Azã

Azezi-krisi kõ-yẽlga tɩ

Azã

gʋlsɛ

Bilgre

Azã yʋʋn de la Azezi karẽnbiisi pia la ayi pʋam nẽra ayɩla (Amatie 10:2).

Azã pa’alɛ tɩ Azezi de la sɛka tɩ Nawẽnnɛ tõm, wʋ ẽn põn bĩŋe a nõorɛ kʋrʋm kʋrʋm se’em na, a de la Nawẽnnɛ Dayʋa. Azezi n de sore tɩ nẽra wʋn doose yẽ vɔm n ka ba’asrɩ. Ẽŋa n de sɩra dãana, la peelem dãana n pa’alɩ nẽrba Nawẽnnɛ yɛla sɩra sɩra. Ẽŋa n bɩsrɩ tõma yelle, wʋn tarɩ tɩ paagɛ tɩ Sɔ Nawẽnnɛ zẽ’am.

A dẽŋɛ pa’alɛ tɩ Azezi de la Nawẽnnɛ Yetɔga n boe wakatɛ wuu, n lebge nẽrsaala kẽ’era tõma tẽŋasʋka. A yetɩ Azã sɛka n yʋʋn misri nẽrba ko’om pʋam na tɔgɛ Azezi yelle mɛ vẽelga vẽelga (sapɩtrɩ 1).

Dee pa’alɛ Azezi n to’ose nẽrba buuri to’oto’ore se’em. Azã gʋlsɛ la bõn-yãlma bayopɔɩ n pa’alɛ Azezi n de nẽr-sɛka (sapɩtrɩ 2 - 12), dee pa’alɛ ẽn zãsʋm a karẽnbiisi se’em yʋ’ʋŋɔ sɛka tɩ ba yõkɛ ẽ na (sapɩtrɩ 13 - 17).

Gõŋɔ la ba’asgɔ, a pa’alɛ la ban yõkɛ Azezi di a sarɩya se’em, botɩ ba ka ẽ dɔ-puurŋa zuo, tɩ a ki dee vo’oge, la ẽn puke a mẽŋa pa’alɛ a karẽnbiisi la se’em (sapɩtrɩ 18 - 21).

Azã ka gʋlsɛ bõn-sɛba wuu tɩ Amatie, la Amarkɩ, la Aluki gʋlsɛ la.

Ẽŋa mã’a n tɔgrɩ Azezi n ẽŋɛ se’em Kana pɔgdire kibsa la (2:1-12),

la ẽn sõsɛ la Anikodɛm (3:1-21),

ẽn sõsɛ la Samaari pɔka la (4:1-26),

ẽn botɩ kɔɔrŋɔ yẽ ĩmã’asʋm Betɛsda (5:1-18),

la ẽn botɩ Alazaarɩ vo’oge la (11:1-44).

Nawẽnnɛ Dayʋa Azezi-krisi n de Yetɔga n bɔ’ɔrɩ nẽrsaalba vɔm

¹Pĩ’iluŋo wakatɛ, Yetɔga la põn bɔna mɛ. La Yetɔga la yʋʋn boe la Nawẽnnɛ zẽ’am. Ẽŋa la Nawẽnnɛ de la bʋyɩla. ²A põn bɔna la Nawẽnnɛ zẽ’am pĩ’iluŋo wakatɛ. ³Nawẽnnɛ la ẽŋa n yʋʋn nãam sɛla woo. Sɛla sɛla ka boe tɩ Nawẽnnɛ la ẽŋa ka nãam. ⁴Ẽŋa n de vɔm dãana. La de la ẽŋa n botɩ nẽrsaalba yẽta peelem. ⁵Peelem na nẽegɛ lika pʋam mɛ, la lika ka yãŋɛ kĩŋe ẽ.

⁶Nawẽnnɛ daan tõm na nẽra ayɩla, a yʋ’ʋrɛ de la Azã. ⁷A wa’am tɩ a tɔgɛ la peelem na yelle pa’alɛ nẽrba tɩ ba wuu wʋn tã’agɛ bɔ ẽ sɩra. ⁸Azã mẽŋa dagɩ peelem na, la a wa’am tɩ a tɔgɛ la sɛka n de peelem na yelle pa’alɛ nẽrba.

⁹Sɛka n de peelem sɩra sɩra la, ze’ele la Nawẽnnɛ zẽ’am wa’am dũnia zuo. Ẽŋa n nẽegɛ tɩ nẽrsaalba wuu yẽta peelem. ¹⁰Sɛka n de peelem na daan wa bɔna la dũnia zuo. Nawẽnnɛ la ẽŋa n yʋʋn nãam dũnia. Baa la bɛla, nẽrsaalba ka boorɩ tɩ ba bãŋɛ ẽ. ¹¹A daan wa’am na a mẽŋa tẽŋa pʋam, la a nẽrba la ka to’oge ẽ. ¹²La sɛba wuu n to’oge ẽ bɔ ẽ sɩra la, a bɔ ba nõorɛ mɛ tɩ ba lebge Nawẽnnɛ kɔma. ¹³Ba ka lebge Nawẽnnɛ kɔma wʋ nẽrsaalba n dɔgrɩ se’em na, la ka de ĩyã n boorɩ se’em, bɩɩ nẽrsaala n boorɩ se’em. La de la Nawẽnnɛ mẽŋa n botɩ ba lebge a kɔma.

¹⁴Sɛka n de Yetɔga la daan lebge la nẽrsaala, kẽ’era tõma tẽŋasʋka. Tõma yẽ a na’am pãŋa mɛ, na’am pãŋa n de Nawẽnnɛ Bi-yẽŋa n ze’ele a Sɔ zẽ’am na’am pãŋa. La Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ, la a sɩra wuu boe la a zẽ’am.

¹⁵La de la ẽŋa yelle tɩ Azã daan tɔgɛ ke’enke’em yetɩ: «Ẽna n de sɛka tɩ mam põn tɔgɛ a yelle yetɩ, nẽra ayẽma n boe mam poorʋm sẽna, ẽŋa gãnnɩ mam mɛ, se’ere n soe la, a dẽŋɛ mam mɛ bɔna.»

¹⁶Ẽŋa n botɩ tõma wuu yẽta yel-sõnnɛ woo yel-sõnnɛ, ẽn ba tara Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ na ĩyã.

¹⁷Nawẽnnɛ bɔ a lɔɔ la Amoyisi, tɩ a bɔ tõma. La, la sãn dɛna Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ, la a sɩra la, la doose la Azezi-krisi tɩ a bɔ tõma. ¹⁸Nẽra nẽra nãn ka yẽ Nawẽnnɛ. La de la Nawẽnnɛ Bi-yẽŋa la n boe la ẽ lɛ n botɩ tõma bãŋɛ ẽ, ẽŋa la Nawẽnnɛ de la bʋyɩla.

Azã bɔ Azezi kaseto

(Amatie 3:1-12, Amarkɩ 1:1-8, Aluki 3:1-17)

¹⁹Azã n daan bɔ kaseto se’em n wãna: Zifdõma nẽŋadõma sɛba n kẽ’erɩ Zerizalɛm na daan tõm na ba kãabgɔ kẽma, la Leviti dõma tɩ ba sẽŋɛ Azã zẽ’am, ka soke ẽ yetɩ: «Fõn de la ãne?» ²⁰Tɩ Azã tɔgɛ ba vẽelga yetɩ: «Mam dagɩ Krisi tɩ Nawẽnnɛ tõm na.»

²¹Tɩ ba le soke ẽ yetɩ: «Fõn de la ãne? Fõn de la A’eli bɩɩ?» Tɩ a lerge ba yetɩ: «Mam dagɩ A’eli.» Tɩ ba le soke ẽ yetɩ: «Fõn de la Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa la n yetɩ a wa’am na bɩɩ?» Tɩ a yetɩ: «Ayɛɩ.»

²²Tɩ ba le soke ẽ yetɩ: «Bɛla fõn de la ãne? Tɩ tɩ tarɩ fõn lerge se’em na, sẽŋɛ ka tɔgɛ pa’alɛ sɛba n tõm tõma la. Fõn mẽŋa yetɩ fõn de la ãne?»

²³Ban soke ẽ bɛla la, tɩ Azã lerge ba yetɩ: «Mam de la sɛka n mõolɛ weem tɔgra ke’enke’em yetɩ:

‹Malgɛ-ya sore tɩ a dɛna tẽntẽa bɔ Zuudãana la› »,

wʋ Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa A’ezayi n yʋʋn põn yele se’em na.

²⁴Nẽr-sɛba n daan sẽŋɛ Azã zẽ’am na, Farisi dõma n daan tõm ba. ²⁵Tɩ ba daan soke ẽ yetɩ: «Fõn sãn dagna Krisi la, bɩɩ A’eli, bɩɩ Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa la, bẽm tɩ fõn misra nẽrba ko’om pʋam?» ²⁶Tɩ Azã lerge ba yetɩ: «La sãn dɛna mam, mam misri ya la ko’om pʋam, la nẽra ayɩla n boe ya tẽŋasʋka tɩ ya ka mina ẽ. ²⁷Ẽŋa wa bɔna la mam poorʋm, la mam ka masɛ tɩ m pirge a tagra.»

²⁸Bõn-bãna wuu daan ẽŋɛ la Betani, Zʋrdẽ kʋlaa la doone, zẽ’e-sɛka tɩ Azã daan misri nẽrba ko’om pʋam na.

Azã pa’alɛ tɩ Azezi n de Nawẽnnɛ Pebila

²⁹Tɩ beere wiige, tɩ Azã yẽ Azezi n sẽm a zẽ’am. Tɩ a yetɩ: «Bɩsɛ-ya, ẽna n de Nawẽnnɛ Pebila n yesrɩ nẽrsaalba tõon-be’ero basra. ³⁰La de la ẽŋa yelle tɩ mam daan yele yetɩ: ‹Nẽra n wa bɔna mam poorʋm dɛna nẽr-keko gãnna mam na, se’ere n soe la, a dẽŋɛ mam mɛ bɔna.› ³¹Mam daan ka mi ẽn de sɛka, la mam wa’am wa misra la nẽrba ko’om pʋam, tɩ m botɩ Ɩsrayɛlɩ dõma bãŋɛ ẽ.»

³²Azã le tɔgɛ yetɩ: «Mam yẽ tɩ Nawẽnnɛ Sɩa n ze’ele Nawẽnnɛ yire sigra ãna wʋ na’adawenne, wa zoole a zuo. ³³La mam daan ka mi ẽ, la Nawẽnnɛ n tõm mam tɩ m mise nẽrba ko’om pʋam na, yele mam tɩ: ‹Fʋ sãn wa yẽ Nawẽnnɛ Sɩa n sige zoole sɛka zuo la, la de la ẽŋa n misri nẽrba Nawẽnnɛ Sɩa la pʋam.› ³⁴La mam yẽ ẽ mɛ, bɔ kaseto yetɩ, ẽŋa n de Nawẽnnɛ Dayʋa la.»

