Gõn-sɛka tɩ Apolɩ gʋlsɛ bɔ

Rom dõma

Bilgre

Nawẽnnɛ n looge Apolɩ tɩ a dɛna a Tõntõnna bu-zãŋsɩ ĩyã (Rom 1:5, Galatɩ 2:9). Ẽŋa n gʋlsɛ gõn-ẽna wã bɔ Nawẽnnɛ nẽrba n boe Rom. Nẽrba basɛba n mõolɛ ba Azezi kõ-yẽlga, tɩ ba bɔ sɩra. Tɩ Apolɩ yãŋa gʋlsɛ yetɩ ẽŋa boorɩ tɩ a sẽŋɛ ba zẽ’am ka botɩ ba yẽ bʋraanɛ, dee tole sẽŋɛ nẽŋa.

Gõn-ẽna wã pʋam a pa’alɛ la a zãsŋɔ n de se’em.

A yetɩ nẽra woo tõm na tõon-be’ero koŋe Nawẽnnɛ nã’asgɔ, Zifdõma, la bu-zãŋsɩ wuu, la Nawẽnnɛ nõŋɛ ba wuu mɛ, bɔɔra tɩ ba teege yɛm basɛ tõon-be’ero dee sakɛ Azezi-krisi. Azezi n ki ba ĩyã, tɩ ba sãn bɔ ẽ sɩra, ba wʋn masɛ Nawẽnnɛ zẽ’am ẽŋa ĩyã. Bɛla de la Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ. Tɩ nẽr-sɛka woo n bɔ Azezi sɩra wʋn yẽ fãarɛ, yese tõon-be’ero, la kũm pʋam. La a dãana wʋn vɔa la a Zuudãana Azezi, tɩ Nawẽnnɛ Sɩa wʋn sõŋra ẽ (sapɩtrɩ 1-8).

Apolɩ ken gʋlsɛ tɔgɛ la Zifdõma sɛba n zagsɛ Azezi yelle. A yetɩ ba kãn zagsɛ Nawẽnnɛ wakatɛ wuu, se’ere n soe la, Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ na tã sɛla woo mɛ (sapɩtrɩ 9-11).

A ken yetɩ lɛɛlɛ wã tɩ Nawẽnnɛ ẽŋɛ bu-zãŋsɩ wuu sõŋa la, la masɛ mɛ tɩ ba vɔa la pʋpeelem, tɩ la paara Nawẽnnɛ yɛm (sapɩtrɩ 12-15).

Gõŋɔ la ba’asgɔ, Apolɩ yetɩ ẽŋa boorɩ tɩ a sẽŋɛ la Rom, tɩ ba ka sõŋɛ ẽ bilam, tɩ a tole sẽŋɛ Ɛspayẽ so’olʋm. La a yetɩ ẽŋa pʋ’ʋsrɩ nẽr-sɛba wuu tɩ ẽŋa mi n boe Rom na (sapɩtrɩ 15-16).

1

1Mam Apolɩ n de Azezi-krisi yamŋa n gʋlsɛ gõŋɔ wã. Nawẽnnɛ n wi mam tɩ m dɛna Azezi-krisi Tõntõnna, welge mam to’ore tɩ m mõolɛ a kõ-yẽlga.

2Nawẽnnɛ daan bĩŋe la nõorɛ halɩ kʋrʋm kʋrʋm tɩ a bɔ tɔ a kõ-yẽlga la, botɩ a nõtɔ’ɔsrɩba gʋlsɛ a gõŋɔ pʋam. 3La de la Nawẽnnɛ Dayʋa n de tɩ Zuudãana Azezi-krisi la yelle. Ẽŋa n lebge nẽrsaala la, a de la naba Adavidi yɩɩŋa. 4La Nawẽnnɛ Sɩa la boe a zẽ’am mɛ la pãŋa, pa’alɛ tɩ a de la Nawẽnnɛ Dayʋa, ẽŋa n ki dee vo’oge la. 5Azezi-krisi ĩyã tɩ Nawẽnnɛ ẽŋɛ tɩ yel-sõnnɛ, botɩ tõma dɛna a Tõntõnɩba tɩ tɩ botɩ so’olʋm wuu nẽrba bɔ ẽ sɩra, sakɛ a nõorɛ a yʋ’ʋrɛ nã’asgɔ ĩyã. 6Yãma mẽ po bɔna la nẽr-bãma pʋam, yãma tɩ Nawẽnnɛ wi tɩ ya dɛna Azezi-krisi nẽrba la.

7Mam gʋlsɛ gõŋɔ wã bɔ’ɔra la yãma sɛba wuu n boe Rom, tɩ Nawẽnnɛ nõŋɛ ya, wi ya tɩ ya welge to’ore dɛna a nẽrba la.

Tɩ Sɔ Nawẽnnɛ, la tɩ Zuudãana Azezi-krisi wʋn ẽŋɛ ya yel-sõnnɛ, dee bɔ ya sũ-mã’asʋm.

Apolɩ boorɩ tɩ a sẽŋɛ ka kaagɛ Krisi nẽrba n boe Rom

8Pɔspɔsɩ, Azezi-krisi ĩyã mam pʋ’ʋsrɩ mam Zuudãana Nawẽnnɛ a yel-sõnnɛ yãma wuu ĩyã, se’ere n soe la, ba tɔgrɩ yãma n bɔ Azezi sɩra se’em mɛ dũnia wã wuu. 9Mam tẽrɩ ya yelle m pʋ’ʋsgɔ pʋam mɛ wakatɛ wuu. Nawẽnnɛ tɩ mam tõnnɩ la m sũure wuu bɔ’ɔra ẽ, mõola a Dayʋa kõ-yẽlga la, mi tɩ sɛla tɩ mam yele la de la sɩra. 10Wakat-sɛka woo tɩ mam pʋ’ʋsrɩ, mam sosrɩ Nawẽnnɛ mɛ tɩ la sãn dɛna ẽŋa yɛm n boorɩ se’em, a botɩ m yãŋɛ wa’am ya zẽ’am wa kaagɛ ya yãŋa. 11Se’ere n soe la, mam boorɩ la m sũure wuu tɩ m yẽ ya, tɩ m wʋn to’oge Nawẽnnɛ Sɩa bɔ’a bɔ ya tɩ ya yẽ pãŋa. 12La de la mam na yãma wʋn lagɩm yẽ bʋraanɛ pa’asɛ, tɩ yãma n bɔ Azezi sɩra se’em na wʋn bɔ mam bʋraanɛ, tɩ mam mẽ n bɔ Azezi sɩra se’em na wʋn bɔ yãma bʋraanɛ.

13M sɔbiisi, mam boorɩ mɛ tɩ ya bãŋɛ tɩ nõorɛ faa tɩ mam makɛ tɩ m wa’am ya zẽ’am. La gu’a n gu mam halɩ wa paam lɛɛlɛ wã. Mam boorɩ mɛ tɩ m wa’am tɩ m tõonɛ na tara yõorɔ yãma zẽ’am, wʋ ẽn tarɩ yõorɔ so’olʋm basɛba pʋam se’em na. 14Mam tõonɛ de la m sẽŋɛ nẽr-sɛba yɛm n like, la nẽr-sɛba yɛm n ka like, nẽr-sɛba n zãsʋm tara bãŋrɛ, la nẽr-sɛba n ka mi sɛla zẽ’am ka mõolɛ kõ-yẽlga la. 15Bɛla n soe tɩ mam bɔɔra tɩ m mõolɛ kõ-yẽlga la mẽ bɔ yãma sɛba n boe Rom la.

Nawẽnnɛ kõ-yẽlga pãŋa

16Yãnnɛ ka tarɩ mam la kõ-yẽlga la mõolgɔ. A de la Nawẽnnɛ pãŋa n botɩ nẽr-sɛba wuu n bɔ ẽ sɩra la yẽta fãarɛ, pɔspɔsɩ de la Zifdõma, pa’asɛ la sɛba n dagɩ Zifdõma. 17Kõ-yẽlga la n pukri pa’ala tõma Nawẽnnɛ n ɩtɩ se’em botɩ nẽrba masɛ a zẽ’am. La de la bɔ sɩra, tarɩ ka ba’asɛ la bɔ sɩra, wʋ lan gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam se’em yetɩ: «Nẽra n bɔ Nawẽnnɛ sɩra masɛ a zẽ’am wʋn vɔa, ẽn bɔ ẽ sɩra la ĩyã.»

Nẽrsaalba koŋe bʋʋrɔ mɛ

18Nawẽnnɛ n boe saazuum pa’alɛ tɩ ẽŋa sũure yĩige mɛ la nẽrsaalba n tõnnɩ tõon-be’ero, la sɛla wuu tɩ ba ɩtɩ tɩ la ka dɔla ẽŋa sore, tɩ ba tõon-be’ero la gu’ura nẽrba tɩ ba ka mina sɩra la, tɩ ẽŋa wʋn sɩbgɛ ba. 19Se’ere n soe la, sore tɩ nẽrsaalba wʋn doose bãŋɛ Nawẽnnɛ yelle de la vẽelga bɔ ba, Nawẽnnɛ mẽŋa n puke ẽ pa’alɛ ba. 20Halɩ lan pɔsɛ dũnia nãaŋɔ, Nawẽnnɛ yɛla tɩ nẽrsaalba ka yẽtɩ n de a ke’eŋo n ka tarɩ ba’asgɔ, la ẽn de Nawẽnnɛ na, nẽrba yẽ ba mɛ a tõoma la pʋam. Bɛla tɩ nẽrsaalba ka tãna wʋn yetɩ bãma ka mi Nawẽnnɛ. 21Ba mi Nawẽnnɛ mɛ, la ba ka nã’asrɩ ẽ, la ba ka pʋ’ʋsrɩ ẽ a yel-sõnnɛ wʋ lan narɩ ba ẽŋɛ se’em na. Ba tẽ’esgɔ la lebge la tẽ’es-yooro, tɩ ba pʋtẽ’e-yooro la kẽ’esɛ ba lika pʋam. 22Ba tẽ’esɛ yetɩ bãma de la yɛm dõma, la ba de la gɔɔnɔ. 23Lan de ba nã’asra Nawẽnnɛ n ka kiiri n tarɩ na’am pãŋa la, ba tõn nã’asra la bõna tɩ nẽrba mãalɛ n ãn wʋ nẽrsaalba n kiiri, la bõn-ẽgla, la sɛla n tarɩ nãma anaasɩ, la bõn-vuula.

24Bɛla n soe tɩ Nawẽnnɛ basɛ ba, tɩ ba tõnna dẽgrɔ tõoma, wʋ ba yɛm n boorɩ se’em, tõnna yãnnɛ tõoma la taaba. 25Ba dɩkɛ Nawẽnnɛ yelle n de sɩra la basɛ mɛ, dee dɔla põmpɔrŋɔ. Ba nã’asrɩ la bõn-sɛba tɩ Nawẽnnɛ nãam na, tõnna bɔ’ɔra ba, dee basɛ Nawẽnnɛ mẽŋa n de sɛka n nãam sɛla woo la. Ẽŋa n masɛ pẽka wakatɛ n ka ba’asrɩ. Amina.

26Bɛla tɩ Nawẽnnɛ basɛ ba, tɩ ba ɩta ba mẽŋa yɛmleego n de yãnnɛ. Tɩ ba pɔgsɩ basɛ lan de ba gã se’em na, dee gã la taaba. 27Tɩ bʋraasɩ mẽ basɛ lan de ba gã la pɔgsɩ la. Tɩ ba bʋra-taaba yɛmleego tara ba. Tɩ bʋraasɩ ɩta sɛla n de yãnnɛ gã la taaba. Bɛla tɩ ba yẽta sɩbgrɛ ba mẽŋa, n masɛ la ba tuure la.

28Ban zagsɛ ka bɔɔra tɩ ba bãŋɛ Nawẽnnɛ na, tɩ Nawẽnnɛ basɛ ba ba tẽ’es-yooro la pʋam, tɩ ba ɩta sɛla n ka masɛ tɩ ba ɩta. 29Sɛla n ka masɛ wuu n boe ba sũa pʋam. La de la be’em, la nõŋɛ bõnɔ zozo’e, la pʋtʋʋlgɔ, la ɩta sũure la tadãana bõnɔ, la nẽr-kʋa, la zɛbrɛ, la yɛm be’ero, la sũ-toogo. Ba wã’arɩ la taaba, 30tɔgra be’em zɛrgra taaba, ba de la wẽn-sɩ’ɩsrɩba, ka nanna taaba, zẽk-m-mẽŋa dõma, wẽ’er-m-yõ’ogɔ dõma, nẽrba n mi sɔa n wʋn doose tõm be’em, nẽrba n sɩ’ɩsrɩ ba madõma, la ba sɔdõma nõorɛ. 31Ba yɛm ka like, ba de la nõgõla dõma, ba ka tarɩ nõŋlʋm, ba ka zotɩ ninbãalga. 32Ba mi tɩ Nawẽnnɛ yetɩ nẽr-sɛba n ɩtɩ bɛla la masɛ la kũm, la baa bɛla ba ken ɩta la bõn-bãma, dee yetɩ nẽr-sɛba n ɩtɩ bɛla la ɩtɩ sõŋa mɛ.

2

Nawẽnnɛ sarɩyadia masɛ mɛ

1Fõn nẽr-sɛka n zɛrgrɩ nẽrba basɛba la, fʋ kãn yẽ bʋʋrɔ, se’ere n soe la, fõn zɛrgrɩ nẽrba basɛba dee ɩta bãma n ɩtɩ se’em na, fʋ mõŋrɩ la fʋ mẽŋa bʋʋrɔ. 2Tɩ mi tɩ Nawẽnnɛ diti nẽr-sɛba n tõnnɩ tõon-be’ero bãma sarɩya dɔla la sɩra. 3Fõn tẽ’esɛ tɩ fõn zɛrgrɩ fʋ taaba, dee ɩta fʋ mẽŋa bãma n ɩtɩ se’em na, fõn wʋn yãŋɛ põsɛ Nawẽnnɛ n diti tõon-be’ero sarɩya la mɛ bɩɩ? 4Bɩɩ fõn ka nannɩ la Nawẽnnɛ ɩr-sõŋɔ, la a sũ-bʋgsʋm, la a sũ-mã’arɛ n zo’oge la? Fʋ mi tɩ Nawẽnnɛ ɩr-sõŋɔ la boorɩ tɩ fʋ teege la yɛm basɛ tõon-be’ero. 5La fõn sũure kɛ’ɛm mɛ tɩ fʋ ka bɔɔra tɩ fʋ teege yɛm, bɛla tɩ fʋ lagsra sɩbgrɛ bĩŋra fʋ mẽŋa zuo gu’ura daar-sɛka tɩ Nawẽnnɛ wʋn pa’alɛ a sũ-isgre di nẽrba sarɩya la sɩra la.

6Nawẽnnɛ wʋn bɔ nẽra woo yɔɔrɔ masɛ wʋ ẽn tõm se’em. 7Nẽr-sɛba n mõrgɛ ɩta sõŋa ɛɛra nã’asgɔ la pẽka, la vɔm n ka ba’asrɩ Nawẽnnɛ zẽ’am na, a wʋn bɔ ba la vɔm n ka ba’asrɩ. 8La nẽr-sɛba n ka sakɛ bɔ, sɩ’ɩsra sɩra, dee ɩta sɛla n ka masɛ la, wʋn yẽ Nawẽnnɛ sũ-isgre, la sɩbgrɛ. 9A wʋn botɩ toogo la sũ-sã’aŋɔ n paagɛ nẽr-sɛba wuu n tõnnɩ tõon-be’ero la. Pɔspɔsɩ de la Zifdõma, pa’asɛ la sɛba n dagɩ Zifdõma. 10La nẽr-sɛba wuu n ɩtɩ sõŋa wʋn yẽ la na’am pãŋa, la nã’asgɔ, la sũ-mã’asʋm. Pɔspɔsɩ de la Zifdõma, pa’asɛ la sɛba n dagɩ Zifdõma. 11Se’ere n soe la, Nawẽnnɛ ka bɔkrɩ nẽrba.

