MARIKO
11 Egi evangeli ya Yesu Kirisito, Omwana wa Ruhanga. 2 Nebanza nk’okwo Omurangi Isaya yahandikiire ati, «Leba, natuma entumwa yange kukwebembera, kukushemeleza omuhanda; 3 eiraka ly’alikukungeleza omw’irungu, ati: Mushemeze omuhanda gw’Omukama, mugorore emihandaye.» 4 Yohana akaba ali omw’irungu nayegesa abantu kabechuza amafu, bakagarulirwa, nashuba nababatiza. 5 Ensi yona ya Buyahudi yamugobaga, hamoi n’aba Yerusalemu bona. Ababatiza omu Mwiga gwa Yorudani nibechuza amafu gabo. 6 Yohana yajwaraga ekijwaro ky’omushenshe gw’engamia, yayekomaga omukandara gw’oruhu omu nyugunyu, kandi yalyaga enzige n’obwoki bw’omw’ishwa. 7 Yarangaga ati, «Alikunduga enyuma manzi kunshaaga, tindagiirwe na kubandama hansi kumujuura biratwa. 8 Mbabatiize n’amaizi, kyonkai wenene alibabatiza na Mwoyo Mutakatifu.» 9 Omu biro ebyo Yesu aruga Nazareti eya Galilaya abatizibwa Yohana omuli Yorudani. 10 Kayamazire kuruga omu maizi, aho n’aho abona eiguru likingukire, na Mwoyo namusongokaho omu mishusire y’ekiiba. 11 N’eiraka liruga omw’iguru liti, «Iwe oba Mwana wange omugonzibwa, n’iwe nshemelerwa.» 12 Mwoyo ayanguha amutwara omw’irungu. 13 Omw’irungu omwo akamaramu ebiro makumi ganai nalengesibwa Sitani. Yaikaragayo n’ebigunju; kandi abamalaika bamutagaitiraga. 14 Aho Yohana kababaire bamukwete, Yesu aija Galilaya naranga evangeli ya Ruhanga 15 nagamba ati, «Akaanya kahika, obukama bwa Ruhanga buli haihi; mwechuze kandi mwikilize evangeli.» 16 Kayabaire naraba aha Nyanja ya Galilaya abona Simoni na Anderea omurumuna nibanaga eishambo omu nyanja; nobona bakaba bali bajubi. 17 Yesu abagambira ati, «Mumpondere, ndabahindura bajubi b’abantu.» 18 Aho naho basiigaho amashambo gabo bamuhondera. 19 Kayagenzireho akatambi akandi kake abona Yakobo eya Zebedayo na Yohana omurumuna, bakaba bali omu bwato nibashoborora amashambo. 20 Ayanguha abeta, basiiga ishebo Zebedayo omu bwato n’abakozibe, bamuhondera. 21 Bagya Kaperinaumu. Yesu takelererwa, ahali Sabato ataha omu sinagogi abanza kwegesa. 22 Batangazibwa emyegeshezeye, aha rw’okuba akabegesa nk’omuntu aina obushobora ti nka begesa ba Mateka. 23 Omu sinagogi yabo akaba halimu omuntu ayabaire aina eiSitani. 24 Likunga liti, «Notwenzaki iwe Yesu owa Nazareti? Waija kutumara? Ninkumanya oli ohai, oli Mutakatifu wa Ruhanga.» 25 Kyonkai Yesu akabukira eiSitani elyo ati, «Silikwa mara omurugemu!» 26 EiSitani likabisa omuntu ogwo nk’owensimbu limara limurugamu nilikunga n’amani. 27 Abantu bagwa omu kitangaro, bebaza bonene bonkai nibagamba bati, «Kiki eki? Myegesheze emihya! AmaSitani nagabingisa obushobora mara nigamuhulira.» 28 Niho honkai eiraangalye liraalira omu mukoa gwona ogwataine Galilaya. 29 Omu sinagogi Yesu arahukamu ataha omwa Simoni na Anderea. Akaba aina Yakobo na Yohana. 30 Aho nyinazara Simoni akashangwa abyamikirwe omushwago, banguha bamugambira omurwaire ogwo. 31 Yesu aija amukwata omukono amwimukya omushwago gumurugaho, nangu abatagaitira omu nju omwo. 32 Bwaigoro aha kalemba bazana bamuletera abarwaire bona n’ababaire baina Amasitani. 33 Ekigo kyona kisikuka kyemeelera aha mulyango. 34 Akiza abarwaire bangi aba kaishe ndwara, abinga n’Amasitani. Kyonkai tiyagajuburaga kwatura kigambo, nobona gakaba nigamumanya. 35 Bukeire bwankya omu karo aimuka agya omu mwanya ogweheleire ashoma enshara. 36 Simoni n’abo yabaire ainabo abandi bamuhondera. 37 Bagya bamubona bamugambira bati, «Buli muntu nahiga iwe.» 38 Abagambira ati, «Tugendelere tugye kigo kindi nayo ndangeyo; manyasi ekyo nikyo kyandesire.» 39 Araba Galilaya yona, naranga omu sinagogi zabo nabinga n’Amasitani. 40 Aijwa omubembe agoba Yesu, abandama amugambira ati, «Kawakwenda wakunyeza.» 41 Yesu aganya, aimukya omukono amukwataho, amugambira ati, «N’inyenda, oyere.» 42 Aho honkai ebibembe bimuhwaho, ayera. 43 Amukomeleza, amara amutaishura bwangu 44 namugambira ati, «Oramanya otagira kyowagambira muntu; shana ogende oyeyoleke omukuhani, ogire n’ekihongo aha rw’okwezibwa kwawe: Nikyo kihongo ekyo Musa yaragiire k’abantu bamanyiraho.» 45 Nawe kayaturukire abigamba obuzira koyasigayo, amakuru agamazaho ensi, na Yesu aba atakitaaha mu kigo nibamubona. Aikara wenkai enjai y’ekyaro kyonkai bantu bata nibamwijaho nibaruga embaju zona.
21 Ebiro kabyakeireho bike Yesu akagaruka Kaperinaumu, kimanyika okwo aizire, ali omuka. 2 Abantu bangi basikuka baburwa n’obwikaro, nangu n’aha mulyango chei; mara abarangira ekigambo. 3 Abandi baija bamuletera ayabaire akabire orubaju, ashutwirwe abantu banai. 4 Kababuzirwe agamugoba aha rw’obungi bw’abantu, balengelera mbali ali bashakarura orushwi. Orwo bamazire kutema ekihuru bamusongora bamutaire aha machera ago wenene ogwo ayabaire akabire orubaju yabaire abyamireho. 5 Yesu kayaboine okwesiga kwabo, agambira ayabaire akabire orubaju ati, «Mwana wange, wagarulirwa amafu gawe.» 6 Ahonu abegesa b’Amateka abandi bashangwa bashuntamireho, nibebaza aha mutima bati, 7 «Ahakubaki omuntu ogu nagamba ati? Yarogota! Ayakugarulira amafu n’ohai atali Ruhanga wenkai?» 8 Yesu ayanguha akenga omu mwoyo okwo abantu aba balikwebaza batyo aha mutima, na wenene ababaza ati, «Kiki kwebaza mutyo aha mutima? 9 Ekyorobire kushaaga ni kihai, kugambira akabire orubaju nti, ‹Wagarulirwa amafu gawe,› anga kugamba nti, ‹Imuka, okwate amachera gawe otambuke?› 10 Kyonkai mumanye okwo Omwana w’Omuntu omu nsi aina obushobora bw’okugarulira amafu,» nagambira akabire orubaju ati, 11 «N’inye ndikukugambira, imuka, kwata amachera gawe ogye omuka.» 12 Omusharaare talinda, aimuka akwata amachera aturuka. Bona okwo bakamulebire, kibabera kitangaro, bahaisiliza na Ruhanga bakwese, «Ekilikushusha kiti titukakibonaga.» 13 Yesu ashuba atwarwa ogw’enyanja, embaga ehurura emuta omugati. Abegesa. 14 Kayabaire nahingura abona Levi eya Alifayo ashuntamire omu ofisi y’abashoza, amugambira ati, «Ompondere.» Levi aimuka amuhondera. 15 Kayabaire ali omwa Levi nalya akakulya, abashoza bangi n’abafakare bashuntama nawe, ahakuba hakaba haliho bangi ababaire bamuhondeire. 16 Abegesa b’Amateka n’Abafarisayo kababoine okwo alikulya n’abashoza n’abafakare, babaza abegesibwabe bati, «Ahakubaki omwegesa wanyu nalya n’abaashoza n’abafakare?» 17 Yesu kayahuliire ekigambo ekyo abagambira ati, «Abagumire tibetaaga mutambi, shana abarwaire. Nkaija kweta abafakare, tinaizire kweta bagorogoki.» 18 Abegesibwa ba Yohana n’Abafarisayo basiibaga. Aho abantu baija babaza Yesu bati, «Kubaki abegesibwa ba Yohana n’Abafarisayo basiiba, kyonkai iwe abegesibwa bawe tibalikusiiba?» 19 Yesu abahorora ati, «Abagenyi aha kiro ky’obushwere bakusiiba baina kishwera? Orwo bakyaina kishwera tibakusiiba. 20 Ebiro biliija orwo balibaihyaho kishwera, aho kir’ekyo balisiiba. 21 Taliho muntu ateka kiraka kihya aha mwendo gukuru. Kayakugira atyo ekiraka kitaguka aha mwendo, ekihya kiruga aha mwendo ogukuru, lero kandi aho emitagukire eba mibi kushagaho. 22 Taliho muntu ateka divai mpya mu nshaho nkuru ya ruhu. Kayakutwaza atyo edivai ebarura enshaho, edivai eshesheka, n’enshaho z’oruhu zifa. Edivai empya egya omu nshaho z’oruhu ezihya.» 23 Ahali Sabato emoi Yesu ashangwa naraba omu ndimiro z’engano. Kababaire nibagenda, abegesibwabe babanza kugutura ebikumba by’engano. 24 Nikwo Abafarisayo kubaza Yesu bati, «Olebe, kubaki abegesibwa bawe nibakora ekizira ahali Sabato?» 25 Abagambira ati, «Timukashomaga ekyo Daudi yagizire orwo yabaire ataina kantu n’enjara ekamulya wenene n’abo yabaire ainabo: 26 okwo yatahire Rwensinga omwa Ruhanga, Abiatari ali Mukuhani Nyamukuru, akalya Omukate gw’Obusinge bwa Ruhanga, ogutajubulirwa muntu n’omoi shana kuliibwa abakuhani bonkai, yamara yahaho n’abo yabaire ainabo?» 27 Abagambira ati, «Sabato ekagyaho aha rw’omuntu, omuntu talikutwarwa Sabato. 28 Kityo Omwana w’Omuntu nangu n’iwe Mukama wa Sabato.»
