Azezi-krisi kõ-yẽlga tɩ
Amatie
gʋlsɛ
1Azezi-krisi yaabdõma yelle
1Azezi n de Adavidi yɩɩŋa, la Abraham yɩɩŋa yaabdõma n wãna:
2Abraham n dɔgɛ A’izakɩ,
tɩ A’izakɩ dɔgɛ Azakɔbɩ,
tɩ Azakɔbɩ dɔgɛ Azuda, la a kẽendõma, la a yɩbsɩ.
3Tɩ Azuda la a pɔga Atamaarɩ dɔgɛ Afarɛsɩ la Azara,
tɩ Afarɛsɩ dɔgɛ A’ɛsrɔm,
tɩ A’ɛsrɔm dɔgɛ Aram,
4tɩ Aram dɔgɛ Aminadabɩ,
tɩ Aminadabɩ dɔgɛ Anaasõ,
tɩ Anaasõ dɔgɛ Asalmõ.
5Tɩ Asalmõ la a pɔga Arahabɩ dɔgɛ Aboozɩ,
tɩ Aboozɩ la a pɔga Aruti dɔgɛ A’obɛɛdɩ,
tɩ A’obɛɛdɩ dɔgɛ Azese.
6Tɩ Azese dɔgɛ naba Adavidi.
Tɩ Adavidi daan di A’uuri pɔkõorɛ, tɩ ba dɔgɛ Asalomõ.
7Tɩ Asalomõ dɔgɛ Aroboam,
tɩ Aroboam dɔgɛ Abiya,
tɩ Abiya dɔgɛ Aza.
8Tɩ Aza dɔgɛ Azozafatɩ,
tɩ Azozafatɩ dɔgɛ Azoram,
tɩ Azoram dɔgɛ A’oziasɩ.
9Tɩ A’oziasɩ dɔgɛ Azɔtam,
tɩ Azɔtam dɔgɛ Akaazɩ,
tɩ Akaazɩ dɔgɛ A’ezekiasɩ.
10Tɩ A’ezekiasɩ dɔgɛ Amanase,
tɩ Amanase dɔgɛ Amõ,
tɩ Amõ dɔgɛ Azoziasɩ.
11Tɩ Azoziasɩ dɔgɛ Azekoniyasɩ la a yɩbsɩ.
Wakat-ẽŋa tɩ ba yõgɛ Ɩsrayɛlɩ dõma tarɩ sẽŋɛ Babilɔnɩ.
12La ban paagɛ Babilɔnɩ na poorʋm,
tɩ Azekoniyasɩ dɔgɛ Asalatɩyɛlɩ,
tɩ Asalatɩyɛlɩ dɔgɛ Azorobabɛlɩ.
13Tɩ Azorobabɛlɩ dɔgɛ Abiyuudɩ,
tɩ Abiyuudɩ dɔgɛ A’eliakim,
tɩ A’eliakim dɔgɛ Azɔɔrɩ.
14Tɩ Azɔɔrɩ dɔgɛ Asadɔkɩ,
tɩ Asadɔkɩ dɔgɛ Akim,
tɩ Akim dɔgɛ A’eliyuudɩ.
15Tɩ A’eliyuudɩ dɔgɛ A’eleazaarɩ,
tɩ A’eleazaarɩ dɔgɛ Amatã,
tɩ Amatã dɔgɛ Azakɔbɩ.
16Tɩ Azakɔbɩ dɔgɛ Azozɛfʋ n de Amaari sɩra la.
Amaari ẽŋa n dɔgɛ Azezi tɩ ba wi’iri Krisi la.
17Lan pĩ’ilum na Abraham wa paagɛ Adavidi, de la zamãana pia la anaasɩ. Lan sẽŋɛ la Adavidi wa paagɛ ban yõgɛ Ɩsrayɛlɩ dõma sẽŋɛ Babilɔnɩ na, de la zamãana pia la anaasɩ. Ban yõgɛ Ɩsrayɛlɩ dõma sẽŋɛ Babilɔnɩ wa paagɛ Krisi la, de la zamãana pia la anaasɩ.
Azezi-krisi dɔka yelle
18Azezi-krisi dɔka daan ẽŋɛ la wãna: A ma Amaari daan yetɩ a ele la Azozɛfʋ, la ba daan nãn ka gã’arɛ la taaba, dee tɩ a tara pʋʋrɛ, la de la Nawẽnnɛ Sɩa n botɩ a tara pʋʋrɛ la. 19La Azozɛfʋ n daan yetɩ a di ẽ na de la nẽr-sõŋɔ, a ka boorɩ tɩ a ẽŋɛ ẽ yãnnɛ nẽrba nifum, a daan tẽ’esɛ mɛ tɩ a basɛ ẽ sĩm. 20La ẽn daan tẽ’esrɩ bɛla la, tɩ Zuudãana Nawẽnnɛ malɛka wa’am wa puke a mẽŋa pa’alɛ ẽ zãasŋɔ pʋam yele ẽ yetɩ: «Azozɛfʋ, Adavidi yɩɩŋa, da zoe dabeem, di Amaari tɩ a dɛna fʋ pɔga, pʋʋrɛ la tɩ a tarɩ la de la Nawẽnnɛ Sɩa n bɔ ẽ. 21A wʋn dɔgɛ la budibla, tɩ fʋ sɩ a yʋ’ʋrɛ tɩ Azezi, la de ẽŋa n wʋn fãagɛ a nẽrba la ba tõon-be’ero pʋam basɛ.»
22Bõn-bãma wuu ẽŋɛ mɛ tɩ Zuudãana Nawẽnnɛ n yʋʋn botɩ a nõtɔ’ɔsa la yele se’em na n ẽŋɛ. A yʋʋn yetɩ:
23«Bɩsɛ-ya, pugla n nãn ka mi bʋraaga wʋn yõkɛ pʋʋrɛ dɔgɛ budibla,
tɩ ba wi’ira a yʋ’ʋrɛ tɩ A’emanuwɛlɩ.»
A võorɛ de la Nawẽnnɛ boe la tɩ lɛ.
24Tɩ Azozɛfʋ nẽegɛ, ẽŋɛ wʋ Zuudãana malɛka la n yele ẽ se’em na, di a pɔga la. 25La a daan ka gã’arɛ la ẽ, halɩ tɩ a wa dɔgɛ budibla la, tɩ a sɩ bia la yʋ’ʋrɛ tɩ Azezi.
2Bãŋrɩba sẽŋɛ ka yẽ Azezi
1Ba daan dɔgɛ Azezi la Bɛtelɛm n boe Zude so’olʋm, se’emwẽnnɛ tɩ A’erɔdɩ de naba la. Tɩ bãŋrɩba ze’ele dapɔa bɔba wa’am Zerizalɛm, 2wa soke yetɩ: «Bia la tɩ ba dɔgɛ la boe la bɛ, sɛka n wʋn dɛna Zifdõma naba la? Tõma yẽ la a wõrbiire dapɔa bɔba, bɛla ĩyã tɩ tõma wa’am tɩ tɩ nã’asɛ ẽ.» 3La naba A’erɔdɩ n daan wõm bɛla la, ẽŋa la Zerizalɛm dõma wuu yɛm n yɔɔrɩ. 4Tɩ A’erɔdɩ daan lagsɛ kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la lɔɔ karẽnsãandõma la wuu, soke ba yetɩ: «Tẽn-kãna tɩ ba wʋn dɔgɛ Krisi la?» 5Tɩ ba yele ẽ yetɩ: «Bɛtelɛm n boe Zude so’olʋm na, se’ere n soe la, Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa la yʋʋn gʋlsɛ yele la wãna:
6‹Bɛtelɛm n de tẽn-pɩka,
fʋ ka pɔ’ɔgɛ Zude so’olʋm tẽn-kãra la pʋam,
se’ere n soe la,
nẽra n wʋn yese fõn pʋam dɛna nẽŋadãana bɩsra Ɩsrayɛlɩ dõma n de mam nẽrba la yelle.› »
7La A’erɔdɩ sʋgɛ mɛ wi bãŋrɩba la soke ba bãŋɛ wẽnse’ere tɩ wõrbiire la yese, 8dee tõm ba yetɩ: «Sẽŋɛ-ya Bɛtelɛm ka ɛ soke bãŋɛ bia la yelle sõŋa sõŋa, la ya sãn yẽ ẽ, ya leme wa’am wa yele mam tɩ mam mẽ sẽŋɛ ka nã’asɛ ẽ.» 9La ban wõm naba la yetɔga la, ba sẽnnɩ mɛ wɛ’ɛsa, darɛ le yẽ wõrbiire la tɩ ba daan yẽ dapɔa bɔba la n tole ba nẽŋa, tarɩ ba halɩ ka paagɛ bia la n boe zẽ’e-sɛka la ze’ele.
10La ban daan yẽ wõrbiire la, ba sũure ẽŋɛ yẽlʋm mɛ halɩ zozo’e. 11Tɩ ba kẽ yire la pʋam yẽ bia la, la a ma Amaari, ka dũma tẽŋa bia la nẽŋam nã’asɛ ẽ, dee lorge ba lɔgrɔ loose ban tarɩ sɛla la bɔ ẽ. Ba daan de la sãlma, la tɩdarɛ, la miiri n tarɩ yũuŋ-yẽlga.
12Tɩ Nawẽnnɛ daan kã’an ba zãasŋɔ pʋam yetɩ, ba da le doose naba A’erɔdɩ zẽ’am, bɛla tɩ ba daan doose sore ayẽma lebe kule ba tẽŋa.
A’erɔdɩ boorɩ tɩ a kʋ Azezi
13Bãŋrɩba la n fõrgɛ la, tɩ Nawẽnnɛ malɛka puke a mẽŋa pa’alɛ Azozɛfʋ zãasŋɔ pʋam, yele ẽ yetɩ: «Isge tarɩ bia la, la a ma la zoe sẽŋɛ Ezipti ka bɔna bilam halɩ tɩ m le wa yele fʋ se’ere. Se’ere n soe la, naba A’erɔdɩ wʋn ɛɛra bia la mɛ tɩ a kʋ.» 14Tɩ Azozɛfʋ isge yʋ’ʋŋɔ tarɩ bia la, la a ma la sẽŋɛ Ezipti, 15ka bɔna bilam halɩ tɩ A’erɔdɩ wa ki. La ẽŋɛ la bɛla, tɩ Zuudãana Nawẽnnɛ n yʋʋn botɩ a nõtɔ’ɔsa yele se’em na ẽŋɛ. A yʋʋn yetɩ:
«Mam wi m Dayʋa la n boe Ezipti la tɩ a wa’am.»
16La A’erɔdɩ n daan bãŋɛ tɩ bãŋrɩba la pã’asɛ ẽŋa mɛ na, a sũure n yĩige halɩ, tɩ a tõm nẽrba yetɩ ba sẽŋɛ Bɛtelɛm, la tẽn-sɛba n boe a kẽnkɛrsɩ la wuu ka kʋ budim-sɛba wuu n masɛ wʋ yʋʋma ayi, la sɛba n ka paagɛ bɛla la, wʋ ẽŋa n daan soke bãŋrɩba la bãŋɛ se’emwẽnnɛ tɩ wõrbiire la yese la.
17Bɛla tɩ Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa Azeremi n yʋʋn yele se’em na ẽŋɛ. A yʋʋn yetɩ:
18«Ba wõm tagursi Rama tẽŋa,
kʋʋnɔ la fablɩgɔ zozo’e.
La de la Arasɛlɩ n kellɩ a kɔma yelle,
tɩ ba pã’asra ẽ tɩ a ka sakra tɩ a go’oge.
Se’ere n soe la, a kɔma la ka le bɔna.»
19La naba A’erɔdɩ daan wa ki mɛ, tɩ Zuudãana malɛka puke a mẽŋa pa’alɛ Azozɛfʋ zãasŋɔ pʋam Ezipti, yele ẽ yetɩ: 20«Isge tarɩ bia la, la a ma la lebe Ɩsrayɛlɩ tẽŋa, se’ere n soe la, sɛka n daan eerɩ bia la tɩ a kʋ la ki mɛ.» 21Tɩ Azozɛfʋ isge tarɩ bia la, la a ma la kule Ɩsrayɛlɩ tẽŋa.
22La a daan wõm mɛ tɩ Arkelawusi n sɔɔgɛ a sɔ A’erɔdɩ zẽ’am di Zude na’am. Tɩ a daan zoe dabeem ka sẽŋɛ Zude so’olʋm. Tɩ Nawẽnnɛ kã’an ẽ zãasŋɔ pʋam, tɩ a sẽŋɛ Galile so’olʋm. 23A daan sẽŋɛ ka kẽ’era la tẽŋa yʋ’ʋrɛ n de Nazarɛtɩ. Bɛla tɩ Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsrɩba la n daan yele se’em na ẽŋɛ. Ba daan yetɩ: «Ba wʋn wi’ira Krisi la tɩ Nazarɛtɩ nẽra.»
3Azã mõolɩ Nawẽnnɛ yetɔga, dee misri nẽrba ko’om pʋam
(Amarkɩ 1:1-8, Aluki 3:1-18, Azã 1:19-28)
1Bɛla wẽnnɛ tɩ Azã n misri nẽrba ko’om pʋam na, wa sẽŋɛ Zude weem ka mõola 2yetɩ: «Teege-ya yɛm basɛ tõon-be’ero, tɩ Nawẽnnɛ so’olʋm lɛm mɛ.» 3La de la Azã yelle tɩ Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa A’ezayi daan gʋlsɛ yetɩ:
«Nẽra ayɩla n boe weem mõola ke’enke’em yetɩ:
‹Malgɛ-ya sore sõŋa gu’ura Zuudãana.
Malgɛ-ya sɔa la tɩ ba tɔ tẽntẽesɩ bɔ ẽ.› »
4Azã daan yɛ la fuugo n de yʋgnɛ kõbrɔ, dɩkɛ sagãnnɛ lʋ a sɩa. A dia daan de la saniiro la seero. 5Tɩ nẽrba daan ze’ele Zerizalɛm, la Zude so’olʋm wuu, la tẽn-sɛba n lɛm kʋlaaga yʋ’ʋrɛ n de Zʋrdẽ la wuu sẽnna a zẽ’am, 6tɔgra ba tõon-be’ero pa’ala ẽ, tɩ a misra ba Zʋrdẽ ko’om na pʋam.
7La Azã yẽ la Farisi dõma, la Saduse dõma zozo’e n sẽm a zẽ’am tɩ a mise ba ko’om pʋam, tɩ a yele ba yetɩ: «Yãma ãn wʋ kãmpẽesɩ buuri, ãne n pa’alɛ ya tɩ ya tã wʋn zoe põsɛ Nawẽnnɛ sɩbgrɛ n sẽm na? 8Tõm-ya tõon-sɛba n pa’alɩ tɩ ya teege yɛm basɛ tõon-be’ero. 9La ya da tẽ’esra tɩ Abraham n de ya yaaba la, ya wʋn põsɛ Nawẽnnɛ sɩbgrɛ la mɛ. Mam yetɩ ya mɛ tɩ Nawẽnnɛ tã wʋn dɩkɛ kuga wã botɩ ba lebge Abraham yɩɩsɩ mɛ. 10Nẽra n põn tara lɩa a nu’usum tɩ a lʋbɛ tɩɩsɩ. Tɩ-sɛka woo n ka wɔnnɩ biɛ sõma, a wʋn lʋbɛ ẽ mɛ, lobge bugum pʋam, tɩ bugum di ẽ.
11Mam misri ya la ko’om pʋam tɩ la pa’alɛ tɩ ya teege yɛm basɛ tõon-be’ero. La sɛka n boe mam poorʋm sẽna la pãŋa gãnnɩ mam mɛ. La mam põn ka masɛ tɩ m pirge a tagra. Ẽŋa n wʋn mise ya Nawẽnnɛ Sɩa, la bugum pʋam. 12Ẽŋa wʋn welge nẽrba wʋ nẽra n zãlɩ pɩ’ɩgɔ a nu’usum tɩ a vaagɛ a si zɛɛŋa yeele, ẽŋɛ a bãarɛ pʋam dee yõ urgo la, la bugum n ka kĩŋri.»
Azezi ko’om misga
(Amarkɩ 1:9-11, Aluki 3:21-22)
13Azezi daan ze’ele la Galile wa’am Zʋrdẽ Azã zẽ’am tɩ a mise ẽ ko’om pʋam. 14Tɩ Azã daan zagsɛ, dee yetɩ: «La de nɩ na mam n wʋn wa’am fõn zẽ’am tɩ fõn mise mam, tɩ fõn sẽna mam zẽ’am?» 15Tɩ Azezi lerge ẽ yetɩ: «Basɛ tɩ la ẽŋɛ bɛla lɛɛlɛ wã, tɩ la de la bɛla tɩ tɩ wʋn ẽŋɛ lan masɛ Nawẽnnɛ n boorɩ se’em na wuu.» Azezi n yele bɛla la, tɩ Azã sakɛ 16mise ẽ, tɩ a dɔɔra. Haya, tɩ saazuum yo’oge, tɩ a yẽ Nawẽnnɛ Sɩa n signi a zuo wʋ na’adawenne. 17Tɩ kõa ze’ele Nawẽnnɛ yire yetɩ:
«Ẽna de la mam Dayʋa
tɩ mam nõŋɛ la m sũure wuu,
a paagɛ la mam yɛm.»
4Asũtãana makɛ Azezi
(Amarkɩ 1:12-13, Aluki 4:1-13)
1Nawẽnnɛ Sɩa la daan tarɩ Azezi sẽŋɛ la weem tɩ Asũtãana makɛ ẽ. 2Azezi daan lʋ la nõorɛ dabsa pinaasɩ, wʋntɛɛŋa la yʋ’ʋŋɔ. Tɩ a kɔm dõnna. 3Tɩ Asũtãana lɛm ẽ, yetɩ: «Fʋ sãn sɩrɩ dɛna la Nawẽnnɛ Dayʋa, fʋ botɩ kuga wã lebge dia.» 4Tɩ Azezi lerge yetɩ: «La gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ:
‹Nẽrsaala kãn vɔa dia mã’a ĩyã,
la de la yetɔg-sɛba wuu n yesrɩ Nawẽnnɛ nõorʋm ĩyã.› »
5Tɩ Asũtãana tarɩ Azezi sẽŋɛ Zerizalɛm, ka zom Wẽnde-kãtɛ la zuo ze’ele, 6dee yele ẽ yetɩ: «Fʋ sãn dɛna Nawẽnnɛ Dayʋa, fʋ ẽkɛ bisge tẽŋa, se’ere n soe la, la gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ:
‹Nawẽnnɛ wʋn botɩ a malɛkadõma kɔkɛ fʋ la ba nu’usi,
tɩ fʋ kãn wẽ fʋ nã’arɛ la kugre.› »
7Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «La ken gʋlsɛ yetɩ:
‹Da makɛ fʋ Zuudãana Nawẽnnɛ bɩsɛ.› »
8Tɩ Asũtãana le tarɩ Azezi zom tãŋa n ba wɔgɛ zuo, ka pa’alɛ ẽ dũnia so’olʋm wuu la a na’am pãŋa, 9yele ẽ yetɩ: «Fʋ sãn ka dũma tẽŋa nã’asɛ mam, mam wʋn bɔ fʋ bãna wã wuu.» 10Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Sẽŋɛ fõrgɛ, Asũtãana! La gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ:
‹Nã’asra Zuudãana Nawẽnnɛ,
dee sakra ẽŋa ayɩla mã’a.› »
11Tɩ Asũtãana basɛ Azezi dee fõrgɛ. Tɩ malɛkadõma wa’am wa sõŋra ẽ.
Azezi pɔsɛ a tõoma Galile so’olʋm
(Amarkɩ 1:14-15, Aluki 4:14-15)
12Tɩ Azezi wõm tɩ ba yõkɛ Azã yʋ yʋ’a deego pʋam, tɩ a lebe Galile so’olʋm. 13La a daan basɛ Nazarɛtɩ tẽŋa, dee sẽŋɛ ka kẽ’era la Kapɛrnaʋm n lɛm Galile mõgrɛ la nõorʋm, Zabulõ la Nɛftali so’olʋm pʋam, 14tɩ Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa A’ezayi n yʋʋn yele se’em na ẽŋɛ. A yʋʋn yetɩ:
15«Zabulõ la Nɛftali tẽnsɩ n tɔglɛ ko-kãtɛ bɔba, Zʋrdẽ doone ke bɔba,
Galile tẽnsɩ tɩ bu-zãŋsɩ boe a pʋam na,
16nẽr-sɛba n boe lika pʋam na yẽ peelem zozo’e.
La nẽr-sɛba n zĩ kũm mã’asʋm pʋam na,
peelem nẽegɛ mɛ bɔ ba.»
17Bɛla wẽnnɛ tɩ Azezi daan pɔsɛ mõola yetɩ: «Teege-ya yɛm basɛ tõon-be’ero, tɩ Nawẽnnɛ so’olʋm lɛm mɛ.»
Azezi wi zũn-yõgrɩba tɩ ba dɔla ẽ
(Amarkɩ 1:16-20, Aluki 5:1-11)
18Azezi daan eerɩ la Galile mõgrɛ la nõorʋm, yẽ bʋraasɩ bayi, Asimõ tɩ ba wi’iri tɩ Apɩyɛɛrɩ, la a yɩbga A’ãndre, tɩ ba lobrɩ yʋka mõgrɛ la pʋam, ba daan de la zũn-yõgrɩba. 19Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Dɔla-ya mam, tɩ mam wʋn basɛ tɩ ya ɛɛra nẽrba tɩ ba dɔla mam wʋ yãma n yõgrɩ zũma se’em na.» 20Tɩ ba basɛ ba yʋgsɩ la bilam mẽŋa, dee dɔla ẽ.
21Tɩ a sẽŋɛ nẽŋa le yẽ bʋraasɩ bayi n de Azebede kɔma, Azakɩ la a yɩbga Azã. Tɩ bãma, la ba sɔ Azebede bɔna õorŋɔ pʋam malgra ba yʋgsɩ. Tɩ Azezi wi ba, 22tɩ ba basɛ õorŋɔ la, la ba sɔ la tɔtɔ, dee dɔla ẽ.
Azezi zãsnɩ nẽrba, dee bɔ’ɔra ba ĩmã’asʋm
23Azezi daan kaarɩ la Galile so’olʋm wuu zãsna nẽrba Zifdõma wẽndeto pʋam, mõola Nawẽnnɛ so’olʋm kõ-yẽlga dee botɩ bã’adõma, la kobro wuu n boe nẽrba la pʋam yẽta ĩmã’asʋm. 24Tɩ a yʋ’ʋrɛ daan yese Siiri so’olʋm wuu, tɩ ba tara bã’adõma wuu tɩ bã’asɩ buuri to’oto’ore tarɩ ba, nẽrba ĩisi n dõnnɩ tɩ ba nãmsra, la kʋlkã’arsɩ n dolɩ sɛba, la nẽrba n luti kinki’ire, la kɔɔrnɔ wa’am a zẽ’am, tɩ a botɩ ba wuu yẽ ĩmã’asʋm. 25Tɩ nẽr-kʋʋŋɔ zozo’e ze’ele Galile, la Dekapɔlɩ, la Zerizalɛm, la Zude, la tẽnsɩ n boe Zʋrdẽ doone ke bɔba doose ẽ.
5Nẽr-sɛba n tarɩ Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ
1Tɩ Azezi yẽ nẽr-kʋʋŋɔ la, zom tãŋa zuo zĩ’ire. Tɩ a karẽnbiisi la lagsɛ a zẽ’am. 2Tɩ a yãŋa zãsʋm ba yetɩ:
3«Nẽr-sɛba n mi tɩ ba ka masɛ Nawẽnnɛ nẽŋam tarɩ zu-yẽlga,
se’ere n soe la, Nawẽnnɛ so’olʋm de la ba bõnɔ.
4Sũ-sã’aŋɔ dõma tarɩ zu-yẽlga,
se’ere n soe la, Nawẽnnɛ wʋn botɩ ba sũure mã’agɛ.
5Sũ-bʋgsʋm dõma tarɩ zu-yẽlga,
se’ere n soe la, Nawẽnnɛ wʋn bɔ ba dũnia tɩ ba sɔna.
6Sɛba n boorɩ sɛla n masɛ Nawẽnnɛ yɛm la ba sũure wuu tarɩ zu-yẽlga,
se’ere n soe la, Nawẽnnɛ wʋn bɔ ba sɛla tɩ ba boorɩ la tɩ la seke.
7Ninbãal-zɔtba tarɩ zu-yẽlga,
se’ere n soe la, Nawẽnnɛ wʋn zoe ba ninbãalga.
8Pʋpeelem dõma tarɩ zu-yẽlga,
se’ere n soe la, ba wʋn yẽ Nawẽnnɛ.
9Sɛba n botɩ sũ-mã’asʋm bɔna nẽrba tẽŋasʋka tarɩ zu-yẽlga,
se’ere n soe la, Nawẽnnɛ wʋn wi’ira ba tɩ a kɔma.
10Sɛba n ɩtɩ sɛla n masɛ, tɩ ba nãmsra ba tarɩ zu-yẽlga,
se’ere n soe la, Nawẽnnɛ so’olʋm de la ba bõnɔ.
11Yãma sɛba tɩ ba tʋʋrɩ ya, nãmsra ya, tɔgra ya tɔg-be’ero dee parna bɔ’ɔra ya, yan dolɩ mam na ĩyã, tarɩ zu-yẽlga. 12Ẽŋɛ-ya sũ-yẽlga sɩrʋm, ya yɔɔrɔ n wʋn zo’oge Nawẽnnɛ yire la ĩyã. Ba mẽ daan nãmsɛ Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsrɩba n dẽŋɛ yãma la bɛla.»
Yaarʋm, la peelem makrɛ
13Azezi daan le yetɩ: «Wʋ yaarʋm n botɩ dia zã’asʋm na, yãma mẽ masɛ tɩ ya ãna wʋ yaarʋm dũnia wã pʋam. La yaarʋm sãn sabgɛ, bẽm n wʋn basɛ tɩ a le zã’asʋm? A lebge la zãŋa, a ka le tara yõorɔ, a de la ba lobe ẽ basɛ yẽŋa, tɩ nẽrba nẽ ẽ la nãma.
14Yãma de la dũnia wã peelem. Tẽŋa n boe tãŋa zuo ka tã wʋn sʋgɛ. 15La ba ka yõ’orɩ fɩtla vugra la pɩ’ɩgɔ, ba wʋn zoole ẽ na fɩtla zoolgo zẽ’a, tɩ a nẽegɛ peelem bɔ’ɔra nẽr-sɛba wuu n boe yire la pʋam na. 16Bɛla, basɛ-ya tɩ ya peelem nẽegɛ nẽrba tẽŋasʋka, tɩ ba yẽ ya tõon-sõma nã’asɛ ya Sɔ Nawẽnnɛ n boe saazuum.»
Azezi zãsʋm lɔɔ yelle
17«Da tẽ’esɛ-ya tɩ mam wa’am tɩ m sã’am na Nawẽnnɛ lɔɔ, bɩɩ a nõtɔ’ɔsrɩba yetɔga la. Mam ka wa’am tɩ m sã’am ba, mam wa’am tɩ m pa’alɛ la ba võorɛ ba’asɛ, dee ẽŋɛ ban yele se’em na. 18Mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ saazuum la tẽŋa n wʋn yuuge se’em, sɛla sɛla kãn yese Nawẽnnɛ lɔɔ la pʋam baa fẽfẽe, halɩ tɩ sɛla woo wa ẽŋɛ ba’asɛ. 19Bɛla, nẽr-sɛka n ka sakɛ Nawẽnnɛ lɔɔ ayɩla, baa a sãn ãna pɩka gãnna wuu, dee zãsna nẽrba basɛba tɩ ba da sakɛ, a wʋn dɛna nẽr-pɩka Nawẽnnɛ so’olʋm pʋam. La sɛka n sakɛ Nawẽnnɛ lɔɔ, dee zãsna nẽrba tɩ ba ɩta bɛla, a wʋn dɛna nẽr-kãtɛ Nawẽnnɛ so’olʋm pʋam. 20Mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ ya sãn ka ɩta Nawẽnnɛ n boorɩ se’em na gãnna lɔɔ karẽnsãandõma, la Farisi dõma, ya kãn tã’agɛ kẽ Nawẽnnɛ so’olʋm pʋam.»
Azezi zãsʋm sũ-isgre yelle
21«Yãma wõm tɩ ba daan yele kʋrʋm dõma yetɩ: ‹Da kʋ nẽra, la nẽra sãn kʋ nẽra, ba di a sarɩya.› 22La mam yetɩ ya tɩ nẽr-sɛka woo sũure n isge la a sɔbia, la masɛ tɩ ba di a sarɩya. La sɛka n yele a sɔbia yetɩ: ‹Yalma›, la masɛ tɩ sarɩyaditba nẽŋadõma di a sarɩya. La sɛka n yele a sɔbia yetɩ: ‹Fʋ ka tarɩ võorɛ›, ẽŋa dãana masɛ mɛ tɩ a kẽ bug-tẽŋa. 23Bɛla, fʋ sãn tarɩ fʋ bɔ’a wa’am kãabgɔ bĩmbĩnne zẽ’a tɩ fʋ bɔ Nawẽnnɛ, sãn tẽegɛ tɩ fõn tarɩ la yelle la fʋ sɔbia, 24fʋ basɛ fʋ bɔ’a la kãabgɔ bĩmbĩnne la nẽŋam, dee dẽŋɛ sẽŋɛ ka malgɛ fʋ yelle la, la fʋ sɔbia la, dee yãŋa leme wa’am wa dɩkɛ fʋ bɔ’a la bɔ Nawẽnnɛ.
25Fʋ sãn tara yelle la nẽra, tɩ a tara fʋ wɛ’ɛsa sarɩyadia zẽ’am, malgɛ fʋ yelle la tɔtɔ, yãma n nãn boe sore la, tɩ a da dɩkɛ fʋ bɔ sarɩyadita, tɩ a tɔgɛ fʋ yetɔga la dɩkɛ fʋ bɔ gu’ura, tɩ a kẽ’esɛ fɔ yʋ’a deem. 26Mam yetɩ fʋ la asɩra, tɩ fʋ kãn yẽ sore yese yʋ’a deem na, halɩ tɩ fʋ wʋn wa yɔ fʋ sãnnɛ na wuu ba’asɛ.»
Azezi zãsʋm yalsɩ yelle
27«Yãma wõm tɩ ba daan yetɩ: ‹Da gã’arɛ la fʋ tadãana pɔga.› 28La mam yetɩ ya tɩ, sɛka n bɩsɛ pɔka tɩ a yɛm bɔɔra ẽ, a põn gã’arɛ la ẽ mɛ a sũure pʋam. 29Fʋ zʋʋgɔ nifo sãn yetɩ a botɩ fʋ basɛ Nawẽnnɛ sore, fʋ kɩrgɛ ẽ lobe basɛ zãazãarɛ, se’ere n soe la, fʋ ĩyã sɛla ayɩla sãn ka bɔna mĩ sõɩ ba wʋn lobe fʋ ĩyã wuu bug-tẽŋa. 30La fʋ zʋʋgɔ nu’ugo sãn yetɩ a botɩ fʋ basɛ Nawẽnnɛ sore, fʋ wike ẽ lobe basɛ zãazãarɛ, se’ere n soe la, fʋ ĩyã sɛla ayɩla sãn ka bɔna mĩ sõɩ ban wʋn lobe fʋ ĩyã wuu bug-tẽŋa.»
Azezi zãsʋm pɔka lebsgo yelle
(Amatie 19:9, Amarkɩ 10:11-12, Aluki 16:18)
31«Ba yʋʋn yetɩ: ‹Nẽr-sɛka n lebse a pɔga, a bɔ ẽ gõŋɔ n pa’alɛ tɩ a lebse ẽ mɛ.› 32La mam yetɩ ya mɛ tɩ, nẽr-sɛka woo n lebse a pɔga, tɩ la sãn dagna tɩ a gã la bʋraasɩ, a wʋn botɩ pɔka la sã’am mɛ, a sãn ele sɩra ayẽma. La nẽr-sɛka n di pɔg-sɛka tɩ ba lebse la, ẽŋɛ la be’em wʋ nẽra n gã’arɛ la a tadãana pɔga.»
Azezi zãsʋm pɔrɛ yelle
33«Ya ken wõm tɩ ba yʋʋn yele kʋrʋm dõma yetɩ: ‹Da viige ya pɔrɛ. Fʋ sãn bĩŋe nõorɛ pɔɩ tɩ fʋ ẽŋɛ sɛla bɔ Zuudãana Nawẽnnɛ, dẽnɩ tɩ fʋ ẽŋɛ bɛla.› 34La mam yetɩ ya tɩ, ya põn da pɔɩ. Da pɔɩ saazuum, bẽm ĩyã, a de la Nawẽnnɛ na’am bĩmbĩnne. 35Da pɔɩ tẽŋa, bẽm ĩyã, a de la a nãma dɔglgɔ zẽ’a. Da pɔɩ Zerizalɛm, bẽm ĩyã, a de la Nawẽnnɛ n de na-kãtɛ la tẽŋa. 36Da pɔɩ fʋ zuugo, bẽm ĩyã, fʋ ka tã wʋn basɛ tɩ fʋ zomto baa ayɩla lebge pɛɛlga bɩɩ sabga. 37Basɛ-ya tɩ ya ‹ẽe› dɛna ‹ẽe›, tɩ ya ‹ayɛɩ› dɛna ‹ayɛɩ›. La sãn gãŋɛ bɛla, sɛla n pa’asɛ la de la be’em dãana bõnɔ.»
Da lebse be’em be’em ĩyã
38«Ya wõm tɩ ba daan yetɩ: ‹Nẽra sãn pusge a tadãana nifo, ba mẽ pusge a nifo, nẽra sãn vike a tadãana yẽnnɛ, ba mẽ vike a yẽnnɛ.› 39La mam yetɩ ya mɛ tɩ, nẽra sãn ẽŋɛ ya be’em, ya da ẽŋɛ be’em lebse. La nẽra sãn wẽ fʋ zʋʋgɔ pɛka, fʋ basɛ tɩ a wẽ fʋ gɔbga pɛka pa’asɛ. 40La nẽra sãn sãm fɔ tɩ a to’oge fʋ fu-pɩka, fʋ basɛ tɩ a to’oge fʋ fu-kãtɛ pa’asɛ. 41La nẽra sãn pẽrgɛ fɔ tɩ fʋ kɔlgɛ ẽ kilomẽtrɩ ayɩla, fʋ kɔlgɛ ẽ kilomẽtrɩ bayi. 42Nẽra sãn sose fʋ sɛla, fʋ bɔ ẽ. La nẽra sãn bɔɔra tɩ a peŋe sɛla fʋ zẽ’am, da mõŋɛ ẽ.»
