vicuti­ca­cainapa eta vícuchihi viti israelítana.

7 ¡Tétavi­cavahi eta majapa­nui­ranuhi ema Viya! Nútisamipa máichuha­quenehi eta nucame­ta­rai­ru­yarehi eyehe. Tásiha éma, tétavi­ca­va­hivare eta máetume­chi­ranuhi te tamutu eta nucame­ta­rai­ruirahi. 8 Vahi németea­ca­vahini nútina­sa­mihini manerejica, taicha nararihihi ena títupa­ji­jia­pa­na­vanahi eta nuyehe. Tijapa­nu­nu­hisera ema Viya. Nútisamipa manere­jiruhi, mavarairahi numeta­panahe eta máichuirahehi éti apana eti apava­sanana, eta ejaca­piraya eta táurica­ca­requene vícuchi maicha ema Cristo. Tétavi­cavaya eta viúrica­cá­re­vayare. 9 Tacahehi eta mapane­reruhi ema Viya eta viyehe acane te tépana­vainapa máepiyacaya tamutu. Váhisera táijahú­cha­vahini mameta­ca­ha­vihini. Tapaenumava timeta­canuhi núti, matupa­ra­si­ranuhi eta numeta­si­ra­heyare tamutu. 10 Taicha mavarahahi natiari­hiyare camuria­nayare ena tisuapa­nayare yátupi. Eta táurivayare eta náehisira, tímereu­cha­yarehi eta máetaviu­chirahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi ema Viya. Náraminehi ena aquenu­canahi tiávihanahi te anuma eta náimairahi eta juca. Eta tacahehi eta mámirapahi ema Viáquenu Jesucristo tamutu eta mapane­reruana eta acane ema Maiya. 12 Tásiha puiti, tájina táeñama­va­ca­réimahi eta vipauchira ema Viya. Vicasi­ñavahi eta mayehe, taicha ema Jesucristo émahi ema vicasi­ña­sa­re­quenehi. 13 Eta tacahe, nutupa­ra­caheya: Vahi ecuina­jicava eta juca éhiruhi, váhivare ecupica eta esamai­ri­ri­sirahi eta nucaera­tairahi táichavenehi eta nucame­ta­rai­ruirahi eyehe. Evapi­na­vasera eta nucami­chirahi eta nátajivana, taicha nuvarahahi nímereca eta táetaviu­chirahi eta némuna­si­rahehi.

Ema Pablo mayujaraucha ena machamuriana

14 Eta némechirana eta táetaviu­chirahi eta máitupa­ji­jia­si­ravahi ema Viya eta juca mapane­re­ruanahi, núti népuyu­miraucha ema Macaiyaquene ema Viáquenu Jesucristo, nucuna­chirahi éma. 15 Éma, Táiyaquenehi tamutu te anuma. Émari­chuvare téchahi tamutu te juca apaquehe. 16 Nuyaseaca éma máijara­caheni éti, ichape­nahini eta ítupa­ji­jia­sirava étapa eta etume­vai­nahini te iáchanevana, maicha ema Espíritu Santo. Taicha ema Viya, tétavicava eta máitupa­ji­jia­sirava, váhivare mayava­naimahi. 17 Nuyasea­cavare yátupina eta ecasi­ñairaya ema Cristo, yátupi­navare eta éhisiraina eta máimitu­rapiana. Túmeheyare eta émuna­raivahi. Tájina tihapa­pi­ca­héimahi eta éhisirahi. 18 Nuyasea­cavare ácutihini ena apamuriana echamuriana te tamutu avasareana, te yátupina ecaicutiara eta táichapevahi eta máemuna­si­rahavi ema Cristo. Tájina títaina éta. Tayanapane vahi vicúcai­cu­tia­ra­quenéna. Nuyasea­ca­hivare yátupina émainahini ecasamure ema Viya.

20 Tétavi­cavahi eta nucuna­chirahi ema Viya, taicha máiturue­que­nehahi tíjara­cahavi tamutu, máemeta­vicahi eta viyasea­ruanahi, étapa eta vipane­re­chirana. Tétavicava eta máitupa­ji­jia­sirava ema Espíritu Santo eta máetupi­ri­sirahi eta visamureana. 21 ¡Vicuna­cha­pa­ra­cahini ema Viya vámutu viti véhicanahi ema Jesucristo! ¡Máichecua­ra­qui­rénapa eta vicunachira! ¡Amén!