31 Aho Yesu ataha omu sinagogi, ashangamu omushaija akokosire omukono. 2 Baikara bamutaireho amaisho kuleba nk’aramukiza ahali Sabato, baije bamukomeho omushango. 3 Yesu ayeta omushaija ogwo ayabaire akokosire omukono ati, «Ija kunu.» 4 Bonene abo ababaza ati, «Nikijuburwa ahali Sabato kukora kurungi anga kukora kubi, kurokora omuntu anga kumwita?» Kyonkai besiza. 5 Abarabyamu amaisho anigaire, ashasibwa muno okugumangana kw’emitima yabo. Agambira omushaija ati, «Gorora omukono gwawe.» 6 Abafarisayo baturuka, aho n’aho bategeka n’ab’omuteko gwa Herode okwo baramwita. 7 Yesu n’abegesibwabe bagaruka aha nyanja, n’embaga etali nke kuruga Galilaya emuhondera; baruga na Buyahudi, 8 na Yerusalemu na Idumea na buseli bwa Yorudani na bwatana Tiro na Sidoni: Abantu bangi muno bamugoba kuhulira ebyo yakoraga. 9 Aha rw’obungi bw’abantu agambira abegesibwabe kumuteekatekera obwato bataija bakamufunza. 10 Akaba akilize bangi, kityo ababaire barwaire bona bakaba nibamigangana kumukoraho. 11 AmaSitani orwo gakamubonaga gamugwa omu maisho nigakunga gati, «Iwe oli Mwana wa Ruhanga.» 12 Kyonkai wenene yagatangaga muno okumugamba. 13 Yesu atemba aha ibanga, ayeta abo yabaire nayenda; bamugoba. 14 Arondamu 12, nibo yayesire ntumwa ab’okuta nibaikara nawe, n’okubatuma kuranga, 15 kandi abaha n’obushobora bw’okubinga Amasitani. 16 Eikumi na babili abo Yesu ogwo yaronzire ni Simoni owo yashubire aketa Petero; 17 Yakobo na Yohana batabani ba Zebedayo, abo yayesire Boanerige, nikwo kugir’oti baana b’enkuba. 18 Haliho na Anderea, na Filipo, na Balitolomayo, na Matayo, na Tomasi na Yakobo eya Alufayo, na Tadeo, na Simoni Omunyakanaani, 19 na Yuda Isikariote ayaizire akamubanja. 20 Yesu agya omuka, embaga eshuba ehurura, nangu n’okulya tibaliire. 21 Aba wenene kabakimanyire bagenda kumukwata, kuba abantu bakaba nibamugamba bati, «Ararukire.» 22 Abegesa b’Amateka abarugire Yerusalemu abo bati, «Akwetwe Belizebuli, n’Amasitani agabingisa amani ga mukama wago.» 23 Abeta abagambira omu migani ati, «Sitani yakubinga atai Sitani? 24 Engoma k’ebeganuka yonene yonkai, esiliika. 25 Eka k’ebeganuka yonene yonkai, esiliika. 26 Na Sitani k’abinga Sitani, wenene wenkai aba abeganukire; aba atakiina mani, gamuhoire. 27 Kandi taliho muntu yakutaha mwa muntu ow’amani akamunyaga ebye atabandize kumuboha. Kayakumara kumuboha nirwo yakumunyaga ebili omwe. 28 «Nimbagambira amazima, abantu baligarulirwa amafu gona, nangu n’ebirogoto ebyo balirogota. 29 Kyonkai alirogota ahali Mwoyo Mutakatifu taligarulirwa n’akake. Entambaraye elimubaho eirai lyona.» 30 Okugamba atyo bakaba bagizire bati, «Ainamu eiSitani.» 31 Nyina n’abarumuna baija, batuma ow’okumubetera, kyonkai bemeleire aheru. 32 Embaga ekaba emutaire omugati; harugwaho ab’okumugambira bati, «Nyoko na barumuna bawe na banyanyoko bali aheru nibakubaza.» 33 Yesu ahorora ati, «Mawe na barumuna bange ni baahai?» 34 Anagira amaisho ababaire bashuntamire bamuzingoire, agamba ati, «Leba, mawe na barumuna bange nib’aba abali aha! 35 Wena akora ekyo Tata alikwenda n’iwe murumuna wange, n’iwe munyanyazi, n’iwe mawe.»
41 Yesu ashuba abanza kwegesa aha Nyanja ya Galilaya. Abantu bangi muno basikuka bamugoba, ataha omu bwato omu nyanja abushuntamamu. Kandi embaga eikara aha mwaro. 2 Abegesa ebintu bingi muno omu nfumo; abegesa nagamba ati, 3 «Muhulire! Omubibi akaturuka kugya kubiba. 4 Omu kubiba, embibo ezindi zagwa omu muhanda, ebinyonyi byaija byazilya. 5 Embibo ezindi zagwa aha nsi ey’orwazi, aho eitaka likaba litaliho lingi, n’okumera zimera bwangu aha rw’enshonga eitaka likaba litali lingi kuzimu. 6 Omushana kagwajwire gwazibabuura. Zikoma aha rw’enshonga zikaba zitaina mizi. 7 Embibo ezindi zagwa omu mahwa, zakura, kyonkai amahwa gazibuza obwikizo, tizarabire. 8 Embibo ezindi zagwa aha itaka lirungi, zamera, zageijage, zayakya, zaraba: Zaraba 30 omu 30, 60 omu 60,100 omu 100. 9 Kigira matwi g’okuhulira ahulire.» 10 Yesu kayabaire yasigaire wenkai, ababaire bamuli haihi, hamoi n’eikumi na babili, bamubaza emigani egyo. 11 Abagambira ati, «Inywe mushuruliirwe enama y’obukama bwa Ruhanga, kyonkai abali aheru abo nibagambirwa omu nfumo. 12 Okubona babone kyonkai batagira kyobaihyamu, okuhulira bahulire kyonkai batagira kyobashobokerwa, bataija bakahinduka bakagarulirwa.» 13 Yesu abaza abegesibwabe ati, «Inywe timulikushobokerwa nfumo egi? Aho enfumo ezindi zona murazishobokerwa mutai? 14 Omubibi nabiba ekigambo. 15 Aba nibo bali omu muhanda mbali ekigambo kilikubibwa. Orwo balikukihulira Sitani ayanguha aija aihyamu ekigambo ekyo ekyababibwamu. 16 Kandi kutyo ezabibirwe aha nsi ey’orwazi nibo bahulira ekigambo mara bakakitora bwangu nibashemelerwa. 17 Kyonkai omu mitima yabo tibaina mizi. Nibaikara n’ekigambo akanya kagufi. Orwo balikugwa omu biyengo anga bakagingizibwa nibaturwa ekigambo ekyo, banguha bagwa. 18 Abandi nizo mbibo ezibibirwe omu mahwa. Nibo bahulira ekigambo, 19 kyonkai akahyahyano k’ensi n’okunulirwa eitunga, n’orwoyoyo rw’ebintu ebindi bibatahamu bifundagatanisa ekigambo kiburwa obwikizo, kiba kitakiraba. 20 Nawe embibo ezabibirwe aha itaka lirungi nibo bantu abahulira ekigambo bakakiikiliza mara kikaraba 30 omu 30,60 omu 60,100 omu 100.» 21 Kandi Yesu abagambira ati, «Etaara bagileta kugijumikiza ekitukuru? Isi bagiteka ahansi y’ekitanda? Manti egya ahatungamire. 22 Taliho kishelekire ekitalishururwa. Kandi tabayo nama etaligya aha mushana. 23 K’omuntu araba aina amatwi g’okuhulira, ahulire.» 24 Ashuba abagambira ati, «Ebyo mulikuhulira mubyekomye! Eiramu elyo muramura banu nilyo muliramurwa, nangu n’okushagaho. 25 Manyasi araba ain’ake n’iwe alyongerwaho; kandi atainake, nangu n’ak’ainako balikamwaka.» 26 Yesu ayeyongera abagambira ati, «Obukama bwa Ruhanga nibushusha okwo omuntu yakunaganagire embibo aha itaka, 27 kyaba kiro yanagira, bwankya yaimuka, embibo ekamera mara ekakura atamanyire nibigenda bitai. 28 Embibo zonene nizemeza omw’itaka. Akababi niko kabanza, n’ekikumba kitaho, ahanyuma ekiraba kyera. 29 Engano k’emara kwera, talinza, akwata orwabyo ashara, manyasi eigesha lyahika.» 30 Yesu gamba ati, «Obukama bwa Ruhanga tubushushaniseki, anga nfumoki eyo turachwa ekabushoborora? 31 Nibushusha enjuma ya Haradali. Enjuma egyo kubibwa omu itaka, omu nsi zona omu njuma niyo eba nke bwoli bwoli. 32 Orwo ebibwa ekura erugwamu ekiti kihango muno kushaaga ebiti ebindi byona, kigira amatagi gahango, n’ebinyonyi bigombekamu ebishunkuli.» 33 Yabagambiraga ekigambo omu nfumo nk’ezi ezo bashoboraga kushobokerwa. 34 Tiyabagambiraga atabachweleire nfumo, kyonkai kayabaga yasigaire n’abegesibwa ba wenene abaitoitorolera buli kantu. 35 Kir’ekyo kalyatobeire Yesu agambira abegesibwabe ati, «Tushabuke tugye buseli.» 36 Basigaho embaga, bagenda nawe omu bwato, kyonkai wenene akashangwa yabutahiremu. Kandi akaba ainaho amato agandi. 37 Omuyaga gwija n’amani, amayengo gatera nigagwa omu bwato, obwato buralira kwijura. 38 Yesu akaba ali aha ngoba y’obwato, ayeshagwire omuto anagiire. Bamusisiimura nibamugambira bati, «Mwegesa, watuleka twafa?» 39 Asisiimuka akabukira omuyaga, agambira n’enyanja ati, «Hora! Chuleera!» Omuyaga gubutama, habaho obuchulezi bungi. 40 Agambira abegesibwa ati, «Nimutinisibwaki? Timulikunyesiga?» 41 Bakwatwa obutini bungi babazangana bati, «Kyonkai ogu ab’ohai, kuhulirwa omuyaga n’enyanja?»
51 Yesu n’abegesibwabe bagoba buseli bunu bw’enyanja, omu nsi y’Abanyagerasi. 2 Kayamazire kuruga omu bwato, omushaija aruga omu nziiko akwetwe eiSitani aija amutahiremu. 3 Wenene ogwo yaturaga omu nyanga, bakaba batakimuboha, nangu n’omunyororo gwonkai kugumutaho. 4 Bamukomaga n’empingo n’eminyororo kyonkai eminyororo agigutura, n’empingo azihendahenda ebigutuka. Taliho muntu yakushoboire kumwelenga. 5 Kiro na mushana yaikaraga nakunga omu nyanga n’omu mabanga, nayekaratuza amabare. 6 Kayamazire kubonera Yesu harai, agenda airukire amufukamira. 7 Akunga n’eiraka lihango, ati, «Nonyenzaki iwe Yesu Mwana wa Rukirabyona? Nakutaho Ruhanga otanshasa.» 8 Okugamba atyo Yesu akaba amugambiire ati, «Iwe Sitani omuntu ogu omurugemu!» 9 Yesu abaza Sitani ati, «Eibara wab’ohai?» Ahorora ati, «Eibara lyange ndi Ihe; aha rw’okuba tuli bangi.» 10 Amutagiliza muno Amasitani ago atagabinga mu nsi egyo. 11 Aho hakaba haliho obuhyo bungi bw’empunu nizilya omw’ibanga; 12 gamutagiliza gati, «Otutaishure tugye omu mpunu.» 13 Aba nikwo agajubura, omushaija gamurugamu, gataha omu mpunu, zikaba nizelenga kugoba omu 2,000. Zihilingita aha bulengo, zigwa omu nyanja zitontobera. 14 Abashumba bairuka, ebyo babona eba baruro omu kigo n’omu byaro. Abantu baija kwelebera ekyabaho. 15 Bakwata muhanda baija ahali Yesu, babona ayabaire akwetwe Amasitani ali aho ashuntamire, ajwete mara aina amagezige gona, omuntu ayabaire aina eihe ly’Amasitani, batina. 16 Ababaire baboine eky’omurwaire w’Amasitani n’ebyaba aha mpunu babarura. 17 Abantu babanza kutagiliza Yesu k’abarugira omu nsi yabo. 18 Kayabaire nataha omu bwato omushaija ayabaire akwetwe Amasitani amushaba kugenda nawe. 19 Yesu ayanga, amugambira ati, «Oshube owanyu obone bataahi bawe, obagambiire byona eby’Omukama yakukolera, n’okwo yakuganyira.» 20 Omushaija akwata omuhanda agaruka omu nsi y’ebigo 10 ebyayetwaga Dekapoli, agamba ebyo Yesu yamukolera; abantu bona batangara. 21 Orwo Yesu yagarukire buseli akashabuka n’obwato, embaga emuhurulira nyingi, aho wenene ali haihi n’enyanja. 22 Aijwa omukuru omoi w’esinagogi eibaralye Yairo. Kayamazire kubona Yesu amugwa omu maguru, 23 amutagiliza ati, «Kahara kange kali haihi kufa. Singa oije okateho omukono kakire, karore.» 24 Yesu agenda na Yairo. Abantu bangi bamuhondera, nibamufunza oku n’oku omu muhanda. 25 Hakaba haliyo omukazi arwaire ekiganga emyaka 12, 26 yagiire aha batambi batali bake, empiha zamuhoire aha mukono, aburwa kwikya, anenwa kushagaho. 27 Akaba yahuliize Yesu, aho aruga enyuma amuhondeire akwata aha kijwarokye. 28 Akaba nagira ati, «N’orwo ndakwata aha bijwarobye kushai ndakira.» 29 Aho n’aho ekiganga kilekera, ayehulira n’omu rugingo okwo yakira oburwaire. 30 Yesu kuhulira okwo amani gamurugamu, akubuka bwangu amaisho aganaga omu mbaga, abaza ati, «Ayakwata aha bijwaro byange n’ohai?» 31 Abegesibwabe bamugambira bati, «Nobona okwo embaga ekutangatangire embaju zona, noshuba nobaza oti, ‹Ayankwataho n’ohai?› » 32 Wenene aleba oku n’oku nahiga ayamukwataho. 33 Nawe omukazi akashangwa namanya ebyamubaho, aija natina, nachundwa, amugwa omu maisho amugambira amazima gona. 34 Yesu amugambira ati, «Mwana wange, okwesiga kwawe kwakukiza; ogende n’emilembe mara okire oburwaire.» 35 Kayabaire akyagamba haliho abarugire omw’omukuru w’esinagogi, bagamba bati, «Muhara wawe yafire. Omwegesa otamwita kubi; lekera.» 36 Ebyo bagamba Yesu tabitaho mutima, agambira omukuru w’esinagogi ati, «Otatina, iwe ekikuru oyesige.» 37 Atanga ab’okumuhondera, shana Petero na Yakobo n’omurumuna Yohana. 38 Orwo baagobire omw’omukuru w’esinagogi, ashanga abantu nibachura eyobobo. 39 Kayamazire kutaha omu nju ababaza ati, «Kiki nka muliyo nimuchura eyobobo? Omwana tafire anagiire.» 40 Bamushekelera. Abaturukya aheru. Akwata Yairo na mukaziwe n’abo yabaire ainabo, ataha omu kiyumba eky’omwana yabaire halimu. 41 Akwata omwana omukono, amugambira ati, «Talita kumi;» nikwo kugir’oti, «Kaisiki ninkugambira imuka.» 42 Niho honkai omwisiki aimuka atambuka (akaba aina emyaka ikumi n’ebili), bagwa omu kitangaro. 43 Abatanga muno ekigambo eki kukigambira abantu, ashuba abagambira kumuha ak’okulya.
