Eta macartane ema Apóstole Pablo nayehe ena machamuriana ticavasanahi te avasare Corinto, ticaijare
1 CORINTIOS
11 Nuti Pablo, mayehenuhi apóstole ema Jesucristo. Níchuarecasivaichuhi mayehe, manerejirunuichuhi ema Tata Vicaiyaquene, mavarairahi nímitucaya eta náechajiriruvana éna. Puiti nucajurehe núti émapa ema vichamuri Sóstenes, eta juca carta eyehe eti vichamuriana ecavasanahi tayehe eta avasare Corinto. Puiti éti iávaháruripa ema Viya taicha etupiruvahi esuapa eta máichuirahehi éti apanava, mavarairahi émayarepa ema Machicha Jesucristo ecaemataneacayarehi. Ecutiripa ena apamuriana vichamuriana ticavasanahi te tamutu avasareana, taicha ecasiñavahi eta eyujarasirana eta mayehe. Vimutu víti, émanarichuhi ema Viáquenu Jesucristo ema visuapaquenehi. 3 Nuvaraha macatajicahehini ichape ema Tata Vicaiyaquene, émapa ema Viáquenu Jesucristo; náijaracahéhini táurivaina eta epanereruana.
Viúricacarepa ichape maicha ema Cristo
4 Núti nuhasulupayachaparaca ema Viya táichavene eta majapanuiraheripa. Eta iávahásirahi ema Jesucristo, ichaperinehi eta iúricacarevahi. 5 Tíjaracaheripa eta ítupajijiasiravahi eta échajisirana, échemaharipihi tamutu. 6 Écharipa eta numetacahequenehi eta máijarasiraheya ema Cristo eta iúrivaya. Puítipa tíjaracaheripahi. 7 Tamuturipa tíjaracahehi ema Viya. Tájinapa iátajivainahini eta ítupajijiasiravaipahi. Étanecha ecuchapayare eta jena sácheyare machavirayare ema Viáquenu Jesucristo. 8 Puiti ema Viya tétumechaheyare puiti juca vicaijuheyare eta ítaresiraya apaesa tacuija ecuavamirahu te jena sácheyare machaviraya ema Viáquenu Jesucristo. 9 Ema Viya vahi mahapapicaimahi eta mapanereruanahi. Yátupi eta máitauchirayarehi eta máichuirahehi, mavarahahi iúrujicavayare ecachanenapa ema Machicha Jesucristo ema Viáquenu.
Vahi táurica vicaerajicaca
10 Nuparapenaveana, ¿tájahapapuca ecayema éti vaipa tétupicava eta epanereruana? Núti nusamairiricahi eta íputsiasiravavacaripa. Taicha tacahehi eta nametasiranuhi ena suchichanaveana esu vichamuri vénaraha Cloé. Nuparapenaveana, nutuparacaheyare te máijare ema Viáquenu Jesucristo, tácuticáca eta epanereruana. Nuvaraha étanainarichu eta epanereruana. Vaipa ecuiputsiacaca. 12 Taicha ani tacahehi eta nusamairirisirahehi. Ena apamuriana ánipaji nacahehi: “Víti viúripanahi viti véhicanahi ema Pablo”. Ena apamuriana énerichuvare nacahehiji: “Vítira viúripanahi viti véhicanahi ema Apolo”. Ena apamuriana énerichuvaréji nacahehi: “Jéhevaresera víti viúripanahi viti véhicanahi ema Pedro”. Ena apamurianavare nacahepaji: “Vítira viápajupanavahi viúripanahi viti véhicanahi ema Cristo”. 13 Váhira tiuri énenahini ácahehini, taicha ema Cristo vahi apapipijinahini eta máimiturapiana. Nuti Pablo, váhira nútinahini népenahini te crusu íchavenénahíni éti. Eta ecaicachasirahi, váhivare étainahini te níjare. 14 Tiúririchuhi vahi nútinahini nícachasicahehini éti. Nájina tiyunacaimahi eta nútinahini nícachasicahehini te níjare, náepiyaequenehanuhipucaini. Yátupi nícachasicavacahi ema Crispo émapa ema Gayo. Téhesera te máijare ema Cristo eta nícachasisiravacahi. 16 (Néchavapasera eta nícachasisirahivare ema Estéfanas, énapa ena machichanaveana. Váipasera néchava nájahapuca nácani nícachasiruanahi.) 17 Ema Náquenu Jesucristo tituparacanuhi nucametarairuyare eta viúchucuirayare máicha. Váhira étainahini mavanecanuhini nícachasiricahini. Tacahe, tatupiruvahi eta nucametarairuirahi. Váhisera nuvayuyujicaimahi nútinapapucaini nápajucavahini eta nusuapacareva, tásápihapapucaini vahi tacusuapacarehini eta máepenirahi ema Cristo te crusu.
Ema Viya máijaracahi ema Machicha Jesús eta máitupajijiasiravahi
18 Natiarihihi ena achaneana náimijachahi súnsurupiana eta juca nucametarairuirahi eta viúchucuiraya taicha eta máepeninahavihi te crusu ema Viáquenu Jesucristo. Ena nani masuapajirairahanahi énara táiturevanayare eta ecuñaraqui. Vítisera viti macuchucureanayare, tiúrihi visama eta yátupiqueneana tásihaquenehi me Viya. 19 Ema Viya ani macahehi eta máechajiriruva eta te Sagrada Escritura: “Tamapurujihi eta náitucaqueneanaini ena títupajijihanainihi, énaripa máehicanurahanahi. Súnsurupihi nuyehe eta náechemaraivanahi” macahepa.
20 Eta tacahe puiti, tájina tacunachacarevainasami me Viya eta máitucaquenehi ema achane títupajijiacavahi, mácani máestropuca, tayanapane macarichuhi nayehe ena apamuriana tímatiequenehanahivare eta tayeheana eta juca apaquehe. Taicha tájina vahi étaparacaina mayehe ema Viya eta júcana taicha súnsurupianachucha eta mayehe éma. 21 Tamutusera eta mapanereruanahi ema Viya, tétavicavahi eta tapachinavavacahi. Éma, tivanecahavihi viti vicametarairuanayare. Nararihi ena tisuapanapahi eta vimetarairuana. Énaripa tiúchucuhanayarepahi. Tayanapane ena apamuriana náimijachahi súnsurupianahi eta vimetarairuana. Ena nani achaneana, tamapuruji eta náechemaraivanahi, taicha vahi táimimatichavacahini me Viya. 22 Ena nani nujaneanana israelítana náepiyarichuhi tiyaseserecana, navaraha náimaha eta tiáramicareana tiásihana me Viya. Ena griégoana eta nayeherepi natanucahi eta tápajusiravaya eta náechemaraivaya. 23 Eta tacahe, vahi tasuapacarehini nayehe eta vimetasirahi eta viúchucuirayare táichavene eta máepenirahi te crusu ema Cristo. Ena nujaneanana titsirihanahi eta juca, tásiha náepuru náehica éma. Ena apamuriana apavasanana náimijachaichucha súnsurupiana eta juca. 24 Natiarihisera ena tisuapanapahi eta máichuirahi ema Viya, ena israelítana énapa ena apavasananahi. Náimatiripa ema Cristo, eta vanairucairahi mayehe ema Maiya taicha éma tíjaracahi ema Machicha eta máitupajijiasiravahi étapa eta matumeva. 25 Tayanapaneinesera te súnsurupihipuca nasama ena achaneana eta vimetarairuana, étasera tiápajucavahi tiúripanahi tayehe eta náitucaqueneanahi éna. Tayanapanevare náimijachahi mamaratahairainahi ema Viya, émahisera túmepanahi nayehe namutu éna. 26 Ímativaichuhi, eti nuparapenaveana, te tíchuhahepa ema Viya, vahi ámutuhini ímatihini eta táichararacavahi eta ítaresirahi te juca apaquehe. Váhivarenéni ámutuhini tuparairucahevacainahini. Váhivarenéni ámutuhini ecaimahaquenevacahini. 27 Tayanapane ena achaneana náimijachahepuca súnsuhéna éti, manerejiruhehisera ema Viya, taicha mavarahahi máimicatsiriacavacayarehi ena tímijachavanahi títupajijiacavana. Tinerejicaheripa éti váhirichu túmejicuhénahini, mavarairahi máimicatsiriacavacayarehi ena tímijachavanahi túmejicuana. 28 Tayanapane eta épurucarehi, náimijachavare máiturerehe, manerejiruhehisera ema Viya. Eta tímicaecherachavacahi eta táejecapiravahi eta napanereruana mayehe ema Viya, taicha vahi énaina matanuca ema Viya ena títupajijiacavana, aquenucarahana, ticaimahaqueneanapuca. 29 Eta juca mapanereruhi ema Viya, mamavarairahi nacuija nacucasiñavavaica te mamirahu éma, náimijachirapuca matuparaca éma nayehe éna. 30 Puítisera éti, majacapaqueneanaripa ema Viya. Mávaháruhevarepa ema Jesucristo maicha ema Maiya. Tacahe, ichaperipa eta échemaraivahi máicha. Sántuheripa máicha, ecutipaipa eta masantuvahi éma. Iúchucurepaipahi tayehe eta ticaviurecarevana. 31 Tavaraha vítaucha eta táechajiriruvanahi eta Sagrada Escritura, ani tacahe: “Vahi vítijivaimahi vicunachava taicha eta vítupajijiasiravana. Éma vicunachayare ema Viáquenu taicha ema tiúrichahavihi”.
2Ema Pablo macametarairuhi eta máepenirahi ema Jesucristo te crusu
1 Nuparapenaveana, échavarichuhi te nítecapauchahénapa cape juca viásinequenehi. Eta nímitusirahehi eta máechajiriruva ema Viya, tiúrihi eta níminecapaequenehairahehi, tamutuhi ticaicutiaracare eta néchajirisirahehi. Vahi tácajerapihini eta néchajirisirahehi. 2 Taicha nuvarahahi nímimatichaheyare ema Jesucristo, nuvarahahivare yátupinahini ácaicutiara eta masivachaquenehi macatajivairahi éma eta máepenirahi te crusu íchavenehi éti. Eta tacahe, nupamicavahi núti eta nímitusirahehi. 3 Núti, te nímitucahénapa, vahi nítupajijihahini eta nusamiravahi. Nupícacarácavahi támapurujihini eta nímitusirahehi. Ichape eta tayayacarevahi eta náquehe taicha eta néñamiravahi vahi tacusuapacarehini eta eyehe eta nímiturapiana. 4 Núti, vahi nácutihini mácani achane mavayuyupica eta máechajirisirava. Étisera ecaicutiaravanehi eta nímitusirahehi maicha ema Espíritu Santo. Ecaicutiaravanehi étairahi eta yátupiqueneana tásihaqueneana me Viya. 5 Taicha nuvarahahi yátupina muracaina eta ecasiñavairahi mayehe ema Jesucristo taicha ímatihi te esamureana eta yátupirahi másihairahi me Maiya. Vaipa ecuehica eta nayeherepianaini ena viáchucanaveanaini.
Ema Espíritu Santo tímimatichahavihi eta mapanereruana ema Viya
6 Étisera ánaquiaparipa eta éhisirahi. Ímatiequenehávacaripa. Tacahe, táuricapa puiti vímitucaca eta apamuri échajirirucava títucacareana ticajerarapianahi. Eta juca títucacareana tiásihanahi me Viya. Vahi tásihaquenénahini mayehe mácani vicutiquene achane. Énainahipucaini tásihahini nayehe ena ichapequeneana aquenucana, taicha vahi tánasimahi eta napanereruana éna. 7 Eta júcana títucacareana tásihaqueneanahi me Viya, mapanereruanahi te tépanavainapa acanevaca. Ánaquiaparipasera eta macaerajisirahini. Tapaenumavapa puiti máimicaecherachinahavihi viti achaneana, mavarairahi visiapaya tayehe eta mávasa anuma. 8 Ena aquenucanahi, vahi náimatihini eta mapanereruana ema Viya. Nájina émanainahini ema ichapequene aquenuca máimatihini. Taicha te náimatihini eta mapanereruana ema Viya, váhirichuhipucaini nacuémetatacahini te crusu ema Viáquenu. Tájina náimatihini eta émairaquenehi Viya, tiásihahi te anuma. 9 Vítisera víti, máimitureanahi ema Espíritu Santo. Vímatihi eta mapanereruana ema Viya. Émahi ema tímimatichahavihi taicha macarichu máimatihi eta tayumururevanahi te mapanereruana ema Viya. Taicha ani tacahe eta Sagrada Escritura: “Tétavicavaya eta náuricacareva ena nani témunacanahi ema Viya. Taicha máijaracavacaya eta náicuchihi natuparahahi maicha éma. Máimahasirichaha eta tacutiquenehi eta náuricacarevaya. Váhivare tisamairicacarehini eta tacutiquenehi te jácani tiyerehi avasareana. Nájina naratahahini náimijachaimahi eta táetaviuchiravaya” tacahepa eta Sagrada Escritura.
11 Viti achaneana, vicarichu vecha eta vipanereruanapachu tásihaqueneanahi te visamureana. Nájina apanaina náratahahini naecha. Ene macahehi ema Espíritu Santo. Macarichu éma téchahi tamutu eta mapanereruanahi ema Viya, taicha émarichuhi máchanevahi. 12 Víti, tájina vahi vítijivainahini vímipanerechavahini mayehe ema Viya. Émasera ema Espíritu Santo tímitucahavihi tamutu eta títucacareana tásihaqueneanahi me Viya, taicha mavarahahi véchayare. 13 Eta tacahe, eta juca vímiturapianahi tásihaqueneanahi mayehe ema Espíritu Santo. Vahi tásihaquenénahini te vipanereruana. Táitusiava, ena vímitureanahi natupiruvahi najacapa taicha mávaháruanahi ema Espíritu Santo.
14 Énasera nácani achaneana vahi mávaháruanaina ema Espíritu Santo, vahi najacapaimahi eta máimiturapiana, taicha náimijachahi súnsurupiana. Váhivare nárataha nacaicutiarahini, taicha ticamunucarehi eta máimitusiravacainahini ema Espíritu Santo. 15 Vítisera viti yátupiqueneanahi mávaháruana, vicaicutiarahi tamutu eta máimiturapiana éma. Énasera ena máehicarahanahi, vahi nacaicutiaraimahi eta apanairaipahi eta viyeherepianahi víti. 16 Tacahehi eta táechajiriruvana eta Sagrada Escritura: “Nájina émanaina achane máemunahiricavahini máimatihini eta mapanereruana ema Viáquenu. Tavetijicha májina mácani máitucahini máimituca ema Viya eta mamaitucaqueneanapucaini” tacahepa. Nájinavare nácutihavihíni víti vicaravahuquenehi eta máechajiriruanahi ema Cristo. Vímatiripa eta mapanereruana.
3Vimutu vicompañerocaca tayehe eta vicaemataneasirahi ema Viya
1 Nuparapenaveana, cape te nítecapauchahénapa, vahi tacajerapahini eta nímitusirahehi. Tacutihi te vicajuruca eta amuya, vépiyayasinahi eta vímitusira. Tativahi nímitucahe eta epaisirayare éhisirayarehi ema Jesucristo. Taicha éti vuíchaha támutuhini ínajicahini eta tajamurachaqueneana eta iáqueheana. Vuíchahavare éhicahini eta mavarahaquene ema Espíritu Santo. 2 Vahi námainunujicahehini eta nímitusirahehi. Éti ecutihi ena nácani amuyana tiájicanarichaha. Vahi námainucavahini nanicahini eta cheruji. Ene ecahehi éti, vahi iámainucavaimahi ácaicutiarahini támutuhini. Puítirichucha vuíchahavare áratahaimahi ácaicutiarahini eta apamuriana títucacareanahi murácapanánahi. 3 Taicha éti vuíchaha támutuhini ínajicahini eta tajamurachaqueneana eta iáqueheana. Taicha ecapinarujiricacaichaha, ecatianajiricacaichaha, íputsimuriajiricacaichaha. Eta epanereruana ecutirichaha eta napanereruanahi ena apamuriana achaneana masuapajirairahanarichaha. 4 Éti épurujiricacahi nayehe ena echamurianahi, ánipa ecahe: “Víti viúripanahi viti véhicanahi ema Pablo”. Éti apamuri ecahepa: “Vítira viúripanahi viti véhicanahi ema Apolo”. Eta juca ecahehi, tacutirichaha eta napanereruana ena apamuriana achaneana masuapajirairahanarichaha.
