YAKOBO
11 Ukuhuma kwa Yakobo umukami va Nguluvi na va Umutwa Yesu Kilisito, kwa nyenye, ing’olo nyichumi na sivili, isitagalye mung’i mbesili! Kamwene! 2 Vanyalukolo vangu, mulukagulage ukuta mbepali pemwigelwa ulo lukuvanogela muhekelelage, 3 pakuva mukulukagula ukuta ulufuuwo lwenyu pelwidwesa ukugelwa ukwindawe uko, pepene pemupelwa ulwikangaliso ulwihumila mumo. 4 Mwihuvilage hilo ukuta ulwikangaliso lwenyu luvakangasa mbaka ku mudugo, sambi muve mukwilaniche mumbali mbesili wesimwineema chechekivesaga. 5 Neke wone uyumwi venyu akepite uluhala, sweno, lumuvaje amusukage Nguluvi ye amupela; pakuva Nguluvi akuvapelaga mbevali ifyolofu na mu wudeke. 6 Neke lumuvaje peisuka avelage na ulufuuwo wesiisina na ludodo. Pakuva umunu yeisina indawe amavingo ga inyanza gegagisogoswa na ukutoswa na ikifulufumbi. 7 - 8 Umunu yeindahihyo, yeisina pagati pa isilipavili na umugaya imimile mumigendele jakwe mbegili, alihuvila ukuta saapelwa kinu chechekivesaga ukuhuma kulu Mutwa nangi. 9 Umunyalukolo umumikaa lumuvaje ahekelelage ulusika lwe Nguluvi akumukung’umika pachanya; 10 nave umunono lumuvaje ahekelelage peisulunulwa pasi na Nguluvi. Pakuva umunono saayaga ndawe ililuva lya mwihala. 11 Pakuva ilisuva pelihohomoka na umungila gwalyo gwagwikasa ifimelo, na maluva nago gagilagala, na wuwunofu wago wawukwanangika. Lwindahihyo, nayu munu umunono saayaga mumo mufipigo fyakwe. 12 Alikiba umunu yula umufunyilile yeisigala muhuvilwa mu ukugelwa, pakuva peakangalye ukugelwa saapelwa ikipelwa cha uwumi we Nguluvi alavahuvise vala avamwenda umwene. 13 Neke umunu peigelwa alatigila, “Ndigelwa na Nguluvi.” Pakuva Nguluvi sahwaniti agelwe na uwanangifu na yumwene sakumugelagi munu yeyeavesaga. 14 Pesi umunu aigelwa na ukukwegelesewa na uwudobokesi wakwe yumwene. 15 Uwudobokesi pewuve ndamunyafilo wakwegala inzanangifu, na inzanangifu nayo peyikange ifwa. 16 Vanyalukolo vangu, mulasangwa! 17 Chechekivesaga ikipelwa ikinofu na chechekivesaga kipelwa ikikwilaniche kihumaga kuchanya; kihumaga kwa Dada, umugafi va uwenzelufu, umwene sipitukagi, kangi mugaya nambi imimile jejegivesaga ja ukupitukapituka. 18 Ukwimila ukuwenda kwakwe yumwene atwejee ukukola ulukani lwakwe ulwa nachene, sambi hwehwe tuve wita amalongola mufigawa mbefili. 19 Vanyalukolo vangu avende, mwiwukage ulukani ulu yeyeavesaga munu avelage mupefu ukupulika neke alawa mupefu ukulonga, nambi ukuva na ililakali lya pipi. 20 Pakuva umunyalilakali sahwaniti akwise uwende wa Nguluvi uwa uwugolofu. 21 Sweno mugilekelage ng’ani imigendele imyaafu na imikalile imibi; mwanukilage kwa uwulele na lula uluhwanite ukusipoka inumbula senyu. 22 Muvelage mwivapisi va ulukani, mulemwage ukuva vapulisi hela, kono we mukwisanga. 23 Yeyeavesaga munu yeipulikisa hilo ulukani kono wesipiga, uyo indawe umunu yeakwilava ulwihwano lwakwe yumwene mukilole. 24 Akwilava yumwene, swe akwibitilaga, na sakwiyiwuka lweiwali. 25 Neke umunu yeigosa wunofu indagilo iyikwilaniche yeyakuvapela avanu uwutemapawo, umunu yeigina ukwinatila nasi iva mupulisi na ukusemwa, pesi wita mupisi yeipiga uyo saafunyililwa mwa mbefili fyeapigaga. 26 Wone ihosa ulwa munyalufuuwo, kono we mulonga fibi na ukwisanga yumwene, ulufuuwo lwa umunu uyo lugaya kinu. 27 Ulufuuwo ulofuge na ulugaya wananzi pa Nguluvi Dada lwe ulu: Ukuvatanga avana avakiva na avang’inetu avafwile mulugudo lwawo, na ukwikomalila wunofu ukuta mulatifuswa na isa mung’i umu.
