YAKOBO

YAKOBO

¹ Inye Yakobo, omwiru wa Ruhanga n’Omukama Yesu Kirisito, n’inye ndikubahandikira, inywe nganda ikumi na ibili ezemaliire ensi. Nimbakeisa. ² Barumuna bange, kamurata kugwa omu bilengeso ebitali bimoi, mwebone muli baberwa muno. ³ Aha rw’okuba nimumanya okwo okulengwa kw’okwikiliza kwanyu kurugwamu okuguma. ⁴ Kandi muleke okuguma kwanyu kuhikye omulimo gwakwo, nainywe mubone kuba bagorogoki omuli byona mutaina kyomubuzirweho. ⁵ K’omuli inywe haraba halimu omuntu ataina bumanyi, abushabe Ruhanga, niwe abutunga abantu bona buli bungi mara atalikwefuuhya, kandi omuntu ogwo arabutungwa. ⁶ Kyonkai obushabe noyesiga otalikulengeshanyia, nobona omuntu alengeshanyia ashusha eiyengo ly’enyanja elisindikwa omuyaga gukalichundaigura. ⁷ Omuntu ogwo atashuubira ngu Mukama naija kumutunga kintu kyona kyona, ⁸ enshonga aina emitima ebili omu by’alikuba nakora byona; taina mbali ayemeleire. ⁹ Murumuna waitu omunaku naragirwa kushemelerwa orwo Ruhanga alimukuza, ¹⁰ kandi omutungi ashemelerwe orwo Ruhanga alimutera ahansi, nobona alihwaho nk’orwakyo rw’ekikamba. ¹¹ Eizoba kalishabuka omushana gwalyo gubabilira mara gwomesa ebimera. Aho enyakyo zabyo ziragara, n’oburungi bwabyo buhwaho. Nikwo n’omutungi ahwaho atyo, ebyo aba nakora akabisigaho. ¹² Omuntu ayemera ebiyengo aba muberwa, kuba k’alilengwa akasinga alitungwa orukinga rw’oburora orwo Ruhanga yashuubiize abamugonza. ¹³ Omuntu atalilengesibwa akagamba ati, «Nalengesibwa Ruhanga;» kuba Ruhanga taina kulengesibwa Sitani, mara wenene taina kulengesa muntu. ¹⁴ Buli muntu alengesibwa orwo ayohibwa orwoyoyorwe rukamubeiyabeiya. ¹⁵ Ahanyuma k’orwoyoyo orwo rukura ruzarukanwamu obufu. Kandi obufu kabuba butachwekire buzarukanwamu orufu. ¹⁶ Barumuna bange abaagonzibwa, mutabeiyabeiywa. ¹⁷ Buli kirungo na buli matungwa agahikilire biruga oruguru, biruga ahali Isheichwe ayatonzire emuli z’eiguru, wenene tahinduka mara tafuba. ¹⁸ Akeyendera bweyendera yatuzara aha rw’ekigambo ky’amazima, tubone kukulira ebitondwabye byona. ¹⁹ Muramanya ekigambo eki barumuna bange. Buli muntu abe mwangu kuhulira, kyonkai aha kugamba n’aha kunigara agende mpora. ²⁰ Omuntu k’anigara tarondora Ruhanga mu bugorogoki. ²¹ Kityo mwelinde emize mibi n’emigilire etaina nshonga. Mugire obwetohya mara mugume aha kigambo ekyo mwayegesiibwe, ekigambo ekyo nikyo kyakubarokora. ²² Kandi mukore eby’ekigambo kilikubagambira, ti kukihulira kushai kwebeiyabeiya. ²³ Kuba k’omuntu arahulira ekigambo atakozire kw’alikuragirwa, araba nashusha omuntu alikweleba omu maisho omu kyoo. ²⁴ Nobona nayeleba nashuba nagenda, mara aho honkai nayebwa okwo yaba nashusha. ²⁵ Kyonkai omuntu alikwekomya Amateka agaletera abantu emilembe, mara akakwatir’aho, atahuliire kushai akashuba akebwa, shanasi akaba mukozikwo, omuntu ogwo aligoshoka omu bigirobye. ²⁶ Omuntu kwebona okwo ali munyadini, orulimirwe atarutairemu bohera, akebeiyabeiya, omuntu ogu ediniye ya bushai. ²⁷ Edini enungi etainamu kamogo mu maisho ga Ruhanga Isheichwe niy’egi: Kukebera enfuuzi n’entumbwa eziina obushaasi, n’okwelinda ensi etakutokoza.