5 Váhira nútinayarehi éhica nuti Pablo. Váhivare émaimahi ema maca Apolo éhicayare. Vahi véhicacare víti, taicha mavanarahavichucha ema Viáquenu Jesús. Yátupi víti vímitucahehi. Tamutuhisera mayeheanahi ema Viya eta esamaqueneanahi. Ema Viáquenu tíjaracahavihi eta vituparahapachuyarehi. 6 Yátupi núti nínapucahi nímisamahehi eta máechajiriruva ema Viya. Te néquenepa, títecapauchahepa ema Apolo, émapa títametacahehi tamutu. Émasera ema Viya, ema ticajurusinahehi eta esuapajiraivanahi. 7 Táitaurevaquene nútihinéni névacahi te esamureana eta echajirirucavana, tájinasera vahi nútina néchahe. Émaripa ema Apolo, ema títametacahehi, váhivare émaina téchahe. Émara ema Viya, ema téchahi tamutu eta juca. Éma ticunachacare. 8 Núti, émapa ema Apolo, vicuticacahi vínunahi eta vicaematane. Vituparahapachuhisera. Ema Viya tíjaracahaviya eta vícuchianapachu, te tiúrihi eta vicáematanérana. 9 Víti mamusurahavihi ema Viya. Éti ecutihi eta sucurecana eta macajurusirahehi ema Viya.
Eta éhisirahi ema Jesús tacutihi eta náepiyasirahi eta ichapequene peti. 10 Tativa, ema maestro tépiyarecarahi peti arquitecto, éma tinacucha eta labriyu eta tatumearaya eta yúchama. Tásiha, ena apamuriana máestroana, énapa tiúnachana eta yúchama étapa eta tamaiquehe. Tiúriyare eta nacaemataneraya. Nanerejicayare eta táuriqueneana tasivachaqueneana, navarairahi tijanunucayarehi eta náematane. Váhiya nanacaimahi eta tíjuchacareana, yucuqui, muiji, cáchipaca; apaesa vahi tacuiju eta peti. Taicha títecayare máimahapanaya ema ticayeheyarehi eta peti. Tásiha, te máimahapa tiúrihi, mavachachainapa namutu ena ticaemataneanahi. Nuti manerejirunuhi ema Viya eta nímimatichirahehi ema Jesucristo, éhicapaipa éma. Puíticha eta ecaijuherapaipa te anuma, nájina apanaina naratahahini námahehini. Macarichuhi marataha éma. Puiti, ena apamuriana mamusurana ema Viya tímitucahehi apaesa tajuruca eta esuapirahi. Tacamunusera tiúriyarehi eta náimitusiraheya. 13 Taicha tatiarihiyare eta sácheyare máimahayare ema Viya eta vémataneanapachu, te tiúripuca. Te tiúrihi eta vémataneanahi, ema Viya tíjaracahaviya eta táitsivayare eta vématanerepihi. Téhesera vahi táurihini, eta mayucune táijuchayarehi eta vémataneanahi. 15 Tacamitiequenehayare tamutu jácani tájina tacunachacarevainahini. Tájina táimaequenénaimahi. Yátupi viúchucuhahi víti, tájinasera vímaequenéhaimahi.
16 Écharichuhi éti eta mávahásirahehi ema Espíritu Santo. Éti ecutihi mayehehi templo ema Viya, étarichuhi eta máucupaisirarehi máemunaruquenehi. Éma, máicuñacayare muraca nácani tijararecanahi éta. Táitusiava, ejaneacava éti, machu ejarareca eta iúrujiasiracacahi, ímiyusemaca ema Viya.
18 Vahi ecuejecapava eta ímijachirahi ímatipa tamutu eta juca vítaresirahi. Étisera ecaravahuya eta me Viya. Éma, tímitucahe eta ítupajijiasiravanaya yátupiqueneana. Échemaraivaina máicha. 19 Taicha eta náitucaqueneanahi ena achaneana te juca apaquehe, súnsurupianachucha eta máimairahi ema Viya. Taicha eta Sagrada Escritura, ani tacahe: “Ena tímijachavanahi náimatiequeneha, énajivachucha tímiaquipaicavanahi maicha ema Viya, taicha eta namáetupisirávanahi”. 20 Ánivare tacahe eta Sagrada Escritura: “Ema Viya máimati eta napanereruana ena tímijachavanahi títupajijiacavana. Tájina eta tacunachacarevanahi eta mayehe”. 21 Táitusiava, vahi tiuri ecasiñavavaicahini. Vahi étupicava eta éhisiravacahi ena enerejiruanahi éhica. 22 Ecaravahuinasera tamutu eta vímiturapiana viti mavanaranahi ema Viya: ema Apolo, émapa ema Pedro, nútipa nuti Pablo. Ecamapurava eta ítaresiraichaha te juca apaquehe. Jararihiyarehi eta iúricacareva puiti étapa eta sácheana vicaijuhequeneana. Vaipa ecupica eta épeniraya. 23 Échava ema Viya ema téchahehi, taicha éti mayeheheripa ema Machicha Cristo.
4Eta nacatuparahairahi ena apóstoleana
1 Nuvaraha némechahe eta vicatuparahairahi viti mayeheanahi apóstole ema Cristo. Mamusurahavihi víti. Tivanecahavihi eta vímitusiraheyare eta mapanereruana ema Viya, eta tayumururevanainihi. 2 Puíticha, mácani ticatuparahayare tayehe eta ematanecana, tacamunuhi yátupiyare eta máitauchiraina. 3 Natiarihipuca ena ticaunenuanahi te nítaurahihipuca. Étiripa, enevanehipuca ecaunenu. Núti, tájinavare tácayema te ticaunenuanahipuca. Németeaca nítauchapaipa tamutu eta nucatuparahairahi me Viáquenu. 4 Váhisera nucasiñavavaicahini, taicha néchahi ema Viáquenu, máimahahi éma tamutu eta nucaemataneasirahi éma, te tiúrihipuca, váhipuca. 5 Eta tacahe, vahi táuricahini tativainahini ecaunehini eta júcana, te vuíchaha ímatiequenehahi. Ecuchapaya eta mápechiravayare títeca ema Viáquenu. Éma tímicaecherachayare eta tayumururevahi te timapicu. Éma tímereuchahaviya eta vipanereruana te visamureanapachu. Tacahe, ema Viya ticunachahavinapa eta viúrivanahi.
6 Nuparapenaveana, numetacahe eta juca eta tiúrichaheyare apaesa ácuti eta máuriva ema Apolo, ácutinuvare núti apana eta núrivahi, taicha étanarichuhi eta vímiturapianahi tayehe eta véhiruhi. Vahi táurica enerejicahini nácani émunaruanaya. Vácuticacasera eta émunasirahavina viti vímiturahianahi. Nacuijavare épuruquenéna nácani tímiturahianahi. 7 ¿Tájaha tacayema ímijachavahi éti iúripana nayehe ena apamuriana? Tájina apanaina ecasiñavaiya, tacarichu ecasiñavaiyaya tayehe eta máijararuheanahi ema Viya. Váchuripa tíjaracaheripa éma eta iúrivanahi, vahi étijivainahíni iúrichavahini. Tásiha, ¿tájaha tacayema ecasiñavavaicarichucha éti?
8 Éti, eta esamiravahi ecaemuñavaipa tímicutijiricavaipa ecayehehini tamutu, ecaimahaquenehini. Ímicutichavaipavare aquenucahenahini eta esamiravahi. Ímijachavapa vaipa nucamunucarehi eyehe. Jéhechapucaini malayarine yátupinahini aquenucahenahini apaesa víti apanava vémeñahavapaini eta eyehe. 9 Ímatirichu éti eta procesión náichaqueneasa ena tiverearecanapahi tayehe eta guerra. Nanacahi te náijiquimuri ena ticatuparahanahi eta náepeniraya taniruanayare eta sárareana. Ichape eta náimahacarevahi nayehe ena achaneana. Viti apóstoleana ticutimahi tinacahavi ema Viya eta vicutihi ena nani páureanasamí. Ichape eta vímahacarevahi nayehe ena achaneana, énapa ena ángeleana. 10 Viti apóstoleana, eta vicaemataneasirahi ema Cristo, tisunsuchahavianasamihiji ena achaneana. Étisera étaviucharipahiji eta ítupajijiasiravahi tayehe eta títucacareana mayehe ema Cristo. Tacutiquene náimijachahivare matumerairahahavisami. Éti, tétavicavaipáji eta etumevavacahi. Tipicauchaheanaripáji ena achaneana. Vítisami tájinapa vipicauchacarevainahini nacahehi éna eta náechajiriruvahi. 11 Puítiripa vinasirichuhi eta vicatajivairahi eta vinicaquenerepi, eta vimauneva, étapa eta véchuriasirapa eta vimuiriharapi. Ena achaneana téhahaviana. Tájina viviyava vijunaiya. 12 Vicávitaracávahi te vivahuana eta vicaematanera. Ena achaneana ticajachachajicahaviana. Vítisera tájina vácayemahini nayehe. Tiúrihi eta vijicapiravacahi éna. Tipanajiricahavianapa, vítisera vicamichahi tamutu. 13 Tamutu sácheana téchajicanahi eta viyehe. Tíñemahi eta nacayemainahavi. Ichape eta vépurucarevahi nayehe. Vítisera vicayehehi paciencia nayehe, viconsejachavacahi.
Eta mahapasamureresiravahi ema Pablo nayehe ena machamuriana
14 Eta juca nucajureheirahi, vahi étaina nupanerecha nímicatsiriacahe. Nuvarahahisera nuconsejachahevare. Tétavicava eta némunasirahehi, tacutirichu eta nucachichairahehi. 15 Tayanapane camurianahi ena eyeheanahi máestroana tímitucaheanahi eta éhisiraina ema Cristo, diez mílnáinahipucaini; nútisera tímicutijiricavahi nácarichuhini éyanuinahini maestro taicha núti nímimatichahehi tayehe eta iúchucuirayare maicha ema Jesucristo. 16 Eta tacahe, nécatiacahehi eta éhisiraina eta núrivahi núti.
17 Eta tacahe, névatacayare eta ara eyehe ema némunaruquene nuchicha Timoteo. Éma, títaurahi eta macaemataneasirahi ema Viáquenu. Éma, tímitucaheyare, máemechiraheyareva eta tacayemaqueneana eta nímiturapiana eta véhisirahi ema Cristo. Táuriquenehi eta máimiturapiana taicha étarichuhi eta nímiturapihi nayehe ena vichamuriana te jácani nupaisineanapahi. 18 Etiarihiripapuca eti ecasiñavaripa eta numaitujisiravaripa néjirapanahehini. Ímijachaipapuca nupicahi. 19 Nuvarahapaicha núti níjahuchavahini nítecapauchahehini. Nucuchapahi eta nítujisiravainahini maicha ema Viáquenu. Te nítecapauchahepa, nímahainapa ena nácarana tisiñavavaicanahi, te yátupihipuca eta nacaemataneasirapa. Vahi tisuapacareimahi eta nacunachiravana te vahi náimicaecherachahini eta táurivahi eta nacaemataneasirahi ema Viya. 20 Taicha eta véhisirahi ema Cristo, tacamunuhi vítauchayare vicaemataneacayare. Vahi tácarichuimahiya eta véchajiriruvana. 21 Tiuri puiti, te ímiyanava ene ecahehi, némecharecaheyarehi te nítecapauchahepa. Téhesera te étupiricava eta epanereruana, ichape eta núrisamurevayarepahi eta nímairaheyare, nétserajicahénapa.
5Ema Pablo mavaraha nacaerajica mácani téjecapavahi
1 Jucarihivare eta juca apana téchacarehi eta matiarihirahi ema émana echamuri téjecapavahi, tíñehicarehi eta juca máichaquenehi. Mavehahiji esu máenaharuva. ¡Váhicha tiuri eta juca máichaquenehi! Énaripa ena navayurevaqueneana ticapecaturarahiana vahi náuricaimahi eta juca. 2 Esapihaichucha éti, ¡tétavicavahi eta tahapasamurechirahehi eta íputsimuricacairahi tásihaquenehi eta ecasiñavavaisirahi! ¡Iúrihaipa etsirihapaini, táichavenehi eta máichaquenehi ema echamuri! ¡Iúrihaipavare étupiricahini ema maca! Taicha ema Viáquenu Jesús tituparacahavi vicuchucayare te vimuri nácani téjecapavanahi te vahi návarahahini náetupiricava. 3 Puiti, nuvaraha iúrujicavayare éti. Eyaseacayare ema Viáquenu Jesucristo máimicatacahe eta étupirisirayare eta juca. Núti apanavare, tayanapane eta nuyerehihehi, étasera eta náchaneva ticachaneheya. 5 Íchayare: “Te máijare ema Viáquenu Jesucristo, víti émapa ema Pablo, vicuchucavi te vimuri. Vaipa tijaneacavimahi ema Viya. Máimahavinepa ema Satanás, émainapa téchaviyare. Vivaraha pínajicaini eta juca pimaurivahi, apaesa táuchucuhaini eta piáchaneva te táitecapapa eta jena sácheyare machavirayare ema Viáquenu Jesús” íchayare.
6 Éti, vahi táuricahini ecasiñavavaicahini. Tacamunu ecuchucavane ema mácara achane téjecapavahi apaesa vahi macupareacahe eti apamuriana, machu mámairijicahe. Taicha éma macutiripa eta levadura te nanaca te masa eta pan, tayanajicahi tamutu. Étisera, nuvaraha ecutiya eta pan mayehere levadura vinicasare te páscuamuhuana. Yátupiquenehi arairu taicha vahi tasisijicahini. Ene ecaheyare éti, vahi tépahaimahi eta iásinequenehi te arairuhepa tacuti eta épaniravahi te éhicainapa ema Jesucristo. Taicha éma, tamutuhi mavachacha eta vímicapasirahi, macutihi eta uvesa eta vímijararesirahi. 8 Táitusiava puiti, vicutinapa ena nujaneanana israelítana eta nacaerajisira eta levadura te napenana te páscuamuhuana. Tamutusera sácheana vicauneuchavaya tayehe eta tamauriqueneana, vahi pecatumarehavimahi. Tamutu sácheana eta juca vítaresirahi matapiravarehavinahi, tájinasarepa víchiravaimahi te mamirahu ema Viya.
9 Cape eta nucartanehivare eyehe, nímimetacahehi eta tamaurivahi eta ecachanevacahini ena tíchanahi eta juca pecatuana tivehajiricacanahi: Súcani esena suvehahi ema apana achane, mácani achane mavehahivare esu apana esena. 10 Tiuri, núti eta numetasirahehi, váhisera énaina nicha ena nani máehicarahanarichaha ema Viya ena nani tivehanahi esu apana esena apayena, énapa ena tavayuaruana eta plata, énapa ena tiámerahiana, énapa ena ticasiñarajiana. Ena nani, náetaviuchahi eta nasimutuvavacahi, tamutuhi návihávaca. Tacamunuipapuca vérajicavahíni eta te juca apaquehe, apaesa vaipa nacuitecapauchahavihini. Váhira énaina níchaquenénahíni. 11 Mácanisera tímijachavahi echamuri, vahi nuvaraha ecachanejirica ema tivehahi esu esena apayena, émapa ema tivehahi esu esena amaperu máimaruchaha, émapa ema tavayuaruhi eta plata, émapa ema ticasiñarajiji, émapa ema titupiarahi, émapa ema ticavaharasi, émapa ema tiámerahi. Mácani echamuri, te ene macahehi, tájina vahi táuricahini ácachanevacahini te enisirana. 12 Vahi nútina tatuparaca eta nacayaseserehiyayare te numirahu ena anecaqueneanahi eta viyehe. Téhesera te mamirahu ema Viya eta nacayaseserehiraya. Éma téchavacahi éna. Étisera éti, échahi ena echamurianahi. Éti eyaserejiricacayare étijicacaya. Eta tacahe, ecaevuisihayare ema mácara téjecapavahi te emuri.