12Nẽr-sɛba n ka bãŋɛ Amoyisi lɔɔ la dee tõnna tõon-be’ero, ba wʋn sã’am ba tõon-be’ero la ĩyã tɩ la ka doose la lɔɔ la. La Zifdõma n tarɩ Amoyisi lɔɔ la dee tõnna tõon-be’ero la, Nawẽnnɛ wʋn dɩkɛ la lɔɔ la di ba sarɩya. 13La dagɩ sɛba n selsrɩ lɔɔ la n masɛ Nawẽnnɛ zẽ’am, la de la sɛba n sakɛ ɩtɩ wʋ lɔɔ la n yele se’em na n masɛ. 14Sɛba n dagɩ Zifdõma n ka tarɩ Amoyisi lɔɔ la, ba sãn ɩta ba mẽŋa wʋ lɔɔ la n yele se’em na, la pa’alɛ tɩ ba mẽŋa mi sɛla n masɛ mɛ, baa la ban ka tarɩ lɔɔ la. 15Bɛla ba pa’alɩ tɩ sɛla tɩ lɔɔ la yetɩ ba ɩta la boe ba sũurum mɛ, tɩ ba pʋtẽ’erɛ n mi se’em na mẽ pa’ala tɩ bɛla de la sɩra. Bɛla tɩ ba pʋtẽ’era ẽn yɛta ba tɩ ba ka ẽŋɛ sõŋa, bɩɩ ba ẽŋɛ sõŋa. 16Bõn-bãna wʋn puke la daar-sɛka tɩ Nawẽnnɛ wʋn botɩ Azezi-krisi di nẽrba yɛla n sʋgɛ sarɩya, masɛ wʋ kõ-yẽlga la tɩ mam mõolɛ n yetɩ se’em na.

Zifdõma, la lɔɔ

17Fõn yetɩ fõn de la Zifu la, fõn te’ege la Amoyisi lɔɔ la yẽsna tɩ fõn de la Nawẽnnɛ nẽra, 18fõn mi Nawẽnnɛ n boorɩ se’em mɛ. Lɔɔ la zãsʋm fõn mɛ tɩ fõn mina sɛla n ãn sõŋa, la sɛla n ka ãn sõŋa bɔkɛ. 19Fʋ tẽ’esɛ tɩ fõn mi mɛ tãna wʋn pa’alɛ fɔɔsɩ sore. Fʋ tẽ’esɛ tɩ fõn de la peelem bɔ nẽr-sɛba n boe lika pʋam na. 20Fʋ tẽ’esɛ tɩ fõn zãsnɩ na sɛba n ka mi, dee dɛna kɔma karẽnsãama, se’ere n soe la, fõn tẽ’esɛ tɩ lɔɔ la pʋam, fõn tarɩ bãŋrɛ zõnzõnnɔ, la sɩra mɛ. 21Fõn zãsnɩ fʋ taaba la, bẽm tɩ fʋ ka zãsna fʋ mẽŋa? Fõn mõolɩ yɛta nẽrba tɩ ba da zũura, dee tɩ fõn mẽŋa zũura. 22Fõn yetɩ nẽrba tɩ ba da ɩta yalsɩ, dee ɩta yalsɩ fʋ mẽŋa. Fõn nẽ’esrɩ baga tɩ ba mãalɛ nã’asra la tɩ ba de la bõn-põ’osa, dee kẽ’era ba deto pʋam zũura ba yõorɔ dita. 23Fõn yẽsnɩ mɛ la Nawẽnnɛ lɔɔ la, dee sɩ’ɩsra lɔɔ la n yele se’em na, ɩta Nawẽnnɛ yãnnɛ. 24La gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ: «Yãma Zifdõma ĩyã tɩ buuri basɛba nẽrba tɔgra be’em pɔ’ɔra Nawẽnnɛ yʋ’ʋrɛ.»

25Fʋ sãn sakra lɔɔ la, wãaga la tarɩ yõorɔ mɛ. La fʋ sãn sɩ’ɩsɛ lɔɔ la, la de la zãŋa, la ãn wʋ fʋ ka wã mɛ na. 26La buuri sɛka n ka wãtɩ, nẽra sãn sakɛ ɩta lɔɔ la n yetɩ ba ɩta se’em na, Nawẽnnɛ wʋn geele ẽ wʋ nẽra n wã. 27Nẽr-sɛka n ka wã, dee sakɛ ɩta lɔɔ la n yele se’em na, wʋn zɛrgɛ fʋ mɛ fõn tarɩ lɔɔ gõŋɔ la, wã dee sɩ’ɩsra lɔɔ la.

28La dagɩ sɛka n ɩtɩ Zifdõma ɩrgɔ tɩ nẽrba yẽta n de Zifu. La dagɩ wãaga tɩ nẽrba yẽtɩ la n botɩ fʋ dɛna Nawẽnnɛ nẽra. 29Zifu sɩra sɩra de la sɛka n de Zifu a sũure pʋam. Wãaga sɩra sɩra de la Nawẽnnɛ Sɩa n ɩtɩ sũure pʋam, la dagɩ wãaga wʋ lɔɔ n gʋlsɛ se’em na. Nawẽnnɛ n pẽgrɩ nẽr-ẽŋa, la dagɩ nẽrsaalba.

3

1La sãn dɛna bɛla, Zifdõma tarɩ zu-yẽlga la bẽm pʋam gãnna sɛba n dagɩ Zifdõma, la wãaga la yõorɔ de la bẽm? 2Yõorɔ la zo’oge mɛ. Pɔspɔsɩ, Nawẽnnɛ dɩkɛ a yetɔga ẽŋɛ la Zifdõma nu’usum. 3La ba nẽrba basɛba sãn dagna sɩra dõma, bɛla wʋn botɩ Nawẽnnɛ kãn dɛna sɩra dãana mɛ bɩɩ? 4Ayɛɩ, la dagɩ bɛla. Baa nẽrba wuu sãn dɛna põmpɔrndõma, Nawẽnnɛ ken dɛna la sɩra dãana wʋ lan gʋlsɛ yetɩ:

«Fʋ yetɔga pʋam, nẽrba mi tɩ fõn masɛ mɛ dɛna sɩra dãana.

Nẽrba sãn zɛrgɛ fɔ, fõn tarɩ bʋʋrɔ mɛ.»

5La tõma n ɩtɩ sɛla n ka masɛ la sãn botɩ nẽrba bãŋɛ tɩ Nawẽnnɛ masɛ sɛla woo pʋam, tɩ wʋn yetɩ bẽm? Tɩ wʋn yetɩ Nawẽnnɛ tõoma ka masɛ, ẽn sɩbgrɩ tɩ la ĩyã bɩɩ? Ayɛɩ, la dagɩ bɛla. Mam tɔgrɩ wʋ nẽrsaalba n tẽ’esrɩ se’em na. 6Nawẽnnɛ sãn dagna sɩra dãana, a kãn yãŋɛ nɩ dita dũnia nẽrba sarɩya.

7La mam põmpɔrŋɔ sãn botɩ Nawẽnnɛ sɩra pukra pa’asra, tɩ la dɛna nã’asgɔ bɔ’ɔra Nawẽnnɛ, bẽm tɩ ba wʋn di mam sarɩya tɩ mam de la tõon-be’ero dãana? 8La sãn dɛna bɛla, bẽm tɩ tɩ kãn yetɩ: «Tɩ ɩta be’em tɩ la botɩ sɛla n de sõŋa wa’am?» Nẽrba basɛba dõtɩ mam tɩ mam n yele bɛla. Nawẽnnɛ wʋn di nẽr-bãma sarɩya wʋ lan masɛ.

Nẽra ka boe n masɛ Nawẽnnɛ zẽ’am

9Bɛla, tõma Zifdõma gãnnɩ nẽr-sɛba n dagɩ Zifdõma la mɛ bɩɩ? Ayɛɩ! La dagɩ bɛla. Mam dẽŋɛ põn yele tɩ Zifdõma, la sɛba n dagɩ Zifdõma, tõma wuu boe la tõon-be’ero yamnɛ pʋam, 10wʋ lan gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ:

«Nẽra ka boe n masɛ, baa ayɩla.

11Nẽra ka boe n tarɩ yɛm ɛɛra tɩ a bãŋɛ Nawẽnnɛ, baa ayɩla.

12Nẽrba wuu bure la poore bɔ Nawẽnnɛ, ba wuu tuuge mɛ.

Nẽra ka boe n ɩtɩ sõŋa, baa ayɩla.

13Ba nõa ãn wʋ yɔɔgɔ n vuke.

Ba tarɩ ba zɩlɩsɩ la pã’asra la nẽrba.

Ba nõorɛ yetɔga ãn wʋ bõnsɛla zẽlõm na.

14Ba nõa pɩrɛ la kã’a-be’ero, la yetɔg-be’ero.

15Ba ka yagsnɩ la nẽrba kʋa.

16Ban doose zẽ’e-sɛka woo tole, la de la sã’aŋɔ, la toogo tɩ ba basrɩ mĩ.

17Ba ka mi sũ-mã’asʋm sore.

18Ba nẽnsɩ ka boe tɩ ba zoe Nawẽnnɛ.»

19Tõma mi tɩ sɛla wuu tɩ lɔɔ la yetɩ la, a yetɩ la sɛba n dolɩ ẽ na. Bɛla tɩ nẽrba wuu nõa wʋn mũm, tɩ ba wʋn bãŋɛ tɩ ba koŋe Nawẽnnɛ zẽ’am. 20Se’ere n soe la, nẽra ka boe n tã wʋn sakɛ lɔɔ la n yele se’em na, masɛ Nawẽnnɛ zẽ’am. Lɔɔ la wen botɩ nẽra bãŋra mɛ tɩ a de la tõon-be’ero dãana.

Nawẽnnɛ n botɩ nẽrba masɛ a zẽ’am se’em

21La lɛɛlɛ wã Nawẽnnɛ puke pa’alɛ ẽŋa n ɩtɩ se’em botɩ nẽrba masɛ a zẽ’am, tɩ lɔɔ la nẽŋa ka bɔna mĩ. Lɔɔ gõnnɔ, la Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsrɩba dẽŋɛ põn tɔgɛ a yelle mɛ. 22La de la nẽra n bɔ Azezi-krisi sɩra ĩyã, tɩ Nawẽnnɛ botɩ a masɛ a zẽ’am. A ɩtɩ bɛla bɔ’ɔra la nẽr-sɛba wuu n bɔ Azezi-krisi sɩra la, bɔkrɛ ka boe. 23Se’ere n soe la, nẽrsaalba wuu tõm na tõon-be’ero koŋe Nawẽnnɛ nã’asgɔ. 24La Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ na ĩyã, a botɩ ba masɛ a zẽ’am na zãŋa, Azezi-krisi n fãarɩ ba tõon-be’ero pʋam na ĩyã.

25Nawẽnnɛ n looge Azezi tɩ a ki, tɩ a zɩɩm yese la ĩyã, a wʋn basɛ nẽr-sɛba n bɔ ẽ sɩra la tõon-be’ero taalɛ. Bɛla Nawẽnnɛ pa’alɛ tɩ ẽŋa masɛ mɛ dɛna sɩra dãana. Kʋrʋm, Nawẽnnɛ mã’agɛ la a sũure ka sɩbgɛ nẽrsaalba ba tõon-be’ero la ĩyã. 26A ẽŋɛ bɛla tɩ a pa’alɛ lɛɛlɛ wã tɩ ẽŋa de la sɩra dãana, ẽŋa mẽŋa masɛ mɛ, dee botɩ nẽr-sɛba n bɔ Azezi sɩra la masɛ ẽŋa zẽ’am.

27Bɛla, bẽm pʋam tɩ nẽra tã wʋn wẽ yõ’ogɔ? Sɛla ka boe. Bẽm ĩyã? La dagɩ nẽra n sakrɩ lɔɔ la ĩyã tɩ a masɛ, la de la ẽn bɔ Azezi-krisi sɩra ĩyã. 28Tõma yẽ tɩ la de la nẽra n bɔ Krisi sɩra ĩyã tɩ a masɛ Nawẽnnɛ zẽ’am, la dagɩ ẽn sakrɩ lɔɔ la ĩyã.

29Bɩɩ Nawẽnnɛ de la Zifdõma mã’a Nawẽnnɛ? A ka po dɛna nẽr-sɛba n dagɩ Zifdõma la Nawẽnnɛ? A po dɛna la sɛba n dagɩ Zifdõma la Nawẽnnɛ. 30Nawẽnnɛ de la ayɩla, a wʋn botɩ Zifdõma masɛ a zẽ’am, ban bɔ sɩra ĩyã, dee botɩ sɛba n dagɩ Zifdõma la mẽ masɛ a zẽ’am, ban bɔ sɩra ĩyã. 31Tõma n yetɩ nẽra n bɔ sɩra ĩyã n botɩ a masɛ la, bɛla boorɩ tɩ la yetɩ bɔ sɩra ĩyã lɔɔ la ka le tara võorɛ mɛ bɩɩ? Ayɛɩ, la dagɩ bɛla. Tõma pa’alɛ tɩ lɔɔ la tarɩ võorɛ mɛ.

4

Abraham mãmsgɔ

1Tɩ wʋn yele Abraham n de tɩ yaaba la yelle yetɩ bo? A yʋʋn yẽ la bẽm? 2La sãn de nɩ Abraham tõoma ĩyã n botɩ a dɛna nẽra n masɛ Nawẽnnɛ zẽ’am, a yʋʋn tã wʋn wẽ yõ’ogɔ mɛ. La a ka tã wʋn wẽ yõ’ogɔ Nawẽnnɛ zẽ’am. 3La gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ: «Abraham bɔ la Nawẽnnɛ sɩra, tɩ Nawẽnnɛ yetɩ a de la nẽra n masɛ ẽŋa zẽ’am.» 4Nẽra sãn tõnna tõoma, a to’orɩ la yɔɔrɔ. Yɔɔrɔ la dagɩ bɔ’a tɩ ba bɔ ẽ, la de la a bõnɔ. 5La nẽra sãn ka tõm tõonɛ, dee bɔ Nawẽnnɛ n botɩ tõon-be’ero dõma masra a zẽ’am na sɩra, Nawẽnnɛ wʋn botɩ a lebge la nẽra n masɛ a zẽ’am ẽn bɔ sɩra la ĩyã. 6Bɛla tɩ naba Adavidi mẽ tɔgɛ yetɩ, nẽra tɩ Nawẽnnɛ yetɩ a masɛ a zẽ’am, tɩ la dagna a tõoma ĩyã, tarɩ sũ-yẽlga. 7A yele yetɩ:

«Nẽr-sɛba tɩ Nawẽnnɛ bɔ ba ba tuure sugri,

sɛba tɩ a basɛ ba tõon-be’ero taalɛ tarɩ zu-yẽlga.

8Nẽr-sɛba tɩ Zuudãana Nawẽnnɛ ka geele a tõon-be’ero la tarɩ zu-yẽlga.»

9Zu-yẽlga ẽŋa tɩ ba tɔgɛ a yelle la, de la nẽr-sɛba n wã la mã’a bõnɔ? Ayɛɩ, la po dɛna la nẽr-sɛba n ka wã la bõnɔ. Tõma dẽŋɛ yetɩ: «Abraham n bɔ Nawẽnnɛ sɩra la ĩyã, tɩ Nawẽnnɛ yetɩ a masɛ ẽŋa zẽ’am.» 10Wakat-kãna tɩ bõn-ẽŋa ẽŋɛ? La de la Abraham n yʋʋn wã la poorʋm bɩɩ, lan dẽŋɛ a wãaga la? La de la ẽn yʋʋn nãn ka wã la. 11Bɛla poorʋm tɩ Abraham yãŋa yʋʋn wã, tɩ la dɛna dãalgɔ pa’alɛ tɩ Nawẽnnɛ yetɩ a de la nẽra n masɛ ẽŋa zẽ’am, ẽn bɔ sɩra la ĩyã, wakatɛ sɛka tɩ a nãn ka wã la. Bɛla tɩ Abraham dɛna sɛba wuu n bɔ Nawẽnnɛ sɩra dee ka wã la sɔ-yaaba, tɩ Nawẽnnɛ yetɩ ba de la nẽrba n masɛ ẽŋa zẽ’am. 12La Abraham ken dɛna la nẽr-sɛba n wã la sɔ-yaaba, la dagɩ nẽr-sɛba n wen wã la mã’a, la de la sɛba n bɔ Nawẽnnɛ sɩra wʋ Abraham n yʋʋn bɔ sɩra se’em, dee yʋʋn nãn ka wã la.

