Azezi-krisi kõ-yẽlga tɩ

Amarkɩ

gʋlsɛ

Bilgre

Amarkɩ yʋʋn doose la Apolɩ, la Apɩyɛɛrɩ tõm Nawẽnnɛ tõoma. (Tõoma 13:5, Kolɔsɩ 4:10, 1 Pɩyɛɛrɩ 5:13).

Amarkɩ gõŋɔ wã pa’alɛ mɛ tɩ Azezi de la Nawẽnnɛ Dayʋa n tarɩ nõorɛ la sɛla woo (Amarkɩ 1:1 la 15:39).

A gõŋɔ la pɔsɛ tɔgra la Azã sɛka n yʋʋn misri nẽrba ko’om pʋam na n wa’am wa malgɛ sore bɔ Azezi yelle, la Azezi n botɩ Azã mise ẽ ko’om pʋam, la Asũtãana n makɛ Azezi yelle (1:1-13).

A pa’alɛ tɩ Azezi wi la nẽrba tɩ ba dɔla ẽ, zãsʋm ba, botɩ bã’adõma yẽ ĩmã’asʋm, dige kʋlkã’arsɩ, tɩ ba yese dee basɛ nẽrba, dee basɛ nẽrba tõon-be’ero taalɛ (1:14 - 10:52).

A ken yetɩ Azezi dẽŋɛ yele a karẽnbiisi la mɛ tɩ ẽŋa sãn sẽŋɛ Zerizalɛm, ẽŋa wʋn yẽ la nãmsgɔ, dee ki, la ẽŋa wʋn vo’oge mɛ. La ba ka wõm a yetɔga la võorɛ (8:31-32, 9:30-32, 10:32-34).

A yetɩ Azezi we’esɩ la Zerizalɛm sẽŋɛ ka paagɛ kẽ’era tẽŋa la pʋam, tɩ nẽr-kʋʋŋɔ nã’asɛ ẽ zozo’e, dee tɩ Zifdõma nẽŋadõma sise ẽ. La a zãsʋm la nẽr-kʋʋŋɔ, la a karẽnbiisi, la a bɛ’ɛba mẽ wuu (sapɩtrɩ 11 - 13).

Gõŋɔ la ba’asgɔ, Amarkɩ gʋlsɛ yetɩ Azezi ki la dɔ-puurŋa zuo, dee vo’oge (sapɩtrɩ 14 - 16).

1

Azã n mõolɩ Nawẽnnɛ yetɔga la yelle

(Amatie 3:1-12, Aluki 3:1-18, Azã 1:19-28)

1Nawẽnnɛ Dayʋa Azezi-krisi kõ-yẽlga n pɔsɛ se’em n wãna: 2La ẽŋɛ wʋ Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa A’ezayi n yʋʋn põn gʋlsɛ se’em, tɩ Nawẽnnɛ yetɩ:

«Bɩsɛ, mam wʋn tõm m tõntõnna

tɩ a dẽŋɛ fʋ nẽŋa ka malgɛ sore bɔ fɔ.

3La de la sɛka n mõolɩ weem tɔgra ke’enke’em yetɩ:

‹Malgɛ-ya sore sõŋa gu’ura Zuudãana.

Malgɛ-ya sɔa la tɩ ba tɔ tẽntẽesɩ bɔ ẽ.› »

4Bɛla tɩ Azã daan bɔna weem misra nẽrba ko’om pʋam, dee mõola yetɩ: «Teege-ya yɛm basɛ tõon-be’ero, dee botɩ ba mise ya ko’om pʋam, tɩ Nawẽnnɛ basɛ ya tõon-be’ero taalɛ.» 5Tɩ nẽrba zozo’e ze’ele Zude so’olʋm wuu, la Zerizalɛm wuu sẽnna Azã zẽ’am tɔgra ba tõon-be’ero pa’ala ẽ. Tɩ Azã misra ba kʋlaa yʋ’ʋrɛ n de Zʋrdẽ pʋam.

6Azã daan yɛ la fuugo n de yʋgma kõbrɔ, dee dɩkɛ sagãnnɛ lʋ a sɩa. A daan diti la seero la saniiro.

7A daan mõolɩ yetɩ: «Nẽra n boe mam poorʋm sẽna, ẽŋa tarɩ pãŋa gãnna mam mɛ. Mam ka masɛ tɩ m dõbrɛ a nẽŋam pirge a tagra. 8Mam misri ya la ko’om pʋam, la ẽŋa wʋn mise ya la Nawẽnnɛ Sɩa.»

Azezi ko’om misga, la Asũtãana n makɛ ẽ bɩsɛ

(Amatie 3:13—4:11, Aluki 3:21-22;4:1-13)

9Wakat-ẽŋa Azezi ze’ele la Nazarɛtɩ n boe Galile so’olʋm wa’am Azã zẽ’am, tɩ a mise ẽ Zʋrdẽ ko’om na pʋam. 10Tɩ Azezi ze’ele ko’om na pʋam dɔɔra, yẽ tɩ saazuum darɛ yo’oge, tɩ Nawẽnnɛ Sɩa ãna wʋ na’adawenne na sige a zuo, 11tɩ kõa ze’ele Nawẽnnɛ yire yetɩ: «Fõn de la mam Dayʋa tɩ mam nõŋɛ la m sũure wuu, fʋ paagɛ la mam yɛm.»

12Bilam mẽŋa tɩ Nawẽnnɛ Sɩa botɩ Azezi sẽŋɛ weem. 13A daan boe weem na dabsa pinaasɩ, tɩ Asũtãana wa’am wa makɛ ẽ bɩsɛ. A daan boe la we-dũnsi lɛ, tɩ Nawẽnnɛ malɛkadõma sõŋra ẽ.

Azezi wi nẽrba banaasɩ tɩ ba dɔla ẽ

(Amatie 4:12-22, Aluki 4:14-15;5:1-11)

14Ba daan yõkɛ Azã yʋ la yʋ’a deego pʋam. Bɛla poorʋm tɩ Azezi sẽŋɛ Galile ka mõola Nawẽnnɛ kõ-yẽlga yetɩ: 15«Wakatɛ paagɛ mɛ, Nawẽnnɛ so’olʋm lɛm mɛ. Teege-ya yɛm basɛ tõon-be’ero dee sakɛ kõ-yẽlga la.»

16Azezi daan dolɩ la Galile mõgrɛ la nõorʋm, yẽ Asimõ la a yɩbga A’ãndre n boe mĩ lɔbra yʋka mõgrɛ la pʋam, ba daan de la zũn-yõgrɩba. 17Tɩ a yele ba yetɩ: «Dɔla-ya mam, tɩ mam wʋn botɩ ya ɛɛra nẽrba tɩ ba dɔla mam wʋ yãma n yõgrɩ zũma se’em na.» 18Tɩ ba basɛ ba yʋgsɩ la bilam mẽŋa, dee dɔla ẽ.

19Tɩ a sẽŋɛ fẽe yẽ Azebede dayɔɔsɩ Azakɩ la a yɩbga Azã n boe õorŋɔ pʋam malgra ba yʋgsɩ. 20Tɩ a darɛ wi ba, tɩ ba basɛ ba sɔ Azebede la a tõntõnɩba õorŋɔ la pʋam, dee dɔla ẽ.

Kʋlkã’arga n tarɩ bʋraa tɩ Azezi botɩ a yese

(Aluki 4:31-37)

21Tɩ Azezi la a karẽnbiisi sẽŋɛ Kapɛrnaʋm. Tɩ Zifdõma vo’osgo daarɛ paagɛ, tɩ Azezi kẽ ba wẽndeem zãsna nẽrba. 22La zãsŋɔ la di’ige nẽrba la mɛ, se’ere n soe la, a zãsŋɔ la daan tarɩ la pãŋa, la ka ãn wʋ lɔɔ karẽnsãandõma n zãsnɩ se’em na.

23Tɩ bʋraa daan bɔna wẽndeem na tɩ kʋlkã’arga tara ẽ, tɩ bʋraa la kaasɛ yetɩ: 24«Azezi n de Nazarɛtɩ nẽra, fõn bẽm yelle n boe la tõma? Fõn wa’am tɩ fʋ sã’am na tõma? Mam mi fõn de sɛka. Fõn de la pʋpeelem dãana n ze’ele Nawẽnnɛ zẽ’am.»

25Tɩ Azezi tãsɛ kʋlkã’arga la yetɩ: «Go’oge, yese dee basɛ ẽ.» 26Tɩ kʋlkã’arga la bigse bʋraa la tɩ a gõgra, dee kaasɛ tagurga yese dee basɛ ẽ. 27Tɩ ba wuu zɛ yɛrɩ, sɔkra taaba yetɩ: «Wãna de la bẽm? La de la zãsŋɔ paalga n tarɩ pãŋa. A tɔgrɩ la kʋlkã’arsɩ, tɩ ba sakra a nõorɛ.» 28Tɩ Azezi yʋ’ʋrɛ darɛ saagɛ Galile so’olʋm zẽ’a woo.

Azezi botɩ bã’adõma yẽ ĩmã’asʋm

(Amatie 8:14-17, Aluki 4:38-41)

29Tɩ Azezi la a nẽrba daan yese Zifdõma wẽndeem na, tɩ Azakɩ la Azã doose ba, tɩ ba sẽŋɛ ka kẽ Asimõ la A’ãndre dõma yire. 30Tɩ Asimõ dɛɛm-pɔka ĩyã ba tʋlgɛ, tɩ a gã. Tɩ Azezi paagɛ, tɩ ba darɛ tɔgɛ pɔka la yelle bɔ ẽ. 31Tɩ Azezi sẽŋɛ lɛm ẽ, gʋrɛ a nu’ugo botɩ a isge. Tɩ bã’a la basɛ ẽ, tɩ a ẽŋɛ ba sãanɔ.

32Tɩ wẽnnɛ wa lui sobe, tɩ ba tarɩ bã’adõma wuu, la sɛba tɩ kʋlkã’arsɩ tarɩ ba wa’am Azezi zẽ’am. 33Tɩ tẽŋa la nẽrba wuu lagsɛ taaba yire la zanõrʋm. 34Tɩ Azezi botɩ nẽrba zozo’e tɩ bã’asɩ to’oto’ore tarɩ ba yẽ ĩmã’asʋm, dee dige kʋlkã’arsɩ zozo’e, tɩ ba yese. La a ka sakɛ tɩ kʋlkã’arsɩ la tɔgɛ, se’ere n soe la, ba põn mina ẽ mɛ.

Azezi mõolɛ Nawẽnnɛ kõ-yẽlga Galile

(Aluki 4:42-44)

35Azezi daan isge la bulika yʋ’ʋŋɔ yʋ’ʋŋɔ yese tẽŋa la pʋam sẽŋɛ zẽ’a tɩ nẽrba ka boe, tɩ a ka pʋ’ʋsɛ. 36Tɩ Asimõ la nẽr-sɛba n daan boe la ẽ na yese ɛɛra ẽ. 37La ba daan yẽ ẽ mɛ, yele ẽ yetɩ: «Nẽrba wuu eerɩ fʋ mɛ.» 38Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Basɛ-ya tɩ tɩ sẽŋɛ tẽn-sɛba n lɛm na tɩ m ka mõolɛ kõ-yẽlga la bilam mẽ, tɩ la de la bɛla ĩyã tɩ mam wa’am.» 39Tɩ a kaagɛ Galile so’olʋm wuu mõolɛ kõ-yẽlga la Zifdõma wẽndeto pʋam, dee dige kʋlkã’arsɩ tɩ ba yese dee basɛ nẽrba.

Azezi botɩ kõnkonne yẽ ĩmã’asʋm

(Amatie 8:1-4, Aluki 5:12-16)

40Bʋraa ayɩla n de kõnkonne n wa’am Azezi zẽ’am wa ka dũma tẽŋa a nẽŋam sose ẽ yetɩ: «Fʋ sãn bɔɔra, fʋ tã wʋn basɛ tɩ m yẽ ĩmã’asʋm mɛ le ãna sõŋa.» 41Tɩ a ninbãalga yõkɛ Azezi, tɩ a tẽegɛ a nu’ugo kalʋm ẽ yetɩ: «Mam bɔɔra, yẽ ĩmã’asʋm le ãna sõŋa.» 42Tɩ bã’a la basɛ ẽ bilam mẽŋa, tɩ a le ãna sõŋa. 43Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ a fõrgɛ, dee kã’an ẽ yetɩ: 44«Da kãn yele nẽra nẽra, la sẽŋɛ Nawẽnnɛ kãabgɔ kẽema zẽ’am ka pa’alɛ ẽ fɔ mẽŋa tɩ a bɩsɛ, dee bɔ ẽ bõn-sɛba tɩ Amoyisi yʋʋn gʋlsɛ yetɩ ba bɔ la, tɩ la pa’alɛ ba tɩ fʋ sɩrɩ yẽ ĩmã’asʋm.» 45La bʋraa la fõrgɛ mɛ ka dɩkɛ yelle la mõolɛ pa’alɛ la ẽŋɛ se’em. Bɛla tɩ Azezi daan ka le tãna wʋn kẽ tẽŋa pʋam, sãn dagna tɩ a li’ise mɛ kẽ. A daan boe la zẽ’e-sɛba tɩ nẽrba ka boe mĩ na, tɩ nẽrba daan zɛ’ɛta zẽ’a woo sẽnna a zẽ’am.

2

Azezi botɩ kɔɔrŋɔ yẽ ĩmã’asʋm

(Amatie 9:1-8, Aluki 5:17-26)

1Bɛla poorʋm, dabsa fẽe n tole, tɩ Azezi lebe Kapɛrnaʋm. Tɩ nẽrba wõm tɩ a boe yire, 2lagsɛ halɩ zozo’e tɩ zẽ’a ka bɔna, baa deego la nõorʋm. Tɩ a tɔgra Nawẽnnɛ yetɔga bɔ’ɔra ba. 3Tɩ nẽrba banaasɩ zɛ kɔɔrŋɔ wa’am Azezi zẽ’am. 4La nẽrba la n zo’oge la, ba ka tã wʋn zɛ ẽ paagɛ Azezi zẽ’am, tɩ ba zom gɔsgɔ ka lakɛ gɔsgɔ la bɔbrɛ ayɩla, doose bilam sike kɔɔrŋɔ la, la a bõn-gã’ala deego la pʋam Azezi nẽŋam. 5Tɩ Azezi yẽ ban bɔ ẽŋa sɩra se’em na, yele kɔɔrŋɔ la yetɩ: «M bia, fʋ tõon-be’ero taalɛ ka le bɔna fʋ zuo.» 6La lɔɔ karẽnsãandõma basɛba n daan boe mĩ, daan zẽa tẽ’esra ba sũurum yetɩ: 7«Bẽm tɩ ẽna tɔgra bɛla? A tɔgrɩ pɔ’ɔra la Nawẽnnɛ. Ãn tã wʋn basɛ tõon-be’ero taalɛ, sãn dagna Nawẽnnɛ mã’a?» 8Tɩ Azezi bãŋɛ a pʋtẽ’erʋm ban tẽ’esrɩ se’em ba sũurum na, yele ba yetɩ: «Bẽm tɩ ya tẽ’esra wãna ya sũurum? 9Bẽm n de nãana gãnna, mam sãn yele kɔɔrŋɔ la yetɩ, a tõon-be’ero taalɛ ka le bɔna a zuo, bɩɩ mam sãn yele ẽ yetɩ, a isge dɩkɛ a bõn-gã’ala sẽnna n de nãana? 10Bɛla m wʋn botɩ ya bãŋɛ tɩ Nẽrsaala Dayʋa la tarɩ pãŋa dũnia wã zuo mɛ, wʋn basɛ tõon-be’ero taalɛ.» Azezi yele bɛla, dee yele kɔɔrŋɔ la yetɩ: 11«Isge dɩkɛ fʋ bõn-gã’ala kule.» 12Tɩ kɔɔrŋɔ la isge kalam dɩkɛ a bõn-gã’ala la ba wuu nifum yese. Tɩ ba wuu zɛ yɛrɩ, pẽgra Nawẽnnɛ yetɩ: «Tõma nãn ka yẽ wãna.»

Azezi wi Alevi tɩ a dɔla ẽ

(Amatie 9:9-13, Aluki 5:27-32)

13Azezi le sẽŋɛ la mõgrɛ la nõorʋm, tɩ nẽrba zozo’e sẽna a zẽ’am, tɩ a zãsna ba. 14La Azezi sẽnnɩ tɔlla mɛ yẽ Alfe dayʋa Alevi tɩ a zĩ lampo to’osgo deem tɔ’ɔsra lampo, tɩ a yele ẽ yetɩ: «Dɔla mam.» Tɩ a isge dɔla ẽ.

15Tɩ Azezi sẽŋɛ ka zẽa Alevi yire dita, tɩ lampo-tɔ’ɔsrɩba la tõon-be’ero dõma zozo’e lagɩm na Azezi la a karẽnbiisi la dita, se’ere n soe la, nẽr-bãma buuri n daan zo’oge dɔla ẽ. 16Tɩ lɔɔ karẽnsãandõma n de Farisi dõma la yẽ Azezi n diti la lampo-tɔ’ɔsrɩba, la tõon-be’ero dõma la, tɩ ba soke a karẽnbiisi la yetɩ: «Bẽm tɩ a lagɩm na lampo-tɔ’ɔsrɩba, la tõon-be’ero dõma dita?» 17Tɩ Azezi wõm bɛla, yele ba yetɩ: «Sɛba n tarɩ ĩmã’asʋm ka eerɩ tɩba, sɛba n bẽ’erɩ n eerɩ tɩba. Mam ka wa’am tɩ m wi sɛba dõma n yetɩ bãma masɛ mɛ na, mam wa’am na tõon-be’ero dõma ĩyã.»

Ba soke Azezi nõorlʋa yelle

(Amatie 9:14-17, Aluki 5:33-39)

18Azã karẽnbiisi, la Farisi dõma daan lʋtɩ la nõorɛ. Tɩ ba wa’am wa soke Azezi yetɩ: «Bẽm tɩ Azã karẽnbiisi, la Farisi dõma karẽnbiisi la lʋta nõorɛ dee tɩ fõn karẽnbiisi la ka lʋta nõorɛ?» 19Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Nẽra sãn ẽŋɛ pɔgdire kibsa wi a sɩrdõma tɩ ba wa’am, ba tã wʋn lʋ nõorɛ mɛ wakat-sɛka tɩ pɔgdita la ken bɔna ba zẽ’am na bɩɩ? Ayɛɩ, pɔgdita la sãn ken bɔna ba zẽ’am, ba kãn tã’agɛ lʋ nõorɛ. 20Wakatɛ sẽm mɛ tɩ ba wʋn yese pɔgdita la ba zẽ’am, wakat-ẽŋa tɩ ba yãŋa wʋn lʋ nõorɛ.

21Nẽra kãn dɩkɛ tãn-paalɛ lige fu-kɛka. A sãn ẽŋɛ bɛla, tãn-paalga la wʋn botɩ fu-kɛka la ãagɛ mɛ gãnna kʋrʋm na. 22La nẽra mẽ kãn dɩkɛ dã-paalga sũm wɔ-kɛgsɩ pʋam. A sãn ẽŋɛ bɛla, dã-paalga la sãn kɛlla, ba wʋn botɩ wɔɔsɩ la tãsɛ mɛ, tɩ dãam na, la wɔɔsɩ la wuu sã’am. La masɛ tɩ ba dɩkɛ dã-paalga sũm na wɔ-paalsɩ pʋam.»

Vo’osgo daarɛ yelle

(Amatie 12:1-8, Aluki 6:1-5)

23Zifdõma vo’osgo daarɛ ayɩla tɩ Azezi la a karẽnbiisi daan dɔla vatɔ pʋam tɔlla, tɩ a karẽnbiisi la kɔ si wẽena ɔbra. 24Tɩ Farisi dõma yele ẽ yetɩ: «Bɩsɛ, bẽm tɩ ba ɩta sɛla n sisri vo’osgo daarɛ?» 25Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Yãma nãn ka karẽŋɛ Adavidi la a nẽrba la kɔm n yʋʋn dõnnɩ tɩ ba bɔɔra dia tɩ ba di, tɩ Adavidi yʋʋn ẽŋɛ se’em, 26wakat-sɛka tɩ Abiata de Nawẽnnɛ kãabgɔ kẽma nẽŋadãana la? A yʋʋn kẽ la Nawẽnnɛ deego la pʋam dɩkɛ borborɩ sɛba tɩ ba bĩŋe bɔ Nawẽnnɛ na obe. La sisri mɛ, nẽra nẽra ka obrɩ ba, sãn dagna Nawẽnnɛ kãabgɔ kẽma mã’a. La Adavidi yʋʋn obe ba mɛ, dee bɔ nẽr-sɛba n boe a zẽ’am na.» 27Azezi yele bɛla dee le yele ba yetɩ: «La de la nẽrsaala ĩyã tɩ Nawẽnnɛ ẽŋɛ vo’osgo daarɛ, a ka ẽŋɛ nẽrsaala vo’osgo daarɛ ĩyã. 28Bɛla, Nẽrsaala Dayʋa la n soe sɛla woo, baa la vo’osgo daarɛ.»