6Vahi táurica vimetauchacacahini te namirahu ena máehicarahanahi ema Viya
1 Énerichuvare nuvaraha numetacahe eta apana: Te natiarihinapuca ena echamurianahi navaraha timetauchacacana, vahi távaraha nayanahini nayehe ena tuparairucana máehicarahanahi ema Viya. Étarichu nacamirahucacaiyayare te emirahu eti nachamuriana. 2 Tativayare échava eta machaneraherahi ema Viya. Étijivayarehi étupiricaca eta íchavaquenevanahi. Vahi étinayare etanuca ena masuapajirairahanahi taicha járajapayare eta sácheyare ticayaseserehianaya te emirahu éti ena masuapajirairahanahi. Puítisera eta íchavaquenevanahi ánichichaqueneanahi, éti tatuparaca étupiricaya. 3 Écharichu éti tituparacahaviyareva ticayaseserehianayareva ena ángeleana te vimirahu. Tacumapurujichapucaini eta tayeheanahi te juca vítaresirahi, vahi vicuituruequenehahini. 4 Puiti éti, te tatiarihipuca eta íchavaquenevahi tayehe eta juca vítaresira puiti, váhiquenesera etanucaimahi ena emetauresihahini nácani vahi énaparacaimahi nayehe ena echamurianahi. 5 Némechahe eta juca, nímaha te etsirihapuca. Váhiquene táuricahini mayanahini mácani vichamurihi matanucahini ena tuparairucana máehicarahanahi ema Viya. Tasapihahini étainahini mametauchihahini mácani machamurihi. Cúverarecapa nacuijahini te etaracu mácani émanainahini vahi macuituruequenehahini mayasesereca jácani téchacareanahi nayehe ena vichamuriana.
7 Vahi táuricahini íchahini eta juca. Étijicacainahini eta echamuricacahi evarahapa ejararecaca. Tivarahacarepana eta eratahairaina ecamicha, tayanapanerine ecatajivahi naicha, tiámeyechaheanapuca. 8 Étisera etivavaicapa íchahi eta juca émecatajivachacacapa. Vahi táuricahini eta juca; násapihahini énahini echamuriana ena etupiaruanahi.
9 Váhipuca échahi éti eta namaitujisiravaya tisiapana te mávasa ema Viya ena tíchanahi eta tamauriqueneana. Taicha yátupihi eta namaitujisiravayare tisiapana ena ajairana tivehanahi esu apana esena apayena énapa ena vahi nayenacacaquenena, énapa nácani tivehana esu esena amaperu máimaruchaha. Énerichuvare ena esenana, váhivare títujicavanaimahi tisiapana te mávasa ema Viya, súcani tivehahi ema achane vahi suímaquenenahi, ésupa súcani amaperu esena namutuchucha suvehapahi. Váhivare títujicavanaimahi tisiapana ena nani tivehacacana ajairacacana, énapa ena nani ticasiñarajiana, ena nani tiámerahiana, ena nani ticapinarurahiana, ena nani ticavaharasiana, ena nani titupiarahiana, énapa ena nani náipicararecapahi eta námeresirayare. 11 Ene ecaheni éti eta iásinequenéni. Puítisera títsivachavaipahi eta ítaresira, sántuheripa maicha ema Espíritu Santo, ejacapacarepa mayehe ema Viya, máichavenehi ema Viáquenu Jesucristo.
Tiávahácahaviripa ema Espíritu Santo eta te viáquehe viti machanerana ema Viya; tásiha, tituparacahavipa tacuija eta vituhusivaina
12 Puiti jucarihivare eta numetacaheyare. Nararihipuca ena nacahehi: “Núti néchinava eta nítaresirahi. Eta náquehe tajamurachahi eta tavarahaqueneanahi. Eta tinicacare táicuchihi eta viami. Eta viami tatuparahaichuhi tajacapaya eta vinicaqueneyare. Ene tacahe eta náquehe tavarahahi nuveha esu esena tacutihi eta viami tavarairahi tinica” nacahepa. Nútisera te nupanereru, vahi énéna tácahe. Yátupi víti véchinavahi. Váhisera távarahacarehini támutuhichaini víchahini eta tavarahaqueneanahi eta viáquehe, vivayuchahini víchahini eta tamauriqueneana. Yátupi tísapacarehi eta vinisiraya eta tinicacareana. Tatiarihisera eta sácheyare, vaipa vácamunuimahi eta tinicacare, maicha ema Viya. Ema Viya máepiyacahi eta viáquehe, mavarairahi vicaemataneacayare éma. Émapa téchahavihi puiti eta juca vítaresirahi. Vahi étainahini táemepiyacahavihíni eta víchiraya eta pecatuana esenamarehavinahini. 14 Ema Viya macaechepucahi ema Viáquenu Jesús te máecari. Ene vicaheyare víti eta macaechepusirahaviyare víti apanava, taicha tétavicavahi eta máitupajijiasiravahi.
15 Écharichuhi emutu éti, eta iáqueheana mayeheripahi ema Cristo. Émaripahi téchahehi. Etiarihipucasera ímijachapuca táuricahini vímicachanechahini eta viáquehe tayehe eta suáquehe esu esena túhusi. Váiparinehi táuricaimahi. 16 Nuvarahavare némechahe, te mavehahi ema achane súcani esena túhusi, tiánecacahi eta náqueheana eta nacamujichiracacahi. Acane, ema Viya máijaracapa esu Eva mayehe ema Adán. Tásiha, eta Sagrada Escritura, ani tacahe: “Te tivehacacapa, tímicutijiricavapa étanarinehi eta náqueheana”. 17 Ene tacahehi eta vítaresira mayehe ema Viya, eta mávahásirahavi ema Viáquenu, eta viáchaneva tacachaneripa éma.
18 Eta tacahe, ejaneacava yátupina, machu iáquipaicava tayehe eta túhusicare. Tamutu eta pecatuana náichaqueneanahi nácani achaneana, tajararecahi eta náchanevapachu. Tavetijipa, mácani achane tivehahi esu esena vahi mayenaquenenahini máimijararecahivare ichape eta máquehe. Ticajachacareinehi eyehe éti eta juca. 19 Écharichuhivare éti eta mávahásiraheripa ema Espíritu Santo eta te iáqueheana, taicha mavaneruichuhi ema Viya eta mávahásiraheyarehi ema Espíritu Santo. Vaipa étinahini écha eta iáqueheana. 20 Taicha mavachareruhehi ema Viya. Ichapemurihi eta macatajivairahi íchavenehi éti. Puiti, eta iáqueheana étapa eta iáchanevana mayeheripahi ema Viya. Tacahe, puiti, ejaneacavapa eta ítaresiranahi te namirahu ena achaneana, apaesa namutu nacunachaya ema Viya.
7Eta maconsejarapi ema Pablo nayehe ena máimaruana, énapa ena nacaimaqueneana
1 Tiuri puiti, nujicapaheyare eta juca eyaseresiranuhi te ecartane. Yátupi tiúrihinéni máyénarénahini mácani achane. 2 Táichavenesera eta tavayuaraivahi eta pecatu, ticamunucarehi ena ajairana nayenapachuina, énaripa ena esenana ticamunucarehivare náimapachuina. 3 Mácani achane te sutiarihipapuca esu mayena, tacamunuhi máitauchayare eta máitátiraya máemunasiraya esu mayena. Ésuripa esu esena te ticaimaripapuca, énerichuvare suítauchayare eta suítátiraya suémunasiraya ema suima. 4 Taicha esu esena vaipa ésuinahini téchinava eta suáquehe. Émapa téchahi ema suima. Ene macahehi ema achane, váipavare émainahini téchinava eta máquehe. Ésuripahi téchahi esu mayena.
5 Éti ecaimaqueneanaripa, vahi ecuepurucaca tayehe eta iánesiracacairana. Téhesera tatiarihinapuca eta eyujarauchiravayare me Viya, ecuticacahipuca eta epanereruhi, tísapacare ínajica ánipina eta iánesiracacana. Te táequenénapa, táuricavare echávauchacacavare, apaesa ema Satanás vahi macuiturucahe eta máimijamurachirahe ena apanana.
6 Tiuri, eta juca numetasirahehi, vahi nútina nucavanairipi. Nísapasera eta énéna ácahe. 7 Nuvarahahinéni ácutinuhini núti eta mayénarenuirahi. Víjaracasipachusera me Viya eta vítaresiraya. Nararihi ena ajairana máyénareana eta náitaresira. Nararihivare ena esenana máimaruana eta náitaresira. Nararihivare ena apamuriana máijararuichu ema Viya ticaimana.
8 Énaripa ena nácara vichamuriana máyénareanachaha, énapa ena máimaruanachaha, énapa ena tépenaimana, tiúripanahinéni nánasihini máimaruanainahini; nácutinuhini núti. 9 Étasera te vahi náratahahi ticaratacavana, tacamunuichuhi ticaimanayare, apaesa vahi nacuepujuquichava tayehe eta pecatu.
10 Tásiha puiti, nutuparacavacayare ena nacaimaqueneanaripa. Ema ajaira vahi macuinajica esu mayena. Esu esena váhivare sucuinajica ema suima. Eta juca vanairipi tásihaquenehi mayehe ema Viáquenu, vahi tásihaquenéna nuyehe núti. Téhesera natiarihinapuca ena vichamuriana náinajicaca, vahi táuricahini nápechavahini nacaimahini, nacacachanehipucaini. Tacamunuhi tichavauchacacanayare tivehacacana.
12 Tiuri puiti, tájinachaha vanairipina tásihaquenéna me Viáquenu tayehe eta náinajisiracaca ena nacaimaqueneana. Níjaracahesera eta juca nupanereru núti. Te matiarihipuca mácani vichamuri esu mayena vuíchaha vichamurinahi, te tiúrihipuca eta nacachaneracacahi, vahi táuricahini máinajicahini ésu. 13 Énerichuvare, te sutiarihipuca súcani esena vichamuri ema suima vuíchahavare vichamurinahi, te tiúrihipuca eta nacachaneracacahi, váhivare táuricahini suínajicahini éma. 14 Taicha ema suima, ichape eta majapanucareva me Viya táichavenehi eta sucaimairahi esu mayena. Énerichuvare esu esena mayenahi ema vichamuri, ichape eta sujapanucareva me Viya táichavenehi eta mayenairahi ema achane vichamuri. Énaripa ena nachichanaveana majapanuhivare ema Viya náichavenehi ena ticachichana, vaipa náepurucarehini me Viya. 15 Téhesera mácani vuíchaha vichamurina suímahi esu vichamurihi mavarahapuca máinajica esu mayena, suísaparine máinajica. Ema Viya vahi macavanairipi eta suíchejiricahini éma, mayanarine. Taicha ema Viya mavarahahi viúriyare, tacuijapa tahapapiricahavihi eta vipanereruana. Énerichuvare súcani esena vuíchaha vichamurinahi mayenahi mácani vichamuri, te suvarahapuca suínajica ema suima, énerichuvare máisaparinevare suyana. 16 Taicha piti esena, vahi pecha te pimaitacayarepuca picajayayasamurecha ema pima eta máehisiraina ema Viya. Pítiripa piti achane, váhivare pecha te pimaitacayarepuca picajayayasamurecha esu piyena eta suéhisiraina ema Viya.
17 Ema Viáquenu tíjaracahehi eta ématanerepianahi te tíchuhahenapa. Etuparahapachuhi eta ématanerepiya. Váhisera ínajicaimahi, ímiyanavare ítauchaya eta etuparahanahi. Étara eta juca nuvanairipi nayehe ena vichamuriana ticavasanahi te tamutu avasareana. 18 Nácani ticamarcanaripa te máichuhavacapa ema Viya, vaipa táuricahini nacaepahavahini eta nacamarcairahi. Nácani mámárcareanarichaha te máichuhavacapa ema Viya, vaipa táurica nacamarcahini. 19 Tájina vahi étaparacaina te vicamarcahipuca, étasera tivarahacarehi vicaemataneacayare eta mavarahaqueneanahi ema Viya. 20 Namutu nácani máichuhaqueneana ema Viya, vahi náitsivachaimahi eta náematanerepianahi náijaracahi te máichuhainapa ema Viya. 21 Te ecaquenuhipuca éti te tíchuhahenapa ema Viya, vahi ecueñamava eta ecaquenuirahi. Téhesera ímaha eta iúchucuiraina, tájinachucha táichava. 22 Taicha mácani achane músuhi eta máitaresira, tayanapanerine matiarihinahi ema máquenuinahi; téhesera te mamirahu ema Viya, tínunánaripahi mácani achane nájina máquenuinahini eta máitaresira. Puiti ena apinana mavanaranaripahi ema Viáquenu Jesucristo, taicha ticuticacanaripa eta nacaemataneasiraipa éma. 23 Taicha mavachareruhehi ema Viya. Ichapemurihi eta macatajivairahi íchavenehi éti. Puiti machaneraheripa éma. Eta tacahe, te navarahapuca nayurucahe ena achaneana, vahi ecuisapava nahapapicahe eta ecaemataneasirayare ema Viya. 24 Eta tacahe, nuparapenaveana, ímiyanavayare ecaematane mayehe ema Viya. Ítauchayare eta ématanerepipachu íjaracasihi me Viya.
25 Tiuri puiti, tájina vanairipina tásihaquenéna me Viáquenu nayehe ena amaperuana máyénareanaríchaha énapa ena máimaruanachaha. Nútisera numetacaheya eta nupanereruhi. Nuvarahasera esuapanu taicha núti nucaimitucasiquenehi mayehe ema Viáquenu, táichavenehi eta majapanuiranuhi. 26 Puiti juca vítaresirahi, tétavicavahi eta vicatajivairahi. Eta tacahe, németeaca núti tiúririchu nánasi ena ajairana nayehe ena nayenana nácani nacayenaqueneanaripahi. Vahi nacuinajicaca. Énaripa ena máyénareanarichaha, vahi nacutanuca ena nayenaina. 28 Mácanisera sutiarihi esu mayena, tájinachucha pecatuina eta mavirahi esu esena. Ésuripa súcani amaperu esena, te tatupiruvahi eta sucaimaira, tájinachuchavare pecatuina eta sucaimairahi. Táitsivasera ichapeyare eta nacatajivairaya eta náitátiracacaya, tavetijipa te natiarihinapa ena nachichanaveanaya. Eta tacahe, nuvaraha numetacahe apaesa vahi ecucatajivahini.
29 Tiuri, nuparapenaveana, nuvaraha numetacahe ticutimahi ánipirine eta juca vítaresiraya puiti juca vicaijuheyare. Eta tacahe, táurica eta íjarasiravahi yátupina eta ecaemataneasira ema Viáquenu. Étiripa, éti natiarihi ena eyenana, vahi tacucarichu eta ecaeñamasirava nayehe ena eyenana, énerichuvare me Viya. 30 Te jararihipapuca eta tacáiyasiráhe écatisamurepuca, vahi ecuisapa tahapapicahehini eta ecaemataneasira ema Viáquenu. Te jararihipapuca eta tacaurisamurechirahe, váhivare ecuisapava tahapapicahehini. Te ecaimahaquenehipuca, tísapacare eta ecamapura eta ímahaqueneana eta máijararuhehi ema Viya, váhivare ecuisapa tahapapicahehini eta ecaemataneasirahi ema Viáquenu. 31 Nuvaraha táurihini eta ítaresirayare te juca. Váhisera ecuisapava ecucañamaracava eta ecayeheirayare eta ímahaqueneana te juca apaquehe. Taicha tamutuyarehi témitiaca te táitecapapa eta táitaviraya eta juca apaquehe.
32 Eta tacahe, vahi nuvaraha ecañamaracava tayehe eta júcana, taicha mácani achane máyénarehi, tájina tahapapiricahini eta macaemataneasirahi ema Viáquenu, mavarahahi máicutichiravaya eta macurisamurechiraya ema Viáquenu. 33 Mácanisera achane te sutiarihipa esu mayena, ticañamaracavainapa taicha eta máitátirayare esu mayena, mavarairahi macurisamurechaya ésu.