Azezi pɔspɔsɩ karẽnbiisi

³⁵Tɩ beere wiige, tɩ Azã daan le zɛ bilam la a karẽnbiisi bayi, ³⁶yẽ Azezi n sẽnnɩ, tɩ a yetɩ: «Nawẽnnɛ Pebila la n wãna.» ³⁷Tɩ a karẽnbiisi bayi la wõm ẽn yele se’em na, isge dɔla Azezi. ³⁸Tɩ Azezi gelge yẽ ban dolɩ ẽ, soke ba yetɩ: «Yãma eerɩ la bẽm?» Tɩ ba soke ẽ yetɩ: «Rabi, fõn kẽ’erɩ la bɛ?» (Rabi võorɛ de la karẽnsãama.) ³⁹Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Wa’am-ya tɩ ya wʋn yẽ.» Tɩ ba doose sẽŋɛ ka yẽ ẽn kẽ’erɩ zẽ’a na, daan weege bɔna a zẽ’am daar-ẽŋa, la daan de wʋ wẽngɛlŋa karf-anaasɩ.

⁴⁰Nẽrba bayi la n wõm Azã n tɔgɛ Azezi yelle se’em doose ẽ na, ayɩla yʋ’ʋrɛ de la A’ãndre, a de la Asimõ-pɩyɛɛrɩ yɩbga. ⁴¹Tɩ A’ãndre dẽŋɛ sẽŋɛ ka yẽ a kẽema Asimõ-pɩyɛɛrɩ, yele ẽ yetɩ: «Tõma yẽ Mesi la. La boorɩ tɩ la yetɩ Krisi.» (A võorɛ de la sɛka tɩ Nawẽnnɛ looge.) ⁴²Tɩ a daan tarɩ Asimõ sẽŋɛ Azezi zẽ’am, tɩ Azezi bɩsɛ ẽ, dee yetɩ: «Fõn de la Azã bia Asimõ. Ba wʋn wi’ira fʋ tɩ Asefasɩ, bɩɩ Apɩyɛɛrɩ.» (A võorɛ de la tãmpĩa.)

Azezi wi Afilipi, la Anatanayɛlɩ

⁴³Tɩ beere wiige, tɩ Azezi bɔɔra tɩ a sẽŋɛ Galile, yẽ Afilipi yele ẽ yetɩ: «Dɔla mam.» ⁴⁴Afilipi ze’ele la Betisayida tẽŋa, A’ãndre la Apɩyɛɛrɩ mẽ ze’ele la bilam. ⁴⁵Tɩ Afilipi sẽŋɛ ka yẽ Anatanayɛlɩ, yele ẽ yetɩ: «Tõma yẽ sɛka tɩ Amoyisi yʋʋn gʋlsɛ a yelle lɔɔ gõnnɔ pʋam, tɩ a yelle ken gʋlsɛ Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsrɩba gõnnɔ pʋam na. A de la Azezi n ze’ele Nazarɛtɩ tẽŋa, Azozɛfʋ dayʋa.» ⁴⁶Tɩ Anatanayɛlɩ yele ẽ yetɩ: «Bõn-sõŋɔ tã wʋn ze’ele Nazarɛtɩ?» Tɩ Afilipi lerge ẽ yetɩ: «Yi wa’am wa bɩsɛ.»

⁴⁷Tɩ Azezi yẽ Anatanayɛlɩ n sẽm a zẽ’am, tɩ a tɔgɛ a yelle yetɩ: «Ẽna de la Ɩsrayɛlɩ nẽra sɩra sɩra n ka tarɩ yelle.» ⁴⁸Tɩ Anatanayɛlɩ yele ẽ yetɩ: «Fõn ẽŋɛ la wãne mina mam?» Tɩ Azezi lerge ẽ yetɩ: «Fõn boe kẽnkãŋa la tẽŋa, lan dẽŋɛ Afilipi n wʋn wi fʋ la, mam yẽ fʋ mɛ.» ⁴⁹Tɩ Anatanayɛlɩ lerge ẽ yetɩ: «Karẽnsãama, fõn de la Nawẽnnɛ Dayʋa, la Ɩsrayɛlɩ dõma naba.» ⁵⁰Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Mam n yele fõn tɩ mam yẽ fõn boe kẽnkãŋa tẽŋa la ĩyã, tɩ fʋ bɔ mam sɩra? Fʋ wʋn yẽ bõn-kãra n gãnnɩ bõn-bãna.» ⁵¹Dee yele ẽ yetɩ: «Mam yetɩ ya la sɩra, tɩ ya wʋn yẽ Nawẽnnɛ yire n yo’oge, tɩ Nawẽnnɛ malɛkadõma zɔnna dee sigra Nẽrsaala Dayʋa la zuo.»

Pɔgdire kibsa n boe Kana tẽŋa

¹La dabsa atã daarɛ, pɔgdire kibsa n daan boe Kana, Galile so’olʋm pʋam. Tɩ Azezi ma daan bɔna mĩ. ²Tɩ ba mẽ wi Azezi la a karẽnbiisi, tɩ ba wa’am kibsa la. ³Tɩ dãam daan pɔ’ɔgɛ, tɩ Azezi ma yele ẽ yetɩ: «Dãam na pɔ’ɔgɛ mɛ.» ⁴Tɩ Azezi lerge ẽ yetɩ: «M ma, dagɩ fõn wʋn yele mam, mam n wʋn ẽŋɛ se’em. Mam wakatɛ nãn ka paagɛ.» ⁵Tɩ Azezi ma la yele tõntõnɩba la yetɩ: «Ẽŋa n yetɩ ya ẽŋɛ se’em wuu, ya ẽŋɛ.»

⁶La kuga dʋgrɔ bayoobɩ n daan boe mĩ tɩ Zifdõma daan tara pɛɛra ba mẽŋa wʋ ba sisgo n yetɩ ba ɩta se’em na. Ko’om lɩtrɩ pinii bɩɩ kɔbga n daan pɩtɩ dʋkɔ ayɩla. ⁷Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Ãgɛ-ya ko’om pɩrɛ dʋgrɔ la.» Tɩ ba ãgɛ pɩrɛ ba. ⁸Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Kãbgɛ-ya tarɩ ka bɔ sɛka n bɩsrɩ dia yelle la.» Tɩ ba kãbgɛ tarɩ ka bɔ ẽ. ⁹La sɛka n bɩsrɩ dia la yelle la n leme ko’om na, ba lebge la dãam, tɩ a ka mina ban ze’ele zẽ’a. La tõntõnɩba la n ãgɛ ko’om na mi mɛ. Tɩ sɛka n bɩsrɩ dia la yelle la wi pɔgdita la, ¹⁰yele ẽ yetɩ: «Nẽra woo ẽn dẽŋɛ bɔ la dã-sõma, tɩ ba sãn wa yũ tɩgɛ, tɩ ba yãŋa bɔ’ɔra dã-sɛba n ka ba ãna sõŋa la. La fõn dɩkɛ la dã-sõma ze’ele bɔ’ɔra poorʋm.»

¹¹Ẽna n de Azezi pɔspɔsɩ tõon-yãlma tɩ a ẽŋɛ. A ẽŋɛ ẽ na Kana Galile so’olʋm pʋam, pa’alɛ a na’am pãŋa, tɩ a karẽnbiisi la bɔ ẽ sɩra.

¹²Bɛla poorʋm, ẽŋa la a ma, la a yɩbsɩ, la a karẽnbiisi la sẽŋɛ la Kapɛrnaʋm. Ba kẽ bilam na dabsa fẽe.

Azezi dige leebdõma Wẽnde-kãtʋm

(Amatie 21:12-13, Amarkɩ 11:15-17, Aluki 19:45-46)

¹³La Zifdõma Zɔɔg-basɛ kibsa daarɛ n daan lɛm, tɩ Azezi sẽŋɛ Zerizalɛm, ¹⁴ka kẽ Wẽnde-kãtɛ la zẽnzakam yẽ nẽrba n koosrɩ niigi, la piisi, la na’adawɛma, la lig-tɛɛrba n zĩ mĩ. ¹⁵Tɩ a dɩkɛ mĩ’isi ẽŋɛ ka’asrɛ dige ba, la niigi, la piisi la wuu Wẽnde-kãtɛ la zẽnzakam tɩ ba yese, dee zã’agɛ lig-tɛɛrba la taablɩdõma lʋbɛ, tɩ ba ligri la ka’asɛ. ¹⁶Dee yele sɛba n koosrɩ na’adawɛma la yetɩ: «Tarɩ-ya ba yese. Da dɩkɛ-ya mam Sɔ deego la ẽŋɛ leebgo zẽ’a.» ¹⁷Tɩ a karẽnbiisi la tẽegɛ tɩ la gʋlsɛ yetɩ: «Nawẽnnɛ, fõn deego la nõŋlʋm tɩ mam tarɩ la, wʋn di mam wʋ bugum na.»

¹⁸Tɩ Zifdõma nẽŋadõma soke ẽ yetɩ: «Tõon-yãlma kãna tɩ fõn wʋn ẽŋɛ pa’alɛ tõma tɩ fõn tarɩ nõorɛ tɩ fʋ ẽŋɛ wãna?» ¹⁹Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Sã’am-ya Wẽnde-kãtɛ wã, tɩ mam wʋn le mẽ ẽ dabsa atã pʋam.» ²⁰Tɩ ba lerge ẽ yetɩ: «Ba dɩkɛ la yʋʋma pinaasɩ la ayoobɩ mẽ Wẽnde-ẽna wã, tɩ fõn yetɩ, fõn wʋn mẽ ẽ dabsa atã pʋam?»

²¹La Azezi n tɔgrɩ Wẽndeego yelle la, la de la a mẽŋa ĩyã yelle tɩ a tɔgrɩ. ²²La Azezi n daan wa ki dee vo’oge la, tɩ a karẽnbiisi la tẽegɛ tɩ a daan yele la wãna, tɩ ba bɔ Nawẽnnɛ gõŋɔ yetɔga, la Azezi n daan yele se’em na sɩra.

Azezi mi nẽrsaala woo tagsgɔ

²³La Azezi n daan boe Zerizalɛm Zɔɔg-basɛ kibsa la, nẽrba zozo’e n daan yẽ tɩ a tõnnɩ tõon-yãlma, tɩ ba bɔ ẽ sɩra. ²⁴La Azezi daan ka dɩkɛ a sũure wuu pa’alɛ ba, se’ere n soe la, a mi ba wuu mɛ. ²⁵A ka eerɩ tɩ nẽra tɔgɛ nẽrsaalba yelle bɔ ẽ, se’ere n soe la, a mi bõn-sɛka n boe nẽrsaalba sũure pʋam mɛ.