¹ Barumuna bange, orwo mulikwikiliza Omukama waitu Yesu Kirisito, Omukama w’ekitinwa, muleke kugira ekigonzi n’akashororangano. ² Mbwenu k’omuntu yakwija mbali muteraniire ajwete empeta z’ezahabu n’emyendo emirungi, n’omunaku ajwete ebishambalita kwakwo akabataahamu, ³ mukafaho ajwete emyendo emirungi mukwese, «Waitu garuka aha,» kandi omunaku mukamugambira muti, «Iwe yemelera kulinya! Nshuntaama omu maguru.» ⁴ Aho timwashororangana, mara ebyo mukagoba aha kubikoza omutima gubi? ⁵ Barumuna bange huliliza. Aboro omu nsi egi tibo Ruhanga yaronkire kuba batungi omu kwesiga, n’okuba basika b’obukama obwo yaraganisize abakamugonza? ⁶ Kyonkai inywe omunaku ogwo nimumugaya. Abatungi tibo bababonesa enaku? Tibo babatwara rwamani omw’iramuliro? ⁷ Tibo barogota aha Ibara elikunirwa lya Yesu elyo inywe mwetelerwaho? ⁸ Kamuraba nimuhikya eiteka ly’Omukama kuhondera Ebihandiiko Bitakatifu, biti, «Ogonze mutahi wawe nk’okwo iwe oyegonza,» aho muraba nimukorage. ⁹ Kyonkai kamuraba mwina akashororanagano, aho nimukora obufu, Amateka nigabaramura okwo muli bafakare. ¹⁰ Nobona kaishe muntu ahikya Amateka gona kyonkai akahendamu limoi, naba ahenzire Amateka gona. ¹¹ Manyasi ayagambiire ati, «Otalisiyana,» kwakwo niwe yagambiire ati, «Otaliita.» K’otasiyaine kyonkai okaita, noba wahenzire eiteka. ¹² Kityo mugambe mara mukore nk’abantu ab’okuramurwa Amateka agaletera abantu obwegeleere. ¹³ Nobona omuntu ataganyira na wenene taliganyirwa. Kandi omuntu aganyira na wenene aliganyirwa. ¹⁴ Barumuna bange, k’omuntu alikugamba okwo aina okwikiliza kyonkai ataina bikorwa nagasirwaki? Okwikilizakwe kwakumurokora? ¹⁵ Ka murumuna waitu, yaba mushaija anga mukazi, yakushangwa ajwete ebishaato anga ali mujara, ¹⁶ mara omuli inywe omuntu akamugambira ati, «Ogende n’emilembe, oyote omuliro mara oigute,» atamuhaire eby’emubiligwe gulikwetaga, ekyo nikigashaki? ¹⁷ Kityo okwesiga kushai, kakutaina bikorwa, nikuba kufire. ¹⁸ Kyonkai haliho aragamba ati, «Iwe oina okwikiliza, inye nyina ebikorwa,» iwe mbwenu nyoleka okwikiliza kwawe okutaina bikorwa, nanye nyije nkwoleke okwesiga kwange okulikuboneka omu bikorwa. ¹⁹ Iwe noikiliza okwo Ruhanga ab’omoi; ekyo kirungi. Nangu n’amasitani ekyo gakiikiliza nigachundwa. ²⁰ Mbwenu iwe muntu, nogonza bakwoleke okwikiliza okutaina bikorwa okwo kufire? ²¹ Aburahamu isheichwe, ebikorwa tibyo byamuhindwire mugorogoki, orwo yabaire aizire kutamba Isaka aha alutare? ²² Nobona okwo okwikilizakwe kwabaire nikugendanwa n’ebikorwa, mara ebikorwa nibyo byagobesheleize okwikiliza. ²³ Kandi n’ekyahandikirwe kikagobelera, ekilikugamba kiti, «Aburahamu akesiga Ruhanga, okwesigakwe kwamuhindura mugorogoki;» mara bamweta munywanyi wa Ruhanga. ²⁴ Ahonu mubone okwo ekihindura omuntu akaba mugorogoki ti kwesiga kwonkai, nawe n’ebikorwa bibulimu. ²⁵ Kandi na Ahabu omumalaya akahinduka mugorogoki aha rw’enshonga y’ebikorwa; kuba akanyegeza entumwa, omu kushubayo yazoleka muhanda gundi. ²⁶ Okwo omubili ogutaishukaine n’omwoyo guba gufire, kutyo n’okwikiliza okutaina bikorwa kufire.