61 Yesu aruga mbali yabaire ali, agaruka owabo. Abegesibwabe bamuhondera. 2 Ahali Sabato ayegesa omu sinagogi. Bangi abamuhuliire bashoberwa, bebaza bati, «Omuntu ogu ebi byona akabiyaha? Akahabwa bumanyiki obu? Eby’alikukora by’amani bitai? 3 Ti museremara ogu? Aba mutabani wa Maria, ni murumuna Yakobo, na Yose, na Yuda, na Simoni, na banyanya tutura nabo munu.» Bamwanga. 4 Yesu abagambira ati, «Omurangi takaburwaga kitinwa, shana owabo n’omu banyarugandabe n’omwabo mwonene.» 5 Tiyakozireyo ky’amani, shana akatekaho abarwaire bake emikono mara yabakiza. 6 Okutesiga kwabo kukamushobeza. 7 Ayeta eikumi na babili, abatuma babili babili, abaha n’obushobora bw’okubinga Amasitani. 8 Abagambira kutatwara kantu kona kona omu rugendo shana enkoni. Omukate n’enshaho n’amahera omu mifuko ebyo chei. 9 Abajubura kujwara enkaito, kyonkai okujwara ekanzu ibili ayanga. 10 Abagambira ati, «Mbali muragyaga, enju eyo mulitahamu mwikare omwo kulemwa kugoba orwo mulirugayo. 11 Hona hona mbali balibanga, bakanga n’okubahulira, kamulija kurugayo mukunkumure echuuchu aha maguru ganyu, balimanyir’aho.» 12 Kityo bagenda barangira abantu babone kwechuza amafu gabo. 13 Babinga Amasitani gangi, basiiga abarwaire bangi amajuta babakiza. 14 Omukama Herode abihulira, aha rw’okuba eibara lya Yesu likaba niliranganwa. Abantu abandi bakaba nibagamba bati, «Yohana Omubatiza ahimbukire omu bafu, niyo nshonga aina obushobora buti.» 15 Kyonkai abandi bati, «Ni Eliya.» Abandi bati, «Murangi nk’abarangi aba karai.» 16 Herode orwo yabihuliire ati, «Yohana owo natemireho omutwe ahimbukire.» 17 Herode akaba atumire ab’okukwata Yohana, bamuboha bamufunga nibamutura Herodia, muka Filipo murumuna Herode, aha rw’enshonga Herode akaba amushweire. 18 Yohana akaba agambiire Herode ati, «Nikizira ahali iwe kushwera muramu wawe.» 19 Nikwo Herodia kumukwatirwa enzigu, akagonza kumwita, kyonkai tiyashoboire, 20 kuba Herode yatinaga Yohana aha rw’okumumanya okwo ali mugorogoki mara mutakatifu, kityo yaba namulinda. Kayamazire kumuhulira yaikara nahwahwana muno omwoyo, kandi okwo yamuhuliilizaga n’amashemelerwa. 21 Bwija bushangwa buli bushango Herode nashemeza ekirokye ky’okuzarwa, akoleire abaramatabe n’abanyiginyabe n’abatwazi ba Galilaya obugenyi. 22 Muhara wa Herodia aija amuzinira amushemeleza hamoi n’abagenyibe. Omukama agambira omwisiki ati, «Ongambire kyona kyona eky’olikwenda, ndakikuha.» 23 Amwenahilira ati, «Eky’oranyenza kyona kyona ninkikuha, nangu n’enusu y’engoma yange.» 24 Omwisiki aturuka abaza nyina ati, «Nshabeki?» Nyina ati, «Omutwe gwa Yohana Omubatiza.» 25 Achwanisa agaruka owa Herode bwangu bwangu, amushaba ati, «Ningonza mbwenu aha ompe omutwe gwa Yohana Omubatiza aha sinia.» 26 Omukama ajunara ebishobeize. Kyonkai aha rw’ebyo yabaire anahiire n’enshoni z’abagenyibe, takunda kuchwa kigambo ekyo yabaire agambiire omwisiki ogwo. 27 Arahuka atuma omwisherukare omulinzi, kuleta omutwe gwa Yohana. Omwisherukare agenda jela atema Yohana omutwe, 28 aguleta aha sinia aguheleza omwisiki. Omwisiki agutwalira nyina. 29 Abegesibwa ba Yohana babihulira, baija batwara omubiligwe baguziika omu nyanga. 30 Entumwa zigaruka owa Yesu zimubaruulira ebyo zakozire byona n’ebyo zayegesize. 31 Azigambira ati, «Mwije nywenkai mbali abantu batali, mwikyeho kake.» Nobona abaijaga aba nibagenda bakaba bali bangi, n’akanya k’okulya tibakukaboine. 32 Bagenda bonkai omu bwato bagya mbali omwaga gutali. 33 Abantu bangi bababona nibagenda mara babekomya, baruga omu bigo byona bairukire, batwarwa ogw’amaguru babagoberayo mbere. 34 Yesu aruga omu bwato agya aha mwaro abona embaga y’amani, abaganyibwa aha enshonga bakaba bali nk’entaama ezitaina mushumba. Abanza kubegesa bingi. 35 Eizoba kalyalengire abegesibwabe bamugoba bamugambira bati, «Aha mbali tuli karungu, mara n’eizoba lyalenga. 36 Obataishure bagye omu byaro ebili hagufi bagure akakulya.» 37 Wenene abahorora ati, «Inywe mube n’inywe mubaha ak’okulya.» Bamubaza bati, «Ichwe tugende tugure omukate gw’edinari 200, tube nigwo tubaha kulya?» 38 Ababaza ati, «Mwina emikate engahai?» Bagya kuleba bamugambira bati, «Etanu n’enfuru ibili.» 39 Aragira embaga yona kushuntama aha bunyasi omu bichweka. 40 Bashuntama omu bichweka, 100 omu 100, 50 omu 50. 41 Yesu akwata emikate egyo etanu n’enfuru ibili, araramira eiguru, asiima, abegabegura emikate egyo, agiha abegesibwa kabagabira abantu. N’enfuru zombili azibagabira zona. 42 Bona balya baiguta. 43 Bashombokya entukuru 12 z’obubeguka by’emikate n’enfuru. 44 Abaliire omukate ogwo bakaba bali bantu 5,000. 45 Yesu ayanguha agambira abegesibwabe kusabara omu bwato bakamwebembera buseli, Betisaida, oku nataishura embaga kutaha. 46 Kayabaire yarugangaineho nabo atemba omw’ibanga kushoma enshara. 47 Eizoba kutobera obwato bushangwa buli omu nyanja, kandi wenene ali wenkai aha mwaro. 48 Abona okwo balikubuga nibyanga. Omuyaga gukaba nigwija gubataahiremu n’amani. Omu kichweka ky’okwema esaa mwenda kwija kukeisa obwire nimwo Yesu yabagobeireho, natambuka aha maizi omu nyanja. Akaba agendeleire kubahingura, 49 kyonkai kabamuboine natambuka aha maizi bamulenga kuba muzimu, bakunga; 50 nobona bona bakamubona batina. Ayanguha abagambira ati, «Mugume, n’inye; mutatina.» 51 Ataha omu bwato abashanga, n’omuyaga guchulera. Batangara muno munonga, 52 kuba ekyakozirwe aha mikate bakaba batakishobokeirwe aha rw’emitima yabo kugumangana. 53 Orwo bamazire kushaabuka bagoba Genezareti, basiiga bagoromora obwato. 54 Kabamazire kuruga omu bwato, abantu banguha bamanya Yesu. 55 Bagenda nibairuka omu byaro ebili haihi, babanza kuleta abarwaire aha machera, nibabamushangisa hona hona mbali bamuhulizaga. 56 Orwo yakaijaga omu byaro n’omu bigo, baleta abarwaire nibababyamika omu katare, bamutagiliza buzima kukwata aha mukugiro gw’ekijwarokye kushai. Bona abakwatagaho bakiraga.