34 Ene nacahehi ena esenana. Vahi tácuticaca eta napanereruana suyehe esu esena sucaimaquene ésupa esu esena máimaruchaha. Taicha súcani máimaruhi tahapasamurechahi eta suítátiraya ema Viáquenu, suvarairahi suítauchaya eta mavarahaqueneana. Suíjaracayarehi ema Viya eta suáchaneva étapa eta suáquehe. Ésusera esu esena sucaimaquenepa tahapasamurechapa eta suítátiraya ema suima, suvarairahi sucurisamurechaya éma.
35 Eta júcana nuconsejarapianahi eyehe, nuvaraha eta táurivaina eta ícharacavaya. Vahi nuvaraha nupamicahe tayehe eta tacajeraqueneana. Nuvarahasera tacuijahini eta tihapapicahe eta ítátirayare ema Viáquenu.
36 Tiuri puiti, eta juca nuconsejarapi mayehe mácani achane te sutiarihipuca esu machicha esena máimaruchaha. Te tahapapiricaipapuca eta sucaimairayare esu machicha, táichavenehi eta suítanahasiraipa; te tiúrihi eta máimairahi, máisapayarehi ticaima esu machicha. Tatupiruvayaresera eta sucaparaperayare. Tájinachucha táimanena; váhivare pecatuina. 37 Mácanisera achane, te tájina máichiravainahini, nájinavare tipamicaimahi; te mavarahapapuca suánasi máimaruina esu machicha, tiúrihi maicha. 38 Tacahe, tiuri máichayare mácani achane máimachayarehi, tatuparacahi ticaparapeyare esu machicha. Mácanisera vahi máimachahini esu machicha, éma tiúripana maicha.
39 Esu esena ticaima tatuparacahi suítauchayare eta suíjarasiravahi ticaima, sunasirichuya eta mayehe ema suima eta náitaresirana. Tiámainucava te táitecapapa eta máitaviraya ema suima, tiúchucuhapa ésu. Ésupa téchinava eta suítaresirayare. Tísapacarepa eta suápechava sucaima. Tacamunuhisera mácani vicutiquenehi vichamurihi tisuapajirahi me Viya. 40 Tiápajucavasera tiúripanaya te suánasipa máimaruina. Eta juca tásihaquenepa te nupanereru. Németeacahi núti tétupicavapahi eta nuconsejarapiana taicha mávahárunuhi ema Espíritu Santo.
8Ema Pablo mametacavaca eta nayaseresirahi te tiúrihipuca nanica eta tinicacareana tacayujarahuquene te tamirahu eta nasiñarajiana ena achaneana
1 Puiti numetacaheya eta táicharacavahi eta enisira eta tinicacareana nayujaraurehi te tamirahu eta nasiñarajiana ena achaneana. Yátupi vimutu vímatiequeneha tájinachucha táimanena eta juca. Váhisera vácasiñavaimahi eta vítusirahi. Tacamunuhisera tajurucaya eta vémunasiravaca ena vichamuriana, vímicatasiracacaya eta véhisira ema Viáquenu. 2 Taicha nararihi ena ticasiñavavaicanapa, tímijachavanapa náimatiequeneha tamutu. Eta juca náichahi táimerecahi vuíchaha náitucahini, vuíchaha nacapayayaracahini eta mapanereru mácani yátupipa máituca. 3 Nácanisera yátupihi témunacanahi ema Viya, éta tímicaecherachahi eta machichanaveanairahi éma.
4 Tiuri puiti, numetacaheyare eta juca nuconsejarapi tayehe eta juca enisirana eta tinicacareana tacayujarahuquenehi te tamirahu eta nasiñarajiana ena achaneana. Tájinachucha táichava, taicha eta nasiñarajiana vahi yátupinahini víyanainahini te juca apaquehe, taicha émanarichuhi ema yátupiquenehi Viya. 5 Ena achaneana náimijachahi camurianahi ena víyana te anuma, étaripa te juca apaquehe. Namaveracapa ena náquenuanahi nayeheanahi viya, camurianapa naicha eta nasiñarajiana. 6 Vítisera viti vímatiequenehanahi émanarichuhi ema Viya Vicaiyaquene te anuma. Ema Jesucristo, émanarichuhi ema Viáquenuhi. Ema Tata Vicaiyaquene mapanerechapa eta tatiarihiyare tamutu eta vímahaqueneanahi; vítipa vimutu achaneana, mavaraha vitiarihiya eta vicaemataneasiraya éma. Tásiha, ema Machicha tépiyacahi tamutu. Puiti émapa téchahavihi vimutu. Éma, tíjaracahavihi eta arairu vítaresira.
7 Tisimutuanasera ena vahi náimatiequeneha eta juca. Énaripa ena vichamuriana, nararihi ena vuíchaha náemitisicahini eta navaraira napicaucha eta nasiñarajianaini. Éna, tisamavanahi vaipa náetupicavanahi eta nanisirahi eta tinicacare tacayujarahuquenehi, vahi táuricahini eta nasamirahi. 8 Numetacahesera puiti, vahi étaparacaina eta tinicacare, vijacapacareyare me Viya táicha. Váhivare étaimahi tiúrichahavihi mayehe ema Viya, te vahi vinicahi. Váhivare tijararecahavimahi mayehe te tiúrihipuca eta vinisira. 9 Eta tacahe, ecauneuchava yátupina machu émejecapavacha ena apamuriana vichamuriana vuíchaha náimatiequenehahini eta júcana. 10 Étisera éti ímatiequeneanaripa, te ísapavayarehipuca enica eta tinicacare nayujaraureanahi te tamirahu eta nasiñarajiana; tacahe, te máimahahepuca ema echamuri, énerichuvare tísapavayarehi tinica. Táitsivahisera tipicacaracavahi jácani te masamure. 11 Eta tacahe, échapavaya éti tayehe eta ímatiequenehairaripa machu émejecapavacha ema echamuri mácani vuíchahapiravahi máimatiequenehahini eta júcana. Émarichuhi iúmurivahi eta mavacharesirahehi ema Cristo eta máepenirahi te crusu. 12 Éti, te ehapapicapuca eta táurivahi eta napanereruana ena echamuriana, éti ecapecaturaipa eta mayehe ema Cristo, taicha eta émejecapavachirahi ena echamuriana. 13 Ácutinu eta juca nuyeherepihi: Te nútinahipucaini némejecapavachaini mácani nuchamuri táichavene eta nunisirainahini eta vaca, váhirine nunicaimahi, apaesa vaipa nucuemejecapavachahini éma. Éti apanava, ene ecaheyare. Váhivare ecuemejecapavacha ena echamuriana.
9Ema apóstole Pablo, tatuparacahi náitátiyare ena máimitureana
1 Núti, nájina náquenuinahini te juca apaquehe. Yátupi apóstolenuhi mayehenuhi ema Viáquenu Jesucristo. Nucutinasivacahi eta návacurehi nayehe ena apamuriana apóstoleana taicha nímahaquenehi ema Viáquenu Jesús. Étiripa, etupiruvahi esuapanu eta nímitusirahehi. Éta tímereuchanuhi eta táurivahi eta nucaemataneasirahi ema Viáquenu. 2 Tayanapane nacañajivarinepuca nácani vahi tisuapapajicanuanahi eta apóstolenuirahi. Étisera esuapanuyarehi, taicha etiarihi eti nímitureanahi, étira ímereuchanuhi eta yátupirahi apóstolenuirahi mayehe ema Viáquenu. 3 Étara nucatiuchiavahi eta juca nayehe ena tépurujiricanuanahi.
4 Éti tituparacahehinéni ítátinuhini núti tayehe eta nunicaquenerepi táichavenehi eta apóstolenuirahi. 5 Énerichuvare tituparacahehi ítátihivaréni te sutiarihinahini esu esena nuyenainahini, súcani nucutiquenehi tisuapajirahi. Tácutihini eta ítátiravacahi ena esenana nayenanahi ena apamuriana apóstoleana, émaripa ema Pedro, énapa ena maparapenaveanahi ema Viáquenu. 6 Éti, ímijachaipapuca núti émapa ema Bernabé, vicarichuhi vahi tatuparacahavihini eta ítátirahavinahini eta vicametarairuirahi. 7 Puiti nuvaraha nímicutiarachinaheyare eta nacaitaticasira ena ticaematanerahiana. Ani tacahe: Namutu ena suntaruana ticaitaticasianayarehi nayehe ena comandanteana. Énerichuvare, ema tisucurecahi eta tinicacare, tatuparacahi masamapuhayarehi eta tahi eta masucureanahi. Émaripa ticayehehi vaca tatuparacahi máerayarehi eta tacheneama eta mavacane. 8 Eta juca níchirahehi, vahi nácarichu núti nucapanereruhi eta júcana. Énerichuvare eta Sagrada Escritura májurehi ema Moiséini títametacahavihivare. 9 Ánipa tacahehi eta táechajiriruvahi: “Vahi picuitisumucha eta pivuiyerana, te ticaematanepahi taicha técuhanapahi éta”. Táitaurevaquene ema Viya vahi tácarichuhini eta vuiye eta máechajisihahi. 10 Énerichuvare víti mayunacahi te máechajiriruvahi. Mavarahahi vicaenicasiyare vimutu viti vicaematanerahiana. Tacutihi mácani achane ticaematanerahi. Macaemataneacahi muraca eta máesane, mavarairahi máimaequenehayare eta távameanahi eta máesane. 11 Ene vicahehi víti eta vévasirahi eta máechajiriruva ema Viya te esamureana. Éta tiúrichahehi. Tásiha, éti ecutinapa eta sucureca tímecavahi eta táhi. Tájina táichava eta ítátirahaviyarehi víti. 12 Ena apamuriana ticasiñavanahi eta eyehe. Tásiha éti, tiúrihi eta ítátirahi. Vivetijipa víti vítáticarehi eta eyehe.
Váhisera vávarahahini vicasiñavahini víti eta eyehe, viyaseacahehini eta ítátirahavinahini. Vicamichahi tamutu, vimavarairahi tatiarihinahini jácani apanainahini tahapapiricahini eta esamirayarehi eta máechajiriruva ema Cristo. 13 Écharichuhi éti eta mavanairipi ema Viya nayehe ena téchapajiricana eta mayehe Templo, nanicayarehi eta tinicacare námaqueneasana ena achaneana náijaracasiruanahi ema Viya. Cáijaracasianayareva éna eta vaca táeche eta námavahuanahi ena achaneana. 14 Ene tacahehi eta mavanairipihi ema Viáquenu eta viyehe viti vicametarairuanahi eta tapachinaquene máechajiriruva, tituparacahavihi vijacapayarehi eta vinicaquene taicha eta vicametarairuirahi. 15 Nútisera tájina nímatiyahini nuyaseacahehini eta ítátiranuinahini. Étaripa puiti te juca nucartane, váhivare nuyaseacahe íjaracanuhini. Nucamichahi tamutu. Tiúririnehipucaini népenavanehini, machu tachimaracanucaru táitava eta juca núrisamurevahi núti tamajinairahi nuyaseacahehini.
16 Núti vahi étaparacaina nucasiñavahi taicha eta nucametarairuirahi. Nutuparahaichuhi eta juca. ¡Páurechichanusami te némunahacava nínajica eta juca nucametarairuirahi! 17 Taicha núti, vahi nútijivainahini níjaracavahini mayehe ema Viáquenu eta nucametarairuiraya, étapapucaini nujacapihahini eta nuvachayarehi eta mayehe. Nuvanecasivahisera me Viya eta matuparasiranuhi eta juca némataneyarehi. 18 Ichapesera eta nuvarairahi eta nucametarairuirahi, taicha tijarahi te nusamure eta nuratahairahi nucametarairu, tamajinairahivare nuyaseacahehini eyehe éti. Vahi nupamicahehini eta ítátiranuinahini táichavenénahini eta nucatuparahairahi eta apóstolenuirahi.
19 Nájinahinéni te juca apaquehe napamicanuhini eta nucaemataneasirainahini táichavénehipucaini jácani náitátiranuhini, énainahipucaini náechanuhini. Nútisera níjaracavahi nítauchayarehi tamutu eta nucamunucarevahi nayehe ena achaneana, apaesa étainahipucaini níturusihavacahini ena nasimutuvaqueneana, machaneranainahini ema Cristo. 20 Étaripa te nítecapauchavacavare ena nujaneanana israelítana, ichaperinehivare eta nupicauchiravacahi éna, apaesa najimuyasamurepapucaini eta náehisirainahini ema Cristo, étainapapucaini níturusihavacahini éna. Ena nani, ichape eta nasuapirahi eta mayeherepiana ema Moiséini. Tásiha, te nucainunavaca éna, tájinavare vahi nucaecahihini eta nayeherepihi, nupicauchahivare éna apanava. Váhineni nútiparacainahini tayehe eta náehiruhi. 21 Tatiarihisera eta yátupiquenehi néhiruhi nuvanahihi mayehe ema Viya, máijararunuhi ema Cristo. Énerichuvare te nucainunavaca nácani apavasanana máehicarahanahi eta mayeherepianahi ema Moiséini, váhivare nucaecahivaca. Nupicauchahivare éna, nuvarairahi nucajimuyasamurechavacahini éna apanava. 22 Te nucainunahivarepuca ena vichamuriana nácani vuíchahahi náitamuturucahini náimatiequenehahini eta véhisirahi ema Cristo, váhivare nucaecahivaca eta namaimatiequenehairarichaha. Ichaperinehi eta nujapanuiravacahi. Nímicatacavacapa, nuvarairahi náimatiequenehapaini yátupinahini eta véhiruhi. Namutu ena achaneana, nujapanuvacahi. Nutanucahi eta nucajimuyasihayare eta nasamureana apaesa nanerejicavapaini náehicahini ema Cristo, machaneranainahini éna. 23 Núti nítauchahi tamutu eta júcana apaesa najacapa eta tapachinaquene máechajiriruva ema Viya, apaesa vácuticacapaini vámutuhini vijacapa eta viúrivayare maicha ema Viya.
24 Écharichuhi éti, ena ticavijarurahiana pelota, tijaneacavanayarehi muraca, ichape eta ticaravahunumanayare apaesa túmeanainapa eta naratahairaya navereasihaya ena nánaranayarehi. Te vahi najaneacavahini, vahi tiverearecanaimahi. Ene ecaheyare éti, ichape eta étumechiravayare apaesa tauri eta ecaemataneasiraya ema Viáquenu, ejacapihainasarepa eta etuparahahi mayehe. Eta navereareruanahi ena ticavijarurahiana, vahi tánasimahi. Témitiequenehavaneyarehi. Vahi tácutimahi eta vijacapaqueneyare me Viya. Éta, tájinapa ticamitiequenehaimahi. 26 Nútiripa eta nucaemataneasirahi ema Viáquenu, ichape eta nupamisiravahi, taicha eta nímatirahi eta mavarahaquene. Vahi némepururecavaimahi. 27 Nucaratacavahi muraca. Vahi nusuapahini eta tajamurachaqueneanahi eta náquehe. Nupamicahi eta táemitisisirainahini eta tamauriqueneana, machu néjecapavapapucaini, tásiha váipapucaini nucujacapahini eta nícuchihi. Ichape eta nutsirihacarevapapucaini, tavetijipa eta camurianairahi ena nímitureana tayehe eta véhisira ema Cristo.