Nõŋɛ-ya ya bɛ’ɛba
43«Ya wõm tɩ ba daan yetɩ: ‹Fʋ nõŋɛ fʋ tadãana, dee sise fʋ bɛ.› 44La mam yetɩ ya mɛ tɩ, ya nõŋɛ ya bɛ’ɛba, dee pʋ’ʋsra Nawẽnnɛ bɔ’ɔra sɛba n nãmsrɩ ya la. 45Ya sãn ẽŋɛ bɛla, ya wʋn dɛna ya Sɔ Nawẽnnɛ n boe saazuum na kɔma, se’ere n soe la, ẽŋa n botɩ wʋntɛɛŋa yẽkra bɔ’ɔra nẽr-sõma la nẽr-be’ero, dee botɩ saaga niira bɔ’ɔra sɛba ɩrgɔ n masɛ, la sɛba ɩrgɔ n ka masɛ. 46Yãma sãn nõŋɛ sɛba n nõŋɛ ya la mã’a, bẽm yɔɔrɔ tɩ ya wʋn yẽ Nawẽnnɛ zẽ’am? Lampo-tɔ’ɔsrɩba mẽ ɩtɩ la bɛla. 47La yãma sãn pʋ’ʋsra la ya sɔbiisi mã’a, bẽm tɩ yãma ɩtɩ gãnna ya taaba la? Nẽr-sɛba n ka dolɩ Nawẽnnɛ na mẽ ɩtɩ la bɛla. 48Bɛla, dɛna-ya nẽrba tɩ ya ɩrgɔ wuu wʋn masɛ, wʋ ya Sɔ Nawẽnnɛ n boe saazuum ɩrgɔ wuu n masɛ se’em na.»
6Azezi zãsʋm nẽrba sõŋrɛ, la Nawẽnnɛ pʋ’ʋsgɔ, la nõorlʋa yelle
1«Guuse-ya, da ɩta-ya ɩr-sõma nẽrba nẽŋam tɩ ba yẽta ya. Ya sãn ɩta bɛla, ya kãn to’oge yɔɔrɔ ya Sɔ Nawẽnnɛ n boe saazuum zẽ’am.
2Bɛla, fʋ sãn yetɩ fʋ sõŋɛ nasa, da kãn mõolɛ nẽrba zẽ’am wʋ pʋlibsum dõma n ɩtɩ se’em ba wẽndeto pʋam, la sorɔɔrɔ zuto tɩ nẽrba pẽgɛ ba la. Mam yetɩ ya la sɩra, tɩ bãma põn to’oge ba yɔɔrɔ mɛ. 3Fʋ sãn yetɩ fʋ sõŋɛ nasdõma, da basɛ tɩ fʋ gɔbga nu’ugo bãŋɛ fʋ zʋʋgɔ nu’ugo n ɩtɩ sɛla. 4Bɛla nẽra nẽra kãn bãŋɛ tɩ fʋ sõŋɛ nasdõma, la fʋ Sɔ Nawẽnnɛ n yẽ fõn sʋgɛ ẽŋɛ la, a wʋn lebse fo.
5Ya sãn pʋ’ʋsra Nawẽnnɛ, da ɩta-ya wʋ pʋlibsum dõma n ɩtɩ se’em na, bãma nõŋɛ la ba zɛ ba wẽndeto pʋam, la sorɔ-puursi zuto pʋ’ʋsra Nawẽnnɛ tɩ nẽrba yẽta ba. Mam yetɩ ya la sɩra, tɩ ba põn to’oge ba yɔɔrɔ mɛ. 6Fʋ sãn yetɩ fʋ pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ, fʋ kẽ fʋ deem yʋ kʋlɩŋa pʋ’ʋsɛ fʋ Sɔ Nawẽnnɛ n boe zẽ’a n sʋgɛ la. La fʋ Sɔ la n yẽ tɩ fʋ sʋgɛ mɛ pʋ’ʋsɛ la, a wʋn yɔ fɔ.
7Ya sãn pʋ’ʋsra Nawẽnnɛ, ya da tɔgra yetɔga n ka tarɩ võorɛ kaana wʋ nẽr-sɛba n ka mi Nawẽnnɛ n ɩtɩ se’em na, ba tẽ’esɛ tɩ bãma n tɔgrɩ zɔ’ɔra la ĩyã, Nawẽnnɛ wʋn lerge bãma pʋ’ʋsgɔ mɛ. 8Bɛla, da ãna-ya wʋ bãma n ãn se’em na, se’ere n soe la, lan dẽŋɛ ya wʋn sose ya Sɔ Nawẽnnɛ, a põn mina yãma n boorɩ sɛla mɛ. 9Bɛla, pʋ’ʋsra-ya wãna:
‹Tõma Sɔ Nawẽnnɛ n boe saazuum,
botɩ fʋ yʋ’ʋrɛ yẽta pẽka,
10wa’am wa di na’am nẽrba tẽŋasʋka,
botɩ fõn boorɩ se’em ẽŋɛ tẽŋa zuo,
wʋ lan ɩtɩ fõn yire se’em na.
11Bɔ tɔ tɩ zĩna dia.
12Basɛ tɩ tõon-be’ero taalɛ,
wʋ tõma n mẽ basɛ sɛba n ẽŋɛ tõma be’em taalɛ se’em na.
13Da basɛ tɩ yelle paagɛ tɔ tɩ tɩ lui.
Fãagɛ tɔ be’em dãana nu’usum basɛ.
[Tɩ fõn soe so’olʋm, la pãŋa, la nã’asgɔ wakatɛ n ka ba’asrɩ. Amina!]›
14Ya sãn basɛ nẽr-sɛba n ẽŋɛ ya be’em na taalɛ, ya Sɔ Nawẽnnɛ mẽ wʋn basɛ ya tõon-be’ero taalɛ. 15La ya sãn ka basɛ nẽr-sɛba n ẽŋɛ ya be’em na taalɛ, ya Sɔ Nawẽnnɛ mẽ kãn basɛ ya taalɛ.
16Ya sãn lʋ nõorɛ, da zũŋe-ya nẽŋa wʋ pʋlibsum dõma n zũŋri ba nẽnsɩ se’em, tɩ ba pa’alɛ nẽrba tɩ bãma lʋ la nõorɛ la. Mam yetɩ ya la asɩra, tɩ ba põn to’oge ba yɔɔrɔ mɛ. 17Fʋ sãn lʋ nõorɛ, wire fʋ nẽŋa dee sãasɛ fʋ zuugo, 18tɩ nẽrba da bãŋɛ tɩ fʋ lʋ la nõorɛ. La fʋ Sɔ Nawẽnnɛ n boe zẽ’a n sʋgɛ la wʋn bãŋɛ. La fʋ Sɔ la n yẽ fõn sʋgɛ lʋ nõorɛ la, a wʋn yɔ fɔ.»
Azezi zãsʋm Nawẽnnɛ yire bõntarsõm yelle
(Aluki 12:33-34;11:34-36;16:13;12:22-31)
19«Da lagsrɩ-ya bõntarsõm bĩŋra dũnia wã zuo, zẽ’e-sɛka tɩ bõn-mõgla la tẽŋanzẽem wʋn sã’am ba, tɩ nayigba mẽ kẽ’era zũura.
20Lagsra-ya bõntarsõm bĩŋra Nawẽnnɛ yire, bilam tɩ mõka la tẽŋanzẽem kãn sã’am ba, tɩ nayigba mẽ kãn kẽ zũ. 21Se’ere n soe la, ya bõntarsõm n boe zẽ’a na, ya pʋtẽ’era mẽ boe la bilam.
22Nini n nẽerɩ peelem bɔ’ɔra ĩyã wʋ fɩtla la. Bɛla, fʋ nini sãn ãna sõŋa, fʋ ĩyã wuu tarɩ peelem mɛ. 23La fʋ nini sãn ka ãna sõŋa, fʋ ĩyã wuu boe la lika pʋam. Peelem sɛka n wʋn nẽegɛ fʋ pʋam na sãn dɛna lika, la de la lika mẽŋa mẽŋa.
24Nẽra ka boe n tã wʋn sakɛ zuudãandõma bayi, a wʋn sise ayɩla mɛ, dee nõŋɛ ayɩla, bɩɩ a wʋn nanna ayɩla la mɛ, dee pɔ’ɔra ayɩla la. Bɛla, yãma ka tã wʋn sakɛ Nawẽnnɛ n de ya Zuudãana, dee botɩ bõntarsõm mẽ dɛna ya zuudãana.
25Bɛla n soe tɩ mam yele ya yetɩ, ya da fabla ya vɔm yelle, yãma n wʋn di sɛla, bɩɩ ya wʋn yũ sɛla, la ya da fabla ya ĩyã yelle, ya wʋn yɛ sɛla. Vɔm ka gãnnɩ dia? Bɩɩ ĩyã ka gãnnɩ futo? 26Bɩsɛ-ya bõn-ẽgla, ba ka bʋtɩ, ba mẽ ka lagsrɩ bõnkɔɔla ɩta bã pʋam. La ya Sɔ Nawẽnnɛ bɔ’ɔrɩ ba dia mɛ. Yãma ka tarɩ yõorɔ gãnna bõn-ẽgla halɩ zozo’e? 27Ãne n boe yãma pʋam n tã wʋn pa’asɛ a vɔm woglʋm fẽfẽe ẽn fablɩ la ĩyã?
28La bẽm tɩ ya fabla futo yelle? Bɩsɛ-ya mõ-puuro n ãn sõŋa se’em, ba ka tõnnɩ, ba mẽ ka wʋgrɩ futo. 29La mam yetɩ ya mɛ tɩ, baa naba Asalomõ na’am n yʋʋn tarɩ pãŋa la, a yʋʋn ka tã’agɛ yɛ fuugo n ãn sõŋa wʋ mõ-puugo ayɩla. 30La Nawẽnnɛ sãn botɩ mõorɔ n boe zĩna dee tɩ ba wʋn yõ ba bugum beere ãna sõŋa bɛla, a kãn bɩsɛ yãma yelle gãnna bɛla? Bẽm tɩ yãma ka bɔ Nawẽnnɛ sɩra zo’oge? 31Da fabla-ya yɛta tɩ: ‹Bẽm tɩ wʋn di?› bɩɩ ‹tɩ wʋn yũ la bẽm?› bɩɩ ‹tɩ wʋn yɛ la bẽm?› 32La de la nẽr-sɛba n ka mi Nawẽnnɛ n eerɩ bõn-bãma wuu. La yãma Sɔ Nawẽnnɛ mi tɩ yãma boorɩ bõn-bãma wuu mɛ. 33Dẽŋɛ-ya ɛ Nawẽnnɛ so’olʋm, la sɛla n masɛ Nawẽnnɛ zẽ’am, tɩ a wʋn bɔ ya bõn-bãma wuu pa’asɛ. 34Da fabla-ya beere yelle, tɩ beere ya wʋn bãŋɛ ya wʋn ẽŋɛ se’em, daarɛ woo n bɩsrɩ a mẽŋa yelle.»
7Da zɛrgra-ya taaba
1«Da zɛrgra-ya taaba, tɩ Nawẽnnɛ mẽ da zɛrgɛ ya. 2Se’ere n soe la, yan wʋn zɛrgɛ nẽrba se’em na, Nawẽnnɛ mẽ wʋn zɛrgɛ ya la bɛla. La sɛla tɩ ya dɩkɛ makɛ bɔ nẽrba la, ẽŋa tɩ Nawẽnnɛ wʋn dɩkɛ makɛ bɔ ya. 3Bẽm tɩ fʋ bɩsra sɔkɔ n boe fʋ sɔbia nifum, dee ka bɩsra dɔɔgɔ n boe fʋ mẽŋa nifum na? 4Fõn ẽŋɛ la wãne yɛta fʋ sɔbia yetɩ, a basɛ tɩ fʋ yese sɔkɔ a nifum, dee tɩ dɔɔgɔ bɔna fõn mẽŋa nifum? 5Pʋlibsum dãana, dẽŋɛ yese dɔɔgɔ la fʋ mẽŋa nifum, dee yãŋa tã’agɛ yẽ sõŋa yese sɔkɔ la n boe fʋ sɔbia nifum na.
6Da dɩkɛ-ya Nawẽnnɛ bõn-sõma bɔ baasɩ, la ya da dɩkɛ sɛla n tarɩ yõorɔ zozo’e lobge kurkurdõma nẽŋam, tɩ ba wʋn nẽ ba mɛ la ba nãma, dee tɩ baasɩ la wẽrgɛ dõn ya zõrzõrʋm.»
Azezi zãsʋm pʋ’ʋsgɔ yelle
7«Sose-ya Nawẽnnɛ, tɩ a wʋn bɔ ya. Ɛ-ya, tɩ ya wʋn yẽ. Wẽ-ya kʋlɩŋa, tɩ a wʋn yo’oge bɔ ya. 8Se’ere n soe la, nẽr-sɛka woo n sosrɩ Nawẽnnɛ, a wʋn bɔ ẽ. La nẽr-sɛka woo n eerɩ, wʋn yẽ. La nẽr-sɛka n wẽ’erɩ kʋlɩŋa, ba wʋn yo’oge bɔ ẽ. 9Ãne n boe yãma pʋam tɩ a bia wʋn sose ẽ borborɩ, tɩ a bɔ ẽ kugre? 10Bɩɩ a sãn sose zũfo, tɩ a bɔ ẽ bõnsɛla? 11Yãma nẽrsaalba n de tõon-be’ero dõma la sãn mina tɩ ya bɔ ya kɔma bõn-sõma, ya Sɔ Nawẽnnɛ n boe saazuum kãn bɔ yãma sɛba n sosrɩ ẽ na bõn-sõma n gãnnɩ bɛla?
12Yãma n boorɩ tɩ nẽrba ɩta se’em bɔ’ɔra ya la, yãma mẽ ɩta bɛla bɔ’ɔra ba. Ẽna de la Nawẽnnɛ lɔɔ, la a nõtɔ’ɔsrɩba n gʋlsɛ se’em n bɛla.»
Sorɔɔrɔ bayi yelle
13«Doose-ya zanõrɛ n ãn mika kẽ, se’ere n soe la, zanõ-yalŋa, la so-kãtɛ la we’esɩ la sã’aŋɔ zẽ’am, la nẽrba zozo’e dolɩ la bilam. 14La zanõ-mika, la so-bãalga we’esɩ la vɔm zẽ’am. La de la nẽrba fẽe n dolɩ ẽ.»
Tɩa woo la a biɛ
15«Guuse ya mẽŋa la nẽr-sɛba n parnɩ tɩ bãma de la Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsrɩba la. Ba wʋn ẽŋɛ ba mẽŋa wʋ saasaadõma n dɩkɛ piisi gãna fʋrɛ ba mẽŋa wa’am ya zẽ’am wʋ ba de la piisi la, dee tɩ ba pʋam ba sã’ana wʋ saasaadõma la. 16Ba tõoma pʋam tɩ ya wʋn bãŋɛ ba. Bẽm ĩyã, zãaŋa ka tã wʋn wɔm tã’ama, la kẽkɔ ka tã wʋn wɔm kẽnkãma. 17Tɩ-sõŋɔ woo wɔnnɩ na biɛ sõma, la tɩ-be’ego woo wɔnnɩ na biɛ be’ero. 18Tɩ-sõŋɔ ka tã wʋn wɔm biɛ be’ero, la tɩ-be’ego mẽ ka tã wʋn wɔm biɛ sõma. 19Tɩ-sɛka woo n ka wɔnnɩ biɛ sõma, ba wʋn lʋbɛ ẽ mɛ yõ la bugum. 20Bɛla, la de la nẽrba la tõoma pʋam tɩ yãma wʋn bãŋɛ ban de nẽr-sɛba.»
Nẽr-sɛba n sakrɩ Nawẽnnɛ asɩra sɩra
21Azezi daan le yele yetɩ: «Dagɩ nẽr-sɛka woo n wi’iri mam tɩ ‹Zuudãana, Zuudãana› la n wʋn kẽ Nawẽnnɛ so’olʋm pʋam. La de la nẽr-sɛka n ɩtɩ mam Sɔ Nawẽnnɛ n boe saazuum n boorɩ se’em na n wʋn kẽ.
22Sarɩyadia daarɛ, nẽrba zozo’e wʋn yele mam yetɩ: ‹Zuudãana, Zuudãana, tõma daan dɩkɛ la fõn yʋ’ʋrɛ to’oge Nawẽnnɛ yetɔga tɔgɛ bɔ nẽrba. La fõn yʋ’ʋrɛ tɩ tõma daan dɩkɛ dige kʋlkã’arsɩ, dee daan tõm tõon-yãlma zozo’e la fõn yʋ’ʋrɛ.› 23La mam wʋn yele ba yetɩ: ‹Mam põn ka mina ya, sẽŋɛ-ya fõrgɛ, tõon-be’ero dõma wã.› »
Deto bayi mẽa makrɛ
24«Nẽr-sɛka woo n wõm mam yetɔga wã, dee ẽŋɛ wʋ yetɔga la n yele se’em na, a dãana ãn wʋ yɛm dãana n mẽ a yire tãmpĩa zuo. 25Tɩ saaga ni, tɩ ko’om pɩrɛ kʋlsɩ zoe wẽ ẽ, tɩ kʋsebgo vuge wẽ ẽ, tɩ a ka lui, se’ere n soe la, a mẽ la tãmpĩa zuo.
26La nẽr-sɛka woo n wõm mam yetɔga wã, dee ka sakɛ ɩta yetɔga la n yele se’em na, a ãn wʋ yalma n mẽ a yire tẽntõnbĩ’isgo zuo. 27Tɩ saaga ni, tɩ ko’om pɩrɛ kʋlsɩ zoe wẽ ẽ, tɩ kʋsebgo vuge wẽ ẽ, tɩ a wuu lui saam saam.»
28La Azezi n tɔgɛ yetɔga la kɩ’ɩlɩm na, zãsŋɔ la di’ige nẽrba la zozo’e mɛ. 29Se’ere n soe la, a zãsŋɔ la tarɩ la pãŋa, la ka ãn wʋ ba lɔɔ karẽnsãandõma n zãsnɩ se’em na.
8Azezi botɩ kõnkonne yẽ ĩmã’asʋm
(Amarkɩ 1:40-45, Aluki 5:12-16)
1Azezi daan ze’ele la tãŋa la zuo sige, tɩ nẽr-kʋʋŋɔ zozo’e dɔla ẽ. 2Tɩ kõnkonne wa’am a zẽ’am wa ka dũma tẽŋa a nẽŋam yele ẽ yetɩ: «Zuudãana, fʋ sãn bɔɔra, fʋ tã wʋn basɛ tɩ m yẽ ĩmã’asʋm mɛ le ãna sõŋa.» 3Tɩ Azezi tẽegɛ a nu’ugo kalʋm ẽ, dee yetɩ: «Mam bɔɔra, yẽ ĩmã’asʋm le ãna sõŋa.» Bilam mẽŋa tɩ kõnkɔm na basɛ ẽ, tɩ a le ãna sõŋa. 4Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Da yele nẽra nẽra. La sẽŋɛ Nawẽnnɛ kãabgɔ kẽema zẽ’am ka pa’alɛ ẽ fɔ mẽŋa tɩ a bɩsɛ, dee bɔ bõn-sɛba tɩ Amoyisi yʋʋn gʋlsɛ yetɩ ba bɔ la, tɩ la pa’alɛ ba tɩ fʋ sɩrɩ yẽ ĩmã’asʋm.»
Azezi botɩ sʋda-kɛ’ɛma tõntõnna yẽ ĩmã’asʋm
5Azezi daan sẽŋɛ ka paagɛ kẽ’era la Kapɛrnaʋm tẽŋa pʋam, tɩ Rom dõma sʋda-kɛ’ɛma wa’am a zẽ’am wa sose ẽ 6yetɩ: «Zuudãana, mam tõntõnna n bẽ’erɩ kɔɔrʋm gã yire, a ba nãmsra mɛ zozo’e.» 7Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Mam wʋn wa’am wa botɩ a yẽ ĩmã’asʋm.» 8Tɩ sʋda-kɛ’ɛma la lebse yele ẽ yetɩ: «Mam ka narɩ tɩ fõn wa’am mam yire. Wen tɔgɛ yetɔga mã’a, tɩ mam tõntõnna la wʋn yẽ ĩmã’asʋm. 9Se’ere n soe la, nẽrba n soe mam, la mam mẽ soe la sʋdaasɩ basɛba. Mam sãn yele sʋda-sɛka yetɩ: ‹Sẽŋɛ›, a we’esɩ mɛ. La mam sãn yele ayẽma yetɩ: ‹Wa’am›, a sẽm mɛ. Mam sãn yele m tõntõnna yetɩ: ‹Ẽŋɛ wãna›, a ɩtɩ mɛ.» 10Azezi n wõm bɛla la, la di’ige ẽ mɛ. Tɩ a yele nẽr-sɛba n dolɩ ẽ na yetɩ: «Mam yetɩ ya la asɩra, tɩ mam nãn ka yẽ nẽra n bɔ mam sɩra wʋ bʋra-ẽna wã, baa Ɩsrayɛlɩ buuri la pʋam mam ka yẽ. 11Mam yetɩ ya tɩ, nẽrba zozo’e wʋn ze’ele zanõ-bɔba, la dapɔ-bɔba wa’am wa zĩ’ire la Abraham, la A’izakɩ, la Azakɔbɩ di Nawẽnnɛ so’olʋm pʋam. 12La ba wʋn lobge Ɩsrayɛlɩ dõma n wʋn soe nɩ Nawẽnnɛ so’olʋm na basɛ la yẽŋa lika pʋam, bilam ba wʋn kaasra, dee dɩkɛ ba nu’usi gɩ nõorʋm.»
13A yele bɛla, dee yele sʋda-kɛ’ɛma la yetɩ: «Kule, tɩ la wʋn ẽŋɛ wʋ fõn bɔ mam sɩra se’em na.» La wakat-ẽŋa mẽŋa tɩ a tõntõnna la yẽ ĩmã’asʋm.
Azezi botɩ nẽrba zozo’e yẽ ĩmã’asʋm
(Amarkɩ 1:29-34, Aluki 4:38-41)
14Bɛla poorʋm, Azezi sẽŋɛ la Apɩyɛɛrɩ yire ka yẽ Apɩyɛɛrɩ dɛɛm-pɔka n bẽ’erɩ gã, tɩ a ĩyã tʋlgɛ. 15Tɩ Azezi kalʋm pɔka la nu’ugo, tɩ bã’aga la basɛ ẽ. Tɩ a isge ẽŋɛ Azezi sãanɛ. 16Tɩ zaanõorɛ paagɛ, tɩ ba tarɩ nẽrba zozo’e tɩ kʋlkã’arsɩ tarɩ ba wa’am Azezi zẽ’am. Tɩ a tɔgɛ yetɔga dige kʋlkã’arsɩ la, dee botɩ sɛba wuu n de bã’adõma yẽ ĩmã’asʋm. 17La de la bɛla tɩ Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa A’ezayi n yʋʋn yele se’em na ẽŋɛ. A yʋʋn yetɩ: «Ẽŋa n to’oge tõma tooro, la tɩ bã’asɩ basɛ.»
Azezi doosgo yelle
18Azezi n yẽ nẽr-kʋʋŋɔ n kaagɛ ẽ na, tɩ a yele a karẽnbiisi la yetɩ: «Tɩ dooge-ya mõgrɛ la doone ke bɔba.» 19Tɩ lɔɔ karẽnsãama ayɩla wa’am a zẽ’am wa yele ẽ yetɩ: «Karẽnsãama, mam wʋn dɔla fʋ sẽnna zẽ’e-sɛba wuu tɩ fʋ wʋn sẽnna.» 20Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Pɩɩna tarɩ yogro mɛ, tɩ niinto tara tʋgrɔ, la Nẽrsaala Dayʋa la ka tarɩ zẽ’a wʋn gã’arɛ vo’ose.» 21Tɩ a karẽnbia ayɩla yele ẽ yetɩ: «Zuudãana, basɛ tɩ m dẽŋɛ sẽŋɛ ka laagɛ m sɔ dee wa’am wa dɔla fɔ.» 22Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Dɔla mam dee basɛ sɛba n ka tarɩ vɔm Nawẽnnɛ zẽ’am tɩ ba laagɛ ba kũm.»
Azezi botɩ kʋsebgo yõkɛ
(Amarkɩ 4:35-41, Aluki 8:22-25)
23Azezi daan kẽ la õorŋɔ, tɩ a karẽnbiisi la doose ẽ. 24Tɩ kʋseb-kãtɛ wa’am wa vugra mõgrɛ la zuo. Tɩ ko-mĩ’isi botɩ õorŋɔ la zɩgra la a mise. La Azezi daan gĩsri mɛ. 25Tɩ a karẽnbiisi la paagɛ nẽegɛ ẽ yetɩ: «Zuudãana, fãagɛ tɔ, tõma yetɩ ki mɛ.» 26Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Bẽm tɩ ya zɔta dabeem, ya ka bɔ mam sɩra zo’oge.» Azezi yele bɛla, dee isge tãsɛ kʋsebgo, la ko’om na mɛ, tɩ ba ãna sĩm. 27Tɩ ba wuu palẽŋa ẽkɛ, tɩ ba yetɩ: «Bẽm nẽra n de ẽna tɩ kʋsebgo, la ko’om sakra a nõorɛ?»
Kʋlkã’arsɩ n dolɩ bʋraasɩ bayi, tɩ Azezi dige ba
(Amarkɩ 5:1-20, Aluki 8:26-39)
28Ba daan dooge mõgrɛ la doone ke bɔba paagɛ la Gadara dõma tẽŋa pʋam, tɩ bʋraasɩ bayi tɩ kʋlkã’arsɩ dolɩ ba ze’ele yɔɔrɔ zẽ’a sẽnna tʋ’ʋsra ẽ. Ba daan de la zɔl-wẽensɩ, tɩ nẽrba zɔta ka sakra dɔla bilam tɔlla. 29Tɩ ba kaasra tagursi yetɩ: «Nawẽnnɛ Dayʋa, bẽm boe tõma la fõn tẽŋasʋka? Fõn wa’am tɩ fʋ nãmsɛ tõma mɛ dee tɩ wakatɛ la nãn ka paagɛ?» 30La kurkurdõma n daan zo’oge lɛm bilam ɔbra. 31Tɩ kʋlkã’arsɩ la sose Azezi yetɩ: «Fʋ sãn yetɩ fʋ dige to tɩ tɩ yese, fʋ basɛ tɩ tɩ sẽŋɛ ka kẽ kurkurdõma la.» 32Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Sẽŋɛ-ya.» Tɩ ba yese sẽŋɛ ka kẽ kurkurdõma la. Tɩ kurkurdõma la ze’ele tãŋa zuo zoe sige ka lui mõgrɛ la pʋam ki. 33Tɩ sɛba n gu’uri kurkurdõma la zoe sẽŋɛ tẽŋa pʋam ka yele lan ẽŋɛ se’em na wuu, la bõn-sɛka n ẽŋɛ sɛba tɩ kʋlkã’arsɩ la daan dolɩ la. 34Tɩ tẽŋa la dõma wuu yese tʋ’ʋsra Azezi, la ban yẽ ẽ na, ba sose ẽ yetɩ, a fõrgɛ dee basɛ ba tẽŋa.
9Azezi botɩ kɔɔrŋɔ yẽ ĩmã’asʋm
(Amarkɩ 2:1-12, Aluki 5:17-26)
1Azezi daan kẽ õorŋɔ lebe dooge la mõgrɛ la ke bɔba kule Kapɛrnaʋm, ẽn kẽ’erɩ zẽ’a la. 2Tɩ nẽrba basɛba zɛ bʋraa ayɩla n de kɔɔrŋɔ n gã a bõn-gã’ala pʋam wa’am a zẽ’am. Tɩ Azezi yẽ ban bɔ ẽ sɩra la, yele kɔɔrŋɔ la yetɩ: «M bia, keŋe fʋ sũure, fʋ tõon-be’ero taalɛ ka le bɔna fʋ zuo.»
3Tɩ lɔɔ karẽnsãandõma basɛba tẽ’esra ba sũure pʋam yetɩ: «Bʋra-ẽna pɔ’ɔrɩ la Nawẽnnɛ.» 4La Azezi mi ban tẽ’esrɩ se’em na mɛ, tɩ a yele ba yetɩ: «Bẽm tɩ yãma tẽ’esra pʋtẽ’e-be’ero ya sũure pʋam? 5Bẽm n de nãana gãnna? Mam sãn yele bʋraa la yetɩ, a tõon-be’ero taalɛ ka le bɔna a zuo, bɩɩ mam sãn yele ẽ yetɩ, a isge sẽnna n de nãana gãnna? 6Mam wʋn botɩ ya bãŋɛ tɩ Nẽrsaala Dayʋa tarɩ nõorɛ dũnia zuo wʋn basɛ tõon-be’ero taalɛ.» Azezi yele bɛla, dee yele kɔɔrŋɔ la yetɩ: «Isge, dɩkɛ fʋ bõn-gã’ala la kule.» 7Tɩ a isge kule. 8Tɩ nẽr-kʋʋŋɔ la yẽ bɛla, tɩ dabeem yõkɛ ba, tɩ ba nã’asra Nawẽnnɛ ẽn bɔ nẽrsaalba nõor-ẽŋa la ĩyã.
Azezi wi Amatie tɩ a dɔla ẽ
(Amarkɩ 2:13-17, Aluki 5:27-32)
9Azezi daan ze’ele la bilam sẽnna tɔlla, yẽ bʋraa yʋ’ʋrɛ n de Amatie n zĩ tɔ’ɔsra lampo. Tɩ a yele ẽ yetɩ: «Isge dɔla mam.» Tɩ Amatie isge dɔla ẽ. 10Tɩ Azezi sẽŋɛ ka zẽa Amatie yire dita, tɩ lampo-tɔ’ɔsrɩba, la tõon-be’ero dõma zozo’e wa’am wa lagɩm na Azezi la a karẽnbiisi la zẽa dita. 11Tɩ Farisi dõma yẽ bɛla, soke a karẽnbiisi la yetɩ: «Bẽm tɩ yãma karẽnsãama la lagɩm na lampo-tɔ’ɔsrɩba, la tõon-be’ero dõma dita.» 12Tɩ Azezi wõm bɛla, yele ba yetɩ: «Sɛba n tarɩ ĩmã’asʋm ka eerɩ tɩba, la de bã’adõma n eerɩ tɩba. 13Sẽŋɛ-ya ka zãsʋm Nawẽnnɛ gõŋɔ n yele se’em na võorɛ, Nawẽnnɛ yetɩ: ‹Mam boorɩ tɩ nẽrsaalba zɔta la taaba ninbãalga, dee dagɩ tɩ ba dɩkɛ ba bõnɔ kãabra bɔ’ɔra mam.› Bɛla, mam ka wa’am tɩ m wi sɛba dõma n yetɩ bãma masɛ mɛ na, mam wa’am na tõon-be’ero dõma ĩyã.»
Ba soke Azezi nõorlʋa yelle
(Amarkɩ 2:18-22, Aluki 5:33-39)
14Tɩ Azã karẽnbiisi wa’am Azezi zẽ’am wa soke ẽ yetɩ: «Bẽm tɩ tõma la Farisi dõma lʋta nõorɛ, dee tɩ fõn karẽnbiisi la ka lʋta?» 15Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Nẽra sãn di pɔka ẽŋɛ kibsa wi a tadãandõma tɩ ba wa’am naagɛ la ẽ dita, ba tã wʋn ẽŋɛ sũ-sã’aŋɔ wakat-sɛka tɩ pɔgdita la ken bɔna la ba lɛ mɛ bɩɩ? Ayɛɩ. La dabsa sẽm mɛ, tɩ ba wʋn yese pɔgdita la ba zẽ’am. Bɛla tɩ ba yãŋa wʋn lʋ nõorɛ. 16Nẽra kãn dɩkɛ tãn-paalga lige fu-kɛka. A sãn ẽŋɛ bɛla, tãn-paalga la wʋn botɩ fu-kɛka la ãagɛ mɛ gãŋɛ bɛla.
17La nẽra kãn dɩkɛ dã-paalga sũm wɔ-kɛgsɩ pʋam. A sãn ẽŋɛ bɛla, dã-paalga la sãn kɛlla, ba wʋn botɩ wɔɔsɩ la tãsɛ mɛ, tɩ dãam na ka’agɛ, tɩ wɔɔsɩ la mẽ sã’am. La masɛ tɩ ba dɩkɛ dã-paalga sũm na wɔ-paalsɩ pʋam, bɛla tɩ ba wuu kãn sã’am.»
Pɔka n yẽ ĩmã’asʋm, la pugla vo’ore yelle
(Amarkɩ 5:21-43, Aluki 8:40-56)
18Azezi n ken tɔgra la ba bɛla la, tɩ Zifdõma nẽŋadãana ayɩla wa’am a zẽ’am, wa ka dũma tẽŋa a nẽŋam yele yetɩ: «Mam pɔyʋa n ki lɛɛlɛ wã, wa’am wa dɩkɛ fʋ nu’ugo paglɛ a zuo, tɩ a vo’oge.» 19Tɩ Azezi la a karẽnbiisi la daan isge dɔla ẽ wɛ’ɛsa.
20Ban daan we’esɩ la, tɩ pɔka ayɩla n luti sɩkẽŋa yʋʋma pia la ayi tɩ la ka gɔ’ɔra, wa’am Azezi poorʋm wa kalʋm a fuugo nõorɛ. 21Se’ere n soe la, a daan tẽ’esrɩ a sũurum yetɩ: «Mam sãn kalʋm a fuugo mã’a, mam wʋn yẽ ĩmã’asʋm.» 22Tɩ Azezi gelge yẽ ẽ, yele ẽ yetɩ: «M bia, keŋe fʋ sũure! Fõn bɔ mam sɩra la n basɛ tɩ fʋ yẽ ĩmã’asʋm.» Tɩ pɔka la yẽ ĩmã’asʋm bilam mẽŋa.