¹ Barumuna bange, abangi omuli inywe mutaligonza kuba begesa, aha rw’okuba nimumanya okwo ichwe abegesa tuliramurwa eiramu elilikukira ely’abandi. ² Nobona ichwena tushobya omuli bingi. Kyonkai k’omuntu aba atashobize mu migambire ogwo aba ali mugorogoki, nashobora kugelera n’omubiligwe gwona. ³ Orwo tuteka ebyoma omu kanwa k’efarasi kazituhulira, tuba tuzigeleire emibili yazo yona. ⁴ Kwakwo muraleba n’emeli. N’orwo ziba zihango mara zitwarwa omuyaga ogw’amani, zihaburwa akabaho kake muno zigiire mbali omubugi alikuzolekeza. ⁵ N’orulimi narwo nikwo ruli; rwonene ruba kagingo kake akekuza omu bintu bihango. Muraleba okwo ekibira kimarwaho akaliro kake n’orwo kyakuba kili kihango kitai! ⁶ Orulimi narwo ruba muliro. Orulimi ruba nsi mbi omu ngingo zaitu, rutera omubili gwona eibara libi, rwokya ebitondwa byona, kandi narwo rushuba rwokibwa omuliro gw’eirai lyona. ⁷ Nimumanya okwo engeli zona z’ebigunju, n’ebinyonyi, n’ebyekurura, n’enfuru, nibishobora kworoorwa mara byoroorwa abantu. ⁸ Kyonkai taliho muntu yakworoora rulimi, omubisha atageleerwa, rwijwire esumu nyamwita. ⁹ Nirwo tukoza kusingiza Omukama mara Isheichwe, rwonene rwonene tuba nirwo tukeenesa abantu abatonzirwe omu mishusire ya Ruhanga. ¹⁰ Akanwa konene konene karugwamu okusingiza n’okukeena. Barumuna bange, ebi tikwo bilikuragirwa kuba. ¹¹ Enchuro yakutabukwamu amaizi agarungi n’agalikushalira? ¹² Barumuna bange inywe! Omuti gw’omutini gwakuraba ezeituni, anga omuzabibu kuraba etini? Nikwo n’amaizi g’omwonyu gatakurugwamu maizi garungi. ¹³ Okwo muli n’ohai omumanyi anga omushobokerwa? Akoze oburorabwe oburungi kwoleka ebikorwabye omu bwetohya n’obumanyi. ¹⁴ Kyonkai kamuragyaho mukagira ekiisho ekishaguliraine n’okweyenda, muleke kwesiima n’okugamba ebishuba nimuhakanisa amazima. ¹⁵ Obumanyi obu tibwo bulinya oburuga mw’iguru. Obu bw’omu nsi, bw’obunyama mara bwinamu orwango. ¹⁶ Mbali hali ekiisho n’okweyenda, niho haba omwaga n’ensika. ¹⁷ Kyonkai obumanyi oburuga oruguru ekya mbere buba burungi, kandi bw’emilembe, bw’obuchulezi, bw’entwaza nungi, bwina obuganyizi bungi mara burugwamu ebirungi, tibulengeshanyia kandi tibugiramu ka bugobya. ¹⁸ Abantu abagonza emilembe nibo babiba embibo omu milembe, omwo hakaija hakarugwamu ebiraba by’obugorogoki.

¹ Enshengo n’endwano ezili omuli inywe niziruga nkahai? Ti bunyama bwanyu obulikurwanira omu ngingo zanyu? ² Ebyo mulikwegomba timulikubibona; kityo aho muramura kwita. Nimuchubirangana kyonkai okutunga pai! Nikyo mulikurwanira ekaba ndashana. Timwina kantu kuba timulikushaba. ³ Kamulikushaba timulikubona kantu aha rw’enshonga nimushaba kubi, manyasi nimubishaba kushemeleza obunyama. ⁴ Inywe bitondwa bitesigwa! Timulikumanya okwo okuganjangana n’ensi nimunoba Ruhanga? Kityo kaishe muntu wena ayayenda kuganjangana n’ensi naba ayehindwire mubisha ahali Ruhanga. ⁵ Mutalenga muti Ebihandiiko Bitakatifu nibibeiya, kugamba biti, «Omwoyo ogwo yatutairemu gw’akachubirano kangi.» ⁶ Kyonkai Ruhanga natugilira ekisha ekishaagireho; kityo n’Ebihandiko Bitakatifu nibigamba biti, «Abantu ab’eikuru Ruhanga abatamwa, kandi abetohya nibo agilira ekishakye.» ⁷ Kityonu mwetohye ahali Ruhanga. Sitani mumusimbaliire, arabairuka. ⁸ Mwilire ahali Ruhanga, nawe arabailira haihi. Inywe bafakare, mweze engaro zanyu, mweze n’emitima yanyu, inywe ab’emitima