4

Viúrujiacacahi maicha ema Espíritu Santo

1 Yátupi núti tipresu­chanuhi puiti táichavenehi eta néhisirahi ema Viáquenu. Eta tacahe, nutupa­ra­caheya: Tacuija íchiravaina eta ítaresira te mamirahu ema Viya; taicha éti máichuha­que­né­he­richuhi éma, mavarairahi machane­ra­heyare. 2 Yátupina eta emansuvaina, étapa eta iúrivaina. Ecayehe paciencia. Ecami­chayare jácani te ticaviu­re­va­napuca nácani echamuriana, táichave­nénahi eta émuna­si­ra­ca­cainahi. 3 Émana­ri­chuvare ema tiávahácahe, émaripa ema Espíritu Santo. Ísapava eta macuru­ji­si­rahehi. Tacuija íchiravaina eta iúruji­si­ravahi. Étanai­na­richuhi eta epane­reruana. Taicha ema Viya tíchuhahehi. Puiti ecuchapahi eta iápechi­ra­vayare ítareca. 5 Émana­richuhi ema Viáquenu. Tacarichuhi véhica eta máimitu­rapiana. Étana­ri­chu­hivare eta vicaica­chasira eta viúrujiasira éma. 6 Émana­ri­chu­hivare ema Viya, Vicaiya­quenehi vimutu. Éma téchahavihi vimutu. Ticaema­ta­nea­ca­havihi vimutu. Émavare tijanea­ca­havihi vimutu.

Vítucaquenepachuhi maicha ema Espíritu Santo

7 Éneri­chuvare ema Cristo, éma tíjara­ca­havihi eta vítuca­que­ne­ya­repachu, jácani mavara­ha­quenehi. 8 Taicha eta Sagrada Escritura, ani tacahehi: “Te tiárapa éma te anuma, mámamu­ri­hapaipa ena macuchu­reanahi. Máijara­ca­si­cha­vacapa eta náitupu­ji­jia­si­ravaya ena machanerana” tacahepa. 9 Epane­rechaya puiti eta tacaye­ma­quenehi eta márairahi. Eta juca tavaraha vicaicutiara eta máucupai­sirahi tativa te juca apaquehe. 10 Te títauchavapa eta tímiucu­paicahi, tiárapa tichavapa te mávasa anuma. Tichava­varepa eta émairayare técha tamutu. 11 Tásiha, ema Viáquenu titupa­ra­cahavi víti, tíjara­ca­ha­vivare eta vítuca­que­nea­na­ya­repachu. Taicha tinaca­havipa eta viávacu­re­pachuya apóstolehaviya viti manere­ji­ru­que­neanahi. Ena apamuriana, manaca­hivare profetanahi náimatie­que­ne­ha­yarehi eta mapane­re­ruanahi ema Viya apaesa náitame­ta­cavaca ena vichamuriana. Ena apamuriana, manacavare ticame­ta­rai­ru­ra­hia­nayare, náichuhayare ena achaneana náehica ema Viáquenu. Ena apamuriana, manaca­va­cavare pastórea­na­yarehi, najanea­ca­va­cayare ena vichamuriana. Énapa ena apamuriana, manaca­va­cavare máestroana, náimitu­ca­va­cayare eta máimitu­rapiana ema Viáquenu. 12 Taicha éma, mavarahahi máetupi­ri­ca­yarehi tamutu te etaracu eti machanerana; mavara­ha­hivare vitiari­hiyare viti vítáti­ji­ri­ca­heyare eti vichamuriana, vicaju­ru­si­ra­he­yarehi eta éhisirahi éma. 13 Apaesa yátupina vácuti vámutu eta máurivahi ema Machicha ema Viya; táiteca­pa­va­ne­varéni eta sache eta viúruji­si­ravaya, tájinapa tahapa­pi­ca­ha­vimahi eta véhisirahi; vítamu­tu­ru­ca­ri­pahini tamutu eta vítuca­que­neanahi tásiha­que­neanahi me Cristo. Vácutipaini éma tamutu eta máitupa­ji­jia­si­ravahi. 14 Mavara­ha­hivare vimutuyare vímatie­queneha. Vaipa vácutimahi ena amuyana, témuna­na­si­ri­ca­va­na­richaha éna. Tísapa­ji­ri­ca­va­na­richaha navayuaca tayehe eta apana náimitu­rapiana ena títurué­que­nehana tivayua­recana, napami­si­ra­vacahi namutu náehica eta tamauri­queneana. 15 Eta tacahe, vétume­cha­vayare eta véhisirahi eta máimitu­rapiana yátupi­queneana, yátupi­navare eta vémuna­raivahi, vicaju­ru­ca­ca­ya­re­hivare eta viúriva, vicutiyare ema Viáquenu Jesucristo, taicha émahi ema téchahavihi. 16 Nímicu­ti­chahehi eta viáquehe. Camurihi eta táunavahi eta viáquehe; étanai­chu­hisera. Camuri­hivare eta táitupa­ji­jia­si­ra­vanahi; tamutu­hisera ticaema­tanehi, víchirahi eta vivara­ha­quenehi. Tájina vahi táejiaca­vahini. Tamutu tijanea­cacahi. Ene vicahehi viti machane­ranahi ema Jesucristo. Éma, tétume­cha­havihi vimutu víti. Eta viúrujia­sirahi mayehe éma, étamu­ri­havihi. Vimutu vítuca­que­ne­pachuhi máicha. Vémata­ne­re­pi­pachuhi máicha. Vijanea­ca­ca­hivare. Vicaju­ru­ca­ca­paipahi táichavenehi eta vémuna­si­ra­cacahi.

