ABAGALASIA
11 Inye Paulo entumwa, entumwa etatairweho muntu, anga kuraba aha muntu nanka, inye nkatumwa Yesu Kirisito na Ruhanga Ishe ayamuhimbwire omu bafu. 2 Inye nabarumuna bange bona abo nyinabo, n’ichwe abalikubahandikira inywe ab’enteko za Galasia. 3 Ruhanga Isheichwe n’Omukama waitu Yesu Kirisito abatunge ekisha n’emirembe. 4 Omukama waitu Yesu Kirisito akehayo aha rw’amafu gaitu kutwihya omu bukiro bubi obu obwa mbwenu, nk’okwo Ruhanga Isheichwe yasingire. 5 Ruhanga wenene ogu ahabwe ekitinwa eira lyona! Amina. 6 Nimunshobeza kubona okwo mwanguhire kuruga ahali Ruhanga ayabesize ekisha kya Kirisito mukakwata evangeli ndijo. 7 Tikugir’oti haliho vangeli ndijo, shana haliho abalikubaita kubi nibagonza kubaihya aha vangeli ya Kirisito. 8 N’orwo yakuba ichwe, anga omumalaika akaruga omw’iguru, k’omuntu yakubarangiira evangeli etali eyo twabarangire orwa mbere, omuntu nk’ogwo n’akaraamwe. 9 Nk’okwo twagambire orwa karai, nikwo ndikugamba na mbwenu, k’omuntu wena wena arabarangira evangeli eyo mutarangiirwe, nakaraamwe. 10 Inye aha nimpiga kusiimwa abantu anga Ruhanga? Handiki nimpiga kushemeleza abantu? Kuba ninshemeleza abantu nakuragiirwe kutaba mwiru wa Kirisito. 11 Barumuna bange kambagambire: Evangeli eyo narangire telikutabuka aha bantu. 12 Inye, evangeli tinagihire aha bantu, kandi tinagyegesiibwe. Yesu Kirisito wenene niwe yaginshuruliire. 13 Emigendere yange eya karai omu dini y’Abayahudi mukagihulira, okwo nagingiize enteko ya Ruhanga n’amani, mara nkagonza kubasilikya. 14 Omu dini y’Ekiyahudi nkaba ninshaaga bangi ab’omwiganwa gwange omw’ihanga lyange lya Buyahudi. Emichwo ya batat’enkuru nkaba ngigwireho enda n’amabere. 15 Kyonkai Ruhanga ayandonkire ntazairwe, akasinga akanyeta omu mani g’ekishakye, 16 akasinga yanshurulira Omwanawe mbone kumuranga omu Banyamahanga. Tinayehanwize aha muntu, 17 anga kugya Yerusalemu ahali balinya abanyebembeire kuba ntumwa. Inye nkakwata omuhanda nayegyera Arabia, nashuba nagaruka Damasiko. 18 Emyaka eshatu ekeire ngya Yerusalemu kubona Kefa, mara nawe ebiro 15. 19 Omu ntumwa taliho ondijo owo naboine shana Yakobo murumuna Omukama. 20 (Ebyo ndikubahandikira ninjuliza Ruhanga, tindikugamba bishuba!) 21 Aho nirwo narabire omu mikoa ya Siria na Silisia. 22 Ab’enteko za Kirisito omuli Buyahudi bampulizaga batalikummanya aha maisho. 23 Bahuliraga nibagamba bati, «Ayatugingizaga mbwenu niwe alikurangira abantu kabaikiliza ebyo yayendaga kusirasiza.» 24 Bemwa ahali inye basingiza Ruhanga.