Azezi la Anikodɛm

¹Bʋraa ayɩla n daan boe Farisi dõma pʋam tɩ a yʋ’ʋrɛ dɛna Anikodɛm. A daan de la Zifdõma nẽŋadãana. ²Bʋra-ẽŋa daan wa’am na Azezi zẽ’am yʋ’ʋŋɔ wa yele ẽ yetɩ: «Karẽnsãama, tõma mi tɩ Nawẽnnɛ n tõm fõn tɩ fʋ dɛna karẽnsãama, se’ere n soe la, nẽra ka tã wʋn ẽŋɛ bõn-yãlma wʋ fõn ɩtɩ se’em wã wuu, sãn dagna Nawẽnnɛ n boe la a dãana.» ³Tɩ Azezi lerge ẽ yetɩ: «Mam yetɩ fʋ la sɩra sɩra, tɩ nẽra sãn ka yẽ dɔg-paalga, a ka tã wʋn yẽ Nawẽnnɛ so’olʋm.» ⁴Tɩ Anikodɛm soke ẽ yetɩ: «Nẽra n kʋrgɛ wʋn ẽŋɛ la wãne tɩ ba le tã’agɛ dɔgɛ ẽ paalga? A wʋn le tã’agɛ mɛ kẽ a ma pʋʋrʋm tɩ ba le dɔgɛ ẽ bɩɩ?» ⁵Tɩ Azezi lerge ẽ yetɩ: «Mam yetɩ fʋ la sɩra sɩra, tɩ nẽra sãn ka dɔgɛ la ko’om, la Nawẽnnɛ Sɩa, a ka tã wʋn kẽ Nawẽnnɛ so’olʋm pʋam. ⁶Nẽrsaala n dɔgɛ sɛka la de la nẽrsaala, la Nawẽnnɛ Sɩa n dɔgɛ sɛka la tarɩ la Nawẽnnɛ Sɩa vɔm. ⁷Da basɛ tɩ la di’ige fo, mam n yetɩ: Dẽnɩ tɩ ba le dɔgɛ ya la ĩyã. ⁸Kʋsebgo vugri la ẽn boorɩ zẽ’a, tɩ fʋ wõnna a dãmnɛ, dee ka mina ẽn ze’ele zẽ’a sẽna, la ẽn we’esɩ zẽ’a. Nawẽnnɛ Sɩa n dɔgɛ sɛka la ãna bɛla.»

⁹Tɩ Anikodɛm le soke ẽ yetɩ: «Bõn-ẽŋa wʋn ẽŋɛ la wãne ẽŋɛ?» ¹⁰Tɩ Azezi lerge ẽ yetɩ: «Fõn de Ɩsrayɛlɩ karẽnsãam-kɛ’ɛma dee ken ka mina bõn-ẽna? ¹¹Mam yetɩ fʋ la sɩra sɩra, tɩ tõma tɔgrɩ la sɛla tɩ tõma mi, dee yɛta sɛla tɩ tõma yẽ. La ya ka sakɛ tõma yetɔga la. ¹²Mam sãn tɔgɛ dũnia wã yɛla pa’alɛ ya, tɩ ya ka sakɛ, mam sãn tɔgɛ Nawẽnnɛ yire yɛla pa’alɛ ya, ya wʋn ẽŋɛ la wãne sakɛ? ¹³Nẽra nẽra nãn ka zom Nawẽnnɛ yire, sãn dagna Nẽrsaala Dayʋa la n ze’ele Nawẽnnɛ yire sige. ¹⁴Wʋ Amoyisi n yʋʋn zẽkɛ bõnsɛla dɔɔgɔ zuo weego pʋam se’em na, dẽnɩ tɩ ba zẽkɛ Nẽrsaala Dayʋa la mẽ bɛla. ¹⁵Tɩ nẽr-sɛka woo n bɔ ẽ sɩra wʋn tara vɔm n ka ba’asrɩ.»

¹⁶Nawẽnnɛ nõŋɛ nẽrsaalba mɛ halɩ, tɩ a tõm a Bi-yẽŋa dũnia zuo, tɩ nẽr-sɛka woo n bɔ ẽ sɩra kãn sã’am, la a wʋn yẽ vɔm n ka ba’asrɩ. ¹⁷Nawẽnnɛ ka tõm a Dayʋa la dũnia tɩ a di nẽrba sarɩya sɩbgɛ ba, a tõm ẽ tɩ a fãagɛ ba mɛ basɛ. ¹⁸La sɛka n bɔ ẽ sɩra, ba kãn di a sarɩya. La sɛka n ka bɔ ẽ sɩra la, a põn koŋe bʋʋrɔ mɛ, ẽn ka bɔ Nawẽnnɛ Bi-yẽŋa la sɩra la ĩyã. ¹⁹Bõn-ẽna n de sarɩyadia la: Peelem wa’am dũnia pʋam mɛ, la nẽrsaalba nõŋɛ la lika gãnna peelem na, ba tõoma n de tõon-be’ero la ĩyã. ²⁰Nẽr-sɛka woo n tõnnɩ tõon-be’ero sisri peelem mɛ, a ka sẽm peelem pʋam, a zotɩ mɛ tɩ a tõoma la wʋn puke. ²¹La nẽr-sɛka woo n tõnnɩ sɩra sẽm na peelem zẽ’am, tɩ a tõoma la pa’alɛ tɩ a sakrɩ la Nawẽnnɛ.

Azã tɔgɛ Azezi yelle

²²Bɛla poorʋm, Azezi la a karẽnbiisi sẽŋɛ la Zude so’olʋm ka bɔna bilam misra nẽrba ko’om pʋam. ²³Tɩ Azã mẽ daan bɔna Enõ tẽŋa n lɛm Salim tẽŋa la misri nẽrba ko’om pʋam, se’ere n soe la, ko’om n daan boe mĩ zo’oge. Tɩ nẽrba sẽnna, tɩ a misra ba. ²⁴Wakat-ẽŋa ba daan nãn ka kẽ’esɛ Azã yʋ’a deem.

²⁵Tɩ Azã karẽnbiisi basɛba, la Zifdõma nẽra daan wẽ’era nõke’ene, Zifdõma sisgo n yetɩ ba pɛɛra ba mẽŋa malgra la yelle. ²⁶Tɩ ba sẽŋɛ Azã zẽ’am ka yele ẽ yetɩ: «Karẽnsãama, sɛka n daan boe la fõn Zʋrdẽ doone ke bɔba la, sɛka tɩ fõn daan tɔgɛ a yelle la, ẽn wãna n misri nẽrba ko’om pʋam, tɩ nẽrba wuu sẽnna a zẽ’am.» ²⁷Tɩ Azã lerge ba yetɩ: «Nẽra ka tã wʋn to’oge sɛla tɩ la sãn dagna Nawẽnnɛ n bɔ ẽ. ²⁸Yãma mẽŋa tã wʋn bɔ kaseto mɛ tɩ mam yetɩ: ‹Dagɩ mam n de Krisi la. La, ba tõm mam mɛ tɩ m dẽŋɛ a nẽŋa wa’am.› ²⁹La ãn wʋ nẽra n di pɔga: Pɔgdita la n soe pɔka la, la pɔgdita la sɩrɛ n ze dee sɛlsra a yetɔga la, a tarɩ sũ-yẽlga mɛ zozo’e. Bɛla mam tarɩ sũ-yẽlga mɛ zozo’e. ³⁰Dẽnɩ tɩ ẽŋa lebge kãtɛ dee tɩ mam lebge pɩka.

³¹Sɛka n yese saazuum wa’am n gãnnɩ wuu, la sɛka n yese dũnia de la dũnia nẽra, la a tɔgrɩ la dũnia yelle. Sɛka n yese Nawẽnnɛ yire wa’am na n gãnnɩ wuu, ³²la a tɔgrɩ la ẽn wõm dee yẽ sɛla la, la nẽra nẽra ka to’oge a yetɔga la. ³³Nẽr-sɛka n to’oge a yetɔga la sakɛ mɛ tɩ Nawẽnnɛ de la sɩra dãana. ³⁴Se’ere n soe la, sɛka tɩ Nawẽnnɛ tõm na tɔgrɩ la Nawẽnnɛ yetɔga, Nawẽnnɛ n bɔ ẽ a Sɩa pãŋa zozo’e la ĩyã.

³⁵Sɔ Nawẽnnɛ nõŋɛ a Dayʋa la mɛ, tɩ a dɩkɛ sɛla woo ẽŋɛ a nu’usum. ³⁶Sɛka n bɔ a Dayʋa la sɩra tarɩ la vɔm n ka ba’asrɩ. La sɛka n ka sakɛ a Dayʋa la kãn yẽ vɔm n ka ba’asrɩ, la Nawẽnnɛ sũ-isgre boe a dãana zuo.»

Azezi tɔgrɩ la Samaari pɔka

¹Azezi daan bãŋɛ mɛ tɩ Farisi dõma wõm tɩ ẽŋa yẽtɩ karẽnbiisi gãnna, dee misri ba ko’om pʋam gãnna Azã. ²La, la daan dagɩ Azezi mẽŋa n misri ba ko’om pʋam, la de la a karẽnbiisi la. ³La Azezi n daan bãŋɛ ban tɔgrɩ se’em na, tɩ a ze’ele Zude so’olʋm lɛbra Galile. ⁴La daan de la a doose Samaari so’olʋm pʋam tole. ⁵Tɩ a daan sẽŋɛ ka paagɛ Samaari tẽŋa yʋ’ʋrɛ n de Sisaarɩ n lɛm va-sɛka tɩ Azakɔbɩ yʋʋn bɔ a bia Azozɛfʋ la. ⁶Azakɔbɩ lʋa n daan boe bilam, tɩ Azezi sẽŋɛ targɛ zĩ’ire lʋa la nõorʋm. La daan de wʋ wʋntɛɛŋa zuu-tẽŋasʋka.

⁷Tɩ Samaari pɔka wa’am tɩ a ãkɛ ko’om. Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Ẽŋɛ ko’om bɔ ma tɩ m yũ.» ⁸(Dee tɩ a karẽnbiisi la daan sẽŋɛ tẽŋa pʋam tɩ ba ka da dia.) ⁹Tɩ pɔka la soke ẽ yetɩ: «Bẽm tɩ fõn dɛna Zifu sɔsra mam n de Samaari pɔka yetɩ, m bɔ fʋ ko’om tɩ fʋ yũ?» Se’ere n soe la, Zifdõma la Samaari dõma daan nẽ’esrɩ la taaba.

¹⁰Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Fʋ sãn mina Nawẽnnɛ n bɔ’ɔrɩ sɛla, la sɛka n yetɩ fʋ tɩ ‹bɔ ma ko’om tɩ m yũ› la, fʋ wʋn sose nɩ ẽ, la a wʋn bɔ fɔ ko’om n bɔ’ɔrɩ vɔm.»