71 Abafarisayo n’abegesa b’Amateka ababaire barugire Yerusalemu bagoba Yesu, 2 bagya babona okwo abegesibwabe abandi balikuliisa emikono ehagaire, nikwo kugir’oti etanabire. 3 (Abafarisayo n’Abayahudi abandi bona, tibalya batanabire mikono, nibegendeleza emichwo ya baish’enkurubo. 4 Kumara kuruga omu katare tibaina kulya batanabire. Haliho n’emichwo endijo nyingi eyo begendeleza, nk’okwogya ekikompe n’enyungu n’ebikwato by’omulinga nangu n’ebitanda.) 5 Abafarisayo n’abegesa b’Amateka bamubaza kubaki abegesibwabe batalikugendeleza michwo ya baishenkurubo, bakalisa emikono ehagaire. 6 Abagambira ati, «Inywe ngobya, Isaya akaranga amazima ahali inywe, nk’okwo kili omu bihandiko bitakatifu, ati ‹Abantu aba ekitinwa bampa eky’aha munwa kushai, kyonkai emitima yabo tenyetaireho; 7 okunfukamira kwabo tikwina mugasho, Amateka agatairweho abantu nigo balikwegesa oti nigo ga Ruhanga.› 8 Nimusigiilira emihango ya Ruhanga, emichwo ey’abantu niyo mulikugwaho enda n’amabere.» 9 Abagambira ati, «Mwina akalyo k’okwanga emihango ya Ruhanga, mubone kuguma aha michwo yanyu! 10 Musa akagamba ati, ‹Okunire sho na nyoko;› kandi ‹Ow’okukeena ishe anga nyina nakafe.› 11 Nawe inywe nimugira muti, ‹K’omuntu yakugambira ishe anga nyina ati: Ekyo nakukuhaire kyabaire Korubani› (nikwo kugir’oti kihongeirwe Ruhanga) 12 aho nimuba mwamutangire kugira ekyo yakolera ishe anga nyina, 13 ebyo Ruhanga alikugamba nimubisheshamu amaizi aha rw’emichwo yanyu eyo mulikwegesa banu. Kandi ebintu nk’ebi nimukora bingi.» 14 Yesu ashuba ayeta abantu abagambira ati, «Mumpulilize inywena mara mushobokerwe: 15 taliho kintu kiruga njai kikataha mu muntu kikamuhagaza, shana ebimuruga omunda nibyo bimuhagaza. 16 [Araba aina amatwi g’okuhulira ahulire.»] 17 Kayabaire yatahire omunju yasigireho abantu, abegesibwabe bamubaza enfumo egi. 18 Abagambira ati, «Lero nainywe timulikushobokerwa? Timulikubona okwo ekiruga aheru y’omuntu kikamutahamu tikyakumuhagaza? 19 Enshonga nikimutaha omu rubunda, tikilimutaha mu mwoyo, mara nikishuba nikituruka.» (Kityo akaba nagamba okwo ebyakulya byona tibiba bihagare.) 20 Agamba ati, «Ekiruga omu muntu nikyo kimuhagaza. 21 Omu mutima gw’omuntu nimwo haruga ebitekelezo bibi: obusiyani, obushuma, okwita omuntu, obujanga, 22 okwegomba eby’abandi, omutima gubi, obulyalya, okutekunira, eitima, okujumangana, eikuru n’oburofu. 23 Ebibi ebi byona biruga omunda, mara nibyo bihagaza omuntu.» 24 Yesu arug’okwo agya omu nsi eyataine Tiro na Sidoni. Agira mbali yataha omu nju, atalikwenda muntu k’amanya okwo aliyo, kyonkai tibashoboire kumusheleka. 25 Niho honkai omukazi yamuhuliize. Akashangwa aina omwana muto w’omwisiki akwetwe Sitani, aija agwa Yesu omu maguru. 26 Omukazi akaba ali Mugirikikazi, ow’oruganda rw’Abasirofoiniki. Amutagiliza kubinga eiSitani omu muhara. 27 Yesu amugambira ati, «K’abaana babanze balye, aha rw’okuba ti kirungi kukwata mukate gw’abaana okagurasira mbwa.» 28 Nawe omukazi amuhorora ati, «Nikwo, waitu Mukama, kyonkai n’abaana kababa nibalya, ebibaragara embwa zibilya.» 29 Yesu amugambira ati, «Aha kigambo kyawe eki kwata omuhanda ogende, muhara wawe yarugwamu eiSitani.» 30 Omukazi ashuba omuka, ashanga omwana abyamire aha kitanda, eiSitani lyagenzire. 31 Yesu aruga omu nsi eyataine Tiro, araba Sidoni agoba aha Nyanja ya Galilaya, alesirwe omu nsi y’ebigo 10 ebyayetwaga Dekapoli. 32 Bamuletera omushaija omwigazi w’amatwi mara mutita. Bamutagiliza kumutaho omukono. 33 Amwihya omu mbaga agenda nawe wenkai omu kebeto, amukwata omu matwi, ashuba achwa akachwanta amukwata aha rulimi. 34 Yesu wenene aleba eiguru, aikya ekikohe, amara amugambira ati, «Efata,» nikwo kugir’oti, «Okinguke.» 35 Amatwi ga wenene gakinguka, orulimi rukomorogoka, agamba bunyanungi. 36 Atanga abantu bona kubigambira omuntu. Kyonkai okwo yabatangaga baba nikwo beyongera kubigamba n’amani. 37 Batangara, baburwa eky’okugamba, bati, «Yatebekanisa buli kantu; nangu n’abaigazi b’amatwi yabashoboza kuhulira, kandi abatita yabagambisa.»
81 Omu biro ebyo embaga eshuba ehurura nyingi. Kyonkai bakaba bataina kyakulya. Yesu ayeta abegesibwabe abagambira ati, 2 «Embaga yanganyia. Namara nabo ebiro bishatu mara bataina kakulya. 3 Kandabataishura kushuba omuka baina enjara nibakabira omu kihanda, mara abandi barugire harai.» 4 Abegesibwabe bamuhorora bati, «Omukate gw’okuliisa abantu bati omw’irungu ogwihyehai?» 5 Ababaza baina emikate engahai. Bamuhorora bati, «Mushanju.» 6 Aragira embaga kushuntama ahansi. Akwata emikate mushanju. Kayamazire kusiima agibegura agiha abegesibwabe kugigabira abantu. Bagigabirakwo abantu. 7 Bakashangwa bainaho n’enfuru zike. Kayamazire kuziha omugisha, aragira nazo kuziha abantu. 8 Balya baiguta, obubeguka obwashaagire babushomboza, bigoba entukuru mushanju. 9 Abantu bakaba nibelenga omu 4,000. 10 Aba nirwo abataishura, aho wenene n’abegesibwabe nikwo kusabara omu bwato bagiire Dalumanuta. 11 Abafarisayo baija babanza kuhankana nawe, nibenda k’abakolera ekitangazo, kumulenga. 12 Yesu asinda muno omu mwoyo, agamba ati, «Kubaki omuzarwa ogu nigugonza kubona ekitangazo. Nimbagambira amazima, omuzarwa ogu tigulikwija kukolerwa kitangazo.» 13 Abasiigaho ashuba omu bwato, asabara agya buseli. 14 Omu kaanya ako bashangwa bebirwe kugenda n’emikate; bakaba baina gumoi gwonkai omu bwato. 15 Abatatira nagamba ati, «Muramanya mwelinde eitumbyo ly’Abafarisayo n’eitumbyo lya Herode.» 16 Abegesibwa bakifumoraho bonene bonkai nibagamba bati, «Titwina mukate.» 17 Yesu kayabimanyire abagambira ati, «Kubaki nimugamba okwo mutaina mukate? Timwina kyomwaihiremu, n’okushobokerwa chei? Emitima yanyu ekyagumangaine? 18 Mwina amaisho mwaburwa kubona, mwagira amatwi okuhulira kwayanga? Timulikwijuka? 19 Orwo nabegabegwire emikate etanu ekaliisa abantu 5,000, obubeguka obwasigaireho kamwaburonzire, bukaijuza entukuru zingahai?» Bamuhorora bati, «Ikumi na ibili.» 20 Ati, «Isi emikate mushanju eliisize abantu 4,000, obubeguka obwo muronzire bwijwize entukuru zingahai?» Bamuhorora bati, «Mushanju.» 21 Ashuba ababaza ati, «Timukashobokeirwe?» 22 Yesu n’abegesibwabe bagoba Betisaida. Arugwayo abantu bamuletera empume, mara bamushaba k’amukwataho. 23 Yesu akwata empume omukono, agiturukya omu kyaro. Kayamazire kumuchwa akachwanta omu maisho, akamutaho n’emikono, amubaza nk’aina kyona kyona eky’alikubona. 24 Omushaija ainuguka, amugambira okwo alikubona abantu nibatambuka, kyonkai nibashusha emiti. 25 Aho atwara emikono amukwata aha maisho. Aleba kurungi kwekomeleza, akira, buli kantu akabona kurungi. 26 Amutaishura kushuba omuka, kyonkai amutanga kugaruka omu kyaro. 27 Yesu n’abegesibwabe beyongera omu maisho, bagya omu byaro bya Kaisaria Filipi. Bakyali omu muhanda abaza abegesibwabe ati, «Abantu nibagamba bati ndi ohai?» 28 Bamugambira bati, «Yohana Omubatiza; abandi nibagamba ngu oli Eliya; anga omoiho omu barangi.» 29 Wenene ababaza ati, «Kyonkai inywe nimugira muti inye ndi ohai?» Petero amuhorora ati, «N’iwe Kirisito.» 30 Abaragira kutamugamba mu bantu. 31 Yesu abanza kubegesa okwo Omwana w’Omuntu naragirwa kushasha naturwa enshonga zingi, okwo abagurusi n’abakuhani bakuru n’abegesa b’Amateka balimwanga bakamwita, kyonkai k’ebiro bilikya bishatu alihimbuka. 32 Eki akakibagambira atalikubumbisilira. Petero amutwara aha kabaju abanza kumukunganisa. 33 Na Yesu ahinduka alebire abegesibwa, akunganisa Petero ati, «Nshuba enyuma, Sitani! Tolikutekeleza mitekelereze eya Ruhanga, notekeleza emitekelereze ey’abantu.» 34 Aho ayeta embaga hamoi n’abegesibwabe, abagambira ati, «K’omuntu alikugonza kumpondera, ayeyange wenene, ayetweke omusarabagwe ampondere. 35 Aligonza oburorabwe bulimufera; kandi aliferwa oburorabwe aha rwange n’aha rw’evangeli ogwo aliburokora. 36 Kuba omuntu nagasirwaki kulya ensi yona, kyonkai kandi akaferwa oburorabwe? 37 Kayamazire kuferwa oburorabwe naba akyainaki? 38 Kaishe muntu alinkwatirwa enshoni, n’ebigambo byange akabikwatirwa enshoni omu muzarwa ogu gw’abafakare ogutaina bwesigwa, n’Omwana w’Omuntu halimukwatirwa enshoni orwo alija aina ekitinwa nk’ekya Ishe, abamalaika bamushembire.»
91 Abagambira ati, «Nimbagambira amazima, haliho abeemeleire aha abataliziza kufa bataboine bukama bwa Ruhanga nibwija n’amani.» 2 K’ebiro byakeire mukaga, Yesu akwata Petero na Yakobo na Yohana, abatwara bonkai aha ibanga lirai lirai; ahinduka omu maisho gabo, 3 ebijwarobye byengelera, byera katare teiteitei, ekyelere ekyo dobi wena wena omu nsi atakafuraga mwendo akagwez’atyo. 4 Kandi Musa na Eliya nabo bababonekera; bakaba nibafumora na Yesu. 5 Petero agambira Yesu ati, «Mwegesa, kirungi kubona tuli aha. Twombeke obusisira bushatu: Akawe, aka Musa n’aka Eliya.» 6 Tiyaboine kya kugamba, nobona bakatina muno. 7 Ekichwi kija kibemelera eiguru, n’eiraka liruga omu kichwi ekyo liti, «Ogu n’iwe Mwana wange, omugonzibwa wange, mumuhulilize.» 8 Kugya kuleba oku n’oku bakaba batakibona muntu shana Yesu wenkai. 9 Kababaire nibasongoka eibanga, Yesu abatanga kubarulira omuntu wena wena ebyo babona, kuhika orwo Omwana w’Omuntu aliba yahimbukire omu bafu. 10 Okuhimbuka omu bafu baikara nibakwebazaho enshonga yakwo, mara ekigambo ekyo bakibiika aha mutima. 11 Bamubaza bati, «Ahakubaki abegesa b’Amateka bagamba okwo Eliya aragiirwe kubanza kwija?» 12 Abahorora ati, «Eliya naijakwo ali wa mbere kutekateka buli kantu; isi nk’ebihandiko bitakatifu bilikugamba okwo Omwana w’Omuntu ali w’okushasha nibamutura ebintu eby’engeli zingi mara bamujaamye? 13 Kyonkai kambagambire: Eliya araizire, bamukora okwo babaire nibenda, kuhonderana n’okwo ebihandiko bitakatifu bilikumugambaho.» 14 Orwo bagarukire mbali abegesibwa abandi babaire bali, babona embaga mpango ebabumbiliire baliho nibahankana n’abegesa b’Amateka. 15 Embaga yona kayaboine atyo, etangara muno, egenda eirukire kumukeisa. 16 Yesu abaza abegesibwabe ati, «Nimuhankana nabo ahali kihai?» 17 Harugwamu omuntu omu mbaga ati, «Mwegesa, nakuletera mutabani wange, akakwatwa eiSitani lyamutitaza. 18 Orwo likamara kumuzangishanyia, limukuntura ahansi arugwamu ekifuzi, anena n’amaino, agumangana wena. Nashaba abegesibwa bawe kulibinga kyonkai balemwa.» 19 Abahorora ati, «Inywe muzarwa ogutalikwikiliza, ndiikara nainywe kugoba maki? Isi ndibegumisiliza mberehai? Mumundetere.» 20 Omwana bamumuletera. Sitani kumara kubona Yesu, omwana tilimwikaza, limukabisa nk’owensimbu, agwa ahansi ayezilinga, ekifuzi kimwija aha munwa. 21 Yesu abaza ishemuntu ati, «Yamaraki akwetwe eiSitani eli?» Ogu ati, «Kwema buto. 22 Liikara nilimukuntura omu muliro n’omu maizi, lyenda kumwita. Kyonkai k’oraba oina ekyo wakukoraho, singa otuganyibwe otujune.» 23 Yesu amugambira ati, «Nogamba oti, ‹K’oraba oina ekyo wakukoraho?› Buli muntu aina obwesige, yakukolerwa buli kantu.» 24 Niho honkai ishe mwana ataaga ati, «N’inyesiga; bantunge okwesiga okushagireho!» 25 Yesu kayaboine okwo embaga yaija eligisire, akabukira eiSitani ati, «Iwe Sitani omutita mara ekigara matwi, n’inye ndikukuhangira, omurugemu mara otaliziza kumugarukamu rundi.» 26 EiSitani likunga mara limukabisa n’amani gangi muno nk’owensimbu, lirugamu, omwana ashusha ayafa; nangu abantu abangi muno bagira bati, «Yafa.» 27 Kyonkai Yesu amukwata omukono amwimukya, aimuka. 28 Yesu kayamazire kutaha omu nju, abegesibwa bamubaza omu kebeto bati, «Ahakubaki ichwe twalemwa kulibinga?» 29 Abahorora ati, «Elya ngeli egi tilyakubingwa kushai obuzira nshara na kusiiba.» 30 Yesu n’abegesibwabe barug’okwo baraba Galilaya. Kandi Yesu wenene akaba atalikwenda kabamanya mbali ali; 31 kuba akaba nayegesa abegesibwabe, nabagambira ati, «Omwana w’Omuntu bhalimunaga omu mikono y’abantu bamwite. Bamare kumwita ebiro bikye bishatu ahimbuke.» 32 Kyonkai ebyo yagambire tibabishobokeirwe, mara kandi batina kumubaza. 33 Baija Kaperinaumu. Kayabaire ali omu nju ababaza ati, «Omu kihanda mwaba nimufumora ahali kihai?» 34 Bonene besiza. Omu kihanda bakaba nibafumora kumanya omukuru muno omuli bonene n’ohai. 35 Ashuntama, abeta okwo bali 12, abagambira ati, «Alikwenda kuba wa mbere aragiirwe kuba mujege muno omuli inywe inywena mara abe mwiru wanyu inywena.» 36 Akwata omwana amuteka omugati yabo, amukwata abagambira ati, 37 «Kaishe muntu atoora omwana nk’ogu omw’ibara lyange atora inye; kandi antora tatora inye shana atora ayantumire.» 38 Yohana agambira Yesu ati, «Mwegesa, twina owo tuboine nabinga Amasitani nakoza eibara lyawe. Tumutangire aha rw’enshonga abaire atali waitu.» 39 Yesu agamba ati, «Mutamutanga; kuba taliho muntu alikukora kitangazo omw’ibara lyange aho n’aho akashuba akangambaho kubi. 40 Atalikututamwa ogwo natugonza. 41 Nimbagambira amazima, alibaha ekikompe ky’amaizi g’okunywa ngu orwo muli bange, ogwo taliburwa rongoroye n’akake. 42 «Alisitaza omoiho omuli aba abalikunyikiliza kyakushemeire kabakumukomire orubengo ruhango omu bikya bakamunaga omu nyanja. 43 K’omukono gwawe guraba nigukufakaza, ogutemeho, hakili otahe omu burora obutalihwaho noburwaho orugingo rumoi, kushaaga okugya omu rwota rw’omuliro ogutarara oina emikono ebili, 44 [mbali n’enzito ezibalya zitafa.] 45 N’okuguru kwawe kakulikukufakaza okutemeho. Hakili otahe omu burora obutalihwaho olemaire kushaaga okunagwa omu rwota rw’omuliro ogutarara oina amaguru gombili, 46 [mbali enzito zabo zitafa, n’omuliro gutarara.] 47 Eliisho lyawe kalilikufakaza olinonkoremu; hakili otahe omu bukama bwa Ruhanga oina eliisho limoi, kushaaga okunagwa omu rwota rw’omuliro ogutarara oina amaisho gabili, 48 mbali enzito zabo zitafa, n’omuliro tiguraara. 49 Buli muntu alyezibwa omuliro nk’okwo ekitambo kyezibwa omwonyu. 50 Omwonyu gwonene guba gurungi; kyonkai kagumara kuhwamu obunuzi bwagwo, wakugurung’otai? Mugire akonyu omuli inywe, mara mugire emilembe omuntu na mutahiwe.»