3

Bʋraa nu’ugo n ki, tɩ Azezi botɩ a yẽ ĩmã’asʋm

(Amatie 12:9-14, Aluki 6:6-11)

1Bɛla poorʋm, Azezi le kẽ la Zifdõma wẽndeem. Tɩ bʋraa bɔna mĩ tɩ a nu’ugo ki. 2Tɩ ba bɩsra Azezi wʋn botɩ bʋraa la yẽ ĩmã’asʋm vo’osgo daarɛ bɩɩ, a kãn botɩ a yẽ ĩmã’asʋm. Ba daan eerɩ la ba doose bilam dõrɛ ẽ. 3Tɩ Azezi yele bʋraa la nu’ugo n ki la yetɩ: «Isge ze’ele tẽŋasʋka.» 4Dee soke sɛba n bɩsrɩ ẽ na yetɩ: «Sore boe tɩ nẽra ẽŋɛ sõŋa vo’osgo daarɛ bɩɩ, a ẽŋɛ be’em? Sore boe tɩ a fãagɛ nẽra vo’osgo daarɛ bɩɩ, a kʋ ẽ?» Tɩ ba sĩna. 5Tɩ Azezi sũure yĩige, tɩ a bɩsɛ nẽrba la kaagɛ, tɩ a sũure sã’am, ba sũure n kɛ la ĩyã. La a yele bʋraa la yetɩ: «Tẽegɛ fʋ nu’ugo la.» Tɩ a tẽegɛ, tɩ nu’ugo la yãŋa tẽegɛ ãna sõŋa. 6Tɩ Farisi dõma yese tɔtɔ ka bãm la naba A’erɔdɩ nẽrba bãma n wʋn ẽŋɛ se’em kʋ Azezi.

Nẽrba zozo’e n lagsɛ Azezi zẽ’am Galile mõgrʋm

7Azezi la a karẽnbiisi la yese sẽŋɛ la Galile mõgrʋm bɔba. Tɩ nẽrba zozo’e ze’ele Galile, la Zude, 8la Zerizalɛm, la Idume, la Zʋrdẽ kʋlaa doone, la tẽn-sɛba n lɛm Tiiri la Sidõ doose ẽ. Nẽr-kʋʋŋɔ la daan wõm na ẽn ẽŋɛ se’em na wuu, tɩ ba sẽŋɛ a zẽ’am. 9Tɩ Azezi yele a karẽnbiisi la yetɩ, ba vuta õorŋɔ lɛm na tɩ nẽrba la da wa mike ẽ. 10A daan botɩ bã’adõma zozo’e n yẽ ĩmã’asʋm, bɛla tɩ bã’adõma wuu daan mikra taaba bɔɔra tɩ ba paagɛ kalʋm ẽ. 11La kʋlkã’arsɩ n dolɩ nẽr-sɛba la sãn ẽn yẽ ẽ, ba luti la a nẽŋam kaasra tagursi yɛta tɩ: «Fõn de la Nawẽnnɛ Dayʋa.» 12Tɩ Azezi daan zɛbɛ kʋlkã’arsɩ la yetɩ, ba da botɩ nẽra bãŋɛ ẽŋa n de nẽr-sɛka.

Azezi looge a karẽnbiisi pia la ayi

(Amatie 10:1-4, Aluki 6:12-16)

13La bɛla poorʋm Azezi daan sẽŋɛ ka zom na tãŋa zuo, dee wi nẽr-sɛba tɩ a boorɩ la tɩ ba wa’am a zẽ’am. 14Tɩ a looge nẽrba pia la ayi tɩ ba bɔna la ẽ, tɩ a tõnna ba tɩ ba sẽnna mõola Nawẽnnɛ kõ-yẽlga, 15dee bɔ ba pãŋa tɩ ba digra kʋlkã’arsɩ tɩ ba yɛsra. 16Sɛba tɩ a looge la daan de la Asimõ tɩ Azezi sɩ a yʋ’ʋrɛ tɩ Apɩyɛɛrɩ, 17la Azebede dayɔɔsɩ Azakɩ la a yɩbga Azã, tɩ a sɩ ba yʋ’ʋrɛ tɩ Bʋanɛrgɛsɩ. A võorɛ de la nẽrba n ãn wʋ sa-dãmŋɔ. 18La A’ãndre, la Afilipi, la Abatelemi, la Amatie, la Atoma, la Alfe dayʋa Azakɩ, la Atade, la Asimõ sɛka n de Zelɔtɩ nẽra ayɩla la, 19la Azudaasɩ Iskariyo, sɛka n wʋn pa’alɛ tɩ ba yõkɛ Azezi la.

Azezi pãŋa gãnnɩ Asũtãana

(Amatie 12:22-32, Aluki 11:14-23;12:10)

20La Azezi daan kule la yire, tɩ nẽrba le lagsɛ zozo’e. Tɩ Azezi la a karẽnbiisi la ka yẽ folle wʋn di. 21Tɩ ba daan yetɩ Azezi yirsri mɛ, tɩ a yir-dõma wõm bɛla sẽŋɛ tɩ ba ka yõkɛ ẽ.

22Tɩ lɔɔ karẽnsãandõma n ze’ele Zerizalɛm wa’am wa yetɩ: «Abelzebuli n dolɩ ẽ, la de la ẽŋa n de kʋlkã’arsɩ naba la pãŋa tɩ a tarɩ digra kʋlkã’arsɩ tɩ ba yɛsra.» 23Tɩ Azezi wi ba, makɛ makrɛ bɔ ba yetɩ: «Asũtãana wʋn ẽŋɛ la wãne dige Asũtãana? 24So’olʋm ayɩla nẽrba sãn welge zɛbra taaba, so’olʋm ẽŋa wʋn wõrgɛ mɛ. 25La yire ayɩla dõma sãn welge zɛbra taaba, yi-ẽŋa wʋn wõrgɛ mɛ. 26La Asũtãana sãn isge zɛbɛ la a mẽŋa welge, a pãŋa la ba’asɛ mɛ, a kãn tã’agɛ ze’ele.

27La nẽra ka tã wʋn kẽ pãŋa dãana yire ka vaagɛ a lɔgrɔ, sãn dagna tɩ a dẽŋɛ lʋ pãŋa dãana la mɛ, dee vaagɛ a lɔgrɔ la.

28Mam yetɩ ya la sɩra, tɩ Nawẽnnɛ tã wʋn basɛ nẽrsaalba tõon-be’ero la wuu tɩ ba ɩtɩ la, la ba pɔ’ɔrɛ yetɔga la wuu taalɛ. 29La nẽra sãn pɔ’ɔgɛ Nawẽnnɛ Sɩa, Nawẽnnɛ kãn malɩn basɛ ẽ taalɛ. Tõon-be’e-ẽna taalɛ boe la a dãana zuo wakatɛ wuu.» 30Ban yetɩ kʋlkã’arga n dolɩ ẽ na ĩyã, tɩ a yele bɛla.

Azezi ma, la a yɩbsɩ

(Amatie 12:46-50, Aluki 8:19-21)

31Tɩ Azezi ma, la a yɩbsɩ wa’am wa zɛ yẽŋa dee tõm yetɩ, ba wi ẽ tɩ a wa’am. 32La nẽr-kʋʋŋɔ n daan zĩ kaagɛ ẽ, tɩ ba yele ẽ yetɩ: «Fʋ ma, la fʋ yɩbsɩ n wãna n boe yẽŋa ɛɛra fɔ.» 33Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Ãne n de mam ma, la ãndõma n de mam yɩbsɩ?» 34Dee bɩsɛ nẽr-sɛba n zĩ kaagɛ ẽ na, yetɩ: «Mam ma, la mam yɩbsɩ n wãna. 35Se’ere n soe la, nẽr-sɛka woo n ɩtɩ Nawẽnnɛ n boorɩ se’em na n de mam yɩbga, la mam tã, la mam ma.»

4

Kaara n lobge a bõnbuuri makrɛ

(Amatie 13:1-9, Aluki 8:4-8)

1Azezi le bɔna la mõgrɛ la nõorʋm zãsna nẽrba. Tɩ nẽr-kʋʋŋɔ zozo’e lagsɛ a zẽ’am. Bɛla tɩ a kẽ õorŋɔ la n boe mõgrɛ la pʋam na zĩ’ire, dee tɩ nẽr-kʋʋŋɔ la wuu bɔna mõgrɛ la nõorʋm. 2Tɩ a makɛ magsa zãsʋm ba yɛla zozo’e. A zãsŋɔ la pʋam a yele ba yetɩ: 3«Selse-ya, kaara n daan yese tɩ a lobge a bõnbuuri. 4La ẽn sẽŋɛ ka lɔbgra bõnbuuri la, basɛba lui la sore zuo, tɩ niinto wa’am wa di ba. 5Tɩ basɛba lui zẽ’a n de tãmpĩisi tɩ tẽntõnnɔ ka zo’oge mĩ. Tẽntõnnɔ n ka zo’oge mĩ na ĩyã, tɩ ba bule tɔtɔ yese, 6tɩ wʋntɛɛŋa yẽkɛ wẽ ba tɩ ba ki, ba yẽga n ka kẽ tẽŋa la ĩyã. 7Tɩ bõnbuuri basɛba lui gõ’osɩ zẽ’a. Tɩ gõ’osɩ la yese fʋrɛ ba, tɩ ba ka wɔm biɛ. 8Tɩ bõnbuuri basɛba lui zẽ’e-sõŋɔ pʋam bule yese, bɩ wɔm biɛ. Basɛba wɔm na biɛ pitã-tã, tɩ basɛba wɔm pisyoob-yoobɩ, tɩ basɛba wɔm kɔbga kɔbga.» 9A yele bɛla dee yetɩ: «Sɛka n wõm yetɔga wã, a selse sõŋa sõŋa.»

Azezi pa’alɛ magsa võorɛ

(Amatie 13:10-23, Aluki 8:9-15)

10La Azezi yese la kẽnkɛrŋa tɩ sɛba n kaagɛ ẽ na, la a karẽnbiisi pia la ayi la soke ẽ magsa la võorɛ. 11Tɩ a yele ba yetɩ: «Nawẽnnɛ botɩ yãma bãŋɛ a so’olʋm yelle n sʋgɛ la mɛ. La sɛba n ka boe tõma pʋam na, yɛla wuu de la magsa bɔ ba.

12‹Bɛla tɩ ba wʋn bɩsɛ yẽ dee kãn bãŋɛ.

Ba wʋn wõm dee kãn bãŋɛ a võorɛ.

Sãn dagɩ nɩ bɛla, ba wʋn leme wa’am Nawẽnnɛ zẽ’am,

tɩ a basɛ ba tõon-be’ero taalɛ.› »

13La Azezi le yele ba yetɩ: «Yãma sãn ka bãŋɛ makrɛ ẽna wã võorɛ, yãma wʋn ẽŋɛ la wãne bãŋɛ magsa la wuu võorɛ? 14Bõnbuuri la tɩ kaara la lobge la, de la Nawẽnnɛ yetɔga. 15Sore la zuo tɩ bõnbuuri sɛba lui la, ãn wʋ nẽr-sɛba n wõm yetɔga la, tɩ Asũtãana wa’am tɔtɔ wa yese yetɔga la ba sũure pʋam. 16La tãmpĩa la zuo tɩ bõnbuuri sɛba lui la, ãn wʋ nẽr-sɛba n wõm yetɔga la dee sakɛ to’oge ba tɔtɔ la sũ-yẽlga. 17La yetɔga la n ka kẽ ba sũure pʋam na ĩyã, ba sakɛ la wakatɛ fẽe, la toogo bɩɩ nãmsgɔ sãn paagɛ ba yetɔga la ĩyã, ba basrɩ mɛ tɔtɔ. 18La gõ’osɩ la zẽ’a tɩ bõnbuuri sɛba lui la, ãn wʋ nẽr-sɛba n wõm yetɔga la, 19tɩ ba yɛm yɔɔra la dũnia wã yɛla, tɩ bõntarsõm yɛla pã’asra ba, tɩ yɛla basɛba yɛmleego tara ba, botɩ yetɔga la ka tãna wʋn wɔm biɛ ba sũure pʋam. 20La zẽ’e-sõŋɔ la tɩ bõnbuuri sɛba lui la, ãn wʋ nẽr-sɛba n wõnnɩ kõ-yẽlga la sakra, wɔm biɛ. Tɩ basɛba wɔm pitã-tã, tɩ basɛba pisyoob-yoobɩ, tɩ basɛba kɔbga kɔbga.»

Fɩtla makrɛ

(Aluki 8:16-18)

21Azezi le yele ba yetɩ: «Ba yõ’orɩ fɩtla dɩkɛ pɩ’ɩgɔ vuge ẽ, bɩɩ ba dɩkɛ ẽ ze’ele gɔrgɔ tilum? Ayɛɩ, ba wʋn dɩkɛ ẽ zoole la sɛla zuo. 22Bɛla, bõn-sɛka n sʋgɛ, dẽnɩ tɩ a puke. La bõn-sɛka wuu n lile wʋn lilge. 23Nẽr-sɛka n wõm yetɔga wã, a selse sõŋa sõŋa.»

24A le yele ba yetɩ: «Mõrgɛ-ya wõm yãma n selsrɩ se’em na võorɛ. Bõn-sɛka tɩ ya dɩkɛ makɛ bɔ nẽrba la, Nawẽnnɛ wʋn makɛ la bɛla lebse ya, le makɛ pa’asɛ. 25Se’ere n soe la, sɛka n tarɩ, a wʋn bɔ ẽ pa’asɛ. La sɛka n ka tarɩ, bõn-sɛka tɩ a tarɩ la, a wʋn to’oge ẽ.»

Bõnbuuri bɩa makrɛ

26Azezi le yele ba yetɩ: «Nawẽnnɛ so’olʋm ãn wʋ nẽra n bʋrɛ a bõnbuuri va’am pʋam. 27A sãn gĩsra mɛ bɩɩ a sãn piga mɛ, wʋntɛɛŋa la yʋ’ʋŋɔ, bõnbuuri la bulli mɛ yɛsra bɩta, tɩ a ka mina lan ɩtɩ se’em. 28Tẽntõnnɔ n botɩ bõnbuuri la yɛsra ba mẽŋa, dẽŋɛ puse võorɔ, yãŋa yõgɛ pʋa, wɔm biɛ, tɩ ba bɩ. 29La biɛ la sãn bɩ, kaara la sɛ’ɛrɩ ba mɛ, se’ere n soe la, bõnkɔɔla lagsgɔ paagɛ mɛ.»

Sɔ’ɔrɔ biire makrɛ

(Amatie 13:31-34, Aluki 13:18-19)

30Azezi le yele ba yetɩ: «Tɩ wʋn dɩkɛ la bẽm makɛ la Nawẽnnɛ so’olʋm, bɩɩ tɩ wʋn yetɩ a wõn na bẽm? 31A ãn wʋ sɔ’ɔrɔ biire n ãn pɩka pɩka gãnna bõnbuuri wuu n boe dũnia zuo. 32La ba sãn bʋrɛ ẽ, a bɩtɩ mɛ puse wil-kãra gãnna zẽvõorɔ buuri wuu. Tɩ niinto tãna wʋn tɛ ba tʋgrɔ a zuo a mã’asʋm pʋam.»

33Azezi daan dɩkɛ la magsa zozo’e n ãn wʋ bãna tɔgɛ bɔ ba, masɛ wʋ ban wʋn tã’agɛ wõm se’em na. 34A ka tɔgɛ bɔ ba tɩ la sãn dagna magsa. La a sãn yese la a karẽnbiisi la mã’a kẽnkɛrŋa, tɩ a pa’alɩ ba yɛla la wuu võorɛ.

Azezi botɩ kʋsebgo yõkɛ

(Amatie 8:23-27, Aluki 8:22-25)

35Daar-ẽŋa mẽŋa zaanõorɛ, tɩ Azezi yele a karẽnbiisi la yetɩ: «Tɩ dooge-ya mõgrɛ la ke bɔba.» 36Tɩ a karẽnbiisi la basɛ nẽr-kʋʋŋɔ la, dee sẽŋɛ ka kẽ õorŋɔ la tɩ Azezi boe mĩ na pʋam, dɩkɛ ẽ tɩ ba wɛ’ɛsa. La õornɔ basɛba n daan mẽ boe ba zẽ’am. 37Tɩ kʋseb-kãtɛ wa vugra ke’enke’em, tɩ ko-mĩ’isi wẽ’era kẽ’era õorŋɔ la pʋam deege la ba pɩrɛ ẽ. 38La Azezi gã la õorŋɔ la poorʋm kʋkɛ dafeere gĩsra. Tɩ a karẽnbiisi la nẽegɛ ẽ, soke ẽ yetɩ: «Karẽnsãama, tõma n yetɩ ki wã, la ka pakɛ fõn?» 39Tɩ a isge tãsɛ kʋsebgo la, dee yele ko-mĩ’isi la yetɩ: «Go’oge-ya, ãna-ya sĩm.» Tɩ kʋsebgo, la ko-mĩ’isi la go’oge ãna sĩm. 40Tɩ a soke ba yetɩ: «Bẽm tɩ ya zɔta dabeem bɛla? Bẽm tɩ ya ka bɔ Nawẽnnɛ sɩra?» 41Tɩ dabeem ba kẽ ba. Tɩ ba sɔkra taaba yetɩ: «Ãne n de ẽna tɩ kʋsebgo la ko’om sakra a nõorɛ?»

5

Kʋlkã’arsɩ n dolɩ bʋraaga, tɩ Azezi dige ba

(Amatie 8:28-34, Aluki 8:26-39)

1La Azezi la a karẽnbiisi la dooge paagɛ la mõgrɛ la doone Geraza dõma tẽŋa pʋam. 2Tɩ Azezi ze’ele õorŋɔ la pʋam sige. Tɩ bʋraa tɩ kʋlkã’arga dolɩ ẽ darɛ ze’ele yɔɔrʋm sẽnna tʋ’ʋsra ẽ. 3Bʋraa la daan kẽ’erɩ la yɔɔrɔ la tẽŋasʋka. Tɩ ba daan ka le tãna wʋn ba ẽ na bãnsɩ. 4Se’ere n soe la, ba daan ẽn ba la a nãma la a nu’usi la bãnsɩ, tɩ a ẽn kɔ ba basɛ. Tɩ nẽra nẽra daan ka tãna wʋn yãŋɛ ẽ. 5Wʋntɛɛŋa la yʋ’ʋŋɔ a ẽn ɛɛra la yɔɔrʋm, la tãnsɩ tẽŋasʋka kaasra tagursi, dee wẽ’era a mẽŋa la kuga pɔgna.

6Tɩ a yẽ Azezi zãazãarɛ, zoe sẽŋɛ ka ka dũma tẽŋa a nẽŋam, 7dee tɔgɛ ke’enke’em yetɩ: «Azezi, Nawẽnnɛ n gãnnɩ wuu Dayʋa, bẽm n boe mam na fõn tẽŋasʋka? Mam sosrɩ fʋ mɛ Nawẽnnɛ ĩyã, da nãmsɛ ma.» 8Azezi dẽŋɛ yele kʋlkã’arga la mɛ yetɩ a yese dee basɛ ẽ. Bɛla n soe tɩ kʋlkã’arga la yele bɛla. 9Tɩ Azezi soke ẽ yetɩ: «Fõn yʋ’ʋrɛ?» Tɩ a lerge yetɩ: «Mam yʋ’ʋrɛ de la Atʋsa, se’ere n soe la, tõma zo’oge mɛ.» 10Tɩ a belem Azezi yetɩ, a da dige bãma tɩ ba yese tẽŋa la pʋam. 11La kurkurdõma zozo’e n daan boe tãŋa zuo ɔbra. 12Tɩ kʋlkã’arsɩ la belem Azezi yetɩ: «Bɔ tɩ nõorɛ tɩ tɩ sẽŋɛ ka kẽ kurkurdõma la.» 13Tɩ a sakɛ ban yele se’em na. Tɩ kʋlkã’arsɩ la basɛ bʋraa la dee sẽŋɛ ka kẽ kurkurdõma la. Tɩ ba wuu zoe sige ka lui mõgrɛ pʋam ki. Ba kãllɛ daan de wʋ tʋsayi.

14Tɩ sɛba n daan gu’uri kurkurdõma la zoe sẽŋɛ tẽŋa pʋam, la kẽnkɛrsɩ la wuu ka yele sɛla n ẽŋɛ la. Tɩ ba sẽŋɛ tɩ ba ka bɩsɛ lan ẽŋɛ se’em. 15La ban paagɛ Azezi zẽ’am na, ba yẽ bʋraa la tɩ kʋlkã’arsɩ la daan dolɩ ẽ na n zĩ mĩ, yɛ futo, tɩ a yɛm bɔna sõŋa sõŋa. Tɩ dabeem kẽ ba. 16Tɩ sɛba n yẽ lan ẽŋɛ se’em na, tɔgɛ pa’alɛ ba bõn-sɛka n ẽŋɛ bʋraa la, la bõn-sɛka n ẽŋɛ kurkurdõma la. 17Tɩ ba belem Azezi yetɩ a fõrgɛ bãma tẽŋa.

18Tɩ Azezi daan kẽ’era õorŋɔ la pʋam, tɩ bʋraa la tɩ kʋlkã’arsɩ daan dolɩ ẽ na belem Azezi yetɩ, a basɛ tɩ a dɔla ẽ. 19Tɩ Azezi ka sakɛ, dee yele ẽ yetɩ: «Kule ya yire ka yele fʋ yir-dõma Zuudãana n zoe fʋ ninbãalga se’em, la ẽn ẽŋɛ sɛla wuu bɔ fʋ la.» 20Tɩ bʋraa la sẽŋɛ Dekapɔlɩ so’olʋm ka mõola Azezi n ẽŋɛ bõn-sɛba wuu bɔ ẽŋa. Tɩ la daan di’ige ba wuu.