Apanainapa eta vítaresira taicha eta viávahásirahi ema Cristo

17 Eta juca numeta­rapiana eyehe, nutupa­ra­cahéicha taicha matupa­ra­runuhi ema Viáquenu. Nucava­nai­ripipa puiti: Vaipa ecuapecha ecuquicha eta náichaque­neanahi ena máimati­ra­hanahi ema Viya, náichahi éna eta náitare­sirahi jácani tavara­ha­que­neanahi eta napane­reruana súnsurupiana. 18 Tamutu eta napane­reruana tétavi­cavahi eta tamapi­cuvahi. Vahi apaesai­nahini tavehahini eta tijarahi. Máecharai­reanahi éna, táichavenehi eta tamura­cavahi eta nasamureana. Váhiquene navara­haimahi napaucha ema Viya apaesa macana­ra­ca­va­cahini éna. 19 Tájinapa apaesai­nahini náimatihini eta titsiri­hacare. Tíjara­ca­vanapa tayehe tamutu eta najamu­ra­raivana. Tétavi­cavahi eta navapi­nairahi náichahi eta tamauri­queneana tájipa­racana. 20 Étisera vahi tacucahe eta ítare­siraya puiti eta éhisirahi ema Cristo. 21 Taicha németeaca yátupihi esama­ra­racahi eta vímitu­si­rahehi. Ímati­ripahi eta táurique­neanahi yátupi­que­neanahi tásiha­que­neanahi mayehe ema Jesucristo. 22 Tásiha puiti, vaipa ecuesacha echavaucha eta ítare­si­rainihi acane echipe­ji­ri­cavahi taicha tivayuacahe eta ejamu­ra­chirahi eta tamauri­queneana. 23 Puiti éti, ísapaya ema Espíritu Santo mávahácahe, máitsiva­chi­rayare eta epane­reruana étapa eta ejamu­ra­chirana te iáchanevana. 24 Tásiha, apanainapa eta ítare­siraya. Yátupi eta ecaque­héraina ema Viya, ácutini éma eta máurivahi étapa eta masantuvahi.

Étupiricayare tamutu eta ítaresirana

25 Tásiha puiti, vaipa épiya­hi­ra­himahi. Étupi­ru­vayare tamutu eta échaji­ri­si­ravaya nayehe ena echamuriana eparae­piyana, taicha étana­richuhi eta echamu­ri­ra­ca­cairahi, émana­ri­chu­hivare ema Viúrujiaruhi, ema Jesús.