21 Vanyalukolo vangu, pemwiva mukumufuuwa Umutwa Yesu Kilisito Umutwa va indolo, mulavahagula avanu. 2 Tutigile umunu uyungi yeafwite inyamwidole mufyala imbuyapile isahabu na imyenda iminofu, akwingila pamukong’ano gwenyu, na baho kangi akwingila umunu umumikaa yeafwite fibi, 3 wone mumupela ululumbo yula yeafwite wunofu na ukumutigila: “Kong’omale ipa apanofu,” na ukumutigila yula umumikaa, “Veve wimage uko,” apangi, “Kong’omale ipa pasi,” 4 mbi ulo si lwe luhagu pagati apenyu? Mbi uwo uwulamusi wenyu siwuhumiti mumahosa amanangifu? 5 Vanyalukolo vangu avende, mupulikisage! Mbi Nguluvi si avahagwe avanu vala avamikaa mung’i umu sambi vave vanono mu lufuuwo na ukwanukila Uwutwa wealavahuvise vala avamwenda? 6 Neke nyenye mukuvabedala avanu avamikaa! Mbi, avanono sive vawo vevakuvawonela na ukuvakuluna mbaka mu wuhigilo? 7 Mbi sive vawo vevakuliliga ilyo ilitawa lyenyu ilinofu lyemwapelitwe? 8 Wone mwikwisa yila indagilo ya Umutwa ndawe yandikwe mu Wandike Uwelu; “Mwendage umunyafivawo vako ndawe lukwiyenda yiveve,” apo muva mwipiga wunofu hilo. 9 Neke wone muvabagule avanu, ipo, mwipiga inzanangifu, nayo indagilo yivahiga nyenye ukuta mwivananzi. 10 Yeakwananga ululagilo ulumwi mundagilo, uyo ava mwananzi ananzile indagilo mbesili. 11 Pakuva yuyula yeatigee, “Ulava mugoni,” yeyuyo yealonzile kangi, “Ulawulaga.” Sweno, nambi wone supigiti uwugoni, kumbi uwulige, veve yewananzile indagilo. 12 Sweno, mulongage na ukupiga wita avanu vesavahigwa ukukola indagilo isiletaga uwutemapawo. 13 Pakuva uluhigilo lwalwiva lugaya lusungu kulumunu yesilagila ulusungu; nambi ndahihyo ulusungu lwalwidwesa uluhigilo. 14 Kwina ukwambula kuki, vanyalukolo vangu, pe umunu itigila ina lufuuwo we mugaya fipigo? Mbi ulufuuwo luhwanite ukumupoka? 15 Tutigile yuva apangi umuhasa afulike mugaya myenda nambi ifilyo. 16 Lwinoga kiki nyenye ukuvatigila iwo, “Mugendelage uludodi mukootage umoto pemwiguta.” Wesimukuvapela fila fyevagulwime mu wunani wawo? 17 Lwindahihyo, ulufuuwo hela lwiyena pelugaya ifipigo ulo lufwe. 18 Neke umunu ahwanite atigile, “Veve wina ulufuuwo, nane ndina ifipigo!” Ena! Mundagilage lwe umunu ahwanite ave na ulufuuwo ulugaya ifipigo, nani ndivalagila ulufuuwo lwangu ukukola ifipigo fyangu. 19 Veve wifuuwa ukuta kwali Nguluvi yumwi ulo lunofu! Na amasoka gagifuuwa lulo nu ukukuvila. 20 Ve mupuva veve! Ngali, wisaka ukulagilwa ukuta ulufuuwo ulugaya ifipigo lufwe? 21 Mbi Abulahamu ukukwetu lwave ndawuli ukwidikilwa ukuva mugolofu? Kwa ukwimila ifipigo fyakwe, ulusika lweamutawulige umwanakwe Isaki ave nambika pala pifunyo. 22 Wilava, lino ukuta ulufuuwo lwakwe lwagendasige na ifipigo fyakwe; ulufuuwo lwakwilaniche mufipigo fyakwe. 23 Ipo pepene pewakwilye wula Uwandike Uwelu uwitigilaga: “Abulahamu amufuuvitwe Nguluvi, na ukukola ulufuuwo lwakwe idikilwe ukuva munu mugolofu; na palulo Abulahamu atambulwe munyawiyendi va Nguluvi.” 24 Mwilava, lino, ukuta umunu aakwidikilwa ukuva mugolofu ukwimila ifipigo fyakwe, si wita ukwimila ulufuuwo hela lwiyena. 25 Mbi si lwendahihyo na kwa yula umugoni Lahabu; apelitwe uwugolofu kwa ifipigo peavanuche vala avatume, na ukuvasindika vahume kwa ing’asi iyingi? 26 Sweno, ndawe umuvili pemugaya umuhe gufwe, lwelulo na ulufuuwo pelugaya ifipigo lufwe.