Azayirusi pɔyʋa, la pɔka n kalʋm Azezi fuugo yelle

(Amatie 9:18-26, Aluki 8:40-56)

21Azezi daan lebe dooge la mõgrɛ la doone ke bɔba la õorŋɔ la, daan bɔna mõgrɛ la nõorʋm, tɩ nẽr-kʋʋŋɔ zozo’e lagsɛ a zẽ’am. 22Tɩ Zifdõma wẽndeego nẽŋadõma nẽra ayɩla yʋ’ʋrɛ n de Azayirusi wa’am mĩ wa yẽ Azezi, ka dũma tẽŋa a nẽŋam, 23belem ẽ na a sũure wuu yetɩ: «Mam pɔyʋa n bẽ’erɩ deege la a ki, wa’am wa dɩkɛ fʋ nu’usi paglɛ a zuo tɩ a põsɛ da ki.» 24Tɩ Azezi dɔla ẽ wɛ’ɛsa, tɩ nẽr-kʋʋŋɔ dɔla ẽ mikra ẽ.

25La pɔka n daan boe nẽrba la tẽŋasʋka luta sɩkẽŋa yʋʋma pia la ayi, tɩ la ka gɔ’ɔra. 26A daan nãmsɛ mɛ zozo’e tɩbdõma zẽ’am, dɩkɛ ẽn tarɩ sɛla wuu sã’am, dee tɩ la ka sõna, la malɩn gãnna la bɛla. 27Tɩ pɔka la daan wõm Azezi yelle, wa’am wa fɩrgɛ nẽr-kʋʋŋɔ la tẽŋasʋka paagɛ Azezi poorʋm kalʋm a fuugo. 28A daan yele a pʋtẽ’erʋm yetɩ: «Mam sãn kalʋm a fuugo mã’a, mam wʋn yẽ ĩmã’asʋm.» 29La ẽn kalʋm fuugo la, a zɩɩm na n yesrɩ la ze’ele mɛ ka le yɛsra, tɩ a bãŋɛ a ĩyã pʋam tɩ ẽŋa yẽ ĩmã’asʋm. 30La bilam mẽŋa tɩ Azezi bãŋɛ tɩ pãŋa n yese ẽŋa pʋam ẽŋɛ sɛla, tɩ a gelge soke nẽr-kʋʋŋɔ la yetɩ: «Ãn kalʋm mam fuugo?» 31Tɩ a karẽnbiisi la lerge ẽ yetɩ: «Fõn yẽ la nẽr-kʋʋŋɔ n mikri fõn wãna, dee sɔkra tɩ ãn kalʋm fõn.»

32Tɩ Azezi bɩsɛ kaagɛ tɩ a bãŋɛ nẽr-sɛka n ẽŋɛ bɛla. 33Tɩ dabeem tara pɔka la, tɩ a gõgra. La ẽn bãŋɛ sɛla n ẽŋɛ ẽ na, a wa’am mɛ wa ka dũma tẽŋa Azezi nẽŋam tɔgɛ ẽ a sɩra wuu. 34Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «M bia, fõn bɔ mam sɩra la n botɩ fʋ yẽ ĩmã’asʋm. Sẽŋɛ la sũ-mã’asʋm, fʋ bã’a la basɛ ya.»

35La Azezi n ken bɔna mĩ tɔgra la, tɩ nẽrba ze’ele Zifdõma wẽndeego nẽŋadãana la yire wa’am wa yele ẽ yetɩ: «Fʋ pɔyʋa la ki mɛ. Da le nãmsɛ karẽnsãama.» 36Tɩ Azezi wõm ban yele se’em na, dee yele Zifdõma wẽndeego nẽŋadãana la yetɩ: «Da zoe dabeem, wen bɔ mam sɩra.» 37La Azezi daan ka basɛ tɩ nẽra nẽra kɔlgɛ ẽ, sãn dagna Apɩyɛɛrɩ, la Azakɩ, la a yɩbga Azã mã’a. 38La ban sẽŋɛ ka paagɛ Zifdõma wẽndeego nẽŋadãana yire la, tɩ Azezi yẽ nẽr-kʋʋŋɔ n voolɩ, kaasra dee fabla zozo’e. 39Tɩ a kẽ yire la yele ba yetɩ: «Bẽm tɩ ya vɔɔla dee kɛlla? Bia la ka ki, a gĩsri mɛ.» 40Tɩ ba la’ara ẽ. Tɩ a botɩ nẽrba la wuu yese yẽŋa, dee doose bia la sɔ, la a ma, la a karẽnbiisi batã la kẽ bia la n boe zẽ’a na, 41gʋrɛ a nu’ugo dee yele ẽ yetɩ: «Talita kumi.» A võorɛ de la: «Pugla, mam yetɩ fʋ tɩ fʋ isge.» 42Tɩ pugla la daan darɛ isge sẽnna. Tɩ la di’ige nẽrba la, tɩ ba zɛ yɛrɩ. Pugla la daan tarɩ la yʋʋma pia la ayi. 43Tɩ Azezi daan kã’an ba yetɩ, ba da kãn botɩ nẽra nẽra bãŋɛ bõn-ẽŋa. Dee yetɩ, ba bɔ pugla la dia tɩ a di.

6

Nazarɛtɩ nẽrba ka bɔ Azezi sɩra

(Amatie 13:53-58, Aluki 4:16-30)

1Azezi daan basɛ tẽn-ẽŋa dee sẽŋɛ la a mẽŋa tẽŋam, tɩ a karẽnbiisi la doose ẽ. 2Tɩ Zifdõma vo’osgo daarɛ tɩ a kẽ ba wẽndeem zãsna nẽrba. Tɩ nẽrba pãɩ wõm a zãsŋɔ la, tɩ la di’ige ba, tɩ ba sɔkra taaba yetɩ: «Bʋra-ẽna yẽ zãsŋɔ ẽna la bɛ? Ãne bɔ ẽ yɛm ẽna? A ẽŋɛ la wãne ɩta bõn-yãlma bɛla? 3Dagɩ ẽna n de dɔ-wãta la? Dagɩ ẽna n de Amaari dayʋa, tɩ a yɩbsɩ dɛna Azakɩ, la Azoze, la Azudi, la Asimõ la? Dagɩ a tãpa n boe tõma zẽ’am kalam wã?» Bɛla tɩ ba zagsɛ ka bɔ Azezi sɩra. 4Tɩ a yele ba yetɩ: «Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa yẽtɩ pẽka mɛ, sãn dagna a mẽŋa tẽŋa, la a buuri, la a yir-dõma tẽŋasʋka mã’a tɩ a ka yẽtɩ pẽka.» 5La a daan ka yãŋɛ tõm tõon-yãlma bilam, sãn dagna bã’adõma fẽe tɩ a daan dɩkɛ a nu’usi paglɛ ba zuto, tɩ ba yẽ ĩmã’asʋm. 6La ban daan ka bɔ ẽ sɩra la, la di’ige ẽ mɛ.

Azezi tõm a karẽnbiisi pia la ayi

(Amatie 10:5-15, Aluki 9:1-6)

Azezi daan kaarɩ la tẽnsɩ la n boe bilam na zãsna nẽrba, 7daan wi a karẽnbiisi pia la ayi la, tɩ ba wa’am a zẽ’am tɩ a tõm ba bayi bayi, dee bɔ ba pãŋa tɩ ba dige kʋlkã’arsɩ. 8Dee daan yele ba yetɩ: «Da dɩkɛ-ya sɛla sɛla sore la sẽnnɛ ĩyã, dɩkɛ-ya dasaarɛ mã’a, da tara-ya dia, bɩɩ tãmpɔkɔ, bɩɩ ligri sũm sẽŋɛ. 9La pire-ya tagra, dee da yɛ-ya futo bayi bayi.» 10A le yele ba yetɩ: «Yan sẽŋɛ ka sige yi-sɛka, kẽ’era-ya bilam ka paagɛ daar-sɛka tɩ ya wʋn yese fõrgɛ tẽŋa la. 11La tẽn-sɛka nẽrba n ka to’oge ya, bɩɩ ka selse ya yetɔga, ya yese zẽ’e-ẽŋa dee pɩɩsɛ ya nãma tẽntõnnɔ basɛ mĩ. Ya sãn ẽŋɛ bɛla, la wʋn pa’alɛ ba tɩ ba ka ẽŋɛ sõŋa.» 12Tɩ karẽnbiisi la sẽŋɛ ka mõola yetɩ, ba teege yɛm basɛ tõon-be’ero. 13Dee dige kʋlkã’arsɩ zozo’e tɩ ba yese, dee ẽŋɛ kaam ẽŋɛ bã’adõma zozo’e zuto, tɩ ba yẽ ĩmã’asʋm.

Azã n mise nẽrba ko’om pʋam na kũm yelle

(Amatie 14:1-12, Aluki 9:7-9)

14Tɩ naba A’erɔdɩ wõm Azezi yelle, se’ere n soe la, Azezi yʋ’ʋrɛ daan yese la zẽ’a woo. Tɩ nẽrba basɛba daan yɛta tɩ: «A de la Azã n daan misri nẽrba ko’om pʋam na n vo’oge, bɛla n soe tɩ a tara pãŋa tõnna tõon-yãlma.» 15Tɩ basɛba yetɩ: «A de la Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa A’eli n leme wa’am.» Tɩ sɛba yetɩ: «A de la Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa ayẽma wʋ Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsrɩba basɛba n daan boe la.» 16Tɩ naba A’erɔdɩ daan wõm bɛla, yetɩ: «A de la Azã sɛka tɩ mam daan botɩ ba wike a zuugo la n vo’oge.»

17Se’ere n soe la, A’erɔdɩ mẽŋa n daan botɩ ba yõkɛ Azã lʋ tarɩ ka kẽ’esɛ yʋ’a deem, a kẽema Afilipi pɔga A’erodɩadɩ ĩyã. Se’ere n soe la, a daan fãagɛ la a kẽema pɔga di. 18Tɩ Azã daan yele ẽ yetɩ, la ka masɛ tɩ a fãagɛ a kẽema pɔga di. 19Tɩ A’erodɩadɩ sũure yĩige la Azã, tɩ a zɩgra tɩ a kʋ ẽ, la A’erɔdɩ ĩyã a ka tã’agɛ kʋ ẽ. 20A’erɔdɩ daan zotɩ Azã mɛ, a daan mi tɩ a de la nẽr-sõŋɔ, dee dɛna pʋpeelem dãana, bɛla ĩyã tɩ a gu’ura ẽ tɩ sɛla da ẽŋɛ ẽ. A daan sãn ẽn sɛlsra Azã yetɔga, la dãanɩ ẽ mɛ zozo’e, la baa bɛla, a ẽn sɛlsra ẽ mɛ la sũ-yẽlga.

21La daarɛ ayɩla tɩ A’erɔdɩ ẽŋɛ a dɔka daarɛ kibsa, wi a tẽŋa nẽrzuto, la sʋda-kɛ’ɛndõma, la Galile nẽŋadõma. Tɩ A’erodɩadɩ yẽ sore ẽŋɛ ẽŋa n boorɩ se’em na. 22A’erodɩadɩ pɔyʋa n daan kẽ ka wa, tɩ A’erɔdɩ, la sãama la sũure ẽŋɛ yẽlʋm. Tɩ naba la yele pugla la yetɩ: «Sose mam fõn boorɩ sɛla tɩ m bɔ fɔ.» 23Dee pɔɩ yetɩ: «Bõn-sɛka wuu tɩ fʋ wʋn sose mam, baa la sãn dɛna mam so’olʋm pʋsʋka, mam wʋn bɔ fɔ.» 24Tɩ pugla la yese ka soke a ma yetɩ: «M sose bẽm?» Tɩ a ma lerge ẽ yetɩ: «Sose Azã n mise nẽrba ko’om pʋam na zuugo.» 25Tɩ pugla la lebe naba la zẽ’am tɔtɔ ka yele ẽ yetɩ: «Mam boorɩ tɩ fʋ dɩkɛ la Azã n mise nẽrba ko’om pʋam na zuugo ẽŋɛ la-pɛsŋa pʋam bɔ ma lɛɛlɛ wã.» 26Tɩ naba la sũure sã’am halɩ, la ẽn pɔɩ nẽrba la zẽ’am na ĩyã, a ka boorɩ tɩ a mõŋɛ ẽ. 27Tɩ a tõm a sʋdaaga tɔtɔ yetɩ, a sẽŋɛ ka wike Azã zuugo tarɩ wa’am. Tɩ a yese sẽŋɛ yʋ’a deem na ka wike Azã zuugo, 28dɩkɛ ẽŋɛ la-pɛsŋa pʋam tarɩ wa’am wa bɔ pugla la. Tɩ pugla la dɩkɛ zuugo la bɔ a ma. 29Tɩ Azã karẽnbiisi wõm, sẽŋɛ ka dɩkɛ kũm na laagɛ.

Azezi bɔ nẽr-kʋʋŋɔ dia

(Amatie 14:13-21, Aluki 9:10-17, Azã 6:1-14)

30Azezi n tõm sɛba la leme mɛ wa lagsɛ taaba a zẽ’am tɔgɛ pa’alɛ ẽ bãma n ẽŋɛ sɛla, la bãma n zãsʋm se’em wuu. 31La nẽrba zozo’e n daan sẽnnɩ mĩ dee fõrgra, tɩ Azezi la a karẽnbiisi la daan ka yẽ folle wʋn di. Tɩ Azezi yele a karẽnbiisi la yetɩ: «Wa’am-ya tɩ tɩ yese kẽnkɛrŋa zẽ’e-sɛka tɩ nẽrba ka boe mĩ na, tɩ ya ka vo’ose fẽe.» 32Tɩ ba kẽ õorŋɔ wɛ’ɛsa kẽnkɛrŋa zẽ’e-sɛka tɩ nẽrba ka boe.

33Tɩ nẽrba zozo’e daan yẽ ban we’esɩ la bãŋɛ ba, daan yese tẽnsɩ la wuu pʋam lagɩm sẽŋɛ tɔtɔ dẽŋɛ Azezi la a karẽnbiisi la zẽ’e-sɛka tɩ ba we’esɩ la. 34Tɩ Azezi paagɛ ze’ele õorŋɔ la zuo sige, yẽ nẽr-kʋʋŋɔ la, tɩ ba ninbãalga yõkɛ ẽ, se’ere n soe la, ba ãn wʋ piisi n ka tarɩ dũnsĩina. Tɩ a daan zãsna ba yɛla zozo’e. 35Tɩ wẽnnɛ daan kẽ’era, tɩ a karẽnbiisi la sẽŋɛ ka yele ẽ yetɩ: «Kalam zẽ’a de la mõom dee tɩ wẽnnɛ kẽ’era, 36basɛ nẽrba la tɩ ba sẽŋɛ yiɛ, la tẽn-pɩgsɩ la ka da dia di.» 37Tɩ a lerge ba yetɩ: «Yãma mẽŋa bɔ ba dia tɩ ba di.» Tɩ ba soke ẽ yetɩ: «Tɩ wʋn sẽŋɛ ka da borborɩ lig-kõba kɔbsyi tarɩ wa’am wa bɔ ba tɩ ba di?» 38Tɩ Azezi soke ba yetɩ: «Yãma tarɩ la borborɩ balɛ? Sẽŋɛ-ya ka bɩsɛ.» Tɩ ba sẽŋɛ ka bɩsɛ, dee leme wa yetɩ: «Tõma tarɩ la borborɩ banuu la zũma bayi.»

39Tɩ Azezi yele ba yetɩ, ba basɛ tɩ nẽrba la welse sill-sille zĩ’ire mõ-mã’asa la zuo. 40Tɩ ba daan zĩ’ire kɔbga kɔbga, tɩ basɛba zĩ’ire pinu-nu. 41Tɩ Azezi dɩkɛ borborɩ banuu, la zũma bayi la gorge bɩsɛ saazuo pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ, dee fiise borborɩ la bɔ a karẽnbiisi la yetɩ, ba pʋɩ nẽrba la, dee dɩkɛ zũma bayi la fiise bɔ ba wuu. 42Tɩ ba wuu di tɩgɛ. 43Tɩ a karẽnbiisi la vaagɛ borbor-gito, la zũn-gito n deege pɩrɛ pɩtɔ pia la ayi. 44Nẽrba la n daan di dia la, bʋraasɩ de la tʋsanuu.

Azezi sẽnnɩ ko’om zuo

(Amatie 14:22-33, Azã 6:15-21)

45Bɛla poorʋm tɩ Azezi darɛ basɛ tɩ a karẽnbiisi la kẽ õorŋɔ dẽŋɛ ẽ dɔɔra mõgrɛ la doone ke bɔba, Betisayida tẽŋa bɔba. Dee tɩ a mẽŋa weege tɩ a keese nẽrba la. 46La ẽn keese ba la, a sẽŋɛ la tãŋa zuo tɩ a ka pʋ’ʋsɛ. 47Tɩ wẽnnɛ kẽ tɩ õorŋɔ la bɔna ko-kãtɛ la tẽŋasʋka, dee tɩ Azezi bɔna doone ẽŋa ayɩla mã’a. 48Tɩ Azezi yẽ tɩ a karẽnbiisi la n mõnnɩ õorŋɔ la nãmsrɩ mɛ zozo’e, se’ere n soe la, kʋsebgo n vugri tʋ’ʋsra ba. Tɩ beere yɔna wiire, tɩ a sẽnna ko’om na zuo wɛ’ɛsa ba bɔba, bɔɔra tɩ a gãŋɛ ba tole. 49La ban yẽ ẽn sẽnnɩ ko’om na zuo la, ba tẽ’esɛ tɩ a de la ki-isgne, tɩ ba kaasɛ tagursi. 50Ba wuu yẽ ẽ mɛ, tɩ dabeem kẽ ba. Tɩ a darɛ yele ba yetɩ: «La de la mam, keŋe-ya ya sũure, da zoe-ya dabeem!» 51Dee zom ba zẽ’am õorŋɔ la pʋam, tɩ kʋsebgo la go’oge. Tɩ karẽnbiisi la palẽŋa ẽkɛ, tɩ ba zɛ yɛrɩ, se’ere n soe la, 52ba ka bãŋɛ borborɩ bõn-yãlma la võorɛ, ba pʋtẽ’era ka like.

Azezi botɩ bã’adõma yẽ ĩmã’asʋm Zenezarɛtɩ tẽŋam

(Amatie 14:34-36)

53Ba pãrgɛ mõgrɛ la dooge paagɛ la Zenezarɛtɩ, ze’ele mõgrɛ la nõorʋm. 54La ban daan ze’ele õorŋɔ la pʋam dooge la, tɩ nẽrba la bãŋɛ Azezi tɔtɔ. 55Tɩ ba zoe kẽ so’olʋm na wuu, tɩ ba zɛ bã’adõma ba bõn-gã’ala pʋam wa’am, bãma n wõm tɩ Azezi boe zẽ’e-sɛka la. 56La Azezi daan sãn ẽn sẽŋɛ zẽ’e-sɛka woo, tẽn-kãra, la tẽn-pɩgsɩ, la yiɛ n boe kẽnkɛrsɩ la, ba tarɩ la bã’adõma sẽnna gã’ata da’asɩ pʋam, dee bɛlna ẽ yetɩ, a basɛ tɩ bã’adõma la kalʋm a fuugo nõorɛ mã’a. La sɛba wuu n daan kalʋm a fuugo la yẽ ĩmã’asʋm mɛ.

7

Yaabdõma zãsŋɔ, la bõn-sɛba n botɩ nẽra dɛna dẽgrɔ

(Amatie 15:1-20)

1Farisi dõma, la lɔɔ karẽnsãandõma basɛba n ze’ele Zerizalɛm daan wa’am wa lagsɛ Azezi zẽ’am, 2yẽ tɩ a karẽnbiisi la basɛba diti la nu’usi n ka ãn sõŋa, la boorɩ tɩ la yetɩ ba ka peege nu’usi wʋ Zifdõma sisgo n yetɩ ba ɩta se’em na.

3Farisi dõma, la Zifdõma wuu sãn ka wobse nu’usi wʋ ba yaabdõma malŋɔ la, ba ka diti. 4Ba sãn ze’ele da’am wa’am, ba wʋn peege ba mẽŋa mɛ dee di. La malŋɔ basɛba zozo’e tɩ ba ɩtɩ, la de la wama, la yɔa, la kuto laasɩ peere.

5Tɩ Farisi dõma, la lɔɔ karẽnsãandõma la soke Azezi yetɩ: «Bẽm tɩ fõn karẽnbiisi la ka sakra tɩ yaabdõma malŋɔ la, dita dia la nu’usi n ka ãn sõŋa?» 6Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «A’ezayi n yʋʋn to’oge Nawẽnnɛ yetɔga la tɔgɛ ya yelle la, a tarɩ bʋʋrɔ, yãma de la pʋlibsum dõma wʋ lan gʋlsɛ se’em na. La gʋlsɛ tɩ Nawẽnnɛ yetɩ:

‹Nẽr-bãna pẽgrɩ mam na nõorɛ yetɔga,

la ba sũure la zãagɛ la mam mɛ.

7Ban nã’asrɩ mam na,

la de la zãŋa.

Se’ere n soe la, ba zãsnɩ la zãsŋɔ n de nẽrsaalba nõorɛ.›

8Ya basɛ Nawẽnnɛ nõorɛ mɛ dee dɔla nẽrsaalba malŋɔ.»

9Azezi le yele ba yetɩ: «Ya sɩrɩ zagsɛ Nawẽnnɛ lɔɔ mɛ, dee tɩ ya dɔla ya mẽŋa malŋɔ. 10Amoyisi yʋʋn yetɩ: Nanna fʋ sɔ, la fʋ ma. Dee le yetɩ: Nẽr-sɛka sãn tɔgɛ a sɔ bɩɩ a ma be’em, dẽnɩ tɩ ba kʋ ẽ. 11La yãma yetɩ: Nẽra sãn yele a sɔ, bɩɩ a ma yetɩ: Mam n tarɩ bõn-sɛba tɩ m sõŋɛ fʋ la de la ‹Kɔrbã›, (a võorɛ de la ‹Nawẽnnɛ bõnɔ›), 12la ka le masɛ tɩ a ɩta sɛla bɔ’ɔra a sɔ, la a ma. 13Yãma mẽŋa malŋɔ la tɩ ya zãsnɩ nẽrba la, botɩ ya basɛ tɩ Nawẽnnɛ yetɔga la dɛna la zãŋa. La bõnɔ zozo’e n wõm na bɛla tɩ ya ɩtɩ.»