¹¹Tɩ pɔka la lerge yetɩ: «M Zuudãana, fõn ka tarɩ lʋwannɛ, dee tɩ lʋa la kɔ, fõn wʋn yẽ vɔm ko-bãma la bɛ? ¹²Tõma yaaba Azakɔbɩ n bɔ tõma lʋa la, ẽŋa la a kɔma, la a dũnsi yũ lʋa la ko’om mɛ. Fõn tẽ’esɛ tɩ fõn gãnnɩ tõma yaaba la bɩɩ?» ¹³Tɩ Azezi lerge ẽ yetɩ: «Sɛka woo n yũ lɔ-ẽna ko’om na, koyũuro wʋn le tarɩ ẽ. ¹⁴La sɛka n wʋn yũ ko-sɛba tɩ mam wʋn bɔ ẽ na, koyũuro kãn le malɩn tarɩ ẽ. La ko-sɛba tɩ mam wʋn bɔ ẽ na wʋn lebge wʋ bulga, bulla a pʋam bɔ’ɔra ẽ vɔm n ka ba’asrɩ.»

¹⁵Tɩ pɔka la lerge ẽ yetɩ: «M Zuudãana, bɔ ma ko-sɛba tɩ m wʋn yũ tɩ koyũuro kãn le tara mam na, tɩ m da le wa’am kalam wa ãkɛ ko’om.»

¹⁶Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Sẽŋɛ ka wi fʋ sɩra tɩ ya wa’am.» ¹⁷Tɩ pɔka la lerge ẽ yetɩ: «Mam ka tarɩ sɩra.» Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Fʋ tarɩ bʋʋrɔ, fõn yetɩ fõn ka tarɩ sɩra la. ¹⁸Fʋ ele la sɩrba banuu, la fõn boe la sɛka lɛɛlɛ wã dagɩ fʋ sɩra, bɛla fʋ tɔgɛ la asɩra.»

¹⁹Tɩ pɔka la yele Azezi yetɩ: «M Zuudãana, lɛɛlɛ wã mam bãŋɛ tɩ fõn de la Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa. ²⁰Tõma yaabdõma yʋʋn pʋ’ʋsrɩ Nawẽnnɛ na tãn-ẽna zuo. Tɩ yãma Zifdõma yetɩ, dẽnɩ tɩ nẽrba pʋ’ʋsra Nawẽnnɛ Zerizalɛm.» ²¹Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Pɔka, bɔ mam yetɔga wã sɩra tɩ wakatɛ n sẽm tɩ ya kãn pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ n de tɩ Sɔ la tãn-ẽna zuo, bɩɩ Zerizalɛm. ²²Yãma Samaari dõma pʋ’ʋsrɩ la sɛka tɩ ya ka mi. La tõma Zifdõma pʋ’ʋsrɩ la sɛka tɩ tõma mi, se’ere n soe la, fãarɛ ze’ele la Zifdõma zẽ’am. ²³La wakatɛ sẽna, la a paam mɛ, tɩ sɛba n pʋ’ʋsrɩ Nawẽnnɛ sɩra sɩra la, wʋn pʋ’ʋsɛ ẽ la a Sɩa pãŋa, la sɩra. Tɩ Sɔ Nawẽnnɛ n boorɩ tɩ ba pʋ’ʋsra ẽ se’em n bɛla. ²⁴Nawẽnnɛ de la Sɩa, dẽnɩ tɩ sɛba n pʋ’ʋsrɩ ẽ na, pʋ’ʋsra ẽ la a Sɩa pãŋa, la sɩra.»

²⁵Tɩ pɔka la lerge ẽ yetɩ: «Mam mi tɩ Mesi la sẽm mɛ, sɛka tɩ Nawẽnnɛ looge, tɩ ba wi’ira tɩ Krisi la. Ẽŋa sãn wa’am, a wʋn pa’alɛ tɔ sɛla woo.» ²⁶Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Mam n de ẽŋa n tɔgrɩ la fõn wã.»

²⁷Bɛla mã’a tɩ a karẽnbiisi la wa’am, tɩ la di’ige ba, ẽn tɔgrɩ la pɔka la. La baa bɛla, nẽra nẽra ka soke ẽ yetɩ: «Fõn boorɩ la bẽm?» bɩɩ: «Fõn tɔgrɩ la pɔka la tɩ bẽm?»

²⁸Tɩ pɔka la basɛ a yoore la, dee sẽŋɛ tẽŋa pʋam ka yele nẽrba yetɩ: ²⁹«Wa’am-ya wa bɩsɛ bʋraa n yele mam sɛla wuu tɩ mam ẽŋɛ. A nõo kãn dɛna la Krisi la?» ³⁰Tɩ ba yese tẽŋa la pʋam sẽŋɛ a zẽ’am.

³¹Wakat-ẽŋa tɩ a karẽnbiisi la mõrgra ẽ yetɩ: «Karẽnsãama, di wɛ!» ³²Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Mam tarɩ la dia dita tɩ yãma ka mina.» ³³Tɩ a karẽnbiisi la daan sɔkra taaba yetɩ: «Nẽra n tarɩ dia wa’am wa bɔ ẽ bɩɩ?» ³⁴Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Mam dia de la m ẽŋɛ sɛka n tõm mam na n boorɩ se’em, dee tõm a tõonɛ na ba’asɛ. ³⁵Yãma yetɩ: ‹La deege la wõr-sɩnaasɩ tɩ bõnkɔɔla lagsgɔ paagɛ.› La mam yetɩ ya mɛ tɩ ya gorge bɩsɛ vatɔ la, ba bɩ mɛ paagɛ lagsgɔ. ³⁶Sɛka n lagsrɩ la põn tara la yɔɔrɔ. Lagsgɔ la de la nẽrba tɩ a lagsrɩ tɩ ba tara vɔm n ka ba’asrɩ. Bɛla tɩ sɛka n bʋrɛ, la sɛka n lagsɛ la lagɩm ɩta sũ-yẽlga. ³⁷Yetɔg-ẽna wã de la sɩra: ‹Ayẽma n bʋtɩ, tɩ ayẽma lagsra›. ³⁸Mam tõm ya tɩ ya sẽŋɛ ka lagsɛ la nẽrba, wʋ va’am tɩ yãma ka tõm dee lagsra a bõnkɔɔla. La de la nẽrba basɛba n tõm tɩ yãma po dita tõonɛ na yõorɔ.»

³⁹Samaari tẽn-ẽŋa nẽrba zozo’e bɔ Azezi sɩra mɛ, pɔka la n yele ba yetɩ: «A yele mam na sɛla wuu tɩ mam ẽŋɛ» la ĩyã. ⁴⁰Bɛla tɩ Samaari dõma la wa’am Azezi zẽ’am wa sose ẽ yetɩ, a bɔna bãma zẽ’am. Tɩ a bɔna ba zẽ’am dabsa ayi.

⁴¹Tɩ nẽrba zozo’e daan le bɔ ẽ sɩra pa’asɛ, a yetɔga la ĩyã. ⁴²La ba daan yele pɔka la yetɩ: «La ka le dɛna fõn yele la ĩyã tɩ tõma bɔ ẽ sɩra. Tõma mẽŋa wõm a yetɔga mɛ, la tõma mi tɩ ẽna sɩrɩ de la dũnia Fãagra la.»

Azezi botɩ naba tõntõn-kɛ’ɛma bia yẽ ĩmã’asʋm

⁴³La dabsa ayi la poorʋm, Azezi yese bilam sẽŋɛ la Galile. ⁴⁴Azezi mẽŋa daan yetɩ: «Ba ka nannɩ Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa a mẽŋa tẽŋa.» ⁴⁵La ẽn paagɛ Galile la, ba to’oge ẽ mɛ sõŋa sõŋa, se’ere n soe la, ba mẽŋa daan sẽŋɛ Zerizalɛm Zɔɔg-basɛ kibsa la wakatɛ ka yẽ ẽn ẽŋɛ se’em na wuu mɛ.

⁴⁶La Azezi daan le sẽŋɛ la Kana n boe Galile so’olʋm na, zẽ’e-sɛka tɩ a daan botɩ ko’om lebge dãam na. La naba tõntõn-kɛ’ɛma n daan boe Kapɛrnaʋm tɩ a dayʋa bẽ’era. ⁴⁷Tɩ a wõm tɩ Azezi ze’ele la Zude wa’am Galile, tɩ a sẽŋɛ a zẽ’am ka sose ẽ yetɩ, ẽŋa bia n boe mĩ tɩ a ki, a wa’am wa botɩ a yẽ ĩmã’asʋm. ⁴⁸Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Ya sãn ka yẽ bõn-yãlma, la yel-kɩrsɩ, ya ka bɔ’ɔrɩ mam sɩra.» ⁴⁹Tɩ naba tõntõn-kɛ’ɛma la yele ẽ yetɩ: «M Zuudãana, wa’am tɔtɔ tɩ m bia la nãn ka ki.» ⁵⁰Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Sẽŋɛ, fʋ bia la yeege mɛ.» Tɩ bʋraa la daan bɔ Azezi yetɔga la sɩra, kulla. ⁵¹La ẽn boe sore kulla la, tɩ a tõntõnɩba tʋ’ʋsɛ ẽ, yele ẽ yetɩ: «Fʋ bia la yeege mɛ.» ⁵²Tɩ a soke ba tɩ: «Wakat-kãna tɩ la sõɩ?» Tɩ ba lerge ẽ yetɩ: «Zaam wʋntɛɛŋa karf-ayɩla tɩ a ɔɔrɔ la basɛ ẽ.» ⁵³Tɩ a sɔ la bãŋɛ tɩ la de la wakat-ẽŋa tɩ Azezi yele ẽŋa tɩ a bia la yeege mɛ na. Tɩ ẽŋa la a yir-dõma wuu bɔ Azezi sɩra. ⁵⁴Ẽna de la bõn-yãlma bʋyi dãana tɩ Azezi ẽŋɛ Galile, ẽn daan ze’ele Zude lebe Galile la.

Azezi botɩ kɔɔrŋɔ yẽ ĩmã’asʋm

¹Bɛla poorʋm, Azezi sẽŋɛ la Zerizalɛm tɩ a ka di Zifdõma kibsa. ²La kʋlga n daan boe Zerizalɛm tɩ a yʋ’ʋrɛ la Ebre yetɔga dɛna Betɛsda, a lɛm na piisi zanõrɛ, tɩ põnsɩ banuu bɔna mĩ. ³Tɩ bã’adõma zozo’e daan gã põnsɩ la tẽŋa, fɔɔsɩ la wɔbsɩ, la kɔɔrnɔ. [Ba daan gu’ura la ko’om na sãn wa dãmɛ. ⁴Se’ere n soe la, Nawẽnnɛ malɛka n daan sigri kʋlga la pʋam wakat-wakatɛ dãmna ko’om na. La malɛka la sãn dãmɛ ko’om na, nẽr-sɛka n dẽŋɛ sige ko’om na pʋam, a yẽtɩ ĩmã’asʋm mɛ, baa bã’a-sɛka n tarɩ ẽ.]