101 Yesu arugayo, agya omu Wilaya ya Buyahudi na buseli bwa Yorudani. Embaga eshuba ehurura emugoba, na wenene agarukamu kubegesa nk’okwo yakagiraga. 2 Abafarisayo baija kumulenga, bamubaza bati, «Nikijuburwa omushaija kutambya mukaziwe?» 3 Abahorora ati, «Musa akabaragiraki?» 4 Bahorora bati, «Musa akajubura omushaija kuhandikira omukazi ebarua y’okumutambya akagenda nayo.» 5 Yesu abagambira ati, «Musa okubahandikira omuhango ogu akaihwa omu kugumangana kw’emitima yanyu. 6 Nawe kwema aha kutondwa kw’ensi, Ruhanga akatonda omushaija n’omukazi. 7 Kityo omushaija arasigagaho ishe na nyina ajwangane na mukaziwe, 8 mara bombili barabaga mubili gumoi. Aho nibaba batakili babili shana nibaba basiigaire mubili gumoi. 9 Aha rw’ekyo abo Ruhanga yajwangainyie, omuntu atalibataishurana.» 10 Kababaire bali omu nju abegesibwa bashuba bamubazaho ekigambo eki. 11 Yesu abagambira ati, «Omuntu ayakatambya mukaziwe akashuba akashwera ondijo, aba aisire obushwere ahali mukaziwe mara aba nasiyana. 12 N’omukazi ayaruga omwa iba akashwerwa mushaija ondijo, nawe aba nasiyana.» 13 Abantu baija baletera Yesu abaana k’abakwataho. Kyonkai abegesibwa babarotokera. 14 Yesu kayaboin’ebyo anigara, abagambir’ati, «Muleke abaana baije ahali inye, mutabatanga; manyasi obukama bwa Ruhanga buba bwabo. 15 Nimbagambira amazima, aliba atatoire bukama bwa Ruhanga nk’omwana talibutahamu.» 16 Ababumbatira, abataho emikono nabaha omugisha. 17 Kayabaire naimukya kugenda omushaija aija airukire amubandama omu maisho, amubaza ati, «Mwegesa murungi, nkoreki kubona oburora obutalihwaho?» 18 Yesu amubaza ati, «Aha kiki kunyeta murungi? Omurungi tabayo n’omoi shana Ruhanga wenkai. 19 Nomanya emihango: Otaliita, otalisiyana, otaliiba, otalihangilira muntu, otaligobeza banu, okunire sho na nyoko.» 20 Ndi ogu amugambira ati, «Mwegesa, emihango egi nkagyekomya kwema obusigazi bwange.» 21 Yesu amuleba amugonza, ashuba amugambira ati, «Noburwaho ekintu kimoi: Ogende oguze ebyawe, empiha ozigabire abanaku, eitunga lyawe oliligira omw’iguru; aho oije ompondere.» 22 Yesu kayamazire kugamba ekyo omushaija ajunara, agenda ashobeirwe; nobona akaba aina eitunga lingi. 23 Yesu aleba oku n’oku agambira abegesibwabe ati, «Abatungi baligumirwa batai kutaha omu bukama bwa Ruhanga!» 24 Aho abegesibwa batangara kubona yagamba atyo. Kyonkai Yesu abagambira ati, «Baana bange, kigumire kitai abesiga eitunga kutaha omu bukama bwa Ruhanga! 25 Nikyoroba engamia kuraba omu kahuru k’enkinzo kushaaga omutungi kutaha omu bukama bwa Ruhanga.» 26 Bashoberwa muno munonga, bamugambira bati, «Ahosi ayakurokoka n’ohai?» 27 Yesu abaleba, abagambira ati, «Aha bantu tikilikushoboka, nawe ahali Ruhanga nikishoboka; ahakuba ahali Ruhanga ebintu bishoboka byona.» 28 Petero amugambira ati, «Ichwe tukasigaho buli kantu twakuhondera.» 29 Ndi Yesu agamba ati, «Nimbagambira amazima, taliho n’omoi ayasigireho nju anga barumuna anga banyanya anga nyina anga ishe anga baana anga mataka aha rwange n’aha rw’evangeli, 30 aliba atarongoirwe mirundi kikumi kaanya aka omu nsi egi, amaju, abarumuna, banyanya, banyina, abaana n’amataka, kyonkai n’okugingiizibwa kubulimu, kandi n’omu makiro agalija atahairwe burora obutalihwaho. 31 Nawe abali ba mbere baliba b’enzindo, n’ab’enzindo baliba ba mbere.» 32 Yesu n’abegesibwabe bashangwa bali aha muhanda nibagya Yerusalemu, Yesu wenene abebembeire. Abegesibwa bakaba bainamu amashoberwa, n’abantu ababaire nibabaruga enyuma bakaba nibatina. Yesu ashuba akwata eikumi na babili abagambira agabaire nigaija kumugwaho, 33 ati, «Leba nitugya Yerusalemu. Omwana w’Omuntu nibaija kumunaga omu mikono y’abakuhani bakuru n’abegesa b’Amateka, bamuramure kufa bamare bamunagire Abanyamahanga; 34 bamujaamye, bamuchwere ebichwanta, mara bamutere bamwite. Kabirakya ebiro bishatu ahimbuke.» 35 Yakobo na Yohana batabani ba Zebedayo bamugoba bamugambira bati, «Mwegesa, nitwenda ekyoturakushaba okitukolere.» 36 Ababaza ati, «Nimwenda mbakolereki?» 37 Bamuhorora bati, «Singa omu kitinwa kyawe otushoboze: Omoi akushuntame obulyo, ondijo obumosho.» 38 Kyonkai Yesu abagambira ati, «Ekyo mulikushaba timulikukimanya. Murashobora kunywa ekikompe ky’obushasi ekyo ndikwija kunywa, handiki kubatizibwa eibatiza elyo ndikwija kubatizibwa?» 39 Bamushubamu bati, «Nitushobora.» Yesu abagambira ati, «Ekikompe ekyo ndikwija kunywa mulikinywa; n’okubatizibwa okwo ndikwija kubatizibwa mulikubatizibwa; 40 kyonkai okushuntama aha bulyo anga aha bumosho, ekyo tinyina bushobora bwa kukibaha. Ekyo kya balinya abakitekatekeirwe.» 41 Abegesibwa eikumi kukihulira, babanza kunigalira Yakobo na Yohana. 42 Yesu abeta abagambira ati, «Nimumanya okwo abatwazi b’abanyamahanga babatwaza eikama, n’abanyiginya babo babatwaza amani. 43 Kyonkai ekyo, omuli inywe kitaliba kityo. Aligonza kuba mukuru wanyu abe mwiru wanyu, 44 kandi n’alikugonza kuba wa mbere omuli inywe, abe mwiru wanyu. 45 Nobona n’Omwana w’Omuntu tiyaizire kukolerwa, wenene akaija kukolera banu, n’okweyanga oburorabwe abone kuchungura bangi.» 46 Yesu n’abegesibwabe bagoba Yeriko. Kababaire nibaruga omu kigo ekyo hamoi n’embaga etali nke, Baritimayo, omwigazi w’amaisho mara omwanje mutabani wa Timayo akaba ashuntamire aha muhanda. 47 Kayahuliire okwo ogwo ali Yesu owa Nazareti, abanza kutaka n’eiraka lihango, ati, «Yesu Mwana wa Daudi, banganyire!» 48 Abali bangi bamurotokera nibamusiza. Kyonkai wenene ataka ashagaho ati, «Yesu Mwana wa Daudi, banganyire!» 49 Yesu ayemelera agamba ati, «Mumwete.» Omwigazi w’amaisho ogwo bamweta nibamugambira bati, «Guma, imuka, Yesu nakweta.» 50 Ebeboye agijugunya kulinya, abanduka ahansi aizire ahali Yesu. 51 Yesu abaza Baritimayo ati, «Nogonza nkukolereki?» Omwigazi w’amaisho amuhorora ati, «Waitu Mwegesa, singa mbone.» 52 Yesu amugambira ati, «Iroko ogende, okwesiga kwawe kwakukiza.» Niho honkai Baritimayo abona, ashuba ahondera Yesu mbali yabaire nagya.