26 Te tatiari­hipuca eta táimiyu­se­macahe, ejanea­cavaicha machu ecape­catura. Te esemapuca, vahi tacunasi eyehe. Énevanéna eperdo­na­chacaca. 27 Ecaune­vayare, machu máiturucahe ema Váinaraji, táichave­nénahi eta esema­nevahi.

28 Mácani tiámera­hinihi, vaipa macuapechava macuamereca. Mácaematane apaesa macuna­chacare, apaesavare eta jácani máemata­ne­va­chayare eta maviyi­hayare eta macaji­rayare ena ticamu­nu­vanahi.

29 Váhivare ecuna­ca­ja­cachava eta tájipa­rácana echáji­ri­ru­cavana tamauri­queneana. Tátupiruva eta échaji­ri­si­raváina apaesa étaina eyuchusiha eta nasuapiraina nácani tisama­hea­nayare, éta tétupi­ri­sa­mu­re­cha­va­cayare éna. 30 Vahi ecuisapava ícha jácani tamauri­queneana, machu ímipa­ne­rereca ema Espíritu Santo, émaripa ema sántoquenehi, tiávahá­ca­heripa éma. Eta mávahá­si­rahehi tímicu­ti­ji­ri­ca­vaipahi eta ecamarcahi, taicha ímati­ca­réipahi eta machane­ra­héirahi ema Viya; puíticha, étapa eta te títecapapa eta jena sácheyare viúchucui­rayare.

31 Váipavare ecunaca eta semanereana. Váipavare ecatia­na­ra­himahi. Váipavare ecuse­ma­rairihi, váhivare ecuija­jachava ecapia­racava. Vahi ecuicha­nareca. Ínajicaya éti tamutu eta júcana tamauri­queneana. 32 Táitsiva étaviu­chayare eta iúrivayare nayehe nácani apamuriana, ejapa­nu­ra­hiyare. Te tatiari­hipuca eta náejeca­pirava, eperdo­na­cha­ca­cayare taicha ene macahehi ema Viya eta maperdo­na­chi­rahehi máichavenehi ema Cristo.

5

Tiúriyarehi eta náitaresirayare ena machichanaveanahi ema Viya

1 Puiti éti machicha­he­ripahi ema Viya, máemuna­ru­que­ne­heripa, tásiha ácutipa éma eta máurivahi. 2 Émuna­ji­ri­ca­cayare eta ítare­siraya. Ecutiyare ema Cristo eta máemuna­si­ra­havihi. Éma, macuri­sa­mu­re­charipa ema Maiya eta máimija­ra­re­si­ravahi víchavenehi víti, macutihi eta sárarechicha uvesa nacaparuhi eta námavahuhi me Viya.

3 Eta machane­ra­he­raripa ema Viya, vaipa táuricahini íchahini eta túhusicare. Tíñehi te mamirahu ema Viya. Váhivare ecupa­nerecha ícha jácani tiámanahi eta tamauri­queneana. Váhivare tacuva­yuacahe eta tájipa­rácana. 4 Vahi ecuna­ca­ja­cachava eta échaji­ri­ru­cavana titsiri­ha­ca­repiana, súnsurupiana, tájipa­rá­ca­queneana, taicha tájina tacuna­cha­ca­révaina éta. Tamutusera eta échaji­si­ranaya, amairi­pi­quenéna eta ehasu­lu­pa­ya­chiraya ema Viya. Jéhevare, éta iúriha­quenehi. 5 Németeaca ímatie­que­ne­haripa éti eta vahi tiúchucu­ha­naimahi nácani ticaeca­hi­ca­ca­nayare, ema achane te mavehapuca esu esena apayena, esu esena te suvehapuca ema achane apaima; nácanivare ena amaperuana tiveha­ji­ri­ca­canahi; mácanivare achane mavehapuca ema mapara­jairava; nácanivare tijamu­rachana tamutu jácani náimaha­que­neanahi. (Ena tavayua­ca­vacahi eta najamu­ra­chirana, énarichuhi ticasi­ña­rajiana.) Namutu ena nani tímereu­cha­vanahi vahi machane­ra­nai­nahini ema Cristo. Vahi tisiapa­naimahi te mávasa ema Viya. 6 Tásiha éti, vahi ecuisapava nácani navaraha navayuacahe te náechaji­riruva súnsurupiana, napami­si­raheya ícha eta júcana tamauri­queneana, taicha eta júcana, éta tiviucha­va­cayare nácani masuapa­ji­rai­ra­hanahi me Viya, muracayare eta náicuñayare. 7 Tásiha, ejaneacava, machu ácuti ena nani tíchanahi eta júcana tamauri­queneana.