31 Vanyalukolo vangu, mwevangi mulemwa ukuva vigisi. Ndawe lwemukulukagula, hwehwe twe vigisi satuhigwa pakomi ukulutila avangi. 2 Neke wone umunu siisooma mumilongele jakwe, sweno, uyo akwilaniche, na ahwanite awuvike muchoga uwunu wakwe mbewuli. 3 Hwehwe twakusivikila ifwalasi ulupanda mumilomo sambi situpulike, na ukukola lulo twihwana ukusilongosa kukwekuvesaga kwetwiwenda. 4 Ifipugu ifikomi nafyo, nambi we fikomi wuhulo, na fyafisugisiwa na ing’ala, fyafipitulwa na kanu kadodo ka ukulongokesa ifipugu, na ukukola kako umunyakugendya ahwanite ukukisindika kukwekuvesaga. 5 Lwindahihyo, ululimi nambi we kigawamuvili kidodo mumuvili, lwakwitunumika wuhulo. Umoto mudodo guhwanite gunyanye ilikungu lihafu. 6 Welwiwali na ululimi lwindawe umoto. Lumemile uwaafu uwulipolofu, nambi we lwina kilega mumivili jetu na lwalwitagalisa uwaafu muwunu wetu mbewuli. Lwalwilalisa imikalile jetu mbegili ukukola umoto ugwihuma ku Lyoto ukwene. 7 Avanu vahwanite ukukwamila ifikoko, na vakasuumite ukukwamila ifikoko mbefili, ifikoko fya mwihala, ifidege, inzoka na ifikoko fya mubahali. 8 Asukuli yeahwanite ukulukwamila ululimi. Ululimi kinu chaafu, lugaya kisiko, na lumemile uwusungu uwuwulasi. 9 Ukukola ululimi hwehwe twakumulumba Umutwa na Udadetu. Na ukukola lululimi lulo twakuvakotola avanu, avanu avagave mulwihwano lwa Nguluvi. 10 Ing’ani isa ukukotola na isa ululumbo sihumaga mu mulomo gugo gumwi. Vanyalukolo vangu, ing’ani isi sisivaji ukwima ndahihyo. 11 Ngali, umufwilo gwa ululenga gumwi guhwanite ukuhumya ululenga ululengu na ulutiigu? 12 Ngali vanyalukolo vangu umusombe guhwanite guveleke iseituni? Apangi, Umusabibu guhwanite guveleke imisombe? Umufwilo ugwa ululenga ulunyamwino siluhwaniti guve na ululenga ulunono. 13 Mbi, ye nani munyaluhala mwanyenye? Sweno, alagilage ulukani ulu ukukola imigendele jakwe iminofu na mufipigo fyakwe ifinofu ifipigikila muwilevesi na uluhala. 14 Neke wone imitima jenyu gimemile igila, imbipi na ulwiyendo, sweno, mulemwa ukwisumila na ukulonga uwudesi we mwisutana na isa nachene, 15 uluhala lwandahihyo silwindawe ulwihumaga kuchanya, ulo lwa konivala, na si lwa kinyamuhe na umwanangifu. 16 Pakuva pala pepina igila na ulwiyendo lwa uwusatilapakwe, ipo pava na liyoyo na ifipigo ifya uwanangifu. 17 Neke uluhala ulwihumaga kuchanya, ulwa ukutala ulu lweesiwe, lwalwiwenda uwikalakunoga, uwulele na ulwitugaga avanu, lumemile ulusungu na lwalwiveleka ifipigo ifinofu, lugaya lubagu nambi wubuganisi. 18 Uwugolofu ge maveleko ga inyadikwa se avawenda uwikalakunoga vavivyalila mu wikalakunoga.