111 Kabailiire haihi na Yerusalemu bakagoba Betifage na Betania, aha Ibanga ly’Emizeituni, Yesu atuma babili omu begesibwabe, 2 abagambira ati, «Mugende omu kyaro ekibali omu maisho, orwo murakitahamu muti, murabona omwana gw’endogobe gusibikire, ogutakakuubwagaho muntu, mugusibure mugulete. 3 K’omuntu arababaza ekyo mulikukolera mutyo, mumugambire muti, ‹Omukama nagwetaga, arayanguha agutaishure.› » 4 Bakwata omuhanda bagenda, bashanga omwana gw’endogobe gusibikire omw’ilembo aha muhanda; bagusibura. 5 Ababaire beemeleire aho babaza ekyo bagendeleire kusibura omwana gw’endogobe. 6 Abegesibwa babagambira okwo Yesu yabaire abaragiliire; babaleka bagenda. 7 Omwana gw’endogobe baguletera Yesu bagwaraho ebijwaro byabo, Yesu agukuuba. 8 N’abantu bangi bara ebijwaro byabo omu muhanda, abandi bara amatagi ago babaire batemire omu ndimiro. 9 Abayebembeire n’abarugire enyuma bagamba n’eiraka lihango bati, «Hosana! Kilimugisha ogwo ayaija omw’ibara ly’Omukama! 10 Obukama bwa tataichwe Daudi obulikwija bwagira omugisha! Hosana omw’iguru muno!» 11 Ataaha Yerusalemu, agya Rwensinga, arambura buli kantu. Likaba lyatobeire, aho agya Betania hamoi n’eikumi na babili. 12 Bukeire Yesu n’abegesibwabe kabarugire Betania, Yesu ashangwa aina enjara. 13 Ayema haraimu kake, alengera omutini gwina obubabi, agya kuleba nka gwinaho akantu. Kugya kugugoba tagushangaho kantu shana obubabi, ahakuba kikaba kitali kirumo kya tini kushangwa zirabire. 14 Agambira omutini ogwo ati, «Omuntu atalikulyaho kiraba rundi.» Abegesibwabe bahulira ekyo yagamba. 15 Yesu n’abegesibwabe bagoba Yerusalemu. Ataha Rwensinga abinga ababaire nibagulizamu n’ababaire nibaguliramu ebintu. Emeza z’abahingi b’empiha azichulengura, akunengura n’obutebe bw’ababaire nibaguza ebiiba. 16 Tiyajubwire muntu kurabya kintu muli Rwensinga. 17 Ayegesa abagambira ati, «Manya kikahandikwa kiti, ‹Enju yange elyetwa nju y’enshara y’amahanga gona.› Mbwenu inywe mwagihindura mpako y’abashuga.» 18 Abakuhani n’abegesa b’Amateka kabahuliire amakuru ago bahiga okwo baramwita. Bakaba bamutinire, enshonga embaga yona ekaba netangalira emyegesheze ya wenene. 19 Eizoba kalyatobeire Yesu n’abegesibwabe baruga omu kigo. 20 Bukeire bwankya Yesu n’abegesibwabe kababaire nibahingura, babona okwo omutini gwomire gwona n’emizi yagwo. 21 Petero aijuka, agambira Yesu ati, «Mwegesa, oraleba! Omutini ogwo oraamire gwomire.» 22 Yesu abahorora ati, «Mwesige Ruhanga. 23 Nimbagambira amazima nti wena wena aligambira eibanga eli ati, ‹Sinduka ogwe omu nyanja,› mara omu mutima atagiziremu kakulengeshanyia, akaikiliza okwo byona ebyo alikugamba bilibahokwo, ekyo aliba nashaba alikitungwa. 24 Aha rw’ekyo nimbagambira, ekyo mulikushaba omu nshara, mwikilize okwo mwakiboine, ekyo mulikitungwa. 25 Kamurayemeleraga mukashaba, mushube mugarulire ababafakaliire; nirwo na Isheinywe asingiire omw’iguru alibagarulira amafu ganyu. 26 [Kyonkai kamutagaruliire babafakaliire, nainywe Isheinywe asingiire omw’iguru talibagarulira ntambara zanyu.]» 27 Yesu n’abegesibwabe bagaruka Yerusalemu. Kayabaire nagenda omuli Rwensinga, abakuhani bakuru n’abegesa b’Amateka n’abagurusi bamugoba, 28 bamubaza bati, «Eby’olikukora ebi nobikoza bushoboraki, anga ayakuhaire obushobora bw’okubikora n’ohai?» 29 Yesu abagambira ati, «Kambabaze; mara mumporore, nyije mbagambiire obushobora obwo ndikukoza ebi. 30 Okubatiza kwa Yohana kukatabuka omw’iguru anga kukatabuka omu bantu? Mumporore.» 31 Bonene aho bagyaho bahankana bonkai. Bati, «Katuragira tuti, ‹Kukatabuka omw’iguru,› aragira ati, ‹Aho kubaki mutamwikiliize?› 32 Isi tugire tuti, ‹Kukatabuka omu bantu?› » Bakaba nibatina abantu, kuba bona babonaga Yohana ali murangi komo. 33 Kityo bahorora Yesu bati, «Titulikumanya.» Yesu abagambira ati, «Nanye tindikubagambira ni bushoboraki obwo ndikukoza ebi.»
121 Yesu abanza kubagambira omu nfumo, ati, «Omuntu akalima endimiro y’emizabibu, yagizingoza orugo, yagilimamu ekiina ky’okujungiramu ezabibu, yayombekamu omunara, yamara endimiro yagikwasa abakozi, yakwata omuhanda yagya nsi ndijo. 2 Kakyabaire kirumo ky’okunoga ezabibu, yatuma omwiru aha bakozibe kabamuha ebye ebyo bayelize omu ndimiro. 3 Bamukwata bamutera, bashuba bamutaishura agenda ngaro zishai. 4 Ashuba abatumaho omwiru ondijo, bamuhutaza omutwe bamujangura. 5 Atuma ondijo, ogwo bamwita, n’abandi bangi batyo, abandi babatera, abandi babaita. 6 Akaba akyainayo ondijo, omwanawe omugonzibwa; obugenda bw’eirai nawe amutuma nagamba ati, ‹Barakunira omwana wange.› 7 Kyonkai abakozi balinya bohyangana bati, ‹Ogu n’iwe musika; tumwite obusika bube bwaitu.› 8 Bamukwata bamwita, bamunaga enjai y’endimiro y’emizabibu. 9 Mbwenu aho mukama w’endimiro alikoraki? Kilimwimukya aije aite abakozi abo. Endimiro y’emizabibu aligikwasa abandi. 10 Timukashomaga bihandiko mbali bilikugamba biti, ‹Eibare lyonene lyonene ely’abombeki bayangire, nilyo libaire ibare likuru ly’epembe; 11 eki kikakorwa Omukama wenene, mara nitukibona nitutangara?› » 12 Aho bashobokerwa okwo enfumo agichweleire bonene; balenga kumukwata, kyonkai batina embaga. Bamurugaho bagenda. 13 Bamutwekera Abafarisayo n’ab’omuteko gwa Herode kumukwatira omu ngambo. 14 Baija bamubaza bati, «Mwegesa, nitukumanya okwo oba w’amazima, eby’abantu batekeleza iwe tobifaho. Ekitiinwa kyabo tokiliho, shana iwe ekikuru kwegesa emihango ya Ruhanga. Mbwenu kisaine kuha Kaisari omushoro anga chei? 15 Emishoro tugigire anga tutagigira?» Yesu ashangwa nabamanyaho obugobya, abagambira ati, «Ahakubaki nimundenga? Mpa edinari ngilebe.» 16 Bamuleteraho emoi. Ababaza ati, «Ekishushani n’ekihandiiko ebili aha dinari by’ohai?» Bamuhorora bati, «Bya Kaisari.» 17 Yesu abagambira ati, «Ebya Kaisari mubihe Kaisari, n’ebya Ruhanga mubihe Ruhanga.» Bamutangalira. 18 Abasadukayo abanga okwo okuhimbuka kubayo bamugoba; bamubaza bati, 19 «Mwegesa, Musa akatuhandikira okwo omuntu kufa akasiga omukazi atasigire mwana, omurumuna ashwere omukazi ogwo, azalire omurumuna kifa abaana. 20 Hakaba aliho abarumuna mushanju. Owa mbere ashwera omukazi, k’afa tasiga mwana. 21 Owa kabili ashwera omukazi ogwo, nawe afa buchweke; n’owa kashatu kutyo; 22 bona omushanju tibasigire mwana. Obugenda bw’eirai omukazi nawe afa. 23 Aha kuhimbuka omukazi aliba w’ohai? Aha rw’okuba bona omushanju akaba ali mukazi wabo.» 24 Yesu abagambira ati, «Tikyonu mulikuhabira! Na bihandiko, na bushobora bwa Ruhanga taliho kyomulikumanya. 25 Kuba orwo abantu balihimbuka omu bafu, tibalishwera anga kushwerwa. Balishusha abamalaika b’omw’iguru. 26 Kandi abafu kuhimbuka, timukashomaga kitabo kya Musa, mbali alikugamba aha kishaka ky’omuliro, okwo Ruhanga yamugambiire ati, ‹Inye mba Ruhanga wa Aburahamu, Ruhanga wa Isaka na Ruhanga wa Yakobo?› 27 Taba Ruhanga wa bafu, aba Ruhanga w’abarora; aha rw’ekyo muhabire muno.» 28 Aho honene hakaba haliho omwegesa w’Amateka omoi, ahulira okwo bahankana. Kayaboine okwo Yesu yahorora kurungi Abasadukayo, amubaza ati, «Omuhango ogukuru kushaaga yona ni guhai?» 29 Yesu amuhorora ati, «Ogwa mbere, ‹Hulira iwe Isiraeli: Omukama Ruhanga waitu, Omukama aba omoi. 30 Kandi ogonzega Omukama Ruhanga wawe n’omutima gwawe gwona, n’omwoyo gwawe gwona, n’amagezi gawe gona, n’amani gawe gona.› 31 Ogwa kabili nigw’ogu, ‹Ogonzega mutahi wawe nk’okwo iwe olikwegonza.› Omuhango ogw’okushaaga egi tiguliho.» 32 Omwegesa w’Amateka amugambira ati, «Mwegesa oli omu mazima; okw’olikugamba nikwo, kugir’oti Omukama Ruhanga ab’omoi, mara taliho Ruhanga ondijo shana wenene. 33 Kandi kugonza Ruhanga n’omutima gwona, n’amagezi gona, n’amani gona, n’okugonza mutahiwe nk’okwo wenene alikwegonza, kirungi kushaaga ebihongo by’okusosotorwa n’ebitambo.» 34 Yesu k’abona okwo yahorora nk’omuntu omugezi, amugambira ati, «Obukama bwa Ruhanga tobuli harai.» Kwema aho taliho muntu yazilize kubaza Yesu kigambo kyona kyona. 35 Yesu ayegesa omuli Rwensinga ati, «Abegesa b’Amateka bakugamba batai okwo Kirisito ali mwana wa Daudi? 36 Daudi wenene akakyanulirwa Mwoyo Mutakatifu, yagamba ati, ‹Omukama akagambira Mukama wange ati: Shuntama aha bulyo bwange, kuhika orwo ndikunaga omu maguru ababisha bawe.› 37 Daudi wenene namweta ‹Mukama;› mbwenu aho Kirisito yaba atai mwana wa Daudi?» Embaga ekaba eli nyingi, emuhulira n’amashemelerwa. 38 Yesu kayabaire nayegesa, agamba ati, «Murayelinda abegesa b’Amateka. Bagonza kugenda bajwete ekanzu ezira zira, n’okuramibwa omu katare, 39 omu sinagogi baikalira entebe ezirungi, n’aha magenyi baitanira emyanya y’ekitinwa. 40 Kyonkai bezora nibashoma enshara ezira zira, okwo oku nibanyaga entumbwa omu maka gazo. Balihabwa ekibonabonyio ekihango kushagaho.» 41 Yesu kayabaire ashuntamire bwatana buhanika ya Rwensinga, abona omu buhanika obwo okwo embaga elikutamu empiha. Abatungi bangi bakaba nibatekamu amahera gangi. 42 Agya aija entumbwa omunaku, atekamu esarafu ibili z’omulinga, nilyo ihera limoi. 43 Ayeta abegesibwabe abagambira ati, «Mbagambiire amazima, entumbwa omunaku yatamu amahera gangi kushaaga bona abalikuteeka amahera omuli buhanika. 44 Bona baihya aha bingi byabo ebyo bainabyo; kyonkai entumbwa n’obunaku bwayo yatekamu byona ebyo yaba enabyo, nilyo lyaba lili itungalye lyonkai.»