23Tɩ Azezi paagɛ Zifdõma nẽŋadãana la yire yẽ wɩ-pɛɛbrɩba la nẽr-kʋʋŋɔ n bɔgrɩ. 24Tɩ a yele ba yetɩ: «Yese-ya, tɩ pugla la ka ki, a gĩsri mɛ.» Tɩ nẽrba la la’ara ẽ. 25La ẽn botɩ nẽr-kʋʋŋɔ la yese la, a kẽ la deem gʋrɛ pugla la nu’ugo, tɩ a isge. 26Tɩ yel-ẽna saagɛ tẽŋa la wuu.
Azezi botɩ fɔɔsɩ bayi yẽta
27Azezi daan yese zẽ’e-ẽŋa mɛ fõrgra, tɩ fɔɔsɩ bayi dɔla ẽ tɔgra ke’enke’em yetɩ: «Adavidi yɩɩŋa, zoe tɩ ninbãalga!» 28Tɩ Azezi paagɛ kẽ yire, tɩ fɔɔsɩ la paagɛ a zẽ’am, tɩ a soke ba yetɩ: «Yãma bɔ sɩra tɩ mam wʋn tã’agɛ ẽŋɛ yan boorɩ se’em na?» Tɩ ba lerge yetɩ: «Ẽe! Zuudãana.» 29Tɩ a kalʋm ba nini dee yetɩ: «La wʋn ẽŋɛ wʋ yan bɔ sɩra se’em na.» 30Tɩ ba nini na pike yẽta. Tɩ a kã’an ba yetɩ: «Da basɛ-ya tɩ nẽra bãŋɛ.» 31La ban fõrgɛ la, ba mõolɛ bõn-ẽŋa mɛ tẽŋa la zẽ’a woo.
Azezi botɩ muko tɔgra
32Ban daan yesrɩ la, tɩ ba tarɩ nẽra tɩ kʋlkã’arga dolɩ ẽ, tɩ a dɛna muko, wa’am Azezi zẽ’am. 33Tɩ Azezi dige kʋlkã’arga la, tɩ a yese. Tɩ muko la tɔgra. Tɩ la di’ige nẽr-kʋʋŋɔ la, tɩ ba yetɩ: «Nẽra nẽra nãn ka yẽ wãna buuri Ɩsrayɛlɩ pʋam.» 34La Farisi dõma daan yetɩ: «La de la kʋlkã’arsɩ naba n bɔ ẽ pãŋa, tɩ a tara digra kʋlkã’arsɩ la.»
Azezi zoe nẽr-kʋʋŋɔ ninbãalga
35Azezi daan kaarɩ la tẽn-kãra la tẽn-pɩgsɩ wuu, zãsna nẽrba Zifdõma wẽndeto pʋam, mõola Nawẽnnɛ so’olʋm kõ-yẽlga, dee botɩ bã’adõma, la kobro buuri wuu yẽta ĩmã’asʋm. 36La Azezi n yẽ nẽr-kʋʋŋɔ la, ba ninbãalga n yõkɛ ẽ. Se’ere n soe la, ba targɛ mɛ bãlɛ, ãna wʋ piisi n ka tarɩ dũnsĩina. 37Tɩ a yele a karẽnbiisi la yetɩ: «Va’am na bõnkɔɔla lagsgɔ zo’oge mɛ, la tõntõnɩba n wʋn lagsɛ bõnkɔɔla la pɔ’ɔrɩ mɛ. 38Bɛla ĩyã, sose-ya va’am na dãana tɩ a tõm tõntõnɩba pa’asɛ tɩ ba lagsɛ bõnkɔɔla la.»
10Azezi looge a karẽnbiisi pia la ayi tõm ba
(Amarkɩ 3:13-19;6:7-13, Aluki 6:12-16;9:1-6)
1Azezi daan wi a karẽnbiisi pia la ayi la mɛ bɔ ba pãŋa tɩ ba dige kʋlkã’arsɩ, dee botɩ bã’adõma buuri wuu, la kobro buuri wuu yẽ ĩmã’asʋm. 2Karẽnbiisi pia la ayi la tɩ a looge tɩ a tõm na yʋ’ʋra n wãna: Pɔspɔsɩ dãana de la Asimõ tɩ ba wi’iri tɩ Apɩyɛɛrɩ, la a yɩbga A’ãndre, la Azebede dayɔɔsɩ Azakɩ la a yɩbga Azã, 3la Afilipi, la Abatelemi, la Atoma, la Amatie n de lampo-tɔ’ɔsa la, la Azakɩ n de Alfe dayʋa, la Atade, 4la Asimõ n daan de Zelɔtɩ nẽra ayɩla la, la Azudaasɩ Iskariyo, sɛka n wʋn pa’alɛ tɩ ba yõkɛ Azezi la.
5La de la bãna pia la ayi tɩ Azezi daan tõm, yele ba yetɩ: «Da sẽŋɛ-ya bu-zãŋsɩ la zẽ’am, la da kẽ-ya Samaari dõma tẽnsɩ pʋam. 6Sẽŋɛ-ya Ɩsrayɛlɩ dõma n ãn wʋ piisi n bɔɩ la zẽ’am, 7ka mõola yetɩ: ‹Nawẽnnɛ so’olʋm na lɛm mɛ.› 8La ya botɩ bã’adõma yẽ ĩmã’asʋm, dee botɩ kũm vo’oge, dee botɩ kõnkɔma yẽ ĩmã’asʋm le ãna sõŋa, dee dige kʋlkã’arsɩ. Yãma to’oge la zãŋa, bɛla bɔ-ya zãŋa. 9Da dɩkɛ-ya sãlma bɩɩ ligri sũm sẽŋɛ. 10La ya da dɩkɛ tãmpɔkɔ sore la sẽnnɛ ĩyã, da dɩkɛ-ya futo bayi, bɩɩ tagra, bɩɩ doore. Ba wʋn bɔ tõntõnna ẽn boorɩ sɛla.
11Ya sãn paagɛ tẽn-kãtɛ bɩɩ tẽn-pɩka pʋam, soke-ya bãŋɛ nẽr-sõŋɔ sãn bɔna mĩ wʋn to’oge ya tɩ ya kẽ’era a yire, bɔna-ya bilam ka paagɛ daar-sɛka tɩ ya wʋn fõrgɛ tẽŋa la. 12Ya sãn paagɛ kẽ yire pʋam, ya pʋ’ʋsɛ ba yetɩ: ‹Sũ-mã’asʋm wʋn bɔna la ya.› 13La yire la dõma sãn to’oge ya, ya sũ-mã’asʋm wʋn bɔna la ba. La ba sãn zagsɛ ka to’oge ya, ya sũ-mã’asʋm wʋn weege ya zẽ’am. 14La yi-sɛka, bɩɩ tẽn-sɛka nẽrba sãn ka to’oge ya, bɩɩ ka selse ya yetɔga, ya yese zẽ’e-ẽŋa dee pɩɩsɛ ya nãma tẽntõnnɔ basɛ mĩ. 15Mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ sarɩyadia daarɛ tẽn-ẽŋa dõma wʋn yẽ toogo gãnna Sodom la Gomõorɩ tẽnsɩ nẽrba.»
Azezi yetɩ nãmsgɔ n wʋn wa’am
(Amarkɩ 13:9-13, Aluki 21:12-17)
16Azezi le yetɩ: «Bɩsɛ-ya, mam tõm ya wʋ piisi saasaadõma tẽŋasʋka. Bɛla ĩyã, dɛna-ya yɛm dõma wʋ bõnsɛ’ɛdõma, la ya ãna wʋ na’adawɛma n ka tarɩ yelle se’em na. 17Guuse-ya ya mẽŋa la nẽrba la. Se’ere n soe la, ba wʋn wa yõgɛ ya mɛ tarɩ sẽŋɛ sarɩyadia zẽ’esʋm, dee wẽ ya ba wẽndeto pʋam. 18La ba wʋn yõgɛ ya sẽŋɛ gɔmnadõma, la na’adõma nẽŋam, yãma n dolɩ mam na ĩyã, tɩ ya wʋn dɛna kaset-dõma tɔgɛ bɔ bãma la bu-zãŋsɩ. 19La ba sãn tarɩ ya sẽŋɛ, da fabla-ya yãma n wʋn tɔgɛ se’em, bɩɩ yãma n wʋn tɔgɛ sɛla yelle. Se’ere n soe la, wakat-ẽŋa mẽŋa Nawẽnnɛ Sɩa wʋn bɔ ya bõn-sɛka tɩ ya wʋn tɔgɛ. 20La dagɩ yãma mẽŋa n wʋn tɔgɛ, la de la ya Sɔ Nawẽnnɛ Sɩa la n boe ya pʋam na n wʋn tɔgɛ.
21Sɔbia wʋn botɩ ba yõkɛ a sɔbia kʋ. La sɔdõma mẽ wʋn ẽŋɛ ba kɔma bɛla. La kɔma mẽ wʋn zɛbɛ la ba dɔgrɩba, botɩ ba kʋ ba. 22Nẽrba wuu wʋn sise ya mam yʋ’ʋrɛ la ĩyã. La sɛka n ze’ele kãŋkãŋɛ ka paagɛ ba’asgɔ, a wʋn yẽ fãarɛ. 23Ba sãn nãmsɛ ya tẽŋa ayɩla pʋam, ya zoe sẽŋɛ tẽŋa ayẽma. Mam yetɩ ya la sɩra, tɩ ya kãn yãŋɛ kaagɛ Ɩsrayɛlɩ tẽnsɩ ba’asɛ dee tɩ mam n de Nẽrsaala Dayʋa la leme wa’am.
24Karẽnbia ka gãnnɩ a karẽnsãama, la tõntõnna mẽ ka gãnnɩ a zuudãana. 25La karẽnbia sãn wa ãna wʋ a karẽnsãama la, la tõntõnna sãn wa ãna wʋ a zuudãana la, la seke mɛ. Ban wi’iri yidãana la tɩ Abelzebuli n de Asũtãana la, ba wʋn tʋʋra a yire la dõma gãnna la bɛla.»
La masɛ tɩ ya zɔta la Nawẽnnɛ
26«Bɛla, da zɔta-ya nẽrsaalba, tɩ bõn-sɛka woo n lile, wʋn lilge. La bõn-sɛka woo n sʋgɛ, wʋn puke. 27Mam n yele ya se’em lika pʋam wã, tɔgɛ-ya ẽ peelem pʋam. La sɛla tɩ mam waasʋm ya la, zom-ya deto zuto mõolɛ ẽ. 28Da zɔta-ya sɛba n kʋʋrɩ ĩyã, dee ka tãna wʋn kʋ sɩa la. Zɔta-ya Nawẽnnɛ n tã wʋn botɩ ya ĩyã, la ya sɩa sã’am bug-tẽŋa la. 29Ba ka koosrɩ mõom niinto bayi la lag-kõbrɛ ayɩla mã’a? La baa niila ayɩla kãn ki, tɩ la sãn dagna ya Sɔ Nawẽnnɛ n sakɛ. 30La baa yãma zuugo zomto, Nawẽnnɛ mi ba wuu kãllɛ mɛ. 31Bɛla ĩyã, da zɔta-ya dabeem, yãma tarɩ yõorɔ gãnna niinto zozo’e mɛ.
32Nẽr-sɛka woo n wʋn ze’ele nẽrba nẽŋam yetɩ ẽŋa de la mam nẽra, mam mẽ wʋn ze’ele mam Sɔ Nawẽnnɛ n boe saazuum nẽŋam yetɩ a de la mam nẽra. 33La nẽr-sɛka woo n sɩ’ɩsɛ nẽrba nẽŋam yetɩ ẽŋa ka mi mam, mam mẽ wʋn sɩ’ɩsɛ mam Sɔ Nawẽnnɛ n boe saazuum nẽŋam tɩ mam ka mi ẽ.»
Tɩ nõŋɛ Azezi gãnna
34«Da tẽ’esɛ-ya tɩ mam tarɩ la nõ-yẽnnɛ wa’am dũnia zuo. Mam ka wa’am tɩ m botɩ nẽrba dɛna nõorɛ ayɩla dũnia zuo, la de la welgre tɩ mam tarɩ wa’am. 35Se’ere n soe la, mam wa’am tɩ m welge la dayɔɔsɩ la ba sɔdõma, la pugunto la ba madõma, la dayɔɔsɩ pɔgba la ba sɩrba madõma. 36Tɩ nẽra mẽŋa yir-dõma wʋn dɛna a bɛ’ɛba. 37Nẽr-sɛka n nõŋɛ a sɔ bɩɩ a ma gãnna mam, a ka masɛ tɩ a dɛna mam nẽra. La nẽr-sɛka woo n nõŋɛ a dayʋa bɩɩ a pɔyʋa gãnna mam, a ka masɛ tɩ a dɛna mam nẽra. 38La nẽr-sɛka woo n ka sakɛ nãmsgɔ wʋ nẽra n zɛɛrɩ a kũm dɔ-puurŋa dɔla mam, a ka masɛ tɩ a dɛna mam nẽra. 39La nẽr-sɛka woo n boorɩ tɩ a gu a vɔm, a wʋn koŋe ẽ. La nẽr-sɛka n basɛ a vɔm mam ĩyã, a wʋn yẽ ẽ.»
Nẽr-sɛba n tarɩ yɔɔrɔ
40«Nẽr-sɛka woo n to’oge ya, a to’oge la mam. La nẽr-sɛka woo n to’oge mam, a to’oge la sɛka n tõm mam na. 41La nẽr-sɛka woo n to’oge Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa ẽn de Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa la ĩyã, a wʋn to’oge Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa yɔɔrɔ. La nẽr-sɛka woo n to’oge sɩra dãana ẽn de sɩra dãana la ĩyã, a wʋn to’oge sɩra dãana yɔɔrɔ. 42La nẽr-sɛka woo n bɔ mam nẽrba wã ayɩla ko-mã’asga tɩ a yũ, ẽn de mam karẽnbia la ĩyã, mam yetɩ ya la sɩra, tɩ a kãn koŋe yɔɔrɔ.»
11Azã n mise nẽrba ko’om pʋam tõm a karẽnbiisi Azezi-krisi zẽ’am
1Azezi n daan pa’alɛ a karẽnbiisi pia la ayi la kɩ’ɩlɩm na, a yese bilam sẽŋɛ la so’olʋm na tẽnsɩ la wuu pʋam ka zãsna nẽrba, dee mõola Nawẽnnɛ kõ-yẽlga.
2Tɩ Azã daan bɔna yʋ’a deem, wõm Krisi tõoma la yelle, tõm a karẽnbiisi a zẽ’am, 3tɩ ba sẽŋɛ ka soke ẽ yetɩ: «Fõn de la sɛka tɩ Nawẽnnɛ yetɩ a wʋn wa’am na bɩɩ, tɩ gu’ura nẽra ayẽma?» 4Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Sẽŋɛ-ya ka yele Azã yãma n wõnnɩ se’em, la yãma n yẽtɩ se’em na: 5Fɔɔsɩ nini yẽtɩ mɛ, tɩ kɔɔrnɔ sẽnna, tɩ kõnkɔma yẽta ĩmã’asʋm le ãna sõŋa, tɩ wansɩ wõnna, tɩ kũm vɔ’ɔra, tɩ nasdõma wõnna Nawẽnnɛ kõ-yẽlga. 6La nẽr-sɛka n ka lebrɩ poorʋm mam ĩyã la tarɩ zu-yẽlga.»
7Azã karẽnbiisi la n fõrgɛ la, tɩ Azezi yãŋa tɔgra Azã yelle bɔ’ɔra nẽr-kʋʋŋɔ la yetɩ: «Bẽm tɩ yãma daan sẽŋɛ ka bɩsɛ weem? Yãma sẽŋɛ ka bɩsɛ la mõorɔ tɩ kʋsebgo mĩini bɩɩ? Ayɛɩ. 8La bẽm tɩ yãma sẽŋɛ ka bɩsɛ? Nẽra n yɛ fu-sõma? Ayɛɩ. Nẽr-sɛba n yɛ fu-sõma la boe na’adõma yiɛ. 9La yãma sẽŋɛ ka bɩsɛ la bẽm? Ya sẽŋɛ ka bɩsɛ la Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa bɩɩ? Ẽe. La mam yetɩ ya tɩ a de la nẽra n gãnnɩ Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa. 10La de la ẽŋa yelle tɩ la gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam tɩ Nawẽnnɛ yetɩ:
‹Mam tõntõnna n wãna
tɩ mam tõm tɩ a dẽŋɛ fʋ nẽŋa
malgɛ sore bɔ fɔ.›
11Mam yetɩ ya la sɩra, tɩ nẽrsaalba tɩ ba dɔgɛ la wuu pʋam, nẽra ka boe n gãnnɩ Azã n mise nẽrba ko’om pʋam na. La nẽr-sɛka n de pɩka Nawẽnnɛ so’olʋm na pʋam gãnnɩ Azã mɛ. 12Lan pɔsɛ Azã n misri nẽrba ko’om pʋam na wa paam lɛɛlɛ wã, Nawẽnnɛ so’olʋm sẽnnɩ nẽŋa la pãŋa, la pãnsɩ dõma n mõrgrɩ tɩ ba fãagɛ ẽ. 13Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsrɩba la wuu, la lɔɔ gõnnɔ la wuu dẽŋɛ tɔgɛ so’olʋm na yelle mɛ halɩ wa paagɛ Azã wakatɛ. 14La ya sãn bɔɔra tɩ ya bãŋɛ a võorɛ, Azã n de A’eli tɩ ba yʋʋn yetɩ a wʋn wa’am na. 15Sɛka n wõm yetɔga wã, a selse sõŋa sõŋa.
16Mam wʋn dɩkɛ la bẽm makɛ la zamãan-ẽna wã nẽrba? Ba ãn wʋ kɔma n zĩ da’am wi’ira taaba yetɩ: 17‹Tõma peebe wɩɩsɩ mɛ, tɩ yãma zagsɛ ka wa. Tɩ tõma yõom kʋʋrɛ yõoma, tɩ yãma zagsɛ ka yõom.› 18Se’ere n soe la, Azã wa’am mɛ wa lʋta nõorɛ dee ka yũura dãam, tɩ ba yetɩ kʋlkã’arga n dolɩ ẽ. 19Tɩ Nẽrsaala Dayʋa la wa’am wa dita dee yũura, tɩ ba yetɩ, a de la dita, la dã-yũura, la lampo-tɔ’ɔsrɩba, la tõon-be’ero dõma sɩrɛ. Yɛm dãana tõoma n pa’alɩ tɩ a tarɩ yɛm.»
Azezi zɛrgɛ tẽn-sɛba nẽrba n ka bɔ ẽ sɩra la
20Bɛla poorʋm tɩ Azezi zɛrgɛ nẽr-sɛba tɩ a tõm tõon-yãlma zozo’e ba tẽnsɩ pʋam, dee tɩ ba ka teege yɛm basɛ tõon-be’ero la yetɩ: 21«Korazẽ dõma, ya wʋn yẽ toogo! Betisayida dõma, ya wʋn yẽ toogo! Se’ere n soe la, tõon-yãlma sɛba n tõm ya tẽnsɩ pʋam na, daan sãn tõm nɩ na Tiiri, la Sidõ tẽnsɩ pʋam, ba wʋn teege nɩ yɛm basɛ tõon-be’ero halɩ kʋrʋm kʋrʋm, yɛ bɔra futo ẽŋɛ tãmpɛglʋm ẽŋɛ ba zuto tɩ la pa’alɛ tɩ ba teege yɛm. 22Bɛla ĩyã tɩ mam yɛta ya tɩ sarɩyadia daarɛ, la wʋn dɛna toogo bɔ yãma gãnna Tiiri, la Sidõ dõma. 23La yãma Kapɛrnaʋm dõma, yãma tẽ’esɛ tɩ ya wʋn zẽkɛ mɛ ka paagɛ saazuum bɩɩ? Ayɛɩ, ya wʋn sige mɛ halɩ ka paagɛ kɩ’ɩn-tẽŋa. Se’ere n soe la, tõon-yãlma sɛba tɩ mam tõm ya zẽ’am na daan sãn tõm nɩ na Sodom tẽŋam, a wʋn ken boe nɩ mɛ zĩna. 24La mam yetɩ ya tɩ sarɩyadia daarɛ, Sodom dõma kãn yẽ toogo paagɛ yãma.»
Azezi tɔgɛ ẽŋa la a Sɔ Nawẽnnɛ yelle
25Wakat-ẽŋa Azezi tɔgɛ mɛ yetɩ: «Mam Sɔ Nawẽnnɛ n de saazuum la tẽŋa wã Zuudãana, mam pẽgrɩ fɔ, se’ere n soe la, fõn sʋgɛ bõn-bãna wã mɛ tɩ yɛm dõma la bãŋrɩba ka mina, dee pa’alɛ nẽr-sɛba n ãn wʋ kɔm-pɩgsɩ la. 26Ẽe, mam Sɔ, la de la fõn boorɩ bɛla la ĩyã.»
27«Mam Sɔ dɩkɛ sɛla woo ẽŋɛ la mam nu’usum. La nẽra ka mi mam n de Nawẽnnɛ Dayʋa la n de sɛka, sãn dagna mam Sɔ la, la nẽra mẽ ka mi mam Sɔ la n de se’em, sãn dagna mam n de a Dayʋa la, la sɛba tɩ mam wʋn botɩ ba bãŋɛ ẽ na.»
Azezi n bɔ’ɔrɩ nẽrba vo’osgo
28«Wa’am-ya mam zẽ’am, yãma sɛba wuu n tʋ ze-tɩbsa targɛ la, tɩ mam wʋn bɔ ya vo’osgo. 29Dɩkɛ-ya mam sɔgrɩga sɔgɛ ya mẽŋa, zãsʋm sɛla tɩ mam wʋn pa’alɛ ya la, tɩ ya wʋn yẽ vo’osgo. Se’ere n soe la, mam de la sũ-bʋgsʋm dãana, la sik-m-mẽŋa dãana. 30Mam sɔgrɩga la fakɛ mɛ, la mam zeero la ka tɩbgɛ.»
12Vo’osgo daarɛ yelle
1Wakat-ẽŋa, Azezi la a karẽnbiisi la daan dolɩ la vatɔ pʋam, Zifdõma vo’osgo daarɛ tɔlla. Tɩ a karẽnbiisi kɔm dõnna, tɩ ba kɔ si wẽena ɔbra. 2Tɩ Farisi dõma yẽ, yele Azezi yetɩ: «Bɩsɛ, fʋ karẽnbiisi la ɩtɩ la sɛla n sisri vo’osgo daarɛ.» 3Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Yãma ka karẽŋɛ Adavidi la a nẽrba la kɔm n yʋʋn dõnnɩ tɩ ba ẽŋɛ se’em na? 4A yʋʋn kẽ la Nawẽnnɛ deego la pʋam dɩkɛ borborɩ sɛba tɩ ba bĩŋe bɔ Nawẽnnɛ na obe, dee bɔ a nẽrba la. La sisri mɛ, nẽra nẽra ka obrɩ ba, sãn dagna kãabgɔ kẽma la mã’a. 5Bɩɩ yãma ka karẽŋɛ lɔɔ gõŋɔ la pʋam n yetɩ, vo’osgo daarɛ, kãabgɔ kẽma la n tõnnɩ Wẽnde-kãtɛ la pʋam na sã’anɩ vo’osgo daarɛ sisgo la mɛ tɩ taalɛ ka bɔna? 6Mam yetɩ ya mɛ tɩ nẽra n gãnnɩ Wẽnde-kãtɛ la n boe kalam. 7La gʋlsɛ tɩ Nawẽnnɛ yetɩ: ‹Mam boorɩ tɩ nẽrsaalba zɔta la taaba ninbãalga, dee dagɩ tɩ ba dɩkɛ ba bõnɔ kãabra bɔ’ɔra mam.› Yãma sãn bãŋɛ nɩ yetɔg-ẽna wã võorɛ, ya kãn yele nɩ sɛba n ka tõm be’em tɩ ba tuuge ya. 8Se’ere n soe la, Nẽrsaala Dayʋa la n soe vo’osgo daarɛ.»
Bʋraa nu’ugo n ki, tɩ Azezi botɩ a yẽ ĩmã’asʋm
9Azezi fõrgɛ bilam sẽŋɛ la ba wẽndeem. 10Tɩ bʋraa ayɩla daan bɔna mĩ, tɩ a nu’ugo ki. Tɩ Farisi dõma bɔɔra tɩ ba dõrɛ Azezi, soke ẽ yetɩ: «Sore boe tɩ ba botɩ nẽra yẽ ĩmã’asʋm vo’osgo daarɛ?» 11Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Nẽr-kãna n boe yãma pʋam wʋn tara pesgo, tɩ a lui boko pʋam vo’osgo daarɛ, tɩ a kãn yõkɛ ẽ tɩ a dooge? 12Nẽrsaala tarɩ yõorɔ mɛ gãnna pesgo zozo’e. Bɛla, sore boe mɛ tɩ nẽra ẽŋɛ sõŋa vo’osgo daarɛ.» 13La Azezi yele bʋraa la yetɩ: «Tẽegɛ fʋ nu’ugo la.» Tɩ a tẽegɛ, tɩ a nu’ugo la ãna sõŋa wʋ nu’ugo ayẽma la. 14Tɩ Farisi dõma la yese yẽŋa ka bãm bãma n wʋn ẽŋɛ se’em kʋ Azezi.
Azezi de la Nawẽnnɛ tõntõnna
15Tɩ Azezi bãŋɛ bɛla, fõrgɛ bilam. Tɩ nẽrba zozo’e doose ẽ. Tɩ a botɩ bã’adõma wuu yẽ ĩmã’asʋm. 16Dee kã’an ba yetɩ, ba da botɩ nẽra bãŋɛ. 17A ẽŋɛ la bɛla tɩ Nawẽnnɛ n yʋʋn botɩ a nõtɔ’ɔsa A’ezayi yele se’em na ẽŋɛ.
18A yʋʋn yetɩ:
«Mam tõntõnna tɩ mam looge n wãna:
Nẽr-sɛka tɩ mam nõŋɛ, a paagɛ la mam yɛm.
Mam wʋn basɛ tɩ m Sɩa pãŋa bɔna la ẽ,
tɩ a mõolɛ sɩra, la sɛla n masɛ mam yɛm bɔ buuri wuu.
19A kãn wẽ’era nõke’ene, la a kãn zɛbra.
La nẽra kãn wõm a kõa sorɔɔrɔ zuto.
20A kãn kɔ’ɔgɛ mõ-sɛka n kɔ’ɔgɛ la ba’asɛ.
La a kãn kĩŋe fɩtla gõngõŋɔ la n diti fẽfẽ la ba’asɛ,
halɩ tɩ la ka paagɛ wakat-sɛka tɩ a wʋn botɩ sɩra, la sɛla n masɛ to’oge zẽ’a wuu.
21Tɩ buuri la wuu wʋn te’ege ẽ.»
Azezi pãŋa gãnnɩ Asũtãana
(Amarkɩ 3:20-30, Aluki 11:14-23;6:43-45)
22Tɩ ba tarɩ nẽra ayɩla tɩ kʋlkã’arga dolɩ ẽ, tɩ a dɛna fʋa la muko wa’am Azezi zẽ’am, tɩ Azezi botɩ a yẽ ĩmã’asʋm, tɔgra dee yẽta.
23Tɩ la di’ige nẽr-kʋʋŋɔ la wuu, tɩ ba yetɩ: «Bʋra-ẽna wã kãn dɛna naba Adavidi yɩɩŋa la?» 24Tɩ Farisi dõma wõm bɛla, yele yetɩ: «Bʋra-ẽna tarɩ la Abelzebuli n de kʋlkã’arsɩ naba la pãŋa digra kʋlkã’arsɩ la.» 25Tɩ Azezi bãŋɛ ban tẽ’esrɩ se’em na, yele ba yetɩ: «So’olʋm sɛka woo nẽrba n welge wẽrgɛ zɛbra la taaba, so’olʋm na wʋn sã’am mɛ. La tẽn-sɛka woo, bɩɩ yi-sɛka woo nẽrba n welge zɛbra la taaba, a wʋn wõrgɛ mɛ. 26La Asũtãana sãn digra Asũtãana, a welge mɛ zɛbra la a mẽŋa. Bɛla, a so’olʋm na kãn tã’agɛ ze’ele. 27Yãma n yetɩ mam digri kʋlkã’arsɩ la Abelzebuli pãŋa la, yãma nẽrba tarɩ la ãne pãŋa digra kʋlkã’arsɩ? Bɛla, ya nẽrba la mẽŋa n wʋn pa’alɛ tɩ ya ka tarɩ bʋʋrɔ. 28La de la Nawẽnnɛ Sɩa pãŋa tɩ mam tarɩ digra kʋlkã’arsɩ, bɛla pa’alɛ tɩ Nawẽnnɛ n wa’am wa dita na’am ya tẽŋasʋka.
29Nẽra ka tã wʋn kẽ pãŋa dãana yire vaagɛ a lɔgrɔ, sãn dagna tɩ a dẽŋɛ lʋ pãŋa dãana la mɛ dee yãŋa vaagɛ a lɔgrɔ la.
30Sɛka n ka boe la mam, sisri mam mɛ. La sɛka n ka lagɩm na mam lagsra, a wɩrgrɩ mɛ. 31Bɛla n soe tɩ mam yele ya yetɩ, tõon-be’ero wuu, la pɔ’ɔrɛ yetɔga wuu tɩ nẽrsaalba ɩtɩ la, Nawẽnnɛ tã wʋn basɛ ba taalɛ. La sɛka n tɔgɛ pɔ’ɔgɛ Nawẽnnɛ Sɩa, a kãn basɛ ẽ taalɛ. 32La nẽr-sɛka n tɔgrɩ Nẽrsaala Dayʋa la tɔg-be’ero, a wʋn basɛ ẽ taalɛ. La sɛka n tɔgrɩ Nawẽnnɛ Sɩa la tɔg-be’ero, Nawẽnnɛ kãn malɩn basɛ ẽ taalɛ dũnia ẽna wã pʋam, la dũni-sɛka n sẽm na pʋam.
33Ya sãn yetɩ, tɩa ãn sõŋa, ya yetɩ a biɛ ãn sõŋa. Bɩɩ ya sãn yetɩ, tɩa de tɩ-be’ego, ya yetɩ a biɛ mẽ de la biɛ be’ero. Se’ere n soe la, tɩa biɛ n botɩ ba bãŋra ẽn de tɩ-sɛka. 34Yãma ãn wʋ kãmpẽesɩ buuri, yãma n de nẽr-bɛ’ɛsɩ wãna wã, ya wʋn ẽŋɛ la wãne tɔgɛ tɔg-sõma? Se’ere n soe la, sɛla n zo’oge sũure pʋam na tɩ nõorɛ tɔgrɩ. 35Nẽr-sõŋɔ tɔgrɩ la bõn-sõma tɩ a tarɩ a sũure pʋam. La nẽr-be’ego tɔgrɩ la bõn-be’ero tɩ a tarɩ a sũure pʋam. 36Mam yetɩ ya tɩ sarɩyadia daarɛ, nẽrsaalba wʋn ka tɔgɛ yetɔg-yaalsɩ tɩ ba tɔgɛ la wuu yelle Nawẽnnɛ nẽŋam. 37La de la fʋ yetɔga pʋam tɩ fʋ wʋn yẽ bʋʋrɔ, la, la de la fʋ yetɔga pʋam tɩ fʋ wʋn koŋe bʋʋrɔ.»
Nẽrba boorɩ tɩ ba yẽ bõn-yãlma
(Amarkɩ 8:11-12, Aluki 11:29-32)
38Azezi n tɔgɛ bɛla la, tɩ lɔɔ karẽnsãandõma, la Farisi dõma yele ẽ yetɩ: «Karẽnsãama, tõma boorɩ tɩ fʋ ẽŋɛ la bõn-yãlma n pa’alɛ tɩ fõn ze’ele la Nawẽnnɛ zẽ’am tɩ tɩ yẽ.» 39Tɩ a yele ba yetɩ: «Zamãan-ẽna wã nẽrba n de nẽr-bɛ’ɛsɩ, dee ka dɔla Nawẽnnɛ la sɩra la, boorɩ tɩ ba yẽ la bõn-yãlma n wʋn pa’alɛ Nawẽnnɛ pãŋa, la ba kãn yẽ bõn-yãlma, sãn dagna bõn-yãlm-sɛka n yʋʋn ẽŋɛ Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa Azonaasɩ la. 40Wʋ Azonaasɩ n yʋʋn boe zũn-kãtɛ la pʋʋrʋm dabsa atã wʋntɛɛŋa la yʋ’ʋŋɔ la, bɛla Nẽrsaala Dayʋa la mẽ wʋn bɔna yɔɔgɔ pʋam na dabsa atã, wʋntɛɛŋa la yʋ’ʋŋɔ. 41Sarɩyadia daarɛ, Niniivi dõma wʋn isge zɛrgɛ zamãan-ẽna wã dõma mɛ ba tõon-be’ero la ĩyã. Se’ere n soe la, Azonaasɩ n yʋʋn mõolɛ Nawẽnnɛ yetɔga bɔ ba la, ba yʋʋn teege yɛm mɛ basɛ tõon-be’ero. La nẽra n gãnnɩ Azonaasɩ n boe kalam, dee tɩ yãma ka teege yɛm. 42La sarɩyadia daarɛ, na-pɔka la n yʋʋn yese wẽntulle gɔbga bɔba la, wʋn isge mɛ zɛrgɛ zamãan-ẽna wã nẽrba ba tõon-be’ero la ĩyã, se’ere n soe la, a daan ze’ele la zẽ’a n zãagɛ wa’am wa selse naba Asalomõ yɛm yetɔga. La nẽra n gãnnɩ Asalomõ n boe kalam, dee tɩ yãma ka sɛlsra ẽ.»