10Ema Pablo maconsejachavaca vahi nacucuti ena ticasiñarajijiana
1 Nuparapenaveana, nuvaraha némechaheyare eta náichararacavahi acane ena viáchucanaveanaini máumurivanaini ema Moiséini. Eta náehisirahi éma, tatiarihi eta úcaji timícauchavacapahi namutu éna. Eta nánuesirahi eta mar ticaijarehi Títsiama Une, namutu náimahahi eta tájijivahi eta nánuesiraya. 2 Namutu ena nani tíjaracavanahi eta náitauchiraya eta náehisiraya ema Moisés, eta nánuesirahi eta ichape une mar, náehisirahi eta úcaji+ 10:2 Ema Pablo máimicuticha eta nánuesirahi eta ichapequene mar, tímicutijiricavahi eta nacaicachasihini te une, étapa te jara úcaji.. 3 Énerichuvare namutu ticuticacanahi eta nanisirahi eta tinicacare tásihaquenehi me Viya. 4 Namutuhivare térana eta une tásihaquenehi me Viya. Eta juca une náeresaparacahi éna, táuchurehi tayehe eta mari, maicha ema Cristo. Émairahi ema tínapumirauchapahi éna, máitátivacapahi eta napaisirapahi. 5 Tamapurujihisera eta majaneasiravacahi ema Viya. Vahi émainahini éma náesenicahini. Tájinachucha vahi nacaurisamurechahini éma. Eta tacahe, máicuñacavacapa ema Viya. Namutuyaréni tépenaracánahi tayehe eta mávapahi apaquehe. Tiúchucuhanahisera ena nachichanaveana.
6 Ena viáchucanaveanaini, táimicuñacahi eta najamurachirahi eta tamauriqueneana. Étara eta juca ticauyayacarehi eta viyehe, énémahihávinahini víti apanavare vácutihini éna eta najamurachirahi eta tamauriqueneana. 7 Váhivare ecuicutipa éna eta nacasiñarajirana. Échava eta Sagrada Escritura ani tacahehi: “Ena achaneana náichapa eta napiestachirahi eta nasiñaraji. Ticaejacacanapa eta nanisiraya, téranapa. Téchepucanapa tírimaicanapa te tamirahu eta nasiñarajihi” tacahepa eta Sagrada Escritura. 8 Váhira énéna vicucahe víti. Váhivare vicuveha esu apana esena. Tacuija eta vituhusivaina. Machu vácutiriana éna eta nacaicuñairahi táichavenehi eta náichirahi eta juca tamauriqueneana. Tépenaracanapa. 23,000 achane ena tépenanahi te jena étanaquenehi sache. 9 Váhira vicuyururujica tayehe eta mapanereruanahi ema Viáquenu. Ena nani tiyuruchavanahi, vaipa nasuapahini ema Viya. Tásiha, máicuñacavacapa éma, táechucavacapa eta quichare. Tépenaracanapa. 10 Váhira tacucarasacava eta échajisirana mayehe ema Viya. Vahi ecucuti eta náejecapiravahi ena viáchucanaveanaini. Macapapajiruanahi ema ángele mavaneruhi ema Viya. 11 Tacahehira eta juca náichavaquenevahi ena viáchucanaveanaini. Púiticha tanasihi te ajureca téjacahi tamutu maicha ema Viya. Tamutu eta juca témechahavihi víti, ticatsimavacarehivare viyehe víti vinecapaequenehanahi eta juca táitavirainapa puiti juca sácheana vicaijuheyare. 12 Eta tacahe, vahi ecuimijachahini tájina tiáquipaicahena. Tatuparacahi ecauneuchavayare tayehe eta tamauriqueneanahi. 13 Puiti juca eta vítaresira, jararihi eta tavaraha témejecapavachahavi. Váhisera ecuaramihini, taicha eta tacahehi eta náichararacavahi namutu ena achaneana te juca apaquehe. Ecasiñavayaresera muraca mayehe ema Viya, taicha yátupi eta macasiñacarevahi. Éma, vaipa máisapaimahi távayuchavahichaini eta tapamisirahe. Jéhesare éma, tíjaracahénapa eta etumevayare, ecamichirayare tamutu.
14 Tásiha puiti, eti nuparapenaveana némunaruqueneana, érajicavayare nayehe ena ticasiñarajijiana. 15 Éti ímatiequenehahi tamutu. Eta tacahe, numetacahe apaesa táuri eta epanerequenehairaya. 16 Étaripa eta juca vérasahi vimutu viyujaraureasahi te vinicayare, étarichuhi táicutiarahi eta máitine máepusairuhi te crusu ema Viáquenu Jesucristo. Étaripa eta pan vinicaqueneasa viyuvetuhejiricacahi, étarichuhivare táicutiarahi eta máeche ema Viáquenu. Eta vérirahi étapa eta vinisirahi, táicutiarahi eta viúrujiasiracacahi te máijare, tásiha éma tiávahácahavihivare vimutu viti viúrujiacanahi éma. 17 Yátupi apanapanenejihavihi víti, visimutuvaqueneanahi. Émanarichuhisera ema viávaháruhi. Eta vinisirahi eta pan, étarichuhi te máijare eta viyujarauchirahi.
18 Eta juca viúrujiasiracacahi, vicutivacaipa ena nujaneanana israelítana. Éna, tiúrujiacacanahi eta nanisiraya eta tacayujarahuquenehi me Viya eta tinicacare, navarairahi mávahácavacaini ema Viya táichavenehi eta nanisira. 19 Tiuri puiti, vímatiequenehahi tájinachucha táimanéna eta vaca nayujaraurehi náijaracasiruhi eta nasiñaraji ena achaneana. Tacutirichu eta vaca mayujaraurehi. Taicha eta nasiñaraji, tájinachucha tasamacarevainahini. 20 Nuvarahasera némechahe, eta nayeherepiana ena nani máimatirahanahi ema Viya, énachucha náijaracasichahi ena éreanana eta tinicacare. Vahi émainahini ema Viya náijaracasichahini. Eta tacahe, vahi nuvaraha ímicasiapava éti eta nayehe, machu náimivehahe nayehe ena éreanana. 21 Vahi táuricahini apiquerehahavinahini: eta véhisirahi ema Viáquenu, tásiha véhicahivarepucaini ena éreanana. Te enicayare eta tinicacare, te érayarepuca, tatupiruva eta ecurujisiracacaina mayehe ema Viya. Mácarichu émaina ecasiña. 22 Machu ímiyusemaca ema Viáquenu, taicha vahi áratahaimahi ecanara éma.
Vímerecaya eta vémunaraivanaya nayehe ena vichamuriana
23 Yátupinéni víti véchinavahi, viyeherepipachuyarehi eta vinisiraya, váhisera tácuticacahini táetupicavahini mayehe ema Viya, váhivare tácuticacahini táimicatacahavihini eta vipauchiraya ema Viya. 24 Tásiha, nuconsejachahe puiti: Vahi ácarichuimahi eti iúrichavayarehi; énerichuvare etanucayarehi eta táurichiravacayarehi ena apamuriana.
25 Te enicayarepuca eta vaca tiásiha te mercado, vahi ecuavamirahu eta enisirayare, váhivare ecucamesa ecuecha te ticayujarahuhipuca eta vaca, apaesa tacuija tahapasamurechahe. 26 Taicha ema Viáquenu, éma tépiyacahi eta apaquehe, étapa tamutu eta távapahianahi. Vituparahaichuhi eta vinisiraya máicha.
27 Títecapa te náichuhahepuca enica nácani vahi vichamurianainahini, te ísapavayarepuca tiámaheana, tiúrichucha enica eta náijararuheyare. Váhisera ecuyasereca te ticayujarahuhipuca eta tinicacare. 28 Téhesera natiarihinapuca nácani tinecapaequenehanahi, te nametacahepuca eta nayujarauchirahi te tamirahu eta nasiñaraji, tiúripana vahi ecunica, apaesa tacuija tahapasamurecha eta mapanereru ema timetacahehi. Éti, émitisicapuca eta epicauchirahi eta nasiñarajiana. Émasera ema echamuri, vuíchaha máemitisicahini. Tásiha, nuvaraha tacuija tahapapicahini eta mapanereruana icha éti.
30 Téhesera etiarihinapapuca ecahe: “Vahi núrica nucarinepapuca núti tituparacanuhi nujaneacavayare apaesapuca vaipa nucuemejecapavacha eta mapanereru ema apana. Núti nuhasulupayachaparaca ema Viya eta nunisirayare” ecahepuca. 31 Tiuri puiti, nuconsejachaheya: Tamutu eta enisirana étapa eta érirana, étapa eta ecaematanerana, tiúriyare tamutu eta íchirayare te mamirahu ema Viya énapa ena achaneana. Jéhesare, ena achaneana nacunachainapa ema Viya taicha eta náimairaheyarehi tiúrihi icha tamutu. 32 Jéhesare, nájinapa émejecapavaruímahi, énaripa ena israelítana, énaripa ena apavasanana, navetijipa ena vichamurianahi, taicha vicuticacahi eta machichairahavihi ema Viya. 33 Ácutinu núti eta nuyeherepihi. Ichapemurihi eta nuvarairahi nucurisamurechavaca namutu. Vahi nácarichuhini núti nutanucahini eta núrichiravayare. Énerichuva nutanucahivare eta núrichiravacaya ena apamuriana, taicha nuvarahahi tauri eta náehisiraina ema Viya, náuchucuiraina éna apanavare.
111 Núti puiti juca nítaresirahi, étapa nupanahi eta máitaresirahi ema Cristo. Nuvaraha éne ácahéni éti apanavare, epananuyare núti eta juca nítaresirahi.
Esu esena témetserajicavaya nayehe ena suchamuriana te iúrujisiravana
2 Ichape eta nucunachahe eti nuparapenaveana, taicha eta emaemitisisiranuhi. Ímiyanavahivare éhica eta ímitucasivanahi nuyehe. 3 Nuvarahasera némechaheyare eta juca apanavare téchacarehi. Ema Tata Vicaiyaquene, éma machutirihahicha ema Cristo. Ema Cristo, émapa vichutirihahi vimutu viti ajairana. Ene nacahehi ena ajairana nacayenaqueneanapa, éna nachutirihanahivare ena esenana nayenana. 4 Eta tacahe, viti ajairana vahi viúrihahini vicaepacasihini te viyujarauchavaya étaripa te vicametarairuyare. Taicha te vicaepacasihi, tímicutijiricavaipa vémepuruhi ema Cristo eta vichutirihairahi éma. 5 Ésusera esu esena tatuparacahi ticaepacasiyarehi te tiyujarauchavayare, étaripa te ticametarairuyare. Taicha te vahi ticaepacasihi, tímicutijiricavaipa suémepuruhi ema suima eta suchutirihairahi éma. Te vahi ticaepacasihi ésu, tímicutijiricavaipa sucachucasiquenénahini ésu. Sucutihi ena túhusiana. 6 Esu súcani esena vahi suávarahahini ticaepacasi, ésu tivaraha sucutiyare ema mácani ajaira. Tásiha, te suvarahapuca suácutihavi viti ajairana, tiúripanahi sucachucasipaini, suítahisivanepaini. Téhesera te tímitsiriacavayarehipuca eta suítahisiraya, tiúripanaichuhi sucaepacasihini, suácutihini ena supáraesenávana. 7 Taicha te tépanavanainapa ena achaneana, ema máinapuiruhi ajaira vahi étainahini máuchusinenahini suyehe esu esena. Te mavahuana ema Viya máepiyasinehi ema ajaira. Ema Viya manacahi eta máimahi, mavasirichuhi eta máimahihi ema Viya. Eta máurinavahi tásihaquenehi me Viya. Ésusera esu esena suínapuiruhi, súchurepa esu te máquehe ema ajaira, étaripa eta súrinavahi tásihaquenehi mayehe. Eta témepiyacahi esu esena, macompañerayare ema ajaira, mayenayarehi ésu. Vahi ésuina esu suémepiyacahini ema ajaira eta sucaimairaya. Eta tacahe, eta viyujarauchiravana, viti ajairana tatuparacahavi vahi vicaepacasihini, taicha viti vicaquehehi ema Viya, vicuticacahi ema viáchucaini Adán. 10 Énasera ena esenana, tatuparacavacahi ticaepacasianayare eta nayujarauchiravana, nacutiyarehi ena ángeleana ticaepacamiranahi te natupihamirauchayare ema Viya, navarairahi náimereca eta napicauchirahi. 11 Puítisera, eta juca vítaresirahi véhisirahi ema Viáquenu, ichapemurihi eta véjiasiraipa eta náitátirahaviya ena esenana. Vítiripa ichapemurihivare eta náejiasirahavihi éna eta vítátiraya viti ajairana. 12 Esu esena, yátupihi eta súchusirahi ésu te maeche ema ajaira, puítisera viti ajairana étapa viúchusihahi te sujuhe esu esena ticachichahavi. Viásihaquenehisera vimutu mayehe ema Viya.
13 Nuvaraha epanerequenehaya yátupina eta juca. Németeaca nájina éti ímijachavahini tiúrihi esu súcani máepacasinávehi eta suyujarauchiravahi me Viya. 14 Viti ajairana véchahi eta tatsirihacarévahi viújijiquihini eta vichutimaca. 15 Suímiturevahisera esu súcani esena súrihahi tiújijiquiyarehi eta suchutimaca. Étara tiúrinachahi ena esenana. Náijaraichuhi éna eta nacaepacasiraya taicha natuparahaichuhi éna. 16 Te natiarihinapuca nácani vahi navaraha nasama eta juca nímiturapihi, tacamunuhi napanerechinavayare tativaina. Tájina vímatiyahini eta juca apayeherepi. Énaripa namutu ena vichamuriana, tájina apanaina nayeherepinahini.
Ema Pablo macajachavaca eta namaetupisiravahi te tinicanayare eta tinicacare táicutiarahi eta máepeninahavihi ema Viáquenu
17 Tiuri puiti, numetacaheyare eta juca apana. Tájinapa ecunachacarevainahini nuyehe, taicha vaipa táetupicavahini eta iúrujisiravanahi eyujarauchiravana. 18 Jucarihisera eta juca ticatihi nuyehe. Nusamairicahi te iúrujisiravana íchirana eta culto, vaipa tacuticacahini eta epanereruana, íputsimuriavavacapa. Németeaca núti cañarihihi eta íchavaquenévahi. 19 Páurehesami eta íputsimuriavairacacahi. Étainapasera ecaecheraiyaya eti yátupiqueneanahi machaneranahi ema Viya, énapa ena vahi machaneranainahini. 20 Eta juca tíchahehi vaipa táetupicavahini te ecurujicaca enisirayare eta tinicacare táicutiara eta máepeninahavihi ema Viáquenu te crusu. Váipasera émainahini tatupiruruchahini. 21 Títecapa vaipa ecuchapacacahini. Nararihi ticainapupuiricavanapa tinicana nayéhechirávavacapa. Tinahacavanapa térana técavahachávanapa. Nararihisera ena apamuriana técuhanaripaicha. 22 Tájinapa táurivainahini eta juca íchaquenehi. Ticutipa tacuijaquenénahini epenainahini, étainapaini enisihahini érihahini. Tímicutijiricavaipa épuruvacahi ena apamuriana machaneranahi ema Viya. Ímicatsiriacavare nácani tájinaquenehi naviyavahini. Étupicavaipapuca eta juca ecahehi. Tájinaquenepasera ecunachacarevaina eta nuyehe.
Eta táetupisiravahi eta vinisirahi eta tinicacare táemechahavihi eta máepeninahavihi ema Viáquenu te crusu
(Mt 26.26-29; Mr 14.22-25; Lc 22.14-20)
23 Núti tatupiruvahi eta nucaimitucasirahi mayehe ema Viáquenu. Tásiha, étarichuhivare eta nímiturapihi eyehe. Taicha ani tacahehi eta nímitusirahehi: Te jena yátiquenehi te ticaijararecasiyarepa ema Viáquenu Jesús, mavehapa te mavahuana eta pan. 24 Te tamutupa eta mahasulupayachirahi ema Viya, mayuvetucapa eta pan. Tásiha, máichavacapa ena máimitureana: “Enica eta juca néche. Étivenehi nímijararecavahi eta népeniraya. Eta juca apajarahiyare te apaquehe, te étipava énicaca, éta témechaheyare nuyehe” macahepa. 25 Te tamutupa eta nanisirahi, mavehavarepa te mavahuana eta máerirare, mahasulupayachavare ema Viya. Tásiha, máichavarepa ena máimitureana: “Era eta juca nítineama táepusairuvayare. Eta juca táicutiarahi eta nucaejasirayare eta arairu matratune ema Tata Vicaiyaquene eta eyehe, majacapiraheyare eti ecasiñanuanayare, arairupa eta éhiruyare. Eta íchiraparacayare te énicaca, éta témechaheya eta nuyehe” macahepa ema Viáquenu. 26 Puíticha tanasi eta juca. Apajarahiyarehi viyehe. Te vénicaca étapa eta vésichacaca, vémechacacahi ena vichamuriana eta máepeninahavihi ema Viáquenu. Tiámáinucava vicainajiruyare te mápechavavare máiteca.