21 Emyaka ekaba ekeire 14, aho ngya Yerusalemu. Nkagenda na Barinaba, na Tito ntamusigiire. 2 Kwija kugenda ntyo nkashurulirwa. Aho mbonangana n’abakuru omu kyama mbabarulira evangeli eyo nabaire nindanga omu Banyamahanga. Nkakora ntyo ntaija nkaba narangire nkashanga ndangire obushai. 3 Nangu na Tito owo twabaire tuli hamoi, tiyagimbirwe kutahirirwa, n’orwo wenene yabaire ali Mugiriki. 4 Kyonkai hakaba haliho abegesibwa engobya abatutahiremu tutabamanyire kutunyomoza kumanya obwegeleere bwaitu obwo twinabwo aha rw’okuba hamoi na Kirisito. Bakaba bagendeleire kutuhindura bairu. 5 Titwabafireho n’akake, tubone kulinda amazima g’evangeli aha rwanyu. 6 Kandi ababaire nibasimwa kuba bantu b’ekitinwa, (okwo babaire bali, inye tibinkwete; kuba Ruhanga tagira kigonzi), ab’enshonga abo ndikugamba, tibaina kyobanyongeireho. 7 Shana ekiliho bakabona okwo Ruhanga yampaire omuruka gw’okurangira abatatahiliirwe evangeli, nk’okwo Petero yabaire ahairwe ogw’okugirangira abatahiriirwe. 8 Ayahaire Petero obushobora bw’okuba ntumwa y’abatahiriirwe, niwe wenene wenene ayahaire inye obushobora bw’okuba ntumwa y’abatatahiriirwe. 9 Yakobo, Petero na Yohana abazokaga kuba nyomyo, kababoine okwo Ruhanga yabaire antungire omugisha nk’ogwo, batukunda inye na Barinaba, batuha omukono gwa bulyo batukora omu buganja. Batwikiliza kugya omu batatahiriirwe, bonene bagya omu batahiriirwe. 10 Ekikuru bakatukomeleza katwijuka abaanaku; kandi ekigambo ekyo nanye nashangwa nkitaireho ekihika ninkikora. 11 Orwo Petero yaizire Antiokia nkamuhakanisa orubona, ahakuba akaba nasingwa. 12 Abo Yakobo yabaire atumire kababaire batakaizire, Petero yalyaga n’abanyamahanga. Orwo bamazire kwija yayenyurura yayegunga, yatina ekisimba ky’abakirisito Abayahudi abayendaga abakirisito abanyamahanga kutahirirwa. 13 N’Abayahudi abandi bayema nawe bayekoza obugobya, nangu obugobya bwabo obwo na Barinaba bwamukukumbirana. 14 Kanaboine okwo amazima g’evangeli batalikugahondera, nagambira Kefa omu maisho gabo bona nti, «Iwe n’orwo oli Muyahudi, k’olikukora nk’Omunyamahanga, otakozire nka Muyahudi, wakugimba otai Omunyamahanga kukora nk’Omuyahudi?» 15 Ichwe chwenene Abayahudi omu buzarwa bwaitu, tutali banyamahanga abafakare, 16 nitumanya okwo Amateka tigahindura muntu kuba mugorogoki. Okwesiga Yesu Kirisito nikwo kumuhindura mugorogoki. Nangu na ichwe tukesiga Yesu Kirisito. Ti Mateka agatuhindwire bagorogoki. Amateka tigaina kutuhindura bagorogoki. 17 Kyonkai katuraba nitufa nitwosha kuhinduka bagorogoki aha rw’amani ga Kirisito, ichwe chwenene tukashangwa tuli bafakare, isi aho Kirisito aba mufakare? Ekyo nikikabure! 18 Kandabanza kwombeka buhya entwaza z’Amateka ezo nakambwire, aho mpaho ndaba ninchwa Amateka. 19 Nobona inye aha bikwete Amateka tigakinkomire. Amateka nkataana nago, mbone kurora ndi wa Ruhanga. 20 Nkabambwa hamoi na Kirisito. T’inye ndikurora; Kirisito niwe alikurora omuli inye. N’oburora obwo ndikurora nkyali omu nsi, nindolera aha kwesiga Omwana wa Ruhanga ayangondize, akamara akehayo aha bwange. 21 Ekisha kya Ruhanga tindikugira nti tikibayo; Amateka kagaraba gahindura abantu kuba bagorogoki, aho mpaho Kirisito akafera bushai.