14La Azezi le wi la nẽr-kʋʋŋɔ, tɩ ba wa’am a zẽ’am, tɩ a yele ba yetɩ: «Yãma wuu, selse-ya mam sõŋa wõm a võorɛ. 15Sɛla n ze’etɩ yẽŋa kẽ’erɩ nẽrsaala pʋʋrʋm ka tã wʋn botɩ a dɛna dẽgrɔ. Bõn-sɛka n ze’etɩ nẽrsaala pʋam yɛsra n botɩ a dɛna dẽgrɔ. [ 16Sɛka n wõm yetɔga wã, a selse sõŋa sõŋa.]»

17La a daan ze’ele nẽrba la zẽ’am kẽ la deem. Tɩ a karẽnbiisi la soke ẽ makrɛ la võorɛ. 18Tɩ a yele ba yetɩ: «Yãma yɛm mẽ ka like? Yãma ka bãŋɛ tɩ sɛla n ze’etɩ yẽŋa kẽ’era nẽrsaala pʋʋrʋm ka tã wʋn botɩ a dɛna dẽgrɔ? 19Se’ere n soe la, bõn-bãma ka kẽ’erɩ sũure pʋam, ba kẽ’erɩ la pʋʋrɛ pʋam tɩ ba yẽ’era ba basra.» (Azezi n daan yele bɛla la, a boorɩ tɩ a yetɩ dia ka bɔ’ɔrɩ dẽgrɔ, nẽra tã wʋn di dia wuu mɛ.) 20Dee daan le yetɩ: «La de la bõn-sɛka n ze’etɩ nẽrsaala pʋam yɛsra n botɩ a dɛna dẽgrɔ. 21Se’ere n soe la, pʋtẽ’e-yooro ze’etɩ la nẽrsaala sũure pʋam botɩ a bɔɔra tɩ a ẽŋɛ be’em: yalsɩ, la nayigum, la nẽr-kʋa, 22la taaba pɔgba la taaba sɩrba gã’a, la nẽra n nõŋɛ bõnɔ, la pʋtʋʋlgɔ, la yɛmkẽgsɩga, la tõon-dẽgrɔ, la nẽra n ɩtɩ sũure la a tadãana bõnɔ, la pɔ’ɔrɛ yetɔga, la pa’al-m-mẽŋa, la yalm-tõoma. 23Bõn-be’ero bãna wuu ze’etɩ la nẽrsaala sũure pʋam botɩ a dɛna dẽgrɔ.»

Pɔka n bɔ Azezi sɩra

(Amatie 15:21-28)

24Azezi daan ze’ele zẽ’e-ẽŋa sẽŋɛ la Tiiri so’olʋm ka kẽ yire pʋam, dee ka bɔɔra tɩ nẽra bãŋɛ tɩ ẽŋa boe bilam. La a daan ka tã’agɛ sʋgɛ. 25Tɩ pɔka ayɩla tɩ kʋlkã’arga daan dolɩ a pɔyʋa, wõm Azezi yelle, sẽŋɛ ka ka dũma tẽŋa a nẽŋam, 26sose ẽ yetɩ, a dige kʋlkã’arga la tɩ a yese dee basɛ a pɔyʋa la. Pɔka la daan de la Grɛkɩ, ba dɔgɛ ẽ na Fenisi tẽŋa n boe Siiri so’olʋm pʋam. 27Tɩ Azezi lerge ẽ yetɩ: «Basɛ tɩ kɔma dẽŋɛ di tɩgɛ, se’ere n soe la, la ka masɛ tɩ ba dɩkɛ kɔma dia bɔ baasɩ.» 28Tɩ pɔka la lerge ẽ yetɩ: «M Zuudãana, la de la sɩra, la baasɩ n boe ba dãana taablɩ tilum diti la kɔma di-zõra n luti la.» 29Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Fõn lerge se’em wã ĩyã, kule, tɩ kʋlkã’arga la basɛ fʋ pɔyʋa la.» 30Tɩ pɔka la daan lebe kule, la ẽn paagɛ yire la, a yẽ tɩ a pɔyʋa la gã la bõn-gã’ala pʋam, la kʋlkã’arga la sɩrɩ yese dee basɛ ẽ mɛ.

Azezi botɩ bʋraa n de waŋa, dee ka tãna tɔgra sõŋa, tã’agɛ tɔgra dee wõnna

31Azezi le ze’ele Tiiri so’olʋm doose la Sidõ, doose Dekapɔlɩ tẽnsɩ pʋam lebe Galile mõgrɛ la bɔba. 32Tɩ ba tarɩ bʋraa n de waŋa, dee ka tãna tɔgra sõŋa wa’am a zẽ’am, wa belem ẽ yetɩ, a dɩkɛ a nu’ugo paglɛ waŋa la zuo. 33Tɩ Azezi tarɩ ẽ nẽr-kʋʋŋɔ la pʋam yese kẽnkɛrŋa dɩkɛ a nu’ubiɛ tũm a tʋba pʋam, dee tʋbsɛ nõtõorʋm kalʋm bʋraa la zɩlɩŋa. 34Dee gorge saazuo sĩ’im vo’ose fõo, dee yele bʋraa la yetɩ: «Efata», a võorɛ de la «yo’oge!» 35Bilam mẽŋa tɩ bʋraa la tʋba yo’oge, tɩ a zɩlɩŋa lakɛ, tɩ a tɔgra sõŋa sõŋa. 36Tɩ Azezi kã’an ba yetɩ, ba da tɔgɛ bɔ nẽra nẽra. La ẽn daan kã’an ba yetɩ, ba da tɔgɛ bɔ nẽra nẽra la, ba daan tõn tɔgra mɛ zozo’e. 37Tɩ la di’ige ba zozo’e halɩ tɩ ba yɛta tɩ: «A ẽŋɛ sɛla woo la sõŋa, botɩ wansɩ wõnna, tɩ mugro tɔgra.»

8

Azezi le bɔ nẽr-kʋʋŋɔ dia

(Amatie 15:32-39)

1Dabs-bãma pʋam nẽr-kʋʋŋɔ n daan le lagsɛ, tɩ dia ka bɔna tɩ ba wʋn di. Tɩ Azezi wi a karẽnbiisi la yele ba yetɩ: 2«Nẽr-kʋʋŋɔ wã ninbãalga n tarɩ mam, se’ere n soe la, dabsa atã tɩ ba boe mam zẽ’am dee ka tara dia wʋn di. 3Mam sãn basɛ ba tɩ ba kule ba yiɛ la kɔm, ba wʋn ka vibe mɛ sore, se’ere n soe la, basɛba ze’ele la zẽ’a n zãagɛ wa’am.» 4Tɩ a karẽnbiisi la lerge ẽ yetɩ: «Tɩ wʋn ẽŋɛ la wãne tã’agɛ yẽ dia tɩ la seke nẽr-bãna wuu, zẽ’e-ẽna n de mõom wã?» 5Tɩ Azezi soke ba yetɩ: «Yãma tarɩ la borborɩ balɛ?» Tɩ ba lerge yetɩ: «Bayopɔɩ.»

6Tɩ a botɩ nẽrba la zĩ’ire tẽŋa. Dee dɩkɛ borborɩ bayopɔɩ la pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ, dee fiise bɔ a karẽnbiisi la tɩ ba pʋɩ nẽrba la. Tɩ ba pʋɩ nẽr-kʋʋŋɔ la. 7La ba daan tarɩ la zũn-pɩgsɩ mẽ fẽe. Tɩ Azezi pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ zũma la ĩyã, dee botɩ a karẽnbiisi la dɩkɛ pʋɩ nẽrba la. 8Tɩ nẽrba la daan di tɩgɛ. Dee tɩ a karẽnbiisi la vaagɛ dia n weege pɩrɛ pɩtɔ bayopɔɩ. 9Nẽrba la n daan di dia la, bʋraasɩ de wʋ tʋsanaasɩ. Tɩ Azezi daan botɩ ba kule, 10dee tɩ ẽŋa la a karẽnbiisi la kẽ õorŋɔ sẽŋɛ Dalmanuta so’olʋm.

Farisi dõma pʋlibsum yelle

(Amatie 16:1-12)

11Tɩ Farisi dõma daan wa’am wa wẽ’era nõke’ene la Azezi, yetɩ ba makɛ ẽ bɩsɛ, yele ẽ yetɩ, a botɩ bõn-yãlma ze’ele saazuo ẽŋɛ n pa’alɩ tɩ ẽŋa ze’ele la Nawẽnnɛ yire. 12Tɩ Azezi sĩ’im vo’ose fõo, dee soke yetɩ: «Bẽm tɩ zamãana ẽna nẽrba ɛɛra bõn-yãlma? Mam yetɩ ya la sɩra, tɩ mam kãn botɩ bõn-yãlma n pa’alɛ bɛla ẽŋɛ tɩ zamãana ẽna yẽ.»

13La Azezi basɛ ba mɛ dee le kẽ õorŋɔ dɔɔra mõgrɛ la doone ke bɔba. 14Tɩ a karẽnbiisi la daan yĩm ka dɩkɛ borborɩ, sãn dagna borborɩ ayɩla mã’a tɩ ba tarɩ õorŋɔ la pʋam. 15Tɩ Azezi kã’an ba yetɩ: «Guuse-ya ya mẽŋa la Farisi dõma, la naba A’erɔdɩ dãbɩllɛ la.» 16Tɩ karẽnbiisi la tɔgra la taaba yetɩ: «Tõma n ka tarɩ borborɩ la ĩyã tɩ a yele bɛla.» 17Tɩ Azezi daan bãŋɛ, soke ba yetɩ: «Bẽm tɩ ya tɔgra la taaba tɩ la de la yãma n ka tarɩ borborɩ la ĩyã? Yãma ka wõm a võorɛ? Yãma yɛm ka like? 18Yãma tarɩ la nini dee ka yẽta? Ya tarɩ la tʋba dee ka wõnna? Yãma ka tẽrɩ? 19Mam n daan fiise borborɩ banuu la bɔ bʋraasɩ tʋsanuu tɩ ba di la, borborɩ gito n deege la, pɩtɔ balɛ tɩ yãma daan vaagɛ?» Tɩ ba lerge ẽ yetɩ: «Pɩtɔ pia la ayi.» Tɩ a le soke ba yetɩ: 20«La mam n daan fiise borborɩ bayopɔɩ la pʋɩ bʋraasɩ tʋsanaasɩ la, yãma daan vaagɛ sɛba n deege la pɩtɔ balɛ?» Tɩ ba lerge yetɩ: «Pɩtɔ bayopɔɩ.» 21Tɩ a soke ba yetɩ: «Yãma nãn ka wõm a võorɛ?»

Azezi botɩ fʋa nini yẽta

22Azezi la a karẽnbiisi la daan sẽŋɛ la Betisayida. Tɩ ba tarɩ fʋa wa’am Azezi zẽ’am wa belem ẽ yetɩ a kalʋm ẽ. 23Tɩ Azezi gʋrɛ fʋa la nu’ugo ve’ege ẽ tẽŋa la pʋam yese kẽnkɛrŋa, ka tʋbsɛ nõtõorʋm ẽŋɛ a nini, dee dɩkɛ a nu’usi paglɛ a zuo, soke ẽ yetɩ: «Fõn yẽtɩ sɛla mɛ bɩɩ?» 24Tɩ bʋraa la dɔ’ɔgɛ zuugo bɩsɛ, yetɩ: «Mam yẽtɩ nẽrba tɩ ba ãna wʋ tɩɩsɩ la, la ba sẽnnɩ mɛ.» 25Tɩ Azezi le dɩkɛ a nu’usi kalʋm fʋa la nini. Tɩ a nini pike yɩlɩŋɛ, tɩ a yẽta sɛla woo sõŋa sõŋa. 26Tɩ Azezi basɛ ẽ yetɩ a kule, a da le kẽ tẽŋa la pʋam.

Apɩyɛɛrɩ pa’alɛ Azezi n de nẽr-sɛka

(Amatie 16:13-20, Aluki 9:18-21)

27La Azezi la a karẽnbiisi la daan we’esɩ la tẽnsɩ n lɛm tẽŋa yʋ’ʋrɛ n de Filipi Sezaare. La ban boe sore wɛ’ɛsa la, tɩ a soke ba yetɩ: «Nẽrba yetɩ mam de la ãne?» 28Tɩ ba lerge yetɩ: «Sɛba yetɩ fõn de la Azã n daan misri nẽrba ko’om pʋam na. Tɩ basɛba yetɩ fõn de la Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa A’eli. Tɩ sɛba yetɩ fõn de la Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsrɩba n yʋʋn boe la nẽra ayɩla.» 29Tɩ a soke ba yetɩ: «La yãma yetɩ mam de la ãne?» Tɩ Apɩyɛɛrɩ lerge yetɩ: «Fõn de la Krisi tɩ Nawẽnnɛ tõm na.» 30Tɩ Azezi kã’an ba yetɩ, ba da tɔgɛ ẽŋa yelle bɔ nẽra nẽra.

Azezi dẽŋɛ tɔgɛ a nãmsgɔ, la a kũm yelle

(Amatie 16:21-28, Aluki 9:22-27)

31Tɩ Azezi yãŋa zãsna a karẽnbiisi la, yele ba yetɩ: «Dẽnɩ tɩ mam n de Nẽrsaala Dayʋa la nãmsɛ zozo’e. Tẽŋa wã kẽma, la kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la lɔɔ karẽnsãandõma nifo wʋn kẽ mam mɛ, tɩ ba kʋ mam, la dabsa atã daarɛ mam wʋn vo’oge mɛ.» 32A daan tɔgɛ ba la vẽelga vẽelga. Tɩ Apɩyɛɛrɩ wi ẽ yese kẽnkɛrŋa ka yele ẽ yetɩ, a da le tɔgɛ bɛla. 33Tɩ Azezi gelge bɩsɛ a karẽnbiisi la, dee tãsɛ Apɩyɛɛrɩ yetɩ: «Asũtãana, sẽŋɛ lebe mam poorʋm, se’ere n soe la, fʋ tẽ’esgɔ la dagɩ Nawẽnnɛ tẽ’esgɔ, la de la nẽrsaala tẽ’esgɔ.» 34Dee wi nẽr-kʋʋŋɔ la, la a karẽnbiisi la a zẽ’am, yele ba yetɩ: «Nẽra sãn bɔɔra tɩ a doose mam, dẽnɩ tɩ a basɛ a mẽŋa n boorɩ se’em, dee sakɛ nãmsgɔ daarɛ woo wʋ nẽra n buke a kũm dɔ-puurŋa dɔla mam. 35Nẽr-sɛka woo n boorɩ tɩ a gu a vɔm, a wʋn koŋe ẽ. La nẽr-sɛka woo n sakɛ tɩ a koŋe a vɔm mam ĩyã, la kõ-yẽlga la ĩyã, a wʋn yẽ vɔm. 36Nẽra sãn yẽ dũnia sɛla woo dee koŋe vɔm Nawẽnnɛ zẽ’am, a yõorɔ de la bẽm? 37Bẽm tɩ nẽrsaala wʋn dɩkɛ teege vɔm? Sɛla kaɩ. 38Nẽr-sɛka n zoe yãnnɛ mam ĩyã, la mam yetɔga la ĩyã, zamãana ẽna wã n ka dolɩ Nawẽnnɛ la sɩra, dee dɛna tõon-be’ero dõma wã tẽŋasʋka, Nẽrsaala Dayʋa la mẽ wʋn zoe yãnnɛ na ẽ, wakat-sɛka tɩ a wʋn leme wa’am la a Sɔ Nawẽnnɛ na’am pãŋa, la a malɛkadõma la.»

9

1La a le yele ba yetɩ: «Mam yetɩ ya la sɩra, tɩ yãma nẽr-sɛba n boe kalam wã, basɛba kãn ki, sãn dagna tɩ ba wa yẽ la Nawẽnnɛ so’olʋm n sẽm na pãŋa.»

Azezi nẽŋa teere

(Amatie 17:1-13, Aluki 9:28-36)

2Tɩ dabsa ayoobɩ daan tole, tɩ Azezi botɩ Apɩyɛɛrɩ, la Azakɩ, la Azã mã’a doose ẽ tɩ ba sẽŋɛ kẽnkɛrŋa ka zom tãn-kãtɛ zuo. Tɩ a nẽŋa teege ba nẽŋam. 3Tɩ a futo pelge yɩlɩ yɩlɩ yẽgra halɩ, tɩ nẽra ka bɔna dũnia wã zuo tãna wʋn peege tɩ ba pelge bɛla. 4Tɩ A’eli, la Amoyisi puke ba zẽ’am tɔgra la Azezi. 5Tɩ Apɩyɛɛrɩ yele Azezi yetɩ: «Karẽnsãama, tõma n boe kalam wã, la ãn sõŋa mɛ. Basɛ tɩ tɩ tĩ põnsɩ batã, bɔ fõn ayɩla, bɔ Amoyisi ayɩla, bɔ A’eli ayɩla.» 6A daan ka mi ẽŋa n tɔgɛ se’em, se’ere n soe la, dabeem n daan kẽ ba. 7Tɩ sawatɛ wa’am wa lile ba la a mã’asʋm. Tɩ kõa ze’ele sawatɛ la pʋam yetɩ: «Ẽna de la mam Dayʋa tɩ mam nõŋɛ. Selse-ya a yetɔga.» 8Bilam mẽŋa tɩ ba bɩsɛ kaagɛ ka le yẽ nẽra, sãn dagna Azezi mã’a n boe ba zẽ’am.

9Tɩ ba ze’ele tãŋa la zuo sigra, tɩ Azezi kã’an ba yetɩ: «Da tɔgɛ-ya pa’alɛ nẽra nẽra yãma n yẽ sɛla la, sãn dagna tɩ Nẽrsaala Dayʋa la wa ki mɛ, dee vo’oge.» 10Tɩ ba to’oge ẽn yele se’em na, dee sɔkra taaba yetɩ: «Kũm vo’ore võorɛ de la bẽm?» 11Tɩ ba soke Azezi yetɩ: «Bẽm tɩ lɔɔ karẽnsãandõma yetɩ, dẽnɩ tɩ A’eli dẽŋɛ wa’am, tɩ Krisi yãŋa wa’am poorʋm?» 12Tɩ a lerge ba yetɩ: «Asɩra, A’eli n wʋn dẽŋɛ wa’am wa malgɛ sɛla woo. La bẽm tɩ la gʋlsɛ Nẽrsaala Dayʋa la yelle yetɩ, a wʋn nãmsɛ mɛ zozo’e dee yẽ pɔ’ɔrɛ? 13La mam yetɩ ya mɛ tɩ A’eli põn wa’am mɛ, tɩ nẽrba ẽŋɛ ẽ ban boorɩ se’em, wʋ lan gʋlsɛ a yelle Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam se’em na.»

Kʋlkã’arga n dolɩ bia, tɩ Azezi dige ẽ tɩ a yese

(Amatie 17:14-21, Aluki 9:37-43)

14Ban lebe ka lɛm karẽnbiisi basɛba la zẽ’am na, ba yẽ la nẽr-kʋʋŋɔ zozo’e n kaagɛ ba, tɩ lɔɔ karẽnsãandõma basɛba wẽ’era nõkɛ’ɛma la ba. 15La nẽrba la n daan yẽ Azezi la, la di’ige ba mɛ, tɩ ba zoe ka pʋ’ʋsɛ ẽ. 16Tɩ Azezi soke ba yetɩ: «Bẽm yelle tɩ yãma wẽ’era nõke’ene la ba?»

17Tɩ nẽra ayɩla ze’ele nẽr-kʋʋŋɔ la tẽŋasʋka yele yetɩ: «Karẽnsãama, mam tarɩ la m dayʋa wa’am fõn zẽ’am, kʋlkã’arga n dolɩ ẽ botɩ a dɛna muko. 18La kʋlkã’arga la sãn ẽn girge ẽ, a lʋbrɩ ẽ mɛ tɩ nõtõn-fulunfuka yɛsra, tɩ a ɔbra yẽna dee gorŋe. Bɛla tɩ mam tarɩ ẽ wa’am wa sose fʋ karẽnbiisi la yetɩ ba dige kʋlkã’arga la tɩ a yese, tɩ ba ka yãŋɛ.»

19Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Zamãan-ẽna nẽrba, ya ka bɔ’ɔrɩ mam sɩra, mam wʋn bɔna la yãma mã’agɛ m mẽŋa halɩ ka paagɛ la wakat-kãna? Tarɩ-ya bia la wa’am.» 20Tɩ ba tarɩ ẽ wa’am a zẽ’am. La kʋlkã’arga la n yẽ Azezi la, bilam mẽŋa a dãan bia la mɛ, tɩ a lui tẽŋa bilna, tɩ nõtõn-fulunfuka yɛsra a nõorʋm. 21Tɩ Azezi soke bia la sɔ yetɩ: «Wakat-kãna tɩ bõn-ẽna ẽŋɛ ẽ?» Tɩ a lerge yetɩ: «A bõnbɩ’ɩlʋm. 22La kʋlkã’arga la ẽn lʋbɛ ẽ na bugum, bɩɩ ko’om pʋam, bɔɔra tɩ a kʋ ẽ. Fʋ sãn tãna wʋn ẽŋɛ sɛla, zoe tɩ ninbãalga sõŋɛ tɔ.» 23Tɩ Azezi lerge ẽ yetɩ: «Bẽm tɩ fʋ yetɩ, fõn sãn tãna? Nẽr-sɛka woo n bɔ Nawẽnnɛ sɩra, a tã wʋn ẽŋɛ sɛla woo bɔ ẽ mɛ.» 24Bilam mẽŋa tɩ bia la sɔ tɔgɛ ke’enke’em yetɩ: «Mam bɔ sɩra, la sõŋɛ mam tɩ m bɔ sɩra pa’asɛ.»