⁵La bʋraa ayɩla n daan boe mĩ tɩ bã’a tara ẽ yʋʋma pitã la anii. ⁶Tɩ Azezi yẽ ẽ gãɩ, bãŋɛ tɩ a bẽ yuuge mɛ, yele ẽ yetɩ: «Fʋ boorɩ tɩ fʋ yẽ ĩmã’asʋm?» ⁷Tɩ bã’ara la lerge ẽ yetɩ: «Zuudãana, mam ka tara nẽra tɩ ko’om na sãn wa dãmɛ tɩ a wʋn yõkɛ mam basɛ kʋlga la pʋam. Mam sãn yetɩ m sige, ayẽma n dẽŋɛ mam sige.» ⁸Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Isge, dɩkɛ fʋ bõn-gã’ala sẽŋɛ.» ⁹Bilam zẽ’am tɩ bʋraa la daan yẽ ĩmã’asʋm, dɩkɛ a bõn-gã’ala sẽnna.

La daar-ẽŋa daan de la Zifdõma vo’osgo daarɛ. ¹⁰Bɛla tɩ Zifdõma nẽŋadõma yele bʋraa la n yẽ ĩmã’asʋm na yetɩ: «La de la vo’osgo daarɛ, la sisri mɛ tɩ fʋ tʋ bõn-gã’ala.» ¹¹Tɩ a lerge ba yetɩ: «Sɛka n botɩ mam yẽ ĩmã’asʋm na, yele mam tɩ m dɩkɛ m bõn-gã’ala sẽŋɛ.» ¹²Tɩ ba soke ẽ yetɩ: «Nẽr-kãna n yele fõn yetɩ, fʋ dɩkɛ fʋ bõn-gã’ala sẽŋɛ?» ¹³Tɩ sɛka n yẽ ĩmã’asʋm na ka mina ẽn de sɛka, se’ere n soe la, Azezi daan kẽ la nẽr-kʋʋŋɔ n boe bilam na pʋam fõrgɛ.

¹⁴Bɛla poorʋm tɩ Azezi yẽ bʋraa la Wẽnde-kãtʋm na, yele ẽ yetɩ: «Bɩsɛ, fʋ yẽ ĩmã’asʋm. Da le tõm tõon-be’ero, tɩ sɛla n de be’em gãnna bɛla da paagɛ fɔ.» ¹⁵Tɩ bʋraa la sẽŋɛ ka yele Zifdõma nẽŋadõma la, tɩ nẽr-sɛka n botɩ ẽŋa yẽ ĩmã’asʋm na de la Azezi. ¹⁶Tɩ ba daan ɛɛra tɩ ba nãmsɛ Azezi, ẽn botɩ kɔɔrŋɔ yẽ ĩmã’asʋm vo’osgo daarɛ la ĩyã.

Nawẽnnɛ Dayʋa Azezi tarɩ a Sɔ nõorɛ mɛ

¹⁷Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Mam Sɔ tõnnɩ mɛ wa paam nãnannɛ wã, tɩ mam mẽ tõnna.» ¹⁸Tɩ Zifdõma nẽŋadõma daan malɩn ɛɛra tɩ ba kʋ ẽ, la dagɩ ẽn sã’am vo’osgo daarɛ sisgo la mã’a ĩyã, la de la ẽn ken wi’ira Nawẽnnɛ tɩ ẽŋa Sɔ, ɩta a mẽŋa wʋ Nawẽnnɛ na ĩyã.

¹⁹Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ Dayʋa la ka tã ɩta sɛla sɛla la a mẽŋa nõorɛ. A ɩtɩ la ẽn yẽ tɩ a Sɔ ɩtɩ se’em na. Sɔ la n ɩtɩ se’em na, a Dayʋa la mẽ ɩtɩ la bɛla mẽŋa. ²⁰Se’ere n soe la, Sɔ la nõŋɛ a Dayʋa la mɛ, pa’alɛ ẽ sɛla wuu tɩ ẽŋa mẽŋa ɩtɩ, la a wʋn pa’alɛ ẽ na tõon-kãra n gãnnɩ bãna wã tɩ la di’ige ya. ²¹La wʋ Sɔ la n vo’orɩ kũm bɔ’ɔra ba vɔm na, Dayʋa la mẽ bɔ’ɔra sɛba tɩ a boorɩ vɔm na bɛla. ²²La Sɔ la ka diti nẽra nẽra sarɩya, a basɛ sarɩyadia la wuu bɔ la a Dayʋa la, ²³tɩ nẽrba wuu wʋn nã’asra Dayʋa la, wʋ ba nã’asrɩ a Sɔ la se’em na. La sɛka n ka nã’asrɩ Dayʋa la, a ka nã’asrɩ Sɔ la n tõm ẽ na.

²⁴Mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ sɛka n selse mam yetɔga dee bɔ sɛka n tõm mam na sɩra, a tarɩ la vɔm n ka ba’asrɩ. La ba kãn di a sarɩya. La a yese la kũm pʋam tara vɔm n ka ba’asrɩ. ²⁵Mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ wakatɛ sẽm mɛ, la a paam mɛ, tɩ sɛba n ka tarɩ vɔm na wʋn wõm Nawẽnnɛ Dayʋa la kõa, la sɛba n wõm na wʋn vɔa. ²⁶Se’ere n soe la, Sɔ Nawẽnnɛ n tarɩ vɔm a mẽŋa bɔ’ɔra se’em na, a bɔ a Dayʋa la mẽ vɔm na bɛla, tɩ a tara bɔ’ɔra. ²⁷La a bɔ ẽ nõorɛ mɛ tɩ a dita sarɩya, ẽn de Nẽrsaala Dayʋa la ĩyã. ²⁸Da basɛ-ya tɩ mam n tɔgɛ se’em na di’ige ya, se’ere n soe la, wakatɛ sẽm mɛ tɩ sɛba wuu n boe yɔɔm wʋn wõm a kõa, ²⁹vo’oge ze’ele yɔɔrɔ pʋam yese. Tɩ sɛba n ẽŋɛ sõŋa yẽ vɔm Nawẽnnɛ zẽ’am, la sɛba n ẽŋɛ be’em, a wʋn di ba sarɩya.

³⁰Mam ka tã wʋn ẽŋɛ sɛla sɛla la m mẽŋa nõorɛ. Mam diti sarɩya wʋ mam n wõm se’em Nawẽnnɛ zẽ’am na. La mam sarɩyadia masɛ mɛ. Se’ere n soe la, mam ka eerɩ tɩ m ẽŋɛ mam mẽŋa n boorɩ se’em, la de la sɛka n tõm mam na n boorɩ se’em.

³¹Mam sãn bɔ m mẽŋa kaseto, a kãn dɛna kaseto asɩra. ³²La nẽra ayẽma n boe bɔ’ɔra mam kaseto, la mam mi tɩ a kaseto la tɩ a bɔ’ɔrɩ mam yelle la de la sɩra. ³³La yãma tõm nẽra mɛ Azã zẽ’am, tɩ a tɔgɛ sɩra kaseto bɔ ya. ³⁴Sãn dɛna mam, mam kaseto ka ze’etɩ nẽrsaala zẽ’am, la mam yele bɛla tɩ ya tã’agɛ yẽ la fãarɛ. ³⁵Azã daan ãn wʋ fɩtla n laŋɛ nẽegɛ, la yãma daan sakɛ mɛ tɩ ya ẽŋɛ sũ-yẽlga wakatɛ fẽe mã’a la a peelem na. ³⁶La mam tarɩ kaseto mɛ gãnna Azã dẽnnɛ na. La de la tõon-sɛba tɩ mam Sɔ bɔ mam tɩ m tõm na, tõon-bãma tɩ mam tõnnɩ na n bɔ’ɔrɩ mam kaseto pa’ala tɩ mam Sɔ Nawẽnnɛ n tõm mam. ³⁷La mam Sɔ la n tõm mam na bɔ’ɔrɩ mam kaseto mɛ. Yãma nãn ka wõm a kõa, la ya nãn ka yẽ ẽ. ³⁸La a yetɔga la ka boe ya sũure pʋam, bɛla n soe tɩ ya ka bɔ sɛka tɩ a tõm na sɩra. ³⁹Yan eerɩ tɩ ya bãŋɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ yetɔga la võorɛ la, ya tẽ’esɛ tɩ ya wʋn yẽ la vɔm n ka ba’asrɩ a pʋam. La de la gõn-ẽŋa n tɔgrɩ mam yelle. ⁴⁰La ya ka boorɩ tɩ ya wa’am mam zẽ’am wa yẽ vɔm na.

⁴¹Mam ka eerɩ nã’asgɔ nẽrsaalba zẽ’am. ⁴²La mam mi ya, mam mi tɩ ya ka nõŋɛ Nawẽnnɛ. ⁴³Mam wa’am na m Sɔ yʋ’ʋrɛ, tɩ ya ka to’oge mam. La ayẽma sãn wa’am na a mẽŋa yʋ’ʋrɛ, ẽŋa tɩ ya to’orɩ. ⁴⁴Yãma to’osrɩ la pẽka taaba zẽ’am, dee ka ɛɛra pẽka n ze’etɩ Nawẽnnɛ ayɩla mã’a zẽ’am. Yãma wʋn ẽŋɛ la wãne bɔ mam sɩra? ⁴⁵Da tẽ’esɛ-ya tɩ mam n wʋn yetɩ ya ka tarɩ bʋʋrɔ mam Sɔ la zẽ’am, la de la Amoyisi n wʋn yetɩ ya ka tarɩ bʋʋrɔ, ẽŋa tɩ ya te’ege. ⁴⁶Ya sãn bɔ nɩ Amoyisi sɩra, ya wʋn bɔ mam mẽ sɩra mɛ, se’ere n soe la, a gʋlsɛ mam yelle mɛ. ⁴⁷La ya sãn ka bɔ ẽŋa n gʋlsɛ bõn-sɛba la sɩra, ya wʋn ẽŋɛ la wãne bɔ mam yetɔga la sɩra?»

Azezi bɔ nẽr-kʋʋŋɔ dia

(Amatie 14:13-21, Amarkɩ 6:30-44, Aluki 9:10-17)

¹Bɛla poorʋm, Azezi daan sẽŋɛ la Galile mõgrɛ tɩ ba ken wi’ira tɩ Tiberiadɩ mõgrɛ la doone. ²Tɩ nẽr-kʋʋŋɔ doose ẽ, ban yẽ tɩ a tõnnɩ tõon-yãlma botɩ bã’adõma yẽta ĩmã’asʋm na ĩyã. ³Tɩ Azezi la a karẽnbiisi zom tãŋa zuo ka zẽa. ⁴La Zifdõma kibsa n de Zɔɔg-basɛ la daan lɛm mɛ. ⁵Tɩ Azezi zẽkɛ zuugo yẽ nẽr-kʋʋŋɔ n sẽm a zẽ’am, tɩ a soke Afilipi yetɩ: «Tɩ wʋn yẽ dia la bɛ da bɔ nẽr-bãna wã tɩ ba di?»