mibi! ⁹ Mujunare, muchure mara mulire. Muleke ensheko, muchure; muleke kushemelerwa, mujunare. ¹⁰ Mwetohye omu maisho g’Omukama aije abakuze. ¹¹ Barumuna bange mutaligeyangana. Omuntu ageya omurumuna anga kumuramura, aba nageya Amateka, nigo alikuramura. Kandi k’olikuramura Amateka, aho noba oli muramuzi wago, tolikugahikya. ¹² Ruhanga ayataireho Amateka mara omuramuzi ab’omoi, niwe wenkai aina obushobora bw’okukiza anga kwita. Mbwenu iwe aho wab’ohai kuramura mutahi wawe? ¹³ Muhulire inywe, abalikugamba muti, «Kir’eki anga nyenkya nitwija kugya omu kigo nanka na nanka, tumareyo omwaka nitutunda, tutunge;» ¹⁴ orwonu ebya nyenkya timulikubimanya, n’oburora bwanyu timulikumanya kwo buraba buli. Manyasi muli ruho orubonekaho akaanya kake rukashuba rukamuuka. ¹⁵ Manti mwakubaire nimugamba muti, «K’Omukama arasinga turagumaho tushube tukore eki na kili.» ¹⁶ Kyonkai okwo kilikuzoka nimugira eikuru nimweshaijaza. Okweshaijaza okwo kwona kubi. ¹⁷ Wena wena alikumanya ekili kirungi eky’alikuragirwa kukora, akaburwa kukikora, ogwo naba aina entambara.

¹ Mbwenu nainywe abatungi mulire muboroge aha rw’enaku ezaija kubagwera. ² Eitunga lyanyu lijunzire, n’ebijwaro byanyu biliirwe enyenje. ³ Ezahabu yanyu n’efeza bimomire, mara okumoma kwazo nikwo kurababanja, kandi kubokye nk’omuliro. Ebiro ebi by’amaheleeruka, inywe mwagyaho mwatuuma eitunga. ⁴ Mulebe abakozi abagesire emisiri yanyu, abo mugobeize mukabaima empeerwa zabo nibabatonga. Mara Omukama w’amahe yahuliire okutaka kw’abagesi abo. ⁵ Mutwire omu nsi mwagoijagira, mwayehuuba; mwasiga gaba amaheleruka g’enaku mwaba nirwo mutunga mukaganagana. ⁶ Muramwire omugorogoki mwamwita; wenene agabangira tainago. ⁷ Kityo barumuna bange, mwegumisilize kuhika orwo Omukama aliija. Leba omulimi aliho etegeleize emyaka y’eiguzi lingi, kyonkai nayegumisiliza kuhika orwo enjura y’omuhanguko n’etoigo eragwa. ⁸ Nainywe kutyo mwegumisilize. Mugume emitima, Omukama ali haihi kwija. ⁹ Barumuna bange muleke kulyangana mutaija mukaramurwa; Omuramuzi yaizire. ¹⁰ Barumuna bange, obulebero bw’obushasi n’obwegumisiliza, murondore abarangi abagambaga omw’ibara ly’Omukama. ¹¹ Muraleba, abagumire nibo tulikweta baberwa. Murahuliire obumanzi bwa Yobu, mwashuba mwabona ekyo Omukama wenene yabaire agendeleire, okwo agira embabazi n’obuganyizi. ¹² Kyonkai barumuna bange, ekilikukira byona, mutalinahira mukajuliza iguru anga nsi, anga kugira eminahilire endijo yona yona. Kamurakunda mukundekwo, kamurayanga mwangekwo, mutalija mukasingwa omushango. ¹³ Mwinayo atangirwe? Ashome enshara. Haliho alikushanduka? Asiime. ¹⁴ Mwinayo omurwaire? Atumeho abagurusi b’enteko, bamushabire nibamusiiga amajuta omw’ibara ly’Omukama. ¹⁵ Enshara egyo einamu okwesiga erarokora omurwaire, Omukama aramukiza. K’arashangwa akozire amafu aragagarulirwa. ¹⁶ Aha rw’ekyo mwatulirangane amafu ganyu, mara mushabirangane, mubone kukira. Enshara y’omugorogoki egira amani gangi. ¹⁷ Eliya akaba ali muntu nka ichwe, yashaba muno enjura etagwa, mara yamara emyaka eshatu n’emyezi mukaaga enjura etagwa hansi. ¹⁸ Yashuba yashaba, yagwa, n’ensi yayeza. ¹⁹ Barumuna bange, k’omuntu araruga aha mazima akalyenagamu, kandi ondijo akamugarura, ²⁰ ogwo ayamugarura amanye okwo buli muntu agarura omufakare abaire agwire, amukiza ahali rufu mara amushoboza okugarulirwa amafu gangi.