8 Échavaripa tacáhénihi eta ítare­sirahi acane étarichu iámapi­ri­cainihi iávacuhahi te timapicu. Puítisera eta iúrujia­siraipa ema Viáquenu, tijara­hiripa eta ítare­sirahi. Tásiha, ímere­cayare eta emicau­chi­rayare ena apamuriana achaneana, ímere­si­rayare eta iúriva, étapa eta tipachi­na­queneana eta ítaresira, étapa eta yátupirahi eta éhisirahi ema Viya. 10 Tamutu sácheana ecara­va­hui­na­varepa eta mavara­ha­que­neanahi máuriruanahi ema Viáquenu. 11 Ejaneacava éti, machu iápechava ícha eta tamauri­queneana náichaque­neásahi ena achaneana te timapicu. Taicha tétavi­cavahi eta tatsiri­ha­ca­revahi eta náichaque­neanahi eta nayumu­ru­si­ravahi. Étisera ímitu­ca­va­cayare éna. Emicau­chayare eta tamaurivahi eta náichaqueneana, apaesa náimaha eta táiñehivahi eta náichaque­neanahi. Tásiha, natiari­hipuca ena tivara­hanaya náinaji­cayare. 14 Eta emica­hu­chi­ravaca éna, tacuti eta táechaji­riruva eta jirasare, ani tacahe:

Pítisami pímicu­ti­ji­ricava pépenaquene taicha

eta tavayua­si­ravihi eta pecatuana.

Péjamiu­chavaichu eta pímaca­ca­ra­si­ravahi

te timapicu.

Písapava macaeche­pucavi ema Cristo,

mavarahahi timícau­cha­viyare.

15 Eta tacahe, yátupina eta ejanea­si­ravaina. Vahi ecucuti ena máecharaireana. Ímere­cavaya eta ítupa­ji­jia­si­ravahi. 16 Ecama­pu­ra­vachaha tamutu sácheana eta ímitu­si­ra­vacahi ena achaneana, taicha maverana ena tíchanahi eta tamauri­queneana. 17 Tacuija eta esunsu­vanaina. Epane­re­chayare apaesa ácaicutiara yátupi eta mavara­ha­quenehi ema Viáquenu. 18 Vahi ecucavaha taicha éta ticauya­ya­carehi ticami­tiacahe. Ísapa­vasera émaira máechahe ema Espíritu Santo tamutu eta ítaresira. 19 Eta ímitu­ra­piyare nayehe ena echamuriana, eta salmo étapa eta jirasareana majiriahuana ema Viya. Eta ecuna­chi­rainahi ema Viáquenu, iúrisa­mu­re­yarehi eta ejiraira. 20 Ehasu­lu­pa­ya­cha­pa­racaya ema Vicaiya­quenehi te máijare ema Viáquenu Jesucristo tayehe tamutu jácani íchara­ra­cavana taicha tásiha­que­neanahi eta mayehe.

21 Emutu éti, ímereca eta iúriva táichavenehi eta epicau­chirahi ema Viya. Ísapava eta nacamu­nui­rahehi ena echamuriana. Vahi étainachucha éhica eta evara­ha­queneana.

Ema achane ésupa esu mayena náimerecayarehi eta náuriva énajicacayarehi

22 Étiripa eti esenana ecaima­que­nea­na­ripahi, titupa­ra­cahehi epicau­cha­yarehi ena ímanaveana. Esuapa­ji­ra­hi­ya­rehiva nayehe, tacuti­yareichu eta esuapirahi ema Viáquenu. 23 Taicha mácani achane, tatupa­racahi éma, téchaya eta máitátiraya esu mayena, tacutihi ema Jesucristo tatupa­racahi éma téchaha­vi­yarehi vimutu viti véhicanahi éma. Émari­chuvare ema ticatiu­cha­haviya vimutu viti machane­ranahi. 24 Tásiha, yátupihi eta vipicau­chirahi visuapahi ema Cristo. Ene nacahe­yarehi ena esenana, nasuapa­yarehi napicau­cha­yarehi ena náimana­veanahi te tamutu.