131 Ka Yesu yabaire naruga Rwensinga, omwegesibwawe omoi amugambira ati, «Mwegesa, olebe amabare oburungi n’amaju okwo gali katangaza!» 2 Yesu amubaza ati, «Amaju gahango aga nogabona? Hanu aha taliho ibare elilisigara ahali linu litajugunyirwe hansi.» 3 Yesu ashuntama aha Ibanga ly’Emizeituni alebire Rwensinga. Aho Petero na Yakobo na Yohana baija bonkai bamubaza bati, 4 «Otugambire okwo ebi bilikwija kubaho, n’akabonero kabyo orwo ebyo biligobelera.» 5 Yesu abanza kubagambira ati, «Mulimanya omuntu atalija akabahabisa. 6 Bangi balija omw’ibara lyange nibagamba bati, ‹Ndi Kirisito!› Mara balihabisa bangi. 7 Kamulihuliza endashana n’engungungu y’endashana, mutalihwahwana mitima. Ebyo biragiirwe kubaho, kyonkai amaheleruka tigakabaire. 8 Aha rw’okuba eihanga lilitabalira elindi, n’engoma elitabalira ngoma ndijo; halibaho emisisi oku na kulinya, eifa aha na halinya; nawe egi eliba eli ntandikiro y’enaku kushai. 9 «Inywe ekikuru mwelinde. Balibakwata babatware omu maramuliro. Mulitelerwa omu sinagogi, mulyemelezibwa omu maisho g’abagavana n’abakama nimuturwa inye, kujulira evangeli amazima omu maisho gabo. 10 Evangeli elibanza erangwe omu mahanga gona. 11 Kabalibakwata bakabatwara omu maramuliro, mutalifa kubi kuhiiga kyomuligamba. Ekyo mulihabwa omu saa egyo mube nikyo mugamba, kuba t’inywe muliba nimugamba. Mwoyo Mutakatifu n’iwe aliba nagambira aha mitwe yanyu. 12 Omuntu aliisa omurumuna, ishe mwana aliisa omwana, n’abaana balishenga abazaire babo babaise. 13 Mulinobwa abantu bona nibabatura inye. Kyonkai omuntu alyegumisiliza kugoba aha ndekelero ogwo alirokoka 14 «Kyonkai kamulibona eihano nyamwita balitaire mbali litasaine kugya (omushomi ashobokerwe), aho aba Buyahudi basingirwe omu mabanga. 15 Alishangwa ali aha rushwi rw’enju atalisongoka, anga kutaha mwa wenene kwihyamu kantu. 16 Alishangwa ali omu ndimiro ataligaruka kutwara bebo. 17 Abakazi baliba baina enda n’abaliba nibonkya omu makiro ago rulibabeera rushengo! 18 Mushabe bitalibaho mu kirumo kya mbeho. 19 Nobona omu makiro ago halibaho ebiyengo ebitakabagaho kwema Ruhanga atonzire ensi kugoba mwaha, mara tibilizoka rundi. 20 K’Omukama atakugufaize biro bya naku ezo, taliho muntu yakurokokire. Ebiro ebyo akabigufaza aha rw’endonkwaze ezo yaronkire. 21 K’omuntu alibagambira ati, ‹Leba Kirisito ali aha,› anga ati, ‹Leba ali kulinya!› Mutalibikiliza. 22 Abalyehindura Kirisito n’abarangi b’ebishuba balija bakore obubonero n’ebitangazo, nangu kakyakushoboka bahabise n’endonkwa. 23 Kyonkai mumanye; nabagambira byona likyali karai. 24 «Omu makiro galiinya, ebiyengo byahingwire, eizoba lilibundwa omwilima, n’okwezi tikulyaka, 25 n’enyanyinyi zilikuntuka kuruga aha iguru, n’eby’okutangaza eby’omw’iguru bilitengeta. 26 Aho abantu balibona Omwana w’Omuntu naletwa omu bichwi aina obushobora bungi n’ekitinwa. 27 Alituma abamalaika kuhikanisa endonkwaze kuruga omu nsi zona, kwema ndekelero egi y’ensi kuturuka aha ndijo. 28 «Mwegere aha muti gw’omutini: Orwo amatagi gagwo gamara kworoba gakatutura obubabi, mumanya okwo ekyanda kyailira haihi. 29 Nikwo orwo mulibona ebi byabaho, mumanye okwo Kirisito ali haihi, akwatiliire kwija. 30 Nimbagambira amazima, omuzarwa ogu tigulihwaho ebi byona bitakabaireho. 31 Eiguru n’ensi bilichweka, kyonkai ebigambo byange tibilichweka. 32 «Kyonkai ekiro ekyo anga esaa egyo taliho muntu alikubimanya, nangu n’abamalaika chei, n’Omwana w’Omuntu chei, shana Tata wenkai. 33 Mwelinde, mukeise mara mushome enshara. Mbali akanya kaligobera timulikumanya. 34 Esaa egyo neshusha omuntu aija kugya omu rugendo, k’aruga omu nju asiga ahaire abairube emilimo, buli omoi ogwe, mara aragira omukumilizi kuzora amaisho. 35 Aha rw’ekyo muzore amaisho orwo mutalikumanya mbali nyin’enju aliizira, nka liliba lili izoba lya bwaigoro anga mu kiro eitumbi, anga aha nkoko makokoroma, anga bwankya, 36 atalija akabagwamu kibandagara akashanga munagiire. 37 Kandi ebyo ndikugambira inywe nimbigambira abantu bona: Muzore amaisho.»
141 Bikashangwa bisigaireyo ebiro bibili kugoba Pasika n’ekiro kikuru ky’emikate etatumbisiibwe. Abakuhani bakuru n’abegesa b’Amateka bahiga kukwata Yesu atabamanyire, bakamwita. 2 Bagambaga bati, «Tutamukwatira mu kiro kikuru, embaga etaija ekatuhyokera.» 3 Yesu kayabaire ali Betania omwa Simoni omubembe nalya, omukazi aija n’echupa y’eibare einamu amajuta g’eiguzi lihango muno, ahenda echupa egyo engoto, amusheshera amajuta omu mutwe. 4 Kyonkai haliho abatamirwe bakatekeleza bati, «Amajuta aga gafaki? 5 Gakuguziibwe garugwamu edinari ezilikushaaga 300, zigabirwa aboro.» 6 Kyonkai Yesu agamba ati, «Mumuleke; kiki kumwita kubi? Ekyo yankolera kirungi. 7 Manya ebiro byona abanaku mwinabo; nimushobora kubajuna mbali mwayendera. Kyonkai inye timulikwija kumbona biro byona. 8 Yakora ekyo yashobora. Omubili gwange yagusiiga amajuta likyali karai nagutekatekera kuziikwa. 9 Mara mbagambiire amazima, eky’omukazi ogu yakora balimwijuka nibakibarura.» 10 Aho Yuda Isikariote, omoi omu 12, agya omu bakuhani bakuru kumubanja. 11 Kabahuliire batyo bashemelerwa, baragana kumuha empiha. Kwema aho Yuda ata nahiga obushango bw’okumubanja. 12 Aha kiro kya mbere ky’Omukate Gutatumbisiibwe, ekyo batambiragaho akataama ka Pasika, abegesibwabe bamugambira bati, «Wakugondize tugyehai kukutekatekera mbali oraliira Pasika?» 13 Omu begesibwabe atumamu babili, abagambira ati, «Mugye omu kigo, muratanganwamu omushaija ayetwekire emuga y’amaizi. Mumuhondere, 14 mbali arataha, mugambire nyin’enju muti, ‹Omwegesa nabaza eikumbi mbali araliira Pasika hamoi n’abegesibwabe.› 15 Araboleka ekiyumba omu gorofa, kitekatekire kihoire; omwo mube nimwo mutushemeleza.» 16 Abegesibwa baturuka bataha omu kigo, babibona okwo yabagambira, batekateka Pasika. 17 Eizoba kalyatobeire Yesu aija n’eikumi na babili. 18 Kababaire bali aha meza nibalya, Yesu agamba ati, «Mbagambiire amazima, omuli inywe halimu arambanja, mara nitulya hamoi.» 19 Babanza kujunara buli omoi namubaza ati, «Isi n’inye?» 20 Yesu abagambira ati, «N’omoiho omu 12, nitukoza hamoi omukate aha sahani. 21 Omwana w’Omuntu nibija kumubaho nk’okwo bywamuhandikirweho, kyonkai alibona ogwo alikwija kubanja Omwana w’Omuntu! Hakili k’omuntu ogwo atakuzairwe.» 22 Kababaire nibalya, akwata omukate, asiima, agubegura, agubaha nagamba ati, «Tora, ogu mubili gwange.» 23 Akwata n’ekikompe, kayamazire kusiima akibaha, bona bakinywaho. 24 Abagambira ati, «Obu bwamba bwange obw’endagano empya, obwo barashesha kuchungura bangi. 25 Mbagambiire amazima, tinkishuba kunywa divai kuhika orwo ndinywa empya omu bukama bwa Tata.» 26 Kabamazire kuhoya oruhoya, baturuka bagenda aha Ibanga ly’Emizeituni. 27 Yesu agambira abegesibwabe ati, «Nimwija kwiruka inywena mukannagaho. Enshonga kikahandikwa kiti, ‹Ndiita omushumba, entaama zenaganage.› 28 Kyonkai kandamara kuhimbuka ndabebembera Galilaya.» 29 Petero amugambira ati, «N’orwo bona barairuka bakakunagaho, inye chei!» 30 Yesu amugambira ati, «Nkugambire amazima, omu kiro omu enkoko etakakokoromire kabili, oraba wanyetongire kashatu.» 31 Kyonkai Petero agamba n’amani ati, «Tindikwija kukwetonga, n’orwo ndaragirwa kufa naiwe.» N’abasiigaire bona bagamba nka Petero. 32 Bakwata omuhanda bagya mbali hayetwaga Getisameni. Yesu agambira abegesibwabe ati, «Mushuntame aha mbe ninshoma enshara.» 33 Aihyaho Petero na Yakobo na Yohana agenda nabo, aho abanza kugira obushasi bungi n’okushoberwa muno. 34 Agambira abashatu aba ati, «Omwoyo gwange gwina obujune bungi muno kuralira kufa. Musigare aha mara mutanagira.» 35 Ailirayo akandi kake, ajumara ahansi, ashaba ati, «Tata, kakiraba nikishoboka esaa egi empingure.» 36 Ashuba agamba ati, «Aba. Tata, ebintu byona ahali iwe nibishoboka. Banyihyeho ekikompe eki. Kyonkai tikwo inye ndikwenda, iwe okwo olikwenda obe nikwo okora.» 37 Aija ashanga okwo banagiire, abaza Petero ati, «Simoni, wanagira? Tiwashobora kurora saa emoi yonkai? 38 Otanagira, oshome enshara otaija okagwa omu bilengeso. Mazima omwoyo nigwenda, kyonkai obunyama bujege.» 39 Ashubayo ashoma enshara, ashubamu ebigambo byonene. 40 Agaruka ashanga okwo banagiire, nobona oturo tukabakiza amani. Eky’okumuhorora tibakiiboine. 41 Aija omurundi gwa kashatu abagambira ati, «Mukyanagiire kuhumura? Otwo mwanagira nitumara; esaa yagoba, Omwana w’Omuntu yabanzirwe, yanagirwe omu mikono y’abafakare. 42 Mwimuke tube nitugenda, leba embanzi yagoba.» 43 Orwo Yesu yabaire akyagamba ebyo, lileta Yuda, omoiho omu 12, aija n’embaga eina embanda n’erungu ebyo babaire bahairwe abakuhani bakuru na’abegesa b’Amateka n’abagurusi. 44 Embanzi ekaba ebahaire akabonero negamba eti, «Owo ndanywegera n’iwe; mumukwate mara mumutware nimumanya.» 45 Yuda kayaizire talinda, amugoba, agamba ati, «Mwegesa!» Amunywegera. 46 Bamutaho engaro bamukwata. 47 Kyonkai omuli balinya abashangirwe bemeleire haihi, omoiho ahurutura embanda omu kiraro, atema omwiru w’Omukuhani Nyamukuru okutwi. 48 Yesu ababaza ati, «Mwaija n’embanda n’erungu kunkwata okwobon’oti muzinzire omushuga? 49 Ebiro byona tuba tuli hamoi Rwensinga n’inyegesa, timukankwataga. Kyonkai k’ebihandiko bitakatifu bigobelere.» 50 Aho abegesibwa bona bamusigaho bairuka. 51 Hakaba haliho omusigazi ahondeire Yesu atajwete, shana aha mubili ayenagireho akendo ka kitaani; bamukwata. 52 Kyonkai wenene abasigira akendo ka kitaani airuka ali bushai. 53 Yesu bamutwalira Omukuhani Nyamukuru; aho abakuhani bakuru bona n’abagurusi n’abegesa b’Amateka literaine. 54 Petero agenda namuhondera ayemire harai, alemwa agoba nyakabuga omw’Omukuhani Nyamukuru. Ashuntama n’abalinzi, ayota omuliro. 55 Aho abakuhani bakuru n’orukiiko rwona bahanyanyia omushango gw’okutaho Yesu kumwita, kyonkai byanga. 56 Bangi bamuhangilira kyonkai ebyo bamuhangilira byanga kushushana. 57 Abandi bemelera bamuhangilira bati, 58 «Tukamuhulira nagamba okwo arakambura Rwensinga eyayombekirwe abantu, ayombeke endijo omu biro bishatu, mara atagyombekesize bantu.» 59 Nabyo ebyo tibyafire kushushangana. 60 Omukuhani Nyamukuru ayemelera omu rukiiko omugati, abaza Yesu ati, «Iwe toina kyakuhorora? Aba nibakutoijeleraki?» 61 Kyonkai Yesu ayesiza, tiyahoroire. Omukuhani Nyamukuru ashuba amubaza ati, «N’iwe Kirisito Omwana wa Nyakusinga?» 62 Yesu agamba ati, «Ndiwe, mara nimwija kubona Omwana w’Omuntu asingiire aha bulyo bw’Omushobora, naletwa omu bichwi.» 63 Omukuhani Nyamukuru atagura ebijwarobye, agamba ati, «Obujulizi tukyahiiga obwaki? 64 Mwahulira okwo yarogota. Nimuramuraki?» Bona bamuramura okwo alikuragirwa. 65 Nikwo abandi kubanza kumuchwera ebichwanta, kumubunda amaisho, kumutera, nibagamba bati, «Toma!» Abalinzi nabo bamutamu empi. 66 Petero akaba ali nyakabuga amagyaifo, aijwa omuzana omoi w’Omukuhani Nyamukuru. 67 Kayaboine Petero nayota omuliro, amuhanga amaisho, agamba ati, «Naiwe waba oina Yesu Omunazareti.» 68 Petero ayetonga ekigambo ekyo ati, «Tindikumanya by’olikugamba anga kubishobokerwa!» Aho aturuka agya nyarubuga n’enkoko ekokoroma. 69 Omuzana amuboine, ashuba abanza kugambira ababaire bali aho ati, «Omushaija ogu nawe mumoi wabo.» 70 Petero ashuba ayetonga ekigambo ekyo. Akaanya kakahingwireho kake n’ababaire bali aho bagambira Petero bati, «Ky’amazima iwe oli mumoi wabo; aha rw’okuba oli Munyagalilaya.» 71 Kyonkai Petero abanza kuraapa n’okurahira ati, «Omuntu ogu owo mulikugamba inye tindikumumanya.» 72 Niho honkai ekoko ekokoroma elya kabili. Nirwo Petero yaijukire okwo Yesu yabaire amugambiire ati, «Enkoko etakakokoromire kabili oraba wanyetongire kashatu.» Aho atekeleza ekigambo ekyo, alira.