Tacamunu eta vipicauchirayarehi te vinicaya
27 Namutu nácani tinicanahi téranahi eta táicutiarahi eta máepeninahavi ema Viáquenu, te vahi tétupicavahi eta napanereruanahi, váhivare napicauchahini, ticapecaturanaripa éna. Náemepururecaripa eta máitine étapa eta máepenirahi. 28 Eta tacahe, nácani tinicanayare, tativanumayare tipanereacavanayare te tájinahipuca náichiravainahini te mamirahu ema Viya. Te tájinahini nasama, tísapavanayarehi eta nanisirayare, náerirayare. 29 Taicha te vahi tipicauchacarehi eta náimairahi eta máeche ema Viáquenu eta nanisirayare, náerirayare, énajivaichucha tíchavanahi, tímicuñacavanaripahi eta nanisirahi. 30 Étara tíchahehi eta juca táitusiava esimutupa eti ecajumanahi, tájinapa tatumevainahini eta iáqueheana. Ena apamuriana tépenanapaipa táicha. 31 Téhesera vítijivahi vétupirica eta vítaresirahi, ema Viáquenu vahi tícuñacahavimahi. 32 Taicha mavarahahi vétupiricayarehi. Vaipa vicaicuñaimahi tayehe eta nacaicuñairayare ena apamuriana achaneana máimatirahanahi ema Viya.
33 Eta tacahe, eti nuparapenaveana, te ecurujicacayare eta enisirayare, ecuchapacacayare apaesa ínuna eta enisirayare. 34 Téhesera matiarihipuca mácani técuhasamureripaicha, tiúripana manicanuma te mapena, apaesa vaipa macuemecharecahe ema Viya taicha eta tamaetupisiravahi eta iúrujisiravahi. Étasera eta juca apamuriana téchacareanahi viyehe, nímaharinepa núti. Nétupiricaya te níteca eta ara eyehe.
12Vimutu viti vítupajijiasiravapachuyare maicha ema Espíritu Santo
1 Nuparapenaveana, nuvaraha numetacaheyare eta apana téchacareana, apaesa yátupina ácaicutiara. Jucarihi apanapanenejihi eta vítupajijiasiravanayare maicha ema Espíritu Santo.
2 Écharichuhi éti, te vuíchaha émainahini éhica ema Viáquenu Jesucristo, ísapajiricavaichaha tipamicaheana éhica eta nasiñarajiana tájinaquenehi eta tajícaparaiváinahíni. 3 Nuvaraha némechaheyare eta juca ímatirayare nayehe nácani vahi mávaháruanaimahi ema Espíritu Santo. Te nacahepuca: “Másájitatajipucaini ema iáquenu éti”, te nacahepuca eta juca, ímativacaya éna. Taicha ena mávaháruanahi ema Espíritu Santo, nacarichu ena tatuparacahi náimatiyare eta aquenucairahi ema Jesús. Énasera ena vahi mávaháruanainahini ema Espíritu Santo vahi tatuparacahini nácahepucaini: “Ema Jesús émara Viya Viáquenuhi”.
4 Víti mávaháruanahi ema Espíritu Santo, apanapanenejihi eta vítupajijiasiravana máijararuhavianahi. Émanarichuhisera éma. 5 Énerichuvare apanapanenejihi eta vémataneana máijararuanahi ema Viáquenu. Émanarichuhisera éma. 6 Te tamutu eta vicaemataneasira, ema Viya émarichuhi ema téchahavihi, tíjaracahavihi eta vitumevahi, viratahairaya vimutu. 7 Énerichuvare ema Espíritu Santo, víjaracasipachuhi eta vítupajijiasiravayare máicha, vímitusihayarehi eta tasimutuqueneanahi namutu ena vichamuriana. 8 Nararihi ena máimicatacavaca ema Espíritu Santo eta náitusiraya téchajicana, náimituresiraya. Ena apamuriana máijaracavacavare máejerareyare eta nacaicutiarairaya eta mapanereruana ema Viya. Émanarichuhisera ema Espíritu Santo tíjaracahi eta juca. 9 Nararihivare ena máijararuanahi eta nacuchapirayare muraca eta nayasearuanahi ema Viya táichavene eta nacasiñavairahi eta mayehe. Nararihivare ena máijararuanahi eta nacanarasirayare ena nacajumaqueneana. 10 Nararihivare ena máijararuanahi eta nacuchusiraya eta tiáramicareana. Ena apamuriana náijaraichuvare eta ticametacasianaya mayehe ema Espíritu Santo eta máechajiriruvanahi ema Viya. Ena apamuriana máijaracavare eta náimatiasiravaneya ena achaneana nájahapuca nácani mávaháruanahi ema Espíritu Santo, nájahavarepuca ena mávaháruanahi ena éreanana. Ena apamuriana máijaracavare eta tiúririchuya eta náechajisiraya eta apaechajiriruvana. Ena apamuriana máijaracavare eta náitusirayare, nápepica náechajisiha eta apaechajiriruva, trépeteanayarehi. 11 Tamutu eta juca máichaqueneanahi ema Espíritu Santo. Macarichuhi ema máitaparahahi máijaracavaca eta náitucaquenepachuyare namutu ena mavarahaqueneanahi máijaraca.
Émanarichuhi ema véhiruhi
12 Viti achaneana, apanapaneneji eta táijareana eta viáquehe. Tisimutuhi eta táitupajijiásiravana. Étanarichuhisera eta táuchusihahi te viáquehe. Ene tacahehi eta véhisirahi ema Viáquenu Jesucristo. Vimutu viti véhicanahi éma, apanapanenejihavihi, visimutuhivare. Émanarichuhisera ema véhiruhi. 13 Tacahe, vahi étaparacaina te israelítahávipuca, te apavasasajuecuhavihivarepuca, étaripa te máquenurehavihipuca. Téhesera te vicaicachasipa eta véhisirayare ema Viáquenu, étanarinepa eta vímahi maicha ema Espíritu Santo. Énerichuvare, eta mávahásirahaviripa, vicuticacaripa eta máecasarechirahavihi eta viáchanevana.
14 Yátupi eta viáquehe vahi étanainarichuhini eta táimahianahi, étapa eta táitupajijiasiravanahi. 15 Étaripa eta vívape, vahi távasihini eta vivahu, váhivare tacuticacahini eta táitupajijiasiravanahi. Étarichuhisera táunavahi eta viáquehe. 16 Étaripa eta vichaca, vahi távasihini eta viúquiha. Étarichuhivaresera táunavahi eta viáquehe. 17 Váiparinehi táuricaimahi amairihainahini eta viáquehe tacauquihahini. Tásiha, tacuijapucaini viquiñainahini, tacuijapaini visamaquenénahini. Váhivare táuricaimahi amairihainahini eta viáquehe tacaquiñahini. Tásiha, tacuijapucaini visirinahini, tacuijapaini vijiurenahini. 18 Ema Viya manacahi eta táematanerepianayarepachuhi eta juca táunavanahi eta viáquehe. Taicha tacahehi eta mapanereruhi ema Viya te tépiyacahavinapa. 19 Vahi mávarahahini étanainarichuhini eta táitupajijiasiravainahini eta viáquehe, amairiquihahavinahipucaini. 20 Yátupi tisimutuhi eta táitupajijiasiravanahi eta viáquehe, étanarichuhisera eta távihahi.
21 Tamutu eta juca viáquehe ticamunujiricacahi. Étaripa eta viúquiha tacamunuhi eta vivahuana. Étaripa eta vichuti tacamunuhivare eta vívapeana, vipaisihayare. 22 Étaripa eta tiávihanahi te amahe vijuhe, matumearairahaipahi eta vímairahi, étahisera tiápajucavahi ticamunucarepanahi. 23 Jucarihi eta viáquehe ticutimahi vahi múnainahi eta vímairahi. Étahisera tiápajucavapanahi vimuiriachahi. Jucarihivare eta viáquehe vaipa táuricahini vímerecahini. Tásiha, tiápajucavapanahi vépacucurehi, vicatiuchahivare. 24 Jucarihivare eta apana táunavahi eta viáquehe ticutimahi vaipa vicamunuhi vépacuchahini. Tímererecavahi nayehe ena achaneana. Tamutu eta juca máepiyaruanahi ema Viya, máicuchahi eta táimahianapachuhi, mavarahahi tácuticacahi eta vémunasiraya tamutu eta táunavanahi eta viáquehe. 25 Eta tacahe, te vicaematane, tamutu eta viáquehe tiyamuricahi, tímicatajiricacahi. Ichapehi eta táejiasiracacahi. Vahi táiputsiacacahini. 26 Étaripa te tatiarihipuca eta táichavaquenevahi eta táunavahi eta viáquehe, támairiacahi ticati eta viáquehe. Téhesera tatiarihipuca eta táurisamurevahi taicha eta táitupajijiasiravanahi, tamutuyarehi eta viáquehe tiúrisamure.
27 Ene ecahehi éti eta éhisirahi ema Viáquenu Jesucristo. Eta iúrujisiravahi mayehe, ecuticacahi eta táunavanahi eta máquehe. 28 Énerichuvare, ema Viya tituparacahavipachu eta viávacurepachuhi, mavarairahi vijaneacaheyare eti vichamuriana, machaneranahi. Tituparacahavihi viti apóstoleana vímahaheya, énapa ena profetana, énapa ena tímiturecarahianahi eta máechajiriruvana ema Viya, énapa ena títuruequenehanahi nacuchuca eta tiáramicareana, énapa ena ticanararecanahi ena nacajumaqueneana, énapa ena tímicatarahianahi nayehe ena nacamunuquenévana, énapa ena tiúrianahi eta nacavanairipirana, énapa ena tiúririchu eta náechajisiha eta apaechajiriruvana, énapa ena trépeteana títucanahi nápepica eta apaechajiriruvana. 29 Vahi étanainarichuhini eta viávacureanahi. Vahi vámutuhini apóstolehavinahini, vahi vámutuhini profetahavinahini. Vahi vámutuhini vímiturecahini. Vahi vámutuhini vicuchuca eta tiáramicareana. 30 Vahi vámutuhini vítupajijiacavahini vicanararecahini ena nacajumaqueneana. Vahi vámutuhini véchajicanahini te apaechajiriruvana. Váhivare vámutuhini trépetehavinahíni. 31 Tiuri puiti, étipa tacamunu eyaseaca ema Viya máijaracahe eta ítupajijiásiravaina eta ticamunucarepana. Jéhesare, nuvaraha nímitucaheyare eta apana táurinaquenepana. Esamanuchaha.
13Eta ticamunucarepanahi eta vémunaraivaya
1 Vítiripa, te tacuijahipucaini eta vémunaraivainahíni, vaipa tisuapacarémahi eta vimetarairuana. Vémunasiricavapa. Tayanapane vítucahipuca véchajica tamutu eta apaechajiriruvana, vácutipucaini eta náechajisira ena ángeleana. 2 Te tacuijahipucaini eta vémunaraivainahíni, tájinapa vicunachacarémahi me Viya. Tayanapane vicametarairuhipucaini eta vimetacasivanahi te anuma, támutuhivarepucaini víturuequeneháini, étaripa te máijahúchapucaini macayejecahini ema Viya eta ichapequene mari táichavenénahíni eta viyaseasirainahini eta vicasiñavairainahini eta mayehe. 3 Tásiha, te tacuijahipucaini eta vémunaraivainahini, tájina vijacapacaréimahi me Viya táicha. Tayanapanevare vicajiricahipucaini tamutu eta vímahaqueneana te vipena, téhevare vísapapucaini náijuchaini eta viáquehe táichavenénahini eta namaurisirahi véhica ema Viáquenu. 4 Téhesera yátupihi vémunarahi, vicayeheyarehi paciencia, vijapanurahiyare. Vahi vicapinarurecaimahi. Váhivare píncanillahavimahi. Váhivare vicasiñavavaicaimahi. 5 Váhivare vicavapajaimahi jácani táiñemahiqueneana. Váhivare viverejimirauchaimahi ena apamuriana achaneana. Váhivare tijuricati visemaimahi. Váhivare vicatianarecaimahi. 6 Váhivare táuricahini vicaecahirahihini te vímaha nácani ticaejeanahi. Viúrisamuresera te vímaha ena achaneana tiúrihi eta náitaresira. 7 Te yátupihi vémunarahi, vicamichayare tamutu. Vahi énevanémahi visuapa eta echajirirucavana náepiyapiruanahi ena achaneana. Vicuchapayarehi eta táetupirisiravayare eta panererucana. Vahi víjahúchavaimahi vínajicava, vicuchapinávayare. 8 Tájinapa títaimahi eta vémunaraivayare, vímiyanavainapa eta vítaresiraya. Eta jena sácheanayare, vímatiequeneha tamutu. Vaipa vicamunu eta vimetacasivana eta metarapianayare tásihaqueneanayare me Viya. Tájinapa viátajivaimahi eta visamirayare eta apaechajiriruvana. Váipavare tácajeraimahi eta visamirayare vímatiequenehavanénapa. 9 Taicha puiti te juca vítaresirahi, apaesachicharichu eta vímatiequenehairahi, apaesachicharichu eta vítusirahi eta metarapiana tásihaqueneanahi me Viya. 10 Járajapainapasera eta sácheyare, vímatiequenehainapa yátupi eta mapanereruana ema Viya, eta vimáimatiequeneruanahi puiti. Vaipa vácamunu ena tímitucahaviana.
11 Nímicutichavahi núti eta viámaperuvahi. Vuíchaha vítucahini vipanerereca, vimapachichijiricavaichaha. Téhesera te ajairahavipa, te esenapuca, títsivachavapa eta vipanereruana. Vínajicapa eta viámaperuvainihi. 12 Ene vicahehi víti eta juca vítaresirahi. Puiti vuíchaha támutuhíni vímatiequenehahini. Ticutirichaha te vímararacaicha eta vicuna te jácani ichasi espejo, vahi tacaecherahini. Járajapainapasera eta sácheyare ticaecherainapa tamutu. Puiti, ticajera eta vicaicutiarairahi víti. Ema Viya vuíchaha tímitucahávihíni tamutu eta mapanereruana. Téhesera te apajarahinapa, tamutuya vicaicutiara máicha. Tacutirichu eta máimairahi puiti eta vipanereruana víti te amahe eta visamureana. 13 Puiti, eta juca vicaijuheya, vímiyanava vámutu muracaina eta vicasiñavairahi me Viya, váhivare vicuyacujihini eta vicuchapirapaipa eta viúrivainapaipa, tacuijavareni tahapapiricahini eta vémunaraivayare. Jéhesare, tiápajucavapanayarehi eta vémunaraiva. Étara ticunachacarepanahi me Viya.
14Tísapacare eta náechajisiraya eta apaechajiriruvana
1 Tacahe, nuvaraha núti yátupina eta émunaraivaina. Nuvarahahivare eyaseaca ema Espíritu Santo eta ítupajijiasiravaina, étaripa eta ítusiraina ecametarairu eta máechajiriruva tásihaqueneanahi mayehe ema Viya. 2 Tájina táichava, nácani téchajicana ema Viya eta apaechajiriruva. Éma masamahi. Vítipasera viti apamuri vaipa vácaicutiarahini eta náechajiriruvahi. Yátupihipuca máimitureanahi ema Espíritu Santo, váhisera náimereuchavahini eta máimiturapihi éma. 3 Vahi tácuti nácani nacametarairuhi eta máechajiriruvana tásihaqueneanahi mayehe ema Viya, ticaicutiaracarehi tamutu eta nametarapianahi. Tatupiruvahi eta náimitusiravacahi ena apamuriana. Náetumechahi eta náchanevana eta nasuapiraina. Éta nacurisamurechihavacahi te jácani napanereresirana. 4 Ema mácani téchajicahi ema Viya te apaechajiriruva, mayehechiravarichuhi te máchaneva eta macajurusiraya eta masuapajiraivaya. Émasera mácani ticametarairuhi eta máechajiriruvana tásihaqueneanahi mayehe ema Viya, macajurusinahi eta nasuapajiraivayarehi ena machamuriana.