Kʋlkã’arga n yese dee leme makrɛ
43Azezi le yetɩ: «Kʋlkã’arga sãn yese dee basɛ nẽra, a sẽŋɛ la pɔgẽntɩɩsɩ pʋam ka ɛɛra zẽ’a tɩ a vo’ose, la a sãn ka yẽ, 44a yetɩ mɛ tɩ: ‹Mam wʋn lebe la m yi-sɛka tɩ m yese dee basɛ la pʋam.› La a sãn lebe ka paagɛ yẽ tɩ deego la de la voore, pɩɩsɛ malgɛ ãna sõŋa, 45a wʋn lebe mɛ ka tarɩ kʋlkã’arsɩ bayopɔɩ n de wẽensɩ gãnna ẽŋa, wa’am wa kẽ bɔna mĩ. La nẽra la toogo wʋn gãnna kʋrʋm toogo la. La mẽ wʋn dɛna la bɛla bɔ zamãan-ẽna wã nẽr-bɛ’ɛsɩ la.»
Azezi ma, la a yɩbsɩ
(Amarkɩ 3:31-35, Aluki 8:19-21)
46Azezi daan ken tɔgra la nẽr-kʋʋŋɔ la, tɩ a ma, la a yɩbsɩ daan zɛ yẽŋa bɔɔra tɩ ba tɔgɛ la ẽ. 47Tɩ nẽra ayɩla yele ẽ yetɩ: «Fʋ ma, la fʋ yɩbsɩ n wãna n ze yẽŋa bɔɔra tɩ ba tɔgɛ la fɔ.» 48Tɩ Azezi yele sɛka n tɔgrɩ la ẽ na yetɩ: «Ãne n de mam ma, la ãndõma n de mam yɩbsɩ?» 49Dee tẽegɛ a nu’ugo pa’alɛ a karẽnbiisi la yetɩ: «Mam ma, la mam yɩbsɩ n wãna. 50Nẽr-sɛka woo n ɩtɩ mam Sɔ Nawẽnnɛ n boe saazuum n boorɩ se’em, ẽŋa n de mam yɩbga, la mam tã, la mam ma.»
13Kaara n lobge a bõnbuuri makrɛ
1Daar-ẽŋa, Azezi yese yire sẽŋɛ ka zẽa la mõgrɛ la nõorʋm. 2Tɩ nẽr-kʋʋŋɔ zozo’e lagsɛ a zẽ’am, tɩ a kẽ õorŋɔ la pʋam zĩ’ire, dee tɩ nẽr-kʋʋŋɔ la zɛ mõgrɛ la nõorʋm. 3Tɩ a makɛ magsa tɔgɛ yɛla zozo’e bɔ ba yetɩ: «Kaara n daan yese tɩ a lobge a bõnbuuri. 4La ẽn lobgrɩ bõnbuuri la, basɛba lui la sore nõorʋm, tɩ niinto wa’am wa di ba. 5Tɩ basɛba lui tãmpĩa zuo, zẽ’a tɩ tẽntõnnɔ ka zo’oge. Tẽntõnnɔ n ka zo’oge la ĩyã, ba yese la tɔtɔ. 6Tɩ wʋntɛɛŋa yẽkɛ wẽ ba, tɩ ba ki, ba yẽga n ka kẽ tẽŋa la ĩyã. 7Tɩ basɛba lui gõ’osɩ zẽ’a, tɩ gõ’osɩ la yese fʋrɛ ba. 8Tɩ basɛba lui zẽ’e-sõŋɔ zẽ’a, wɔm biɛ. Basɛba wɔm na biɛ kɔbga kɔbga, tɩ basɛba wɔm pisyoob-yoobɩ, basɛba pitã-tã. 9Sɛka n wõm yetɔga wã, a selse sõŋa sõŋa.»
Sɛla n soe tɩ Azezi makɛ magsa la
(Amarkɩ 4:10-12, Aluki 8:9-10)
10Tɩ a karẽnbiisi la lɛm ẽ soke yetɩ: «Bẽm ĩyã tɩ fõn makra magsa tɔgra bɔ’ɔra ba?» 11Tɩ a lerge ba yetɩ: «Nawẽnnɛ botɩ yãma bãŋɛ a so’olʋm yelle n sʋgɛ la mɛ. La a ka botɩ bãma bãŋɛ. 12Sɛka n tarɩ wʋn to’oge pa’asɛ, tɩ la zo’oge. La sɛka n ka tarɩ, baa sɛla tɩ a tarɩ fẽe la, ba wʋn to’oge ẽ. 13Bɛla ĩyã tɩ mam magsra magsa tɔgra bɔ’ɔra ba, se’ere n soe la, ba bɩsrɩ mɛ, dee ka yẽta, wõnna, dee ka bãŋra a võorɛ. 14Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa A’ezayi n yʋʋn yele se’em na ɩtɩ la bãma lɛ. A yʋʋn yetɩ:
‹Ya wʋn wõm,
la ya kãn bãŋɛ a võorɛ,
ya wʋn bɩsɛ,
la ya kãn yẽ.
15Se’ere n soe la,
nẽr-bãna pʋtẽ’era ka like,
ba lɩ ba tʋba mɛ,
dee mũm ba nini,
tɩ ba nini da yẽ,
tɩ ba tʋba da wõm,
tɩ ba da wõm a võorɛ.
Sãn dagɩ nɩ bɛla,
ba wʋn teege nɩ yɛm
leme wa’am mam zẽ’am,
tɩ m bɔ ba laafɛ.›
16La, la sãn dɛna yãma, ya tarɩ zu-yẽlga, yãma tarɩ la nini n yẽtɩ, dee tara tʋba n wõnnɩ. 17Mam yetɩ ya la sɩra, tɩ Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsrɩba, la nẽr-sõma zozo’e yʋʋn boorɩ tɩ ba yẽ yãma n yẽ sɛla la mɛ, la ba ka yẽ, ba yʋʋn boorɩ tɩ ba wõm sɛla tɩ yãma wõm na mɛ, la ba ka wõm.»
Azezi pa’alɛ bõnbuuri makrɛ la võorɛ
(Amarkɩ 4:13-20, Aluki 8:11-15)
18«Bɛla, selse-ya sɛka n lobge bõnbuuri la makrɛ la võorɛ. 19Sore la nõorʋm tɩ bõnbuuri sɛba lui la, ãn wʋ nẽr-sɛka n wõm Nawẽnnɛ so’olʋm kõ-yẽlga la, dee ka bãŋɛ a võorɛ. Tɩ Asũtãana n de tõon-be’ero dãana la wa’am wa yese yetɔga la a sũure pʋam. 20Tãmpĩa zuo tɩ bõnbuuri sɛba lui la, ãn wʋ nẽr-sɛka n wõm kõ-yẽlga la, to’oge ẽ bilam mẽŋa la sũ-yẽlga. 21La ban ka kẽ a sũure pʋam na ĩyã, a sakɛ la wakatɛ fẽe. La toogo bɩɩ nãmsgɔ sãn paagɛ ẽ Nawẽnnɛ yetɔga la ĩyã, a basrɩ mɛ tɔtɔ. 22La gõ’osɩ la zẽ’a tɩ bõnbuuri sɛba lui la, ãn wʋ nẽr-sɛka n wõm Nawẽnnɛ so’olʋm kõ-yẽlga la, tɩ a yɛm yɔɔra la dũnia wã yɛla, tɩ bõntarsõm yɛla pã’asra ẽ, botɩ yetɔga la ka tãna wʋn wɔm biɛ a sũure pʋam. 23La zẽ’e-sõŋɔ la tɩ bõnbuuri sɛba lui la, ãn wʋ nẽr-sɛka n wõm Nawẽnnɛ kõ-yẽlga la, wõm a võorɛ, wɔnna biɛ. Tɩ basɛba wɔm kɔbga kɔbga, tɩ basɛba pisyoob-yoobɩ, tɩ basɛba pitã-tã.»
Kanarsɩ makrɛ
24Azezi le makɛ la makrɛ ayɩla bɔ ba yetɩ: «Nawẽnnɛ so’olʋm ãn wʋ bʋraa n bʋrɛ si sõma a va’am. 25Tɩ wẽnnɛ kẽ, tɩ nẽrba gã gĩsra, tɩ a bɛ tarɩ kanarsɩ sẽŋɛ ka bʋrɛ lagɩm mĩ. 26Tɩ si la yese bɩ waagɛ. Tɩ kanarsɩ la mẽ waagɛ, tɩ ba yẽ tɩ ba dagɩ si. 27Tɩ tõntõnɩba la sẽŋɛ va’am na dãana zẽ’am ka soke ẽ yetɩ: ‹Zuudãana, dagɩ si sõma tɩ fõn daan bʋrɛ fʋ va’am na? La bẽm tɩ kanarsɩ bɔna mĩ zozo’e?› 28Tɩ a yele yetɩ: ‹La de la mam bɛ n ẽŋɛ bɛla.› Tɩ tõntõnɩba la soke ẽ yetɩ: ‹Fõn boorɩ tɩ tɩ sẽŋɛ ka võ kanarsɩ la mɛ bɩɩ?› 29Tɩ a yele ba yetɩ: ‹Ayɛɩ, ya sãn võ kanarsɩ la, ya wʋn po võ la si. 30Basɛ-ya tɩ ba wuu bɩ ka paagɛ bõnkɔɔla lagsgɔ wakatɛ, tɩ mam wʋn yele sɛba n lagsrɩ bõnkɔɔla la tɩ ba dẽŋɛ võ kanarsɩ la, bobe ba yõ bugum, dee yãŋa lagsɛ si la dɩgɛ m bãarɛ pʋam.› »
Sɔ’ɔrɔ biire, la dãbɩllɛ makrɛ
(Amarkɩ 4:30-32, Aluki 13:18-21)
31Azezi le makɛ la makrɛ ayɩla bɔ ba yetɩ: «Nawẽnnɛ so’olʋm ãn wʋ sɔ’ɔrɔ biire tɩ bʋraa bʋrɛ a va’am. 32A ãna pɩka pɩka gãnna bõnbuuri la wuu biɛ, la ba sãn bʋrɛ ẽ, a bɩtɩ mɛ gãnna zẽvõorɔ buuri wuu, ãna wʋ tɩa la, tɩ niinto sẽna tɛ’ɛra ba tʋgrɔ a wila zuo.»
33La a le makɛ la makrɛ ayɩla bɔ ba yetɩ: «Nawẽnnɛ so’olʋm ãn wʋ dãbɩllɛ tɩ pɔka dɩkɛ ẽŋɛ borborɩ zom la-kãra batã pʋam wẽ, tɩ dãbɩllɛ la botɩ ba wuu uke.»
Sɛla n soe tɩ Azezi magsra magsa
34Bɛla wuu Azezi magsrɩ la magsa tɔgra bɔ’ɔra nẽr-kʋʋŋɔ la, a ka tɔgɛ yetɔga bɔ ba, tɩ la sãn dagna magsa. 35A ẽŋɛ bɛla tɩ Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa n yʋʋn gʋlsɛ se’em na n ẽŋɛ. A yʋʋn yetɩ: «Mam wʋn makɛ la magsa tɔgɛ bɔ ba, mam wʋn pa’alɛ yel-sɛba n sʋgɛ halɩ dũnia pĩ’iluŋo wakatɛ wa paam lɛɛlɛ wã.»
Azezi pa’alɛ si, la kanarsɩ la makrɛ võorɛ
36Azezi daan basɛ nẽr-kʋʋŋɔ la mɛ, dee kule yire. Tɩ a karẽnbiisi wa’am wa yele ẽ yetɩ: «Pa’alɛ tɔ kanarsɩ la makrɛ võorɛ.» 37Tɩ a yele ba yetɩ: «Sɛka n bʋrɛ si sõma la, de la mam n de Nẽrsaala Dayʋa la. 38La va’am na de la dũnia, tɩ si sõma la dɛna Nawẽnnɛ so’olʋm nẽrba. Tɩ kanarsɩ la dɛna Asũtãana nẽrba. 39Tɩ bɛ la n bʋrɛ kanarsɩ la dɛna Asũtãana. Tɩ bõnkɔɔla lagsgɔ wakatɛ la dɛna dũnia ba’asgɔ. Tɩ sɛba n lagsrɩ bõnkɔɔla la dɛna Nawẽnnɛ malɛkadõma. 40Ban lagsɛ kanarsɩ la lobe basɛ bugum pʋam se’em na, la wʋn ẽŋɛ la bɛla mẽ dũnia ba’asgɔ. 41Nẽrsaala Dayʋa la wʋn tõm na a malɛkadõma tɩ ba lagsɛ sɛba n pã’asɛ nẽrba tɩ ba basɛ Nawẽnnɛ sore, la tõon-be’ero dõma wuu, yese ba Nawẽnnɛ so’olʋm pʋam, 42lobe ba basɛ bugum pʋam. Zẽ’e-sɛka tɩ ba wʋn kɛlla, dee dɩkɛ ba nu’usi gɩ nõorʋm. 43La nẽr-sɛba n ẽŋɛ sɛla n masɛ wʋn yẽgra ba Sɔ Nawẽnnɛ so’olʋm pʋam wʋ wʋntɛɛŋa la. Sɛka n wõm yetɔga wã, a selse sõŋa sõŋa.»
Bõn-sõŋɔ n gãnnɩ wuu makrɛ
44Azezi le yele ba yetɩ: «Nawẽnnɛ so’olʋm ãn wʋ tʋʋlʋm bõnɔ tɩ ba dɩkɛ sʋgɛ va’am pʋam, tɩ nẽra yẽ ẽ. Tɩ a sũure ẽŋɛ yẽlʋm, tɩ a le sʋgɛ ẽ pa’asɛ, dee sẽŋɛ ka koose ẽn tarɩ sɛla wuu, sẽŋɛ ka da va’am na.
45Nawẽnnɛ so’olʋm le ãna wʋ lɛɛba n eerɩ kug-sõma n de tʋʋlʋm bõnɔ tɩ a da. 46La a yẽ la ayɩla n ba ãna sõŋa tɩ a ligri zo’oge, tɩ a lebe kule ka koose ẽn tarɩ sɛla wuu, sẽŋɛ ka da ẽ.»
Yʋka makrɛ
47«Nawẽnnɛ so’olʋm ken ãna wʋ yʋka tɩ ba lobge ko-kãtɛ pʋam yõgɛ zũma buuri wuu, 48tɩ yʋka la pɩrɛ. Tɩ ba ve’ege ẽ dooge doone, gãsɛ zũn-sɛba n ãn sõŋa ẽŋɛ pɩtɔ pʋam, dee lobe sɛba n ka ãn sõŋa la basɛ. 49La wʋn ãna la bɛla dũnia ba’asgɔ wakatɛ. Malɛkadõma n wʋn wa’am wa gãsɛ nẽr-bɛ’ɛsɩ, nẽr-sõma la pʋam, 50lobe ba basɛ bugum pʋam, zẽ’e-ẽŋa tɩ ba wʋn kɛlla, dee dɩkɛ ba nu’usi gɩ nõorʋm.»
51Azezi tɔgɛ bɛla, dee soke ba yetɩ: «Yãma wõm bɛla wuu võorɛ?» Tɩ ba lerge ẽ yetɩ: «Ẽe.» 52Tɩ a yele ba yetɩ: «Nẽr-sɛka woo n de lɔɔ karẽnsãama dee zãsʋm Nawẽnnɛ so’olʋm yelle pa’asɛ, ãn wʋ yidãana n loorɩ bõn-kɛgsɩ, la bõn-paalsɩ a bõntarsõm pʋam bɔ’ɔra nẽrba.»
Nazarɛtɩ nẽrba ka bɔ Azezi sɩra
53Azezi daan magsɛ magsa la kɩ’ɩlɩm, dee fõrgɛ bilam sẽŋɛ la a mẽŋa tẽŋa. 54La ẽn paagɛ a mẽŋa tẽŋa la, a kẽ la ba wẽndeego pʋam zãsna nẽrba, tɩ a zãsŋɔ la di’ige nẽrba la, tɩ ba yetɩ: «A yẽ yɛm ẽna la bɛ? A ẽŋɛ la wãne tõnna tõon-yãlma wã? 55Dagɩ ẽna n de dɔ-wãta la dayʋa la? Dagɩ ẽna ma yʋ’ʋrɛ n de Amaari la, tɩ a yɩbsɩ dɛna Azakɩ, la Azozɛfʋ, la Asimõ, la Azudi la? 56Dagɩ a tãpa wuu n boe tɩ zẽ’am wã? A yẽ bõn-bãma wuu la bɛ?» 57Bɛla tɩ ba daan ka bɔ ẽ sɩra. Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa yẽtɩ pẽka mɛ, sãn dagna a mẽŋa tẽŋa, la a yir-dõma tẽŋasʋka mã’a tɩ a ka yẽtɩ pẽka.» 58A daan ka tõm tõon-yãlma zozo’e bilam, ban ka bɔ ẽ sɩra la ĩyã.
14Azã kũm yelle
1Wakat-ẽŋa tɩ Galile naba A’erɔdɩ daan wõm ban tɔgrɩ Azezi yelle, 2tɩ a yele a tõntõnɩba yetɩ: «Ẽna de la Azã n daan misri nẽrba ko’om pʋam na n vo’oge. La de la bɛla n soe tɩ a tara pãŋa tõnna tõon-yãlma.»
3Se’ere n soe tɩ a yele bɛla la, A’erɔdɩ mẽŋa n daan botɩ ba yõkɛ Azã lʋ tarɩ ka kẽ’esɛ yʋ’a deem a kẽema Afilipi pɔga A’erodɩadɩ ĩyã. 4Se’ere n soe la, A’erɔdɩ daan fãagɛ la Afilipi pɔga di, tɩ Azã daan yele ẽ yetɩ: «La ka masɛ tɩ fʋ fãagɛ ẽ di.» 5A’erɔdɩ daan boorɩ tɩ a kʋ Azã mɛ, dee zɔta tẽŋa la nẽrba, se’ere n soe la, ba tẽ’esɛ tɩ Azã de la Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa.
6La A’erɔdɩ daan wa ɩta la a dɔka daarɛ kibsa, tɩ A’erodɩadɩ pɔyʋa wa nẽrba nẽŋam, tɩ A’erɔdɩ sũure ẽŋɛ yẽlʋm halɩ zozo’e, 7tɩ a pɔɩ yele pugla la yetɩ, bõn-sɛka wuu tɩ a wʋn sose, ẽŋa wʋn bɔ ẽ. 8Tɩ a ma botɩ a yele naba A’erɔdɩ yetɩ: «Dɩkɛ Azã n mise nẽrba ko’om pʋam na zuugo ẽŋɛ la-pɛsŋa pʋam bɔ mam kalam.» 9Tɩ naba la sũure sã’am, la ẽn pɔɩ la ĩyã, la sãama la ĩyã, tɩ a bɔ nõorɛ yetɩ ba bɔ pugla la ẽn boorɩ sɛla la. 10Dee tõm nẽra tɩ a sẽŋɛ yʋ’a deem ka wike Azã zuugo. 11Tɩ a sẽŋɛ ka wike zuugo la ẽŋɛ la-pɛsŋa pʋam tarɩ ka bɔ pugla la, tɩ a to’oge ka bɔ a ma. 12Tɩ Azã karẽnbiisi wa’am wa dɩkɛ kũm na ka laagɛ, dee sẽŋɛ ka yele Azezi.
Azezi bɔ nẽr-kʋʋŋɔ dia
(Amarkɩ 6:30-44, Aluki 9:10-17, Azã 6:1-14)
13Azezi n daan wõm bɛla la, a kẽ la õorŋɔ fõrgɛ wɛ’ɛsa kẽnkɛrŋa, zẽ’a tɩ nẽrba ka boe. Tɩ nẽr-kʋʋŋɔ la bãŋɛ, ze’ele tẽnsɩ pʋam babsɛ ẽ la nãma. 14Tɩ Azezi paagɛ ze’ele õorŋɔ la zuo sige, yẽ nẽr-kʋʋŋɔ la, tɩ ba ninbãalga yõkɛ ẽ, tɩ a botɩ ba bã’adõma yẽ ĩmã’asʋm. 15Tɩ zaanõorɛ paagɛ, tɩ karẽnbiisi la lɛm Azezi yele ẽ yetɩ: «Zẽ’a wã de la mõom, dee tɩ wẽnnɛ kẽ’era, bɛla botɩ nẽrba la sẽŋɛ tẽnsɩ la pʋam ka da dia di.» 16Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «La ka de pẽrgrɛ tɩ ba sẽŋɛ, ya mẽŋa bɔ ba dia.» 17Tɩ ba lerge ẽ yetɩ: «Tõma tarɩ la borborɩ banuu, la zũma bayi mã’a.» 18Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Tarɩ-ya ba wa’am wa bɔ ma.» 19Dee botɩ nẽr-kʋʋŋɔ la zĩ’ire mõorɔ zuo. Tɩ a dɩkɛ borborɩ banuu, la zũma bayi la, gorge bɩsɛ saazuum pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ, dee fiise borborɩ la bɔ a karẽnbiisi la tɩ ba pʋɩ nẽr-kʋʋŋɔ la, tɩ ba to’oge pʋɩ ba. 20Tɩ ba wuu di tɩgɛ, dee tɩ karẽnbiisi la vaagɛ bõn-gito n deege pɩrɛ pɩtɔ pia la ayi. 21Sɛba n daan di dia la, bʋraasɩ daan de wʋ tʋsanuu, tɩ pɔgsɩ la kɔma kãllɛ ka pa’asɛ.
Azezi sẽnnɩ ko’om zuo
(Amarkɩ 6:45-52, Azã 6:15-21)
22Bɛla poorʋm tɩ Azezi basɛ a karẽnbiisi la tɩ ba kẽ õorŋɔ dẽŋɛ ẽ dɔɔra mõgrɛ la doone ke bɔba, dee tɩ a mẽŋa weege tɩ a keese nẽr-kʋʋŋɔ la. 23Ẽn daan keese nẽr-kʋʋŋɔ la kɩ’ɩlɩm na, a sẽŋɛ la kẽnkɛrŋa ka zom tãŋa zuo tɩ a pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ. Tɩ wẽnnɛ kẽ, tɩ ẽŋa ayɩla mã’a bɔna mĩ. 24La õorŋɔ la daan boe la mõgrɛ la pʋam zãazãarɛ, tɩ ko-mĩ’isi wẽ’era ẽ, tɩ ba nãmsra, se’ere n soe la, kʋsebgo n vugri tʋ’ʋsra ba. 25Tɩ beere yɔna wiire, tɩ Azezi sẽnna ko’om na zuo wɛ’ɛsa a karẽnbiisi la bɔba. 26Tɩ karẽnbiisi la yẽ tɩ a sẽnnɩ ko’om na zuo, tɩ ba palẽŋa ẽkɛ, tɩ ba yetɩ: «A de la ki-isgne.» Tɩ dabeem yõkɛ ba, tɩ ba kaasra tagursi. 27Bilam mẽŋa tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Keŋe-ya ya sũure, la de la mam, da zoe-ya dabeem.» 28Tɩ Apɩyɛɛrɩ yele yetɩ: «Zuudãana, la sãn sɩrɩ dɛna la fõn, bɔ mam nõorɛ tɩ m sẽŋɛ ko’om na zuo wa’am fʋ zẽ’am.» 29Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Wa’am.» Tɩ Apɩyɛɛrɩ yese õorŋɔ la pʋam sẽnna ko’om na zuo wɛ’ɛsa Azezi zẽ’am. 30La Apɩyɛɛrɩ bɩsɛ la kʋsebgo la n vugri zo’oge la, tɩ dabeem yõkɛ ẽ. Tɩ a bɔna mĩ tɩ a mise, kaasɛ yetɩ: «Zuudãana, fãagɛ ma.» 31Tɩ Azezi darɛ tẽegɛ nu’ugo gʋrɛ ẽ dee yetɩ: «Fʋ ka bɔ mam sɩra zo’oge, bẽm tɩ fʋ yɛm yɔɔra?» 32Tɩ ba kẽ õorŋɔ la pʋam, tɩ kʋsebgo la go’oge. 33Tɩ karẽnbiisi la n boe õorŋɔ la pʋam na ka dũma Azezi nẽŋam yetɩ: «Fõn sɩrɩ de la Nawẽnnɛ Dayʋa la.»
Azezi botɩ bã’adõma yẽ ĩmã’asʋm Zenezarɛtɩ
34Tɩ ba pãrgɛ mõgrɛ la dooge paagɛ Zenezarɛtɩ tẽŋa. 35Tɩ zẽ’e-ẽŋa nẽrba bãŋɛ Azezi, tõm nẽrba tẽn-sɛba n lɛm na wuu, tɩ ba tarɩ bã’adõma wuu wa’am a zẽ’am. 36Ba daan sose ẽ yetɩ a basɛ tɩ bã’adõma la kalʋm a fuugo nõorɛ mã’a. La sɛba wuu n daan kalʋm a fuugo la yẽ ĩmã’asʋm mɛ.
15Yaabdõma zãsŋɔ, la sɛla n botɩ nẽra dɛna dẽgrɔ
1Tɩ Farisi dõma, la lɔɔ karẽnsãandõma n ze’ele Zerizalɛm wa’am wa soke Azezi yetɩ: 2«Bẽm tɩ fõn karẽnbiisi la ka sakra tɩ yaabdõma malŋɔ la? Ba sãn yetɩ ba di, ba ka peerɩ nu’usi wʋ tɩ yaabdõma n ɩtɩ se’em na.» 3Tɩ a lebe soke ba yetɩ: «Bẽm ẽŋɛ tɩ yãma mẽ sɩ’ɩsra Nawẽnnɛ nõorɛ la, ya mẽŋa malŋɔ ĩyã? 4Nawẽnnɛ yetɩ: ‹Nanna fʋ sɔ, la fʋ ma.› Dee le yetɩ: ‹Sɛka n tɔgɛ a sɔ bɩɩ a ma be’em, dẽnɩ tɩ ba kʋ ẽ.› 5La yãma yetɩ, nẽra sãn yele a sɔ bɩɩ a ma yetɩ: ‹Mam n tarɩ nɩ bõn-sɛka tɩ m sõŋɛ fɔ la, de la Nawẽnnɛ bõnɔ›, la ka le dɛna tɩ a ẽŋɛ sɛla bɔ a sɔ. 6Bɛla, ya basrɩ tɩ Nawẽnnɛ yetɔga la lebge la zãŋa, dee dɔla ya mẽŋa malŋɔ. 7Pʋlibsum dõma wã, A’ezayi yʋʋn sɩrɩ to’oge Nawẽnnɛ yetɔga tɔgɛ ya yelle, tɩ Nawẽnnɛ yetɩ:
8‹Nẽr-bãna wã pẽgrɩ mam na ba nõorɛ yetɔga,
la ba sũure zãagɛ la mam mɛ.
9Ban nã’asrɩ mam na, la de la zãŋa.
Se’ere n soe la, ba zãsnɩ na zãsŋɔ n de nẽrsaalba lɔɔ.› »
10La Azezi wi nẽr-kʋʋŋɔ la, tɩ ba wa’am na a zẽ’am, tɩ a yele ba yetɩ: «Selse-ya sõŋa sõŋa wõm a võorɛ: 11La dagɩ sɛla n kẽ’erɩ nẽrsaala nõorʋm n botɩ a dɛna dẽgrɔ, la de la sɛla n ze’etɩ nẽrsaala nõorʋm yɛsra n botɩ a dɛna dẽgrɔ.»
12Bɛla tɩ a karẽnbiisi la lɛm ẽ, soke ẽ yetɩ: «Fõn mi tɩ Farisi dõma la n wõm fõn tɔgɛ bɛla la, la dõn ba sũure mɛ?» 13Tɩ Azezi lerge yetɩ: «Sɛla woo tɩ mam Sɔ Nawẽnnɛ ka bʋrɛ, ba wʋn võogɛ ẽ basɛ. 14Basɛ-ya ba, tɩ ba ãn wʋ fɔɔsɩ n ve’erɩ fɔɔsɩ. Fʋa sãn vɛ’ɛra fʋa, bãma bayi wuu wʋn lui la boko pʋam.»
15Tɩ Apɩyɛɛrɩ yele ẽ yetɩ: «Pa’alɛ tɔ makrɛ la võorɛ.» 16Tɩ Azezi soke ba yetɩ: «Yãma yɛm mẽ ka like? 17Yãma ka mi tɩ bõn-sɛka woo n kẽ’erɩ nẽrsaala nõorʋm tollɩ la a pʋʋrʋm, tɩ a yẽ’era ba basra? 18La sɛla n yesrɩ nẽrsaala nõorʋm ze’ele la a sũure pʋam, la de la bõn-bãma n botɩ a dɛna dẽgrɔ. 19Se’ere n soe la, pʋtẽ’e-yooro ze’etɩ la nẽrsaala sũure pʋam botɩ a bɔɔra tɩ a ẽŋɛ be’em: Nẽr-kʋa, la yalsɩ, la taaba pɔgba la taaba sɩrba gã’a, la nayigum, la põmpɔrŋɔ, la pɔ’ɔrɛ yetɔga. 20La de la bãna wã n dẽgrɩ nẽrsaala. La nẽra sãn di dee ka peege nu’usi, bɛla ka dẽgrɩ nẽra.»
Kanaan pɔka bɔ Azezi sɩra
21Azezi daan fõrgɛ bilam sẽŋɛ la Tiiri, la Sidõ so’olʋm. 22Tɩ Kanaan pɔka ze’ele tẽn-bãma wa’am a zẽ’am wa tɔgra ke’enke’em yetɩ: «Zuudãana, Adavidi yɩɩŋa, zoe m ninbãalga, mam pɔyʋa tɩ kʋlkã’arga nãmsra ẽ halɩ zozo’e.» 23Tɩ Azezi ka lerge ẽ se’ere. Tɩ a karẽnbiisi la paagɛ a zẽ’am yele ẽ yetɩ: «Ẽŋɛ bɔ ẽ tɩ a fõrgɛ, tɩ a kaasrɩ dɔla tɔ.» 24Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Nawẽnnɛ tõm mam na Ɩsrayɛlɩ dõma n ãn wʋ piisi n bɔɩ la mã’a zẽ’am.» 25Tɩ pɔka la paagɛ ka dũma tẽŋa a nẽŋam yele ẽ yetɩ: «Zuudãana, sõŋɛ ma.» 26Tɩ Azezi lerge yetɩ: «La ka masɛ tɩ ba dɩkɛ kɔma dia bɔ baasɩ.» 27Tɩ pɔka la lerge yetɩ: «Zuudãana, la de la sɩra. La baasɩ diti la di-zõra n luti ba dãana taablɩ tilum.» 28Tɩ Azezi lerge ẽ yetɩ: «Pɔka, fʋ bɔ mam sɩra zo’oge mɛ. La wʋn ẽŋɛ wʋ fõn boorɩ se’em na bɔ fɔ.» La wakat-ẽŋa mẽŋa tɩ a pɔyʋa la yẽ ĩmã’asʋm.
Azezi botɩ nẽrba zozo’e yẽ ĩmã’asʋm
29Azezi daan ze’ele bilam sẽŋɛ la Galile mõgrɛ la nõorʋm, ka zom tãŋa zuo zẽa. 30Tɩ nẽr-kʋʋŋɔ zozo’e tarɩ kɔɔrnɔ, la fɔɔsɩ, la kobro, la mugro, la bã’adõma basɛba zozo’e wa’am Azezi nẽŋam. Tɩ Azezi botɩ ba yẽ ĩmã’asʋm. 31La nẽrba la n daan yẽ mugro la n tɔgrɩ, tɩ kobro la yeege, tɩ kɔɔrnɔ na sẽnna, tɩ fɔɔsɩ la yẽta la, la daan di’ige ba mɛ, tɩ ba pẽgra Nawẽnnɛ n de Ɩsrayɛlɩ dõma Zuudãana la.
Azezi le bɔ nẽr-kʋʋŋɔ dia
32Azezi daan wi a karẽnbiisi la mɛ yele ba yetɩ: «Nẽr-kʋʋŋɔ wã ninbãalga n tarɩ mam, se’ere n soe la, la de la dabsa atã n wãna tɩ ba boe mam zẽ’am, dee ka tara dia wʋn di. La mam ka boorɩ tɩ m basɛ ba tɩ ba kule la kɔm, ba tã wʋn ka vibe sore mɛ.» 33Tɩ a karẽnbiisi la soke ẽ yetɩ: «Tɩ wʋn yẽ dia la bɛ, zẽ’e-ẽna n de mõom wã, bɔ nẽr-kʋʋŋɔ wã wuu tɩ la seke ba?» 34Tɩ Azezi soke ba yetɩ: «Yãma tarɩ la borborɩ balɛ?» Tɩ ba lerge yetɩ: «Bayopɔɩ, la zũn-pɩgsɩ fẽe.» 35Tɩ Azezi yele nẽr-kʋʋŋɔ la yetɩ, ba zĩ’ire tẽŋa. 36Dee dɩkɛ borborɩ bayopɔɩ la, la zũma la pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ, dee fiise bɔ a karẽnbiisi la, tɩ ba to’oge pʋɩ nẽr-kʋʋŋɔ la. 37Tɩ ba wuu di tɩgɛ, dee tɩ ba vaagɛ bõn-gito n deege pɩrɛ pɩtɔ bayopɔɩ. 38Sɛba n daan di dia la, bʋraasɩ de la tʋsa anaasɩ, tɩ pɔgsɩ la kɔma kãllɛ ka pa’asɛ. 39Bɛla poorʋm, Azezi basɛ nẽr-kʋʋŋɔ la tɩ ba kule mɛ, dee kẽ õorŋɔ sẽŋɛ Magdala.
16Farisi dõma, la Saduse dõma pʋlibsum
(Amarkɩ 8:11-21, Aluki 12:54-56)
1Tɩ Farisi dõma, la Saduse dõma basɛba wa’am Azezi zẽ’am wa bɔɔra tɩ ba makɛ ẽ bɩsɛ, yele ẽ yetɩ, a ẽŋɛ bõn-yãlma pa’alɛ tɩ ẽŋa ze’ele la Nawẽnnɛ yire. 2Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Zaanõorɛ, sawara sãn mõ’ogɛ, yãma yetɩ saaga kãn ni. 3La bulika, sawara sãn mõ’ogɛ sobge, yãma yetɩ saaga n wʋn ni. Yãma bɩsrɩ la sawara mina la ãn se’em, dee ka tãna wʋn bãŋɛ bõn-sɛba n ɩtɩ lɛɛlɛ wã n pa’alɩ sɛla. 4Zamãan-ẽna nẽrba n de nẽr-bɛ’ɛsɩ, dee ka dɔla Nawẽnnɛ la sɩra la, boorɩ tɩ ba yẽ la bõn-yãlma, la ba kãn yẽ bõn-yãlma, sãn dagna Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa Azonaasɩ bõn-yãlma la.» La a basɛ ba mɛ dee fõrgɛ.