31 Inywe Bagalasia abalenga! N’ohai abarogire? Titwabagambiire etali shelekwa okwo Yesu Kirisito yabambirwe aha musaraba? 2 Leka mbabaze eki kyonkai: Okugobesheleza Amateka nikwo kwababonesize Mwoyo, anga mukamubona aha rw’enshonga y’okuhulira mukaikiliza? Mwaba balenga mutyo? 3 Mukabanza mwina amani ga Mwoyo, mbwenu mwayenda kwemalira? 4 Obushasi obwo obungi butyo obwo mwayegumisiliize bubafere bushai? 5 Ruhanga abaha Mwoyo, akabakolera n’eby’amani, ebyo abikora aha rw’enshonga inywe kuhikya Amateka anga aha rw’enshonga mukahulira mwaikiliza? 6 Aburahamu akesiga Ruhanga, okwesigakwe kwamurugiramu okuboneka okwo ali mugorogoki. 7 Kityo mubone okwo abantu abaina okwesiga nibo baba baana ba Aburahamu. 8 N’Ebihandiko Bitakatifu bikabona karai okwo Ruhanga alihindura Abanyamahanga babe bagorogoki aha rw’enshonga y’okugira okwesiga. Ebihandiko Bitakatifu ebyo bikanguha byatona Aburahamu evangeli nibigamba biti, «Omuli iwe nimwo amahanga gona galiherwa omugisha.» 9 Kityo abantu abaina okwesiga baberwa nka Aburahamu, ayabaire aina okwesiga. 10 Kyonkai abalikwegamira okuhikya Amateka abo baraamwa; nobona kikahandikwa kiti, «Nakaraamwe wena aliba atahikize byona ebihandikire omu kitabo ky’Amateka.» 11 Mbwenu kili aha mushana, «Amateka tigahindura muntu kuba mugorogoki ahali Ruhanga; enshonga omugorogoki okwesigakwe kulimugiza oburora.» 12 Kyonkai okwesiga tikwegamire aha Mateka, Manya Ebihandiko Bitakatifu nibigamba biti, «Alihikya eby’Amateka garagiire alirora.» 13 Kirisito akatuchungura aha muraamo ogwo twaleteirwe Amateka, orwo kyahandikirwe kiti, «Alikahanikwa aha muti aliba ali muraamwa.» 14 Kityo omu mani ga Yesu Kirisito omugisha ogwa Aburahamu gukagoba Abanyamahanga, okwesiga kwaitu kubone kutubonesa Mwoyo owo Ruhanga yaragaine. 15 Barumuna bange, kangambe omu migambire ey’abantu. Omuntu kumara kuhamisa omurago gwa wenene, taliho n’omoi ayakwiza anga ayakugira ekyo yayongeraho. 16 Mbwenu Aburahamu na baijukurube baina endagano ezo bahairwe. Ebihandiko Bitakatifu kabilikugamba biti, «Abaijukuru» tibilikuba nibigamba bantu bangi; nibiba nibigamba, «Omwijukuru omoi,» owo bilikugira biti, «Na mwijukuru wawe,» niwe Kirisito. 17 Ekyo ndikugamba niky’eki: Amateka kwema gagiireho emyaka 430 yahingwireho, kyonkai tigalikwiza ndagano eyo Ruhanga yashangirwe yahamisize, kugir’oti endagano tekiina nshonga. 18 Amateka kagaraba nigo gabonesa omuntu obusika, obusika obwo tiyakushuba kububonesibwa ndagano. Kyonkai Ruhanga akaha Aburahamu obusika obwo aha rw’endagano egyo. 19 Mbwenu aho Amateka gaki? Gakagyaho ahanyuma aha rw’enshonga y’entambara, kuhika aha kwija kwa mwijukuru wa Aburahamu ayaraganisiibwe. Amateka ago gakaletwa abamalaika, bagarabya aha muntu. 20 Mara k’omuntu omoi aba nayemalira, omuntu nk’ogu ow’okurabwaho tayetagwa. Mbwenu okwo kili Ruhanga nayemalira. 21 Amateka nigasingangana n’ebyo Ruhanga yaragaine? N’akati! Amateka agashangirwe gatairweho kagaraba gagilize omuntu oburora, mpaho aho Amateka gonene ago gakuhindwire omuntu kuba mugorogoki. 22 Kyonkai Ebihandiko Bitakatifu nibigamba okwo ensi yona obufu bukagikiza amani, abesiga Yesu Kirisito babone kutungwa ebyo baraganisiibwe aha rw’enshonga y’okumwesiga. 23 Kyonkai okwesiga kutakabaireho, twakomwaga Amateka, kulemwa kugoba orwo okwesiga okwo twinakwo kwakushurwirwe. 24 Kityo Amateka gatulindaga kuhika orwo Kirisito yaizire, aho okwesiga kubone kutuhindura bagorogoki. 25 Mbwenu orwo okwesiga kwabaireho titukyayetaga kulindwa Mateka, 26 aha rw’enshonga okwesiga kwanyu kukabashoboza kwetaba na Yesu Kirisito; aho inywena muli baana ba Ruhanga. 27 Inywena mukabatizibwa kujwangana na Kirisito, mwajwangana nawe. 28 Taliho Muyahudi atali Muyahudi, taliho mwiru anga mwegeleere, taliho mushaija anga mukazi, aha rw’okuba inywena mukajwanganira omuli Kirisito mwaba bamoi. 29 Kandi kamuraba muli ba Kirisito, aho muli baana ba Aburahamu mara basika b’ebyo Ruhanga yaragaine.