25La Azezi daan yẽ tɩ nẽr-kʋʋŋɔ n zotɩ sẽna a zẽ’am, tɩ a tãsɛ kʋlkã’arga la yetɩ: «Kʋlkã’arga n botɩ nẽra dɛna muko la waŋa, mam yetɩ fʋ yese dee basɛ ẽ, da le doose ẽ.» 26Tɩ kʋlkã’arga la kaasɛ tagurga, dee bigse bia la ke’enke’em, dee yese. Tɩ bia la ãna wʋ kũm na. Tɩ nẽrba zozo’e yetɩ a ki mɛ. 27Tɩ Azezi gʋrɛ a nu’ugo zẽkɛ ẽ, tɩ a isge ze’ele saazuo.

28La Azezi daan kẽ la deem, ẽŋa la a karẽnbiisi la mã’a, tɩ ba soke ẽ yetɩ: «Bẽm tɩ tõma ka tã’agɛ dige kʋlkã’ar-ẽna?» 29Tɩ a lerge ba yetɩ: «Sãn dagna pʋ’ʋsgɔ, sɛla sɛla ka boe n tã wʋn dige kʋlkã’ar-ẽna buuri.»

Azezi le tɔgɛ a kũm, la a vo’ore yelle

(Amatie 17:22-23, Aluki 9:43-45)

30La ba daan yese bilam doose la Galile tẽŋa tole. La Azezi daan ka boorɩ tɩ nẽra bãŋɛ ẽŋa n boe zẽ’a. 31A daan zãsʋm a karẽnbiisi la yetɩ: «Ba wʋn dɩkɛ Nẽrsaala Dayʋa la ẽŋɛ la nẽrba nu’usum, tɩ ba kʋ ẽ. La ba sãn kʋ ẽ, dabsa atã daarɛ a wʋn vo’oge mɛ.» 32Tɩ ba daan ka bãŋɛ yetɔga la võorɛ, dee zɔta ka soke ẽ.

Ãne n wʋn dɛna nẽr-kãtɛ?

(Amatie 18:1-9, Aluki 9:46-50;17:1-2)

33Tɩ ba sẽŋɛ ka paagɛ Kapɛrnaʋm kẽ deem. Tɩ Azezi soke a karẽnbiisi la yetɩ: «Bẽm yelle tɩ yãma wẽ’erɩ nɩ nõke’ene sore zuo la?» 34Tɩ ba sĩna, se’ere n soe la, ba wẽ’erɩ la nõke’ene la taaba bɔɔra tɩ ba bãŋɛ sɛka n de nẽr-kãtɛ gãnna. 35Tɩ Azezi zĩ’ire, wi a karẽnbiisi pia la ayi la yele ba yetɩ: «Nẽra sãn bɔɔra tɩ a dɛna nẽŋadãana, dẽnɩ tɩ a dɛna poorʋm dãana, la nẽrba wuu tõntõnna.» 36Azezi yele bɛla dee tarɩ la bi-pɩka wa ze’ele ba tẽŋasʋka, dɩkɛ a nu’usi kɔkɛ bia la, dee yele ba yetɩ: 37«Nẽra sãn to’oge bi-pɩka ẽna tadãana mam yʋ’ʋrɛ ĩyã, a to’oge la mam mẽŋa, la nẽra sãn to’oge mam mẽŋa, la dagɩ mam tɩ a to’oge, a to’oge la sɛka n tõm mam na.»

38Tɩ Azã yele ẽ yetɩ: «Karẽnsãama, tõma daan yẽ la bʋraa n tarɩ fõn yʋ’ʋrɛ digra kʋlkã’arsɩ, la ẽŋa n ka po dɛna tõma nẽra la ĩyã tɩ tõma gu ẽ.» 39Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Da gu-ya ẽ, se’ere n soe la, nẽra ka boe wʋn tõm tõon-yãlma la mam yʋ’ʋrɛ, dee tɩ la ẽŋɛ fẽe tɩ a le tã’agɛ tɔgɛ mam be’em. 40Nẽr-sɛka n ka sisri tõma, a de la tõma nẽra. 41Mam yetɩ ya la asɩra, tɩ nẽra sãn bɔ ya ko’om tɩ ya yũ, yãma n de mam n de Krisi nẽrba la ĩyã, ẽŋa dãana kãn koŋe a yɔɔrɔ.

42La nẽra sãn botɩ kɔm-pɩgsɩ bãna wã n bɔ mam sɩra la ayɩla basɛ Nawẽnnɛ sore, sɩbgrɛ sɛka tɩ a wʋn yẽ la, ba sãn dɩkɛ nẽerɛ kug-kãtɛ lʋ yulse a yugla lobe ẽ basɛ ko-kãtɛ pʋam n sõɩ. 43La fʋ nu’ugo sãn yetɩ a botɩ fʋ basɛ Nawẽnnɛ sore, fʋ wike ẽ basɛ, se’ere n soe la, fʋ sãn tara nu’u-yẽŋɔ dee kẽ Nawẽnnɛ yire vɔa, n sõɩ fõn wʋn tara nu’usi bayi dee kẽ bug-tẽŋa, [ 44zẽ’e-ẽŋa tɩ zũnzũa boe mĩ dita nẽrba ĩyã ka kiira, dee tɩ bugum na ka kĩŋra.] 45La fʋ nã’arɛ sãn yetɩ a botɩ fʋ basɛ Nawẽnnɛ sore, fʋ wike ẽ basɛ, se’ere n soe la, fʋ sãn tara nã’a-yẽŋɔ dee kẽ Nawẽnnɛ yire vɔa, n sõɩ fõn wʋn tara nãma bayi dee tɩ ba dɩkɛ fʋ lobe basɛ bug-tẽŋa, [ 46zẽ’e-ẽŋa tɩ zũnzũa boe mĩ dita nẽrba ĩyã ka kiira, dee tɩ bugum na ka kĩŋra.] 47La fʋ nifo sãn yetɩ a botɩ fʋ basɛ Nawẽnnɛ sore, fʋ kɩrgɛ ẽ basɛ, se’ere n soe la, fʋ sãn tara nin-yẽŋɔ dee kẽ Nawẽnnɛ so’olʋm, n sõɩ fõn wʋn tara nini bayi dee tɩ ba lobe fʋ basɛ bug-tẽŋa, 48zẽ’e-ẽŋa tɩ zũnzũa boe mĩ dita nẽrba ĩyã ka kiira, dee tɩ bugum na ka kĩŋra.

49Ba wʋn dɩkɛ la bugum makɛ nẽrba wuu wʋ ban dɩkɛ yaarʋm yugse sɛla. 50Yaarʋm ãn sõŋa mɛ, la yaarʋm sãn sabgɛ, ba wʋn ẽŋɛ la wãne botɩ a le ãna yẽlʋm?

Ãna-ya wʋ yaarʋm n tarɩ yẽlʋm se’em na, dee tara sũ-mã’asʋm la taaba.»

10

Pɔka lebsgo yelle

(Amatie 19:1-12, Aluki 16:18)

1La Azezi daan ze’ele zẽ’e-ẽŋa sẽŋɛ la Zude so’olʋm, Zʋrdẽ doone ke bɔba. Tɩ nẽrba zozo’e le lagsɛ a zẽ’am, tɩ a zãsna ba wʋ ẽŋa n ẽn ɩta se’em na.

2Tɩ Farisi dõma basɛba wa’am tɩ ba di a yɛm bɩsɛ, soke ẽ yetɩ: «Bʋraa tarɩ nõorɛ tɩ a lebse a pɔga mɛ bɩɩ?» 3Tɩ a lebe soke ba yetɩ: «Amoyisi yʋʋn bɔ ya nõorɛ yetɩ bẽm?» 4Tɩ ba lerge yetɩ: «Amoyisi yʋʋn sakɛ tɩ tɩ gʋlsɛ la pɔgdire lebsgo gõŋɔ, dee tarɩ ẽ ka lebse.» 5Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «La de la ya sũure n kɛ tɩ ya ka sakɛ pa’algɔ la ĩyã tɩ Amoyisi yʋʋn gʋlsɛ nõor-ẽŋa bɔ ya. 6La halɩ dũnia pĩ’iluŋo, Nawẽnnɛ n yʋʋn nãam nẽrsaalba la, a nãam la bʋraa la pɔka. 7Bɛla ĩyã tɩ bʋraa wʋn basɛ a sɔ, la a ma, dee lagɩm na a pɔga. 8La ba ka le dɛna bayi, ba lebge la ayɩla. 9Bɛla, sɛla tɩ Nawẽnnɛ lagɩm na taaba, nẽrsaala da welge ba.»

10La Azezi la a karẽnbiisi la kẽ la deem, tɩ ba le soke ẽ yelle ẽŋa võorɛ. 11Tɩ a yele ba yetɩ: «Bʋraa sãn lebse a pɔga dee di pɔka ayẽma, a ẽŋɛ la be’em wʋ nẽra n gã’arɩ la a tadãana pɔga. 12La pɔka mẽ sãn basɛ a sɩra dee ele bʋraa ayẽma, a mẽ ẽŋɛ la be’em wʋ a gã’arɛ la bʋraa n dagɩ a sɩra.»

Azezi kã kã’a-sõma bɔ kɔma

(Amatie 19:13-15, Aluki 18:15-17)

13Tɩ nẽrba zozo’e tarɩ kɔm-pɩgsɩ wa’am Azezi zẽ’am tɩ a dɩkɛ a nu’usi paglɛ ba zuto. Tɩ a karẽnbiisi la zɛbɛ nẽrba la. 14La Azezi n yẽ bɛla la, la ka ẽŋɛ a sũure yẽlʋm, tɩ a yele ba yetɩ: «Basɛ-ya kɔm-pɩgsɩ la tɩ ba wa’am mam zẽ’am, da gu’ura-ya ba, se’ere n soe la, Nawẽnnɛ so’olʋm de la nẽr-sɛba n ãn wʋ kɔma wã bõnɔ. 15Mam yetɩ ya la sɩra, tɩ nẽr-sɛka n ka sakɛ tɩ Nawẽnnɛ sɔna ẽ wʋ bia la, a kãn kẽ Nawẽnnɛ so’olʋm pʋam.» 16A yele bɛla, dee to’ose kɔma la mɛ, dɩkɛ a nu’usi paglɛ ba zuto kã kã’a-sõma bɔ ba.

Bõntarsa yelle

(Amatie 19:16-30, Aluki 18:18-30)

17Azezi daan basɛ bilam dee le dɩkɛ la sore sẽnna. Tɩ bʋraa zoe wa’am a zẽ’am, wa ka dũma a nẽŋam soke ẽ yetɩ: «Karẽnsãama, fõn de la nẽr-sõŋɔ, mam wʋn ẽŋɛ la wãne yẽ vɔm n ka ba’asrɩ?» 18Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Bẽm tɩ fõn wi’ira mam tɩ nẽr-sõŋɔ? Nẽra ka boe n ãn sõŋa sãn dagna Nawẽnnɛ mã’a. 19Fõn mi Nawẽnnɛ n bɔ nõorɛ tɩ ba ɩta se’em: ‹Da kʋ nẽra, da gã’arɛ la fʋ tadãana pɔga, da zũ, da tɔgɛ põmpɔrŋɔ kaseto, da wẽgɛ nẽra, nanna fʋ sɔ, la fʋ ma.› » 20Tɩ bʋraa la lerge ẽ yetɩ: «Karẽnsãama, halɩ mam bõnbɩ’ɩlʋm tɩ mam põn sakra bõn-bãma wuu.» 21Tɩ Azezi bɩsɛ ẽ nõŋɛ ẽ, dee yele ẽ yetɩ: «Sɛla ayɩla n deege dɛna fʋ ẽŋɛ: Sẽŋɛ ka koose fõn tarɩ sɛla la wuu dɩkɛ ligri la bɔ nasdõma, tɩ fʋ wʋn yẽ bõntarsõm Nawẽnnɛ yire, dee wa’am wa dɔla mam.» 22La ẽn wõm wãna la, tɩ a nẽŋa zũŋe tɩ a fõrgɛ la sũ-sã’aŋɔ, se’ere n soe la, a tarɩ la bõntarsõm zo’oge.

23Tɩ Azezi bɩsɛ a karẽnbiisi la kaagɛ, dee yele ba yetɩ: «La tɔ mɛ bɔ bõntatba tɩ ba kẽ Nawẽnnɛ so’olʋm pʋam.» 24Tɩ a yetɔga la di’ige a karẽnbiisi la. Tɩ Azezi le yele ba yetɩ: «M kɔma, la tɔ mɛ tɩ nẽra kẽ Nawẽnnɛ so’olʋm pʋam. 25La de la nãana tɩ yʋgnɛ doose fupĩim yoko pʋam yese, gãnna bõntarsa n wʋn kẽ Nawẽnnɛ so’olʋm pʋam.»

26Tɩ la di’ige ba halɩ zozo’e, tɩ ba sɔkra taaba yetɩ: «La sãn dɛna bɛla, ãne n wʋn tã’agɛ yẽ fãarɛ?» 27Tɩ Azezi bɩsra ba dee yetɩ: «Nẽrsaala ka tã wʋn ẽŋɛ bõn-ẽna, la Nawẽnnɛ tã wʋn ẽŋɛ mɛ. Se’ere n soe la, Nawẽnnɛ tã sɛla woo ɩta mɛ.»

28Tɩ Apɩyɛɛrɩ yele ẽ yetɩ: «Tõma basɛ sɛla woo mɛ dee dɔla fõn.» 29Tɩ Azezi yele yetɩ: «Mam yetɩ ya la sɩra, tɩ nẽr-sɛka n basɛ a yire, bɩɩ a kẽendõma, la a yɩbsɩ, bɩɩ a ma, bɩɩ a sɔ, bɩɩ a kɔma, bɩɩ a vatɔ mam ĩyã, la Nawẽnnɛ kõ-yẽlga la ĩyã, 30dũnia wã zuo a wʋn to’oge yiɛ, la kẽendõma, la yɩbsɩ, la madõma, la kɔma, la vatɔ nõor-kɔbga, la a wʋn yẽ nãmsgɔ. La wakatɛ n sẽm, a wʋn yẽ vɔm n ka ba’asrɩ. 31La nẽŋam dõma zozo’e wʋn lebge poorʋm dõma, tɩ poorʋm dõma lebge nẽŋam dõma.»

Azezi le tɔgɛ a kũm, la a vo’ore yelle

(Amatie 20:17-19, Aluki 18:31-34)

32Ba daan boe la sore wɛ’ɛsa Zerizalɛm, tɩ Azezi bɔna ba nẽŋa. Tɩ a karẽnbiisi la palẽŋa ẽgra, dee tɩ dabeem tara nẽr-sɛba n daan dolɩ ba la. Tɩ Azezi le tarɩ a karẽnbiisi pia la ayi la sẽŋɛ ka tɔgra pa’ala ba bõn-sɛba n wʋn wa ẽŋɛ ẽŋa, 33yetɩ: «Ya yẽ ya, tɩ we’esɩ la Zerizalɛm, bilam tɩ ba wʋn dɩkɛ Nẽrsaala Dayʋa la ka ẽŋɛ Nawẽnnɛ kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la lɔɔ karẽnsãandõma nu’usum. Tɩ ba wʋn tɔgɛ a yelle kʋ yetɩ a masɛ la kũm, dɩkɛ ẽ ẽŋɛ bu-zãŋsɩ nu’usum, 34tɩ ba la ẽ, dee tʋbsɛ nõtõorʋm mĩ ẽ, wẽ ẽ na ka’asa dee kʋ ẽ. La a wʋn vo’oge dabsa atã daarɛ.»

Azakɩ la Azã sosgo

(Amatie 20:20-28)

35Tɩ Azebede kɔma Azakɩ la Azã sẽŋɛ lɛm Azezi yele ẽ yetɩ: «Karẽnsãama, tõma boorɩ la tõma n wʋn sose fõn bõn-sɛka la, fʋ ẽŋɛ bɔ tɔ.» 36Tɩ a soke ba yetɩ: «Yãma boorɩ tɩ m ẽŋɛ la bẽm bɔ ya?» 37Tɩ ba lerge ẽ yetɩ: «Fʋ sãn wa dita fʋ na’am na, botɩ tõma nẽra ayɩla zĩ’ire fʋ zʋʋgɔ, tɩ ayɩla zĩ’ire fʋ gɔbga.» 38Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Ya ka mi yãma n sosrɩ sɛla. Ya wʋn tã’agɛ nãmsɛ nãmsgɔ sɛka tɩ mam nãmsrɩ wã, bɩɩ ya wʋn tã’agɛ nãmsɛ wʋ mam n sakɛ tɩ m nãmsɛ se’em na halɩ ka ki?» 39Tɩ ba yele ẽ yetɩ: «Tɩ wʋn tã’agɛ ẽŋɛ bɛla.» Tɩ Azezi lebe yele ba yetɩ: «Asɩra, ya wʋn nãmsɛ nãmsgɔ sɛka tɩ mam nãmsrɩ wã halɩ ka ki. 40La, la dagɩ mam n wʋn looge sɛka n wʋn zĩ’ire mam zʋʋgɔ bɩɩ mam gɔbga. Nawẽnnɛ mãasʋm zẽ’e-bãma tɩ a bɔ la nẽr-sɛba tɩ a yetɩ a bɔ la.»

41La karẽnbiisi pia la n wõm bɛla la, ba sũure n isge la Azakɩ la Azã. 42Tɩ Azezi wi ba wuu, yele ba yetɩ: «Ya mi tɩ dũnia wã na’adõma soe ba nẽrba la pãŋa, dee tɩ kɛ’ɛndõma pẽrgra nẽrba tɩ ba ɩta bãma n boorɩ se’em. 43La yãma pʋam, la kãn dɛna bɛla. Nẽr-sɛka n boe ya pʋam bɔɔra tɩ a lebge nẽr-keko, la masɛ mɛ tɩ a dɛna ya tõntõnna. 44La nẽr-sɛka n boorɩ tɩ a dɛna nẽŋadãana ya pʋam, la masɛ mɛ tɩ a dɛna ya wuu yamŋa. 45Se’ere n soe la, Nẽrsaala Dayʋa la ka wa’am tɩ nẽrba tõm bɔ ẽ, a wa’am tɩ a tõm mɛ bɔ, dee dɩkɛ a vɔm bɔ tɩ nẽrba zozo’e yẽ fãarɛ.»

Azezi botɩ Abartime nini yẽta

(Amatie 20:29-34, Aluki 18:35-43)

46Azezi la a karẽnbiisi la daan sẽŋɛ ka paagɛ dɔla la Zeriko tẽŋa pʋam tɔlla, la ban daan ze’ele tẽŋa la pʋam yɛsra la, nẽr-kʋʋŋɔ n dolɩ ba. Tɩ fʋa zẽa sore nõorʋm sɔsra, a yʋ’ʋrɛ de la Abartime, a de la Atime dayʋa. 47La ẽn wõm tɩ ba tɔgrɩ tɩ la de la Azezi n ze’ele Nazarɛtɩ la, tɩ a tĩi tɔgra yetɩ: «Azezi, Adavidi yɩɩŋa, zoe m ninbãalga.» 48Tɩ nẽrba zozo’e tãsɛ ẽ yetɩ: «Go’oge fʋ yetɔga la.» Tɩ a malɩn tĩi tɔgɛ yetɩ: «Adavidi yɩɩŋa, zoe m ninbãalga.» 49Tɩ Azezi ze’ele dee yetɩ: «Wi-ya ẽ tɩ a wa’am.» Tɩ ba wi ẽ yele ẽ yetɩ: «Keŋe fʋ sũure, isge tɩ a wi’iri fo.» 50Tɩ a lobe a fugɔbga basɛ, dee vaa isge sẽŋɛ Azezi zẽ’am. 51Tɩ Azezi soke ẽ yetɩ: «Fõn boorɩ tɩ m ẽŋɛ la bẽm bɔ fɔ?» Tɩ a yetɩ: «M Zuudãana, mam boorɩ tɩ m le yẽta mɛ.» 52Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Sẽŋɛ, fõn bɔ mam sɩra la ĩyã tɩ fʋ yẽ laafɛ.» Tɩ fʋa la yẽta bilam mẽŋa, dɔla Azezi sore la zuo.

11

Azezi kẽ’erɩ Zerizalɛm la na’am

(Amatie 21:1-11, Aluki 19:28-40, Azã 12:12-19)

1Azezi la a karẽnbiisi la daan sẽŋɛ ka yɔna la Zerizalɛm, lɛm Betɩfaazɩ la Betani, Oliivi tãŋa la zẽ’am. Tɩ a tõm a karẽnbiisi bayi, 2yele ba yetɩ: «Sẽŋɛ-ya tẽn-sɛka n boe ya nẽŋa la pʋam. Ya sãn paagɛ mĩ, ya wʋn yẽ bõn-biire tɩ ba lʋ ze’ele, tɩ nẽra nãn ka bã ẽ. Ya lorge ẽ tarɩ wa’am. 3La nẽra sãn soke ya yetɩ: ‹Wãne tɩ ya lɔrgra ẽ?›, ya lerge ẽ yetɩ: ‹Zuudãana la n boorɩ ẽ›, tɩ a wʋn basɛ tɩ ya tarɩ ẽ leme wa’am tɔtɔ.» 4Tɩ ba sẽŋɛ ka yẽ bõn-biire la n lʋ zanõrʋm sore nõorʋm, tɩ ba lorge ẽ. 5La nẽrba basɛba n daan ze bilam soke ba yetɩ: «Wãne tɩ yãma lɔrgra bõn-biire la?» 6Tɩ ba lerge wʋ Azezi n yele ba se’em na, tɩ nẽrba la basɛ ba. 7Tɩ ba tarɩ bõn-biire la sẽŋɛ Azezi zẽ’am, ka dɩkɛ ba futo paglɛ a zuo, tɩ Azezi bã. 8Tɩ nẽrba zozo’e yɛrgɛ ba futo sore zuo, tɩ basɛba sẽŋɛ va’am ka kɔ võorɔ wa yɛrgɛ sore zuo. 9Tɩ nẽr-sɛba n boe a nẽŋa, la sɛba n boe a poorʋm na daan tĩi tɔgra yetɩ:

«Ozaana! Pẽgɛ-ya nẽr-sɛka n sẽm

la Zuudãana Nawẽnnɛ yʋ’ʋrɛ la.