5Tɩ ẽŋa la a karẽnbiisi la dɔɔra mõgrɛ la doone ke bɔba, tɩ a karẽnbiisi la yĩm ka dɩkɛ borborɩ. 6Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Guuse-ya ya mẽŋa la Farisi dõma, la Saduse dõma dãbɩllɛ la.» 7Tɩ karẽnbiisi la tẽ’esra yetɩ: «Tõma n ka dɩkɛ borborɩ la ĩyã tɩ a yele bɛla.» 8Tɩ Azezi bãŋɛ ban tẽ’esrɩ se’em na, yele ba yetɩ: «Ya ka bɔ mam sɩra zo’oge. Bẽm tɩ yãma tẽ’esra yetɩ, la de la yãma n ka tarɩ borborɩ la ĩyã? 9Yãma nãn ka bãŋɛ a võorɛ? Yãma ka tẽrɩ, borborɩ banuu la tɩ bʋraasɩ tʋsanuu daan di tɩgɛ deege la, yãma daan vaagɛ di-sɛba n daan deege la pɩrɛ la pɩtɔ balɛ? 10La borborɩ bayopɔɩ la, tɩ bʋraasɩ tʋsanaasɩ la daan di tɩgɛ deege la, yãma vaagɛ di-sɛba n deege la pɩrɛ la pɩtɔ balɛ? 11Bẽm tɩ ya ka bãŋɛ tɩ la dagɩ borborɩ yelle tɩ mam tɔgrɩ la ya? Guuse ya mẽŋa la Farisi dõma, la Saduse dõma dãbɩllɛ la yelle.» 12Tɩ ba yãŋa bãŋɛ tɩ a ka yele ba tɩ ba guuse ba mẽŋa la dãbɩllɛ sɛba tɩ ba tarɩ gaana borborɩ zom na, la de la Farisi dõma, la Saduse dõma zãsŋɔ la tɩ a tɔgrɩ.
Apɩyɛɛrɩ pa’alɛ Azezi n de nẽr-sɛka
(Amarkɩ 8:27-30, Aluki 9:18-21)
13Azezi daan paagɛ la tẽŋa yʋ’ʋrɛ n de Filipi Sezaare, soke a karẽnbiisi la yetɩ: «Nẽrba yetɩ mam n de Nẽrsaala Dayʋa la de la ãne?» 14Tɩ ba lerge yetɩ: «Sɛba yetɩ fõn de la Azã n daan misri nẽrba ko’om pʋam na. Tɩ sɛba yetɩ fõn de la Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa A’eli. Tɩ basɛba yetɩ fõn de la Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa Azeremi, bɩɩ Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsrɩba la nẽra ayɩla.» 15Tɩ a lebe soke ba yetɩ: «La yãma yetɩ mam de la ãne?» 16Tɩ Asimõ-pɩyɛɛrɩ lerge ẽ yetɩ: «Fõn de la Krisi, Nawẽnnɛ n de vɔm dãana la Dayʋa.» 17Tɩ Azezi lebe yele ẽ yetɩ: «Asimõ, Azã dayʋa, fʋ tarɩ zu-yẽlga, se’ere n soe la, la dagɩ nẽrsaala n pa’alɛ fʋ wãna, la de la mam Sɔ Nawẽnnɛ n boe saazuum na. 18Mam yetɩ fʋ tɩ fʋ de la Apɩyɛɛrɩ, a võorɛ de la tãmpĩa, la tãmpĩ-ẽna zuo tɩ mam wʋn vigle m nẽrba lagsgɔ zẽ’a. La kũm pãŋa kãn tã’agɛ ẽ. 19Mam wʋn bɔ fɔ Nawẽnnɛ so’olʋm kʋlɩnbiɛ. La bõn-sɛka woo tɩ fʋ wʋn lʋ dũnia wã zuo, bõn-ẽŋa wʋn lʋ Nawẽnnɛ yire. La bõn-sɛka woo tɩ fʋ wʋn lorge dũnia wã zuo, bõn-ẽŋa wʋn lorge Nawẽnnɛ yire.» 20Azezi yele bɛla dee kã’an a karẽnbiisi la yetɩ, ba da yele nẽra nẽra tɩ ẽŋa de la Krisi.
Azezi dẽŋɛ tɔgɛ a kũm yelle
(Amarkɩ 8:31—9:1, Aluki 9:22-27)
21Wakat-ẽŋa tɩ Azezi daan pɔsɛ zãsna a karẽnbiisi la yetɩ: «Dẽnɩ tɩ mam sẽŋɛ Zerizalɛm, tɩ tẽŋa la kẽma, la kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la lɔɔ karẽnsãandõma ka nãmsɛ mam halɩ zozo’e, la ba wʋn kʋ mam mɛ. La dabsa atã daarɛ mam wʋn vo’oge.» 22Tɩ Apɩyɛɛrɩ tarɩ ẽ yese kẽnkɛrŋa ka yele ẽ yetɩ: «Zuudãana, da le tɔgɛ bɛla, Nawẽnnɛ wʋn gu fo, la kãn ẽŋɛ fʋ bɛla.» 23Tɩ Azezi gelge yele Apɩyɛɛrɩ yetɩ: «Lebe mam poorʋm, Asũtãana wã. Fõn boorɩ tɩ fʋ botɩ mam lebe la poorʋm. Fʋ tẽ’esgɔ la dagɩ Nawẽnnɛ tẽ’esgɔ, la de la nẽrsaala tẽ’esgɔ.»
24Dee yele a karẽnbiisi la yetɩ: «Nẽra sãn bɔɔra tɩ a dɔla mam, dẽnɩ tɩ a basɛ a mẽŋa n boorɩ se’em, dee sakɛ nãmsgɔ wʋ nẽra n buke a kũm dɔ-puurŋa dɔla mam. 25Se’ere n soe la, nẽr-sɛka woo n boorɩ tɩ a gu a vɔm, a wʋn koŋe ẽ. La nẽr-sɛka woo n sakɛ tɩ a koŋe a vɔm mam ĩyã, a wʋn yẽ vɔm. 26La nẽra sãn yẽ dũnia wã sɛla woo, dee koŋe vɔm Nawẽnnɛ zẽ’am, a yõorɔ de la bẽm? Sɛla ka boe tɩ nẽra wʋn dɩkɛ teege vɔm. 27Nẽrsaala Dayʋa la wʋn leme wa’am mɛ la a Sɔ Nawẽnnɛ na’am pãŋa, la a malɛkadõma. La wakat-ẽŋa a wʋn yɔ nẽra woo masɛ la a tõonɛ. 28Mam yetɩ ya la sɩra, tɩ nẽr-sɛba n ze kalam wã basɛba kãn ki, sãn dagna tɩ ba wa yẽ la Nẽrsaala Dayʋa la n sẽm, la a na’am.»
17Azezi nẽŋa teere
(Amarkɩ 9:2-13, Aluki 9:28-36)
1Dabsa ayoobɩ n daan tole, tɩ Azezi botɩ Apɩyɛɛrɩ, la Azakɩ, la a yɩbga Azã doose ẽ sẽŋɛ kẽnkɛrŋa ka zom tãn-kãtɛ zuo. 2Tɩ a nẽŋa teege ba nẽŋam, yẽgra wʋ wʋntɛɛŋa la. Tɩ a futo pelge halɩ wʋ peelem na. 3Tɩ Amoyisi la A’eli puke ba zẽ’am tɔgra la Azezi. 4Tɩ Apɩyɛɛrɩ yele Azezi yetɩ: «M Zuudãana, tõma n boe kalam wã, la ãn sõŋa mɛ. Fʋ sãn bɔɔra, mam wʋn tĩ põnsɩ batã, bɔ fõn ayɩla, bɔ Amoyisi ayɩla, bɔ A’eli ayɩla.» 5La ẽn nãn ken bɔna mĩ tɔgra la, tɩ sawatɛ n yẽgrɩ wa’am wa lile ba. Tɩ kõa ze’ele sawatɛ la pʋam yetɩ: «Ẽna de la mam Dayʋa tɩ mam nõŋɛ la m sũure wuu, a paagɛ la mam yɛm. Selse-ya a yetɔga.» 6La a karẽnbiisi la n wõm bɛla la, tɩ dabeem yõkɛ ba zozo’e, tɩ ba lui dɩkɛ nẽnsɩ võglɛ tẽŋa.
7Tɩ Azezi lɛm kalʋm ba yetɩ: «Isge-ya, da zoe-ya dabeem.» 8Tɩ ba gorge bɩsɛ, ka le yẽ nẽra, sãn dagna Azezi mã’a.
9La ban daan ze’ele tãŋa la zuo sigra la, Azezi kã’an ba yetɩ: «Da yele-ya nẽra sɛla tɩ ya yẽ wã, sãn dagna tɩ Nẽrsaala Dayʋa la wa ki mɛ dee vo’oge.» 10Tɩ a karẽnbiisi la soke ẽ yetɩ: «Wãne tɩ lɔɔ karẽnsãandõma yetɩ, dẽnɩ tɩ A’eli wʋn dẽŋɛ Krisi wa’am?»
11Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «La de la sɩra tɩ A’eli n wʋn dẽŋɛ wa’am wa le malgɛ sɛla woo. 12La mam yetɩ ya mɛ tɩ A’eli põn wa’am mɛ, tɩ ba ka bãŋɛ ẽ, dee ẽŋɛ ẽ ban boorɩ se’em. Ba mẽ wʋn nãmsɛ Nẽrsaala Dayʋa la bɛla.» 13Tɩ a karẽnbiisi la yãŋa bãŋɛ tɩ la de la Azã n daan misri nẽrba ko’om pʋam na yelle tɩ a tɔgɛ.
Kinki’ire n tarɩ bia, tɩ Azezi botɩ a yẽ ĩmã’asʋm
(Amarkɩ 9:14-29, Aluki 9:37-43)
14Ban daan lebe ka paara nẽr-kʋʋŋɔ la zẽ’am na, tɩ bʋraa wa’am wa yigle Azezi nẽŋam, 15yele ẽ yetɩ: «M Zuudãana, zoe m dayʋa ninbãalga, a luti la kinki’ire tɩ la nãmsra ẽ zozo’e. La sãn ẽn girge ẽ, a luti la bugum pʋam, bɩɩ ko’om pʋam. 16Bɛla tɩ mam tarɩ ẽ wa’am fʋ karẽnbiisi la zẽ’am, la ba ka yãŋɛ botɩ a yẽ ĩmã’asʋm.» 17Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Zamãan-ẽna nẽrba, ya ka bɔ’ɔrɩ mam sɩra, la ya ka ɩtɩ sõŋa. Mam wʋn bɔna la yãma, mã’agɛ m mẽŋa halɩ ka paagɛ la wakat-kãna? Tarɩ-ya bia la wa’am.» 18La Azezi daan tãsɛ kʋlkã’arga la mɛ, tɩ a yese dee basɛ bia la, tɩ a yẽ ĩmã’asʋm bilam mẽŋa.
19Tɩ karẽnbiisi la sẽŋɛ Azezi zẽ’am bãma mã’a, ka soke ẽ yetɩ: «Bẽm tɩ tõma ka yãŋɛ dige kʋlkã’arga la tɩ a yese?» 20Tɩ a lerge ba yetɩ: «Yan ka bɔ sɩra zo’oge la ĩyã. Mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ yãma n bɔ mam sɩra la, sãn ãna baa pɩka wʋ sɔ’ɔrɔ biire la, ya tã wʋn yele tãn-ẽna yetɩ: ‹Vurge sẽŋɛ ke›, la a wʋn ẽŋɛ la bɛla. La sɛla ka boe tɩ ya kãn tã’agɛ ẽŋɛ. [ 21La de la pʋ’ʋsgɔ, la nõorlʋa mã’a tɩ ya wʋn yãŋɛ dige kʋlkã’ar-ẽŋa buuri.]»
Azezi le tɔgɛ a kũm, la a vo’ore yelle
(Amarkɩ 9:30-32, Aluki 9:43-45)
22Daarɛ ayɩla tɩ Azezi la a karẽnbiisi la lagɩm bɔna Galile, tɩ a yele ba yetɩ: «Ba wʋn dɩkɛ Nẽrsaala Dayʋa la ẽŋɛ la nẽrba nu’usum, 23tɩ ba kʋ ẽ. La dabsa atã daarɛ a wʋn vo’oge mɛ.» Ẽn yele bɛla la, tɩ ba sũure sã’am zozo’e.
Wẽnde-kãtɛ lampo yʋa yelle
24Azezi la a karẽnbiisi la daan paagɛ la Kapɛrnaʋm tẽŋa, tɩ Wẽnde-kãtɛ la lampo-tɔ’ɔsrɩba sẽŋɛ ka soke Apɩyɛɛrɩ yetɩ: «Ya karẽnsãama la yɔɔrɩ Wẽnde-kãtɛ la lampo mɛ bɩɩ?» 25Tɩ a lerge yetɩ: «Ẽe, a yɔɔra.» Tɩ Apɩyɛɛrɩ kule yire, tɩ Azezi dẽŋɛ soke ẽ yetɩ: «Asimõ, fõn tẽ’esrɩ tɩ dũnia wã na’adõma to’osrɩ ba lampo la ãndõma zẽ’am? Tẽŋa dõma zẽ’am bɩɩ, sɛba n de sãama la zẽ’am?» 26Tɩ Apɩyɛɛrɩ yetɩ: «Sãama zẽ’am.» Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Bɛla, tẽŋa la dõma nẽŋa ka boe mĩ. 27La tõma n ka boorɩ tɩ tɩ sã’am ba sũure la ĩyã, sẽŋɛ ka lobge zũmbãŋa mõgrɛ pʋam, fõn yõkɛ zũn-sɛka yiɛn na, fʋ ya’agɛ a nõorɛ, tɩ fʋ wʋn yẽ lag-kõbrɛ, dɩkɛ sẽŋɛ ka yɔ mam, la fõn ĩyã.»
18Ãne n wʋn dɛna nẽr-kãtɛ Nawẽnnɛ so’olʋm pʋam
(Amarkɩ 9:33-48, Aluki 9:46-48;17:1-2)
1Wakat-ẽŋa tɩ karẽnbiisi la daan lɛm Azezi soke ẽ yetɩ: «Ãne n de nẽr-kãtɛ Nawẽnnɛ so’olʋm pʋam?» 2Tɩ Azezi wi bi-pɩka ze’ele ba tẽŋasʋka, 3dee yele ba yetɩ: «Mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ ya sãn ka teege yɛm ãna wʋ kɔma la, ya kãn kẽ Nawẽnnɛ so’olʋm pʋam. 4Bɛla, sɛka woo n sike a mẽŋa ãna wʋ bi-pɩka la, a wʋn dɛna nẽr-kãtɛ Nawẽnnɛ so’olʋm pʋam. 5La sɛka n to’oge bi-pɩka n ãn wʋ ẽna, mam yʋ’ʋrɛ ĩyã, a to’oge la mam mẽŋa.
6La nẽra sãn botɩ kɔm-pɩgsɩ bãna wã n bɔ mam sɩra la ayɩla basɛ Nawẽnnɛ sore, sɩbgrɛ sɛka tɩ a wʋn yẽ la, ba sãn dɩkɛ nẽerɛ kug-kãtɛ lʋ yulse a yugla lobe ẽ basɛ ko-kãtɛ pʋam n sõɩ.
7Toogo boe dũnia zuo, nẽrba n pã’asrɩ nẽrba tɩ ba basrɩ Nawẽnnɛ sore la ĩyã. Dẽnɩ tɩ pã’asgɔ wa’am, la nẽr-sɛka n pã’asrɩ la wʋn yẽ toogo.
8Fʋ nu’ugo bɩɩ fʋ nã’arɛ sãn yetɩ a botɩ fʋ basɛ Nawẽnnɛ sore, wige ba basɛ. Fʋ sãn tara nu’u-yẽŋɔ bɩɩ nã’a-yẽŋɔ dee kẽ Nawẽnnɛ yire vɔa, n sõɩ fõn tarɩ nu’usi bayi, la nãma bayi, dee tɩ ba lobe fʋ basɛ bugum n ka kĩŋri pʋam. 9La fʋ nifo sãn yetɩ a botɩ fʋ basɛ Nawẽnnɛ sore, kɩrgɛ ẽ basɛ. Fʋ sãn tara nin-yẽŋɔ dee kẽ Nawẽnnɛ yire vɔa, n sõɩ fõn tarɩ nini bayi, dee tɩ ba lobe fʋ basɛ bug-tẽŋa.»
Pesgo n bɔɩ makrɛ
10Azezi le yele ba yetɩ: «Guuse-ya da pɔ’ɔra kɔm-bãna wã baa ayɩla. Mam yetɩ ya tɩ ba malɛkadõma n boe Nawẽnnɛ yire, boe mam Sɔ Nawẽnnɛ nẽŋam mɛ wakatɛ woo.
[ 11Nẽrsaala Dayʋa la wa’am tɩ a fãagɛ la nẽr-sɛba n bɔɩ la.]
12Yãma tẽ’esrɩ la bẽm? Nẽra sãn tara piisi kɔbga, tɩ ayɩla bɔɩ, a kãn basɛ piswɛɩ la awɛɩ la kũnkũnne zuo tɩ ba ɔbra, dee sẽŋɛ ka ɛ ayɩla n bɔɩ la? 13La mam yetɩ ya la sɩra, tɩ a sãn yẽ ẽ, a sũure wʋn ẽŋɛ yẽlʋm mɛ la ayɩla la gãnna piswɛɩ la awɛɩ n ka bɔɩ la. 14Ya Sɔ Nawẽnnɛ mẽ ãn na bɛla, a ka boorɩ tɩ kɔm-pɩgsɩ bãna ayɩla bɔɩ.»
Nẽrba n wʋn malgɛ ba yelle la taaba se’em
15Tɩ Azezi le yetɩ: «Fʋ sɔbia sãn ẽŋɛ be’em, sẽŋɛ ka yẽ ẽ fõn na ẽŋa mã’a, pa’alɛ ẽ a tuure la. A sãn sakɛ fʋ nõorɛ, fʋ to’oge ẽ basɛ. 16La a sãn zagsɛ fʋ nõorɛ la, fʋ doose nẽra ayɩla bɩɩ bayi sẽŋɛ a zẽ’am. Tɩ nẽrba bayi bɩɩ batã dɛna kaset-dõma yelle la mãalgɔ ĩyã, wʋ Nawẽnnɛ gõŋɔ n yele se’em na. 17La a sãn zagsɛ ka selse ba, fʋ yele wẽndeego la nẽrba. La a sãn zagsɛ ka selse wẽndeego la nẽrba, ya bɩsra ẽ wʋ nẽra n ka dolɩ Nawẽnnɛ, bɩɩ tõon-be’ero dãana. 18La mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ bõn-sɛka woo tɩ ya wʋn lʋ dũnia wã zuo, wʋn lʋ Nawẽnnɛ yire. La sɛla tɩ ya wʋn lorge dũnia wã zuo, wʋn lorge Nawẽnnɛ yire. 19Mam ken yɛta ya tɩ nẽrba bayi sãn naagɛ nõorɛ dũnia wã zuo sose mam Sɔ Nawẽnnɛ sɛla, a wʋn ẽŋɛ bɔ ba. 20La nẽrba bayi bɩɩ batã sãn lagsɛ taaba mam yʋ’ʋrɛ ĩyã, mam boe la ba lɛ mɛ.»
Tõntõnna n ka bɔ’ɔrɩ sugri makrɛ
21Tɩ Apɩyɛɛrɩ lɛm Azezi soke ẽ yetɩ: «M Zuudãana, mam sɔbia sãn ẽŋɛ mam be’em, nõorɛ wãne tɩ mam wʋn basɛ ẽ taalɛ? Nõorɛ ayopɔɩ bɩɩ?» 22Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Mam ka yetɩ nõorɛ ayopɔɩ mã’a, mam yetɩ nõorɛ pisyopɔɩ nõorɛ bʋyopɔɩ.
23La de la bɛla, tɩ Nawẽnnɛ so’olʋm ãna wʋ naba n boorɩ tɩ a tõntõnɩba geele a tõoma pa’alɛ ẽ. 24La ẽn pɔsɛ bɔna mĩ gɛɛla la, tɩ ba tarɩ nẽra ayɩla n di a sãnnɛ lig-kõba yʋ’ʋrɛ n de talã tʋspia wa’am. 25La a daan ka tarɩ sɛla wʋn yɔ, tɩ a zuudãana la bɔ nõorɛ yetɩ, ba koose ẽ, la a pɔga la a kɔma, la a lɔgrɔ wuu yɔ sãnnɛ na. 26Tɩ tõntõnna la ka dũma tẽŋa a zuudãana la nẽŋam sose ẽ yetɩ, a ẽŋɛ sugri tɩ ẽŋa wʋn yɔ sãnnɛ na wuu. 27Tɩ a zuudãana la zoe a ninbãalga, basɛ sãnnɛ na, dee basɛ ẽ tɩ a fõrgɛ.
28La tõntõn-ẽŋa n yesrɩ la, a tʋ’ʋsɛ la a tõntõn-tadãana n di a sãnnɛ lig-kõba yʋ’ʋrɛ n de deniye kɔbga, yõkɛ ẽ kẽkɛ a kõnkɔa, dee yele ẽ yetɩ: ‹Yɔ ma m sãnnɛ na.› 29Tɩ a tõntõn-tadãana la ka dũma tẽŋa a nẽŋam sose ẽ yetɩ, a ẽŋɛ sugri tɩ ẽŋa wʋn yɔ a sãnnɛ na. 30Tɩ a zagsɛ, dee tarɩ ẽ sẽŋɛ ka kẽ’esɛ yʋ’a deem yetɩ, a sãn ka yɔ ẽŋa a sãnnɛ na, a kãn yese.
31La a tõntõn-taaba la n yẽ bɛla la, tɩ ba sũure sã’am zozo’e. Tɩ ba sẽŋɛ ba zuudãana la zẽ’am ka yele ẽ sɛla n ẽŋɛ la wuu. 32Tɩ zuudãana la botɩ ba wi ẽ, tɩ a yele ẽ yetɩ: ‹Tõntõn-be’ego wã, sãn-sɛka wuu tɩ fõn di la, mam basɛ mɛ tɩ la ba’asɛ, fõn sose mam na ĩyã. 33La masɛ nɩ mɛ tɩ fʋ mẽ zoe fʋ tadãana la ninbãalga, wʋ mam n zoe fõn ninbãalga se’em na.› 34La a zuudãana la sũure yĩige mɛ, tɩ a basɛ tɩ ba tarɩ ẽ sẽŋɛ ka kẽ’esɛ yʋ’a deem tɩ ba nãmsɛ ẽ halɩ tɩ a yɔ sãnnɛ na wuu.
35Mam Sɔ Nawẽnnɛ mẽ wʋn ẽŋɛ ya la bɛla, ya sãn ka basɛ ya sɔbiisi tõon-be’ero taalɛ la ya sũure wuu.»
19Pɔka lebsgo yelle
1Azezi n daan tɔgɛ bɛla kɩ’ɩlɩm na, a yese Galile sẽŋɛ la Zude so’olʋm Zʋrdẽ doone ke bɔba. 2Tɩ nẽr-kʋʋŋɔ zozo’e doose ẽ, tɩ a botɩ ba bã’adõma yẽ ĩmã’asʋm.
3Tɩ Farisi dõma basɛba wa’am a zẽ’am tɩ ba di a yɛm bɩsɛ, soke ẽ yetɩ: «Sore boe tɩ bʋraa lebse a pɔga n wen ẽŋɛ bõn-sɛka woo mɛ bɩɩ?» 4Tɩ Azezi lerge yetɩ: «Yãma ka karẽŋɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ la? Pĩ’iluŋo wakatɛ, Nawẽnnɛ n nãam nẽrsaalba la, a nãam na bʋraa la pɔka. 5Bɛla ĩyã tɩ a yetɩ, bʋraaga basɛ a sɔ, la a ma, dee lagɩm na a pɔga, tɩ bãma bayi lebge ayɩla. 6Bɛla, ba ka le dɛna nẽrba bayi, ba yãŋa lebge la ayɩla. Bɛla, sɛla tɩ Nawẽnnɛ lagɩm na taaba, nẽrsaala da welge ba.»
7Tɩ Farisi dõma la soke ẽ yetɩ: «La bẽm ĩyã tɩ Amoyisi yʋʋn bɔ nõorɛ yetɩ, bʋraa sãn yetɩ a lebse a pɔga, a bɔ ẽ pɔgdire lebsgo gõŋɔ, dee tarɩ ẽ ka lebse?» 8Tɩ Azezi lerge yetɩ: «La de la ya sũure n kɛ tɩ ya ka sakɛ pa’algɔ la ĩyã, tɩ Amoyisi yʋʋn sakɛ tɩ ya lebse ya pɔgba. Pĩ’iluŋo wakatɛ, la yʋʋn ka ãn wãna. 9La mam yetɩ ya tɩ, bʋraaga sãn lebse a pɔga tɩ la sãn dagna tɩ a gã la bʋraasɩ, a sãn le di pɔka ayẽma, a ẽŋɛ la be’em wʋ nẽra n gã’arɛ la a tadãana pɔga.»
10Tɩ a karẽnbiisi la yele ẽ yetɩ: «Bʋraaga la a pɔga yelle sãn dɛna bɛla, bʋraaga sãn ka di pɔka n sõɩ.» 11Tɩ a yele ba yetɩ: «La dagɩ nẽrba wuu n wʋn yãŋɛ to’oge yetɔg-ẽna, sãn dagna sɛba tɩ Nawẽnnɛ sõŋɛ ba tɩ ba to’oge. 12Nẽrba basɛba n boe tɩ ba dɔgɛ ba tɩ ba ãna wʋ ba fɔ ba mɛ na, ka dita pɔgsɩ. Tɩ nẽrba mẽ fɔ bʋraasɩ basɛba. Tɩ Nawẽnnɛ so’olʋm ĩyã, tɩ sɛba mẽ ka dita pɔgsɩ. Sɛka n tã wʋn yãŋɛ to’oge yetɔg-ẽna, a to’oge.»
Azezi pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ bɔ kɔm-pɩgsɩ
(Amarkɩ 10:13-16, Aluki 18:15-17)
13Tɩ nẽrba tarɩ kɔm-pɩgsɩ wa’am Azezi zẽ’am tɩ a dɩkɛ nu’usi paglɛ ba zuto pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ bɔ ba. Tɩ a karẽnbiisi la zɛbɛ nẽrba la. 14Tɩ Azezi yele yetɩ: «Basɛ-ya kɔm-pɩgsɩ la tɩ ba wa’am mam zẽ’am, da gu’ura-ya ba. Se’ere n soe la, Nawẽnnɛ so’olʋm de la nẽr-sɛba n ãn wʋ kɔma wã bõnɔ.» 15La a dɩkɛ la a nu’usi paglɛ ba zuto pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ bɔ ba, dee fõrgɛ.
Budib-polle n de bõntarsa yelle
(Amarkɩ 10:17-31, Aluki 18:18-30)
16Tɩ bʋraaga wa’am Azezi zẽ’am wa soke ẽ yetɩ: «Karẽnsãama, mam wʋn tõm na tõon-sõŋɔ kãna yẽ vɔm n ka ba’asrɩ?» 17Tɩ a lerge ẽ yetɩ: «Bẽm tɩ fʋ sɔkra ma sɛla n ãn sõŋa yelle? Nawẽnnɛ mã’a n ãn sõŋa. Fʋ sãn bɔɔra tɩ fʋ yẽ vɔm n ka ba’asrɩ, fʋ sakɛ Nawẽnnɛ n bɔ a nõorɛ se’em na.» 18Tɩ a soke yetɩ: «Nawẽnnɛ nõorɛ yetɔg-bãna?» Tɩ Azezi lerge ẽ yetɩ: «Da kʋ nẽra, da gã’arɛ la fʋ tadãana pɔga, da zũ, da tɔgɛ põmpɔrŋɔ kaseto, 19nanna fʋ sɔ, la fʋ ma, la fʋ nõŋɛ fʋ tadãana wʋ fʋ mẽŋa.» 20Tɩ budib-polle la yele ẽ yetɩ: «Mam põn sakra bõn-bãna wuu mɛ, bẽm n deege?» 21Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Fʋ sãn bɔɔra tɩ fʋ masɛ sɛla woo pʋam, sẽŋɛ ka koose fõn tarɩ sɛla la wuu dɩkɛ bɔ nasdõma, tɩ fʋ wʋn yẽ bõntarsõm Nawẽnnɛ yire, dee wa’am wa dɔla mam.» 22Budib-polle la n wõm bɛla la, a fõrgɛ mɛ la sũ-sã’aŋɔ, se’ere n soe la, a tarɩ la bõntarsõm zo’oge.
23Tɩ Azezi yele a karẽnbiisi la yetɩ: «Mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ la tɔ mɛ bɔ bõntarsa tɩ a kẽ Nawẽnnɛ so’olʋm pʋam. 24La mam le yɛta ya tɩ, la de la nãana tɩ yʋgnɛ doose fupĩim yoko pʋam yese, gãnna bõntarsa n wʋn kẽ Nawẽnnɛ so’olʋm pʋam.» 25La a karẽnbiisi la n wõm bɛla la, tɩ la di’ige ba halɩ zozo’e, tɩ ba yetɩ: «La sãn dɛna bɛla, ãne n wʋn tã’agɛ yẽ fãarɛ?» 26Tɩ Azezi bɩsra ba, dee yetɩ: «Nẽrsaala ka tã wʋn ẽŋɛ bõn-ẽna, la Nawẽnnɛ tã sɛla woo ɩta mɛ.»
27Tɩ Apɩyɛɛrɩ yele Azezi yetɩ: «Tõma basɛ sɛla woo mɛ, dee dɔla fõn. Bẽm tɩ tõma wʋn yẽ?» 28Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ wakat-sɛka tɩ sɛla woo wʋn lebge paalsɩ la, Nẽrsaala Dayʋa la n wʋn zĩ’ire a na’am bĩmbĩnne zuo la, yãma sɛba n dolɩ mam na mẽ wʋn zĩ’ire na’am bĩmbĩna pia la ayi zuto, di Ɩsrayɛlɩ buuri pia la ayi la sarɩya. 29La sɛba wuu n basɛ ba yiɛ, bɩɩ ba kẽendõma, la ba yɩbsɩ, bɩɩ ba sɔdõma, bɩɩ ba madõma, bɩɩ ba kɔma, bɩɩ ba vatɔ mam yʋ’ʋrɛ ĩyã, ba wʋn to’oge bãma n basɛ sɛla la nõorɛ kɔbga, dee yẽ vɔm n ka ba’asrɩ. 30La nẽŋam dõma zozo’e wʋn lebge poorʋm dõma, tɩ poorʋm dõma zozo’e lebge nẽŋam dõma.»
20Tõntõnɩba yɔɔrɔ makrɛ
1Azezi le yetɩ: «Nawẽnnɛ so’olʋm ãn wʋ yidãana n yese bulika yʋ’ʋŋɔ yʋ’ʋŋɔ, sẽŋɛ ka dɩkɛ tõntõnɩba tɩ ba tõm a va’am. 2La a tɔgɛ kʋ la tõntõnɩba la tɩ ẽŋa wʋn yɔ ba lag-kõbrɛ ayɩla daarɛ pʋam, dee tõm ba a va’am na tɩ ba ka tõm. 3Tɩ wʋntɛɛŋa bɩ fẽe, tɩ a le yese yẽ nẽrba basɛba n ze da’am ka tõnna, 4tɩ a yele ba yetɩ: ‹Ya mẽ sẽŋɛ mam va’am na ka tõm, tɩ mam wʋn yɔ ya lan masɛ se’em.› 5Tɩ ba isge sẽŋɛ va’am na. Tɩ a le yese wʋntɛɛŋa zuu-tẽŋasʋka, la wẽngɛlŋa le ẽŋɛ bɛla. 6Tɩ a le yese wẽnnɛ n we’esɩ lua, le yẽ nẽrba basɛba n ze, tɩ a soke ba yetɩ: ‹Bẽm ĩyã tɩ yãma zɛ kalam daarɛ la wuu pʋam ka ɩta sɛla sɛla?› 7Tɩ ba lerge yetɩ: ‹Nẽra nẽra ka dɩkɛ tõma tõoma.› Tɩ a yele ba yetɩ: ‹Ya mẽ sẽŋɛ m va’am na ka tõm.›
8Tɩ wẽnnɛ kẽ, tɩ va’am na dãana yele sɛka n bɩsrɩ a tõoma la yelle yetɩ: ‹Wi tõntõnɩba la tɩ ba wa’am tɩ fʋ yɔ ba. Dẽŋɛ yɔ sɛba n sẽŋɛ poorʋm na ka paagɛ sɛba n dẽŋɛ sẽŋɛ la.› 9Tɩ sɛba n sẽŋɛ wẽnnɛ n we’esɩ lua la wuu to’ose lag-kõbrɛ ayɩla ayɩla. 10Tɩ sɛba n dẽŋɛ sẽŋɛ la tẽ’esra tɩ bãma wʋn to’ose gãnna sɛba n wa’am poorʋm na. La ba wuu to’ose la lag-kõbrɛ ayɩla ayɩla wʋ sɛba n sẽŋɛ poorʋm na n to’ose se’em na. 11La sɛba n dẽŋɛ sẽŋɛ la n to’ose lag-kõbrɛ ayɩla ayɩla la, ba yõnnɩ yidãana la mɛ, 12yetɩ: ‹Sɛba n wa’am poorʋm na tõm na karf-ayɩla mã’a, la fõn basɛ tɩ ba to’ose zõna la tõma sɛba n tõm halɩ daarɛ la wuu pʋam nãmsɛ la wʋntɛɛŋa la.› 13Tɩ a lebe yele ba nẽra ayɩla yetɩ: ‹M sɩrɛ, mam ka ẽŋɛ fʋ sɛla n ka masɛ. Tɩ tɔgɛ kʋ, tɩ fʋ sakɛ tɩ fõn wʋn to’oge la lag-kõbrɛ ayɩla. 14To’oge fʋ yɔɔrɔ sẽŋɛ fõrgɛ. La de la mam n boorɩ tɩ m yɔ sɛba n wa’am poorʋm na zõna la fõn. 15Mam ka tarɩ nõorɛ tɩ m dɩkɛ m bõnɔ ẽŋɛ sɛla tɩ mam boorɩ? Bɩɩ mam n ẽŋɛ sõŋa la ĩyã tɩ fõn ɩta sũure?› 16Bɛla, nẽŋam dõma wʋn lebge poorʋm dõma, tɩ poorʋm dõma lebge nẽŋam dõma.»