Nawẽnnɛ bĩŋe nõorɛ bɔ la sɛba n bɔ ẽ sɩra la

13Nawẽnnɛ yʋʋn bĩŋe nõorɛ bɔ la Abraham, la a yɩɩsɩ yetɩ ba wʋn wa sɔna dũnia. La dagɩ Abraham n sakrɩ lɔɔ la ĩyã tɩ a bĩŋe nõorɛ la, la de la ẽn bɔ Nawẽnnɛ sɩra, tɩ Nawẽnnɛ yetɩ a masɛ ẽŋa zẽ’am na ĩyã. 14La sãn de nɩ nẽrba n sakrɩ lɔɔ la ĩyã tɩ ba tɔ’ɔra bõn-sõma sɛba tɩ Nawẽnnɛ bĩŋe nõorɛ la, bɛla bɔ sɩra la ka tarɩ yõorɔ, la Nawẽnnɛ nõor-bĩŋre la ka tarɩ võorɛ. 15Lɔɔ la sɩ’ɩsgɔ botɩ Nawẽnnɛ sũure n isgra. La zẽ’e-sɛka tɩ lɔɔ la ka boe, sɩ’ɩsgɔ mẽ ka boe.

16Bɛla, la de la bɔ sɩra ĩyã, tɩ Nawẽnnɛ nõor-bĩŋre la wʋn dɛna yel-sõnnɛ bɔ’a n tarɩ yõorɔ bɔ Abraham yɩɩsɩ la wuu. La, la ka de a yɩɩsɩ sɛba n dolɩ lɔɔ la mã’a ĩyã, la de la nẽr-sɛba wuu n bɔ Nawẽnnɛ sɩra wʋ Abraham n yʋʋn bɔ sɩra se’em na. Abraham n de tɩ wuu sɔ-yaaba. 17La gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ: «Mam wʋn botɩ fʋ lebge so’olʋm buuri zozo’e sɔ-yaaba.» A de la tõma sɔ-yaaba Nawẽnnɛ tɩ a bɔ ẽ sɩra la zẽ’am. Nawẽnnɛ n botɩ kũm vɔ’ɔra, dee botɩ sɛla n ka boe bɔna. 18Abraham yʋʋn bɔ la Nawẽnnɛ sɩra, tara pʋtẽ’erɛ gu’ura sɛla tɩ a ka tarɩ nɩ pʋtẽ’erɛ tɩ la tã wʋn ẽŋɛ. Bɛla tɩ a lebge so’olʋm buuri zozo’e sɔ-yaaba, wʋ Nawẽnnɛ n yʋʋn yetɩ a yɩɩsɩ wʋn zo’oge se’em na.

19Abraham yʋʋn kʋrgɛ mɛ, tara wʋ yʋʋma kɔbga, dee la kũm, dee tɩ a pɔga Asaara yʋʋn dɛna kõndɔgrɛ, dee kʋrgɛ, la baa bɛla Abraham n bɔ Nawẽnnɛ sɩra la ka bo’oge. 20Nawẽnnɛ n yʋʋn bĩŋe nõorɛ tɩ a ẽŋɛ sɛla bɔ ẽ na, a yɛm yʋʋn ka yɔɔrɩ, a bɔ sɩra mɛ. La ẽn yʋʋn bɔ sɩra la basɛ mɛ tɩ a yẽ pãŋa nã’asra Nawẽnnɛ. 21A sũure yʋʋn kɛ’ɛm mɛ tɩ a mina sõŋa sõŋa tɩ Nawẽnnɛ tã wʋn ẽŋɛ ẽn bĩŋe a nõorɛ tɩ a ẽŋɛ se’em na mɛ. 22Bɛla tɩ Nawẽnnɛ yetɩ a masɛ mɛ ẽŋa zẽ’am, ẽn bɔ sɩra la ĩyã. 23La dagɩ ẽŋa mã’a ĩyã tɩ la gʋlsɛ yetɩ: «Nawẽnnɛ yetɩ a masɛ ẽŋa zẽ’am.» 24La po dɛna la tõma mẽ ĩyã. Tõma n bɔ Nawẽnnɛ n vo’oge tɩ Zuudãana Azezi sɩra la ĩyã, tɩ Nawẽnnɛ yetɩ tɩ masɛ ẽŋa zẽ’am. 25Nawẽnnɛ daan basɛ tɩ ba kʋ Azezi la tõma tõon-be’ero ĩyã, dee vo’oge ẽ tɩ a botɩ tõma dɛna nẽrba n masɛ a zẽ’am.

5

Krisi n naagɛ tõma la Nawẽnnɛ

1Bɛla, Nawẽnnɛ botɩ tõma dɛna sɛba n masɛ a zẽ’am na, tõma n bɔ ẽ sɩra la ĩyã. La tõma tarɩ sũ-mã’asʋm mɛ naagɛ la Nawẽnnɛ tõma Zuudãana Azezi-krisi ĩyã. 2Azezi-krisi n botɩ tɩ tãna wʋn kẽ Nawẽnnɛ zẽ’am yẽ a yel-sõnnɛ, tõma n bɔ ẽ sɩra la ĩyã. Yel-sõnnɛ ẽŋa tɩ tõma te’ege zɛ kãŋkãŋɛ, dee ɩta sũ-yẽlga tara pʋtẽ’erɛ gu’ura tɩ tɩ wʋn yẽ na’am pãŋa Nawẽnnɛ zẽ’am. 3La tõma ken ɩta la sũ-yẽlga nãmsgɔ pʋam, tõma mi tɩ nãmsgɔ botɩ tɩ mõrgra sẽnna la nẽŋa. 4Tɩ sãn mõrgra sẽnna nẽŋa, la botɩ tɩ ɩta la sɩra yãŋra. Tɩ sãn ɩta sɩra yãŋra, la botɩ tɩ tara pʋtẽ’erɛ gu’ura la sɛla tɩ tɩ bɔ sɩra la. 5Pʋtẽ’e-ẽŋa tɩ tɩ tarɩ la kãn ẽŋɛ tɩ yãnnɛ, se’ere n soe la, Nawẽnnɛ Sɩa la tɩ a bɔ tõma la ẽŋɛ la a nõŋlʋm tɩ sũa pʋam.

6Se’ere n soe la, tõma n daan ka tã wʋn looge yelle la, Nawẽnnɛ n looge yɛm wakat-sɛka la n paagɛ la, Krisi ki mɛ tõon-be’ero dõma ĩyã. 7La de la toogo tɩ nẽra ki nẽra n masɛ ĩyã. La dase’ere, tã tɩ nẽr-sɛka wʋn yẽ bʋraanɛ sakɛ ki nẽr-sõŋɔ ĩyã. 8La Nawẽnnɛ pa’alɛ ẽŋa n nõŋɛ tõma zozo’e se’em mɛ, tɩ tõma n daan ken dɛna tõon-be’ero dõma la, tɩ Krisi ki tõma ĩyã. 9Krisi n ki tɩ a zɩɩm yese la ĩyã n botɩ tõma masɛ Nawẽnnɛ zẽ’am, bɛla, la de la sɩra tɩ Krisi n wʋn fãagɛ tõma, tɩ tɩ põsɛ Nawẽnnɛ sũ-isgre. 10Tõma daan de la Nawẽnnɛ bɛ’ɛba, la a Dayʋa la kũm ĩyã tɩ tõma naagɛ la ẽ. Bɛla, tõma n naagɛ la Nawẽnnɛ na, la de la sɩra tɩ Krisi n vɔa la ĩyã, tɩ wʋn yẽ fãarɛ. 11Sɛla n pa’asɛ, tõma ɩtɩ sũ-yẽlga mɛ la Nawẽnnɛ, tõma Zuudãana Azezi-krisi ĩyã, ẽŋa n botɩ tõma naagɛ la Nawẽnnɛ na.

Adam la Azezi-krisi yelle

12La de la nẽra ayɩla n yʋʋn tõm tõon-be’ero ĩyã n botɩ tõon-be’ero wa’am dũnia. Tɩ tõon-be’ero la tarɩ kũm wa’am. Bɛla tɩ kũm kʋʋra nẽrsaalba wuu, ban tõnnɩ tõon-be’ero la ĩyã. 13Halɩ lan dẽŋɛ Nawẽnnɛ n bɔ Amoyisi a lɔɔ la, tõon-be’ero yʋʋn boe dũnia zuo mɛ. La lɔɔ la n yʋʋn nãn ka boe la, Nawẽnnɛ yʋʋn ka geelɩ tõon-be’ero. 14Halɩ lan pɔsɛ Adam wakatɛ tarɩ ka paagɛ Amoyisi wakatɛ la, kũm põn bɔna mɛ tãna nẽrba. Baa la nẽr-sɛba tõon-be’ero n ka ãn wʋ Adam n yʋʋn sɩ’ɩsɛ Nawẽnnɛ nõorɛ se’em na wuu ki mɛ.

Adam yʋʋn de la Azezi n yetɩ a wa’am na wõnnɛ. 15La ba dagɩ bʋyɩla. Adam tuure la, la Nawẽnnɛ bɔ’a la ka tã wʋn dɩkɛ makɛ taaba. Nẽra ayɩla tuure ĩyã n botɩ nẽrba zozo’e kiira. La bãŋɛ-ya tɩ Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ n ãn sõŋa gãnna, la de la nẽra ayɩla n de Azezi-krisi ĩyã tɩ Nawẽnnɛ ẽŋɛ nẽrba zozo’e yel-sõnnɛ zo’oge gãŋɛ. 16Nawẽnnɛ bɔ’a la n ɩtɩ sɛla la, de la to’ore la nẽra ayɩla tõon-be’ero n ẽŋɛ sɛla la. Nẽra ayɩla tõon-be’ero la tarɩ la sarɩyadia wa’am, tɩ la sẽna la sɩbgrɛ. La nẽrba n tõm tõon-be’ero zozo’e la poorʋm, Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ tɩ a ẽŋɛ bɔ nẽrba la botɩ ba masɛ mɛ a zẽ’am. 17Lan de nẽra ayɩla tuure ĩyã tɩ kũm tãna nẽrba wuu la, bãŋɛ-ya tɩ nẽra ayɩla n de Azezi-krisi mã’a ĩyã, nẽr-sɛba wuu tɩ Nawẽnnɛ ẽŋɛ ba yel-sõnnɛ zo’oge, botɩ ba masɛ a zẽ’am na, wʋn vɔa mɛ, dita na’am Azezi-krisi ĩyã.

18Bɛla, nẽra ayɩla tuure n botɩ Nawẽnnɛ dita nẽrba wuu sarɩya sɩbgra ba la, bɛla mẽ, nẽra ayɩla mã’a tõonɛ n masɛ la ĩyã n botɩ nẽrba wuu masɛ Nawẽnnɛ zẽ’am tara vɔm. 19Nẽra ayɩla n sɩ’ɩsɛ Nawẽnnɛ nõorɛ ĩyã n botɩ nẽrba zozo’e dɛna tõon-be’ero dõma la, bɛla mẽ, nẽra ayɩla mã’a n sakɛ Nawẽnnɛ nõorɛ ĩyã, tɩ Nawẽnnɛ botɩ nẽrba zozo’e dɛna nẽrba n masɛ a zẽ’am. 20La sãn dɛna lɔɔ la, a wa’am mɛ tɩ tuure wʋn zo’oge pãɩ. La zẽ’e-sɛka tɩ tõon-be’ero zo’orɩ pa’asra, Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ zo’orɩ mɛ pa’asra gãnna bɛla. 21Bɛla, tõon-be’ero n tarɩ pãŋa botɩ nẽrba kiira la, bɛla mẽ, Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ n tarɩ pãŋa botɩ nẽrba masɛ a zẽ’am tara vɔm n ka ba’asrɩ, tɩ Zuudãana Azezi-krisi ĩyã.

6

Azezi-krisi ĩyã tõma vɔa la vɔm paalga

1Bɛla, tɩ wʋn yetɩ bẽm? Tɩ wʋn ken tõnna la tõon-be’ero tɩ Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ pa’asɛ zo’oge bɩɩ? 2Ayɛɩ, la dagɩ bɛla. La sãn dɛna tõon-be’ero ɩrgɔ yelle, tõma de la kũm, tõon-be’ero ka le sɔna tõma. Tɩ wʋn ẽŋɛ la wãne le tõnna tõon-be’ero? 3Yãma ka mi tɩ tõma wuu n mise ko’om lagɩm na Azezi-krisi dɛna ayɩla la, tõma lagɩm na ẽ mɛ dɛna ayɩla a kũm na pʋam? 4Bɛla, ko’om misga la pʋam tõma po lagɩm na ẽ mɛ ki, tɩ ba laagɛ tõma la ẽ lɛ. Nawẽnnɛ n de tɩ Sɔ na’am pãŋa n botɩ Krisi vo’oge la, tõma mẽ vɔa la vɔm paalga.

5La de la sɩra tɩ tõma n lagɩm na Krisi dɛna ayɩla a kũm pʋam na, bɛla, tõma mẽ wʋn lagɩm na ẽ dɛna ayɩla, vo’oge wʋ ẽŋa n vo’oge se’em na. 6Tɩ mina-ya tɩ tõma n de se’em kʋrʋm na lagɩm na Krisi mɛ ki dɔ-puurŋa la zuo, tɩ tõma tõon-be’ero yɛmleego pãŋa wʋn sã’am ba’asɛ, tɩ tõma kãn le dɛna tõon-be’ero yamsɩ. 7Se’ere n soe la, nẽra sãn ki, tõon-be’ero ka le tara pãŋa la ẽ. 8La tõma sãn lagɩm na Krisi ki, tõma mi sɩra sɩra tɩ tõma mẽ wʋn lagɩm na ẽ vɔa. 9Tõma mi tɩ Krisi ki mɛ, tɩ Nawẽnnɛ vo’oge ẽ, tɩ a kãn le ki. Kũm ka le tara pãŋa la ẽ. 10Krisi n ki la, a ki la nõorɛ ayɩla sã’am tõon-be’ero pãŋa wakatɛ wuu ĩyã. La lɛɛlɛ tɩ a vɔa wã, a vɔa bɔ’ɔra la Nawẽnnɛ nã’asgɔ. 11Bɛla mẽ, geele-ya ya mẽŋa wʋ yãma ki mɛ tɩ tõon-be’ero ka le sɔna ya, dee vɔa bɔ’ɔra Nawẽnnɛ nã’asgɔ, yãma n lagɩm na Azezi-krisi dɛna ayɩla la ĩyã.

12Bɛla, da basɛ-ya tɩ tõon-be’ero le sɔna ya vɔm wã n ba’asrɩ la, botɩ ya sakɛ a yɛmleego n de be’em na. 13Da dɩkɛ-ya ya ĩyã zẽ’esɩ to’oto’ore tɩ ba dɛna tõon-be’ero tõoma lɔgrɔ tɩ ya tara ba tõnna be’em. Dɩkɛ-ya ya mẽŋa bɔ Nawẽnnɛ wʋ nẽrba n ki dee vo’oge. Dɩkɛ-ya ya ĩyã zẽ’esɩ to’oto’ore la wuu bɔ Nawẽnnɛ tɩ a tara ba tõnna sɛla n masɛ. 14Tõon-be’ero kãn le sɔna ya, se’ere n soe la, lɔɔ la ka le sɔna ya, la de la Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ n soe ya.

Dɛna-ya sɛla n masɛ yamsɩ

15Bɛla, tɩ wʋn yetɩ bo? Tɩ wʋn tõnna la tõon-be’ero, lɔɔ la n ka soe tõma, dee tɩ Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ sɔna tõma la ĩyã bɩɩ? Ayɛɩ, la dagɩ bɛla. 16Ya mi tɩ ya sãn dɩkɛ ya mẽŋa bɔ nẽra dɛna a yamŋa sakɛ a nõorɛ, ya sɩrɩ de la sɛka tɩ ya sakrɩ la yamsɩ. Bɛla, ya sãn sakɛ tõon-be’ero, ya de la tõon-be’ero yamsɩ, tɩ la sẽna la kũm. La ya sãn sakɛ Nawẽnnɛ nõorɛ, ya de la a yamsɩ, tɩ a botɩ ya dɛna nẽrba n masɛ a zẽ’am. 17Tɩ pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ a yel-sõnnɛ: Kʋrʋm, yãma daan de la tõon-be’ero yamsɩ, la yãma to’oge sɩra zãsŋɔ la mɛ wʋ ban zãsʋm ya se’em na, sakɛ ẽ la ya sũure wuu. 18Nawẽnnɛ yese ya tõon-be’ero yamnɛ pʋam mɛ, botɩ ya dɛna sɛla n masɛ yamsɩ. 19Mam dɩkɛ la nẽrsaalba yelle makɛ bɔ ya, yãma n ka wõnnɩ sɛla võorɛ tɔtɔ la ĩyã. Yãma n daan dɩkɛ ya ĩyã zẽ’esɩ wuu bɔ tõon-dẽgrɔ, la tõon-be’ero tɩ ba tara ba tõnna tõon-be’ero la, bɛla mẽ, lɛɛlɛ wã, dɩkɛ-ya ya mẽŋa wuu bɔ, tõnna sɛla n masɛ, welge to’ore dɛna pʋpeelem dõma.