10Pẽgɛ-ya nẽr-sɛka n sẽm tɩ a di tɩ yaaba Adavidi na’am na.

Ozaana! Nã’asɛ-ya Nawẽnnɛ n boe saazuum.»

11Tɩ Azezi paagɛ Zerizalɛm kẽ Wẽnde-kãtʋm na bɩsɛ sɛla woo kaagɛ. Tɩ wẽnnɛ mã’agɛ, tɩ ẽŋa la a karẽnbiisi pia la ayi la yese sẽŋɛ Betani.

Azezi kã be’em bɔ kẽnkãŋa

(Amatie 21:18-19)

12Tɩ beere wiige, tɩ ba ze’ele Betani lɛbra Zerizalɛm, tɩ Azezi kɔm dõnna. 13Tɩ a yẽ kẽnkãŋa n ze zãazãarɛ tara võorɔ, tɩ a sẽŋɛ tɩ a ka bɩsɛ a na’an wʋn yẽ sɛla kẽnkãŋa la zuo. La ẽn paagɛ la, a ka yẽ sɛla a zuo, a yẽ la võorɔ mã’a. Se’ere n soe la, kẽnkãma wakatɛ daan nãn ka paagɛ. 14Tɩ Azezi yele kẽnkãŋa la yetɩ: «Nẽra kãn le malɩn di fʋ biɛ.» Tɩ a karẽnbiisi la wõm.

Azezi dige nẽrba n koosrɩ lɔgrɔ Wẽnde-kãtʋm na

(Amatie 21:12-17, Aluki 19:45-48, Azã 2:13-22)

15Tɩ ba paagɛ Zerizalɛm, tɩ Azezi kẽ Wẽnde-kãtɛ la zẽnzakam digra nẽr-sɛba n koosrɩ, la sɛba n da’arɩ Wẽndeem na tɩ ba yɛsra. Dee zã’agɛ lig-tɛɛrba taablɩdõma, la sɛba n koosrɩ na’adawɛma la kʋgsɩ lʋbɛ. 16La a daan ka sakɛ tɩ nẽra zɛɛra sɛla dɔla Wẽnde-kãtɛ la zẽnzakam. 17Dee daan zãsna nẽrba la yetɩ: «La gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam tɩ Nawẽnnɛ yetɩ: ‹Ba wʋn wi’ira mam deego la tɩ pʋ’ʋsgɔ deego buuri wuu ĩyã.› La yãma dɩkɛ ẽ ẽŋɛ la nayigba lagsgɔ zẽ’a.»

18Tɩ Nawẽnnɛ kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la lɔɔ karẽnsãandõma wõm bɛla, ɛɛra bãma n wʋn ẽŋɛ se’em kʋ ẽ, la ba zotɩ ẽ mɛ, se’ere n soe la, a zãsŋɔ la daan kẽ nẽr-kʋʋŋɔ la sũure mɛ zozo’e. 19Tɩ zaanõorɛ daan mã’agɛ, tɩ Azezi la a karẽnbiisi yese tẽŋa la pʋam.

Kẽnkãŋa n kʋɩ yelle

(Amatie 21:20-22)

20Tɩ bulika yʋ’ʋŋɔ yʋ’ʋŋɔ tɩ ba dɔla sore la, yẽ kẽnkãŋa la n kʋɩ la yẽga wuu. 21Tɩ Apɩyɛɛrɩ tẽegɛ lan ẽŋɛ se’em na, yele Azezi yetɩ: «Karẽnsãama, bɩsɛ, kẽnkãŋa la tɩ fʋ kã be’em bɔ ẽ na kʋɩ mɛ.» 22Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Bɔ-ya Nawẽnnɛ sɩra. 23Mam yetɩ ya la asɩra, tɩ nẽra sãn yele tãn-ẽna yetɩ: ‹Võogɛ ka lui mõgrɛ pʋam›, dee bɔ sɩra a sũure pʋam tɩ ẽŋa n yele se’em na wʋn ẽŋɛ, dee ka sẽ’ena, la wʋn sɩrɩ ẽŋɛ. 24Bɛla tɩ mam yetɩ, ya sãn pʋ’ʋsra Nawẽnnɛ sɔsra sɛla, bɔ-ya Nawẽnnɛ sɩra tɩ ya to’oge ya, tɩ ya wʋn sɩrɩ to’oge. 25La ya sãn bɔna mĩ pʋ’ʋsra Nawẽnnɛ, ya sãn tara yelle la nẽra, basɛ-ya ẽ taalɛ, tɩ ya Sɔ Nawẽnnɛ n boe saazuum mẽ basɛ ya tõon-be’ero taalɛ. [ 26Yãma sãn ka basɛ nẽr-sɛba n ẽŋɛ ya be’em na taalɛ, ya Sɔ Nawẽnnɛ n boe saazuum mẽ kãn basɛ ya tõon-be’ero taalɛ.]»

Ãne n bɔ Azezi nõorɛ tɩ a tõnna?

(Amatie 21:23-27, Aluki 20:1-8)

27Azezi la a karẽnbiisi la le sẽŋɛ la Zerizalɛm, tɩ Azezi kẽ Wẽnde-kãtʋm na ɛɛra. Tɩ kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la lɔɔ karẽnsãandõma, la tẽŋa la kẽma sẽŋɛ a zẽ’am, 28ka soke ẽ yetɩ: «Fõn yẽ nõorɛ la bɛ ɩta bõn-bãna? Bɩɩ ãne n bɔ fõn nõorɛ tɩ fõn ɩta bõn-bãna?» 29Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Mam wʋn soke ya sokre ayɩla, tɩ ya sãn lerge mam, mam mẽ wʋn yele ya nõor-sɛka tɩ mam tarɩ ɩta bõn-bãna. 30Azã n daan misri nẽrba ko’om pʋam na, la de la Nawẽnnɛ n tõm ẽ bɩɩ, la de la nẽrsaalba? Lerge-ya ma.» 31Tɩ ba bãm na taaba yetɩ: «Tɩ sãn lerge yetɩ, la de la Nawẽnnɛ n tõm ẽ, a wʋn yetɩ, bẽm ĩyã tɩ tõma ka sakɛ ẽ? 32Tɩ mẽ kãn tã’agɛ yetɩ la de la nẽrsaalba n tõm ẽ.» Ba daan zotɩ la nẽrba la, se’ere n soe la, nẽrba la wuu daan sakɛ tɩ Azã sɩrɩ de la Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa. 33Tɩ ba koŋe lerge ẽ yetɩ: «Tõma ka mi.» Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Mam mẽ kãn yele ya mam n yẽ nõorɛ zẽ’e-sɛka ɩta bõn-bãma.»

12

Nẽrba n bɩsrɩ va’am makrɛ

(Amatie 21:33-46, Aluki 20:9-19)

1Bɛla poorʋm, Azezi daan magsrɩ la magsa tɔgra bɔ’ɔra ba yetɩ: «Bʋraa ayɩla n daan kɔ a va’am sele tɩɩsɩ yʋ’ʋrɛ n de viinye, mẽ lalga kaagɛ ẽ, dee tũ boko tɩ ba wẽkra viinye la biɛ, dee mẽ de-woko tɩ ba zɔnna bɩsra a va’am na, yãŋa dɩkɛ va’am na bɔ nẽrba tɩ ba bɩsra, dee sẽŋɛ sore. 2Tɩ viinye la biɛ go’osgo wakatɛ paagɛ, tɩ a tõm a tõntõnna tɩ a sẽŋɛ sɛba n bɩsrɩ va’am na zẽ’am ka to’oge a pʋrɛ wa’am wa bɔ ẽ. 3Tɩ ba yõkɛ tõntõnna la wẽ, botɩ a lebe kule zãŋa. 4Tɩ va’am na dãana le tõm nẽra ayɩla ba zẽ’am, tɩ ba wẽ a zuugo ãagɛ, dee yaalɛ ẽ. 5Tɩ a le malɩn tõm nẽra ayɩla, tɩ ba kʋ ẽ. Tɩ a tõm nẽrba zozo’e, tɩ ba wẽ basɛba, dee kʋ basɛba.

6La nẽra ayɩla mã’a n daan deege tɩ a tãna wʋn tõm, la de la a bi-nõŋrɛ. Tɩ a daan tõm ẽ sɛba n bɩsrɩ va’am na zẽ’am, dee tẽ’esra yetɩ: ‹Ẽna n de mam dayʋa la, ba wʋn nan ẽ.› 7Tɩ sɛba n bɩsrɩ va’am na yele taaba yetɩ: ‹Ẽna n wʋn wa sɔɔgɛ sɔna a sɔ bõntarsõm na, basɛ-ya tɩ tɩ kʋ ẽ, tɩ bõntarsõm na lebge tõma bõnɔ.› 8Tɩ ba yõkɛ ẽ kʋ, tarɩ ẽ yese va’am na kẽnkɛrŋa ka basɛ.

9Bɛla, va’am na dãana yãŋa wʋn ẽŋɛ la wãne? A wʋn wa’am wa kʋ sɛba n bɩsrɩ va’am na mɛ, dee to’oge va’am na bɔ basɛba. 10Yãma põn karẽŋɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ zẽ’e-sɛka n gʋlsɛ yetɩ:

‹Kug-sɛka tɩ tõnmẽtba zagsɛ la

n lebge kugre n botɩ deego la tara pãŋa.

11La de la Zuudãana Nawẽnnɛ n ẽŋɛ bõn-ẽna,

tɩ la dɛna yel-di’iŋa bɔ tõma.› »

12Tɩ Zifdõma nẽŋadõma la daan ɛɛra tɩ ba yõkɛ Azezi, se’ere n soe la, ba mi tɩ la de la bãma ĩyã tɩ a makɛ makrɛ ẽŋa, la ba daan zotɩ la nẽrba la, tɩ ba basɛ ẽ dee fõrgɛ.

Ba soke Azezi lampo yʋa yelle

(Amatie 22:15-22, Aluki 20:20-26)

13Tɩ ba tõm Farisi dõma basɛba, la naba A’erɔdɩ nẽrba basɛba, tɩ ba sẽŋɛ ka soke Azezi sokre tɩ a tɔgɛ tuuge tɩ ba yẽ sore yõkɛ ẽ. 14Tɩ ba wa’am wa yele ẽ yetɩ: «Karẽnsãama, tõma mi tɩ fõn de la sɩra dãana, dee ka fabla nẽrba n tɔgrɩ fõn yelle se’em na, fõn ka tũ’usri nẽrba, la fõn zãsnɩ nẽrba Nawẽnnɛ sore yɛla la sɩra. Tõma yetɩ tɩ soke bɩsɛ, sore boe tɩ tɩ yɔ lampo bɔ Rom na-keko bɩɩ, sore ka boe? Tɩ yɔ bɩɩ tɩ da yɔ?» 15Tɩ Azezi bãŋɛ tɩ ba boorɩ tɩ ba bẽrɛ ẽŋa mɛ, soke ba yetɩ: «Bẽm tɩ ya bẽta ma? Tarɩ-ya lagfɔ wa’am tɩ m bɩsɛ.» 16Tɩ ba tarɩ lagfɔ la wa’am wa bɔ ẽ. Tɩ Azezi soke ba yetɩ: «Ãne yinyisŋa, la ãne yʋ’ʋrɛ n gʋlsɛ a zuo?» Tɩ ba lerge yetɩ: «La de la Rom na-keko la.» 17Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Bɔ-ya na-keko la ẽŋa n soe bõn-sɛka, dee bɔ Nawẽnnɛ ẽn soe bõn-sɛka.» Tɩ Azezi yetɔga la di’ige ba.

Ba soke Azezi kũm vo’ore yelle

(Amatie 22:23-33, Aluki 20:27-40)

18Saduse dõma n yetɩ nẽra sãn ki a kãn vo’oge la, bãma nẽrba basɛba n wa’am Azezi zẽ’am wa soke ẽ yetɩ: 19«Karẽnsãama, Amoyisi yʋʋn gʋlsɛ bɔ tõma yetɩ: ‹Nẽra sɔbia sãn ki deege a pɔga dee ka tara bia, a di pɔkõorɛ la dɔgɛ kɔma bɔ sɛka n ki la.› 20La bʋraasɩ bayopɔɩ n daan boe dɛna sɔbiisi. Tɩ pɔspɔsɩ dãana la di pɔga, ki dee ka dɔgɛ bia. 21Tɩ bʋyi dãana la di pɔkõorɛ la, mẽ ki dee ka dɔgɛ bia. Tɩ bʋtã dãana la mẽ ẽŋɛ bɛla. 22La bãma bayopɔɩ la wuu lagɩm di pɔka la mɛ, ki dee ka dɔgɛ bia. Bɛla poorʋm tɩ pɔka la mẽ ki. 23Bãma bayopɔɩ wuu n lagɩm di pɔka la dee ki la, ba sãn wa vo’oge kũm vo’ore daarɛ, ãne n wʋn sɔna pɔka la?»

24Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Ya tuuge mɛ, yãma n ka mi Nawẽnnɛ gõŋɔ n yele se’em, la Nawẽnnɛ pãŋa n ãn se’em na ĩyã. 25Kũm vo’ore daarɛ, bʋraasɩ ka diti pɔgba, la pɔgsɩ mẽ ka ellɩ sɩrba, ba wuu wʋn ãna wʋ malɛkadõma n boe Nawẽnnɛ yire la. 26La sãn dɛna kũm vo’ore yelle, yãma nãn ka karẽŋɛ Amoyisi gõŋɔ la pʋam Nawẽnnɛ n yʋʋn ze’ele tũntuugo la pʋam tɔgɛ la ẽ se’em na? A yʋʋn yele yetɩ: ‹Mam de la Abraham, la A’izakɩ, la Azakɔbɩ Nawẽnnɛ.› 27La pa’alɛ tɩ bãma wuu vɔa mɛ Nawẽnnɛ zẽ’am, se’ere n soe la, Nawẽnnɛ dagɩ sɛba n ki Nawẽnnɛ, a de la sɛba n vɔa Nawẽnnɛ. Ya tuuge mɛ zozo’e.»

Nawẽnnɛ n bɔ nõorɛ tɩ ba ɩta se’em na, bõn-kãna n gãnnɩ?

(Amatie 22:34-40, Aluki 10:25-28)

28Tɩ lɔɔ karẽnsãandõma nẽra ayɩla wõm ban tɔgrɩ la taaba, dee bãŋɛ tɩ Azezi lerge Saduse dõma la sõŋa, tɩ a lɛm ẽ, soke ẽ yetɩ: «Nawẽnnɛ n bɔ nõorɛ tɩ ba ɩta se’em na wuu pʋam, bõn-kãna n gãnnɩ?» 29Tɩ Azezi lerge ẽ yetɩ: «Sɛka n gãnnɩ wuu n wãna: ‹Ɩsrayɛlɩ dõma, selse-ya. Zuudãana n de tɩ Nawẽnnɛ na, de la Zuudãana ayɩla. 30Nõŋɛ Nawẽnnɛ n de fʋ Zuudãana la fʋ sũure wuu, la fʋ sɩa wuu, la fʋ yɛm wuu, la fʋ pãŋa wuu.› 31La bʋyi dãana n wãna: ‹Nõŋɛ fʋ tadãana wʋ fõn nõŋɛ fʋ mẽŋa se’em na.› Nõorɛ ayẽma ka boe n gãnnɩ bãna.» 32Tɩ lɔɔ karẽnsãama la yele ẽ yetɩ: «Karẽnsãama, fõn yele se’em na ãn sõŋa, la de la sɩra, Nawẽnnɛ de la ayɩla, ayẽma ka boe sãn dagna ẽŋa mã’a. 33Fʋ nõŋɛ Nawẽnnɛ la fʋ sũure wuu, la fʋ yɛm wuu, la fʋ pãŋa wuu, la fʋ nõŋɛ fʋ tadãana wʋ fõn nõŋɛ fʋ mẽŋa se’em na, ãn sõŋa mɛ gãnna kãabgɔ buuri wuu.»

34Tɩ Azezi yẽ ẽn lerge la yɛm na, tɩ a yele ẽ yetɩ: «Fʋ ka zãagɛ la Nawẽnnɛ so’olʋm.» Tɩ nẽra nẽra ka le saagɛ soke ẽ sokre.

Krisi de la naba Adavidi Zuudãana

(Amatie 22:41-46, Aluki 20:41-44)

35Azezi n daan zãsnɩ nẽrba Wẽnde-kãtʋm na, a soke ba yetɩ: «Wãne tɩ lɔɔ karẽnsãandõma yetɩ Krisi de la naba Adavidi yɩɩŋa? 36Dee tɩ Nawẽnnɛ Sɩa yʋʋn botɩ Adavidi mẽŋa tɔgɛ yetɩ:

‹Zuudãana Nawẽnnɛ yele mam Zuudãana yetɩ,

zĩ’ire m zʋʋgɔ bɔba halɩ tɩ m wa ẽŋɛ fʋ bɛ’ɛba la tɩ ba bɔna fʋ nãma tẽŋa.›

37Adavidi mẽŋa sãn wi ẽ yetɩ: ‹Zuudãana›, la wʋn ẽŋɛ la wãne tɩ a dɛna Adavidi yɩɩŋa?» Tɩ nẽr-kʋʋŋɔ la sɛlsra a yetɔga la sũ-yẽlʋm.

Azezi yele nẽrba tɩ ba da ãna wʋ lɔɔ karẽnsãandõma

(Amatie 23:1-36, Aluki 20:45-47)

38Azezi n zãsnɩ nẽrba la, a yele ba yetɩ: «Guuse ya mẽŋa la lɔɔ karẽnsãandõma n eerɩ kaara la fu-wogro bɔɔra tɩ nẽrba pʋ’ʋsra nã’asra ba da’asʋm, 39dee bɔɔra nã’asgɔ zẽ’esɩ wẽndeto pʋam, la dia zẽ’esʋm tɩ ba zẽa la. 40Ba to’osrɩ la pɔkõpa n tarɩ sɛla la wuu, dee pʋ’ʋsra Nawẽnnɛ pʋ’ʋs-wogro tɩ nẽrba bɩsra ba. Ba wʋn yẽ sɩbgrɛ gãnna wuu.»

Pɔkõorɛ bɔ’a yelle

(Aluki 21:1-4)

41Azezi daan zĩ la Wẽnde-kãtʋm ligri daka la zẽ’am dee bɩsra nẽr-kʋʋŋɔ la n sẽnnɩ ɩta ligri daka la pʋam. Tɩ bõntatba zozo’e ɩta ligri pãɩ. 42Tɩ pɔkõorɛ n de nasa wa’am wa dɩkɛ lig-kõb-pɩgsɩ bayi mã’a ẽŋɛ mĩ. 43Tɩ Azezi wi a karẽnbiisi la, yele ba yetɩ: «Mam yetɩ ya la asɩra, tɩ pɔkõorɛ ẽna n de nasa la ẽŋɛ ligri daka la pʋam zo’oge gãnna ba wuu mɛ. 44Se’ere n soe la, bãma wuu looge la bãma n tarɩ sɛla pãɩ la pʋam wa ẽŋɛ mĩ. La ẽŋa n de nasa la, dɩkɛ la a dia ligri wuu wa ẽŋɛ mĩ.»

13

Wẽnde-kãtɛ la sã’aŋɔ, la dũnia ba’asgɔ nãmsgɔ yelle

(Amatie 24:1-28, Aluki 21:5-24)

1Azezi daan ze’ele la Wẽnde-kãtʋm na yɛsra, tɩ a karẽnbia ayɩla yele ẽ yetɩ: «Karẽnsãama, bɩsɛ kuga n ba ãna sõŋa tɩ ba dɩkɛ mẽ de-kãra se’em.» 2Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Fõn yẽ de-kãra wã, ba wʋn lʋbɛ ba wuu mɛ saam saam tɩ kugre baa ayɩla kãn weege a tadãana zuo.»

3La Azezi daan sẽŋɛ ka zẽa la Oliivi tãŋa zuo tɩ a nẽŋa bɩsra Wẽnde-kãtɛ la. La Apɩyɛɛrɩ, la Azakɩ, la Azã, la A’ãndre mã’a n daan boe a zẽ’am, 4soke ẽ yetɩ: «Yele to, wakat-kãna tɩ bõn-ẽŋa wʋn ẽŋɛ, la bẽm n wʋn pa’alɛ tɩ wakatɛ la paagɛ mɛ tɩ bõn-bãma wuu wʋn ẽŋɛ?» 5Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Guuse-ya tɩ nẽra da pã’asɛ ya tɩ ya tuuge. 6Nẽrba zozo’e n wʋn dɩkɛ mam yʋ’ʋrɛ wa’am wa pã’asra ya, tɩ ba nẽra woo yetɩ: ‹Mam n de Krisi la.› La ba wʋn botɩ nẽrba zozo’e tuuge mɛ. 7Ya sãn wa wõm zɛbrɛ dãmnɛ, la zɛbrɛ yelle, da basɛ-ya tɩ dabeem kẽ ya, dẽnɩ tɩ bõn-bãma ẽŋɛ. La, la nãn ka de dũnia ba’asgɔ. 8Buuri ayɩla wʋn isge zɛbra la buuri ayẽma, tɩ so’olʋm ayɩla isge zɛbra la so’olʋm ayẽma. La tẽŋa wʋn tĩi mĩim mɛ zẽ’esɩ zozo’e, la kɔm wʋn bɔna. Bɛla wuu nãn de la toogo la sẽŋrɛ, la ãn wʋ pɔka virgre toogo n nãn sẽŋrɩ la.