⁶A daan yele wãna tɩ a di la a yɛm bɩsɛ, bẽm ĩyã, a mẽŋa daan põn mina ẽŋa n wʋn ẽŋɛ se’em mɛ. ⁷Tɩ Afilipi lerge ẽ yetɩ: «Baa tɩ sãn da dia lig-kõba kɔbsyi, la ka tã wʋn seke tɩ nẽra woo to’oge fẽfẽe.» ⁸Tɩ Azezi karẽnbia ayɩla yʋ’ʋrɛ n de A’ãndre n de Asimõ-pɩyɛɛrɩ yɩbga yele ẽ yetɩ: ⁹«Budibla n boe kalam tara borborɩ banuu, la zũn-pɩgsɩ bayi. La bãna de la bẽm, tɩ tɩ wʋn dɩkɛ bɔ nẽrba n zo’oge wãna?»

¹⁰Tɩ Azezi yetɩ: «Basɛ-ya tɩ nẽrba la zĩ’ire.» La mõogɔ n daan boe zẽ’e-ẽŋa zo’oge. Tɩ ba zĩ’ire, la bʋraasɩ kãllɛ daan de wʋ tʋsanuu. ¹¹Tɩ Azezi to’oge borborɩ la pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ, dee pʋɩ bɔ nẽrba la n zĩ la, la a daan ken ẽŋɛ zũma la mẽ na bɛla. Tɩ nẽra woo to’oge ẽn boorɩ se’em di tɩgɛ.

¹²La ban daan di tɩgɛ la, tɩ Azezi yele a karẽnbiisi la yetɩ: «Lagsɛ-ya borbor-gito la n deege la, tɩ sɛla da sã’am.» ¹³Tɩ ba lagsɛ borborɩ banuu la tɩ ba di deege la gito, tɩ ba pɩrɛ pɩtɔ pia la ayi. ¹⁴Nẽrba la n yẽ Azezi n ẽŋɛ bõn-yãlma la, tɩ ba yetɩ: «Ẽna wã sɩrɩ de la Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa la tɩ ba yetɩ a sẽm dũnia zuo la.» ¹⁵La Azezi daan bãŋɛ mɛ tɩ ba boorɩ tɩ ba pẽrgɛ ẽŋa mɛ tɩ a di na’am, tɩ a lebe sẽŋɛ tãŋa la zuo ẽŋa ayɩla mã’a.

Azezi sẽnnɩ ko’om zuo

(Amatie 14:22-33, Amarkɩ 6:45-52)

¹⁶Tɩ zaanõorɛ daan paagɛ, tɩ Azezi karẽnbiisi la sige mõgrʋm, ¹⁷ka kẽ õorŋɔ pãrgra ko’om na wɛ’ɛsa Kapɛrnaʋm, mõgrɛ la ke bɔba. Tɩ wẽnnɛ daan sobe, dee tɩ Azezi nãn ka sẽŋɛ ba zẽ’am. ¹⁸Tɩ kʋseb-kãtɛ vugra tɩ ko’om na wẽ’era ke’enke’em. ¹⁹Tɩ ba sẽŋɛ masɛ wʋ kilomẽtrɩ anuu bɩɩ kilomẽtrɩ ayoobɩ, yẽ tɩ Azezi sẽnnɩ ko’om na zuo lɛnna õorŋɔ la, tɩ dabeem yõkɛ ba. ²⁰Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «La de la mam. Da zoe-ya dabeem.» ²¹Tɩ ba bɔɔra tɩ a kẽ õorŋɔ la pʋam. Tɩ õorŋɔ la darɛ paagɛ zẽ’e-sɛka tɩ ba we’esɩ la.

Azezi de la dia n bɔ’ɔrɩ vɔm

²²Tɩ beere daan wiige, tɩ nẽr-sɛba n weege mõgrɛ la doone ke bɔba la bãŋɛ tɩ õorŋɔ ayɩla mã’a n zaam boe. La ba yẽ tɩ Azezi ka kẽ õorŋɔ la pʋam la a karẽnbiisi la, a karẽnbiisi la mã’a n fõrgɛ. ²³Tɩ õornɔ basɛba ze’ele Tiberiadɩ wa’am wa lɛm zẽ’e-sɛka tɩ Zuudãana Azezi daan pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ dia la ĩyã, dee tɩ ba di la. ²⁴La nẽr-kʋʋŋɔ la n yẽ tɩ Azezi, la a karẽnbiisi la ka boe zẽ’e-ẽŋa la, tɩ ba kẽ õornɔ sẽŋɛ Kapɛrnaʋm tɩ ba ka ɛ ẽ.

²⁵La ba daan sẽŋɛ ka yẽ Azezi la mõgrɛ la doone ke bɔba, soke ẽ yetɩ: «Karẽnsãama, wãne mã’a tɩ fõn wa’am kalam?» ²⁶Tɩ a lerge ba yetɩ: «Mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ yan eerɩ mam na, dagɩ tɩ ya bãŋɛ la mam bõn-yãlma la võorɛ, la de la yan di tɩgɛ la ĩyã. ²⁷Da tõnna-ya dia n wʋn sã’am ĩyã, tõnna-ya di-sɛba n bɔ’ɔrɩ vɔm n ka ba’asrɩ ĩyã, Nẽrsaala Dayʋa n wʋn bɔ ya vɔm ẽŋa. Se’ere n soe la, la de la ẽŋa tɩ Nawẽnnɛ n de Sɔ la bɔ ẽ a nõorɛ.» ²⁸Tɩ ba soke Azezi yetɩ: «Tɩ wʋn ẽŋɛ la wãne tõm tõon-sɛba tɩ Nawẽnnɛ boorɩ?» ²⁹Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Tõon-sɛka tɩ Nawẽnnɛ boorɩ tɩ ya tõm, de la ya sakɛ sɛka tɩ a tõm na.» ³⁰Tɩ ba yele ẽ yetɩ: «Tõon-yãlma kãna tɩ fõn wʋn ẽŋɛ tɩ tõma yẽ, bɔ fʋ sɩra? Tõon-kãna tɩ fõn wʋn tõm? ³¹Tɩ yaabdõma yʋʋn di la dia tɩ ba wi’iri tɩ mannɩ weem, wʋ lan gʋlsɛ se’em na, a yʋʋn bɔ ba la dia n ze’ele Nawẽnnɛ yire, tɩ ba di.» ³²Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Mam yetɩ ya la asɩra, tɩ la dagɩ Amoyisi n yʋʋn bɔ ya dia n ze’ele Nawẽnnɛ yire la, la de la mam Sɔ Nawẽnnɛ n bɔ’ɔrɩ ya dia sɩra sɩra n ze’ele Nawẽnnɛ yire. ³³Dia sɩra sɩra tɩ Nawẽnnɛ bɔ ya la, de la sɛka n ze’ele Nawẽnnɛ yire sige dũnia bɔ’ɔra nẽrba vɔm na.» ³⁴Tɩ ba yele ẽ yetɩ: «Zuudãana, bɔ’ɔra tɔ di-ẽŋa daarɛ woo.»

³⁵Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Mam n de dia n bɔ’ɔrɩ vɔm na. Nẽr-sɛka woo n sẽm mam zẽ’am, kɔm kãn malɩn yõkɛ ẽ, la sɛka n bɔ mam sɩra, koyũuro kãn malɩn tara ẽ. ³⁶La mam yele yãma mɛ, tɩ ya yẽ mam mɛ, la ya ka bɔ mam sɩra. ³⁷Sɛba wuu tɩ mam Sɔ Nawẽnnɛ bɔ’ɔrɩ mam, sẽm mam zẽ’am mɛ. La sɛka n sẽm mam zẽ’am, mam kãn dige nẽra baa ayɩla basɛ. ³⁸Se’ere n soe la, mam ka ze’ele Nawẽnnɛ yire sigum tɩ m ẽŋɛ mam n boorɩ se’em, mam sigum tɩ m tõm na sɛka n tõm mam na n boorɩ se’em. ³⁹La sɛka n tõm mam na n boorɩ se’em de la m da botɩ nẽr-sɛba wuu tɩ a bɔ mam na baa ayɩla sã’am, la de la m vo’oge ba wuu dũnia ba’asgɔ daarɛ. ⁴⁰Mam Sɔ la n tõm mam na n boorɩ se’em de la sɛka woo n yẽ a Dayʋa la, dee bɔ ẽ sɩra wʋn yẽ vɔm n ka ba’asrɩ. Mam wʋn vo’oge ẽ dũnia ba’asgɔ daarɛ.»

⁴¹Tɩ Zifdõma yõnna Azezi, ẽn yetɩ, ẽŋa n de dia n ze’ele Nawẽnnɛ yire sigum na ĩyã. ⁴²Tɩ ba daan yɛta taaba yetɩ: «Bʋra-ẽna dagɩ Azozɛfʋ bia Azezi, sɛka tɩ tõma mi a sɔ, la a ma la? La bẽm tɩ a yetɩ, ẽŋa ze’ele la Nawẽnnɛ yire?» ⁴³Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Da yõnna-ya. ⁴⁴Nẽra ka tã wʋn wa’am mam zẽ’am tɩ la sãn dagna mam Sɔ n tõm mam na n tarɩ ẽ wa’am. La mam n wʋn vo’oge ẽ dũnia ba’asgɔ daarɛ. ⁴⁵La gʋlsɛ Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsrɩba gõnnɔ pʋam yetɩ: ‹Nawẽnnɛ n wʋn pa’alɛ ba wuu.› La sɛka woo n selse mam Sɔ la, dee to’oge a pa’algɔ la, sẽm mam zẽ’am mɛ. ⁴⁶Nẽra nãn ka yẽ Sɔ Nawẽnnɛ, sãn dagna sɛka n ze’ele a zẽ’am na mã’a n yẽ ẽ. ⁴⁷Mam yetɩ ya la asɩra, tɩ sɛka n bɔ mam sɩra tarɩ la vɔm n ka ba’asrɩ. ⁴⁸Mam n de dia n bɔ’ɔrɩ vɔm na. ⁴⁹Yãma yaabdõma yʋʋn di mannɩ mɛ weego pʋam, la ba ki mɛ. ⁵⁰La di-sɛka n ze’ele Nawẽnnɛ yire sigum na, de la dia tɩ nẽr-sɛka n di kãn ki. ⁵¹Mam n de di-sɛka n bɔ’ɔrɩ vɔm n ze’ele Nawẽnnɛ yire sigum, tɩ nẽra sãn di di-ẽna, a wʋn vɔa wakatɛ wuu. La di-sɛka tɩ mam wʋn bɔ dũnia dõma tɩ ba yẽ vɔm na, de la mam ĩyã.»