41 Ningamba nti: Omusika orwo aba akyali mwana taina ky’akiza mwiru, n’orwo eitunga lyona aba ali mukama walyo. 2 Aba akyali omu mikono y’abalezi, n’eitunga liba likyali omu mikono yabo balikwasire kuhika kiro ekyo ishe yasigire yaragira. 3 Naichwe kutyo, orwo twabaire tukyali baana bato twabaga bairu b’amasitani agatwara ensi egi. 4 Nawe k’obukiro bwagobire Ruhanga yatuma Omwanawe, Omwanawe ogwo akazarwa omukazi, mara nawe yaragirwa kuhondera Amateka, 5 kuchungura ababaire nibatwarwa Amateka tubone kuhinduka baana. 6 Ahakuba muli baanabe. Ruhanga akatuma Mwoyo wa Mwanawe omu mitima yaitu, akaija nayeta ati, «Aba! Tata!» 7 Kityo omu mani ga Ruhanga iwe tokili mwiru, wabaire mwana, kandi k’oli mwana aho oli musika wa Ruhanga. 8 Eirai orwo mutamanyaga Ruhanga mwabaga bairu ba baruhanga abatali ba mazima. 9 Kyonkai mbwenu orwo mwamanyire Ruhanga, anga nti Ruhanga wenene yabamanyire, mwakushuba mugaruka mutai aha michwo etaina kwo eli eya katozi? Nimugonza kushuba kuba bairu bayo? 10 Nimumanya ebiro, n’emyezi, n’ebirumo, n’emyaka! 11 Nintina, ebyo nabakoleire amani gange gakafa bushai. 12 Barumuna bange, nimbatagiliza munshushe, kuba nanye mbashusiire. Timwankozire kubi. 13 Nimumanya okwo orwo nabarangiire evangeli elya mbere ni kuba nkaba ndwaire. 14 Kyonkai n’orwo kili kityo okurwara kwange kukaba kilengeso ahali inywe. Kandi timwanjumire anga kungaya. Mukantora oti ndi mumalaika wa Ruhanga, oti ndi Yesu Kirisito. 15 Mukaba mushemeleirwe! Mbwenu kandi mubaireki? Inye nimbajulira okwo rulinya, kuba kyabaire nikishoboka, mwakwenonkoiremu n’amaisho mugampa. 16 Mbwenu kambagambire amazima naba mubisha wanyu? 17 Abantu abandi nibezora kubagonza muno, kyonkai omugendelero gwabo ti gurungi. Nibagonza kubanyihyaho, ngu mwije mubagonze nk’okwo bonene bagondize inywe. 18 Rwona rwona okugonzibwa kuba kurungi, nangu kutaba orwo ndi hamoi nainywe, kyonkaisi mugonzibwe aha rw’ebirungi. 19 Twana twange, mulebe mushubire mwanshasa nk’omukazi alikurumwa kuhika orwo mulishobokerwa Kirisito. 20 Nakugondize kuba ndi hamoi nainywe mbwenu aha nkahinduramu eiraka, aha rw’okuba mwanshobeza. 21 Mungambire inywe abalikwegomba kutwarwa Amateka, isi ebyo Amateka galikugamba timulikubihulira? 22 Kuba kikahandikwa okwo Aburahamu yabaire aina abaana b’abojo babili, omoi namuzara aha muzana, ondijo namuzara aha mukazi omwegeleere. 23 Omwana w’obwojo w’omuzana omu mani g’omubili. Kyonkai omwana w’obwojo ow’omukazi omwegelere akazarwa aha rw’enshonga y’endagano. 24 Egi migambire: Abakazi aba bombili ndagano ibili. Endagano emoi neruga aha Ibanga lya Sinai, netabukwamu abairu; niwe Hagari. 