Azezi le tɔgɛ a kũm, la a vo’ore yelle
(Amarkɩ 10:32-34, Aluki 18:31-34)
17Azezi daan we’esɩ la Zerizalɛm welge a karẽnbiisi pia la ayi la mã’a, yele ba yetɩ: 18«Ya yẽ ya, tɩ we’esɩ la Zerizalɛm, bilam ba wʋn dɩkɛ Nẽrsaala Dayʋa la mɛ ka ẽŋɛ kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la lɔɔ karẽnsãandõma nu’usum, tɩ ba wʋn tɔgɛ a yelle kʋ yetɩ, a masɛ la kũm. 19La ba wʋn dɩkɛ ẽ ẽŋɛ la bu-zãŋsɩ nu’usum, tɩ ba la ẽ, wẽ ẽ na ka’asa, dee ka ẽ dɔ-puurŋa zuo kʋ. La dabsa atã daarɛ a wʋn vo’oge.»
Azakɩ la Azã ma sosgo
(Amarkɩ 10:35-45, Aluki 22:24-27)
20Tɩ Azebede pɔga daan doose la a dayɔɔsɩ paagɛ Azezi zẽ’am ka dũma tẽŋa a nẽŋam tɩ a sose ẽ tɩ a ẽŋɛ sɛla bɔ ẽ. 21Tɩ Azezi soke ẽ yetɩ: «Fõn boorɩ tɩ m ẽŋɛ la bẽm bɔ fɔ?» Tɩ pɔka la lerge yetɩ: «Bɔ nõorɛ tɩ fʋ sãn wa dita fʋ na’am na, tɩ m dayɔɔsɩ bayi wã ayɩla zĩ’ire fʋ zʋʋgɔ, tɩ ayɩla zĩ’ire fʋ gɔbga.» 22Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Ya ka mi yãma n sosrɩ sɛla. Ya wʋn tã’agɛ nãmsɛ nãmsgɔ sɛka tɩ mam wʋn nãmsɛ wã?» Tɩ ba yetɩ: «Tɩ wʋn tã’agɛ ẽŋɛ bɛla.» 23Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Ya wʋn sɩrɩ nãmsɛ nãmsgɔ sɛka tɩ mam wʋn nãmsɛ la. La, la dagɩ mam n wʋn looge sɛka n wʋn zĩ’ire mam zʋʋgɔ bɩɩ mam gɔbga. Mam Sɔ Nawẽnnɛ mãasʋm zẽ’e-bãma tɩ a bɔ la nẽr-sɛba tɩ a yetɩ a bɔ la.»
24La karẽnbiisi pia la n wõm bɛla la, ba sũure n isge la ba tadãandõma bayi la. 25Tɩ Azezi wi ba wuu yetɩ: «Ya mi tɩ dũnia wã na’adõma soe ba nẽrba la pãŋa, dee tɩ kɛ’ɛndõma pẽrgra nẽrba tɩ ba ɩta bãma n boorɩ se’em. 26La yãma pʋam, la kãn dɛna bɛla. Nẽr-sɛka n boorɩ tɩ a lebge nẽr-keko ya pʋam, la masɛ mɛ tɩ a dɛna ya tõntõnna. 27La nẽr-sɛka n mẽ boorɩ tɩ a dɛna nẽŋadãana ya pʋam, la masɛ mɛ tɩ a dɛna ya yamŋa wʋ Nẽrsaala Dayʋa la. 28Nẽrsaala Dayʋa la ka wa’am tɩ nẽrba tõm bɔ ẽ, a wa’am tɩ a tõm mɛ bɔ, dee dɩkɛ a vɔm bɔ tɩ nẽrba zozo’e yẽ fãarɛ.»
Azezi botɩ fɔɔsɩ bayi nini yẽta
(Amarkɩ 10:46-52, Aluki 18:35-43)
29Azezi daan ze’ele la Zeriko tẽŋa pʋam yɛsra, tɩ nẽr-kʋʋŋɔ zozo’e dɔla ẽ. 30Tɩ fɔɔsɩ bayi zẽa sore nõorʋm wõm tɩ Azezi n tollɩ, tɩ ba tĩi tɔgra yetɩ: «Zuudãana, Adavidi yɩɩŋa, zoe tɩ ninbãalga.» 31Tɩ nẽr-kʋʋŋɔ la tãsɛ ba yetɩ, ba sĩna. Tɩ ba malɩn tĩi tɔgra gãnna bɛla yetɩ: «Zuudãana, Adavidi yɩɩŋa, zoe tɩ ninbãalga.» 32Tɩ Azezi ze’ele dee wi ba, soke ba yetɩ: «Yãma boorɩ tɩ m ẽŋɛ la bẽm bɔ ya?» 33Tɩ ba lerge yetɩ: «Zuudãana, tõma boorɩ la tɩ nini yẽta.» 34Tɩ Azezi zoe ba ninbãalga, kalʋm ba nini, tɩ ba nini na yẽta bilam mẽŋa, tɩ ba dɔla ẽ.
21Azezi kẽ’erɩ Zerizalɛm la na’am
(Amarkɩ 11:1-11, Aluki 19:28-40, Azã 12:12-19)
1Azezi la a karẽnbiisi la daan sẽŋɛ ka lɛm na Zerizalɛm, paagɛ tẽŋa yʋ’ʋrɛ n de Betɩfaazɩ, Oliivi tãŋa sɩa. Tɩ Azezi tõm a karẽnbiisi bayi 2yele ba yetɩ: «Sẽŋɛ-ya tẽŋa la n boe ya nẽŋa la pʋam, tɩ ya wʋn yẽ bõŋ-yã’aŋa n lʋ zɛ la a biire, lorge-ya ẽ tarɩ ba wa’am wa bɔ ma. 3Nẽra sãn yele ya se’ere, ya yele ẽ yetɩ: ‹Zuudãana la n boorɩ ba›, tɩ a wʋn basɛ tɩ ya tarɩ ẽ wa’am tɔtɔ.»
4La ẽŋɛ la bɛla tɩ Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa la n yʋʋn tɔgɛ se’em na ẽŋɛ. 5A yʋʋn yetɩ:
«Yele-ya Siyõ tẽŋa nẽrba yetɩ:
‹Ya naba la n wãna n sẽm.
A sike a mẽŋa bã la bõŋa,
la a biire sẽna.› »
6Tɩ karẽnbiisi la sẽŋɛ ka ẽŋɛ Azezi n yele ba se’em na, 7tarɩ bõŋ-yã’aŋa la a biire wa’am, wa dɩkɛ ba futo paglɛ ba zuto tɩ Azezi bã. 8Tɩ nẽr-kʋʋŋɔ zozo’e yɛrgɛ ba futo sore zuo, tɩ sɛba kɔ tɩɩsɩ võorɔ yɛrgɛ sore zuo. 9Tɩ nẽr-sɛba n daan boe a nẽŋa, la sɛba n boe a poorʋm na wuu tĩi tɔgra yetɩ:
«Ozaana, naba Adavidi yɩɩŋa.
Pẽgɛ-ya nẽr-sɛka n sẽm na
Zuudãana Nawẽnnɛ yʋ’ʋrɛ la.
Ozaana! Nã’asɛ-ya Nawẽnnɛ n boe saazuum.»
10Ban daan sẽnnɩ kẽ’era Zerizalɛm na, tẽŋa la wuu dãm mɛ, tɩ ba sɔkra taaba yetɩ: «Ãne n de ẽna?» 11Tɩ nẽr-kʋʋŋɔ la lerge ba yetɩ: «La de la Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa Azezi n ze’ele Nazarɛtɩ n boe Galile so’olʋm na.»
Azezi dige nẽrba n koosrɩ Wẽnde-kãtʋm na
(Amarkɩ 11:15-19, Aluki 19:45-48, Azã 2:13-22)
12Azezi daan kẽ la Wẽnde-kãtɛ la zẽnzakam digra sɛba wuu n koosrɩ, la sɛba n da’arɩ la, tɩ ba yɛsra, dee zã’agɛ sɛba n teerɩ ligri taablɩdõma, la sɛba n koosrɩ na’adawɛma kʋgsɩ lʋbɛ. 13Dee yele ba yetɩ: «La gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam tɩ Nawẽnnɛ yetɩ: ‹Ba wʋn wi’ira mam deego la tɩ pʋ’ʋsgɔ deego.› La yãma dɩkɛ ẽ ẽŋɛ la nayigba lagsgɔ zẽ’a.»
14Tɩ fɔɔsɩ, la wɔbsɩ wa’am a zẽ’am Wẽnde-kãtʋm na, tɩ a botɩ ba yẽ ĩmã’asʋm. 15La kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la lɔɔ karẽnsãandõma n yẽ tõon-yãlma la tɩ Azezi tõnnɩ, la kɔma n malɩn tĩi tɔgra Wẽnde-kãtʋm na yɛta tɩ: «Ozaana! Pẽgɛ-ya naba Adavidi yɩɩŋa» la, ba sũure n daan yĩige. 16Tɩ ba yele Azezi yetɩ: «Fõn wõm ban yetɩ se’em na?» Tɩ a lerge yetɩ: «Ẽe, mam wõm ya. Yãma nãn ka karẽŋɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ la yetɔg-ẽna n yetɩ: ‹Fõn botɩ kɔma, la bilɛɛsɩ n nã’asra fõn.› » 17La Azezi basɛ ba bilam, dee sẽŋɛ la Betani ka gã’arɛ.
Kẽnkãŋa n ka tarɩ biɛ yelle
18Beere n daan wiige bulika, tɩ Azezi lɛbra Zerizalɛm, tɩ a kɔm dõnna. 19Tɩ a yẽ kẽnkãŋa n ze sore nõorʋm, sẽŋɛ tɩ a ka bɩsɛ, la a paagɛ yẽ la võorɔ mã’a. Tɩ a yele kẽnkãŋa la yetɩ: «Fʋ kãn le malɩn wɔm biɛ.» La bilam mẽŋa tɩ kẽnkãŋa la kʋɩ. 20La a karẽnbiisi la n yẽ bɛla la, la di’ige ba mɛ, tɩ ba yetɩ: «La ẽŋɛ la wãne tɩ kẽnkãŋa wã darɛ kʋɩ wãna?» 21Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Mam yetɩ ya la asɩra, tɩ ya sãn bɔ Nawẽnnɛ sɩra dee ka sẽ’ena, ya mẽ wʋn tã’agɛ ẽŋɛ wʋ mam n ẽŋɛ tɩ-ẽna se’em wã, la, la dagɩ bɛla mã’a, ya wʋn tã’agɛ yele tãn-ẽna yetɩ: ‹Võogɛ ka lui mõgrɛ pʋam›, la a wʋn ẽŋɛ bɛla. 22La ya sãn sose Nawẽnnɛ sɛla dee bɔ ẽ sɩra, ya wʋn to’oge.»
Ãne n bɔ Azezi nõorɛ tɩ a tõnna?
(Amarkɩ 11:27-33, Aluki 20:1-8)
23Azezi daan kẽ la Wẽnde-kãtʋm na zãsna nẽrba, tɩ kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la tẽŋa la kẽma wa’am wa soke ẽ yetɩ: «Fõn yẽ nõorɛ la bɛ ɩta bõn-bãna? La ãne n bɔ fõn nõorɛ tɩ fõn ɩta?» 24Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Mam wʋn soke ya sokre ayɩla, tɩ ya sãn lerge mam, mam mẽ wʋn yele ya nõor-sɛka tɩ mam tarɩ ɩta bõn-bãna. 25Yele-ya ma, Azã n daan misri nẽrba ko’om pʋam na, la de la Nawẽnnɛ n tõm ẽ bɩɩ, la de la nẽrsaalba?» Tɩ ba bãm na taaba yetɩ: «Tɩ sãn yetɩ la de la Nawẽnnɛ n tõm ẽ, a wʋn yetɩ, bẽm ĩyã tɩ tõma ka sakɛ ẽ? 26Tɩ mẽ ka tã wʋn yetɩ, la de la nẽrsaalba n tõm ẽ, dẽnɩ tɩ zɔta nẽrba la, se’ere n soe la, ba wuu sakɛ tɩ Azã de la Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa.» 27Tɩ ba koŋe lerge ẽ yetɩ: «Tõma ka mi.» Tɩ a mẽ yele ba yetɩ: «Mam mẽ kãn yele ya mam n yẽ nõorɛ zẽ’e-sɛka ɩta bõn-bãna.»
Dayɔɔsɩ bayi makrɛ
28Azezi daan le yele ba yetɩ: «Pa’alɛ-ya ma yãma n tẽ’esrɩ se’em: Bʋraa n daan boe tarɩ a dayɔɔsɩ bayi, yele pɔspɔsɩ dãana la yetɩ: ‹M dayʋa, sẽŋɛ ka tõm m va’am na zĩna.› 29Tɩ a dayʋa la lerge ẽ yetɩ: ‹Mam kãn sẽŋɛ.› Tɩ la ẽŋɛ fẽe, tɩ a teege yɛm sẽŋɛ. 30Tɩ a sẽŋɛ a dayʋa bʋyi dãana la zẽ’am ka yele ẽŋa mẽ yetɩ, a sẽŋɛ ka tõm a va’am na. Tɩ a yele ẽ yetɩ: ‹M sɔ, mam wʋn sẽŋɛ.› La a yele bɛla dee ka sẽŋɛ. 31Bãma bayi, ãne n ẽŋɛ a sɔ la n boorɩ se’em na?» Tɩ ba lerge yetɩ: «Pɔspɔsɩ dãana la.» Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ lampo-tɔ’ɔsrɩba, la pɔg-yalsɩ dõma wʋn dẽŋɛ ya nẽŋa kẽ Nawẽnnɛ so’olʋm pʋam. 32Se’ere n soe la, Azã wa’am wa pa’alɛ ya la sore tɩ ya wʋn doose masɛ Nawẽnnɛ zẽ’am, la ya ka bɔ ẽ sɩra. La lampo-tɔ’ɔsrɩba, la pɔg-yalsɩ dõma n bɔ ẽ sɩra. La baa yãma n yẽ bɛla la, ya ken ka teege yɛm bɔ ẽ sɩra.»
Nẽrba n bɩsrɩ va’am makrɛ
(Amarkɩ 12:1-12, Aluki 20:9-19)
33Azezi daan le yele ba yetɩ: «Selse-ya makrɛ ayɩla. Yidãana ayɩla n daan kɔ a va’am sele tɩɩsɩ yʋ’ʋrɛ n de viinye, mẽ lalga kaagɛ ẽ, tũ boko tɩ ba wẽkra viinye la biɛ, dee mẽ de-woko tɩ ba zɔnna bɩsra a va’am na, yãŋa dɩkɛ nẽrba tɩ ba bɩsra va’am na, dee sẽŋɛ sore. 34Tɩ viinye la biɛ go’osgo wakatɛ paagɛ, tɩ a tõm a tõntõnɩba tɩ ba sẽŋɛ sɛba n bɩsrɩ va’am na zẽ’am, ka to’oge a viinye la biɛ wa bɔ ẽ. 35Tɩ sɛba n bɩsrɩ va’am na yõgɛ tõntõnɩba la wẽ ayɩla, kʋ ayɩla, dee lobe ayẽma la kuga kʋ. 36Tɩ a le tõm tõntõnɩba basɛba n zo’oge gãnna pɔspɔsɩ dõma la. Tɩ ba le ẽŋɛ bãma mẽ bɛla. 37Tɩ a yãŋa tõm a mẽŋa dayʋa sɛba n bɩsrɩ va’am na zẽ’am, dee tẽ’esra yetɩ: ‹Ẽna n de mam mẽŋa dayʋa la, ba wʋn nan ẽ.› 38La sɛba n bɩsrɩ va’am na n yẽ ẽ na, ba yele taaba yetɩ: ‹Ẽna n wʋn wa sɔɔgɛ sɔna a sɔ bõntarsõm na. Basɛ-ya tɩ tɩ kʋ ẽ, dee tɩ bõntarsõm na lebge tõma bõnɔ.› 39Tɩ ba yõkɛ ẽ ve’ege yese va’am na kẽnkɛrŋa ka kʋ ẽ.
40Bɛla, va’am na dãana sãn wa’am, a wʋn ẽŋɛ sɛba n bɩsrɩ va’am na la wãne?»
41Tɩ ba lerge yetɩ: «A wʋn nãmsɛ nẽr-bɛ’ɛsɩ bãna mɛ halɩ kʋ ba, dee dɩkɛ va’am na bɔ nẽr-sɛba n wʋn bɔ ẽ a viinye la biɛ ba go’osgo wakatɛ, tɩ ba bɩsra.»
42Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Yãma nãn ka karẽŋɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ la n yetɩ:
‹Kug-sɛka tɩ tõnmẽtba zagsɛ la
n lebge kugre n botɩ deego la tara pãŋa.
La de la Zuudãana Nawẽnnɛ n ẽŋɛ bõn-ẽna,
tɩ la dɛna yel-di’iŋa bɔ tõma.›
43Bɛla, mam yetɩ ya tɩ Nawẽnnɛ wʋn to’oge a so’olʋm ya zẽ’am dɩkɛ bɔ buur-sɛba n wʋn tõm Nawẽnnɛ so’olʋm tõoma. [ 44La kug-sɛka tɩ tõnmẽtba zagsɛ la, nẽr-sɛka woo n lui kug-ẽŋa zuo, a wʋn kɔ kɔ mɛ. La kugre la sãn lui sɛka zuo, a wʋn mẽrgɛ ẽ.]»
45La kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la Farisi dõma n wõm makrɛ la, ba bãŋɛ tɩ a tɔgrɩ la bãma yelle. 46Tɩ ba bɔɔra tɩ ba yõkɛ ẽ, dee zɔta nẽrba la, se’ere n soe la, ba sakɛ tɩ Azezi de la Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa.
22Naba dayʋa pɔgdire kibsa makrɛ
1Azezi daan le makɛ la makrɛ yele ba yetɩ: 2«Nawẽnnɛ so’olʋm ãn wʋ naba n ẽŋɛ a dayʋa pɔgdire kibsa, 3tõm a tõntõnɩba yetɩ, ba sẽŋɛ ka wi nẽr-sɛba tɩ ẽŋa daan wi la. Tɩ nẽrba la ka bɔɔra tɩ ba wa’am. 4Tɩ a le tõm tõntõnɩba basɛba yetɩ: ‹Sẽŋɛ-ya ka yele sɛba tɩ mam daan wi la yetɩ, mam mãasʋm sɛla woo mɛ, mam kʋ la lɔlsɩ, la dũnsi n nõbɛ, mãasʋm sɛla woo ze’ele, ba wa’am kibsa la.› 5Tɩ ba sẽŋɛ ka wi ba, tɩ ba zagsɛ, dee sẽŋɛ ba sẽnnɛ. Tɩ ayɩla sẽŋɛ a va’am, tɩ ayẽma sẽŋɛ a koosgo zẽ’am. 6Tɩ basɛba la yõgɛ tõntõnɩba la nãmsɛ ba dee kʋ ba. 7Tɩ naba la sũure yĩige, tɩ a tõm a zɛbzɛbrɩba tɩ ba sẽŋɛ ka kʋ nẽr-kʋʋrba la, dee yõ ba tẽŋa la. 8La a yele a tõntõnɩba la yetɩ: ‹Kibsa la sɛla woo mãasʋm ba’asɛ mɛ, la mam n daan wi sɛba la ka masɛ tɩ ba di kibsa la. 9Bɛla, sẽŋɛ-ya sorɔ-puursi zuto ka wi nẽr-sɛba wuu tɩ ya wʋn yẽ tɩ ba wa’am pɔgdire kibsa la zẽ’am.› 10Tɩ tõntõnɩba la sẽŋɛ sorɔ-puursi zuto ka wi nẽr-sɛba wuu tɩ ba yẽ, nẽr-sõma la nẽr-bɛ’ɛsɩ. Tɩ nẽrba wa’am wa pɩrɛ kibsa la zẽ’am.
11Tɩ naba la sẽŋɛ tɩ a bɩsɛ nẽrba la, yẽ tɩ nẽra n boe mĩ ka yɛ pɔgdire kibsa la fuugo. 12Tɩ a yele ẽ yetɩ: ‹M sɩrɛ, la ẽŋɛ la wãne tɩ fõn wa’am kibsa la, dee ka yɛ a fuugo?› Tɩ a ka yãŋɛ lerge se’ere. 13Tɩ naba la yele a tõntõnɩba yetɩ, ba lʋ a nu’usi, la a nãma lobe ẽ basɛ yẽŋa lika pʋam. Bilam tɩ nẽrba wʋn ka kɛlla, dee dɩkɛ ba nu’usi gɩ nõorʋm. 14La de la nẽrba pãɩ tɩ ba wi, la fẽe tɩ ba tũ’use.»
Lampo yʋa yelle
(Amarkɩ 12:13-17, Aluki 20:20-26)
15Tɩ Farisi dõma sẽŋɛ ka bãm bãma n wʋn ẽŋɛ se’em botɩ Azezi tɔgɛ tuuge tɩ ba yẽ sore yõkɛ ẽ. 16Bɛla tɩ ba daan tõm ba karẽnbiisi, la naba A’erɔdɩ nẽrba tɩ ba sẽŋɛ Azezi zẽ’am ka yele ẽ yetɩ: «Karẽnsãama, tõma mi tɩ fõn de la sɩra dãana, dee zãsna nẽrba Nawẽnnɛ sore yɛla la sɩra. Fõn ka fablɩ nẽrba n tɔgrɩ fõn yelle se’em na, la fõn ka tũ’usri nẽrba. 17Yele to fõn tẽ’esrɩ se’em. Sore boe tɩ tɩ yɔ lampo bɔ Rom na-keko bɩɩ, sore ka boe?» 18Tɩ Azezi bãŋɛ ba pʋtẽ’e-be’ero la, yele ba yetɩ: «Pʋlibsum dõma wã, bẽm tɩ ya bẽta mam? 19Pa’alɛ-ya ma lag-sɛka tɩ ba tarɩ yɔɔra lampo la.» Tɩ ba dɩkɛ lag-kõbrɛ pa’alɛ ẽ. 20Tɩ a soke ba yetɩ: «Ãne yinyisŋa, la ãne yʋ’ʋrɛ n gʋlsɛ a zuo?» 21Tɩ ba lerge yetɩ: «La de la Rom na-keko la.» Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «La sãn dɛna bɛla, bɔ-ya na-keko la ẽŋa n soe bõn-sɛka, dee bɔ Nawẽnnɛ ẽn soe bõn-sɛka.» 22Ban wõm bɛla la, tɩ la di’ige ba, tɩ ba basɛ ẽ dee fõrgɛ.
Kũm vo’ore yelle
(Amarkɩ 12:18-27, Aluki 20:27-40)
23Daar-ẽŋa tɩ Saduse dõma n yetɩ nẽra sãn ki a kãn vo’oge la, bãma nẽrba basɛba n wa’am Azezi zẽ’am wa soke ẽ yetɩ: 24«Karẽnsãama, Amoyisi daan gʋlsɛ yetɩ, bʋraaga sãn ki dee ka tara bia, a sɔbia di pɔkõorɛ la dɔgɛ kɔma bɔ sɛka n ki la.
25Bʋraasɩ bayopɔɩ n daan boe tõma pʋam dɛna sɔbiisi, tɩ pɔspɔsɩ dãana la di pɔka ki dee ka dɔgɛ bia. 26Tɩ bʋyi dãana la di pɔkõorɛ la mẽ ki dee ka dɔgɛ bia. Tɩ bʋtã dãana la mẽ ẽŋɛ bɛla, la bãma bayopɔɩ la wuu ẽŋɛ la bɛla. 27Tɩ pɔka la mẽ yãŋa ki. 28Bɛla, ba sãn wa vo’oge kũm vo’ore daarɛ, bãma bayopɔɩ la pʋam, ãne n wʋn sɔna pɔka la, bãma wuu n lagɩm di ẽ na?» 29Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Ya tuuge mɛ, yãma n ka mi Nawẽnnɛ gõŋɔ n yele se’em võorɛ, la Nawẽnnɛ pãŋa n ãn se’em na ĩyã. 30Kũm vo’ore daarɛ, bʋraasɩ ka diti pɔgsɩ, la pɔgsɩ mẽ ka ellɩ sɩrba. Ba wʋn ãna wʋ malɛkadõma n boe Nawẽnnɛ yire la. 31La sãn dɛna kũm vo’ore yelle, yãma nãn ka karẽŋɛ Nawẽnnɛ n yele ya a gõŋɔ la pʋam se’em yetɩ: 32‹Mam de la Abraham, la A’izakɩ, la Azakɔbɩ Nawẽnnɛ› na? La pa’alɛ tɩ bãma wuu vɔa mɛ Nawẽnnɛ zẽ’am. Se’ere n soe la, Nawẽnnɛ dagɩ sɛba n ki Nawẽnnɛ, a de la nẽr-sɛba n vɔa Nawẽnnɛ.» 33Nẽr-kʋʋŋɔ la n daan wõm a zãsŋɔ la, la di’ige ba mɛ.
Nawẽnnɛ n bɔ nõorɛ tɩ ba ɩta se’em na, bõn-kãna n gãnnɩ?
(Amarkɩ 12:28-34, Aluki 10:25-28)
34Farisi dõma n daan wõm tɩ Azezi lerge Saduse dõma, tɩ ba ka le tã’agɛ ya’agɛ nõorɛ la, tɩ ba lagsɛ a zẽ’am. 35Tɩ ba nẽra ayɩla n de lɔɔ karẽnsãama bɔɔra tɩ a di a yɛm bɩsɛ, soke ẽ yetɩ: 36«Karẽnsãama, Nawẽnnɛ n bɔ nõorɛ tɩ ba ɩta se’em na, bõn-kãna n gãnnɩ wuu?» 37Tɩ a lerge ẽ yetɩ: « ‹Nõŋɛ fʋ Zuudãana Nawẽnnɛ la fʋ sũure wuu, la fʋ sɩa wuu, la fʋ yɛm wuu.› 38Ẽna n de Nawẽnnɛ nõorɛ la pɔspɔsɩ dãana, ẽŋa n gãnnɩ wuu. 39La bʋyi dãana n ãn wʋ ẽŋa n wãna n yetɩ: ‹Nõŋɛ fʋ tadãana wʋ fõn nõŋɛ fʋ mẽŋa se’em na.› 40Amoyisi lɔɔ la wuu, la Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsrɩba n gʋlsɛ sɛla la wuu boe la nõ-bãma bayi pʋam.»
Krisi de la naba Adavidi Zuudãana
(Amarkɩ 12:35-37, Aluki 20:41-44)
41Farisi dõma n lagsɛ taaba la, tɩ Azezi soke ba yetɩ: 42«Yãma tẽ’esrɩ la bẽm la Krisi yelle: Ãne yɩɩŋa n de ẽ?» Tɩ ba lerge yetɩ: «A de la naba Adavidi yɩɩŋa.» 43Tɩ a yele ba yetɩ: «La ẽŋɛ la wãne tɩ Nawẽnnɛ Sɩa daan botɩ Adavidi wi ẽ tɩ Zuudãana yetɩ:
44‹Zuudãana Nawẽnnɛ yele mam Zuudãana yetɩ,
zĩ’ire m zʋʋgɔ bɔba halɩ tɩ m wa ẽŋɛ fʋ bɛ’ɛba tɩ ba bɔna fʋ nãma tẽŋa.›
45Adavidi sãn wi ẽ yetɩ, Zuudãana, la wʋn ẽŋɛ la wãne tɩ a dɛna Adavidi yɩɩŋa?» 46Tɩ nẽra nẽra ka yãŋɛ lerge ẽ se’ere. Lan pɔsɛ daar-ẽŋa, nẽra ka le saagɛ soke ẽ sokre.
23Azezi tɔgɛ lɔɔ karẽnsãandõma, la Farisi dõma yelle
(Amarkɩ 12:38-40, Aluki 11:37-54;20:45-47)
1Tɩ Azezi yele nẽr-kʋʋŋɔ, la a karẽnbiisi la yetɩ: 2«Lɔɔ karẽnsãandõma, la Farisi dõma n sɔɔgɛ Amoyisi zẽ’a. 3Bɛla, ban zãsnɩ ya se’em na, ya ɩta bɛla, dee da ɩta bãma n ɩtɩ se’em na. Se’ere n soe la, bãma n zãsnɩ se’em na, ba ka ɩtɩ bɛla. 4Ba zãsŋɔ la ãn wʋ ze-tɩbsa tɩ ba lʋ zelge nẽrba, la ba mẽŋa ka boorɩ tɩ ba kalʋm ba la ba nu’ubiire. 5Ba tõnnɩ ba tõoma la wuu tɩ nẽrba n bɩsra ba, bɛla tɩ ba dɩkɛ gãna gʋlsɛ Nawẽnnɛ yetɔga ba pʋam dɩkɛ lʋ ba dĩa bɩɩ ba kẽnkãnsɩ. Dee pɛ fu-wogro ẽŋɛ bisa tɩ ba wɔgɛ tɩ nẽrba nã’asra ba. 6Ba nõŋɛ la nã’asgɔ zẽ’esɩ dia zẽ’esʋm, la ba wẽndeto pʋam. 7Ba nõŋɛ tɩ nẽrba n pʋ’ʋsra ba da’asɩ pʋam, dee bɔɔra tɩ ba wi’ira ba yetɩ: ‹Karẽnsãama.› 8La yãma da basɛ tɩ ba wi’ira ya tɩ karẽnsãama. Se’ere n soe la, yãma tarɩ la karẽnsãama ayɩla mã’a, la ya wuu de la sɔbiisi la taaba. 9Da wi’ira-ya nẽra tɩ sɔ dũnia wã zuo Nawẽnnɛ sore la doosgo ĩyã. Se’ere n soe la, ya tarɩ la Sɔ ayɩla mã’a n boe saazuum. 10La ya da basɛ tɩ nẽra wi’ira ya tɩ nẽŋadãana. Se’ere n soe la, ya tarɩ la nẽŋadãana ayɩla mã’a n de Krisi. 11Sɛka n de nẽr-keko ya pʋam, a dɛna ya tõntõnna. 12Sɛka n zẽkɛ a mẽŋa, Nawẽnnɛ wʋn sike ẽ. La sɛka n sike a mẽŋa, Nawẽnnɛ wʋn zẽkɛ ẽ.
13Yãma Farisi dõma, la lɔɔ karẽnsãandõma, pʋlibsum dõma wã, ya wʋn yẽ toogo. Se’ere n soe la, yãma gu’uri la nẽrba tɩ ba da kẽ Nawẽnnɛ so’olʋm pʋam. Ya ka kẽ’erɩ ya mẽŋa, dee mẽ ka basra nẽr-sɛba n boorɩ tɩ ba kẽ la sore tɩ ba kẽ.
[ 14Yãma Farisi dõma, la lɔɔ karẽnsãandõma, pʋlibsum dõma wã, ya wʋn yẽ toogo, se’ere n soe la, ya to’osrɩ la pɔkõpa n tarɩ sɛla la wuu, dee pʋ’ʋsra Nawẽnnɛ pʋ’ʋs-wogro tɩ nẽrba bɩsra ya. Ya wʋn yẽ sɩbgrɛ gãnna wuu].
15Yãma lɔɔ karẽnsãandõma, la Farisi dõma, pʋlibsum dõma wã, ya wʋn yẽ toogo, se’ere n soe la, ya kaarɩ la dũnia zẽ’esɩ wuu ɛɛra tɩ ya yẽ nẽra ayɩla tɩ a sakɛ dɔla ya sore la. La ya sãn yẽ nẽra ayɩla, ya basɛ tɩ a lebge la tõon-be’ero dãana gãnna ya mẽŋa nõorɛ ayi, wʋn sẽŋɛ bug-tẽŋa.
16Yãma sɛba n de nẽŋadõma de la fɔɔsɩ, ya wʋn yẽ toogo, se’ere n soe la, yãma yetɩ, nẽra sãn pɔɩ Wẽnde-kãtɛ la, la de la zãŋa. La sɛka sãn pɔɩ sãlma la n boe Wẽnde-kãtɛ la pʋam na, dẽnɩ tɩ a ẽŋɛ ẽn pɔɩ tɩ a ẽŋɛ se’em na. 17Yãma ka wõnnɩ sɛla võorɛ, dee ãna wʋ fɔɔsɩ la. Bẽm n gãnnɩ? Sãlma la bɩɩ, Wẽnde-kãtɛ la n botɩ sãlma la dɛna Nawẽnnɛ tʋʋlʋm bõnɔ na n gãnnɩ? 18Ya ken yetɩ, nẽra sãn pɔɩ Nawẽnnɛ kãabgɔ bĩmbĩnne na, la de la zãŋa. La nẽra sãn pɔɩ sɛla tɩ ba dɩkɛ kãabɛ bĩŋe bĩmbĩnne na zuo la, dẽnɩ tɩ a ẽŋɛ ẽn pɔɩ tɩ a ẽŋɛ se’em na. 19Fɔɔsɩ, bẽm n gãnnɩ? Sɛla tɩ ba dɩkɛ kãabɛ la bɩɩ, kãabgɔ bĩmbĩnne na n botɩ sɛla tɩ ba dɩkɛ kãabɛ la dɛna Nawẽnnɛ tʋʋlʋm bõnɔ na n gãnnɩ? 20Bɛla, sɛka n pɔɩ kãabgɔ bĩmbĩnne na, a po pɔɩ la sɛla n boe a zuo la wuu. 21La sɛka n pɔɩ Wẽnde-kãtɛ la, a po pɔɩ la Nawẽnnɛ n boe mĩ na. 22La sɛka n pɔɩ Nawẽnnɛ yire, a pɔɩ la Nawẽnnɛ na’am bĩmbĩnne na, la sɛka n zĩ a zuo la.