9Guuse ya mẽŋa, tɩ nẽrba wʋn tarɩ ya mɛ sẽŋɛ ka sãm ba sarɩyadia zẽ’esʋm, tɩ ba wẽ ya ba wẽndeto pʋam. La ba wʋn tarɩ ya sẽŋɛ gɔmnadõma, la na’adõma nẽŋam mam ĩyã. La ya wʋn tɔgɛ mam yɛla pa’alɛ ba. 10La dẽnɩ tɩ Nawẽnnɛ kõ-yẽlga la dẽŋɛ mõolɛ bɔ buuri wuu, dee tɩ dũnia ba’asgɔ paagɛ. 11La ba sãn wa yõgɛ ya tarɩ sẽŋɛ ka sãm sarɩyadia zẽ’am, ya da fabla yãma n wʋn tɔgɛ se’em, wakatɛ sãn wa paagɛ, tɔgɛ-ya yetɔg-sɛba tɩ Nawẽnnɛ wʋn bɔ ya la, se’ere n soe la, la dagɩ ya mẽŋa n wʋn tɔgɛ, la de la Nawẽnnɛ Sɩa n wʋn sõŋɛ ya. 12Sɔbia wʋn botɩ ba yõkɛ sɔbia kʋ, tɩ sɔ mẽ wʋn ẽŋɛ a bia bɛla, la kɔma wʋn zɛbra la ba sɔdõma, la ba madõma botɩ ba kʋ ba. 13Nẽrba zozo’e wʋn sise ya mam yʋ’ʋrɛ ĩyã. La nẽr-sɛka n wʋn mõrgɛ ze’ele kãŋkãŋɛ ka paagɛ ba’asgɔ wʋn yẽ fãarɛ.

14Ya wʋn wa yẽ sɛka n de bõn-be’ego n sã’anɩ sɛla woo la, tɩ a boe zẽ’e-sɛka n ka masɛ tɩ a bɔna la.» (Sɛka n karẽŋrɩ la mõrgɛ wõm a võorɛ.) «Ya sãn yẽ bɛla, sɛba n boe Zude zoe zom tãnsɩ zuo. 15La nẽr-sɛka n boe gɔsgɔ da sige bɔɔra tɩ a kẽ deem dɩkɛ sɛla. 16La nẽr-sɛka n boe va’am da kãn lebe kule yire tɩ a dɩkɛ a fuugo. 17Dabs-bãma, la wʋn dɛna la toogo bɔ pɔg-sɛba n tarɩ pʋa la, la sɛba n tarɩ kɔma tɩ ba mõgra la. 18Sose-ya Nawẽnnɛ tɩ yel-bãma da wa dɛna ɔɔrɔ wakatɛ. 19Se’ere n soe la, dabs-bãma wʋn dɛna la toogo zozo’e, tɩ ba nãn ka yẽ halɩ pĩ’iluŋo tɩ Nawẽnnɛ nãam dũnia wa paam zĩna, la toog-ẽŋa buuri kãn le malɩn wa’am. 20Nawẽnnɛ sãn ka bo’oge nɩ dabs-bãma sõorɛ, nẽra ka boe nɩ n wʋn põsɛ. La Nawẽnnɛ mẽŋa nẽrba tɩ a looge la ĩyã, tɩ a bo’oge dabs-bãma sõorɛ.

21La nẽra sãn yele ya yetɩ: ‹Bɩsɛ-ya, Krisi boe la kalam›, bɩɩ ‹bɩsɛ-ya, a boe la ke›, ya da sakɛ. 22Nẽrba n wʋn wa’am wa parɩm tɩ bãma n de Krisi, la nẽrba n wʋn wa’am wa parɩm tɩ bãma n de Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsrɩba tõm tõon-yãlma, la yel-kɩrsɩ, bɔɔra tɩ ba sãn tã’agɛ, ba botɩ nẽr-sɛba tɩ Nawẽnnɛ looge la tuuge doose ba. 23Guuse ya mẽŋa, tɩ mam dẽŋɛ yele ya sɛla woo mɛ.»

Azezi n de Nẽrsaala Dayʋa la lemŋo

(Amatie 24:29-44, Aluki 21:25-36)

24Azezi le yele yetɩ: «Toogo la dabsa poorʋm, wẽntulle wʋn sobge mɛ, tɩ wõrga kãn le nẽera a peelem. 25La wõrbiɛ wʋn ze’ele saazuum lui. La bõn-sɛba n boe saazuum wʋn mĩim mɛ. 26La ba wʋn yẽ Nẽrsaala Dayʋa la n boe sawara pʋam sẽna la pãn-kãtɛ, tɩ a na’am pãŋa peelem nẽegɛ. 27La a wʋn tõm a malɛkadõma mɛ tɩ ba sẽŋɛ dũnia gɔbga la zʋʋgɔ, la dapoore la zanõrɛ, ka lagsɛ nẽr-sɛba tɩ a looge la halɩ ka paagɛ dũnia tɛka wuu.»

28Azezi le yele ba yetɩ: «Dɩkɛ-ya makrɛ la kẽnkãŋa bãŋɛ zãsŋɔ la võorɛ. Kẽnkãŋa wila sãn wa pusra võorɔ, ya mi tɩ sigre lɛm mɛ. 29Bɛla mẽ, ya sãn wa yẽ tɩ bõn-bãma wuu ɩtɩ, ya bãŋɛ tɩ Nẽrsaala Dayʋa la lɛm mɛ, a boe la zanõrʋm. 30Mam yetɩ ya la sɩra, tɩ bõn-bãna wʋn ɩta mɛ dee tɩ zamãan-ẽna yãŋa tole. 31Saazuum la tẽŋa wʋn tole mɛ, la mam yetɔga kãn malɩn tole.

32Nẽra nẽra ka mi daar-sɛka la wakat-sɛka tɩ Nẽrsaala Dayʋa la wʋn leme wa’am. Baa malɛkadõma n boe Nawẽnnɛ yire, bɩɩ Dayʋa la mẽŋa ka mi, sãn dagna Sɔ Nawẽnnɛ mã’a. 33Guuse ya mẽŋa sõŋa, la ya mãasʋm, se’ere n soe la, ya ka mi wakatɛ la. 34La wʋn ãna wʋ bʋraa n we’esɩ sore dee dɩkɛ a yire gu’ule a tõntõnɩba, bɔ tõntõnna woo a tõonɛ, dee yele zanõr-gu’ura tɩ a gu’ura. 35Bɛla ĩyã gu’ura-ya, se’ere n soe la, ya ka mi wakat-sɛka tɩ yidãana la wʋn leme wa’am. A tã wʋn leme wa’am zaanõorɛ mɛ, bɩɩ sõnsʋa, bɩɩ nõ-rɔɔgɔ kaasga wakatɛ, bɩɩ bulika. 36Guuse-ya tɩ yidãana la da wa’am wa di’ige ya, tɩ ya gĩsri mɛ. 37Mam n yetɩ ya se’em na, mam yetɩ nẽrba wuu la bɛla, gu’ura-ya.»

14

Zifdõma nẽŋadõma eerɩ sore tɩ ba kʋ Azezi

(Amatie 26:1-5, Aluki 22:1-2, Azã 11:45-53)

1La daan deege la dabsa ayi tɩ Zɔɔg-basɛ kibsa tɩ ba obrɩ borborɩ n ka tarɩ dãbɩllɛ dabsa paagɛ. Tɩ kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la lɔɔ karẽnsãandõma ɛɛra sore tɩ ba sʋgɛ yõkɛ Azezi kʋ. 2Tɩ ba yele taaba yetɩ: «Tɩ da kãn ẽŋɛ-ya bɛla kibsa wã pʋam, tɩ nẽrba la wʋn gire mɛ.»

Pɔka n ka’agɛ kaam ẽŋɛ Azezi zuo

(Amatie 26:6-13, Azã 12:1-8)

3Azezi daan boe la Betani, Asimõ n wa dɛna kõnkonne yire, tɩ ba daan bɔna mĩ dita. Tɩ pɔka tarɩ albatrɩ dugla n pɩrɛ la tɩdarɛ ka-sõma ligri n zo’oge tɩ ba wi’iri tɩ naarɩ, wa’am wa vuke dugla la, ka’agɛ kaam na ẽŋɛ Azezi zuugo. 4Tɩ nẽrba basɛba n boe bilam na sũure sã’am, tɩ ba yele taaba yetɩ: «Bẽm tɩ pɔka la sã’am ka-sõma la wãna? 5Ba tã nɩ wʋn koose ba gãŋɛ lig-kõba kɔbstã mɛ, dɩkɛ ligri la bɔ nasdõma.» Tɩ ba zɛrgɛ pɔka la.

6Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Basɛ-ya pɔka la bãalam, bẽm tɩ ya tɔgra ẽ tɩ a sũure sã’am? Ẽn ẽŋɛ sɛla bɔ mam na de la tõon-sõŋɔ. 7Nasdõma boe la ya lɛ mɛ wakatɛ wuu, ya tã wʋn ẽŋɛ ba sõŋa mɛ yan boorɩ wakat-sɛka, la mam kãn bɔna la ya lɛ wakatɛ wuu. 8Ẽŋa n tarɩ sɛla la, tɩ a ẽŋɛ. Ẽn ka’agɛ ka-sõma la ẽŋɛ mam ĩyã la, a dẽŋɛ ẽŋɛ la ban wʋn ẽŋɛ mam se’em mam laarɛ daarɛ. 9Mam yetɩ ya la asɩra, tɩ dũnia wã zẽ’e-sɛka wuu tɩ ba wʋn wa mõolɛ Nawẽnnɛ kõ-yẽlga la, ba mẽ wʋn tɔgɛ pɔka wã n ẽŋɛ mam se’em wã, tɩ ba tẽra a yelle.»

Azudaasɩ eerɩ sore tɩ a pa’alɛ tɩ ba yõkɛ Azezi

(Amatie 26:14-16, Aluki 22:3-6)

10Tɩ Azudaasɩ Iskariyo n de Azezi karẽnbiisi pia la ayi la nẽra ayɩla sẽŋɛ kãabgɔ kẽma nẽŋadõma zẽ’am, ka yele ba tɩ ẽŋa wʋn pa’alɛ tɩ ba yõkɛ Azezi. 11La ban daan wõm ẽn yele se’em na, tɩ ba sũure ẽŋɛ yẽlʋm, tɩ ba yetɩ bãma wʋn bɔ ẽ ligri. Tɩ Azudaasɩ yãŋa ɛɛra so-sɛka tɩ a wʋn pa’alɛ tɩ ba yãŋɛ yõkɛ ẽ na.

Azezi diti Zɔɔg-basɛ kibsa la a karẽnbiisi

(Amatie 26:17-30, Aluki 22:7-23, Azã 13:21-30, 1 Korẽntɩ 11:23-25)

12Borborɩ n ka tarɩ dãbɩllɛ kibsa la pɔspɔsɩ daarɛ tɩ ba kʋʋrɩ pebilsi dita Zɔɔg-basɛ kibsa la n daan paagɛ. Tɩ Azezi karẽnbiisi la soke ẽ yetɩ: «Fõn boorɩ tɩ tɩ sẽŋɛ la bɛ ka mãasʋm Zɔɔg-basɛ kibsa la tɩ fʋ di?» 13Tɩ Azezi tõm a karẽnbiisi bayi yele ba yetɩ: «Sẽŋɛ-ya tẽŋa la pʋam, tɩ ya wʋn tʋ’ʋsɛ bʋraaga n tʋ yoore la ko’om, ya doose ẽ 14sẽŋɛ yi-sɛka tɩ a wʋn kẽ la, ka yele yidãana la yetɩ: ‹Karẽnsãama la yetɩ, deego boe la bɛ, tɩ ẽŋa la a karẽnbiisi wʋn di Zɔɔg-basɛ kibsa la?› 15A wʋn pa’alɛ ya de-kãtɛ n boe ayẽma zuo, tɩ sɛla woo mãasʋm bɔna mĩ. Bilam tɩ ya wʋn mãasʋm tɩ tɩ di kibsa la.» 16Tɩ a karẽnbiisi la yese sẽŋɛ tẽŋa la pʋam ka yẽ sɛla woo wʋ Azezi n yele ba se’em na. Tɩ ba mãasʋm Zɔɔg-basɛ kibsa la bilam.

17Tɩ wẽnnɛ daan mã’agɛ, tɩ Azezi la a karẽnbiisi pia la ayi la wa’am, 18wa zẽa dita, tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Mam yetɩ ya la asɩra, tɩ ya nẽra ayɩla n diti la mam kalam n wʋn pa’alɛ tɩ ba yõkɛ mam.» 19Tɩ la daan sã’am ba sũure. Tɩ ba sɔkra ẽ ayɩla ayɩla yetɩ: «La de la mam?» 20Tɩ a lerge ba yetɩ: «La de la ya nẽrba pia la ayi la nẽr-sɛka n wʋn yɛglɛ la mam tũm a nu’ugo laaga pʋam na. 21Nẽrsaala Dayʋa la wʋn ki wʋ lan põn gʋlsɛ a yelle Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam se’em na. La sɛka n yetɩ a pa’alɛ tɩ ba yõkɛ Nẽrsaala Dayʋa la wʋn yẽ toogo. Nẽr-ẽŋa ma sãn ka dɔgɛ nɩ ẽ n sõɩ.»

22La ban daan diti la, tɩ Azezi dɩkɛ borborɩ pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ, dee fiise bɔ a karẽnbiisi la yetɩ: «To’oge-ya di, ẽna wã de la mam ĩyã.» 23Dee dɩkɛ bõn-yũula pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ, dee bɔ ba, tɩ ba wuu yũ. 24Dee yele ba yetɩ: «Bãna wã de la mam zɩɩm n wʋn yese saagɛ nẽrba zozo’e ĩyã, pa’alɛ tɩ Nawẽnnɛ bĩŋe nõorɛ la ba. 25Mam yetɩ ya la asɩra, tɩ mam kãn le yũ viinye biɛ bõn-yũula wã, halɩ tɩ la ka paagɛ daar-sɛka tɩ mam wʋn le yũ ba Nawẽnnɛ so’olʋm pʋam.» 26Tɩ ba yõom yõoma pẽgɛ Nawẽnnɛ, dee yese wɛ’ɛsa Oliivi tãŋam.

Azezi yetɩ Apɩyɛɛrɩ wʋn sɩ’ɩsɛ ẽŋa

(Amatie 26:31-35, Aluki 22:31-34, Azã 13:36-38)

27Tɩ Azezi yele a karẽnbiisi la yetɩ: «Yãma wuu wʋn lebe la poorʋm dee basɛ mam, se’ere n soe la, la gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ: ‹Mam wʋn kʋ dũnsĩina dee tɩ piisi la wɩrgɛ.› » 28La Azezi le yele ba yetɩ: «La mam sãn wa vo’oge, mam wʋn dẽŋɛ ya sẽŋɛ Galile.» 29Tɩ Apɩyɛɛrɩ yele ẽ yetɩ: «Baa ba wuu sãn lebe poorʋm dee basɛ fõn, mam kãn basɛ fõn.» 30Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Mam yetɩ fʋ la sɩra, tɩ zĩna, yʋ’ʋŋɔ ẽna wã, lan dẽŋɛ nõ-rɔɔgɔ n wʋn kaasɛ nõorɛ ayi, fʋ wʋn sɩ’ɩsɛ nõorɛ atã tɩ fõn ka mi mam.» 31Tɩ Apɩyɛɛrɩ le tɔgɛ ke’enke’em yetɩ: «Baa la sãn dɛna tɩ mam lagɩm na fõn ki, mam kãn malɩn sɩ’ɩsɛ fõn.» Tɩ karẽnbiisi la wuu lagɩm yele bɛla.

Azezi pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ Getsemane

(Amatie 26:36-46, Aluki 22:39-46)

32Tɩ ba paagɛ zẽ’e-sɛka yʋ’ʋrɛ n de Getsemane la. Tɩ Azezi yele a karẽnbiisi la yetɩ: «Zĩ’ire-ya kalam dee tɩ m sẽŋɛ ka pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ.» 33La a tarɩ la Apɩyɛɛrɩ, la Azakɩ, la Azã sẽŋɛ. Tɩ a sũure sã’am zozo’e, tɩ la dãan ẽ. 34Tɩ a yele ba yetɩ: «Sũ-sã’aŋɔ n tarɩ mam zozo’e tɩ mam ãna wʋ m yetɩ m ki mɛ na. Weege-ya kalam gu’ura, da gĩse-ya.» 35La a sẽŋɛ la nẽŋa fẽe, ka võglɛ tẽŋa pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ yetɩ, la sãn tãna, toogo la fõrgɛ dee basɛ ẽ. 36Dee yetɩ: «M Sɔ, fõn tã sɛla woo ɩta, basɛ tɩ nãmsgɔ ẽna fõrgɛ dee basɛ ma. La, la da kãn dɛna mam n boorɩ se’em, la dɛna fõn boorɩ se’em.»

37La a leme a karẽnbiisi batã la zẽ’am wa yẽ tɩ ba gĩsri mɛ, tɩ a soke Apɩyɛɛrɩ yetɩ: «Asimõ, fõn gĩsri mɛ? Fõn ka tã wʋn gu karf-ayɩla ka gĩse?» 38Dee yele ba yetɩ: «Basɛ-ya gẽem dee pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ tɩ yelle da paagɛ ya tɩ ya lui. Ya sɩa la boorɩ mɛ, la ya ĩyã ka tara pãŋa.»

39La a daan le lebe ka pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ wʋ ẽn pʋ’ʋsɛ se’em na. 40Dee le leme wa yẽ tɩ ba gĩsri mɛ, se’ere n soe la, gẽem n ba tarɩ ba. Tɩ ba ka mina ban wʋn yele ẽ se’em.

41A daan le sẽŋɛ mɛ, dee leme wa’am nõorɛ atã pʋam wa soke ba yetɩ: «Ya ken vɔ’ɔsra mɛ dee gĩsra? La ẽŋɛ ba’asɛ mɛ, wakatɛ paagɛ mɛ tɩ ba wʋn dɩkɛ Nẽrsaala Dayʋa la ẽŋɛ tõon-be’ero dõma nu’usum. 42Isge-ya tɩ sẽŋɛ, tɩ sɛka n wʋn pa’alɛ tɩ ba yõkɛ mam na n wãna sẽm.»

Ba yõkɛ Azezi

(Amatie 26:47-56, Aluki 22:47-53, Azã 18:3-12)

43Azezi n daan ken tɔgra la, tɩ Azudaasɩ n de a karẽnbiisi pia la ayi la nẽra ayɩla, doose la nẽr-kʋʋŋɔ sẽŋɛ paam. La nẽr-kʋʋŋɔ la daan tarɩ la sʋkɔbrɔ, la dɔa dɔla ẽ. La de la kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la lɔɔ karẽnsãandõma, la tẽŋa la kẽma n tõm ba. 44La Azudaasɩ n wʋn pa’alɛ tɩ ba yõkɛ ẽ na, põn tɔgɛ mɛ pa’alɛ ba yetɩ: «Sɛka tɩ mam wʋn kɔkɛ ẽ na, ẽŋa n bɛla, yõkɛ-ya ẽ, tarɩ ẽ sõŋa fõrgɛ.»

45La Azudaasɩ n paam na, a sẽŋɛ lɛm na Azezi, yele ẽ yetɩ: «Karẽnsãama.» Dee kɔkɛ ẽ. 46Tɩ nẽrba la paagɛ yõkɛ ẽ. 47Tɩ nẽr-sɛba n daan boe mĩ na nẽra ayɩla fooge a sʋkɔbgɔ sɛ kãabgɔ kẽma nẽŋadãana tõntõnna tʋbrɛ fiige. 48Tɩ Azezi soke ba yetɩ: «Yãma tarɩ la sʋkɔbrɔ, la dɔa sẽna tɩ ya yõkɛ mam wʋ mam de la fãara la? 49Mam daan boe la yãma lɛ Wẽnde-kãtʋm na daarɛ woo zãsna nẽrba, tɩ ya ka yõkɛ mam. La, la de la tɩ bõn-sɛka n gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam na ẽŋɛ.» 50Tɩ a karẽnbiisi la wuu zoe dee basɛ ẽ.

51La budib-polle ayɩla n daan lobe fugɔbga mã’a dɔla Azezi. Tɩ ba daan zɛ ẽ tɩ ba yõkɛ, 52tɩ a basɛ a fugɔbga la dee zoe beele fõrgɛ.

Ba tarɩ Azezi sẽŋɛ Zifdõma sarɩyaditba zẽ’am

(Amatie 26:57-68, Aluki 22:54-55,63-71, Azã 18:13-14,19-24)

53Ba daan tarɩ Azezi sẽŋɛ la kãabgɔ kẽma nẽŋadãana la yire, bilam tɩ kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la tẽŋa la kẽma, la lɔɔ karẽnsãandõma la wuu tigse. 54Tɩ Apɩyɛɛrɩ daan bɔna poorʋm zãazãarɛ dɔla, ka paagɛ kẽ kãabgɔ kẽma nẽŋadãana la yire zẽnzakam, zẽa la tõntõnɩba ɔɔsra bugum.