25 Mbwenu Hagari niwe Ibanga lya Sina omuli Arabia, niwe omoi na Yerusalemu eya kanya aka, aha rw’okuba wenene n’abaanabe bali omu bwiru. 26 Kyonkai Yerusalemu ey’oruguru egyo y’obwegeleere, mara ogwo muzaire, ni nyinabantu. 27 Nobona kikahandikwa kiti, «Shemelerwa iwe mugumba atazara; shanduka ogire ebyera iwe atarumwa kuzara; ahakuba omukazi agungirwe azara abaana bangi kushaga omukazi atagungirwe.» 28 Mbwenu ichwe abali baana nka Isaka, tuli baana b’endagano. 29 Kyonkai nk’okwo omu biro bilinya olinya ayazairwe omu mani g’omubili yagingiize ayazairwe omu mani ga Mwoyo, na mbwenu nikwo bili. 30 Isi Ebihandiko Bitakatifu nibigamba bitai? «Tambya omuzana n’omwanawe, kuba omwana w’omuzana talikwija kusika na mwana wa mukazi omwegeleere.» 31 Kityo barumuna bange, tituli baana ba muzana; tuli baana b’omukazi omwegeleere.
51 Kirisito akatuchungura twabona obwegeleere. Aha rw’ekyo mwemelere muhamisize entege, mutakugaruka mu nkomo ya bwiru. 2 Mbwenu inye Paulo, nimbagambira: Kamurakunda bakabatahiri, Kirisito taina kyo arabagasira. 3 Buli omoi alikukunda kabamutahiri nshube mwomesheze okwo alikuragirwa kukwata Amateka gona. 4 Inywe abalikwitanira kukora okwo Amateeka galikuragira ngu mube bagorogoki nimwetaanura ahali Kirisito; mwataanukaine n’ekisha. 5 Kyonkai ichwe, aha rwa Mwoyo n’aha rw’okwesiga kwaitu, tutegeleize n’eshubi okwo tulihindurwa bagorogoki. 6 Katuraba tujwangaine na Kirisito, okutahirirwa anga okutatahirirwa tikukwete kantu, shana okwesiga okwinamu engonzi. 7 Mubaire nimukora kurungi. Mbwenu alikubahimbira mutakwata amazima n’ohai? 8 Ruhanga ayabesire tiwe alikubohya. 9 Nobona eitumbyo like litumbisa engano yona. 10 N’inyesiga Ruhanga okwo mutakiiliza bindi ebitali byange. Araba nabaita kubi, arab’ohai, arakwatwa omushango. 11 Barumuna bange, kyonkai kandi inye, kandaba nkyagamba kamutahirirwa, kubaki nkyagingizibwa? Kabyakubaire bityo, aho orwo narangire okwo Kirisito yabambirwe aha musaraba ekyo tikyakulesire mwaga. 12 Kyakugasire, abo abalikubatamu oruchuku bagende beshumure! 13 Barumuna bange, muketwa kubona obwegeleere. Kyonkai obwegeleere bwanyu butaba bushango bwa kwitanira mairu g’omubili. Ekiliho mujunangane nimugonzangana. 14 Ahakuba Amateka gona nigagobeshelezibwa ekigambo kimoi, kiti, «Ogonze mutahi wawe nk’okwo iwe olikwegonza.» 15 Kyonkai kamuragyaho mukarumangana, mukanenangana, muramanya mutakwitangana. 16 Nimbagambira, Mwoyo mube niwe muhondera. Muleke kushemelerwa amairu g’omubili. 17 Nobona amairu g’omubili tigashobokeranwa na Mwoyo, n’ebyo Mwoyo ayenda tibigendanwa na mairu ga mubili. Mwoyo tashobokerwangana na mairu ga mubili. Aho nainywe nimuba mutakikora byomwakwenzire. 18 Kyonkai kamurahaburwa Mwoyo, aho Amateka tigakibageleera. 