⁵²Tɩ Zifdõma la wẽ’era nõke’ene la taaba yetɩ: «Nẽr-ẽna wã wʋn ẽŋɛ la wãne bɔ tõma a ĩyã tɩ tõma di?» ⁵³Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ ya sãn ka di Nẽrsaala Dayʋa la ĩyã, la ya sãn ka yũ a zɩɩm, ya ka tarɩ vɔm na ya pʋam. ⁵⁴Sɛka n diti mam ĩyã dee yũura mam zɩɩm tarɩ la vɔm n ka ba’asrɩ, la mam wʋn vo’oge ẽ dũnia ba’asgɔ daarɛ. ⁵⁵Se’ere n soe la, mam ĩyã de la dia mẽŋa mẽŋa, la mam zɩɩm de la bõn-yũula mẽŋa mẽŋa. ⁵⁶Sɛka n diti mam ĩyã, dee yũura mam zɩɩm boe la mam mɛ, tɩ mam bɔna la ẽ. ⁵⁷Mam Sɔ n tõm mam na, de la vɔm dãana, ẽŋa ĩyã tɩ mam tara vɔm, bɛla, sɛka n diti mam ĩyã mẽ wʋn vɔa mam ĩyã. ⁵⁸Ẽna de la dia n ze’ele Nawẽnnɛ yire sigum, a ka ãn wʋ di-sɛka tɩ ya yaabdõma yʋʋn di ki la. Sɛka n di di-ẽna wʋn vɔa wakatɛ wuu.» ⁵⁹Azezi n daan zãsnɩ nẽrba Kapɛrnaʋm wẽndeego la pʋam na, tɩ a tɔgɛ yetɔg-bãna.

⁶⁰La a karẽnbiisi basɛba zozo’e n daan wõm bɛla la, tɩ ba yele taaba yetɩ: «Yetɔg-ẽna to’ore tɔ mɛ, ãne n wʋn tã’agɛ sakɛ yetɔg-ẽna wã?» ⁶¹Tɩ Azezi bãŋɛ tɩ a karẽnbiisi la yõnnɩ mɛ bõn-ẽna yelle, tɩ a yele ba yetɩ: «Bõn-ẽna botɩ yãma lɛbra la poorʋm kãn le doose mam? ⁶²La ya sãn yẽ tɩ Nẽrsaala Dayʋa la zonnɩ ẽn daan boe zẽ’a na, ya wʋn ẽŋɛ la wãne? ⁶³La de la Nawẽnnɛ Sɩa n bɔ’ɔrɩ vɔm na, nẽrsaala ka tã wʋn ẽŋɛ sɛla sɛla. Yetɔg-sɛba tɩ mam tɔgɛ bɔ ya la, ze’ele la Nawẽnnɛ Sɩa zẽ’am bɔ’ɔra vɔm. ⁶⁴La basɛba n boe ya tẽŋasʋka ka bɔ mam sɩra.» Se’ere n soe tɩ Azezi yele bɛla la, a daan dẽŋɛ bãŋɛ mɛ halɩ pɔspɔsɩ sɛba n kãn bɔ ẽŋa sɩra, la sɛka n wʋn pa’alɛ tɩ ba yõkɛ ẽŋa. ⁶⁵Tɩ a le yele ba yetɩ: «Bɛla n soe tɩ mam yetɩ, nẽra ka tã wʋn wa’am mam zẽ’am, tɩ la sãn dagna mam Sɔ la n bɔ ẽ sore.»

⁶⁶Azezi n tɔgɛ bɛla la poorʋm, a karẽnbiisi la zozo’e basɛ ẽ mɛ dee fõrgɛ ka le doose ẽ. ⁶⁷Tɩ Azezi soke a karẽnbiisi pia la ayi la yetɩ: «Yãma mẽ boorɩ tɩ ya basɛ mam dee fõrgɛ mɛ bɩɩ?» ⁶⁸Tɩ Asimõ-pɩyɛɛrɩ lerge ẽ yetɩ: «Zuudãana, tõma wʋn basɛ fõn dee sẽŋɛ la ãn zẽ’am? Fõn tarɩ la yetɔga n bɔ’ɔrɩ vɔm n ka ba’asrɩ. ⁶⁹La tõma bɔ sɩra mɛ dee bãŋɛ tɩ fõn de la Pʋpeelem Dãana tɩ Nawẽnnɛ tõm.» ⁷⁰Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Mam n looge yãma pia la ayi la. La ya nẽra ayɩla de la Asũtãana nẽra.» ⁷¹A daan tɔgrɩ la Asimõ bia Azudaasɩ Iskariyo yelle. Se’ere n soe la, ẽŋa n daan de a karẽnbiisi pia la ayi la nẽra ayɩla n wʋn wa pa’alɛ tɩ ba yõkɛ ẽ.

Azezi yɩbsɩ ka bɔ ẽ sɩra

¹Bɛla poorʋm, Azezi daan gilgri la Galile, a ka boorɩ tɩ a gilge Zude, Zifdõma nẽŋadõma n eerɩ ẽ tɩ ba kʋ la ĩyã. ²Tɩ Zifdõma põnsɩ kibsa daan lɛm, ³tɩ Azezi yɩbsɩ yele ẽ yetɩ: «Basɛ kalam dee sẽŋɛ Zude tɩ fʋ karẽnbiisi mẽ yẽ fʋ tõoma la tɩ fʋ tõnnɩ na. ⁴Se’ere n soe la, nẽra sãn bɔɔra tɩ nẽrba bãŋɛ ẽ, a ka sʋgrɩ a tõoma. Fõn tõnnɩ tõon-bãna wã, botɩ nẽrba wuu bãŋɛ fɔ.» ⁵La a yɩbsɩ la daan ka bɔ ẽ sɩra. ⁶Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Mam wakatɛ nãn ka paagɛ, la wakatɛ woo ãn sõŋa mɛ bɔ yãma. ⁷Dũnia dõma kãn tã’agɛ sise yãma, la ba sisri mam mɛ, mam n tɔgrɩ pa’ala tɩ ba tõoma de la be’em na ĩyã. ⁸Yãma sẽŋɛ kibsa la, tɩ mam nãn kãn sẽŋɛ, se’ere n soe la, mam wakatɛ nãn ka paagɛ.» ⁹A yele ba bɛla dee weege la Galile.

Azezi boe la põnsɩ kibsa

¹⁰La a yɩbsɩ la n daan sẽŋɛ kibsa la, a mẽ sẽŋɛ mɛ, la a ka botɩ nẽrba yẽ ẽ. ¹¹Tɩ Zifdõma nẽŋadõma ɛɛra ẽ kibsa la pʋam, sɔkra yetɩ: «A boe la bɛ?» ¹²Tɩ nẽrba waasna tɔgra a yelle nẽr-kʋʋŋɔ la pʋam zozo’e, tɩ sɛba yetɩ: «A de la nẽr-sõŋɔ», tɩ basɛba yetɩ: «Ayɛɩ, a pã’asrɩ la nẽrba.» ¹³La nẽra nẽra daan ka saagɛ tɔgɛ a yelle nẽrba la zẽ’am, ban zotɩ Zifdõma nẽŋadõma la ĩyã.

¹⁴La kibsa la daan paagɛ la pʋsʋka, tɩ Azezi kẽ Wẽnde-kãtʋm na zãsna nẽrba. ¹⁵Tɩ la di’ige Zifdõma, tɩ ba yetɩ: «Bʋra-ẽna ẽŋɛ la wãne mina Nawẽnnɛ gõŋɔ sõŋa, dee ka yẽ zãsŋɔ?» ¹⁶Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Mam zãsŋɔ la ka ze’ele mam mẽŋa zẽ’am, la ze’ele la sɛka n tõm mam na zẽ’am. ¹⁷Nẽra sãn bɔɔra tɩ a ẽŋɛ Nawẽnnɛ n boorɩ se’em, a wʋn bãŋɛ zãsŋɔ la sãn ze’ele la Nawẽnnɛ zẽ’am, bɩɩ mam sãn tɔgra la mam mẽŋa pãŋa. ¹⁸Nẽr-sɛka n tɔgrɩ la a mẽŋa pãŋa, eerɩ la a mẽŋa pẽka. La nẽr-sɛka n eerɩ sɛka n tõm ẽ na pẽka, ẽŋa de la sɩra dãana, la sɛla n ka masɛ ka boe a pʋam. ¹⁹Amoyisi n bɔ ya lɔɔ la, dagɩ bɛla? La ya nẽra nẽra ka ɩtɩ lɔɔ la n yele se’em na. Bẽm tɩ ya ɛɛra mam tɩ ya kʋ?» ²⁰Tɩ nẽr-kʋʋŋɔ la lerge ẽ yetɩ: «Kʋlkã’arga n dolɩ fo! Ãn eerɩ fʋ tɩ a kʋ?» ²¹Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Mam daan tõm tõon-yãlma ayɩla mɛ, tɩ la di’ige ya. ²²Amoyisi n yʋʋn bɔ ya nõorɛ yetɩ, ya wãta ya budimto. La, la dagɩ Amoyisi n pɔsɛ ẽŋɛ bɛla, la de la tɩ sɔ-yaabdõma. La yãma wãtɩ mɛ baa vo’osgo daarɛ. ²³Yãma sãn wãta ya budimto vo’osgo daarɛ tɩ la ka sã’am Amoyisi lɔɔ la, bẽm tɩ yãma sũnsõa yĩige la mam, mam n daan botɩ bʋraa la yẽ ĩmã’asʋm vo’osgo daarɛ la ĩyã. ²⁴Da kãn dɩkɛ-ya nini n yẽ se’em mõŋɛ nẽra bʋʋrɔ, bɔ-ya bʋʋrɔ wʋ lan masɛ se’em na.»

²⁵Tɩ Zerizalɛm nẽrba basɛba soke yetɩ: «Dagɩ bʋra-ẽna tɩ ba eerɩ tɩ ba kʋ la? ²⁶Bɩsɛ-ya, a tɔgrɩ la nẽr-kʋʋŋɔ pʋam, dee tɩ ba ka yele ẽ se’ere. Nẽŋadõma la na’an bãŋɛ mɛ tɩ a de la Krisi tɩ Nawẽnnɛ tõm na bɩɩ? ²⁷Tõma mi bʋra-ẽna n ze’ele zẽ’a, la Krisi la sãn wa sẽna, nẽra kãn bãŋɛ ẽn ze’ele zẽ’a.»