20Yãma n daan de tõon-be’ero yamsɩ la, sɛla n masɛ daan ka soe ya. 21Tõon-sɛba tɩ ya daan tõm na, ya yẽ la bẽm yõorɔ ba pʋam? Lɛɛlɛ wã, la de la yãnnɛ bɔ ya, tõon-bãma ba’asgɔ de la kũm. 22La lɛɛlɛ wã, Nawẽnnɛ yese ya tõon-be’ero pʋam mɛ, tɩ ya lebge Nawẽnnɛ yamsɩ. Ya yõorɔ de la ya welge to’ore malgra ya mẽŋa dɛna pʋpeelem dõma. Bõn-ẽŋa ba’asgɔ de la vɔm n ka ba’asrɩ. 23Asɩra, tõon-be’ero yɔɔrɔ de la kũm. La Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ bɔ’a de la vɔm n ka ba’asrɩ, tɩn lagɩm na tɩ Zuudãana Azezi-krisi dɛna ayɩla la ĩyã.

7

Amoyisi lɔɔ ka le sɔna tõma

1M sɔbiisi, mam tɔgrɩ la yãma n mi lɔɔ la. Ya mi tɩ lɔɔ la soe nẽra la wakat-sɛka tɩ a vɔa la. 2Tɩ dɩkɛ makrɛ: Pɔka sãn ele, lɔɔ la lʋ ẽ mɛ lagɩm na a sɩra halɩ ka paagɛ a sɩra la vɔm tɛka. La a sɩra la sãn ki, pɔka la yese elle lɔɔ la n lʋ ẽ na a sɩra la pʋam mɛ. 3Bɛla, a sãn ele bʋraaga ayẽma, dee tɩ a sɩra la ken vɔa, a ẽŋɛ la yalsɩ. La a sɩra la sãn ki, ɛlga lɔɔ la ka le sɔna ẽ. Bɛla, a sãn ele bʋraaga ayẽma, a ka ẽŋɛ yalsɩ.

4M sɔbiisi, yãma zẽ’am la mẽ de la bɛla. La sãn dɛna la Amoyisi lɔɔ la yelle, yãma de la kũm, tɩ lɔɔ la ka le sɔna ya, yãma n lagɩm na Krisi ki la ĩyã. Bɛla lɛɛlɛ wã, yãma yãŋa de la nẽra ayẽma n soe ya, la de la Krisi n ki tɩ Nawẽnnɛ vo’oge ẽ na n soe ya, tɩ tɩ wʋn tõnna tõon-sõma bɔ’ɔra Nawẽnnɛ. 5Kʋrʋm, tõma n daan vɔa wʋ tõma mẽŋa n boorɩ se’em na, lɔɔ la botɩ tõma yɛmleego bɔɔra la be’em, basɛ tɩ tõma ĩyã zẽ’esɩ wuu ɩta sɛla n sẽm na kũm. 6La lɛɛlɛ wã, tõma to’oge tɩ mẽŋa lɔɔ la zẽ’am mɛ. Se’ere n soe la, tõma lebge la kũm lɔɔ la zẽ’am, a daan tarɩ tõma wʋ tõma boe la yʋ’a deego pʋam na. Bɛla lɛɛlɛ wã, tõma dolɩ la so-paalɛ tɩ Nawẽnnɛ Sɩa pa’alɛ tɔ, tõnna bɔ’ɔra Nawẽnnɛ, la ka le dɛna lɔɔ kɛka n gʋlsɛ la tɩ tõma dolɩ.

Lɔɔ n pa’alɛ tõon-be’ero n de bõn-sɛka

7Bɛla, tɩ wʋn yetɩ bẽm? Tɩ wʋn yetɩ lɔɔ la de la tõon-be’ero bɩɩ? Ayɛɩ, la dagɩ bɛla. La lɔɔ la daan sãn ka boe nɩ, mam kãn bãŋɛ tõon-be’ero n de sɛla. Lɔɔ la daan sãn ka yele yetɩ: «Da ɩta sũure», mam kãn bãŋɛ nɩ sũure n de sɛla. 8Lɔɔ la n bɔ tõon-be’ero sore tɩ a botɩ mam ɩta sɛla n de sũure buuri wuu. Se’ere n soe la, lɔɔ la sãn ka boe nɩ, tõon-be’ero de la bõn-kɩ’ɩŋa. 9Kʋrʋm, mam n daan ka bãŋɛ lɔɔ la, mam daan vɔa mɛ, tɩ yelle kana. La mam n yãŋa bãŋɛ lɔɔ la, tɩ tõon-be’ero tara pãŋa tõnna, dee tɩ mam ki. 10Lɔɔ la n de nɩ a tarɩ nẽrba sẽŋɛ vɔm zẽ’am na, a tarɩ mam sẽŋɛ la kũm zẽ’am. 11Tõon-be’ero la n yẽ folle la, a dɩkɛ la lɔɔ la pã’asɛ mam yãŋɛ, botɩ mam ki.

12Bɛla, lɔɔ la de la bõn-sõŋɔ. Nõorɛ tɩ Nawẽnnɛ bɔ la mẽ de la bõn-sõŋɔ, masɛ ãna sõŋa. 13Bɛla, sɛla n ãn sõŋa la n botɩ mam lebge kũm bɩɩ? Ayɛɩ, la dagɩ bɛla. La de la tõon-be’ero la n soe bɛla, a dɩkɛ la lɔɔ la n ãn sõŋa la botɩ mam ki, tɩ la puke pa’alɛ tɩ a sɩrɩ de la tõon-be’ero. Bɛla tɩ lɔɔ la botɩ tõon-be’ero yãŋa lebge sɛla n de tõon-be’e-kãtɛ halɩ tɩ la yõsgɛ.

14Tɩ mi tɩ lɔɔ la de la Nawẽnnɛ Sɩa yelle. La mam de la nẽrsaala tɩ tõon-be’ero tara mam ɩta ẽŋa n boorɩ se’em. 15Mam ka wõnnɩ mam n ɩtɩ sɛla la võorɛ. Se’ere n soe la, mam ka ɩtɩ mam boorɩ tɩ m ẽŋɛ sɛla la, mam ɩtɩ la sɛla tɩ mam ka boorɩ tɩ m ẽŋɛ la. 16Mam sãn ɩta sɛla tɩ mam ka boorɩ la, la pa’alɛ tɩ mam sakɛ tɩ lɔɔ la ãn sõŋa mɛ. 17Bɛla, la dagɩ mam n ɩtɩ bɛla, la de la tõon-be’ero n boe mam pʋam tõnna. 18La de se’em na, mam mi tɩ sɛla n ãn sõŋa ka boe mam pʋam. Mam boorɩ tɩ m yetɩ, sɛla n ãn sõŋa ka boe mam n de nẽrsaala mẽŋa n vɔa se’em na pʋam. Mam boorɩ tɩ m ẽŋɛ sɛla n ãn sõŋa mɛ, la mam ka tarɩ pãŋa wʋn ẽŋɛ. 19Bɛla, mam ka ɩtɩ sõŋa la tɩ mam boorɩ tɩ m ẽŋɛ la, dee ɩta be’em na tɩ mam ka boorɩ tɩ m ẽŋɛ la. 20Mam sãn ɩta sɛla tɩ mam ka boorɩ la, la dagɩ mam n ɩtɩ bɛla, la de la tõon-be’ero la n boe mam pʋam tõnna.

21Bɛla, mam bãŋɛ bõn-ẽŋa mɛ: Mam n boorɩ tɩ m ẽŋɛ sɛla n ãn sõŋa la, mam tã ɩta la sɛla n de be’em mã’a. 22Mam sũure pʋam, mam ɩtɩ sũ-yẽlga mɛ la Nawẽnnɛ lɔɔ la. 23La mam yẽ la bõnɔ ayẽma n boe mam pʋam zɛbra la mam pʋtẽ’e-sõŋɔ la, botɩ mam dɛna tõon-be’ero la n boe mam pʋam tõnna la yamŋa. 24La de la ninbãalga bɔ mam. Ãne n wʋn fãagɛ mam be’em n boe mam pʋam tara mam wɛ’ɛsa kũm zẽ’am wã pʋam? 25Tɩ pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ a yel-sõnnɛ, ẽŋa n fãagɛ tɔ, tɩ Zuudãana Azezi-krisi ĩyã.

Bɛla, mam pʋtẽ’erɛ pʋam mam sakrɩ la Nawẽnnɛ lɔɔ la. La mam mẽŋa n boorɩ se’em na n botɩ mam tõnna tõon-be’ero.

8

Vɔm tɩ Nawẽnnɛ Sɩa bɔ’ɔrɩ

1Bɛla, sɩbgrɛ ka le bɔna nẽr-sɛba n lagɩm na Azezi-krisi dɛna ayɩla la zuto. 2Se’ere n soe la, Nawẽnnɛ Sɩa pãŋa n bɔ’ɔrɩ vɔm Azezi-krisi ĩyã la n fãagɛ tɔ tõon-be’ero, la kũm pãŋa pʋam. 3Lɔɔ la ka tã wʋn fãagɛ nẽrsaalba basɛ, se’ere n soe la, nẽrsaalba ɩtɩ la ba mẽŋa n boorɩ se’em botɩ a ka tarɩ pãŋa. La sɛla tɩ lɔɔ la ka tã’agɛ ẽŋɛ la, Nawẽnnɛ ẽŋɛ mɛ. A tõm na a mẽŋa Dayʋa, tɩ a lebge nẽrsaala ãna wʋ nẽrsaalba n de tõon-be’ero dõma, tɩ a ki yese tõon-be’ero. A kũm na pʋam tɩ Nawẽnnɛ di tõon-be’ero sarɩya sã’am a pãŋa nẽrsaalba pʋam. 4Nawẽnnɛ ẽŋɛ bɛla tɩ tɩ masɛ ɩta wʋ lɔɔ la n yetɩ se’em na, tõma n vɔa wʋ Nawẽnnɛ Sɩa n boorɩ se’em, dee ka vɔa wʋ nẽrsaalba mẽŋa n boorɩ se’em na. 5Nẽr-sɛba n vɔa wʋ nẽrsaalba n boorɩ se’em na, nẽrsaalba mẽŋa yɛmleego n boorɩ se’em na n pakɛ ba. La nẽr-sɛba n vɔa wʋ Nawẽnnɛ Sɩa n boorɩ se’em na, Nawẽnnɛ Sɩa n boorɩ se’em na n pakɛ ba. 6Nẽrsaala mẽŋa yɛmleego n boorɩ se’em, sẽm na kũm. La a sãn dɔla Nawẽnnɛ Sɩa n boorɩ se’em na, la bɔ’ɔrɩ la vɔm, la sũ-mã’asʋm. 7Nẽra sãn dɔla nẽrsaalba mẽŋa n boorɩ se’em na, la de la be’em la Nawẽnnɛ, se’ere n soe la, nẽrsaala mẽŋa n boorɩ se’em na ka sakrɩ Nawẽnnɛ lɔɔ la, la a põn ka tãna wʋn sakɛ ẽ. 8Nẽr-sɛba n dolɩ nẽrsaalba mẽŋa n boorɩ se’em na ka tã wʋn paagɛ Nawẽnnɛ yɛm.

9La yãma ka le vɔa wʋ nẽrsaalba mẽŋa n boorɩ se’em na, yãma vɔa wʋ Nawẽnnɛ Sɩa n boorɩ se’em na, Nawẽnnɛ Sɩa n boe la yãma la ĩyã. Nẽr-sɛka woo n ka tarɩ Krisi Sɩa la, a ka de Krisi nẽra. 10La Krisi sãn bɔna la ya, Nawẽnnɛ Sɩa la bɔ’ɔrɩ ya la vɔm, Nawẽnnɛ n botɩ ya masɛ a zẽ’am na ĩyã. La ya ĩyã wʋn ki mɛ tõon-be’ero ĩyã. 11La Nawẽnnɛ n vo’oge Azezi la, a Sɩa la sãn bɔna la ya lɛ, ẽŋa n vo’oge Azezi-krisi n ki la, wʋn botɩ a Sɩa n boe la ya lɛ la, mẽ bɔ ya ĩyã n kiiri la vɔm paalga.

12Bɛla, m sɔbiisi, la de la pẽrgrɛ tɩ tɩ vɔa wʋ Nawẽnnɛ Sɩa n boorɩ se’em na, la dagɩ tɩ vɔa wʋ tɩ mẽŋa yɛmleego n boorɩ se’em na. 13Ya sãn ɩta nẽrsaalba mẽŋa n boorɩ se’em na, ya wʋn ki mɛ. La ya sãn botɩ Nawẽnnɛ Sɩa pãŋa kʋ tõon-sɛba tɩ nẽrsaala mẽŋa boorɩ la, ya wʋn vɔa. 14Nẽr-sɛba wuu n dolɩ sore tɩ Nawẽnnɛ Sɩa pa’alɩ ba la, de la Nawẽnnɛ kɔma. 15Nawẽnnɛ Sɩa la tɩ a bɔ ya la ka botɩ ya dɛna yamsɩ, le zɔta dabeem. A botɩ ya dɛna la Nawẽnnɛ kɔma, tɩ a bɔ sore tɩ ya wi’ira Nawẽnnɛ yetɩ: «Abba», n boorɩ tɩ la yetɩ «tɩ Sɔ». 16Nawẽnnɛ Sɩa la mẽŋa tɔgrɩ la tõma sɩa pa’ala yetɩ tõma de la Nawẽnnɛ kɔma. 17Tõma n de a kɔma la, tɩ wʋn po to’oge bõn-sõma sɛba tɩ a bĩŋe tɩ a bɔ a kɔma la, tɩ wʋn lagɩm na Krisi po to’oge bõn-sɛba tɩ a wʋn to’oge la. Tõma n nãmsrɩ la Krisi lɛ la, tɩ mẽ wʋn po lagɩm na ẽ yẽ nã’asgɔ.

Nã’asgɔ sɛka n boe nẽŋa

18Mam mi mɛ tɩ nãmsgɔ sɛba tɩ tõma tarɩ zĩna wã de la fẽe, ka tã wʋn dɩkɛ makɛ la nã’asgɔ sɛka tɩ tõma wʋn wa yẽ la. 19Bɛla n soe tɩ sɛla wuu tɩ Nawẽnnɛ nãam na gu’ura bɔɔra tɩ ba yẽ Nawẽnnɛ kɔma nã’asgɔ n wʋn puke la tɔtɔ. 20Nawẽnnɛ n nãam bõn-sɛba la wuu lebge la sɛla n ka le tara võorɛ. La dagɩ ba mẽŋa n boorɩ bɛla, la de la Nawẽnnɛ n botɩ ba lebge bɛla, dee botɩ ba ken tara pʋtẽ’erɛ gu’ura 21tɩ Nawẽnnɛ wʋn fãagɛ ba sã’aŋɔ tɩ ba boe a pʋam na mɛ, tɩ ba to’oge ba mẽŋa, lagɩm na Nawẽnnɛ kɔma po yẽ nã’asgɔ. 22Tɩ mi tɩ halɩ wa paam zĩna, bõn-nãanɩsɩ la nãmsrɩ mɛ õosra la toogo, wʋ pɔka n virgri la. 23La, la dagɩ bõn-nãanɩsɩ la mã’a, tõma mẽŋa tɩ Nawẽnnɛ dẽŋɛ bɔ tɩ a Sɩa pa’alɛ tɩ tɩ wʋn yẽ nã’asgɔ la, nãmsrɩ mɛ tɩ sũure pʋam gu’ura wakat-sɛka tɩ Nawẽnnɛ wʋn fãagɛ tɩ ba’asɛ tɩ tɩ dɛna a kɔma. 24Se’ere n soe la, tõma yẽ fãarɛ mɛ, la tõma ken tara la pʋtẽ’erɛ gu’ura. La fʋ sãn yẽ sɛla tɩ fʋ tarɩ pʋtẽ’erɛ gu’ura la, fʋ ka le tara pʋtẽ’erɛ gu’ura. Ãne n tarɩ pʋtẽ’erɛ gu’ura sɛla tɩ a yẽ? 25La tõma n tarɩ pʋtẽ’erɛ gu’ura sɛla tɩ tõma nãn ka yẽ la, tõma mã’agɛ la tɩ mẽŋa gu’ura ẽ.