19 Eby’amairu g’omubili gakoza nibimanyikage: Obusiyani, obuhwanshoni, okwegomba eby’obusiyani, 20 kufukamira ebihuuku, okuroga, enobi, endwano, eibuba, ekiniga, okweyenda, amaiko, okurwanira omu bisimba, 21 ekiisho, etamiiro, omururu n’ebindi nk’ebyo. Inye nimbatatira nk’okwo nabatatiire orwa mbere, okwo abalikukora batyo tibalisika bukama bwa Ruhanga. 22 Ebiraba bya Mwoyo ziba ngonzi, ebyera, emilembe, obwegumisiliza, obufura, oburungi bw’omutima, obwesigwa, 23 obuchulezi, okwetanga; ebintu nk’ebi taliho Mateka gabitanga. 24 Kandi abali ba Yesu Kirisito obunyama bwabo bakabubambijanyia n’emize yabwo n’amairu gabwo. 25 Katuraba tuli barora omu mani ga Mwoyo, ahonu tuhondere Mwoyo. 26 Tuleke kwebeiyabeiya, kunigazangana n’okuchubirangana.
61 Barumuna bange, k’omuntu aragwa omu ntambara, inywe abalikuhaburwa Mwoyo mumuhabuze obufura. Murayelinda nainywe mutakulengesibwa. 2 Mujunangane, mube nikwo muhikya mutyo eiteka lya Kirisito. 3 K’omuntu arayelenga kuba muntu w’omugasho, okwo ataina kwo ali, nayebeiya. 4 Buli muntu naragirwa kweramura emigilireye, aho k’araba aina enshonga y’okwetutumura ayetutumure omuli wenene wenkai, atetutumulira ahali mutahiwe. 5 Nobona buli muntu aliragirwa kwetwalira omugugugwe. 6 Omwegesibwa w’ekigambo kya Ruhanga ajunise omwegesawe ebye byona. 7 Mutakulembwa; Ruhanga tashekelerwa, ahakuba eky’omuntu abiba nikyo ashuba akagesha. 8 Alibiba eby’obunyama aligesha obujunde bwabwo. Kyonkai alibiba Mwoyo alimugeshamu oburora obutalihwaho. 9 Okukora kurungi kutatusinda, enshoga katutananuukirwe orwo ekirumo kiligoba twagesha. 10 Aho kityo orwo twina obushango, abantu bona tubakolere kurungi, nawe okukiraho abo tuli b’omutungo gumoi omu kwikiliza. 11 Mubone okwo enyuguta ezo ndikubahandikira n’omukono gwange zili zihango. 12 Aho abalikwetungunika aha rw’enshonga y’ebinyamubili nibo balikubagimba kamutahirirwa, nibakora batyo enshonga nibanga batakugingizibwa aha rw’omusaraba gwa Kirisito. 13 Nangu n’abalikutahirirwa tibalikuhikya Mateka. Bonene nibagonza kubatahiri bashube babakoleeze aha rw’okubatahiri. 14 Kyonkai ahali inye nikikabure kwetungunika, shana nyebuge omusaraba gw’Omukama waitu Yesu Kirisito. Aha rw’enshonga y’omusaraba ogwo, inye omu bwange ensi ngibona nk’eyanfireho, kandi nanye nkagifaho. 15 Kwaba kutahirirwa anga kutatahirirwa ti kigambo. Ekikuru omuntu kuhinduka kitondwa ekihya. 16 Kandi bona, niyo Isiraeli ya Ruhanga, abalikukwata eiteka eli, batungwe emilembe, bagilirwe n’obuganyizi. 17 Kwema mbwenu omuntu n’omoi atakunyita kubi; aha rw’enshonga nyina enkoju za Yesu aha mubili gwange. 18 Barumuna bange, omugisha gw’Omukama waitu Yesu Kirisito gube nainywe. Amina.