41 Mbi kiki ikikwambusa amagalu mwitakile nu kwitova? Siukuta uwudobokesi wenyu wewulimwigalu mwanyenye. 2 Mwidobokela ifinu na pakuva simwihwana ukuva nafyo, mukwidikila nambi ukuwulaga; mwidoboka ukulutila ukuva na ifinu, neke simukufiwona; nambi mukwitakila nu kwitova. Simwiva na finu pakuva simumukumusuka Nguluvi. 3 Kangi, napemwisuka simwipelwa pakuva mwisuka fibi, mwisuka sambi mukwise isa uwudobokesi wenyu hela. 4 Nyenye mwivanu yemwigaya uwihuvilwa ndawe avagoni. Mbi simukulukagula ulwa ukuva munyawiyendi va ing’i kwe kuva wimutavangu va Nguluvi? Yeyeawendaga ukuva munyawiyendi va ing’i uyo ayiva mutavangu va Nguluvi. 5 Mbi mwitigila uwandike wugaya kinu uwitigila, “Nguluvi aiva na gila na Umuhe vakwe yeamuwuyipe ikale mwahwehwe?” 6 Neke uwuwuya wetwipelwa na Nguluvi wunyaludali ululutye; ndawe lwewilonga Uwandike Uwelu, Nguluvi akuvabesa vanyakidada, neke akuvapela uwuwuya Avilevesi. 7 Sweno, mwivikage pa wulolesi wa Nguluvi; mumukanilage Setani nave avakimbila nyenye. 8 Mumuhegelelage Nguluvi, nave avahegelela. Mofugage inumbula senyu nye mwevabuganisi! 9 Muhuguvalage, muvembage nu kukwikula, uluheko lwenyu luvelage kivembo na uluhekelelo lwenyu luvelage kivembo kikomi. 10 Mwilevesage pa Nguluvi, nave avapela ululumbo. 11 Vanyalukolo vangu, mulisokama yinyenye kwa yinyenye. Yakumusokama munyalukolo nu kumuhiga, uyo akwisokama nu kusihiga Indagilo. Lino wone veve isihige Indagilo, sweno, veve sipewinatila Indagilo pesi ukuta lino ukusihiga. 12 Nguluvi ye iyena hela yemunyakusivika Indagilo na ukusihiga. Na yumwene yeiyena swe yahwanite ukupoka nu kuwulagila ng’ani. Sweno, veve wi nani mbaka umuhige umunu muyago? 13 Sweno, lino mupulikisage nyenye yemwitigilaga, “Neng’ino apangi imilawu tubita ku boma iyingi nu kwikala kuko umwaka mbeguli twisulusa nu kwambula,” 14 Nyenye simuwuseli na wunani wenyu wewuva imilawu! Nyenye mwindawe ing’ungugu yeyayiva yipwali lusika ludodo hela na lusika ludodo kangi yayiva yinyekite. 15 Ipo luke luvavaje mutigile, “Wone Umutwa awende apo tupiga iki apangi kila.” 16 Neke, lino mwina kidada na ukwilumba, ikidada icho kibi sikinofu nda. 17 Sweno, umunu yula yesiipiga ulunofu lweakulukagula ulwa lumuvaje apige ava apigite inzanangifu.