55La kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la sarɩyaditba la wuu daan eerɩ la yelle tɩ ba dõrɛ Azezi botɩ ba kʋ ẽ, la ba ka yẽ. 56Tɩ nẽrba zozo’e daan parɩm bɔ Azezi, la ba yetɔga la ka doose taaba.

57Tɩ nẽrba basɛba daan isge parɩm bɔ ẽ yetɩ: 58«Tõma wõm tɩ a yetɩ: ‹Mam wʋn wõrgɛ Wẽnde-kãtɛ la tɩ nẽrsaalba mẽ la, dee le mẽ ayẽma dabsa atã pʋam n dagɩ nẽrsaalba mẽa.› » 59Baa bõn-ẽŋa pʋam ba yetɔga la ka doose taaba.

60Tɩ kãabgɔ kẽma nẽŋadãana la isge ze’ele ba wuu nẽŋam soke Azezi yetɩ: «Ban tɔgɛ fõn se’em na, fõn kãn lerge se’ere?» 61Tɩ Azezi daan sĩna ka lerge se’ere. Tɩ kãabgɔ kẽma nẽŋadãana la le soke ẽ yetɩ: «Fõn de la Krisi, Nawẽnnɛ tɩ tõma pẽgrɩ la Dayʋa la?» 62Tɩ Azezi lerge yetɩ: «Ẽe, mam de la ẽŋa. La ya wʋn yẽ Nẽrsaala Dayʋa la tɩ a zĩ Nawẽnnɛ n de pãŋa dãana la zʋʋgɔ bɔba, ya wʋn yẽ tɩ a boe sawara pʋam sẽna.» 63Tɩ kãabgɔ kẽma nẽŋadãana la ãasʋm a mẽŋa futo, dee yetɩ: «Tɩ le ɛɛra la bẽm kaset-dõma? 64Ya wõm ẽn sã’am Nawẽnnɛ yʋ’ʋrɛ. Yãma tẽ’esɛ la wãne?» Tɩ ba wuu yetɩ: «A masɛ la kũm.»

65Tɩ ba nẽrba basɛba daan sẽŋɛ tʋbsra nõtõorʋm ɩta Azezi, dɩkɛ tãnnɛ pĩ a nini, mũm kũnkũra wẽ ẽ, dee yɛta ẽ tɩ: «Bãŋɛ pa’alɛ tɔ nẽr-sɛka n wẽ fɔ?» Tɩ gu’urba la to’oge ẽ, wẽ a pɛgsɩ.

Apɩyɛɛrɩ sɩ’ɩsɛ tɩ ẽŋa ka mi Azezi

(Amatie 26:69-75, Aluki 22:56-62, Azã 18:15-18,25-27)

66La Apɩyɛɛrɩ daan ken bɔna la zẽnzakam na, tɩ kãabgɔ kẽma nẽŋadãana tõntõn-pɔka wa’am mĩ, 67wa yẽ Apɩyɛɛrɩ n ɔɔsrɩ bugum na, tɩ a bɩsra ẽ, dee yetɩ: «Fõn mẽ daan po bɔna la Nazarɛtɩ bʋraa Azezi lɛ.» 68Tɩ Apɩyɛɛrɩ sɩ’ɩsɛ yetɩ: «Mam ka mi, mam ka bãŋɛ fõn yele se’em na võorɛ.» Apɩyɛɛrɩ yele bɛla dee yese ka zɛ la zanõrʋm, tɩ nõ-rɔɔgɔ kaasɛ. 69Tɩ tõntõn-pɔka la le yẽ ẽ, yele sɛba n boe mĩ na yetɩ: «Bʋra-ẽna de la Azezi nẽra ayɩla.» 70Tɩ Apɩyɛɛrɩ le sɩ’ɩsɛ. Tɩ la ẽŋɛ fẽe, tɩ nẽr-sɛba n ze mĩ na le yele Apɩyɛɛrɩ yetɩ: «Asɩra, fõn de la ba nẽra ayɩla. Fõn de la Galile nẽra.» 71Tɩ Apɩyɛɛrɩ pɔɩ Nawẽnnɛ yetɩ: «Mam ka mi bʋra-sɛka tɩ ya tɔgrɩ a yelle wã.» 72Bilam mẽŋa tɩ nõ-rɔɔgɔ le kaasɛ nõorɛ ayi pʋam. Tɩ Apɩyɛɛrɩ tẽegɛ Azezi n daan yele ẽ yetɩ: «Lan dẽŋɛ nõ-rɔɔgɔ n wʋn kaasɛ nõorɛ ayi, fʋ wʋn sɩ’ɩsɛ nõorɛ atã tɩ fõn ka mi mam» na. Tɩ a sũure sã’am, tɩ a kɛlla.

15

Ba tarɩ Azezi sẽŋɛ gɔmna Apilatɩ zẽ’am

(Amatie 27:1-2,11-14, Aluki 23:1-5, Azã 18:28-38)

1Beere n daan wiige bulika, tɩ kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la tẽŋa la kẽma, la lɔɔ karẽnsãandõma, bãma wuu n de sarɩyaditba la daan lagsɛ mɛ tɔgɛ kʋ, botɩ ba lʋ Azezi tarɩ ẽ sẽŋɛ Apilatɩ zẽ’am. 2Tɩ Apilatɩ soke Azezi yetɩ: «Fõn de la Zifdõma naba?» Tɩ a lerge yetɩ: «La de la fõn yele se’em na.» 3Tɩ kãabgɔ kẽma nẽŋadõma la dõrɛ ẽ yɛla zozo’e. 4Tɩ Apilatɩ le soke Azezi yetɩ: «Fõn wõm yetɔg-sɛba wuu tɩ ba tɔgɛ bɔ fʋ wã, fõn kãn lerge se’ere?» 5Tɩ Azezi ka le lerge se’ere, tɩ la di’ige Apilatɩ.

Ba tɔgɛ tɩ ba kʋ Azezi

(Amatie 27:15-26, Aluki 23:13-25, Azã 18:39—19:16)

6Zɔɔg-basɛ kibsa woo Apilatɩ daan ẽn botɩ ba yese la nẽr-sɛka tɩ nẽrba la boorɩ la yʋ’a deem basɛ. 7La bʋraa ayɩla yʋ’ʋrɛ n de Abarabasɩ, ẽŋa la nẽrba basɛba n daan dãmɛ tẽŋa, kʋ nẽra tɩ ba yõgɛ ba yʋ. 8Tɩ nẽr-kʋʋŋɔ la sẽŋɛ Apilatɩ zẽ’am ka sose ẽ yetɩ, a ẽŋɛ ẽŋa n ɩtɩ se’em na bɔ ba. 9Tɩ a soke ba yetɩ: «Ya boorɩ tɩ m yese la Zifdõma naba la basɛ bɔ ya?» 10Se’ere n soe la, a bãŋɛ tɩ kãabgɔ kẽma nẽŋadõma la ẽŋɛ la sũure botɩ ba yõkɛ Azezi wa bɔ ẽ. 11La kãabgɔ kẽma nẽŋadõma la daan sa’asɛ nẽr-kʋʋŋɔ la mɛ, tɩ ba sẽŋɛ ka sose Apilatɩ tɩ a yese Abarabasɩ basɛ bɔ ba. 12Tɩ Apilatɩ le soke ba yetɩ: «Bɛla, sɛka tɩ ya wi’iri tɩ Zifdõma naba la, yãma boorɩ tɩ m ẽŋɛ ẽ na wãne?» 13Tɩ ba tɔgra ke’enke’em yetɩ: «Ka ẽ dɔ-puurŋa zuo.» 14Tɩ Apilatɩ soke ba yetɩ: «A ẽŋɛ la bẽm n de be’em?» Tɩ ba malɩn tɔgra ke’enke’em yetɩ: «Ka ẽ dɔ-puurŋa zuo.» 15La Apilatɩ daan boorɩ tɩ a ẽŋɛ tɩ nẽrba la sũure n ẽŋɛ yẽlʋm, tɩ a yese Abarabasɩ basɛ bɔ ba. Dee botɩ ba wẽ Azezi la ka’asa, dee dɩkɛ ẽ bɔ tɩ ba ka ẽ dɔ-puurŋa zuo.

Sʋdaasɩ yaalɛ Azezi

(Amatie 27:27-31, Azã 19:2-3)

16Tɩ sʋdaasɩ tarɩ Azezi kẽ gɔmna la yire zẽnzakam, dee wi sʋdaasɩ la wuu, tɩ ba lagsɛ. 17Tɩ ba dɩkɛ fuugo n de gomusga yɛ Azezi, dee dɩkɛ gõ’osɩ wʋgɛ mũŋa vuge ẽ. 18Dee yãŋa pʋ’ʋsra ẽ yetɩ: «Zifdõma naba, naa!» 19Dee dɩkɛ dasaarɛ wẽ a zuugo, tʋbsɛ nõtõorʋm mĩ ẽ, dee ka dũma tẽŋa a nẽŋam nã’asra ẽ. 20Ban yaalɛ ẽ kɩ’ɩlɩm na, ba yɛɛgɛ gomusga fuugo la mɛ, dee le yɛ ẽ a futo, tarɩ ẽ yese tɩ ba sẽŋɛ ka ka dɔ-puurŋa zuo kʋ.

Ba ka Azezi dɔ-puurŋa zuo

(Amatie 27:32-44, Aluki 23:26-43, Azã 19:17-27)

21Ban daan tarɩ Azezi wɛ’ɛsa la, ba daan tʋ’ʋsɛ la bʋraaga ayɩla yʋ’ʋrɛ n de Asimõ n ze’ele Sirɛnɩ, a de la Alɛgsãndrɩ la Arufusi sɔ. A daan ze’ele la va’am lɛmna. Tɩ sʋdaasɩ la pẽrgɛ ẽ, tɩ a to’oge Azezi kũm dɔ-puurŋa la buke. 22Ba daan tarɩ Azezi sẽŋɛ la zẽ’a tɩ ba wi’iri tɩ Golgota, a võorɛ de la zuwaŋrɛ zẽ’a. 23Ba daan dɩkɛ la dãam n gaam na tɩɩm yʋ’ʋrɛ n de miiri bɔ ẽ tɩ a yũ, tɩ a zagsɛ ka yũ. 24Tɩ ba daan ka ẽ dɔ-puurŋa zuo, dee dɩkɛ a futo tɩ ba pʋɩ taaba, pɔsɛ tɩ ba bãŋɛ nẽra woo n wʋn to’oge se’em. 25La daan de la bulika karf-awɛɩ wakatɛ tɩ ba ka ẽ dɔ-puurŋa zuo. 26Ba daan gʋlsɛ la gʋlsgɔ pa’alɛ bõn-sɛka n botɩ ba ka ẽ lablɛ dɔ-puurŋa la zuo. Ba daan gʋlsɛ yetɩ: «Zifdõma naba.» 27Ba daan tarɩ la fãarba bayi wa po ka dɔ-puursi zuto, ayɩla a zʋʋgɔ bɔba, ayẽma a gɔbga bɔba. [ 28La de la bɛla, tɩ Nawẽnnɛ gõŋɔ n gʋlsɛ se’em na ẽŋɛ. La gʋlsɛ yetɩ: «Ba geele ẽ pa’asɛ la tõon-be’ero dõma pʋam.»]

29Tɩ nẽr-sɛba n dolɩ bilam tɔlla la lɔbra ba zuto, dee tʋʋra ẽ yetɩ: «Ẽhẽe, faa! Dagɩ fõn yetɩ fõn wʋn wõrgɛ Wẽnde-kãtɛ la dee le mẽ ẽ dabsa atã pʋam? 30Fãagɛ fʋ mẽŋa dɔ-puurŋa la zuo sige.» 31Tɩ kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la lɔɔ karẽnsãandõma la mẽ la’ara ẽ yɛta taaba yetɩ: «A daan fãagrɩ nẽrba basɛba mɛ, dee ka tãna wʋn fãagɛ a mẽŋa. 32A sãn dɛna Krisi, Ɩsrayɛlɩ dõma naba la, a ze’ele dɔ-puurŋa la zuo sige nãnannɛ wã tɩ tɩ yẽ dee sakɛ.» Tɩ nẽr-sɛba tɩ ba ka dɔ-puursi zuto lɛm ẽ na mẽ tɔgɛ ẽ be’em.

Azezi kũm

(Amatie 27:45-56, Aluki 23:44-49, Azã 19:28-30)

33Wʋntɛɛŋa zuu-tẽŋasʋka n daan paagɛ, tɩ tẽŋa la wuu lebge lika halɩ ka paagɛ zaanõorɛ karf-atã. 34Karf-atã la wakatɛ tɩ Azezi tɔgɛ ke’enke’em yetɩ: «Eloi, Eloi, lama sabaktani.» La võorɛ de la: «Mam Wẽnnaam, mam Wẽnnaam, bẽm n soe tɩ fõn basɛ mam?» 35Tɩ sɛba n ze bilam na basɛba wõm bɛla, yetɩ: «Selse-ya, a wi’iri la A’eli.» 36Tɩ nẽra ayẽma zoe ka dɩkɛ nẽtɩŋa lʋsɛ dã-mĩ’isgo pʋam zẽkɛ la dɔɔgɔ bɔ ẽ tɩ a yũ, dee yetɩ: «Basɛ-ya tɩ tɩ gu bɩsɛ A’eli la sãn wʋn wa sike ẽ dɔ-puurŋa la zuo.» 37Tɩ Azezi le kaasɛ ke’enke’em dee yãŋa ki.

38Wakat-ẽŋa, tɩ fuugo la n yuli Wẽnde-kãtɛ la pʋam beŋe zẽ’e-sõŋɔ la ãagɛ pʋsʋka saazuum ka paagɛ tẽŋa.

39Tɩ Rom sʋdaasɩ kɛ’ɛma daan zɛ Azezi nẽŋam yẽ ẽn ki se’em, tɩ a yetɩ: «Bʋra-ẽna wã sɩrɩ de la Nawẽnnɛ Dayʋa.» 40La pɔgsɩ basɛba n mẽ daan boe mĩ zɛ kẽnkɛrŋa bɩsra. Amaari n ze’ele Magdala, la Amaari n de Azakɩ pɩka la Azoze ma, la Asalome n daan boe ba pʋam. 41Azezi n daan boe Galile la, ba daan dolɩ ẽ mɛ dee sõŋra ẽ. La pɔgsɩ basɛba zozo’e n daan lagɩm doose ẽ wa’am Zerizalɛm n boe mĩ.

Azezi laarɛ

(Amatie 27:57-61, Aluki 23:50-56, Azã 19:38-42)

42Tɩ wẽnnɛ daan bɔna mĩ kẽ’era, la daan de la beere n wʋn wiige Zifdõma vo’osgo daarɛ, tɩ ba daan bɔna mĩ mãasna. 43Tɩ bʋraa ayɩla yʋ’ʋrɛ n de Azozɛfʋ, a ze’ele la Arimate, a de la sarɩyaditba la nẽra ayɩla tɩ ba nannɩ. A mẽ daan gu’uri la Nawẽnnɛ n wʋn wa’am wa di na’am nẽrba tẽŋasʋka. Lan daan de beere n wʋn wiige vo’osgo daarɛ la ĩyã, tɩ a kɛ’ɛm sũure sẽŋɛ Apilatɩ zẽ’am ka sose Azezi kũm na. 44La Apilatɩ n wõm tɩ Azezi darɛ ki mɛ na, la di’ige ẽ mɛ. Tɩ a botɩ ba wi sʋda-kɛ’ɛma la, tɩ a soke bãŋɛ Azezi ki yuuge mɛ? 45La Apilatɩ n wõm sʋda-kɛ’ɛma la lergre la, tɩ a bɔ Azozɛfʋ sore tɩ a sike kũm na. 46Tɩ Azozɛfʋ da tãnnɛ sike kũm na dɔ-puurŋa la zuo, dɩkɛ tãnnɛ la vile ẽ, tarɩ ẽ sẽŋɛ ka laagɛ yɔɔgɔ tɩ ba daan tũ tãmpĩa ĩyã, yãŋa bilge kug-kãtɛ lige yɔɔgɔ la nõorɛ. 47Amaari n ze’ele Magdala, la Azoze ma Amaari daan ze mɛ bɩsra zẽ’e-sɛka tɩ ba bĩŋe ẽ na.

16

Azezi vo’ore

(Amatie 28:1-8, Aluki 24:1-12, Azã 20:1-10)

1Zifdõma vo’osgo daarɛ n daan tole, tɩ Amaari n ze’ele Magdala, la Azakɩ ma Amaari, la Asalome da tɩdarɛ yũuŋo n ãn sõŋa tɩ ba tarɩ sẽŋɛ ka ẽŋɛ Azezi ĩyã. 2Tɩ Lasrɩ daarɛ bulika wẽnnɛ n doorɩ se’em mã’a la, tɩ ba wɛ’ɛsa yɔɔm na, 3dee tɔgra la taaba sore yetɩ: «Ãne n wʋn bilge kugre la yɔɔgɔ la nõorʋm bɔ tɔ?» 4La ban paagɛ la, ba yẽ tɩ kugre la n ba ãna kãtɛ la põn bilge mɛ gã. 5Tɩ ba kẽ yɔɔgɔ la pʋam, yẽ budib-polle n yɛ fu-pɛɛlga zẽa zʋʋgɔ bɔba, tɩ ba palẽŋa ẽkɛ. 6Tɩ a yele ba yetɩ: «Da basɛ-ya tɩ ya palẽŋa ẽgra, mam mi tɩ ya eerɩ la Azezi n ze’ele Nazarɛtɩ, tɩ ba ka dɔ-puurŋa zuo kʋ la. A vo’oge mɛ, a ka boe kalam. Bɩsɛ-ya zẽ’e-sɛka tɩ ba daan bĩŋe ẽ na n wãna. 7Sẽŋɛ-ya ka yele Apɩyɛɛrɩ, la a karẽnbiisi basɛba la yetɩ: ‹A wʋn dẽŋɛ ya nẽŋa sẽŋɛ Galile. Bilam tɩ ya wʋn yẽ ẽ, wʋ ẽn daan yele ya se’em na.› » 8Tɩ ba yɛm bɔɩ, tɩ ba ĩyã gõgra, tɩ ba yese yɔɔgɔ la pʋam zoe, la ba daan ka yele nẽra nẽra sɛla, se’ere n soe la, dabeem n tarɩ ba.

Azezi dɩkɛ a mẽŋa pa’alɛ nẽrba

(Amatie 28:9-10,16-20, Aluki 24:13-49, Azã 20:11-23)

[ 9Azezi n daan vo’oge Lasrɩ daarɛ bulika yʋ’ʋŋɔ yʋ’ʋŋɔ la, a dẽŋɛ dɩkɛ a mẽŋa pa’alɛ la Amaari n ze’ele Magdala. La de la ẽŋa tɩ kʋlkã’arsɩ bayopɔɩ daan dolɩ ẽ tɩ Azezi dige ba, tɩ ba yese la. 10Tɩ a sẽŋɛ ka yele nẽr-sɛba n daan dolɩ Azezi la. Ba daan zĩ la sũ-sã’aŋɔ la nintãm. 11La ban daan wõm tɩ Azezi vo’oge mɛ tɩ Amaari yẽ ẽ na, ba daan ka sakɛ.

12Bɛla poorʋm tɩ Azezi le teege nẽŋa ayẽma dɩkɛ a mẽŋa pa’alɛ a karẽnbiisi bayi n daan boe sore wɛ’ɛsa tẽn-pɩka ayɩla. 13Tɩ ba lebe ka yele ba taaba la, tɩ ba ka sakɛ.

14La bɛla poorʋm, tɩ a karẽnbiisi pia la ayɩla la daan zẽa dita, tɩ Azezi dɩkɛ a mẽŋa pa’alɛ ba. Dee zɛbɛ ba, ban daan ka bɔ sɩra, la ba sũure n kɛ la ĩyã. Se’ere n soe la, ba daan ka sakɛ sɛba n daan yẽ ẽ yetɩ a vo’oge mɛ na yetɔga. 15A yele bɛla, dee yele ba yetɩ: «Sẽŋɛ-ya dũnia zẽ’a woo ka mõolɛ Nawẽnnɛ kõ-yẽlga la bɔ nẽrba wuu. 16Sɛka woo n bɔ sɩra, botɩ ba mise ẽ ko’om pʋam, a wʋn yẽ fãarɛ. La sɛka woo n ka bɔ sɩra, ba wʋn di a sarɩya sɩbgɛ ẽ. 17La sɛba n wʋn bɔ mam sɩra la, wʋn ɩta la bõn-yãlma bãna pa’alɛ Nawẽnnɛ pãŋa: Ba wʋn dɩkɛ la mam yʋ’ʋrɛ digra kʋlkã’arsɩ, dee tɔgra yetɔg-zãŋsɩ. 18La ba sãn yõgɛ bõnsɛ’ɛdõma, bɩɩ yũ yabga, la kãn ẽŋɛ ba sɛla. La ba wʋn dɩkɛ ba nu’usi paglɛ bã’adõma zuto, tɩ ba yẽ ĩmã’asʋm.»

Azezi zom Nawẽnnɛ yire

(Aluki 24:50-53, Tõoma 1:9-11)

19Zuudãana Azezi n daan tɔgɛ la ba kɩ’ɩlɩm na, a zẽkɛ mɛ zom Nawẽnnɛ yire, ka zĩ’ire Nawẽnnɛ zʋʋgɔ. 20Tɩ a karẽnbiisi la sẽŋɛ ka mõolɛ kõ-yẽlga la zẽ’esɩ wuu. Tɩ Zuudãana la sõŋɛ ba, botɩ ba tõm tõon-yãlma pa’alɛ tɩ ba kõa la mõolgɔ de la sɩra.]