151 Orwo obwire bwakeire buti, abakuhani bakuru, n’abagurusi, n’abegesa b’Amateka, n’orukiiko rwona bakiika. Baboha Yesu bamutwalira Pilato bamumunaga omu mikono. 2 Pilato abaza Yesu ati, «Iwe oba mukama w’Abayahudi?» Yesu amuhorora ati, «Okwo wakigamba nikwo kili.» 3 Abakuhani bakuru bamutoijera bingi. 4 Pilato ashuba amubaza ati, «Toina kyakuhorora? Olebe okwo ebyo balikukutoijera bili bingi!» 5 Kyonkai Yesu tiyayeyongeire kuhorora, ekyo kitangaza Pilato. 6 Buli kiro kikuru kya Pasika, Pilato yabataishuliraga omufungwa omoi owo bamushabaga. 7 Omu bashuuga ababaire bali omu kifungo, nibo balinya abaisire abantu omu bushengi, hakaba halimu omoi nayetwa Baraba. 8 Embaga eija ebanza kushaba Pilato kubagilira nk’okwo yabagiliraga. 9 Pilato abahorora ati, «Nimwenda mbataishulire Omukama w’Abayahudi?» 10 Ahakuba akaba namanya okwo abakuhani bakuru bamulesire nibasindikwa eihagiko. 11 Kyonkai abakuhani bakuru batamu abantu oruchuku kumugambira k’abataishulira Baraba, Yesu chei. 12 Pilato ashuba ababaza ati, «Isi aho omushaija owo mulikweta Mukama w’Abayahudi mugire ntai?» 13 Bashuba bakunga bati, «Omubambe.» 14 Pilato ababaza ati, «Aha kiki? Kabiki ak’akozire?» Kyonkai bonene bakunga bashagaho bati, «Omubambe.» 15 Kityo Pilato agonza kushemeleza embaga, abataishulira Baraba; kyonkai kayaizire kutaishura Yesu kumubamba, abanza amutera. 16 Abaisherukare batahya Yesu omu kikaare (nigwo mwanya ogulikwetwa Puraitorio); beta omutwe gwona gw’abaisherukare. 17 Bamujweka ebebo ya zambarau, basiba n’omukako gw’amahwa bagumutaho. 18 Babanza kumumeleeza bakwese, «Kamelere Mukama w’Abayahudi!» 19 Bamuteza orubingo omu mutwe, bamuchwera ebichwanta, babandama bamuramya. 20 Kabamazire kumujaamya bamujura ebebo ya zambarau, bamugaruraho emyendo eye. Bashuba bamufunya kugya kumubamba. 21 Kababaire nibagenda omu muhanda bagimba omuhinguzi, Simoni owa Kirene, akaba naruga omu kyaro, bamutwaza omusaraba. N’iwe ishe Alekisanda na Rufusi. 22 Baleta Yesu ahalikwetwa Goligota (nikwo kugir’oti omwanya gw’ekitwe ky’omuntu). 23 Bamuha edivai etabirainwe n’omubazi gwa mira, kyonkai tiyaginyoire. 24 Bamubamba, babegana emyendoye, kyonkai bagitekera enshoga kumanya ogw’omuntu aratwara. 25 Zikaba zili saa ishatu za bwankya orwo bamubambire. 26 N’omushango ogwo bamutaireho bagumuhandikaho bati, «Omukama w’Abayahudi.» 27 Bamubamba n’abashuga babili, ogu bamuteka obulyo n’ondijo obumosho. 28 [Aho n’ebihandiko bitakatifu bigobelera ebilikugamba biti, «Bakamukwatirana n’abafakare.»] 29 N’ababaire nibahingura bamuleerura nibachunda emitwe bakwese, «Mpahosi! Iwe ayagambiire kukambura Rwensinga okagyombekera ebiro bishatu, 30 oyerokore oruge aha musaraba!» 31 N’abakuhani bakuru kutyo hamoi n’abegesa b’Amateka bamujamya omu fumoro bati, «Akarokora banu, wenene taina kwerokora. 32 Kirisito Omukama wa Isiraeli, naruge aha musaraba twije tumwikilize.» N’ababambirwe nawe kwakwo bamujuma. 33 Kazabaire esaa mukaga ensi yona ebambwa omwilima kugoba esaa mwenda. 34 Aha saa mwenda Yesu ataka n’eiraka lihango ati, «Eloi Eloi, lama sabakitani?» Nikwo kugir’oti, «Ruhanga wange, Ruhanga wange, wanagiraki?» 35 Ababaire bali aho kabakihuliire bagamba bati, «Leba, nayeta Eliya.» 36 Omuntu omoi airuka, akwata ekikunjuzo akitubika omu siki y’edivai, akitunga aha rubingo omuhaire kunywa, nagamba ati, «Katulinde tulebe nka Eliya araija akamuhanantura.» 37 Yesu ataaga muno, aho ahwamu omwoyo. 38 Orutimbe rwa Rwensinga rutagukamu kabili, kwema eiguru kwija ahansi. 39 Aho omukuru w’abaisherukare ayabaire ayemeleire amulebire, yaboine okwo yataka akashuba akahwamu omwoyo, agamba ati, «Mazimakwo omuntu ogu yaba ali Mwana wa Ruhanga!» 40 Hakaba haliho n’abakazi balebeire harai, omuli abo akaba halimu Maria Magadalena, na Maria nyina Yakobo omuto na Yose, na Salome, 41 abamuhonderaga kwema Galilaya nibamujuna; n’abakazi abandi bangi ababaire baizire nawe kwema Yerusalemu. 42 Omu bwaigoro kikaba kili kiro ky’okwetekateka, nikyo kiro kilikwebembera Sabato, 43 Yozefu owa Arimatea, omutegeki w’ekitinwa omu rukiiko, kandi yategelezaga obukama bwa Ruhanga, ayeyemamu agya owa Pilato, amushaba omubili gwa Yesu. 44 Pilato atangara nayebaza nka yafire. Ayeta omukuru w’abaisherukare, amubaza nka yafire. 45 Mukuru w’abaisherukare kayamugambiire okwo yafire, aha Yozefu omubiligwe. 46 Yozefu ogwo owa Arimatea agura ekirago kya kitaani, amuhanantura, amuzinga omu kirago kya kitaani ekyo, amuteka omu nyanga eyo wenene yashangirwe ayetemeire omu rwazi. Ahilingisa eibare lihango alikingisa enyanga. 47 Maria Magadalena, na Maria nyina Yose, babona mbali Yesu yaziikwa.
161 Bukeire bwa Sabato, Maria Magadalena, na Maria nyina Yakobo, na Salome, bagura emibazi y’omugaju kugenda kugisiiga Yesu. 2 Aha kiro kya mbere ky’Eilimansi eizoba kalyashabukire bagya aha nyanga. 3 Bagenda nibabazangana bati, «Aratuhilingisiza eibare kulihya aha nyanga n’ohai?» 4 Kugya kunaga amaisho babona okwo eibare lyahilingisire, likaba lili lihango muno. 5 Kabatahire omu nyanga babona omusigazi ashuntamire rubaju orwa bulyo, ajwete ekanzu elikwera. Batangara. 6 Abagambira ati, «Mutatangara. Manya nimuhiga Yesu owa Nazareti, owo babambire. Tali hanu, yahimbukire, mulebe na mbali babaire bamubyamikire. 7 Mugende mugambire abegesibwabe na Petero okwo Yesu yabebembera Galilaya, niyo muramubonera, nk’okwo yabagambiire.» 8 Baruga omu nyanga bairukire. Bakatangara muno bagwa omu rujugumbo. Tibaina kyo bafumoire, nobona bakaba baina obutini bungi. 9 Ekiro kya mbere bwankya karai orwo Yesu yahimbuka, akabanza yahabukira Maria Magadalena, owo yabaire abingiremu Amasitani mushanju. 10 Magadalena agenda agambira abegesibwa ba Yesu, bali omu kuchura nibalira. 11 Kyonkai kabahuliire okwo Yesu alikurora n’okwo Magadalena yamubona, banga kwikiliza. 12 Ahanyuma Yesu abonekera abegesibwa abandi babili omu mishusire endijo, bakaba nibataha omu kyaro. 13 Bagaruka bagambira abandi abasiigaire, kyonkai tibabaikiliize. 14 Obugenda bw’eirai Yesu ahabukira eikumi n’omoi, bakaba nibalya. Abakunganisa aha rw’okutaikiliza kwabo n’obugumangani bwabo bw’emitima, enshonga abamuboine ahimbukire tibabaikiliize. 15 Abagambira ati, «Mugende omu nsi zona, murangire abantu bona evangeli. 16 Aliikiliza akabatizibwa alirokoka. Kyonkai aliba ataikiliize ogwo aliramurwa. 17 Abalinyesiga balimanyikira aha bubonero obu: Balibinga Amasitani omw’ibara lyange, baligamba endimi ezihya, 18 balikwata enjoka. N’orwo balinywa eky’okubaita tikilibakoraho kantu. Balitekaho abarwaire emikono bakire.» 19 Aho Omukama Yesu kayamazire kubafumolera atyo, atemba omw’iguru, asingira aha bulyo bwa Ruhanga. 20 Abegesibwa baimukya bagenda, baranga evangeli buli hantu. Omukama akaba nabemamu, n’ebyo bagambaga yabihamisaga n’obubonero obwo kubijulira.]