26Bɛla mẽ, Nawẽnnɛ Sɩa la sẽnnɩ sõŋra tõma mɛ tɩ tɔrgɔ pʋam. Se’ere n soe la, tõma ka mi tõma n wʋn pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ se’em tɩ la masɛ. La Nawẽnnɛ Sɩa mẽŋa sosrɩ Nawẽnnɛ bɔ’ɔra tõma mɛ, tɔgra yetɔga tɩ nẽra ka tã wʋn tɔgɛ. 27La Nawẽnnɛ n mi nẽrba sũure la, mi sɛla tɩ Sɩa la boorɩ mɛ. Se’ere n soe la, Sɩa la sosrɩ bɔ’ɔra Nawẽnnɛ nẽrba, wʋ Nawẽnnɛ n boorɩ se’em na.

28Tɩ mi tɩ sɛla woo pʋam, Nawẽnnɛ ɩtɩ sõŋa bɔ’ɔra la nẽr-sɛba n nõŋɛ ẽ, sɛba tɩ a looge ba, masɛ wʋ ẽn looge yɛm se’em na. 29Nẽr-sɛba tɩ Nawẽnnɛ põn dẽŋɛ looge la, a põn dẽŋɛ looge la yɛm tɩ ẽŋa wʋn botɩ ba ãna wʋ a Dayʋa la, tɩ a Dayʋa la wʋn dɛna kẽema a sɔbiisi zozo’e zẽ’am. 30La nẽr-sɛba ĩyã tɩ a põn dẽŋɛ looge yɛm na, a wi ba mɛ. La sɛba tɩ a wi ba la, a botɩ ba masɛ mɛ a zẽ’am. Ẽn botɩ sɛba masɛ a zẽ’am na, a bɔ ba la nã’asgɔ.

Sɛla ka boe n wʋn welge tõma la Nawẽnnɛ nõŋlʋm

31Bɛla tɩ wʋn yetɩ bẽm? Nawẽnnɛ sãn bɔna la tõma, ãne n tã wʋn zɛbɛ la tõma? 32Nawẽnnɛ ka basɛ a mẽŋa Dayʋa la tɩ a põsɛ kũm. A basɛ mɛ tɩ ba kʋ ẽ tõma wuu ĩyã. A wʋn ẽŋɛ la wãne kãn bɔ tõma sɛla wuu la a Dayʋa la? 33Ãne n wʋn tã’agɛ dõrɛ nẽr-sɛba tɩ Nawẽnnɛ looge la? La de la Nawẽnnɛ mẽŋa n botɩ ba masɛ. 34Ãne n wʋn di ba sarɩya sɩbgɛ ba? Nẽra ka boe. Azezi-krisi ki mɛ, dee vo’oge, sẽŋɛ ka zẽa Nawẽnnɛ zʋʋgɔ, sɔsra tõma ĩyã. 35Ãne n wʋn welge tõma la Krisi nõŋlʋm na? Toogo bɩɩ, sũ-sã’aŋɔ bɩɩ, nãmsgɔ bɩɩ, kɔm bɩɩ, nõŋɔ bɩɩ, yel-pakrɛ bɩɩ, bɩɩ kũm n wʋn yãŋɛ welge tõma? Sɛla ka boe. 36La de wʋ lan gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ:

«Nawẽnnɛ, fõn doosgo ĩyã tɩ tõma põsra tɩ yõorɛ daarɛ woo.

Ba ɩtɩ tõma wʋ piisi tɩ ba tarɩ sẽnna kɔɔrna.»

37La yel-bãma wuu pʋam, sɛka n nõŋɛ tõma la n bɔ’ɔrɩ tõma pãŋa tɩ tõma yãŋra. 38Mam mi sɩra sɩra, tɩ sɛla sɛla ka boe n wʋn yãŋɛ welge tõma la Nawẽnnɛ nõŋlʋm. La sãn dɛna kũm, bɩɩ vɔm, bɩɩ malɛkadõma, bɩɩ pãnsɩ dõma, bɩɩ ke’eŋo dõma, bɩɩ sɛla n boe lɛɛlɛ wã, bɩɩ sɛla n sẽm, 39bɩɩ bõn-sɛba n tarɩ pãŋa saazuum, bɩɩ sɛla n tarɩ pãŋa tẽŋa, bõn-nãanɩŋa baa ayɩla ka tã wʋn welge tõma la Nawẽnnɛ nõŋlʋm tɩ a nõŋɛ tõma tɩ Zuudãana Azezi-krisi ĩyã la.

9

Nẽr-sɛba tɩ Nawẽnnɛ looge

1Mam yetɩ la sɩra, mam de la Krisi nẽra, mam ka parnɩ. Nawẽnnɛ Sɩa n botɩ mam mina m sũure pʋam tɩ mam n yetɩ m yele se’em na, de la sɩra. 2Mam tarɩ la sũ-sã’aŋɔ zozo’e, la sũ-dõoma daarɛ woo m buuri la ĩyã. 3La sãn tã nɩ tɩ Nawẽnnɛ kã be’em bɔ mam, tɩ mam welge la Krisi, tɩ la sõŋɛ mam sɔbiisi la n de mam buuri la, mam boorɩ mɛ. 4Ba de la Ɩsrayɛlɩ dõma, la de la Nawẽnnɛ n looge ba, botɩ ba lebge a kɔma, bɔ ba nã’asgɔ, bĩŋe nõa la ba lɛ, bɔ ba lɔɔ, la sore tɩ ba nã’asra ẽ, dee yele ba ẽŋa n wʋn ẽŋɛ bõn-sɛba bɔ ba. 5Ba buuri la ze’ele la tɩ sɔ-yaaba Abraham, la a yɩɩsɩ la pʋam. La Krisi n lebge nẽrsaala la, de la bãma buuri nẽra. Ẽŋa n de Nawẽnnɛ n gãnnɩ sɛla woo la n soe pẽka wakatɛ n ka tarɩ ba’asgɔ. Amina.

6Mam n yele se’em na, la ka boorɩ tɩ la yetɩ Nawẽnnɛ ka ẽŋɛ ẽn yetɩ a ẽŋɛ se’em na. La, la dagɩ sɛba wuu n de Ɩsrayɛlɩ buuri la n de Ɩsrayɛlɩ dõma mẽŋa mẽŋa Nawẽnnɛ zẽ’am. 7La dagɩ Abraham yɩɩsɩ la wuu n de a kɔma mẽŋa mẽŋa. Se’ere n soe la, Nawẽnnɛ yele Abraham yetɩ: «La de la A’izakɩ kɔma buuri n wʋn dɛna fʋ yɩɩsɩ tɩ mam bĩŋe nõorɛ tɩ m bɔ fʋ la.» 8La boorɩ tɩ la yetɩ, la dagɩ kɔm-sɛba tɩ Abraham dɔgɛ la wuu n de Nawẽnnɛ kɔma. La de la kɔm-sɛba n dɔgɛ tɩ la doose wʋ Nawẽnnɛ n bĩŋe a nõorɛ se’em na, n de Abraham yɩɩsɩ mẽŋa mẽŋa, bãma n de Nawẽnnɛ kɔma. 9Nawẽnnɛ bĩŋe nõorɛ la wãna yetɩ: «Wakat-ẽna sãn wa paagɛ, mam wʋn leme wa’am, la Asaara wʋn tara dayʋa.»

10La dagɩ bɛla mã’a, tõma yaaba A’izakɩ pɔga Arabɛka yʋʋn dɔgɛ la dayɔɔsɩ bayi, tɩ ba dɛna lɩɩba. 11-12Wakat-sɛka tɩ a yʋʋn nãn ka dɔgɛ ba la, ba nãn ka ẽŋɛ sɛla n de sõŋa bɩɩ be’em, tɩ Nawẽnnɛ yʋʋn yele yetɩ: «Kẽema la n wʋn lebge a yɩbga la tõntõnna, tõnna bɔ’ɔra ẽ.» La a yele bɛla tɩ ẽn looge yɛm se’em na n sẽŋɛ nẽŋa. Nawẽnnɛ n looge nẽr-sɛka la, la dagɩ a tõoma ĩyã, la de la Nawẽnnɛ n looge yɛm wi ẽ. 13La gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ: «Mam nõŋɛ la Azakɔbɩ, dee basɛ A’eso.»

14Bɛla, tɩ wʋn yetɩ bo? Tɩ wʋn yetɩ Nawẽnnɛ n ɩtɩ se’em na ka masɛ bɩɩ? Ayɛɩ, la dagɩ bɛla. 15Nawẽnnɛ yʋʋn yele Amoyisi yetɩ:

«Mam wʋn zoe la nẽr-sɛba tɩ mam boorɩ la ninbãalga.

La mam wʋn tara la nẽr-sɛka tɩ mam boorɩ la zĩile.»

16Bɛla, la dagɩ nẽrsaala n boorɩ se’em, bɩɩ ẽn mõrgrɩ se’em, la de la Nawẽnnɛ n zotɩ ninbãalga. 17La Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam la gʋlsɛ tɩ Nawẽnnɛ yele naba Afaarõ yetɩ: «Mam n bɔ fʋ na’am tɩ m dɩkɛ fʋ pa’alɛ m pãŋa, tɩ m yʋ’ʋrɛ wʋn yese dũnia wuu.» 18Bɛla, Nawẽnnɛ zotɩ la nẽr-sɛba tɩ a boorɩ la ninbãalga, la ẽn boorɩ tɩ sɛka sũure kɛ’ɛm na, a botɩ a sũure kɛ’ɛm mɛ.

19Dase’ere fʋ wʋn soke mam yetɩ: «La sãn dɛna bɛla, bẽm tɩ Nawẽnnɛ zɛrgra nẽrba tɩ ba ka ẽŋɛ sõŋa? Ãne n tã wʋn zagsɛ Nawẽnnɛ n boorɩ se’em na?» 20Nẽrsaala, fõn de la ãne wẽ’era nõke’ene la Nawẽnnɛ? Yɔgrɔ lɔkɔ wʋn soke yagba n yagbɛ ẽ na yetɩ: «Bẽm tɩ fʋ yagbɛ mam wãna?» 21Yagba la tã wʋn ẽŋɛ ẽŋa n boorɩ se’em la yɔgrɔ la mɛ. A tã wʋn dɩkɛ yɔgrɔ bʋyɩla mɛ, dɩkɛ ba pʋsʋka yagbɛ lɔkɔ n tarɩ yõorɔ dɛna tʋʋlʋm bõnɔ, dee dɩkɛ pʋsʋka yagbɛ lɔkɔ n dagɩ tʋʋlʋm bõnɔ.

22La de la bɛla tɩ Nawẽnnɛ ẽŋɛ. Nawẽnnɛ boorɩ tɩ a pa’alɛ la a sũ-isgre, dee botɩ nẽrba wuu bãŋɛ a pãŋa. La a yõkɛ a mẽŋa mɛ, mã’agɛ a sũure la sɛba n masɛ tɩ a sũ-isgre sige ba zuto, dee nara tɩ a sã’am ba la. 23La a ken bɔɔra tɩ a pa’alɛ la a nã’asgɔ n zo’oge se’em nẽr-sɛba tɩ a zotɩ ba ninbãalga la zẽ’am. Bãma de la sɛba tɩ a põn mãasʋm tɩ ba po yẽ a nã’asgɔ. 24La de la tõma sɛba tɩ a looge la, la dagɩ Zifdõma la mã’a, la po dɛna la sɛba n dagɩ Zifdõma la. 25La de wʋ A’oze gõŋɔ la pʋam tɩ la põn gʋlsɛ tɩ Nawẽnnɛ yetɩ:

«Nẽr-sɛba n yʋʋn dagɩ mam nẽrba la,

mam wʋn wi ba tɩ ba dɛna mam nẽrba.

La buuri sɛka tɩ mam yʋʋn ka nõŋɛ ba la,

mam wʋn yetɩ mam nõŋɛ ba mɛ.

26La zẽ’e-sɛka tɩ ba yʋʋn yetɩ ba tɩ ba dagɩ mam nẽrba la,

zẽ’e-ẽŋa ba wʋn wi’ira ba tɩ mam n de Nawẽnnɛ n vɔa la kɔma.»

27La Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa A’ezayi yʋʋn tɔgɛ Ɩsrayɛlɩ dõma yelle yetɩ:

«Baa Ɩsrayɛlɩ dõma sõorɛ sãn zo’oge wʋ tẽntõnbĩ’isgo n boe ko-kãtɛ nõorʋm na,

ba nẽrba fẽfẽe mã’a n wʋn yẽ fãarɛ.

28Se’ere n soe la, Zuudãana Nawẽnnɛ n yele se’em na,

a wʋn ẽŋɛ a wuu mɛ tɔtɔ tẽŋa zuo.»

29La ken dɛna wʋ A’ezayi n yʋʋn põn yele se’em yetɩ:

«Zuudãana Nawẽnnɛ n de ke’eŋo wuu dãana la yʋʋn sãn ka deege nɩ yɩɩsɩ fẽe bɔ tõma,

tõma wʋn lebge nɩ wʋ Sodom dõma,

dee ãna wʋ Gomõorɩ dõma.»

Nẽr-sɛba n bɔ Azezi sɩra n masɛ Nawẽnnɛ zẽ’am

30Bɛla, tɩ wʋn yetɩ bo? Bu-zãŋsɩ n daan ka eerɩ tɩ ba dɛna nẽrba n masɛ Nawẽnnɛ zẽ’am na, Nawẽnnɛ botɩ ba dɛna la nẽrba n masɛ a zẽ’am, ban bɔ ẽ sɩra la ĩyã. 31Dee tɩ Ɩsrayɛlɩ dõma n daan eerɩ tɩ lɔɔ la botɩ ba dɛna nẽrba n masɛ Nawẽnnɛ zẽ’am na, ka yãŋɛ ẽŋɛ lɔɔ la n yele se’em na. 32Bẽm ĩyã? Ba ka eerɩ tɩ ba masɛ Nawẽnnɛ zẽ’am bɔ sɩra ĩyã, ba tẽ’esɛ tɩ bãma tõoma mã’a ĩyã tɩ bãma wʋn masɛ Nawẽnnɛ zẽ’am. Ba wẽ ba nãma la kugre tɩ nẽrba wẽ’erɩ nãma luta, 33wʋ lan gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ:

«Bɩsɛ ya!

Mam bĩŋri la kugre n wẽ’erɩ nãma Siyõ,

a de la kugre n botɩ nẽrba wẽ’era nãma luta.

La nẽr-sɛka n bɔ ẽ sɩra, yãnnɛ kãn di ẽ.»

10

Ɩsrayɛlɩ dõma ka bɔ kõ-yẽlga la sɩra

1M sɔbiisi, mam n boorɩ se’em na m sũure wuu, dee sɔsra Nawẽnnɛ se’em de la mam buuri la yẽ fãarɛ. 2Mam yetɩ mɛ tɩ ba wɩsgɛ ba mẽŋa mɛ la Nawẽnnɛ sore doosgo, la ba ka mi la so-sɛka tɩ ba wʋn doose. 3Ba ka mi Nawẽnnɛ n ɩtɩ se’em botɩ nẽrba masra a zẽ’am, dee bɔɔra tɩ ba ẽŋɛ sɔa ba mẽŋa masɛ Nawẽnnɛ zẽ’am. Bɛla, ba ka sakɛ Nawẽnnɛ n ɩtɩ se’em botɩ nẽrba masra a zẽ’am na. 4Krisi n de lɔɔ la kʋkɩ’ɩ, tɩ nẽr-sɛka woo n bɔ ẽ sɩra wʋn masɛ Nawẽnnɛ zẽ’am.