51 Muse lino nyenye mwevanono! Muvembage muyeyele pakuva sivasila inalamu. 2 Uwunono wenyu wuwosile, imyenda jenyu jilifilwe na imalata. 3 Isahabu senyu na amagobole gatovelwa ing’angaga, ing’angaga iyo yiva wolelesi kwa nyenye nayo yilya na gimivili jenyu wita moto. Nyenye mwilundiche uwunono wenyu kwa ifilo fya ku wusililo! 4 Mulavage, amahombo ga avakami venyu, ve vavakakalye imigunda jenyu, neke mutane ukuvahomba vikoola na ingoolo sawo sipulisa mumapulikilo ga Umutwa va amalugu. 5 Mukikalite mung’i mumikalile ja ulwinomo. Yemwidutwifye ulwa ku kimunyi cha ukudumulwa. 6 Mukamuhigite na ukumuwulaga umunu yesimwananga kinu, nave sakavapiluli lukani lubi. 7 Vanyalukolo vangu, mukangalilage ukusindila mbaka Umutwa pesaasile. Mumulavage, umulimi lweaisindila we ikangalila ifimelo fyakwe amaveleko isanga amanofu, weikangalila mwalulo. Umwene ayisindila angalyye indonya sa pamasika na isa palusuva. 8 Nayi nyenye luvavaje ukuva na uwusindile; mukangasage imitima jenyu, pakuva ikimunyi cha ukusila Umutwa yekihegelye. 9 Vanyalukolo vangu, mulilonganza we yinyenye ng’ani mulonga muhigwe na Nguluvi. Umuhisi ye ave pipi, yakwingila. 10 Vanyalukolo, wone muwende icholelesi cha ukwiga mu wusindile na ulwikangaliso muneseko, mwihosage isa avavisi vevalongige mwitawa lya Umutwa. 11 Tukuvatigila iwo vafunyilile pakuva vakangalye. Mukapulike isa ulwikangaliso lwa Ayubu, na mukwiwuka lwe umutwa amupije pamudugo. Pakuva Nguluvi amemile uwunofu na ulusungu. 12 Ukulutila iso mbesili, vanyalukolo vangu, mulilapila kuchanya, nambi mung’i nambi ku kinu ikingi chechekivesaga. Mutigilage, “Ena.” Wone nachene mwidonya lulo, na “Nda.” Wone nachene lwelulo, na ipo pesisamuhigwa na Nguluvi. 13 Wone, pwali munu uyungi mwanyenye yeabanike, lumuvaje ifunyage. Wone, pwali yeihekelela lumuvaje imbage inzimbo isa ululumbo. 14 Wone pwali umutamwa mwanyenye lumuvaje avakemele avavaha va likanisa, nawo vamusukila na ukumubaka amafuta mwitawa lya Umutwa. 15 Wone vifunye mulufuuwo umutamwa apona; Umutwa amupela ikiba, na inzanangifu seapigite adegepelwa. 16 Sweno, mwinaakilage inzanangifu senyu, na mwisukilage, sambi mupone. Ulwifunyo lwa umunu umunofu mwina ludali ukupiga nzolofu. 17 Eliya ali munu ndawe yihwehwe. Ifunyite kwa mutima indonya yileke ukutonya, nayo siyatonyiti kwa lusika lwa myaka gidatu na myesi gimutanda. 18 Sweno, ndawe ifunyige kangi, indonya ndawe yatonyige; na ing’i swe yiveleka wunofu. 19 Vanyalukolo vangu, wone uyumwi venyu ibumangila mu inachene, na uyungi wone amupilule 20 mulukagulage ukuta, uyo yeakumupilula munyanzanangifu uluhuma mung’asi iya uwuyasi, saayipoka inumbula yakwe ukuhuma mufwa, na inzanangifu sakwe inzolofu sasigubikwa.