25 Étiripa eti náimana­veanahi, titupa­ra­cahehi émuna­ca­va­cayare ena eyenana, tacutihi eta máemuna­si­ra­havihi ema Jesucristo viti machane­ranahi. Éma, tímija­ra­re­cavahi víchavenehi, 26 taicha mavarahahi tisantu­cha­ha­vi­yarehi. Tásiha, masipa­ha­si­na­havipa eta viáchanevana eta visuapirahi eta máimitu­rapiana. Eta masipa­ha­si­rahavi tacuti eta sucavira te une esu araimayare te tétupi­ri­cavapa tayehe eta sucaimai­rayare. 27 Taicha mavaraha tacuija víchiravaina viti machanerana te táitecapa eta sache vitupi­ha­mi­rau­chi­rayare éma. Vétaviu­cha­yarehi eta viúrinavaya. Tájina véchipe­ji­caimahi, tájinavare tijara­re­ca­ha­vimahi, apanaimahi víchava. Mavara­ha­hivare tétavi­ca­va­yarehi eta visantovaya. Yátupi matapi­ra­va­re­haviya víti. 28 Ene ecahe­yarehi eti náimana­veanahi, ímere­ca­yarehi eta émuna­sirahi ena eyenana, tacutihi eta émuna­sirahi eta iáqueheana. Mácani máemunacahi esu mayena, tímicu­ti­ji­ri­cavahi eta máemuna­si­ravahi éma. 29 Taicha viti achaneana, eta vítare­sirahi, váhiquene vicati­chaimahi eta vécheana. Tétavi­cavahi eta vijanea­sirahi, véchapa­ji­ricahi, vénica­hivare eta véche. Ene macahehi ema Cristo eta majanea­si­ra­havihi, máechapa­ji­ri­si­ra­ha­vi­hivare viti machanerana. 30 Víti tímicu­ti­ji­ricava eta táunavanahi eta máquehe táichavenehi eta viávahá­sirahi éma. Vicuti­ji­ri­ca­vavare eta maeche, mápera­navare. 31 Échavaya eta táechaji­ri­sirahi eta Sagrada Escritura, ani tacahe: “Mácani amaperu achane ésupa esu mayenayare, te ticaimanapa, tatupa­ra­ca­vacahi típutsi­ca­va­na­yarehi eta napenana ena ticachichana. Énaji­vainapa títáti­ca­ca­nayare. Eta naveha­ca­cairahi, tímicu­ti­ji­ri­cavaipa étana­rinehi eta náqueheana” tacahepa. 32 Te juca tametarapi, jararihi eta tacaye­maquene tayumu­ru­re­va­quenehi. Puiti nímitucahe: Viti machanerana ema Cristo, eta viúrujia­sirahi éma, étana­mu­ri­há­viripa tacuti eta étana­rinehi eta náqueheana ena ticaimanahi. 33 Tásiha, nuvaraha yátupina ácaicutiara eta juca nucaye­ma­quenehi. Titupa­ra­cahehi eti ajairana, yátupina eta émuna­siraina ena eyenana tacuti eta émuna­sirahi eta iáquehe. Éneri­chuvare eti esenana, titupa­ra­cahehi epicau­cha­yarehi ena ímanaveana.

6

Ena amaperuana, náimerecayarehi eta náuriva nayehe ena ticachichana

1 Étiripa eti amaperuana, yátupina eta esuapa­ji­raivaina nayehe ena ticachi­chaheana, taicha titupa­ra­cahehi ene ecahe­yarehi eta éhisirahi ema Viáquenu. 2 Ema Viya tíjara­cavapa tíjara­ca­heyare eta iúrica­ca­revaya eti esuapa­ji­rahiana, taicha ani tacahe eta máechaji­riruva: “Epicau­chayare ena ticachi­chaheana. Te esuapa­jirahi éti, nucaju­ru­caheya te apaquehe. Tájina íchira­vaimahi, iúrita­re­si­rainapa” macahepa. Tétavi­cavahi eta tasuapa­ca­revahi eta juca mavanairipi ema Viya ­ eta eyehe.