5Amoyisi yʋʋn gʋlsɛ tɔgɛ nẽra n wʋn ẽŋɛ se’em tɩ lɔɔ la botɩ a masɛ Nawẽnnɛ zẽ’am yelle, yetɩ: «Nẽr-sɛka n sakɛ lɔɔ la n yetɩ se’em na, wʋn vɔa, ẽn sakɛ lɔɔ la ĩyã.» 6La sãn dɛna nẽra n wʋn bɔ Nawẽnnɛ sɩra tɩ a botɩ a masɛ a zẽ’am na yelle, la gʋlsɛ yetɩ: «Da tẽ’esɛ fʋ sũure pʋam yetɩ, ãne n wʋn zom Nawẽnnɛ yire?» La boorɩ tɩ la yetɩ, ãne n wʋn zom Nawẽnnɛ yire botɩ Krisi sige. 7«Dee da yetɩ, ãne n wʋn sige kɩ’ɩn-tẽŋa?» La boorɩ tɩ la yetɩ, ãne n wʋn sige botɩ Krisi vo’oge. 8Bɛla, la ken gʋlsɛ yetɩ bẽm? La yetɩ: «Nawẽnnɛ yetɔga la lɛm fʋ mɛ, a boe la fʋ nõorʋm, la fʋ sũurum.» La de la yetɔg-ẽŋa n bɛla tɩ tõma mõolɩ yɛta nẽrba tɩ ba bɔ sɩra. 9Fʋ sãn tɔgɛ la fʋ nõorɛ nẽrba zẽ’am tɩ Azezi de la Zuudãana, la fʋ sãn bɔ sɩra fʋ sũurum tɩ Nawẽnnɛ vo’oge ẽ mɛ, fʋ wʋn yẽ fãarɛ. 10La de la sũure pʋam tɩ nẽra bɔ’ɔrɩ Azezi sɩra, tɩ Nawẽnnɛ botɩ a masɛ a zẽ’am, nẽra tɔgrɩ la a nõorɛ yetɔga yẽta fãarɛ. 11La gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ: «Nẽr-sɛka woo n bɔ ẽ sɩra, yãnnɛ kãn di ẽ.» 12Bɛla, welgre ka boe Zifdõma, la bu-zãŋsɩ tẽŋasʋka. Ba lagɩm tara la Zuudãana ayɩla n ɩtɩ bõn-sõma bɔ’ɔra nẽr-sɛba wuu n sosrɩ ẽ na. 13Se’ere n soe la, la gʋlsɛ yetɩ: «Nẽr-sɛka woo n sosrɩ Zuudãana sõŋrɛ, a wʋn yẽ fãarɛ.»

14La ba wʋn ẽŋɛ la wãne sose ẽ sõŋrɛ, ba sãn ka bɔ ẽ sɩra? La ba wʋn ẽŋɛ la wãne bɔ ẽ sɩra, ba sãn ka wõm a kõ-yẽlga la? La ba wʋn ẽŋɛ la wãne wõm kõ-yẽlga la, tɩ nẽra sãn ka mõolɛ? 15La kõ-yẽlga la wʋn ẽŋɛ la wãne mõolɛ, Nawẽnnɛ sãn ka tõm nẽrba? Wʋ Nawẽnnɛ gõŋɔ n yele se’em na: «La de la sũ-yẽlga, fʋ sãn yẽ nẽr-sɛba n tarɩ kõ-yẽlga sẽna la.» 16La, la dagɩ nẽrba wuu n sakɛ kõ-yẽlga la. Bɛla tɩ A’ezayi gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ: «Zuudãana, ãne n bɔ kõ-yẽlga la tɩ tõma mõolɛ la sɩra?» 17Bɛla, la de la kõ-yẽlga la selsgo n sẽm na bɔ sɩra, la kõ-yẽlga la de la Azezi-krisi yelle tɩ ba tɔgrɩ.

18Bɛla, mam sokrɩ ya yetɩ, yãma tẽ’esɛ tɩ ba ka wõm kõ-yẽlga la mɛ bɩɩ? Ba wõm mɛ. La de wʋ Nawẽnnɛ gõŋɔ n yele se’em na:

«Ba kõa la paagɛ tẽŋa wã wuu mɛ,

ba yetɔga la saagɛ dũnia tɛka wuu mɛ.»

19Mam wʋn ken soke ya yetɩ, yãma tẽ’esɛ tɩ Ɩsrayɛlɩ dõma ka wõm a võorɛ mɛ bɩɩ? Ba wõm mɛ. Amoyisi n yʋʋn de pɔspɔsɩ dãana n yele tɩ Nawẽnnɛ yetɩ:

«Mam wʋn botɩ ya tara sũure la so’olʋm nẽrba n dagɩ mam nẽrba,

mam wʋn botɩ ya sũure isge la so’olʋm sɛka n ka mi sɛla võorɛ.»

20La A’ezayi yẽ bʋraanɛ mɛ yele tɩ Nawẽnnɛ yetɩ:

«Nẽr-sɛba n daan ka eerɩ mam na, ba yẽ mam mɛ,

mam puke m mẽŋa mɛ pa’alɛ nẽr-sɛba n daan ka sokrɩ mam yelle la.»

21Dee yele Ɩsrayɛlɩ dõma yelle yetɩ:

«Mam tẽegɛ m nu’usi mɛ daarɛ la wuu teese nẽrba n sɩ’ɩsrɩ, dee ka sakra.»

11

Nawẽnnɛ ka zagsɛ Ɩsrayɛlɩ dõma

1Bɛla mam sokrɩ mɛ, Nawẽnnɛ zagsɛ a nẽrba la mɛ bɩɩ? Ayɛɩ, la dagɩ bɛla, mam mẽ de la Ɩsrayɛlɩ nẽra, mam de la Abraham yɩɩŋa, Abẽnzamẽ buuri. 2Nawẽnnɛ ka zagsɛ a nẽrba la tɩ a põn dẽŋɛ looge la. Ya mi Nawẽnnɛ gõŋɔ la pʋam zẽ’e-sɛka tɩ A’eli yʋʋn yõnnɩ la Nawẽnnɛ Ɩsrayɛlɩ dõma yelle, yetɩ: 3«Zuudãana, ba kʋ fʋ nõtɔ’ɔsrɩba la mɛ, ba sirge fʋ kãabgɔ zẽ’esɩ la mɛ. Mam m yɩla mã’a n weege, tɩ ba bɔɔra tɩ ba mẽ kʋ mam.» 4La Nawẽnnɛ yʋʋn lerge ẽ yetɩ bẽm? A lerge ẽ yetɩ: «Mam botɩ nẽrba tʋsa ayopɔɩ n weege dɛna mam nẽrba, bãma ka ka dũma Baalɩ n de bagrɛ la nẽŋam.» 5Bɛla mẽ, lɛɛlɛ wã, nẽrba boe mɛ fẽe, tɩ Nawẽnnɛ looge ba a yel-sõnnɛ ĩyã. 6La de la a yel-sõnnɛ ĩyã tɩ a looge ba, la dagɩ ba tõoma ĩyã. Nawẽnnɛ loore la sãn de nɩ na nẽrba tõoma ĩyã, a yel-sõnnɛ na ka le dɛna yel-sõnnɛ.

7Bɛla, bẽm ẽŋɛ? Ɩsrayɛlɩ nẽrba ka yẽ bãma n eerɩ sɛla la. La de la sɛba tɩ Nawẽnnɛ looge fẽe ba pʋam na mã’a n yẽ. La nẽrba basɛba la lebge la nẽrba n ka wõnnɩ sɛla võorɛ. 8La ẽŋɛ wʋ Nawẽnnɛ gõŋɔ n yele se’em yetɩ:

«Halɩ wa paam zĩna,

Nawẽnnɛ n bʋrsɛ ba yɛm

tɩ ba ka wõnna sɛla võorɛ,

botɩ ba nini ka yẽta,

tɩ ba tʋba ka wõnna.»

9Adavidi mẽ yele Nawẽnnɛ yetɩ:

«Botɩ ba dia la dɛna bẽrgɔ bɔ ba, yõkɛ ba,

tɩ ba wẽ nãma lui yẽ nãmsgɔ n de ba yɔɔrɔ.

10Botɩ ba nini ãna lim,

tɩ ba da yẽta,

botɩ ba nãmsra wakatɛ wuu

wʋ nẽra n tʋ zeero gõ’osra.»

11Bɛla mam sokrɩ ya yetɩ: Ɩsrayɛlɩ dõma n wẽ nãma lui la, la ba’asɛ mɛ bɩɩ? Ayɛɩ, la dagɩ bɛla. La ban tuuge la ĩyã, tɩ bu-zãŋsɩ tã’agɛ yẽ fãarɛ. Nawẽnnɛ ẽŋɛ bɛla tɩ la botɩ Ɩsrayɛlɩ dõma n ɩta sũure. 12Ɩsrayɛlɩ dõma tuure la n tarɩ yõorɔ bɔ dũnia, botɩ bu-zãŋsɩ tara Nawẽnnɛ bõntarsõm na. Ba sãn yẽ fãarɛ ba zõnzõnnɔ, la wʋn tara yõorɔ zo’oge gãnna.

Bu-zãŋsɩ, la Zifdõma fãarɛ yelle

13Mam yãŋa yetɩ m tɔgɛ la yãma sɛba n de bu-zãŋsɩ la: Mam n de Krisi Tõntõnna tõnna bɔ’ɔra yãma n de bu-zãŋsɩ la, mam pẽgrɩ m tõonɛ na mɛ. 14Mam ɩtɩ bɛla tɩ m botɩ m buuri la n ɩta sũure, tɩ la botɩ ba nẽrba basɛba yẽ fãarɛ. 15Nawẽnnɛ n daan basɛ ba kẽnkɛrŋa la, a botɩ dũnia nẽrba wuu n naagɛ la ẽŋa. La Nawẽnnɛ n wʋn wa le to’oge ba la, la wʋn ãna la wãne? La wʋn ãna wʋ nẽra n ki dee vo’oge.

16Fʋ sãn dɩkɛ pɔspɔsɩ borborɩ la bɔ Nawẽnnɛ, borbor-sɛba n weege la wuu mẽ de la a bõnɔ. Tɩa yẽga sãn dɛna Nawẽnnɛ bõnɔ, tɩa la wila mẽ de la a bõnɔ. 17Ɩsrayɛlɩ dõma la ãn wʋ Oliivi tɩa tɩ ba sele, tɩ ba kʋ’ʋsɛ a wila basɛ. La fõn de bu-zãŋka la ãn wʋ Oliivi tɩa n boe weem wille tɩ ba kʋ’ʋgɛ, dɩkɛ toŋe la tɩa tɩ ba sele la wila. Fõn ãn wʋ wille la n to’orɩ sõŋrɛ tɩa tɩ ba sele la yẽga zẽ’am na. 18Bɛla, da pɔ’ɔra wila tɩ ba kʋ’ʋsɛ basɛ la. Da wẽ’era yõ’ogɔ, tɩ la dagɩ fõn tarɩ yẽga la, yẽga la n tarɩ fõn.

19Tã tɩ fʋ wʋn yele yetɩ: «Nawẽnnɛ kʋ’ʋsɛ wila la basɛ, tɩ a dɩkɛ la mam toŋe.» 20La de la sɩra, la de la ban ka bɔ Nawẽnnɛ sɩra la ĩyã tɩ a kʋ’ʋsɛ ba basɛ. La fõn bɔ ẽ sɩra la ĩyã tɩ fʋ toŋe mĩ. Bɛla, da ɩta tɩta’alʋm, zɔta dabeem. 21Se’ere n soe la, Nawẽnnɛ n ka basɛ tɩa mẽŋa wila la, bãŋɛ tɩ a ken kãn basɛ fõn mẽ, fʋ sãn ka bɔ ẽ sɩra. 22Bɩsɛ Nawẽnnɛ n ɩtɩ sõŋa se’em, dee tɔɩ se’em. A tɔɩ mɛ la sɛba n ka sakrɩ ẽ na, dee ɩta fʋ sõŋa, fʋ sãn ken bɔna a sõŋa la pʋam. Sãn dagna bɛla, a mẽ wʋn kʋ’ʋgɛ fʋ basɛ mɛ. 23La Zifdõma la sãn basɛ ba sɩ’ɩsgɔ la, dee bɔ Nawẽnnɛ sɩra, Nawẽnnɛ wʋn dɩkɛ ba mɛ lebe toŋe la tɩa la. Nawẽnnɛ tarɩ pãŋa mɛ wʋn dɩkɛ ba lebe toŋe. 24Fõn ãn wʋ Oliivi tɩa n boe weem wille, tɩ Nawẽnnɛ kʋ’ʋgɛ toŋe Oliivi tɩa tɩ ba sele n dagɩ fʋ zẽ’am. La bãma n de tɩa tɩ ba sele la mẽŋa wila la, la de la nãana tɩ Nawẽnnɛ dɩkɛ ba lebe toŋe la ba mẽŋa tɩa la lɛ.

25M sɔbiisi, mam boorɩ mɛ tɩ ya bãŋɛ yelle n sʋgɛ la, tɩ ya da bɩsɛ ya mẽŋa tɩ yãma de la yɛm dõma: Ɩsrayɛlɩ nẽrba basɛba n kɛ’ɛm ba sũure ka bɔ sɩra la, la wʋn yuuge mɛ halɩ tarɩ ka paagɛ wakat-sɛka tɩ bu-zãŋsɩ wuu tɩ Nawẽnnɛ looge wʋn yẽ fãarɛ. 26Bɛla tɩ Ɩsrayɛlɩ buuri wuu wʋn yẽ fãarɛ, wʋ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam la gʋlsɛ tɩ Nawẽnnɛ yetɩ:

«Fãagra la wʋn ze’ele la Siyõ wa’am.

A wʋn botɩ Azakɔbɩ yɩɩsɩ da le sɩ’ɩsra.

27Mam nõorɛ n bɛla tɩ mam wʋn bĩŋe la ba,

wakat-sɛka tɩ mam wʋn yese ba tõon-be’ero basɛ la.»

28Bãma n zagsɛ kõ-yẽlga la, ba lebge la Nawẽnnɛ bɛ’ɛba, tɩ la dɛna yãma sõŋrɛ. La, la sãn dɛna Nawẽnnɛ n looge ba la, ba de la nẽr-sɛba tɩ Nawẽnnɛ nõŋɛ ba, ba yaabdõma ĩyã. 29Nawẽnnɛ ka teerɩ pʋtẽ’erɛ la nẽr-sɛba tɩ a looge, ẽŋɛ yel-sõnnɛ bɔ ba la. 30Kʋrʋm, yãma bu-zãŋsɩ la zagsɛ Nawẽnnɛ mɛ, la lɛɛlɛ wã, a zoe yãma ninbãalga mɛ, Ɩsrayɛlɩ dõma n zagsɛ ẽ na ĩyã. 31Bɛla, bãma n zagsɛ Nawẽnnɛ lɛɛlɛ wã, tɩ a zoe yãma ninbãalga la, la de la tɩ a mẽ wʋn zoe ba ninbãalga. 32Se’ere n soe la, Nawẽnnɛ basɛ nẽrba wuu tɩ ba sɩ’ɩsɛ ẽ, tɩ a lagɩm zoe la ba wuu ninbãalga.

33Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ, la a yɛm,

la a bãŋrɛ la zo’oge mɛ.

Nẽra ka tã wʋn bãŋɛ a pʋtẽ’erɛ.

La nẽra ka tã wʋn bãŋɛ a sorɔɔrɔ tɩ a dolɩ la võorɛ.

34La de wʋ Nawẽnnɛ gõŋɔ n gʋlsɛ yetɩ:

«Ãne n mi Zuudãana pʋtẽ’erɛ?

Bɩɩ ãne n tã wʋn kã’an ẽ?

35Bɩɩ ãne n bɔ ẽ sɛla,

dee tɩ a wa lebse ẽ?»

36Sɛla woo ze’ele la Nawẽnnɛ zẽ’am.

Ẽŋa ĩyã tɩ sɛla woo bɔna,

dee dɛna a bõnɔ.

Ẽŋa n soe nã’asgɔ wakatɛ wuu.

Amina.

12

Nawẽnnɛ nẽrba vɔm paalga

1M sɔbiisi, Nawẽnnɛ n zoe tõma ninbãalga bɛla la, mam kã’anɩ ya tɩ ya dɩkɛ ya mẽŋa bɔ ẽ tɩ la ãna wʋ kãabgɔ n vɔɩ, tɩ ya welge to’ore dɛna a nẽrba n paarɩ a yɛm. Bɛla n de pʋ’ʋsgɔ sore n masɛ bɔ Nawẽnnɛ. 2Da ãna-ya wʋ dũnia wã dõma n ãn se’em na. Basɛ-ya tɩ ya yɛm like dɛna paalga, tɩ ya teege, tã’agɛ bãŋɛ Nawẽnnɛ n boorɩ se’em: Sɛla n ãn sõŋa, sɛla n paarɩ a yɛm, sɛla n masɛ sõŋa sõŋa.

3Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ tɩ a ẽŋɛ bɔ mam na ĩyã, mam yetɩ ya wuu mɛ, tɩ ya da tẽ’esɛ tẽ’esgɔ n gãnnɩ ya mẽŋa. La tara ya tẽ’esgɔ n masɛ, tɩ la doose wʋ Nawẽnnɛ bɔ’a tɩ a bɔ ya nẽra woo, yãma n bɔ ẽ sɩra la. 4Tõma ĩyã de la ayɩla, dee tara zẽ’esɩ zozo’e, tɩ zẽ’a woo tõoma dɛna to’oto’ore. 5Bɛla mẽ, baa la tõma n zo’oge la, tõma lebge la ĩyã ayɩla, tõma n lagɩm na Krisi dɛna ayɩla la. La tõma lagɩm na taaba ãna wʋ ĩyã ayɩla zẽ’esɩ to’oto’ore la. 6Tɩ to’oge la bɔ’a to’oto’ore, masɛ wʋ Nawẽnnɛ n ẽŋɛ tɩ yel-sõnnɛ bɔ nẽra woo se’em na. Bɛla, sɛka n tarɩ bɔ’a n de a tɔ’ɔsra Nawẽnnɛ yetɔga tɔgra bɔ’ɔra nẽrba, a tɔ’ɔsra tɔgra tɩ la masɛ wʋ bɔ sɩra n de se’em na. 7Nẽr-sɛka bɔ’a n de sõŋrɛ tõonɛ, a sõŋra. Nẽr-sɛka bɔ’a n de a zãsna nẽrba, a zãsna. 8Nẽr-sɛka bɔ’a n de a kã’ana nẽrba, a kã’ana. La sɛka bɔ’a n de a bɔ’ɔra, a bɔ’ɔra la a sũure wuu. La sɛka bɔ’a n de a dɛna nẽŋadãana, a wɩsgɛ a mẽŋa tõnna sõŋa. Tɩ nẽr-sɛka bɔ’a n de a zɔta nẽrba ninbãalga, a ɩta la sũ-yẽlga.

9Basɛ-ya tɩ ya nõŋlʋm dɛna sɩra nõŋlʋm, sise-ya be’em, la ya gʋrɛ sɛla n ãn sõŋa. 10Nõŋɛ-ya taaba sɔbiisi nõŋlʋm. La ya nanna taaba, tẽ’esra taaba yelle. 11Wɩsgɛ-ya ya mẽŋa, da zɔta-ya zẽyãgrɛ. Tõnna-ya Nawẽnnɛ tõoma la ya sũure wuu. 12Ɩta-ya sũ-yẽlga yãma n tarɩ pʋtẽ’erɛ gu’ura sɛla la ĩyã. Mã’agɛ-ya ya sũure toogo pʋam, mõrgɛ-ya sẽŋɛ nẽŋa la Nawẽnnɛ pʋ’ʋsgɔ wakatɛ wuu. 13Sõŋɛ-ya Nawẽnnɛ nẽr-sɛba n boorɩ sõŋrɛ la, la ya ɩta sãama sãanɔ.

14Pʋ’ʋsra-ya Nawẽnnɛ bɔ’ɔra sɛba n nãmsrɩ ya la. Pʋ’ʋsra-ya tɩ Nawẽnnɛ ẽŋɛ yel-sõnnɛ bɔ ba, la ya da kã’ara kã’a-be’ero bɔ’ɔra ba. 15Ɩta-ya sũ-yẽlga la nẽr-sɛba n tarɩ sũ-yẽlga la. La ya kɛlla la sɛba n kellɩ. 16Tara-ya pʋtẽ’erɛ ayɩla la taaba. Da dɛna-ya pa’al-m-mẽŋa dõma, sakra-ya lagna la tarɩmdõma. Da bɩsra ya mẽŋa tɩ yãma de la yɛm dõma.

17Da lebse nẽra be’em, be’em ĩyã. Nargɛ-ya pãŋa ɩta sɛla n ãn sõŋa nẽrba wuu zẽ’am. 18La sãn dɛna la yãma, ya sãn tãna, ya botɩ sũ-mã’asʋm bɔna yãma la nẽrba wuu tẽŋasʋka. 19M sɔbi-nõŋrɩsɩ, da lebse-ya lerge be’em ya mẽŋa. Basɛ-ya tɩ Nawẽnnɛ sũure isge. Tɩ la gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam tɩ Nawẽnnɛ yetɩ:

«Mam n de m lebse be’em,

la de la mam n wʋn yɔ.»

20La ken gʋlsɛ yetɩ:

«Fʋ bɛ kɔm sãn dõnna,

bɔ ẽ dia tɩ a di,

koyũuro sãn tarɩ ẽ,

bɔ ẽ ko’om tɩ a yũ.

Fʋ sãn ẽŋɛ bɛla,

la ãn wʋ bugsãana tɩ fʋ dɩkɛ dɔglɛ a zuugo la.»

21Da basɛ tɩ be’em yãŋɛ fɔ, ẽŋɛ sõŋa yãŋɛ be’em.

13

Tɩ sakra tẽŋa la sɔ’ɔnɩba

1Nẽra woo sakɛ tẽŋa la sɔ’ɔnɩba n soe ke’eŋo la. Se’ere n soe la, nẽra ka tarɩ nõorɛ tɩ la ka ze’ele Nawẽnnɛ zẽ’am. La de la Nawẽnnɛ n bɔ tẽŋa la sɔ’ɔnɩba ke’eŋo. 2Bɛla, nẽr-sɛka sãn sɩ’ɩsɛ tẽŋa la sɔ’ɔnɩba nõorɛ, a sɩ’ɩsɛ la Nawẽnnɛ n boorɩ tɩ la dɛna se’em na. Nẽr-sɛba wuu n sɩ’ɩsrɩ la, eerɩ la sɩbgrɛ bɔ’ɔra ba mẽŋa. 3Nẽr-sɛba n ɩtɩ sõŋa la ka zotɩ dabeem la sɛba n bɩsrɩ tẽŋa la, la de la nẽr-sɛba n ɩtɩ be’em na n zotɩ dabeem. Fõn boorɩ tɩ fʋ da zɔta nẽr-sɛba n soe ke’eŋo la mɛ bɩɩ? Ɩta sõŋa tɩ ba pẽgɛ fɔ. 4Se’ere n soe la, sɛka n soe ke’eŋo la tõnnɩ la Nawẽnnɛ tõoma fʋ sõŋrɛ ĩyã. La fʋ sãn ẽŋɛ be’em, zoe a dabeem, tɩ la dagɩ zãŋa tɩ a tara ke’eŋo wʋn sɩbgɛ. A tõnnɩ la Nawẽnnɛ tõonɛ sɩbgra nẽr-sɛka n ẽŋɛ be’em pa’ala Nawẽnnɛ sũ-isgre. 5Bɛla ĩyã tɩ la nara tɩ nẽrba sakra nõorɛ, la dagɩ ban wʋn sɩbgɛ ya la mã’a ĩyã, la de la yan mi ya sũure pʋam tɩ la ãn sõŋa la ĩyã. 6La ken dɛna la bõn-ẽŋa ĩyã tɩ ya yɔɔra lampo. Sɛba n to’osrɩ lampo la, la de la Nawẽnnɛ n bɔ ba tõon-ẽŋa tɩ ba tõnna sõŋa. 7Bɔ-ya nẽra woo sɛla n de ya bɔ ẽ. Yɔ-ya lampo bɔ sɛka n de a to’oge lampo, yɔ-ya sɛla woo n de ya yɔ bɔ sɛka n de a to’oge. Zɔta-ya sɛka n de ya zɔta, la ya nã’asra sɛka n de ya nã’asra.

Tɩ nõŋɛ taaba dee vɔa la pʋpeelem

8Da tara-ya nẽra sãnnɛ. Sãnnɛ sɛka tɩ ya wʋn tara de la ya nõŋɛ taaba. Nẽr-sɛka woo n nõŋɛ a tadãana sakɛ Nawẽnnɛ lɔɔ la wuu mɛ. 9Nawẽnnɛ yetɩ: «Da ɩta yalsɩ, da kʋ nẽra, da zũura, da ɩta sũure la nẽra bõnɔ.» Nawẽnnɛ nõa bãna, la basɛba la wuu lagsɛ taaba la yetɔg-ẽna ayɩla pʋam n yetɩ: «Nõŋɛ fʋ tadãana wʋ fʋ mẽŋa la.» 10Nõŋlʋm basɛ mɛ tɩ nẽra ka ɩta a tadãana be’em. Bɛla, nẽra n nõŋɛ a taaba sakɛ la lɔɔ la wuu.

11Ẽŋɛ-ya bɛla, yãma n mi wakat-sɛka tɩ tɩ boe wã la ĩyã, wakatɛ paagɛ mɛ dɛna ya nẽegɛ dee basɛ gẽem. Fãarɛ la lɛm tõma mɛ lɛɛlɛ wã gãnna wakat-sɛka tɩ tõma daan pɔsɛ bɔ Azezi-krisi sɩra la. 12Tẽŋa sʋtʋm mɛ tɩ beere deege wiire. Bɛla, basɛ-ya lika tõoma, dee dɩkɛ Nawẽnnɛ zɛbrɛ lɔgrɔ tõnna peelem tõoma. 13Basɛ-ya tɩ tɩ tõnna la pʋpeelem wʋ nẽrba n sẽnnɩ wʋntɛɛŋa. Tɩ basɛ-ya pʋyã’an-yooro, la dãam buka, la tũulgo, la yalsɩ, la zɛbrɛ, dee da ɩta sũure la taaba. 14Ɩta-ya tɩ Zuudãana Azezi-krisi n ẽŋɛ se’em na, da basɛ-ya tɩ nẽrsaala n boorɩ se’em yelle pakɛ ya, tɩ ya bɔɔra tɩ ya ɩta yãma mẽŋa yɛmleego n boorɩ se’em.

14

Sɛba n tarɩ pãŋa, la sɛba n ka tarɩ pãŋa Nawẽnnɛ doosgo pʋam

1To’oge-ya nẽr-sɛka n ka tarɩ pãŋa Nawẽnnɛ doosgo pʋam na sõŋa, la ya da wẽ’era nõke’ene la ẽ lɛ a tẽ’esgɔ pʋam. 2Nẽr-sɛka tẽ’esɛ mɛ tɩ ẽŋa tã wʋn di sɛla woo mɛ, tɩ sɛka pãŋa n pɔ’ɔrɩ la dita bõnkɔɔla la zẽerɔ mã’a. 3Bɛla, sɛka n diti sɛla woo la, da pɔ’ɔra nẽr-sɛka n ka diti sɛla woo la. La sɛka n ka dita sɛla woo la, da zɛrgɛ sɛka n diti sɛla woo la, se’ere n soe la, Nawẽnnɛ to’oge ẽ mɛ. 4Fõn de la ãne zɛrgra nẽra ayẽma tõntõnna? A sãn zɛ saazuo, bɩɩ a sãn lui mɛ, bɛla pakɛ la a zuudãana. La a wʋn zɛ la saazuo, se’ere n soe la, Zuudãana la tarɩ pãŋa mɛ wʋn botɩ a zɛ kãŋkãŋɛ.

5Nẽr-sɛka tẽ’esrɩ mɛ tɩ dabsa basɛba ãn sõŋa gãnna dabsa basɛba mɛ. Tɩ ayẽma yetɩ ba wuu de la ayɩla. Dẽnɩ tɩ nẽra woo bãŋɛ tɩ ẽŋa n tẽ’esrɩ se’em na masɛ mɛ. 6Nẽr-sɛka n tẽ’esrɩ dabsa n ãn sõŋa yelle la, ɩtɩ bɛla nã’asra la Zuudãana. La nẽr-sɛka n diti sɛla woo la, mẽ bɔ’ɔrɩ la Zuudãana nã’asgɔ, ẽn pʋ’ʋsrɩ Nawẽnnɛ a yel-sõnnɛ dia la ĩyã la. La sɛka n ka diti dia basɛba la, ɩtɩ bɛla mẽ bɔ’ɔra la Zuudãana nã’asgɔ, ẽŋa mẽ pʋ’ʋsrɩ la Nawẽnnɛ a yel-sõnnɛ. 7La de se’em na, tõma nẽr-sɛka ka vɔa a mẽŋa ĩyã, la nẽr-sɛka ka kiiri a mẽŋa ĩyã. 8Tõma sãn vɔa, tɩ vɔa la Zuudãana ĩyã. La tɩ sãn ki, tɩ ki la Zuudãana ĩyã. Bɛla, tɩ sãn vɔa mɛ, bɩɩ tɩ sãn ki mɛ, tɩ de la Zuudãana la nẽrba. 9Se’ere n soe la, Krisi ki mɛ dee vo’oge, tɩ a dɛna sɛba n ki, la sɛba n vɔa Zuudãana.

10La fõn, bẽm tɩ fõn zɛrgra fʋ sɔbia? La fõn mẽ, bẽm tɩ fõn pɔ’ɔra fʋ sɔbia? Tɩ wuu wʋn ze’ele la Nawẽnnɛ na’am bĩmbĩnne nẽŋam tɩ a di tɩ sarɩya. 11La gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ:

«Mam n de Zuudãana la vɔa mɛ,

nẽrsaalba wuu wʋn ka dũma mam nẽŋam,

tɩ nẽra woo wʋn nã’asɛ Nawẽnnɛ.»

12Bɛla, tõma nẽra woo wʋn tɔgɛ a mẽŋa yelle bɔ Nawẽnnɛ.

13Bɛla, basɛ-ya tɩ tɩ da le zɛrgra taaba. La de la tɩ looge yɛm, da ẽŋɛ sɛla n wʋn botɩ tɩ sɔbia tuuge, bɩɩ n wʋn botɩ a basɛ Nawẽnnɛ sore. 14Mam n lagɩm na Zuudãana Azezi dɛna ayɩla la, mam mi sɩra sɩra tɩ sɛla ka boe dɛna dẽgrɔ a mẽŋa. La nẽra sãn tẽ’esɛ tɩ sɛla de la dẽgrɔ dee di, la de la dẽgrɔ bɔ ẽ. 15Bõn-sɛka tɩ fõn diti la sãn botɩ fʋ sɔbia sũure sã’am, fʋ ka le ɩta wʋ nõŋlʋm n de se’em na. Da sakɛ tɩ dia tɩ fʋ diti la botɩ fʋ sɔbia tɩ Krisi ki a ĩyã la sã’am. 16Da basɛ tɩ sɛla n ãn sõŋa bɔ fõn na, lebge sɛla n wʋn dɛna yʋ’ʋrɛ sã’aŋɔ. 17Bẽm ĩyã, Nawẽnnɛ so’olʋm na dagɩ dia, la bõn-yũula yelle, la de la sɛla n masɛ, la sũ-mã’asʋm, la sũ-yẽlga tɩ Nawẽnnɛ Sɩa bɔ’ɔrɩ. 18Nẽr-sɛka woo n dolɩ Krisi wãna, ẽŋa dãana n paarɩ Nawẽnnɛ yɛm, la nẽrba mẽ yetɩ mɛ tɩ ẽn ɩtɩ se’em na ãn sõŋa. 19Bɛla, tɩ ɩta-ya bõn-sɛba wuu n sẽm na sũ-mã’asʋm, dee sõŋra nẽrba basɛba tɩ tɩ wuu lagɩm sẽnna nẽŋa Nawẽnnɛ doosgo pʋam.

20Da sã’am-ya Nawẽnnɛ tõonɛ dia ĩyã. Dia wuu ãn sõŋa mɛ tɩ ba di. La nẽra sãn di sɛla n wʋn botɩ a tadãana tuuge, la ka ãn sõŋa. 21La ãn sõŋa tɩ fʋ da ẽŋɛ bõn-sɛba wuu n wʋn botɩ fʋ sɔbia tuuge Nawẽnnɛ sore la zuo, la sãn dɛna nẽnnɔ ɔbga, bɩɩ dãam yũa, bɩɩ sɛla woo n wʋn botɩ a tuuge. 22Fõn mi sɛla la bõn-ẽŋa yelle la, tara ẽ fõn mẽŋa la Nawẽnnɛ mã’a zẽ’am. Nẽr-sɛka n ɩtɩ sɛla tɩ a bɩsɛ tɩ la ãn sõŋa, dee ka zɛrgra a mẽŋa, ẽŋa dãana n tarɩ zu-yẽlga. 23La nẽr-sɛka n zɛrgrɩ a mẽŋa la sɛla tɩ a diti yelle, a koŋe bʋʋrɔ mɛ. Se’ere n soe la, a ka ɩtɩ ẽŋa n bɔ sɩra mina se’em na. La bõn-sɛka woo n ka dolɩ la bɔ sɩra de la tõon-be’ero.