5 Nuvarahahinéni núti ámutuhini ítupajijiacavahini maicha ema Espíritu Santo, échajicahipucaini te apaechajiriruvana. Tiápajucavahisera eta nuvarairahi ecametarairuhini eta máechajiriruvana tásihaqueneanahi mayehe ema Viya, taicha étara tiúripanahi eta juca tayehe eta échajisirainahini te apaechajiriruvana. Tiúrihinéni échajicahini, tacamunuhisera natiarihinahini nácani trépete, nametacavacasarepaini ena apamuriana eta tacayemaqueneanahi apaesa tajurusihapaini eta nasuapajiraivainahini. 6 Nútiripa, nuparapenaveana, nítecapauchahepucaini néjirapanahehini, tásiha néchajicapahipucaini te apaechajiriruva eta eyehe, éti vahi ácaicutiaraimahi, váipavare tímicatacahémahi eta tajurusirainahini eta ecasiñavairahi me Viya. Tacamunuhi néchajicahíni te échajiriruvaichu eta nímitusirahénahini, éti ecaicutiarasarepaini tamutu eta numetacasivanahi me Viya, étapa eta máimerechaquenenuhi, étapapuca eta máimatiquenehi, arairu eta viyehe.
7 Eta juca tímicutijiricavahi te mapacharajihi eta masiviviripi ema ticasivivihi. Vaipa tacaicutiaracarehini tájahapuca eta masiviviripi. Émaripa ema violinista, váhivare ticaicutiaracarehini tájahapuca eta mapununerapi. 8 Énerichu tacutihi mácani cúrnetéru nayehe ena suntaruana, te váhivare ticaicutiaracarehi eta macachujairahi, váiparinehi tiúrujicavanaimahi ena suntaruana táichuhaqueneanahi, taicha vahi nácaicutiarahini. 9 Ene ecahehi éti, eta échajisirahi eta apaechajiriruva, nájina nacaicutiarahini. Tímicutijiricavaipa nacuijahini nasamararacahehini eta échajisirahi. 10 Yátupi tisimutuhi eta apaechajiriruvanahi te juca apaquehe. Nayehepachuhisera nácani ticaechajiriruvanapahi. 11 Vítiripa te náechajicahavipuca ena extranjeroana te náechajiriruva, váiparinehi vácaicutiaraimahi. Énaripa váhivare ticaicutiarahavianaimahi víti. 12 Tiuri puiti, vahi tacumapuruji eta evarairahi ejacapa eta ítupajijiasiravanaya máijararuheyarehi ema Espíritu Santo. Tiúripana eyasesereca eta ítusiraina ímitucavaca ena echamuriana apaesa tajurucapaipa eta nasuapajiraivaina éna apanava.
13 Tásiha, mácani téchajicahi te apaechajiriruva, tacamunuhi mayaseacahini ema Viya eta máitusirainahini mametacavaca eta tacayemaquenehi eta máechajiriruvahi apaesa nacaicutiarasarepaini nácani tisamararacanahi. 14 Taicha eta viyujarasirahi víti te apaechajiriruvana, te vítapiricapa eta viyujarasirahi, vahi tánasihini véchavahini eta vicayemaqueneanapahi, vémitisicavanehi tamutu. 15 Eta tacahe, tiúripanahi viyujaraca te véchajiriruvaichu, tásihaqueneanahi te visamure. Te vijirayarepuca, tiúripanahivare te véchajiriruvaichuvare, tásihaquenénahivare te visamure, vicaicutiarasarepaipa eta vicayemaqueneanapahi. 16 Téhesera apaechajiriruvahi eta eyujarasirahi me Viya, yátupihi eta ecunachirahi éma. Énasera ena tisamararacaheanahi vahi náehicaimahi eta eyujarasirahi náimicatasirahehini eta nayujarasirahi; taicha vahi nácaicutiarapahíni eta ecayemaqueneanapahi. 17 Tiúrihinéni eta eyujaracasahi eta ehasulupayachirahi ema Viya, énasera ena echamuriana vaipa táimicatacavacahini eta eyujaracasahi. 18 Jéhevaresera núti, ichape eta nuhasulupayachirahi ema Viya taicha eta nítusirahi néchajica eta apaechajiriruvana. Nucachuriacahehi emutu éti. 19 Étasera te nucametarairuyare te namuri ena vichamuriana, vahi nuvaraha nácuti ena tiúpiemana eta náechajisira te apaechajiriruvana. Núti ánipirichu te néchajica, tamutuhisera ticaicutiaracarehi nayehe ena nímitureanahi.
20 Nuparapenaveana, éti vaipa amaperuhénahini. Nuvaraha táuripaini eta epanereruana, eta íchirayare eta táuriqueneana. Nuvarahasera ácutihini ena amaperuana vuíchaha náitucahini naicha eta tamauriqueneana. Énenapaini ácahehini éti. 21 Ema Viya, ani macahe eta te Sagrada Escritura: “Nutuparacayare ena apanaqueneana achaneana apaechajiriruana náimitureca eta nuvanairipiana eta nayehe ena achaneana távacuanahi eta avasare. Váhiquenesera nasuapaimahi” macahepa ema Viya.
22 Tacahe, nácani tiyujaracanahi te apaechajiriruvana, táicutiarahi eta máijarasiravacahi ema Viya náichavenehi ena máehicarahanarichaha ema Viáquenu. Jéhesare, tayuchusamurechavacayare eta nasamararasirahi. Énasera nácani ticametarairuanahi eta máechajiriruvana ema Viya, tayuchusamurechavacayare ena téhicanahi ema Jesús, taicha ticaravahuanayare eta nasamararasirahi. 23 Étasera te jácani iúrujisiravana, te eyujaracahipuca emutu te apaechajiriruvana, tásiha, te natiarihipuca nácani masuapajirairahanarichaha, ticaecahiheanayarehi éna, náimijachayarehi máurishihehi. 24 Tiúripanayare eta ecametarairuiraya emutu eta máechajiriruvana ema Viya, te échajiríruvaichu. Tásiha, te natiarihipuca te iúrujirisiravahi ena masuapajirairahanarichaha, ticatisamurevanayarehi taicha eta nasamararasiraya. Tipanerequenehavanainapa eta nacapecaturairahi. 25 Tacahe, tímatiacavanainapa eta máimatirahi ema Viya tamutu eta napecaturana tayumururevanainihi. Tépuyucanainapa téneuchavanainapa mayehe ema Viya. Téchajisiaheanainapa: “Yátupiquenéyapa mávahácavacahi ema Viya ena nániana” nacahenapa.
Tacapicahu tamutu eta iúrujisiravana
26 Nuparapenaveana, áni tacaheyare eta iúrujisiravanayare. Enerejicava eti íputsiacavayare eta ejirairaya. Énerichuvare tinerejicavayare mácani tíjaracavayare ema tímiturecayare. Énerichuvare te matiarihinapuca mácani mavarahahi ticametarairuyare eta mametacasivanahi me Viya, tájinachucha táichavahi. Tísapacarehivare eta échajisirayare te apaechajiriruvana. Tacamunuhisera matiarihiyare ema trépeteyare. Tamutu eta júcana, étara ticajurucayare eta nasuapajiraivainapaipaicha ena echamuriana. 27 Téhesera te natiarihinapuca apinana, mapananapuca ena tivarahanahi téchajicana te apaechajiriruva, tájinachucha táichava. Tísapacarechucha. Tévachajiricacanayarehisera te jácani náechajisirayare. Váhivare téjiacavaimahi ema nayeheyare trépete. 28 Téhesera nájinapuca naviyavahi ema nayeheyare trépete, tiúripanaichuhi vahi nacuechajica te apaechajiriruva te namuri ena echamuriana náurujiruvanahi. Tiúri, te navarahahipuca náechajica ema Viya, tavarahahi nacarichuyarechucha eta náechajisiraya. 29 Nácani ticametarairuanayare eta máechajiriruvana tásihaqueneanahi mayehe ema Viya, te apinanahipuca, mapananahipuca, tájinachucha táichavahi, tiúrichucha. Ticamunucarehisera ena náurujiruvanahi tisamararacanahi napaneréquenehayarehi tamutu eta nacayemaqueneanapahi ena ticametarairuanahi. 30 Téheserapuca matiarihihi mácani máejaruhi, ticametacasihiquenehi me Viya; tásiha mavarahapuca macuchujipica eta mametacasivahi, tísapacarechucha eta máechajisiraina. Macuchapavayaresera máitapiricanuma mácani máinapuiruhi téchajica. 31 Emutu eti ecametacasiqueneanahi eta máechajiriruvana ema Viya, ítsivajiricacayare. Émanainapachu mácani téchajicayare, apaesa ena ímitureanahi namutu nacaravahu, náetumechavahivare éna apanava. 32 Ena ticametarairurahiana tatuparacahi ticuchapavanayare. Vahi ticainapupuicavanaimahi. 33 Taicha ema Viya vahi mávaraha mapacharajinahini nácani ticametarairuanayare. Tásiha, éti ecaejarusinavayare apaesa ecurisamurecha ema Viya.
Táepiyarichuhi eta juca viyeherepi víti te viúrujisiravana. 34 Ena vichamuriana esenana timatinanayarehi. Vahi téchajicanaimahi. Nasamararasinavaichucha. Taicha suíjaraichuhi me Viya esu esena susamararasirayareichuhi. 35 Te tatiarihipuca eta suvarahaquenehi suecha esu esena, tiúripanahi te náitecapapa te napena suyaserecapa ema suima. Taicha vahi súrihahini esu esena sucayasesereruhini eta suvarahaquenehi suecha te namuri ena echamuriana.
36 ¿Tájaha tacayema eta ecasiñavavaisirahi? Vahi étinahini ínapucahini mametacahehini ema Viya eta máechajiriruva. Váhivare ácarichuhini éti tatuparacahini eta ejacapirahi. 37 Te natiarihipuca nácani tímijachavanaripa náimatiequeneharipa tamutu eta máechajiriruva ema Viya, náimijachaipapuca mávahácavacaripa ema Espíritu Santo, tatuparacahi éna napánerechinávanumayare eta juca nájurehi eyehe, tásihaquenehi me Viáquenu, mavanairipichuhi éma. 38 Téhesera matiarihihipuca mácani tépuruyare eta juca numetarapianahi, émaina máepurucare, vaipa tisamacaremahi eta eyehe.
39 Tiuri, nuparapenaveana, epamicavachucha ecametarairu eta máechajiriruva ema Viya. Tásiha, táuricachucha ísapa nácani téchajicanaparacahi te apaechajiriruva. 40 Tacapicahuhisera támutu eta iúrujisiravana. Ecaejarusinavapahi tamutu eta íchaqueneanayare te iúrujisiravanahi.
15Eta máechepusirahi ema Cristo te máecari
1 Nuparapenaveana, nuvaraha némechaheyare eta numetarairuhi eyehe eta máechajiriruvahi ema Viya tayehe eta viúchucuirayare. Étara táemesiavahi eta juca te esamainapa, etupiruvavanehi ejacapa. Puíticha tanasihi eta esuapirahi. 2 Tásiha, puiti iúchucuhapaipa táichavenehi eta ímiyaniravahi esuapa eta numetarairuanahi eyehe. Németeaca yátupihi eta íjarasiravahi eta éhisiraya eta juca esamaquenehi.
3 Écharichuhi eta nímiturapianahi eyehe, étarichuhivare tacahehi eta nímitucasivahi. Eta júcana eta tisuapacarepanahi: Yátupirahi máepeninahavihi ema Cristo táichavenehi eta vipecaturana, émairahi ema táechajisihaquenehi eta Sagrada Escritura. 4 Eta náimairahi tépenapa éma, náecarapa. Téchepucahisera éma te mapanaquenepa sache, taicha tacahehi eta tametarapihi eta Sagrada Escritura, timetacahavihi tamutu eta máichararacavayarehi éma. 5 Tímerecavahi mayehe ema vichamuri Pedro, énerichuvare ena apamuriana apóstoleana. 6 Tásihapa tímerecavavarepa nayehe ena quinientoqueneana eta nasimutuvanahi ena vichamuriana. Puíticha nararihichaha maverana ena tímahanahi. Nararihipasera ena tépenanapaipahi. 7 Te táequenevarepa, tímerecavavarepa mayehe ema Santiago. Tásiha, tiápechavavarepa tímerecava nayehe namutu ena apóstoleana.
8 Tásiha, te táequenevarepa eta júcana, tiápechavapa tímerecava nuyehe, nútipavapa nímahahi éma. Ichape eta táramicarevahi nuyehe eta máichuiranuhi núti néquenereruhi mayehenuyarehi apóstole, tacuti eta táijahúchirava te tiújucayare esu esena. 9 Ichapemurihinéni eta némepuruirávahi núti nayehe ena apamuriana apóstoleana. Váhivare táuricahini apóstolenuinahini eta nímairavahi, taicha ichapemurihi eta nupanajirisirávacahi ena náinapureanahi machaneranahi ema Viya. 10 Tíchuhanuhisera ema Viya, taicha eta máemunasiranusamihi. Apóstolenuhi puiti eta mayehe. Váhisera némepururecavahini eta máemunasiranuhi. Jéhevare núti, nucachuricahi ena apamuriana apóstoleana. Ichapemuripanahi eta nucaemataneasirahi éma. Váhisera níputsiaracavahini núti. Eta máemunasiranuhi ema Viya, tímicatacanuhi eta nucaematanerahi. Tíjaracanuhivare eta nétumechiravahi. 11 Tájinasera vahi étaparacaina eta juca nájahapuca nácani ena ticaematanepanahi. Étarichuhi eta vímiturapiana eyehe, eta esuapaquenehi puiti.
Tayanapane vépenaipapuca, véchepucayarehisera
12 Víti vímitucaheripa eta máechepusirahi ema Cristo te máecari. Németeacasera etiarihichaha eti vuíchaha esuapahini taicha nusamairiricahi eta ecahehiji: “Vahi téchepucanaimahi ena náepenaqueneana”. ¿Tájahapuca tacayema vuíchahacaruhi tasuapacarehini eyehe? 13 Éti éjecapavahi eta epanereruana. Ímijachaipapuca vahi máratahaimahi ema Viya mácaechepucavaca ena náepenaqueneana. Te vahi macuratahahini, váhivarepucaini macucaechepucahini ema Cristo te máecari. 14 Tacahe, te vahi macuechepucahini ema Cristo, váipapucaini tacusuapacarehini eta vímiturapianahi eyehe, tamapurujipapucaini eta esuapirahi. 15 Te yátupinahini vahi tacusuapacarehini eyehe eta náechepusirayare ena náepenaqueneana, váhivare tacusuapacarehini eta macaechepusirahi ema Viya ema machicha Cristo. Tímicutijiricavaipahini vépiyahirahihini vivayuarerecaipapucaini víti te máijare ema Viya, taicha eta vímitusirahehi eta macaechepusirahi ema Viya ema Cristo. 16 Te yátupinapuca vahi tisuapacarehi eta náechepusirayare ena náepenaqueneana, váipavarepuca tásuapacarehi eta máechepusirahi ema Cristo. 17 Énerichuvare, te váhipuca tisuapacarehi eyehe eta máechepusirahi ema Cristo, tásiha énerichuvare váipapuca tisuapacarehivare eta macaepahaira ema Viáquenu eta epecaturana táichavenehi eta ecasiñairahi éma. 18 Te yátupinapuca vahi tisuapacarehi eta júcana, tímicutijiricavaipa témitiequeneanaripa ena náepenaqueneanahi téhicanahi ema Cristo te achaneanarichaha. 19 Te yátupinapuca vahi tisuapacarehi eyehe eta júcana, tamapurujiripa eta vijaneasiravahi eta vítaresirahi puiti juca táichavenehi eta vicuchapiravahi vivarairahi vicachane ema Cristo te apana vítaresira. Te vahi tacuitauchava eta juca, ichapeyare eta vicatisamurevairaya.