Ena náiyana, náenana, táurini eta náimitusiravacaina ena nachichanaveana

4 Éneri­chuvare, eti náiyana, náenana, vahi ecuimi­yu­semaca ena echicha­naveana tayehe eta evane­sirana. Tauri eta ecava­nai­ripira, apaesa napicaurahi eta najuru­siraina, énaji­vayare ticara­ta­cavana. Ímitu­cavaca tamutu eta máimitu­rapiana ema Viáquenu, apaesa nasuapa­jirahi.

Ena ticaquenurecana, táurini eta nacaemataneasiraina

5 Éneri­chuvare eti ecaque­nu­recana, titupa­ra­cahehi esuapa­ji­ra­hiyare nayehe ena iáquenuanahi. Epicau­cha­va­ca­yareva, émuna­ca­yareva. Táurivai­nahini eta ecaema­ta­nea­sirahi, tacutirichu eta táurivahi eta ecaema­ta­nea­sirahi ema Cristo. 6 Evapi­na­va­yarehi te esamureana eta ecaema­tanera, vahi tacucarichu te natiarihi ena iáquenuanahi te emirahu. Vahi ecuya­cu­ji­ririha. Evapi­na­va­ya­resera eta ecaema­ta­nea­sirahi éna, taicha émari­chuvare ema Viáquenu ema ecaema­ta­nearuhi. Ímere­ca­vayare eta yátupirahi mavana­rahehi éma. Tacahe­yarehi eta ítauchi­rayare eta mavara­ha­queneana ema Viya. 8 Taicha écharipahi émutu éti, vijaca­payare eta vícuchihi mayehe ema Viáquenu te vítauchahi tamutu eta táuriqueneana. Vahi manere­ji­caimahi nácani líbreanahi énapa ena ticaque­nu­re­canahi; vínuna­yarehi tayehe eta vícuchihi.

Énapa ena náquenuana, tituparacavaca eta náurivaina nayehe ena nachanerana

9 Éneri­chuvare eti náquenuana, titupa­ra­cahehi iúriyareva nayehe ena echanerana, ejapa­nuyare éna tayehe eta evane­sirana. Vahi ípica­ra­re­re­caimahi te evane­sirana. Ínuna­yarehi échava eta matiari­hirahi ema Iáquenu­hivare éti apanava, ema tiávihahi te anuma. Taicha éma, nájina máepuru­quenéna ena acha­ neana.