23Yãma lɔɔ karẽnsãandõma, la Farisi dõma, pʋlibsum dõma wã, ya wʋn yẽ toogo. Se’ere n soe la, yãma bɔ’ɔrɩ Nawẽnnɛ zẽvõorɔ buuri wuu pia pʋrɛ mɛ, baa ba sãn ãna pɩka pɩka, dee basra yel-sɛba n de kãŋkãŋɛ lɔɔ la pʋam na, ka ɩta. La de la sɛla n masɛ, la ninbãal-zʋa, la sakrɛ. La de la bõn-bãna tɩ ya wʋn dẽŋɛ ɩta, dee yãŋa ɩta sɛla tɩ ya ɩtɩ la pa’asɛ. 24Yãma nẽŋadõma de la fɔɔsɩ, yãma yoorɩ ya bõn-yũula mɛ yɛsra lislima basra, dee vɔlla yʋgma.
25Yãma lɔɔ karẽnsãandõma, la Farisi dõma, pʋlibsum dõma wã, ya wʋn yẽ toogo. Yãma peerɩ ya laasɩ, la ya wama pɔa mɛ tɩ ba ãna sõŋa, dee tɩ ba pʋam pɩrɛ la nayigum, la be’ero bõnɔ. 26Yãma Farisi dõma, ya de la fɔɔsɩ! Peege-ya ya laasɩ la pʋam pɔspɔsɩ, tɩ ba poore la mẽ wʋn ãna sõŋa.
27Yãma lɔɔ karẽnsãandõma, la Farisi dõma, pʋlibsum dõma wã, yãma ãn wʋ yɔɔrɔ tɩ ba takɛ tɩ ba zuum pelge ãna sõŋa sõŋa, dee tɩ ba pʋam pɩrɛ la kõba, la põ’osgɔ wuu. 28Yãma mẽ ãn na bɛla. Yãma botɩ nẽrba bɩsra ya tɩ ya ãna wʋ nẽrba n ɩtɩ sɛla n masɛ, dee tɩ ya pʋam pɩrɛ la pʋlibsum, la tõon-be’ero.
29Yãma lɔɔ karẽnsãandõma, la Farisi dõma, pʋlibsum dõma wã, ya wʋn yẽ toogo. Ya mẽtɩ la Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsrɩba yɔɔrɔ, dee malgra nẽr-sɛba n ẽŋɛ sɛla n masɛ yɔɔrɔ tɩ ba ãna sõŋa. 30Dee yetɩ, yãma daan sãn boe nɩ yãma yaabdõma wakatɛ la, yãma daan kãn po lagɩm na ba kʋ Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsrɩba la. 31Ya mẽŋa n bɔ’ɔrɩ ya mẽŋa kaseto tɩ yãma de la sɛba n yʋʋn kʋ nõtɔ’ɔsrɩba la yɩɩsɩ. 32Tɔ. Ken sẽŋɛ-ya nẽŋa ẽŋɛ ya yaabdõma la n daan ẽŋɛ sɛla la ba’asɛ. 33Bõnsɛ’ɛdõma wã! Kãmpẽesɩ buuri! Yãma wʋn ẽŋɛ la wãne põsɛ sarɩyadia tɩ ba kãn kẽ’esɛ ya bug-tẽŋa? 34Bɛla tɩ mam yɛta ya tɩ mam wʋn tõm m nõtɔ’ɔsrɩba, la yɛm dõma, la lɔɔ karẽnsãandõma. La ya wʋn kʋ sɛba, dee ka basɛba dɔ-puursi zuto kʋ, wẽ sɛba la ka’asa ya wẽndeto pʋam, dee dɔla ba nãma tẽŋa tẽŋa nãmsra ba. 35Bɛla tɩ pʋpeelem dõma la wuu tɩ ba kʋ dũnia zuo la taalɛ wʋn bɔna ya zuto, lan pɔsɛ la Abɛlɩ kʋa halɩ wa paagɛ Abarakɩ dayʋa Azakari tɩ ya kʋ Wẽnde-kãtɛ zẽ’e-sõŋɔ, la kãabgɔ bĩmbĩnne na tẽŋasʋka la. 36Mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ bõn-bãna taalɛ wʋn bɔna zamãan-ẽna nẽrba wuu zuto.»
Azezi sũure sã’am Zerizalɛm dõma ĩyã
37Azezi daan yetɩ: «Zerizalɛm nẽrba, Zerizalɛm nẽrba, yãma kʋʋrɩ la Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsrɩba, dee lɔbra sɛba tɩ Nawẽnnɛ tõm ba ya zẽ’am na kuga kʋʋra. Nõorɛ faa tɩ mam boorɩ tɩ m lagsɛ ya wʋ nõ-yã’aŋa n lagsrɩ a kɔma ũna a kempagsɩ pʋam se’em na, tɩ ya ka bɔɔra. 38Bãŋɛ-ya tɩ Nawẽnnɛ wʋn basɛ ya tẽŋa la tɩ a lebge la daboto. 39Mam yetɩ ya tɩ ya kãn le malɩn yẽ mam, halɩ tɩ ya wʋn wa yetɩ: ‹Pẽgɛ-ya sɛka n sẽm na Zuudãana Nawẽnnɛ yʋ’ʋrɛ la.› »
24Wẽnde-kãtɛ la sã’aŋɔ, la dũnia ba’asgɔ toogo
(Amarkɩ 13:1-23, Aluki 17:22-24;21:5-24)
1Azezi daan ze’ele la Wẽnde-kãtɛ la pʋam yese fõrgra. Tɩ a karẽnbiisi la lɛm ẽ pa’alɛ ẽ tɩ a bɩsɛ Wẽnde-kãtɛ la n mẽ sõŋa se’em. 2Tɩ a yele ba yetɩ: «Yãma yẽ bõn-bãna wã wuu? Mam yetɩ ya la sɩra, tɩ ba wʋn lʋbɛ ba wuu mɛ saam saam, tɩ kugre baa ayɩla kãn weege a tadãana zuo.»
3La a daan sẽŋɛ ka zẽa la Oliivi tãŋa zuo, tɩ a karẽnbiisi la mã’a sẽŋɛ a zẽ’am ka yele ẽ yetɩ: «Yele to wakat-sɛka tɩ bõn-bãma wuu wʋn ẽŋɛ, la sɛla n wʋn pa’alɛ fõn lemŋo, la dũnia ba’asgɔ wakatɛ.» 4Tɩ a yele ba yetɩ: «Guuse ya mẽŋa tɩ nẽra da pã’asɛ ya tɩ ya tuuge. 5Nẽrba zozo’e n wʋn dɩkɛ mam yʋ’ʋrɛ wa’am wa pã’asra ya, tɩ ba nẽra woo yetɩ: ‹Mam n de Krisi la.› La ba wʋn botɩ nẽrba zozo’e tuuge mɛ. 6Ya wʋn wa wõm zɛbrɛ yelle, la zɛbrɛ dãmnɛ. La da basɛ-ya tɩ dabeem tarɩ ya. Dẽnɩ tɩ bõn-bãma ẽŋɛ, la, la nãn dagɩ dũnia ba’asgɔ. 7Buuri ayɩla nẽrba wʋn isge zɛbra la buuri ayẽma nẽrba, tɩ so’olʋm ayɩla isge zɛbra la so’olʋm ayẽma, la kɔm, la tẽn-mĩiŋo wʋn bɔna zẽ’esɩ zozo’e. 8La bõn-bãma nãn de la toogo la sẽŋrɛ, la ãn wʋ pɔka virgre toogo n nãn sẽŋrɩ la. 9Ba wʋn yõgɛ ya mɛ tarɩ ka bɔ tɩ ba nãmsɛ ya, kʋ ya, la buuri wuu wʋn sisra ya mam yʋ’ʋrɛ ĩyã. 10Nẽrba zozo’e wʋn basɛ sɩra sore, dee ɩta taaba zãmɔ, dee sisra taaba. 11La nẽrba zozo’e wʋn isge parɩm yetɩ bãma de la Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsrɩba pã’asɛ nẽrba zozo’e tɩ ba tuuge. 12Tõon-be’ero wʋn wa pa’asɛ mɛ halɩ tɩ nẽrba zozo’e nõŋrɛ ba’asɛ. 13La nẽr-sɛka n wʋn mõrgɛ ze’ele kãŋkãŋɛ ka paagɛ ba’asgɔ wʋn yẽ fãarɛ. 14Nawẽnnɛ so’olʋm kõ-yẽlga wʋn mõolɛ dũnia wuu mɛ, tɩ buuri wuu wõm, dee tɩ dũnia ba’asgɔ yãŋa paagɛ.
15Ya wʋn wa yẽ sɛka n de bõn-be’ego n sã’anɩ sɛla woo la, sɛka tɩ Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa Adanɩyɛlɩ yʋʋn tɔgɛ a yelle la, tɩ a boe Nawẽnnɛ zẽ’e-sõŋɔ la.» Sɛka n karẽŋrɩ mõrgɛ wõm a võorɛ.
16«Ya sãn wa yẽ bɛla, nẽr-sɛba n boe Zude zoe zom tãnsɩ zuto. 17La nẽr-sɛka n boe gɔsgɔ da sige bɔɔra tɩ a kẽ deem dɩkɛ sɛla. 18La nẽr-sɛka n boe va’am da kãn lebe kule yire tɩ a dɩkɛ a fuugo. 19Dabs-bãma, la wʋn dɛna la toogo bɔ pɔg-sɛba n tarɩ pʋa, la sɛba n tarɩ kɔma tɩ ba mõgra la. 20Sose-ya Nawẽnnɛ tɩ ya zʋa la wakatɛ da dɛna ɔɔrɔ wakatɛ, bɩɩ vo’osgo daarɛ. 21Se’ere n soe la, wakat-ẽŋa, la wʋn dɛna la toogo halɩ zozo’e tɩ ba nãn ka yẽ halɩ dũnia n pĩ’ilum wa paam wakat-ẽŋa, la toog-ẽŋa buuri kãn le malɩn wa’am. 22Nawẽnnɛ sãn ka bo’oge nɩ dabs-bãma sõorɛ, nẽra nẽra ka boe n wʋn põsɛ. La nẽr-sɛba tɩ a looge la ĩyã tɩ a bo’oge dabs-bãma sõorɛ.
23La nẽr-sɛka sãn yele ya yetɩ: ‹Bɩsɛ-ya, Krisi la boe la kalam›, bɩɩ ‹bɩsɛ-ya, a boe la ke›, ya da sakɛ. 24Nẽrba wʋn wa’am wa parɩm tɩ bãma n de Krisi, la nẽrba wʋn wa’am wa parɩm tɩ bãma n de Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsrɩba tõnna tõon-yãlma, la yel-kɩrsɩ, bɔɔra tɩ ba sãn tã’agɛ, ba botɩ nẽr-sɛba tɩ Nawẽnnɛ looge la tuuge. 25Mam dẽŋɛ yele ya mɛ tɩ la nãn ka paam. 26Bɛla, ba sãn yele ya yetɩ: ‹Bɩsɛ-ya, a boe la weem›, da sẽŋɛ-ya. Bɩɩ, ba sãn yetɩ: ‹A boe la deem›, ya da sakɛ. 27Nẽrsaala Dayʋa la lemŋo wʋn ãna wʋ saaga n ẽn yãkɛ dapoore bɔba nẽegɛ ka paagɛ zanõa bɔba la. 28Bõn-kɩ’ɩsɩ n boe zẽ’e-sɛka la, zõa lagsrɩ taaba la bilam.»
Azezi n de Nẽrsaala Dayʋa la lemŋo
(Amarkɩ 13:24-37, Aluki 17:26-36;21:25-33)
29«Toogo dabsa la poorʋm, wẽntulle wʋn sobge mɛ, tɩ wõrga kãn le nẽera a peelem, tɩ wõrbiɛ wʋn ze’ele saazuum lui. La bõn-sɛba n boe saazuum wʋn mĩim mɛ. 30La sɛla n pa’alɩ Nẽrsaala Dayʋa la lemŋo la wʋn puke saazuum. Tɩ dũnia nẽrba buuri wuu wʋn kaasra fabla. La ba wʋn yẽ Nẽrsaala Dayʋa la n boe sawara pʋam sẽna la pãŋa, tɩ a na’am pãŋa peelem nẽegɛ zozo’e. 31La a wʋn tõm na a malɛkadõma, tɩ benkonne peebe, tɩ ba sẽŋɛ dũnia zʋʋgɔ, la gɔbga, la dapoore, la zanõrɛ ka lagsɛ nẽr-sɛba tɩ Nawẽnnɛ looge la, halɩ ka paagɛ dũnia tɛka wuu.
32Dɩkɛ-ya makrɛ la kẽnkãŋa bãŋɛ zãsŋɔ la võorɛ. Kẽnkãŋa wila sãn wa pusra võ-paala, ya mi tɩ sigre lɛm mɛ. 33Bɛla, ya mẽ sãn wa yẽ tɩ bõn-bãna wuu ɩtɩ, ya bãŋɛ tɩ Nẽrsaala Dayʋa la lɛm mɛ, a boe la zanõrʋm. 34Mam yetɩ ya la sɩra, tɩ bõn-bãna wuu wʋn ɩta mɛ, dee tɩ zamãan-ẽna yãŋa tole. 35Saazuum la tẽŋa wʋn tole mɛ, la mam yetɔga la kãn malɩn tole.
36Nẽra nẽra ka mi daar-sɛka la wakat-sɛka tɩ Nẽrsaala Dayʋa la wʋn leme wa’am, baa malɛkadõma n boe Nawẽnnɛ yire, bɩɩ Dayʋa la mẽŋa ka mi, sãn dagna Sɔ Nawẽnnɛ mã’a. 37Nẽrsaala Dayʋa la lemŋo, la wʋn ãna wʋ Anoe wakatɛ n yʋʋn ãn se’em na. 38Se’ere n soe la, lan dẽŋɛ sã’aŋɔ sa-kãtɛ la, nẽrba yʋʋn diti mɛ dee yũura, tɩ bʋraasɩ dita pɔgsɩ, tɩ pɔgsɩ ɛlla sɩrba, dee tara ba pɔyɔɔsɩ sɩɩra, halɩ wa paagɛ daar-sɛka tɩ Anoe kẽ õorŋ-kãtɛ la pʋam na. 39Ba yʋʋn ka bãŋɛ tɩ yelle boe, halɩ tɩ saaga wa ni, tɩ ko’om pe’ege nẽrba la wuu. La mẽ wʋn ãna la bɛla Nẽrsaala Dayʋa la lemŋo wakatɛ. 40Daar-ẽŋa bʋraasɩ bayi wʋn bɔna va’am, tɩ ba dɩkɛ ayɩla, dee basɛ ayẽma. 41Tɩ pɔgsɩ bayi wʋn bɔna nẽerʋm, tɩ ba dɩkɛ ayɩla, dee basɛ ayẽma. 42Bɛla, guuse ya mẽŋa, se’ere n soe la, ya ka mi daar-sɛka tɩ ya Zuudãana la wʋn leme wa’am. 43Bãŋɛ-ya tɩ yidãana sãn mina nayiga n wʋn wa’am yʋ’ʋŋɔ wakat-sɛka wa zũ ẽ, a wʋn gu’ura a yire mɛ, a kãn basɛ tɩ nayiga la kẽ zũ ẽ. 44Bɛla, mãasʋm-ya gu’ura, tɩ Nẽrsaala Dayʋa la sẽm na wakat-sɛka tɩ ya ka tẽ’esrɩ tɩ a wʋn wa’am na.»
Tõntõn-sõŋɔ, la tõntõn-be’ego makrɛ
45Azezi le yetɩ: «Ãne n de tõntõn-sõŋɔ n tarɩ yɛm? La de la ẽŋa tɩ a zuudãana wʋn yetɩ a bɩsra a yire yelle, bɔ’ɔra a tõntõnɩba dia wʋ lan masɛ, dee sẽŋɛ sore. 46Zuudãana la sãn leme wa yẽ tɩ tõntõnna la tõm wʋ ẽŋa n yele ẽ se’em na, tõntõnna la tarɩ zu-yẽlga. 47Mam yetɩ ya la sɩra, tɩ a zuudãana la wʋn dɩkɛ ẽŋa n tarɩ sɛla la wuu bɔ ẽ mɛ tɩ a bɩsra.
48La a sãn dɛna tõntõn-be’ego, tẽ’esɛ yetɩ ẽŋa zuudãana la yuuri mɛ ka kulna, 49yãŋa wẽ’era a tõntõn-taaba la, dita dee yũura la dã-yũuriba, 50a zuudãana la wʋn kulum na daar-sɛka tɩ a ka tẽ’esrɩ tɩ a wʋn wa’am, la wakat-sɛka tɩ a ka mi, wa di’ige ẽ. 51La a wʋn dige ẽ mɛ botɩ a lagɩm na pʋlibsum dõma yẽ sɩbgrɛ. Zẽ’e-ẽŋa tɩ ba wʋn kɛlla, dee dɩkɛ ba nu’usi gɩ nõorʋm.»
25Pug-sarsɩ pia makrɛ
1Azezi ken yetɩ: «Wakat-ẽŋa Nawẽnnɛ so’olʋm wʋn ãna wʋ pug-sarsɩ pia n dɩkɛ ba fɩtladõma yese sẽŋɛ tɩ ba ka tʋ’ʋsɛ pɔgdita. 2Banuu ka tarɩ yɛm, dee tɩ banuu dɛna yɛm dõma. 3Tɩ sɛba n ka tarɩ yɛm na dɩkɛ ba fɩtladõma, dee ka dɩkɛ kaam pa’asɛ. 4La sɛba n tarɩ yɛm na dɩkɛ ba fɩtladõma mɛ, dee dɩkɛ kaam pa’asɛ. 5Tɩ pɔgdita la yuuge ka sẽna, tɩ gẽem yõkɛ ba, tɩ ba wuu gĩse.
6Tɩ sõnsʋa, tɩ ba kaasɛ tagurga yetɩ: ‹Pɔgdita la sẽm mɛ, isge-ya yese tʋ’ʋsɛ ẽ.› 7Tɩ pug-sarsɩ la wuu nẽegɛ malgɛ ba fɩtladõma. 8Tɩ sɛba n ka tarɩ yɛm na, yele yɛm dõma la yetɩ: ‹Pʋrgɛ-ya ya kaam na bɔ tɔ, tɩ tõma fɩtladõma la kĩŋri mɛ.› 9Tɩ yɛm dõma la lerge yetɩ: ‹Ayɛɩ, tõma sãn ẽŋɛ bɛla, kaam na kãn seke tõma, la yãma. Sẽŋɛ-ya ka-kɔɔsrɩba la zẽ’am ka da ya mẽŋa bõnɔ.›
10Tɩ ba sẽŋɛ tɩ ba ka da, dee tɩ pɔgdita la paam, tɩ banuu la n mãasʋm kɩ’ɩlɩm na doose pɔgdita la kẽ pɔgdire la zẽ’am, dee tɩ ba yʋ zanõrɛ.
11Bɛla poorʋm tɩ pug-sarsɩ banuu la n weege la wa’am wa wi’ira yetɩ: ‹Zuudãana, zuudãana, yo’oge bɔ tɔ.› 12Tɩ pɔgdita la lerge yetɩ: ‹Mam yetɩ ya la sɩra, tɩ mam ka mi ya.›
13Bɛla, guuse ya mẽŋa, se’ere n soe la, ya ka mi daar-sɛka bɩɩ wakat-sɛka tɩ Nẽrsaala Dayʋa la wʋn leme wa’am.»
Tõntõnɩba batã makrɛ
14«Nawẽnnɛ so’olʋm ken ãna wʋ bʋraaga n boorɩ tɩ a sẽŋɛ sore, wi a tõntõnɩba dɩkɛ a bõntarsõm pʋɩ ba tɩ ba bɩsra. 15A bɔ tõntõnna ayɩla la talã banuu, bɔ ayɩla talã bayi, dee bɔ ayɩla talã ayɩla. A bɔ nẽra woo masɛ la ẽn wʋn tã’agɛ se’em tõm, dee sẽŋɛ. 16Tɩ nẽr-sɛka n to’oge talã banuu la darɛ tõm yẽ yõorɔ talã banuu pa’asɛ. 17Tɩ sɛka n to’oge talã bayi la mẽ tõm yẽ talã bayi pa’asɛ. 18La sɛka n to’oge talã ayɩla la sẽŋɛ ka tũ la boko pĩ a zuudãana ligri la.
19Tɩ la yuuge, tɩ tõntõnɩba la zuudãana la leme kulum, wa yele ba tɩ ba geele bãma n tõm se’em. 20Tɩ sɛka n daan to’oge talã banuu la, tarɩ talã banuu la tɩ a yẽ pa’asɛ la wa’am wa yetɩ: ‹M zuudãana, fõn daan bɔ mam na talã banuu, mam tõm yẽ la talã banuu pa’asɛ, ban wãna.› 21Tɩ a zuudãana la yele ẽ yetɩ: ‹La ãn sõŋa. Fʋ de la tõntõn-sõŋɔ n de sɩra dãana. Fõn ẽŋɛ sɩra la sɛla fẽe tɩ mam bɔ fʋ la ĩyã, mam wʋn basɛ tɩ fʋ sɔna bõnɔ zozo’e bɩsra. Wa’am wa naagɛ la mam ẽŋɛ sũ-yẽlga.›
22Tɩ sɛka n to’oge talã bayi la mẽ wa’am wa yetɩ: ‹M zuudãana, fõn daan bɔ mam na talã bayi, mam tõm yẽ la talã bayi pa’asɛ, ban wãna.› 23Tɩ a zuudãana la yele ẽ yetɩ: ‹La ãn sõŋa. Fʋ de la tõntõn-sõŋɔ n de sɩra dãana. Fõn ẽŋɛ sɩra la sɛla fẽe tɩ mam bɔ fʋ la ĩyã, mam wʋn basɛ tɩ fʋ sɔna bõnɔ zozo’e bɩsra. Wa’am wa naagɛ la mam ẽŋɛ sũ-yẽlga.›
24Tɩ sɛka n to’oge talã ayɩla la wa’am wa yetɩ: ‹M zuudãana, mam mi tɩ fõn de la nẽra yelle n tɔɩ. Fõn lagsrɩ la bõnkɔɔla sɛba tɩ fõn ka bʋrɛ, dee vaara bõn-sɛba tɩ fõn ka yɛrgɛ. 25Bɛla tɩ mam zoe dabeem dɩkɛ fʋ ligri la sẽŋɛ ka tũ boko pĩ. Fʋ bõnɔ n wãna, to’oge.› 26Tɩ a zuudãana la yele ẽ yetɩ: ‹Tõntõn-be’ego wã, fʋ de la zẽyãka. Fõn mi tɩ mam lagsrɩ la bõnkɔɔla sɛba tɩ mam ka bʋrɛ, dee vaara bõn-sɛba tɩ mam ka yɛrgɛ la, 27bɛla, la de nɩ na fʋ dɩkɛ m ligri la bĩŋe bãnkɩ pʋam, tɩ mam sãn leme wa’am, m to’oge m ligri la, la yõorɔ.› 28A yele bɛla dee yetɩ: ‹To’oge-ya a talã la bɔ sɛka n tarɩ talã pia la. 29Se’ere n soe la, nẽr-sɛka n tarɩ, a wʋn to’oge pa’asɛ tɩ la zo’oge. La sɛka n ka tarɩ, baa sɛla fẽe tɩ a tarɩ la, ba wʋn to’oge ẽ. 30La tõntõn-sɛka n ka tarɩ yõorɔ la, lobe-ya ẽ basɛ yẽŋa lika pʋam. Zẽ’e-ẽŋa tɩ ba wʋn kɛlla, dee dɩkɛ ba nu’usi gɩ nõorʋm.› »
Azezi wʋn di buuri wuu sarɩya dũnia ba’asgɔ daarɛ
31«Nẽrsaala Dayʋa la sãn leme wa’am la a na’am pãŋa, la a malɛkadõma wuu, a wʋn zĩ’ire la a na’am bĩmbĩnne zuo. 32Tɩ dũnia so’olʋm wuu nẽrba wʋn lagsɛ a nẽŋam, tɩ a welge nẽrba la yẽma yẽma wʋ dũnsĩina n welgrɩ a piisi, la a bʋʋsɩ se’em na. 33La a wʋn ze’ele piisi la a zʋʋgɔ bɔba, dee ze’ele bʋʋsɩ a gɔbga bɔba.
34Tɩ naba la wʋn yele sɛba n boe a zʋʋgɔ la yetɩ: ‹Wa’am-ya, yãma sɛba n tarɩ mam Sɔ Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ na. To’oge-ya so’olʋm na tɩ Nawẽnnɛ daan põn mãasʋm tɩ a bɔ ya halɩ lan dẽŋɛ dũnia pĩ’iluŋo la. 35Se’ere n soe la, mam kɔm daan dõnnɩ mɛ, tɩ yãma bɔ mam dia. Koyũuro daan tarɩ mam mɛ, tɩ yãma bɔ mam ko’om tɩ mam yũ. Mam daan de la sãana, tɩ yãma to’oge mam. 36Mam daan de la beele, tɩ yãma bɔ mam futo tɩ mam yɛ. Mam daan bẽ’erɩ mɛ, tɩ yãma wa’am wa bɩsɛ mam, la mam daan boe la yʋ’a deem, tɩ yãma wa’am mam zẽ’am.› 37La nẽr-sɛba n ẽŋɛ sɛla n masɛ la wʋn lerge yetɩ: ‹Zuudãana, la de la wakat-kãna tɩ tõma yẽ fõn, tɩ fõn kɔm dõnnɩ, tɩ tõma bɔ fõn dia? Bɩɩ koyũuro tarɩ fõn, tɩ tõma bɔ fõn ko’om? 38La wakat-kãna tɩ tõma yẽ fõn, tɩ fõn dɛna sãana, tɩ tõma to’oge fõn? Bɩɩ fõn de beele, tɩ tõma bɔ fõn futo tɩ fõn yɛ? 39La wakat-kãna tɩ fõn bẽ’erɩ, tɩ tõma wa’am wa bɩsɛ fõn, bɩɩ fõn boe yʋ’a deem, tɩ tõma wa’am fõn zẽ’am?› 40Tɩ naba la wʋn lerge ba yetɩ: ‹Mam yetɩ ya la sɩra, tɩ yãma n daan ẽŋɛ sɛla wuu bɔ mam nẽrba la, baa la sãn dɛna la nẽr-pɩka ayɩla tɩ ya ẽŋɛ bɔ, la de la mam tɩ ya bɔ.›
41La a wʋn yele sɛba n boe a gɔbga bɔba la yetɩ: ‹Sẽŋɛ-ya fõrgɛ, Nawẽnnɛ kã’a-be’ego boe ya zuo. Sẽŋɛ-ya ka kẽ bugum n ka kĩŋri tɩ Nawẽnnɛ mãasʋm tɩ a kẽ’esɛ Asũtãana, la a malɛkadõma la pʋam. 42Se’ere n soe la, mam kɔm daan dõnnɩ mɛ, tɩ yãma ka bɔ mam dia. Tɩ koyũuro daan tara mam, tɩ yãma ka bɔ mam ko’om tɩ mam yũ. 43Mam daan de la sãana, tɩ yãma ka to’oge mam. Mam daan de la beele, tɩ yãma ka bɔ mam futo tɩ mam yɛ. Mam daan bẽ’erɩ mɛ, tɩ yãma ka wa’am wa bɩsɛ mam. Mam daan boe la yʋ’a deem, tɩ yãma ka wa’am mam zẽ’am.› 44La ba wʋn lerge ẽ yetɩ: ‹Zuudãana, la de la wakat-kãna tɩ tõma daan yẽ fõn, tɩ fõn kɔm dõnnɩ, bɩɩ koyũuro tarɩ fõn, bɩɩ fõn de sãana, bɩɩ beele, bɩɩ fõn bẽ’erɩ, bɩɩ fõn boe yʋ’a deem, dee tɩ tõma ka sõŋɛ fõn?› 45Tɩ a wʋn lerge ba yetɩ: ‹Mam yetɩ ya la sɩra, tɩ yãma n daan ka ɩtɩ bɛla bɔ’ɔra mam nẽrba la, baa la sãn dɛna la nẽr-pɩka ayɩla tɩ ya ka ẽŋɛ bɔ ẽ, la de la mam tɩ ya ka ẽŋɛ bɔ.›
46La bãma wʋn sẽŋɛ ka kẽ nãmsgɔ n ka ba’asrɩ pʋam. La sɛba n ẽŋɛ sɛla n masɛ la wʋn yẽ vɔm n ka ba’asrɩ.»
26Ba eerɩ sore tɩ ba yõkɛ Azezi
(Amarkɩ 14:1-2, Aluki 22:1-2, Azã 11:45-53)
1Azezi n daan tɔgɛ yetɔg-bãma wuu kɩ’ɩlɩm na, a yele a karẽnbiisi la yetɩ: 2«Yãma mi tɩ la deege la dabsa ayi tɩ Zɔɔg-basɛ kibsa paagɛ, tɩ ba wʋn yõkɛ Nẽrsaala Dayʋa la ka bɔ tɩ ba ka ẽ dɔ-puurŋa zuo kʋ.»
3Nawẽnnɛ kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la tẽŋa la kẽma daan sẽŋɛ ka lagsɛ la taaba Akayifu yire. Akayifu daan de la Nawẽnnɛ kãabgɔ kẽma nẽŋadõma la nẽŋadãana. 4Ba daan tɔgɛ la taaba kʋ yetɩ, ba ẽŋɛ yɛm yõkɛ Azezi kʋ. 5La ba yetɩ: «Tɩ da kãn ẽŋɛ-ya bɛla kibsa la pʋam, tɩ nẽrba la wʋn gire mɛ.»
Pɔka n ka’agɛ tɩdarɛ kaam ẽŋɛ Azezi zuo
6Azezi daan boe la Betani tẽŋa, Asimõ n wa dɛna kõnkonne na yire. 7Tɩ ba daan bɔna mĩ dita, tɩ pɔka tarɩ albatrɩ dugla n pɩrɛ la tɩdarɛ ka-sõma ligri n zo’oge, wa’am Azezi zẽ’am wa ka’agɛ kaam na ẽŋɛ Azezi zuugo. 8Tɩ a karẽnbiisi la yẽ bɛla, tɩ ba sũure sã’am. Tɩ ba yele taaba yetɩ: «Bẽm tɩ a sã’am kaam na wãna? 9Ba tã nɩ wʋn koose kaam wã ligri zo’oge mɛ, dɩkɛ bɔ nasdõma.» 10Tɩ Azezi bãŋɛ ba tẽ’esgɔ la, yele ba yetɩ: «Bẽm ẽŋɛ tɩ ya tɔgra pɔka la tɩ a sũure sã’am? Ẽn ẽŋɛ sɛla bɔ mam na de la tõon-sõŋɔ. 11Nasdõma boe la ya lɛ mɛ wakatɛ wuu, la mam kãn bɔna la ya wakatɛ wuu. 12Ẽŋa n ka’agɛ kaam na ẽŋɛ mam zuo la, a ẽŋɛ la ba wʋn ẽŋɛ mam se’em mam laarɛ daarɛ. 13Mam yetɩ ya la sɩra, tɩ dũnia wã zẽ’e-sɛka wuu tɩ ba wʋn mõolɛ Nawẽnnɛ kõ-yẽlga la, ba mẽ wʋn tɔgɛ pɔka wã n ẽŋɛ mam se’em wã, tɩ ba tẽra a yelle.»
Azudaasɩ eerɩ sore tɩ a pa’alɛ tɩ ba yõkɛ Azezi
(Amarkɩ 14:10-11, Aluki 22:3-6)
14Tɩ Azezi karẽnbiisi pia la ayi la nẽra ayɩla yʋ’ʋrɛ n de Azudaasɩ Iskariyo, daan sẽŋɛ kãabgɔ kẽma nẽŋadõma zẽ’am 15ka yele ba yetɩ: «Ya wʋn bɔ mam na bẽm, tɩ m pa’alɛ ya sore tɩ ya yõkɛ Azezi?» Tɩ ba bɔ ẽ lig-kõba pitã. 16La pɔsɛ la wakat-ẽŋa tɩ a ɛɛra sore tɩ a pa’alɛ tɩ ba yõkɛ Azezi.
Azezi diti Zɔɔg-basɛ kibsa la a karẽnbiisi
(Amarkɩ 14:12-26, Aluki 22:7-23, Azã 13:21-30, 1 Korẽntɩ 11:23-25)
17Borborɩ n ka tarɩ dãbɩllɛ kibsa la pɔspɔsɩ daarɛ, tɩ Azezi karẽnbiisi la sẽŋɛ a zẽ’am ka soke ẽ yetɩ: «Fõn boorɩ tɩ tɩ sẽŋɛ la bɛ ka mãasʋm Zɔɔg-basɛ kibsa la tɩ fʋ di?» 18Tɩ a lerge ba yetɩ: «Sẽŋɛ-ya tẽŋa la pʋam Abõnɔ yire ka yele ẽ yetɩ: ‹Karẽnsãama la yetɩ, ẽŋa wakatɛ paagɛ mɛ, la de la fõn yire tɩ ẽŋa wʋn di Zɔɔg-basɛ kibsa la, la a karẽnbiisi.› » 19Tɩ karẽnbiisi la ẽŋɛ Azezi n yele ba se’em na, mãasʋm Zɔɔg-basɛ kibsa la.