15

Ɩta-ya sɛla n de ya taaba sõŋrɛ

1Dẽnɩ tɩ tõma sɛba n tarɩ pãŋa Nawẽnnɛ doosgo pʋam na, sõŋɛ nẽr-sɛba n ka tarɩ pãŋa la, ba tɔrgɔ pʋam. La tɩ da ɛɛra sɛla n ãn tõma yẽlʋm. 2Dẽnɩ tɩ tõma nẽra woo ɛɛra sɛla n wʋn ẽŋɛ a tadãana yẽlʋm, tɩ la sõŋɛ ẽ tɩ a sẽŋɛ nẽŋa Nawẽnnɛ doosgo pʋam. 3Azezi-krisi ka ɛ sɛla n ãn a mẽŋa sũure yẽlʋm, wʋ lan gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ:

«Tʋʋrɛ sɛba tɩ ba tʋʋrɩ Nawẽnnɛ na, sige la mam zuo.»

4Sɛla wuu tɩ ba yʋʋn gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam na, gʋlsɛ la tõma zãsŋɔ ĩyã, tɩ la wʋn botɩ tɩ mã’agɛ sũure sẽnna nẽŋa, dee bɔ’ɔra tɩ bʋraanɛ, tɩ tɩ wʋn tara pʋtẽ’erɛ gu’ura sɛla tɩ Nawẽnnɛ yetɩ a bɔ tɩ la. 5Nawẽnnɛ n bɔ’ɔrɩ sũ-mã’arɛ, la bʋraanɛ la wʋn botɩ ya tara pʋtẽ’erɛ ayɩla la taaba wʋ Azezi-krisi n boorɩ se’em na. 6Tɩ ya wuu wʋn tara nõorɛ ayɩla, la yɛm ayɩla nã’asra Nawẽnnɛ n de tɩ Zuudãana Azezi-krisi Sɔ la.

7Bɛla, tɔ’ɔsra-ya taaba wʋ Krisi n to’oge yãma se’em na, tɩ la wʋn bɔ Nawẽnnɛ nã’asgɔ. 8Mam yetɩ ya mɛ tɩ Krisi lebge la Zifdõma tõntõnna, tɩ a ẽŋɛ Nawẽnnɛ n yʋʋn bĩŋe a nõorɛ la tɩ yaabdõma se’em na, pa’alɛ tɩ Nawẽnnɛ de la sɩra dãana. 9A ken wa’am mɛ tɩ bu-zãŋsɩ la wʋn nã’asra Nawẽnnɛ, ẽn zotɩ ba ninbãalga la ĩyã, wʋ lan gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ:

«Bɛla tɩ mam wʋn nã’asra fõn so’olʋm buuri wuu tẽŋasʋka,

la mam wʋn ken yõom nã’asɛ fõn yʋ’ʋrɛ.»

10La ken gʋlsɛ yetɩ:

«So’olʋm wuu nẽrba,

lagɩm-ya la Nawẽnnɛ nẽrba

ɩta sũ-yẽlga.»

11La le gʋlsɛ yetɩ:

«So’olʋm wuu nẽrba,

nã’asɛ-ya Zuudãana,

buuri wuu nẽrba,

pẽgɛ-ya ẽ.»

12A’ezayi mẽ gʋlsɛ yetɩ:

«Azese yɩɩŋa n wʋn wa’am,

a wʋn sɔna la so’olʋm buuri wuu.

La so’olʋm buuri wuu wʋn tara pʋtẽ’erɛ la ẽ lɛ.»

13Nawẽnnɛ n botɩ tõma tara pʋtẽ’erɛ la ẽ na wʋn bɔ ya sũ-yẽlga, la sũ-mã’asʋm zozo’e, yãma n bɔ Krisi sɩra la ĩyã, tɩ a Sɩa pãŋa wʋn botɩ yan tara pʋtẽ’erɛ a zẽ’am na zo’oge gãŋɛ.

Apolɩ tõoma, la ẽn tarɩ pʋtẽ’erɛ tɩ a ẽŋɛ se’em

14M sɔbiisi, mam mi mɛ sɩra sɩra tɩ yãma ɩtɩ sõŋa mɛ zozo’e, la ya tarɩ bãŋrɛ wuu zo’oge mɛ tãna wʋn kã’an taaba. 15La baa bɛla, mam gʋlsɛ yãma mɛ zẽ’esɩ basɛba la sũ-ke’eŋo tɩ m tẽegɛ ya yãma n põn zãsʋm mina sɛla la. La de la Nawẽnnɛ n ẽŋɛ mam yel-sõnnɛ, 16botɩ mam dɛna Azezi-krisi tõntõnna tɩ m tõnna a tõoma bɔ’ɔra bu-zãŋsɩ la ĩyã. Nawẽnnɛ tõoma tɩ mam tõnnɩ na de la m mõolɛ a kõ-yẽlga bɔ bu-zãŋsɩ, tɩ Nawẽnnɛ Sɩa botɩ ba welge to’ore dɛna bɔ’a n paarɩ Nawẽnnɛ yɛm. 17Mam n lagɩm na Azezi-krisi dɛna ayɩla la, mam ɩtɩ sũ-yẽlga mɛ mam n tõnnɩ bɔ’ɔra Nawẽnnɛ na ĩyã. 18Mam kãn saagɛ tɔgɛ sɛla yelle, sãn dagna Krisi n botɩ mam ẽŋɛ sɛla botɩ bu-zãŋsɩ sakɛ Nawẽnnɛ na mã’a. La de la mam yetɔga, la mam tõoma pʋam 19tɩ Nawẽnnɛ Sɩa pãŋa botɩ mam ẽŋɛ bõn-yãlma, la yel-kɩrsɩ n tarɩ pãŋa. Bɛla tɩ mam ze’ele Zerizalɛm mõolɛ Azezi-krisi kõ-yẽlga la wuu zẽ’esɩ wuu halɩ ka paagɛ Iliri so’olʋm. 20La mam n boorɩ se’em de la m mõolɛ Krisi kõ-yẽlga la zẽ’e-sɛba tɩ ba nãn ka wõm a yelle la, mam ka boorɩ tɩ m mõolɛ zẽ’e-sɛka tɩ nẽra ayẽma dẽŋɛ mõolɛ la, tɩ m da mẽ nẽra ayẽma ẽbrɛ zuo. 21La de wʋ lan gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ:

«Nẽr-sɛba tɩ ba ka mõolɛ ba a yelle la, wʋn bãŋɛ.

La nẽr-sɛba n nãn ka wõm a yelle la, wʋn wõm a võorɛ.»

22Bɛla n gu mam nõorɛ faa, tɩ mam ka yãŋɛ wa’am ya zẽ’am. 23La lɛɛlɛ wã, mam tõm m tõoma zẽ’e-bãma ba’asɛ mɛ. La de la yʋʋma zozo’e tɩ mam boorɩ la m sũure wuu tɩ m wa’am wa bɩsɛ ya. 24La mam tarɩ pʋtẽ’erɛ tɩ mam sãn wa wɛ’ɛsa Ɛspayẽ, mam wʋn doose yẽ ya, dee bɔna ya zẽ’am wakatɛ fẽe tɩ m pʋtẽ’erɛ kɔ’ɔgɛ, dee tɩ ya yãŋa sõŋɛ mam tɩ m tole. 25La lɛɛlɛ wã, mam we’esɩ la Zerizalɛm tɩ m sõŋɛ Nawẽnnɛ nẽrba n boe mĩ na. 26Se’ere n soe la, Nawẽnnɛ nẽrba n boe Masedʋanɩ, la Akayi so’olʋm na looge la yɛm lagsɛ ligri tɩ ba sõŋɛ Nawẽnnɛ nẽrba n boe Zerizalɛm na tarɩmdõma. 27La de la ba mẽŋa n looge yɛm, la, la de la ba ẽŋɛ bɛla. Zifdõma la n botɩ sɛba n dagɩ Zifdõma po lagɩm to’oge bõn-sõma tɩ Nawẽnnɛ Sɩa bɔ ba la. Bɛla, dẽnɩ tɩ ba mẽ sõŋɛ Zifdõma, la ban tarɩ sɛla. 28Mam sãn tarɩ ligri la tɩ ba lagsɛ la sẽŋɛ ka bɔ ba kɩ’ɩlɩm, mam wʋn wa’am wa kaagɛ ya, dee tole Ɛspayẽ. 29Mam mi tɩ mam sãn wa wa’am ya zẽ’am, tɩ wʋn yẽ Azezi-krisi yel-sõnnɛ zo’oge.

30M sɔbiisi, tɩ Zuudãana Azezi-krisi ĩyã, la Nawẽnnɛ Sɩa n bɔ’ɔrɩ nõŋlʋm na ĩyã, mam sosrɩ ya mɛ, tɩ ya lagɩm na mam mõrgɛ pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ mam ĩyã. 31Pʋ’ʋsɛ-ya Nawẽnnɛ tɩ m yãŋɛ põsɛ la sɛba n boe Zude so’olʋm ka bɔ Azezi sɩra la zẽ’am, la tɩ mam n tarɩ sõŋrɛ la wɛ’ɛsa Zerizalɛm na, Nawẽnnɛ nẽrba la wʋn to’oge ba la sũ-yẽlga. 32Bɛla, Nawẽnnɛ sãn bɔɔra, mam wʋn wa’am ya zẽ’am la sũ-yẽlga, la mam wʋn yẽ vo’osgo yãma zẽ’am. 33Nawẽnnɛ n de sũ-mã’asʋm dãana wʋn bɔna la ya wuu lɛ. Amina.

16

Pʋ’ʋsgɔ, la kã’aŋɔ

1Mam yetɩ ya tɩ ya to’oge tɩ sɔbi-pɔka Afeebe ya zẽ’am. A de la Sãnkre Wẽndeego yel-bɩsra. 2To’oge-ya ẽ sõŋa Zuudãana doosgo la pʋam, wʋ lan masɛ tɩ Nawẽnnɛ nẽrba ɩta se’em na. La sɛla sãn wa bɔna tɩ a bɔɔra ya sõŋrɛ, ya sõŋɛ ẽ. Ẽŋa mẽŋa sõŋɛ nẽrba zo’oge mɛ, la mam mẽŋa mẽ.

3Pʋ’ʋsɛ-ya Apriska, la Akila n de mam tõntõn-taaba Azezi-krisi doosgo pʋam na. 4Ba daan põsɛ ba yõorɛ mɛ mam ĩyã fãagɛ mam. La dagɩ mam m yɩla mã’a n pʋ’ʋsrɩ ba ba yel-sõnnɛ, bu-zãŋsɩ Wẽndeto la wuu nẽrba mẽ pʋ’ʋsrɩ ba. 5Mam pʋ’ʋsrɩ Azezi nẽrba la wuu n lagsrɩ ba yire la. Pʋ’ʋsɛ-ya m sɩr-nõŋrɛ A’epayinɛtɩ bɔ mam. Ẽŋa n de pɔspɔsɩ nẽra n bɔ Azezi-krisi sɩra Azi so’olʋm. 6Pʋ’ʋsɛ-ya Amaari n daan tõm nãmsɛ zo’oge bɔ ya la. 7Mam pʋ’ʋsrɩ A’ãndronikusi, la Azuniasɩ n de mam buuri n daan po lagɩm na mam bɔna yʋ’a deem na. Ba de la nẽrba tɩ ba nannɩ Krisi Tõntõnɩba la pʋam, la ba põn dẽŋɛ mam mɛ lebge Krisi nẽrba. 8Pʋ’ʋsɛ-ya Ampiliyatusi n de mam sɩrɛ tɩ mam nõŋɛ Zuudãana doosgo pʋam na. 9Pʋ’ʋsɛ-ya A’urbẽ n de tɩ tõntõn-tadãana Krisi doosgo pʋam na, la m sɩr-nõŋrɛ A’ɛstakisi. 10Pʋ’ʋsɛ-ya Apelɛsɩ n mõrgɛ Krisi doosgo pʋam na. Pʋ’ʋsɛ-ya Aristobuli yir-dõma. 11Pʋ’ʋsɛ-ya A’erodiyõ n de m buuri nẽra la. Pʋ’ʋsɛ-ya nẽr-sɛba n boe Anarsisi yire dɔla Zuudãana la. 12Pʋ’ʋsɛ-ya Atirfɛnɩ, la Atirfozɩ tɩ ba de la pɔgsɩ n mõrgrɩ tõnna Zuudãana doosgo pʋam. Pʋ’ʋsɛ-ya m sõma Apɛrsidi n mõrgɛ tõm zozo’e bɔ Zuudãana la. 13Pʋ’ʋsɛ-ya Arufusi tɩ nẽrba zozo’e bɩsrɩ Zuudãana doosgo pʋam na, la a ma n lebge wʋ mam ma la. 14Pʋ’ʋsɛ-ya Asẽnkriti, la Afelgõ, la A’ɛrmẽsɩ, la Apatrobasɩ, la A’ɛrmasɩ, la sɔbiisi sɛba wuu n boe la ba lɛ la. 15Pʋ’ʋsɛ-ya Afilolɔgɩ, la Azuli, la Aneere la a tã, la A’olẽmpasɩ, la Nawẽnnɛ nẽr-sɛba n boe la ba lɛ la. 16Pʋ’ʋsɛ-ya taaba la nõŋlʋm. Krisi Wẽndeto nẽrba la wuu pʋ’ʋsrɩ ya.

17M sɔbiisi, mam kã’anɩ ya tɩ ya guusra ya mẽŋa la nẽr-sɛba n tarɩ welgre sẽnna ya zẽ’am, dee sɩ’ɩsra zãsŋɔ sɛka tɩ ya to’oge, botɩ nẽrba basra Nawẽnnɛ sore la. Zãagɛ ya mẽŋa la ba lɛ. 18Se’ere n soe la, nẽr-bãma buuri ka tõnnɩ bɔ’ɔra tɩ Zuudãana Azezi-krisi, ba tõnnɩ na ba mẽŋa sõŋrɛ ĩyã. Ba tɔgrɩ la nõ-yẽlʋm yetɔga, la yetɔg-yẽlsɩ pã’asra nẽr-sɛba yɛm n ka zo’oge la. 19Nẽrba wuu bãŋɛ yãma n sakrɩ Zuudãana se’em mɛ. Bɛla, mam ɩtɩ sũ-yẽlga mɛ yãma ĩyã. La mam boorɩ mɛ tɩ ya tara yɛm mina sɛla n ãn sõŋa, la ya dɛna pʋpeelem dõma, da ɩta sɛla n de be’em. 20Nawẽnnɛ n de sũ-mã’asʋm dãana la kãn yuuge dee sã’am Asũtãana pãŋa botɩ a bɔna ya nãma tẽŋa. Tɩ Zuudãana Azezi-krisi yel-sõnnɛ wʋn bɔna la ya lɛ.

21Mam tõntõn-tadãana Atimõtɩ pʋ’ʋsrɩ ya. Alusiyusi, la Azasõ, la Asozipatɛɛrɩ n de mam buuri la mẽ pʋ’ʋsrɩ ya. 22Mam Atɛrtiyusi n gʋlsɛ gõŋɔ wã la, mam mẽ pʋ’ʋsrɩ ya la Zuudãana yʋ’ʋrɛ.

23Agayusi tɩ mam sẽnnɩ sigra a yire la pʋ’ʋsrɩ ya, la de la ẽŋa yire tɩ Azezi nẽrba la wuu lagsrɩ. A’erastɩ n de tẽn-ẽŋa lig-gu’ura, la tɩ sɔbia Akartusi pʋ’ʋsrɩ ya. [ 24Tɩ Zuudãana Azezi-krisi yel-sõnnɛ bɔna la ya wuu. Amina.]

Nawẽnnɛ nã’asgɔ

25Pẽgɛ-ya Nawẽnnɛ, ẽŋa n tã wʋn botɩ ya ze’ele kãŋkãŋɛ, wʋ kõ-yẽlga la tɩ mam mõolɛ pa’alɛ ya Azezi-krisi yelle, botɩ ya bãŋɛ Nawẽnnɛ yelle n sʋgɛ la. Yel-ẽŋa sʋgɛ mɛ halɩ yʋʋma yʋʋma. 26La lɛɛlɛ wã, Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsrɩba gõnnɔ na yãŋa botɩ a puke mɛ, wʋ Nawẽnnɛ n ka tarɩ ba’asgɔ n bɔ nõorɛ se’em na. A botɩ so’olʋm buuri wuu nẽrba bãŋɛ ẽ mɛ, tɩ ba wʋn bɔ ẽ sɩra, sakɛ ẽ. 27Nawẽnnɛ ayɩla n de yɛm dãana la sɔna nã’asgɔ wakatɛ n ka ba’asrɩ, Azezi-krisi yʋ’ʋrɛ ĩyã. Amina.