Yátupina eta vicasiñavairahi me Viya; vétumechavavare eta véhisirahi

10 Puiti nutupa­ra­ca­hevare, nupara­pe­naveana, ecasiñava yátupina mayehe ema Viáquenu apaesa máijaracahe éma eta matumeva étapa eta máitupa­ji­jia­sirava. 11 Nuvaraha numetacahe eta juca: Ema Váinaraji ticana­ra­havihi víti machane­ra­na­havihi ema Viya. Tétavi­cavahi eta mavarairahi tiáquipai­cahavi. Tásiha, titupa­ra­cahavi eta véchapa­ji­ri­si­ravaya eta vicatiu­chi­ravaya mayehe éma. Natiari­hivare ena camuri­queneana majupahana, énapa ena masuntarurana. Váhisera achanea­nai­nahini, váhivare viparae­pi­ya­nai­nahini. Éreananahi éna, váinara­ji­que­neanahi. Tétavi­cavahi eta nasimu­tuvahi éna. Tétavi­ca­va­hivare eta náitupa­ji­jia­si­ravahi étapa eta natumeva eta nacaema­tanera tayehe eta juca apaquehe, tamapi­cu­quenehi náicha. Eta tacahe, échapa­ji­ri­ca­vayare eta ecatiu­chi­ra­vayare tayehe eta mavayua­raquiana ema Váinaraji. Étumechava eta éhisira. Ecuti ema suntaru ticasi­ñavahi tayehe eta mamuiriha vahi tasiapa­ha­caimahi eta espada. Tásiha, erata­hayare ecamicha tamutu eta ecata­ji­vairana. Vahi ecaina­ji­ru­vaimahi. Iáquipai­ca­yareva namutu ena machamuriana ema Váinaraji. 14 Yátupi­na­hisera esuapa eta vímitu­rapiana yátupi­queneana. Vahi ecucha­va­cué­jechava. Átupi­ru­vahini eta ítare­sirahi. Ecutiyare ema suntaru, manacahi eta máitijuhe, étapa eta fiérromehi tiávicha­yarehi eta matupa, tájina­sarepa náicharaca ena mánarana. 15 Vahi tacuechuquiha eta ecame­ta­rai­rui­rayare eta majaca­piraya ema Viya namutu ena achaneana. Etanu­ca­yareva eta eparu­pevaya apaesa erataha eta epaisi­rayare te acheneana eta íteca­pi­rayare tayehe eta tayere­hi­queneana avasareana. 16 Tacutiquene eta ticamu­nu­ca­rehicha, yátupinahi eta ecasi­ña­vairaina mayehe ema Viya. Eta ecasi­ña­vai­rayare táimicu­ti­ji­ri­cavahi iávihui­nahini eta ticaema­hae­que­ne­ha­yarehi eta tamurui­rapahi eta mayucaraqui ema Váinaraji. 17 Tacutiquene, ecasi­ñavahi yátupina eta iúchucui­rayare, tácuti eta macasi­ñavaira ema suntaru eta mayehe casco te machuti. Iúnacahi eta máechaji­riruva ema Viya, máimitu­re­he­quenehi ema Espíritu Santo. Eta juca tímicu­ti­ji­ri­cavahi eyehe­nahini espada eta ecatiu­chi­ravahi. 18 Te eyujaraca, eyaseacaya ema Viya máijaracahe eta etumevaina. Eta eyuja­ra­sirana, tacuija tahapa­pi­ricahe eta máimitu­si­rahehi ema Espíritu Santo. Vahi ecuyacuji eta eyaseu­chi­ravaca namutu ena vichamuriana, majanea­ca­va­cahini ema Viya, táurivaina eta náehisirahi. 19 Éneri­chuvare, te eyuja­ra­sirana, eyaseu­cha­nuhini me Viya, apaesa máijara­ca­nuhini éma eta nuvapi­nairava, tacuijavare tahapa­pi­ricanu eta néchaji­si­rayare ena achaneana. Nuvaraha tasuapa­ca­rehini nayehe eta najaca­pa­ca­revahi mayehe ema Viya. 20 Ema Viáquenu tinacanuhi núti námayarehi eta máechaji­riruva, nucuti­yarehi mácani achane embajador mayehe ema aquenuca Emperador. Éta tíchanuhi ticaviu­renuhi eta napresu­chi­ranuhi puiti. Eta tacahehi, nutupa­racahe eyuja­rauchanu, eyaseuchanu me Viya, máijara­ca­nuhini eta nutumevaina eta nucame­ta­rai­rui­ra­yarehi nayehe namutu ena achaneana te avasareana, váhivare nucuya­cu­jihini eta nucame­ta­rai­rui­ra­yarehi.

Eta táichecuaraqui eta macartane ema Pablo

21 Tiuri puiti, máimaha­he­ri­nesera ema vémuna­ru­quenehi vichamuri Tíquico. Éma, títame­ta­ca­heyare tamutu eta níchara­ra­cávahi núti. Tétavi­cavahi eta máimica­ta­si­ranuhi eta vicaema­ta­nea­sirahi ema Viáquenu. 22 Eta tacahe, névatacahi éma eta ara eyehe. Títame­ta­ca­heyare eta víchara­ra­cavahi, tétume­cha­he­yareva éti eta éhisiraya ema Viáquenu.

23 Puiti nuyaseacahi ema Vicaiya­quenehi émapa ema Viáquenu Jesucristo, náijara­ca­hehini eti nuchamuriana eta enara­sirahi te esamureana tamutu eta epane­reruana, tajuru­ca­hi­varéni eta ecasi­ña­vairahi eta nayehe, étapa eta émuna­si­ra­cacahi. 24 Nuyaseu­cha­hevare táetaviu­chahini eta iúrica­cá­revaya emutu eti yátupihi éta émuna­sirahi ema Viáquenu Jesucristo.

Tamutupa eta néchaji­ri­ru­vanahi ­ eyehe.