20Tɩ wẽnnɛ daan mã’agɛ, tɩ Azezi la a karẽnbiisi pia la ayi la sẽŋɛ yire la pʋam ka zẽa dita. 21Ban daan dita la, tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ ya nẽra ayɩla n wʋn pa’alɛ tɩ ba yõkɛ mam.» 22Tɩ a karẽnbiisi la sũure sã’am halɩ, tɩ ba sɔkra ẽ ayɩla ayɩla yetɩ: «Zuudãana, la de la mam bɩɩ?» 23Tɩ a lerge ba yetɩ: «Sɛka n wʋn yɛglɛ la mam tũm a nu’ugo laaga pʋam na, la de la ẽŋa n wʋn pa’alɛ tɩ ba yõkɛ mam. 24Nẽrsaala Dayʋa la wʋn ki wʋ la yʋʋn põn gʋlsɛ a yelle se’em Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam na. La nẽr-sɛka n wʋn pa’alɛ tɩ ba yõkɛ Nẽrsaala Dayʋa la wʋn yẽ toogo. Nẽr-ẽŋa ma daan sãn ka dɔgɛ nɩ ẽ n sõɩ.» 25Tɩ Azudaasɩ n de nẽr-sɛka n daan wʋn pa’alɛ tɩ ba yõkɛ Azezi la soke ẽ yetɩ: «Karẽnsãama, la de la mam bɩɩ?» Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Fõn yele la bɛla.»
26Ban daan boe mĩ dita la, tɩ Azezi dɩkɛ borborɩ pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ, dee fiise bɔ a karẽnbiisi la yetɩ: «To’oge-ya di. Ẽna de la mam ĩyã.» 27Dee dɩkɛ bõn-yũula pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ, dee bɔ ba yetɩ: «To’oge-ya ya wuu yũ. 28Bãna wã de la mam zɩɩm n wʋn yese saagɛ nẽrba zozo’e ĩyã, pa’alɛ tɩ Nawẽnnɛ bĩŋe nõorɛ la ba tɩ a basɛ ba tõon-be’ero taalɛ. 29Mam yetɩ ya tɩ, mam kãn le yũ viinye biɛ bõn-yũula wã, halɩ tɩ la ka paagɛ daar-sɛka tɩ mam wʋn le naagɛ la ya yũ ba mam Sɔ Nawẽnnɛ so’olʋm pʋam.» 30Tɩ ba daan yõom yõoma pẽgɛ Nawẽnnɛ, dee yese wɛ’ɛsa Oliivi tãŋam.
Azezi yetɩ Apɩyɛɛrɩ wʋn sɩ’ɩsɛ ẽŋa
(Amarkɩ 14:27-31, Aluki 22:31-34, Azã 13:36-38)
31Tɩ Azezi yele a karẽnbiisi la yetɩ: «Yãma wuu wʋn lebe la poorʋm dee basɛ mam zĩna yʋ’ʋŋɔ, se’ere n soe la, la gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ: ‹Mam wʋn kʋ dũnsĩina, dee tɩ piisi la wɩrgɛ.› » 32La Azezi le yele ba yetɩ: «La mam sãn wa vo’oge, mam wʋn dẽŋɛ ya nẽŋa sẽŋɛ Galile.» 33Tɩ Apɩyɛɛrɩ yele yetɩ: «Baa bãna wuu sãn lebe poorʋm dee basɛ fõn, mam kãn malɩn basɛ fõn.» 34Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Mam yetɩ fʋ la sɩra, tɩ zĩna yʋ’ʋŋɔ wã, lan dẽŋɛ nõ-rɔɔgɔ n wʋn kaasɛ, fʋ wʋn sɩ’ɩsɛ nõorɛ atã tɩ fõn ka mi mam.» 35Tɩ Apɩyɛɛrɩ yele yetɩ: «Baa la sãn dɛna tɩ mam lagɩm na fõn ki, mam kãn malɩn sɩ’ɩsɛ fõn.» Tɩ Azezi karẽnbiisi la wuu lagɩm yele bɛla.
Azezi pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ Getsemane
(Amarkɩ 14:32-42, Aluki 22:39-46)
36Azezi la a karẽnbiisi la daan sẽŋɛ ka paagɛ la zẽ’e-sɛka tɩ ba wi’iri tɩ Getsemane, tɩ a yele a karẽnbiisi la yetɩ: «Zĩ’ire-ya kalam, dee tɩ m sẽŋɛ nẽŋa ka pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ.» 37La Azezi tarɩ la Apɩyɛɛrɩ, la Azebede dayɔɔsɩ bayi la sẽŋɛ. Tɩ a sũure sã’am halɩ zozo’e, tɩ a palẽŋa ẽgra. 38Tɩ a yele ba yetɩ: «Sũ-sã’aŋɔ n tarɩ mam zozo’e tɩ la ãna wʋ mam yetɩ m ki mɛ na. Weege-ya kalam gu’ura mam, da gĩse-ya.» 39La a sẽŋɛ la nẽŋa fẽe ka võglɛ a nẽŋa tẽŋa pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ yetɩ: «M Sɔ, la sãn tãna, fʋ basɛ tɩ nãmsgɔ ẽna tole dee basɛ ma. La, la da kãn dɛna mam n boorɩ se’em, la dɛna fõn boorɩ se’em.»
40La a lebe a karẽnbiisi la zẽ’am ka yẽ tɩ ba gĩsri mɛ. Tɩ a soke Apɩyɛɛrɩ yetɩ: «Yãma ka tã’agɛ naagɛ la mam gu karf-ayɩla mã’a ka gĩse? 41Basɛ-ya gẽem dee pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ tɩ yelle da paagɛ ya tɩ ya lui. Ya sɩa boorɩ mɛ, la ya ĩyã la ka tarɩ pãŋa.»
42La a daan le lebe mɛ ka pʋ’ʋsɛ yetɩ: «M Sɔ, nãmsgɔ wã sãn ka tãna wʋn tole dee basɛ mam, la sãn dɛna tɩ mam nãmsɛ, basɛ tɩ fõn boorɩ se’em ẽŋɛ.» 43La a le lebe a karẽnbiisi la zẽ’am ka yẽ tɩ ba le gĩsra mɛ, se’ere n soe la, gẽem n daan ba tara ba.
44Tɩ a basɛ ba, dee le lebe nõorɛ atã pʋam ka pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ tɔgɛ yetɔg-bãma mẽŋa. 45Dee leme wa’am a karẽnbiisi la zẽ’am wa soke ba yetɩ: «Ya gĩsri mɛ dee vɔ’ɔsra? Wakatɛ paagɛ mɛ, tɩ ba wʋn dɩkɛ Nẽrsaala Dayʋa la ẽŋɛ tõon-be’ero dõma nu’usum. 46Isge-ya tɩ tɩ sẽŋɛ. Sɛka n wʋn pa’alɛ tɩ ba yõkɛ mam na n wãna n sẽm.»
Ba yõkɛ Azezi
(Amarkɩ 14:43-50, Aluki 22:47-53, Azã 18:3-12)
47Azezi n daan ken tɔgra la, tɩ Azudaasɩ n de a karẽnbiisi pia la ayi la nẽra ayɩla doose la nẽr-kʋʋŋɔ zozo’e sẽŋɛ paam. Ba daan tarɩ la sʋkɔbrɔ la dɔa. La de la kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la tẽŋa la kẽma n daan tõm ba. 48La Azudaasɩ n wʋn pa’alɛ tɩ ba yõkɛ ẽ na, põn pa’alɛ ba mɛ yetɩ: «Sɛka tɩ mam wʋn kɔkɛ ẽ na, la de la ẽŋa, yõkɛ-ya ẽ.»
49La ẽn paam na, a sẽŋɛ mɛ tɔtɔ lɛm Azezi, pʋ’ʋsɛ ẽ yetɩ: «Karẽnsãama, zaanõorɛ», dee kɔkɛ ẽ. 50Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «M sɩrɛ, ẽŋɛ fõn wa’am tɩ fʋ ẽŋɛ se’em na.» Tɩ nẽrba la paagɛ yõkɛ Azezi. 51Tɩ nẽr-sɛba n daan boe la Azezi la, nẽra ayɩla fooge a sʋkɔbgɔ sɛ kãabgɔ kẽma nẽŋadãana tõntõnna tʋbrɛ fiige. 52Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Lebse sũm fʋ sʋ’a la a fʋʋgɔ pʋam, se’ere n soe la, sɛba n zɛbrɩ la sʋ’ʋsɩ, sʋ’ʋsɩ n wʋn kʋ ba. 53Fõn ka mi tɩ mam tã wʋn sose m Sɔ Nawẽnnɛ, tɩ a tõm malɛkadõma n gãnnɩ tʋsa tʋsa pia la ayi? 54La mam sãn ẽŋɛ nɩ bɛla, Nawẽnnɛ gõŋɔ n yetɩ la wʋn ẽŋɛ se’em na, wʋn ẽŋɛ la wãne ẽŋɛ?»
55A tɔgɛ bɛla, dee soke nẽr-kʋʋŋɔ la yetɩ: «Yãma sẽm na sʋkɔbrɔ, la dɔa tɩ ya yõkɛ mam wʋ mam de la fãara la? Mam daan boe la yãma mɛ Wẽnde-kãtʋm na daarɛ woo zãsna nẽrba, tɩ yãma ka yõkɛ mam. 56La bõn-bãna wuu ẽŋɛ tɩ Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsrɩba n yʋʋn yele se’em Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam na n ẽŋɛ.» Tɩ a karẽnbiisi la wuu zoe dee basɛ ẽ.
Ba tarɩ Azezi sẽŋɛ Zifdõma sarɩyaditba zẽ’am
(Amarkɩ 14:53-65, Aluki 22:54-55,63-71, Azã 18:13-14,19-24)
57Sɛba n daan yõkɛ Azezi la, tarɩ ẽ sẽŋɛ la kãabgɔ kẽma nẽŋadãana Akayifu yire. Bilam tɩ lɔɔ karẽnsãandõma, la tẽŋa la kẽma daan lagsɛ. 58Tɩ Apɩyɛɛrɩ daan bɔna poorʋm zãazãarɛ dɔla ka paagɛ kãabgɔ kẽma nẽŋadãana la yire, kẽ naagɛ la tõntõnɩba zẽa tɩ a bɩsɛ yelle la n wʋn ba’asɛ se’em. 59Kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la sarɩyaditba la wuu daan eerɩ la yelle tɩ ba parɩm bɔ Azezi botɩ ba kʋ ẽ. 60La ba ka yẽ, baa la nẽrba zozo’e n parɩm põmpɔrŋɔ kaseto bɔ ẽ na. Tɩ nẽrba bayi yãŋa isge 61yetɩ: «Bʋraa wã daan yetɩ, ẽŋa tã wʋn wõrgɛ Wẽnde-kãtɛ la, dee le mẽ ẽ dabsa atã pʋam.»
62Tɩ kãabgɔ kẽma nẽŋadãana la isge soke Azezi yetɩ: «Ban tɔgɛ fõn se’em na, fõn kãn lerge se’ere?» 63Tɩ Azezi ka lerge se’ere. Tɩ kãabgɔ kẽma nẽŋadãana la yele ẽ yetɩ: «Pɔɩ la Nawẽnnɛ n de vɔm dãana la yʋ’ʋrɛ, fʋ sãn dɛna la Krisi, Nawẽnnɛ Dayʋa la, yele to.» 64Tɩ Azezi lerge ẽ yetɩ: «La de la fõn yele se’em na. La mam yetɩ ya tɩ ya wʋn yẽ Nẽrsaala Dayʋa la, tɩ a zĩ Nawẽnnɛ n de pãŋa dãana la zʋʋgɔ bɔba, ya wʋn yẽ tɩ a boe sawara pʋam sẽna.» 65Tɩ kãabgɔ kẽma nẽŋadãana la ãasʋm a mẽŋa futo, dee yetɩ: «A tʋʋrɩ la Nawẽnnɛ. Tɩ ka le ɛɛra tɩ nẽra le bɔ kaseto. Ya wõm ẽn tʋʋrɩ Nawẽnnɛ se’em. 66Yãma tẽ’esɛ la bẽm?» Tɩ ba lerge yetɩ: «A masɛ la kũm.»
67Tɩ ba tʋbsɛ nõtõorʋm mĩ a nẽŋa, dee wẽ ẽ na kũnkũra. Tɩ basɛba wẽ a pɛgsɩ, 68dee yele ẽ yetɩ: «Krisi, bãŋɛ sɛka n wẽ fõn tɔgɛ pa’alɛ tɔ.»
Apɩyɛɛrɩ sɩ’ɩsɛ tɩ ẽŋa ka mi Azezi
(Amarkɩ 14:66-72, Aluki 22:56-62, Azã 18:15-18,25-27)
69Apɩyɛɛrɩ daan zĩ la yire la zẽnzakam, tɩ tõntõn-pɔka lɛm ẽ yele ẽ yetɩ: «Fõn mẽ daan boe la Azezi n de Galile nẽra la lɛ.» 70Tɩ a sɩ’ɩsɛ ba wuu nẽŋam yetɩ: «Mam ka bãŋɛ fõn boorɩ tɩ fʋ yele se’em.» 71Tɩ Apɩyɛɛrɩ yese yaŋa nõorʋm, tɩ tõntõn-pɔka ayẽma yẽ ẽ, yele sɛba n boe mĩ na yetɩ: «Ẽna mẽ daan boe la Azezi n ze’ele Nazarɛtɩ la lɛ.» 72Tɩ Apɩyɛɛrɩ le sɩ’ɩsɛ pɔɩ yetɩ: «Mam ka mi bʋraaga wã.» 73Tɩ la ẽŋɛ fẽe, tɩ sɛba n ze mĩ na, lɛm Apɩyɛɛrɩ yetɩ: «Asɩra, fõn de la ba nẽra ayɩla, se’ere n soe la, fʋ yetɔga n pa’alɛ fõn ze’ele zẽ’a.» 74Tɩ Apɩyɛɛrɩ pɔɩ yetɩ: «Mam ka mi bʋraaga wã, mam sãn parɩm mɛ, Nawẽnnɛ sɩbgɛ ma.» Wakat-ẽŋa mẽŋa tɩ nõ-rɔɔgɔ kaasɛ. 75Tɩ Apɩyɛɛrɩ yãŋa tẽegɛ Azezi n daan yele ẽ yetɩ: «Lan dẽŋɛ nõ-rɔɔgɔ n wʋn kaasɛ, fʋ wʋn sɩ’ɩsɛ nõorɛ atã tɩ fõn ka mi mam» na. Tɩ Apɩyɛɛrɩ yese yẽŋa ka kɛlla la sũ-sã’aŋɔ zozo’e.
27Ba tarɩ Azezi sẽŋɛ gɔmna Apilatɩ zẽ’am
(Amarkɩ 15:1, Aluki 23:1-2, Azã 18:28-32)
1Beere n daan wiige bulika, tɩ kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la tẽŋa la kẽma la wuu lagsɛ tɔgɛ kʋ yetɩ ba kʋ Azezi. 2Tɩ ba lʋ ẽ tarɩ sẽŋɛ Apilatɩ n de gɔmna zẽ’am ka bɔ ẽ.
Azudaasɩ kũm
3Azudaasɩ n de sɛka n daan pa’alɛ tɩ ba yõkɛ Azezi la, n yẽ tɩ ba tɔgɛ Azezi yelle kʋ yetɩ ba kʋ ẽ na, a sũure sã’am mɛ. Tɩ a tarɩ lig-kõba pitã la sẽŋɛ tɩ a ka lebse kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la tẽŋa la kẽma la, 4dee yetɩ: «Mam ẽŋɛ la be’em, mam n pa’alɛ tɩ ba yõkɛ sɛka n ka ẽŋɛ be’em tɩ ba kʋ ẽ na.» Tɩ ba yele ẽ yetɩ: «La ka pakɛ tõma. La de la fõn yelle.» 5Tɩ Azudaasɩ dɩkɛ ligri la lobge Wẽnde-kãtɛ la pʋam, dee sẽŋɛ ka pire mĩ’isi ki. 6Tɩ kãabgɔ kẽma la dɩkɛ ligri la yetɩ: «Ba de la zɩɩm ligri, la ka masɛ tɩ tɩ dɩkɛ ba naagɛ la Wẽnde-kãtɛ la ligri.» 7Tɩ ba bãm, dɩkɛ ligri la da yagba va’am tɩ a dɛna sãama laarɛ zẽ’am. 8Bɛla n soe tɩ ba ken wi’ira zẽ’e-ẽŋa tɩ zɩɩm va’am, halɩ wa paam zĩna. 9La de la bɛla tɩ Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa Azeremi n yʋʋn gʋlsɛ se’em na ẽŋɛ.
A yʋʋn yetɩ: «Ba dɩkɛ la lig-kõba pitã, lig-sɛba tɩ Ɩsrayɛlɩ dõma sakɛ tɩ ba dɩkɛ da ẽ na, 10ba dɩkɛ la bãma da yagba va’am wʋ Zuudãana Nawẽnnɛ n yele mam se’em na.»
Ba tɔgɛ kʋ yetɩ ba kʋ Azezi
(Amarkɩ 15:2-20, Aluki 23:3-5,13-25, Azã 18:33—19:16)
11Ban daan tarɩ Azezi sẽŋɛ gɔmna la zẽ’am na, tɩ a soke ẽ yetɩ: «Fõn de la Zifdõma naba?» Tɩ Azezi lerge ẽ yetɩ: «La de la fõn yele se’em na.» 12La kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la tẽŋa la kẽma daan dõrɛ ẽ mɛ, tɩ a ka lerge se’ere. 13Tɩ Apilatɩ yele ẽ yetɩ: «Fõn ka wõm ban tɔgrɩ se’em wuu dõta fɔ?» 14Tɩ Azezi ka lerge yetɔga la baa ayɩla, tɩ la di’ige gɔmna la halɩ zozo’e.
15La Zɔɔg-basɛ kibsa wakatɛ woo gɔmna la ẽn yese la nẽra ayɩla yʋ’a deem basɛ, nẽr-sɛka tɩ nẽr-kʋʋŋɔ la boorɩ. 16La wakat-ẽŋa bibɛ’a ayɩla n daan boe yʋ’a deem, tɩ a yʋ’ʋrɛ dɛna Abarabasɩ, tɩ nẽrba wuu mina a yelle. 17Tɩ nẽr-kʋʋŋɔ la n lagsɛ la, tɩ Apilatɩ soke ba yetɩ: «Ãne tɩ yãma boorɩ tɩ m yese basɛ bɔ ya, Abarabasɩ bɩɩ Azezi tɩ ba wi’iri tɩ Krisi la?» 18Apilatɩ daan mi tɩ la de la sũure ĩyã tɩ ba yõkɛ Azezi wa bɔ ẽŋa.
19La Apilatɩ n daan zĩ sarɩyadia zẽ’am na, tɩ a pɔga tõm tɩ ba wa yele ẽ yetɩ: «Yese fʋ nu’ugo pʋpeelem dãana la yelle pʋam, se’ere n soe la, mam zãasʋm mɛ a yelle yʋ’ʋŋɔ, tɩ la nãmsɛ mam zozo’e.»
20La kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la tẽŋa la kẽma daan yele nẽrba la mɛ tɩ ba sose Apilatɩ tɩ a basɛ Abarabasɩ bɔ ba, dee kʋ Azezi. 21Tɩ gɔmna la le soke ba yetɩ: «Nẽr-bãna bayi wã, yãma boorɩ tɩ m basɛ la ãne bɔ ya?» Tɩ ba lerge yetɩ: «Abarabasɩ.» 22Tɩ a soke ba yetɩ: «Bɛla, yãma boorɩ tɩ m ẽŋɛ Azezi tɩ ba wi’iri tɩ Krisi la, la wãne?» Tɩ ba wuu lerge yetɩ: «Ka ẽ dɔ-puurŋa zuo.» 23Tɩ a soke ba yetɩ: «A ẽŋɛ la bẽm n de be’em?» Tɩ ba malɩn tɔgra ke’enke’em yetɩ: «Ka ẽ dɔ-puurŋa zuo.» 24La Apilatɩ n yẽ tɩ ẽŋa kãn yãŋɛ ẽŋɛ sɛla, dee tɩ nẽrba la gita pa’asra la, tɩ a dɩkɛ ko’om peege a nu’usi nẽr-kʋʋŋɔ la wuu nẽŋam, dee yele yetɩ: «Mam nẽŋa ka boe ẽna wã kʋa pʋam. La de la yãma yelle.» 25Tɩ nẽr-kʋʋŋɔ la wuu lerge yetɩ: «A kʋa la taalɛ bɔna tõma la tɩ kɔma zuto.» 26Tɩ Apilatɩ basɛ Abarabasɩ bɔ ba, dee botɩ ba wẽ Azezi la ka’asa, dee dɩkɛ ẽ bɔ tɩ ba ka ka ẽ dɔ-puurŋa zuo.
27Tɩ gɔmna la sʋdaasɩ tarɩ Azezi kẽ gɔmna la yire, tɩ sʋdaasɩ wuu lagsɛ kaagɛ ẽ. 28Tɩ ba yɛɛsɛ Azezi futo, dee yɛ ẽ fuugo n de gomusga, 29dɩkɛ gõ’osɩ wʋgɛ mũŋa vuge ẽ, dɩkɛ dasaarɛ zãntɛ a zʋʋgɔ nu’ugo, yãŋa ka dũma tẽŋa a nẽŋam la’ara ẽ yetɩ: «Zifdõma naba, naa!» 30La ba daan tʋbsrɩ la nõtõorʋm ɩta ẽ, dee tɔ’ɔsra dasaarɛ la wẽ’era a zuugo. 31La ban la ẽ kɩ’ɩlɩm na, ba yɛɛgɛ gomusga fuugo la mɛ, dee dɩkɛ a mẽŋa fuugo la lebe yɛ ẽ, tara ẽ wɛ’ɛsa tɩ ba ka ka dɔ-puurŋa zuo.
Ba ka Azezi dɔ-puurŋa zuo
(Amarkɩ 15:21-32, Aluki 23:26-43, Azã 19:17-27)
32Ban daan ze’ele tẽŋa pʋam yɛsra la, ba tʋ’ʋsɛ la bʋraaga ayɩla yʋ’ʋrɛ n de Asimõ n ze’ele Sirɛnɩ, tɩ ba pẽrgɛ ẽ tɩ a to’oge Azezi kũm dɔ-puurŋa la buke. 33Tɩ ba paagɛ zẽ’a tɩ ba wi’iri a yʋ’ʋrɛ tɩ Golgota, a võorɛ de la zuwaŋrɛ zẽ’a, 34dɩkɛ dãam n gaam na tɩɩm n ãn toogo bɔ Azezi tɩ a yũ. Tɩ a leme ba, zagsɛ ka yũ. 35Tɩ ba daan ka ẽ dɔ-puurŋa zuo, dee dɩkɛ a futo tɩ ba pʋɩ la taaba, pɔsɛ tɩ ba bãŋɛ nẽra woo n wʋn to’oge sɛka. 36Dee yãŋa zẽa gu’ura ẽ. 37Ba daan gʋlsɛ la gʋlsgɔ pa’alɛ se’ere n soe tɩ ba kʋ ẽ, lablɛ a zuum dɔ-puurŋa la zuo. Ba daan gʋlsɛ yetɩ:
«Ẽna de la Azezi
n de Zifdõma naba la.»
38Ba daan tarɩ la fãarba bayi wa po ka dɔ-puursi zuto, ayɩla Azezi zʋʋgɔ bɔba, ayẽma a gɔbga bɔba. 39Tɩ sɛba n dolɩ bilam tɔlla la, lɔbra ba zuto dee tʋʋra ẽ 40yetɩ: «Dagɩ fõn daan yetɩ fõn wʋn wõrgɛ Wẽnde-kãtɛ la, dee le mẽ ẽ dabsa atã pʋam? Fʋ sãn sɩrɩ dɛna la Nawẽnnɛ Dayʋa, fãagɛ fʋ mẽŋa ze’ele dɔ-puurŋa la zuo sige.» 41Kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la lɔɔ karẽnsãandõma, la tẽŋa la kẽma mẽ daan tʋʋrɩ ẽ mɛ yetɩ: 42«A daan fãagrɩ nẽrba basɛba mɛ, dee ka tãna wʋn fãagɛ a mẽŋa. A sãn dɛna Ɩsrayɛlɩ dõma naba, a ze’ele dɔ-puurŋa la zuo sige nãnannɛ wã, tɩ tõma wʋn bɔ ẽ sɩra. 43A te’ege Nawẽnnɛ mɛ yetɩ ẽŋa de la Nawẽnnɛ Dayʋa, Nawẽnnɛ sãn nõŋɛ ẽ, a fãagɛ ẽ lɛɛlɛ wã.» 44Tɩ fãarba la tɩ ba ka dɔ-puursi zuto lɛm ẽ na mẽ tɔgra ẽ be’em.
Azezi kũm
(Amarkɩ 15:33-41, Aluki 23:44-49, Azã 19:28-30)
45La daan pɔsɛ la wʋntɛɛŋa zuu-tẽŋasʋka, tɩ tẽŋa la wuu lebge lika tarɩ ka paagɛ zaanõorɛ karf-atã. 46Karf-atã la wakatɛ tɩ Azezi tɔgɛ ke’enke’em yetɩ: «Eli, Eli, lama sabaktani.» La võorɛ de la: «Mam Wẽnnaam, mam Wẽnnaam, bẽm tɩ fõn basɛ mam?» 47Tɩ sɛba n ze lɛm bilam na basɛba wõm bɛla, yetɩ: «A wi’iri la A’eli.» 48Tɩ ba nẽra ayɩla zoe sẽŋɛ ka dɩkɛ nẽtɩŋa lʋsɛ dã-mĩ’isgo pʋam zẽkɛ la dɔɔgɔ bɔ ẽ tɩ a yũ. 49Tɩ sɛba yetɩ: «Basɛ tɩ gu bɩsɛ A’eli la sãn wʋn wa’am wa fãagɛ ẽ.» 50Tɩ Azezi le kaasɛ ke’enke’em, dee ki. 51Tɩ fuugo la n yuli Wẽnde-kãtɛ la pʋam beŋe zẽ’e-sõŋɔ la ãagɛ pʋsʋka saazuum halɩ ka paagɛ tẽŋa. Tɩ tẽŋa mĩim, tɩ tãmpĩisi wõrɛ. 52Tɩ yɔɔrɔ be’ese, tɩ pʋpeelem dõma zozo’e n yʋʋn ki vo’oge. 53Tɩ Azezi n wa vo’oge la, tɩ ba ze’ele yɔɔrɔ pʋam yese kẽ Zerizalɛm, tɩ nẽrba zozo’e yẽ ba. 54La Rom sʋdaasɩ kɛ’ɛma, la sʋdaasɩ la n ze gu’ura Azezi la n yẽ tẽŋa la n mĩim, la bõn-sɛba n ẽŋɛ la, dabeem n yõkɛ ba zozo’e, tɩ ba yetɩ: «A sɩrɩ de la Nawẽnnɛ Dayʋa.»
55La pɔgsɩ zozo’e n daan ze zãazãarɛ dee bɩsra, ba daan ze’ele la Galile doose Azezi tɩ ba sõŋra ẽ. 56Amaari n ze’ele Magdala, la Amaari n de Azakɩ la Azozɛfʋ ma, la Azebede dayɔɔsɩ la ma n daan boe pɔg-bãma pʋam.
Azezi laarɛ
(Amarkɩ 15:42-47, Aluki 23:50-56, Azã 19:38-42)
57Bʋraaga ayɩla n daan de bõntarsa, n ze’ele Arimate, tɩ a yʋ’ʋrɛ dɛna Azozɛfʋ. A de la Azezi karẽnbia. 58Wẽnnɛ n daan mã’agɛ, tɩ a sẽŋɛ Apilatɩ zẽ’am ka sose ẽ tɩ a basɛ tɩ a dɩkɛ Azezi kũm na sẽŋɛ ka laagɛ. Tɩ Apilatɩ bɔ nõorɛ tɩ ba bɔ ẽ. 59Tɩ Azozɛfʋ dɩkɛ kũm na, dɩkɛ tãn-paalɛ n ãn sõŋa vile ẽ, 60tarɩ ẽ ka laagɛ yɔ-paalɛ pʋam tɩ a botɩ ba tũ tãmpĩa ĩyã, a mẽŋa ĩyã. Tɩ ba bilge kug-kãtɛ lige yɔɔgɔ la nõorɛ dee fõrgɛ. 61Amaari n ze’ele Magdala, la Amaari ayẽma la daan zĩ mɛ tɩ ba nẽŋa tɔ yɔɔgɔ la.
62Daar-sɛka tɩ Zifdõma mãasnɩ ba vo’osgo daarɛ la n tole tɩ beere wiige, tɩ kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la Farisi dõma lagsɛ taaba sẽŋɛ Apilatɩ zẽ’am, 63ka yele ẽ yetɩ: «Zuudãana, tõma tẽrɩ tɩ põmpã’asʋm dãana wã, ẽn daan nãn vɔa la, a daan yetɩ: ‹Mam wʋn vo’oge dabsa atã daarɛ.› 64Bɛla, bɔ nõorɛ tɩ ba gu’ura yɔɔgɔ la sõŋa sõŋa ka paagɛ dabsa atã daarɛ, la sãn dagna bɛla, a karẽnbiisi la wʋn wa zũ kũm na mɛ dee yele nẽrba tɩ a vo’oge mɛ. Pã’asgɔ ẽna wã yãŋa wʋn dɛna be’em gãnna pɔspɔsɩ la.» 65Tɩ Apilatɩ yele ba yetɩ: «Tarɩ-ya gu’urba sẽŋɛ ka basɛ tɩ ba gu’ura yɔɔgɔ la wʋ yãma n boorɩ se’em na.» 66Tɩ ba sẽŋɛ ka bɩ yɔɔgɔ la nõorɛ dee basɛ tɩ gu’urba gu’ura ẽ.
28Azezi vo’ore
(Amarkɩ 16:1-10, Aluki 24:1-12, Azã 20:1-10)
1Zifdõma vo’osgo daarɛ n daan tole, tɩ beere wiige Lasrɩ daarɛ bulika yʋ’ʋŋɔ yʋ’ʋŋɔ, tɩ Amaari n ze’ele Magdala, la Amaari ayẽma isge sẽŋɛ tɩ ba ka bɩsɛ yɔɔgɔ la. 2Tɩ tẽŋa daan mĩim zozo’e, tɩ Zuudãana Nawẽnnɛ malɛka ze’ele saazuum sigum wa bilge kugre la bĩŋe kẽnkɛrŋa zẽa a zuo. 3A nẽŋa daan yẽgrɩ wʋ sa-yãka. Tɩ a futo pelge ãna yɩlɩ yɩlɩ. 4Tɩ dabeem yõkɛ sɛba n gu’uri yɔɔgɔ la. Tɩ ba gõgra dee ãna wʋ ba ki mɛ na.
5Tɩ malɛka la yele pɔgsɩ la yetɩ: «Da zoe-ya dabeem, mam mi tɩ ya eerɩ la Azezi tɩ ba ka dɔ-puurŋa zuo kʋ la. 6A ka boe kalam. A vo’oge mɛ wʋ ẽn daan yele se’em na. Wa’am-ya wa bɩsɛ ban daan bĩŋe ẽ zẽ’e-sɛka la, 7dee sẽŋɛ-ya tɔtɔ ka yele a karẽnbiisi la yetɩ, a vo’oge mɛ. La a wʋn dẽŋɛ ya nẽŋa sẽŋɛ Galile. Bilam tɩ ya wʋn ka yẽ ẽ. Sɛla tɩ mam tarɩ tɩ m yele ya n bɛla.» 8Tɩ pɔgsɩ la fõrgɛ yɔɔm na tɔtɔ la dabeem, dee tara sũ-yẽlga zozo’e, zɔta wɛ’ɛsa tɩ ba ka yele Azezi karẽnbiisi la sɛla n ẽŋɛ la.
9Tɩ Azezi darɛ tʋ’ʋsɛ pʋ’ʋsɛ ba. Tɩ ba lɛm ẽ ka dũma tẽŋa a nẽŋam gʋrɛ a nãma nã’asɛ ẽ. 10Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Da zoe-ya dabeem, sẽŋɛ-ya ka yele m sɔbiisi la yetɩ, ba sẽŋɛ Galile, tɩ la de la bilam tɩ ba wʋn yẽ mam.»
11Pɔgsɩ la n daan boe sore wɛ’ɛsa la, tɩ sɛba n gu’uri yɔɔgɔ la nẽrba basɛba sẽŋɛ tẽŋa pʋam ka tɔgɛ pa’alɛ kãabgɔ kẽma nẽŋadõma bõn-sɛba wuu n ẽŋɛ la. 12Tɩ kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la tẽŋa la kẽma la lagsɛ kʋ nõorɛ ayɩla, bɔ sʋdaasɩ la ligri zozo’e, 13dee yele ba yetɩ: «Yele-ya nẽrba la yetɩ, yʋ’ʋŋɔ tɩ yãma gã gĩsra dee tɩ Azezi karẽnbiisi la wa’am wa zũ kũm na. 14La gɔmna la sãn wõm bɛla, tõma wʋn tɔgɛ la ẽ lɛ, yese ya yelle la pʋam.» 15Tɩ sʋdaasɩ la to’oge ligri la, dee ẽŋɛ wʋ ban yele ba se’em na. Tɩ yetɔg-ẽŋa saagɛ Zifdõma la tẽŋasʋka halɩ wa paam zĩna.
Azezi puke a mẽŋa pa’alɛ a karẽnbiisi
(Amarkɩ 16:14-18, Aluki 24:36-49, Azã 20:19-23, Tõoma 1:6-8)
16Karẽnbiisi pia la ayɩla la daan sẽŋɛ la Galile, ka zom tãn-sɛka tɩ Azezi bɔ ba nõorɛ yetɩ ba sẽŋɛ la zuo. 17La ba yẽ ẽ mɛ, ka dũma tẽŋa a nẽŋam nã’asɛ ẽ, la basɛba daan sẽ’enɩ mɛ. 18Tɩ Azezi lɛm ba, yele ba yetɩ: «Nawẽnnɛ bɔ mam pãŋa wuu n boe saazuum, la tẽŋa wã zuo mɛ. 19Bɛla, sẽŋɛ-ya dũnia wuu ka botɩ nẽrba buuri wuu lebge mam karẽnbiisi. Mise-ya ba ko’om pʋam, la Sɔ Nawẽnnɛ, la a Dayʋa, la a Sɩa yʋ’ʋrɛ. 20La ya zãsʋm ba tɩ ba sakɛ bõn-sɛba wuu tɩ mam bɔ ya nõorɛ tɩ ya ɩta la. La bãŋɛ-ya tɩ mam boe la ya mɛ wakatɛ wuu, halɩ tɩ la ka paagɛ dũnia ba’asgɔ.»