20 ¡Yátupiquenehisera eta máechepusirahi ema Cristo te máecari! Tacahe, éma ecutiararehi viyehe eta véchepusirayare víti apanavare te vépenaripapuca. 21 Taicha eta vépenira manaquipairuhi ema máinapuiruhi ajaira te juca apaquehe ticaijare Adán. Ene macahehi ema Cristo, éma tinaquipaicahi eta máinapuisirahi tayehe eta véchepusiraya te vécari. 22 Táichavenehi eta mámariequenerahavihi ema Adán, émapa tiámahavihi tayehe eta vépenira. Puítisera táichavenehivare eta véhisirahi ema Cristo, émapa tiámahaviyare tayehe eta viápechiravayare vítareca. 23 Yátupiquenehi táejarurevahi eta juca. Tínapucahi ema Cristo téchepuca. Éma ecutiararehi viyehe. Tásiha, te mápechavavare máiteca te juca apaquehe, énainapa téchepucanayare ena náepenaqueneanaripa machaneranahi. 24 Tacahe, tiánehinapa eta táichecuaraquiyare eta tamauriqueneanahi te apaquehe. Taicha ema Cristo macamitiequenehainapa tamutu eta náitupajijiasiravanainihi ena táquenuruhanainihi eta tamauriqueneana. Ema Viya máijaracayarehi eta matumevayare macapaquechirayarehi namutu ena mánaranahi, étainapa mácatayanusihavacayare. Tacahe, macaepahainapa eta vépeniraini. Nájinainapa tépenaimahi. Taicha ema Cristo matuparahaichuhi mayehe ema Maiya eta aquenucairayarehi, émayarehi téchayarehi tamutu. Taicha ánipa macahehi ema Viya eta te Sagrada Escritura: “Éma nutuparacahi téchayarehi tamutu”. 28 Tájinasera vahi ticasiñavavaicaimahi ema Cristo eta émairaipa técha. Te máimahapa támutupa máetupirica, macuchapainapa eta vanairipianayarehi mayehe ema Maiya, taicha éma tíjaracahi ema Machicha eta máitupajijiasirava. Tásiha, ema Cristo máimereuchainapa étairahi tásiha eta vanairipiana mayehe ema Maiya. Émarichuhi téchahi tamutu.
29 Tiuri puiti, nararihi ena apamuriana ticaicachasianahi náitsivahi ena náepenaqueneanaripa, namavarairahi náemitiequenehahini tayehe eta náechepusirayare. Ena nani, muracahi eta nasuapirahi eta yátupirahi eta náechepusirayare ena náepenaqueneanaini.
30 Nuvaraha ácutihavi víti eta vicasiñairavahi me Viya. Tayanapane ichape eta tacauyayacarevahi eta vépenirainahini puiti juca sácheana, vicamichahisera tamutu taicha vicuchapavahi eta macaechepusirahaviya ema Cristo. 31 Nútiripa, nuparapenaveana, tamutuhi sácheana ticauyayacarehi eta népenirainahini. Ichape eta tapicacarevahi. Nucurisamurechavasera eta núrisamurevahi icha éti eta iúrivaipahi mayehe ema Viáquenu Jesucristo. 32 Núti muracahi eta nusuapirahi eta véchepusiraya te vécariana. Te váhipuca nusuapahini, vahi nacucanaranuhini te juca avasare Efeso. (Náetaviuchahi eta navainarajivanahi, nacutihi éna eta sárareana táiñehiqueneanahi.) Tájinachuchasera táimaequenénahini nuyehe eta nímiyanavayare eta nucatiuchira eta véhiruhi, te tacuija yátupinahini eta véchepusirayare te vépena. Nararihisera ena téjecapavanahi eta napanereruana. Tímijachavanahi vaipa téchepucanaimahi te náepenapa, taicha ani nacahehi: “Vicamapuravachucha puiti vera vinica, viúrisamureyare taicha achichupuca vépenacaru. Tásiha, títavainapa tamutu eta viyehe” nacahepa.
33 Vahi tacucahe eta epanereruana éti. Taicha éna, vahi tétupicavahi eta nayeherepianahi. Ticauyayacarehi najarareca eta táurinavaipahi eta eyeherepiana. 34 Tátupiruvapa táuri eta ítaresiraina éti. Váipavare ecuquicha eta pecatuana. Taicha nararihi ena vuíchaha náimatihini ema Viya te emuri. Titsiriacareripahi eta nacasiriquirahehi eti machaneraqueneanahi ema Viya.
Apanainapa eta vicaqueheyare eta véchepusirainapa
35 Németeaca núti nararihi vuíchaha nasuapahini. Navarahapuca tiyaserecanuanaya: “¿Tájahapuca náicharacavayare eta náechepusirayare ena náepenaqueneanaini? ¿Tájaimahinapapuca eta nacaqueherayare?” 36 Ena tiyaserecanuanaya, tájina náechaquenéna. Puiti, nuvaraha epanerequeneha. Nímicutiarachinaheyare tayehe eta evaraqui. Eta evaraqui váhira tímaruca te vahi vémuriachahini te apaquehe. Ene vicahe viti achaneana. Tínapuca eta vépenira étapa eta náecarairahavi. Tásiha, te táequenepa, vijacapaya eta viáqueheana arairuya. 37 Te vévacapa eta jácani evaraqui, vémuriachapa te apaquehe. Te tinanapahi eta apaquehe, tímarucapa eta vévaraqui. Váhisera étainahíni tachavahini táuchucahini eta evaraquihi. 38 Táquehepachuhi eta táimarusirahi eta evaraqui maicha ema Viya. Vahi apaimamajinahini eta táimaru. 39 Étaripa eta veche viti achaneana, vahi távasimahihíni eta taeche eta sárare. Apanahi eta táimahi. Eta taeche eta cáyure, apanahivare eta táimahi. Eta taeche eta jima, énerichuvare apanahivare eta táimahi. 40 Énerichuvare, eta nacaquehera ena tiávihanahi te anuma, vahi távasihini eta vicaqueherahi viti viávihanahi te juca apaquehe. Apanahivare eta táurinavahi eta nacaqueherahi éna. Víti, apanahivare eta táurinavahi eta vicaqueherahi. 41 Énerichuvare nuvaraha ácaicutiara eta tajaraivahi eta sache, apanahivare eta táimahi. Vahi távasihini eta tajaraivahi eta caje. Étaripa eta tajaraiva eta jarairiquiana, apanahivare. Jararihivare eta tijarahipanavacahi tayehe eta apamuriana. 42 Ene tacaheyare eta vicaquehera víti te véchepucapa. Apanayare eta táimahi. Te vépenapapuca, ticaecarasiyarehi eta viáquehe, timuyuyarepa eta véche, tépachaicavayarehi. Téchepucayarehisera eta apana viáqueheyare eta máepenacacainapa. 43 Ticaecarasiyarehi eta viáquehe, taicha ticajachacarepuhapa eta véche. Téchepucayarehisera eta tapachinaqueneyare viáqueheyare. Ticaecarasiyarehi eta viáquehe, matumerairahahi. Téchepucayarehisera eta viáquehe, tétavicavainapa eta tatumevayare. 44 Ticaecaracasiyarehi eta enaha viáquehe. Téchepucayarehisera eta viáqueheyare apaimahinapa, tijarahinapa eta vicaqueheraya vicutinapa eta macaqueherahi ema Cristo eta máechepusiraipa. Tanasiyareichuhi eta táimahi eta viáquehe, espírituinapasera.
45 Eta Sagrada Escritura, tacahehi eta táechajiriruvahi: “Ema Adán, máinapuiruhi ajairahi máchaneruhi ema Viya”. Éma ticaejaparecahi eta vímarusirahi viti achaneana, vicutihi éma eta vijurusirahi eta vítaresirahi. Tásiha, te táequenénapa, ema apana ajaira ticaijare Cristo, émapa tíjaracahaviyare eta apanayare vítaresirayare, vicaquehenapa eta máquehe. 47 Ema ajaira máinapuiruhi, te ticaepiyainapa, máteji eta máquehehi. Éma, távapahiyarehi eta apaquehe. Émasera ema apana ajaira, mávasarichuhi te anuma. Éma Viáquenuhi.
48 Viti achaneana, énerichuhivare mátejihi eta viáquehe, taicha mámariequenehavihi ema máinapuiru ajaira. Eta vicaqueherahi tavasimahihi eta macaqueherahi éma. Tipachinayarehisera eta viáqueheyare, tacutiyare eta tapachinavahi eta macaqueherahi ema ticavasahi te anuma. Eta vicaqueherayare tavasimahiyare eta macaqueherahi ema ticavasahi te anuma, taicha machichahavihi víti.
50 Nuvaraha níminecapáequenehahéyare, nuparapenaveana, eta veche máteji vahi étaimahi tisiapayare te mávasa ema Viya. Tínapucayarehi ticaitsiva eta veche máteji, máepenacacayarehi éta. 51 Énerichuvare nuvaraha níminecapáequenehahéyare eta juca tayumururevainihi: Vahi vámutuimahi vépenayare viti vítareruanáichaha. Ticaitsivayaresera eta viáquehe, víti énapa ena náepenaqueneanaripahi. 52 Ticaema eta chujare, tíchuhahavinapa viti véhicanahi ema Cristo. Tíjahúchavainapa eta táitsivachiravainapa eta viáquehe viti vítareruanáichaha, tacutiyarechucha viúmatsisina. Tíjahúchavainavarepa téchepucanayare ena náepenaqueneana, máepenacacanainavarepa éna. 53 Taicha tatuparahahi eta viáquehe ticaitsivayare, máepenacacainapa. Máichecuaraquirenapa eta vítaresiraya. 54 Te tamutupa eta táitsivachiravayare eta viáquehe, títáuchavainavarepa eta tametarapianahi eta Sagrada Escritura: “Ema Viáquenu macaepahaipa eta vépeniraini”. 55 ¡Vaipa tápicacarehi viyehe eta vépenirapapuca, taicha vahi vánasimahi vépena! ¡Yátupihi eta véchepusiraya te vécari! 56 Eta tacahe, vihasulupayacha ema Viya, taicha éma ticatiuchahaviyare tayehe eta vépenira. Tájina vahi vémitiequenémahi, véchepucayarehisera máichavenehi ema Viáquenu Jesucristo. Tásiha, te jena sácheyare, vaipa vicapecaturaimahi. Váipavare vicaicuñaimahi táicha. Vaipa vépenaimahi.
58 Táitusiava, eti némunaruqueneanahi nuparapenaveana, ímiyanavachucha eta étumechiravaina tayehe eta juca véhiruhi. Vahi tacuequequérecava eta epanereruana. Ecaemataneacaquenena yátupina ema Viáquenu, taicha écharichuhi éti vahi támapurujimahi eta ecaemataneasirahi éma.
16Eta nanaquiruvanayare
1 Étasera eta juca enaquiquisiravayare eta nayeheyare ena vichamuriana ticavasanahi te Jerusalén, étarichu éhicayare eta nímitusiravacahi ena vichamuriana ticavasanahi te avasareana eta táichapevahi eta departamento eta Galacia. 2 Puiti, nuvaraha nutuparacaheyare: Te lumincumuhuana, íputsisinavayarepahi, émanapachu eta manaquiruvanayare. Étisera échinavahi áyanahipuca jácani evachasanahi te semanamuhuana. Iúnasinávapaipa apaesa tacuijapa étaparacaimahi te nítecapauchahepa. 3 Te nítecapapa eta ara eyehe, vévatacapa ena enerejiruanahi éti nayana te Jerusalén. Éna tiámanayare eta enaquiruvanahi éti. Níjaracayaresera eta nucartane eta náimeraquiyarepahi. 4 Téheserapuca nútinapaichu návaraha nuyana apaesa nútinapaipa nácáchanenupahi ena vanairucanayare.
Ema Pablo mavarahapa tiyanaya máejirapanavacaya
5 Eta nítesirayare, nuvaraha nétavajicayarepahi te avasareana tayeheana provincia eta Macedonia, nítecapirainapa eta ara eyehe. 6 Nuvaraha nunasipanayare eta eyehe. Tijuricati nucuchapa eta táetavisirahavina eta muracana técaticava. Tijuricati ímicatacanupahi éti apanava eta nímiyaniravayare nupaica. 7 Taicha vahi návarahahini ánipinarichuhini eta néjirairaheyare. Nuvarahahi nunasipanayare. Émapasera téchanuyare ema Viáquenu. 8 Nuvarahahivaresera nunasipananumayare ani te juca Efeso. Tiámainucava te táetavicavapa eta piesta ticaijare Pentecostés, nútijapainapa. 9 Taicha nuvarahahi nucamapuravanumayare nucametarairu taicha camurianahi ena tivarahanahi tisamararacanuana. Énerichuvaresera nararihivare camuriana ena viánaranahi.
10 Nutuparacaheya, te máitecapauchahepa ema Timoteo, tauri eta ejacapiraina. Échapajirisinanuyare, taicha émarichuhi nucutiquenehi eta vicaemataneasirahi ema Viáquenu. 11 Nutuparacahevare nacuija nacuepuru éma. Ímicatacasera eta mapaisirayare éma apaesa máitecapauchanúvane, émapaicha nucuchapahi núti, énapa ena apamuriana nuchamuriana te juca.
12 Nuvarahahivaréni mayanahini ema vichamuri Apolo eta ara eyehe, máehicavacahini ena tiámanahi eta nucartane. Váhisera máisapavahini mayanahini puiti. Téhénarínevare apahenavare, mayanapa.
Táichecuaraqui eta macartane ema Pablo
13 Ecuneuchava yátupina. Túmehénahi tayehe eta juca véhiruhi. Yátupina eta éjairavavacáina. Vahi ecupica eta vicatajivairanahi. 14 Eta émunaraivayare yátupina táuchurena te esamureana, étaina táemesiava tamutu jácani íchaqueneanayare.
15 Puiti nuvaraha némechahe ena tínapucanahi téhicana ema Viáquenu te avasare Corinto, ema Estéfanas, esu mayena, énapa ena machichanaveana. Ichapemurihi eta náijarasiravahi eta náitátirahi ena apamuriana vichamurianahi. 16 Puiti nuvaraha epicauchavaca esuapavaca ena nani. Énerichuvare epicauchavare esuapa ena apamuriana tímicatacahavianahi eta vicaemataneasirahi ema Viáquenu.
17 Ichaperinehivare eta núrisamurevahi puiti eta náitecapauchiranuhi ema Estéfanas, ema Fortunato, émapa ema Acaico. Tímicutijiricavainehi ámutuhini ítecapauchanuhini éti eta nímairavacahi ena nani mapanana tiásihanahi eta ara eyehe. 18 Téchararahainehi eta nusamure, túmenuinevare eta nusamiravahi. Ene ecaheyare éti eta táetumechiravayare eta esamureana eta ímairainahi ena nani mapanaqueneana te nachavapa eta eyehe. Epicauchayare ena nani, émunasinavayare.
19 Téchajicaheana namutu ena vichamuriana ticavasanahi tayehe eta avasareana te juca Asia. Téchajicahevare ema Aquila ésupa esu Priscila, énapa namutu ena tiúrujiricavanahi te napena, taicha énarichuhi vicutiqueneanahivare eta véhisirahi ema Viáquenu. Te iúrujicavapa, ejupacacayare éti, táicutiarainahi eta émunajirisiracacahi.
21 Nuti Pablo eta nímiamaresirahi eta néchajiriruva eta eyehe, nútijacaruvapa nájucha eta táichecuaraquihi eta nucartane.
22 Nácanisera máesacharahanahi ema Viáquenu náimainavapainepa éna eta náicuñayare te machavapa. ¡Tata Viáquenu, pítecávanéni!
23 Nuyaseuchaheparaca me Viáquenu Jesucristo táetaviuchahíni eta iúricacarevaya máicha. 24 Nuvaraha ejacapaini ámutu eta némunasiráhevacahi máichavenehi ema Viáquenu Jesucristo. Tamutupa eta néchajiriruvanahi eyehe.