²⁸Bɛla tɩ a Azezi daan tɔgɛ ke’enke’em ẽn zãsnɩ nẽrba Wẽnde-kãtʋm na yetɩ: «Ya tẽ’esɛ tɩ ya mi mam mɛ dee bãŋɛ mam n ze’ele zẽ’a, la mam ka wa’am na m mẽŋa nõorɛ. La sɛka n tõm mam na de la sɩra dãana, yãma ka mi ẽ. ²⁹La mam nõo mi ẽ, se’ere n soe la, mam ze’ele la ẽŋa zẽ’am, ẽŋa n tõm mam.» ³⁰Tɩ ba ɛɛra sore tɩ ba yõkɛ ẽ, la nẽra nẽra ka kalʋm ẽ, se’ere n soe la, a wakatɛ daan nãn ka paagɛ. ³¹La nẽr-kʋʋŋɔ la nẽrba zozo’e daan bɔ ẽ sɩra mɛ, dee yɛta tɩ: «Krisi la sãn wa wa’am, a kãn yãŋɛ ẽŋɛ bõn-yãlma gãnna bʋra-ẽna n ẽŋɛ wã.»

Farisi dõma tõm nẽrba tɩ ba yõkɛ Azezi

³²Tɩ Farisi dõma wõm nẽrba la n waasnɩ Azezi yelle, tɩ bãma la Nawẽnnɛ kãabgɔ kẽma nẽŋadõma tõm gu’urba tɩ ba ka yõkɛ Azezi.

³³Tɩ Azezi yele yetɩ: «Mam wʋn ken bɔna la ya la wakatɛ fẽe, dee lebe sɛka n tõm mam na zẽ’am. ³⁴Ya wʋn ɛɛra mam, la ya kãn yẽ mam, la mam n boe zẽ’a na, ya kãn tã’agɛ wa’am bilam.» ³⁵Bɛla tɩ Zifdõma yele taaba yetɩ: «Bʋra-ẽna wʋn wa sẽŋɛ la bɛ tɩ tõma kãn yẽ ẽ? A yetɩ a sẽŋɛ la Zifdõma n wɩrgɛ bɔna Grɛkɩdõma tẽŋasʋka la zẽ’am, ka zãsʋm Grɛkɩdõma bɩɩ? ³⁶Yetɔg-ẽna wã võorɛ de la bẽm tɩ a yetɩ: ‹Ya wʋn ɛɛra mam, la ya kãn yẽ mam, la mam n boe zẽ’a na, ya kãn tã’agɛ wa’am bilam?› »

Nawẽnnɛ Sɩa n bɔ’ɔrɩ vɔm

³⁷La kibsa la ba’asgɔ daarɛ n de a dabs-kãtɛ daarɛ, tɩ Azezi daan isge ze’ele tɔgra ke’enke’em yetɩ: «Koyũuro sãn tara nẽr-sɛka, a wa’am mam zẽ’am wa yũ. ³⁸Nẽr-sɛka n bɔ mam sɩra, ko’om n bɔ’ɔrɩ vɔm wʋn bulla a pʋam, wʋ Nawẽnnɛ gõŋɔ n yele se’em na.» ³⁹Azezi n yele bɛla la, la de la Nawẽnnɛ Sɩa tɩ sɛba n bɔ’ɔrɩ ẽ sɩra la wʋn wa to’oge. Se’ere n soe la, Nawẽnnɛ daan nãn ka bɔ a Sɩa la, Azezi n daan nãn ka yẽ a na’am pãŋa la ĩyã.

Nẽrba la welse mɛ Azezi ĩyã

⁴⁰Nẽr-kʋʋŋɔ la n wõm yetɔg-bãna la, tɩ basɛba yetɩ: «Ẽna sɩrɩ de la Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa la.» ⁴¹Tɩ basɛba yetɩ: «Ẽna de la Krisi la.» Tɩ basɛba daan yetɩ: «Krisi la wʋn ze’ele la Galile bɩɩ? ⁴²Nawẽnnɛ gõŋɔ la yele tɩ Krisi la wʋn dɛna la naba Adavidi yɩɩŋa, a wʋn ze’ele la Bɛtelɛm, tẽn-sɛka tɩ Adavidi yʋʋn boe la.» ⁴³Bɛla tɩ welgre wa’am nẽrba la pʋam Azezi ĩyã. ⁴⁴Tɩ ba nẽrba basɛba daan bɔɔra tɩ ba yõkɛ ẽ, la nẽra nẽra ka kalʋm ẽ.

⁴⁵La gu’urba la tɩ kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la Farisi dõma la tõm na lebe ba zẽ’am mɛ, tɩ ba soke ba yetɩ: «Bẽm tɩ ya ka yõkɛ ẽ wa’am?» ⁴⁶Tɩ ba lerge yetɩ: «Nẽra nãn ka tɔgɛ wʋ bʋra-ẽna wã.» ⁴⁷Tɩ Farisi dõma la soke ba yetɩ: «A pã’asɛ yãma mẽ yãŋɛ mɛ? ⁴⁸Tõma nẽŋadõma nẽra ayɩla, bɩɩ Farisi nẽra bɔ ẽ sɩra mɛ bɩɩ? ⁴⁹La de la nẽr-kʋʋŋɔ la n ka mi lɔɔ la, ba wʋn yẽ la kã’a-be’ero.» ⁵⁰Tɩ Anikodɛm n de ba nẽra ayɩla n daan sẽŋɛ ka yẽ Azezi la, yele ba yetɩ: ⁵¹«Tõma lɔɔ la bɔ sore tɩ tɩ mõŋɛ nẽra bʋʋrɔ, dee ka selse ẽ bãŋɛ ẽŋa n ẽŋɛ sɛla?» ⁵²Tɩ ba lebse yele ẽ yetɩ: «Fõn mẽ de la Galile nẽra bɩɩ? Ɛ bɩsɛ, fʋ wʋn bãŋɛ tɩ Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa ka ze’etɩ Galile.» [ ⁵³Tɩ nẽra woo daan kule a yire.

Pɔka n ẽŋɛ yalsɩ

¹La Azezi sẽŋɛ la Oliivi tãŋa zuo. ²Tɩ beere wiige bulika yʋ’ʋŋɔ yʋ’ʋŋɔ, tɩ a le lebe Wẽnde-kãtʋm na, tɩ nẽrba wuu daan sẽŋɛ a zẽ’am, tɩ a zẽa zãsna ba. ³Tɩ lɔɔ karẽnsãandõma, la Farisi dõma tarɩ pɔka tɩ ba kuke tɩ a boe mĩ ɩta yalsɩ wa’am wa botɩ a ze’ele nẽrba la tẽŋasʋka, ⁴dee yele Azezi yetɩ: «Karẽnsãama, tõma kuke la pɔka wã tɩ a boe mĩ ɩta yalsɩ. ⁵Amoyisi bɔ tõma nõorɛ lɔɔ gõŋɔ la pʋam yetɩ, pɔka sãn ẽŋɛ wãna, tɩ lobe ẽ na kuga kʋ. La fõn yetɩ bo?»

⁶Ba yele bɛla tɩ ba di la a yɛm bɩsɛ, tã’agɛ dõrɛ ẽ. Tɩ Azezi suure tara a nu’ubiire gʋlsra tẽŋa. ⁷Tɩ ba ken sɔkra ẽ, tɩ a dɔ’ɔgɛ yele ba yetɩ: «Sɛka n boe yãma tẽŋasʋka ka tõm tõon-be’ego, a dẽŋɛ dɩkɛ kugre lobe ẽ.» ⁸Dee le suure gʋlsra tẽŋa. ⁹La ban wõm bɛla la, bõnkɛgsɩ n dẽŋɛ yese ayɩla ayɩla, tɩ ba wuu yese, dee basɛ Azezi mã’a la pɔka la, tɩ a zɛ a nẽŋam.

¹⁰Tɩ Azezi dɔ’ɔgɛ soke ẽ yetɩ: «Pɔka, sɛba n yõkɛ fʋ wa’am na bɛɛ? Nẽra nẽra ka di fʋ sarɩya sɩbgɛ fɔ?» ¹¹Tɩ pɔka la lerge Azezi yetɩ: «Ayɛɩ, Zuudãana.» Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Mam mẽ kãn di fʋ sarɩya. Sẽŋɛ, la da le tõm tõon-be’ero.»]

Azezi de la dũnia peelem

¹²Tɩ Azezi le tɔgɛ la nẽrba la yetɩ: «Mam de la dũnia peelem. Nẽr-sɛka n dolɩ mam, a kãn malɩn sẽnna lika pʋam, a wʋn yẽ peelem n bɔ’ɔrɩ vɔm.»

¹³Tɩ Farisi dõma yele ẽ yetɩ: «Fõn mẽŋa n bɔ’ɔrɩ fʋ mẽŋa kaseto, la dagɩ kaseto asɩra.» ¹⁴Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Baa mam sãn bɔ’ɔra m mẽŋa kaseto, mam kaseto de la sɩra. Se’ere n soe la, mam mi mam n ze’ele zẽ’a wa’am, la mam n we’esɩ zẽ’a. La yãma ka mi mam n ze’ele zẽ’a, la mam n we’esɩ zẽ’a. ¹⁵Yãma diti sarɩya la nẽrsaala n boorɩ se’em. La mam ka diti nẽra nẽra sarɩya. ¹⁶La baa mam sãn dita sarɩya, mam sarɩyadia de la sɩra, se’ere n soe la, mam ka de m yɩla. La de la mam, la mam Sɔ n tõm mam na. ¹⁷La yãma lɔɔ la pʋam la gʋlsɛ yetɩ: ‹Nẽrba bayi kaseto de la sɩra.› ¹⁸Mam mẽŋa n bɔ’ɔrɩ m mẽŋa kaseto, la mam Sɔ la n tõm mam na mẽ bɔ’ɔrɩ mam kaseto mɛ.» ¹⁹Tɩ ba soke ẽ yetɩ: «Fõn Sɔ la boe la bɛ?» Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Yãma ka mi mam, la ya ka mi mam Sɔ la. Ya sãn mi ni mam, ya wʋn mi ni mam Sɔ la mẽ.»

²⁰Azezi n daan zãsnɩ nẽrba Wẽnde-kãtʋm na ligri lagsgɔ dagsɩ zẽ’am na, tɩ a tɔgɛ yetɔg-bãna. La nẽra nẽra ka yõkɛ ẽ, a wakatɛ n nãn ka paagɛ la ĩyã.

Azezi pa’alɛ ẽŋa n de sɛka

²¹Tɩ Azezi le yele ba yetɩ: «Mam wʋn fõrgɛ mɛ, la ya wʋn ɛ mam koŋe, la ya wʋn ki la ya tõon-be’ero la pʋam. Mam n we’esɩ zẽ’a na, ya kãn tã’agɛ wa’am bilam.» ²²Tɩ Zifdõma sɔkra taaba yetɩ: «Ẽn yetɩ: ‹Mam n we’esɩ zẽ’a na, ya kãn tã’agɛ wa’am bilam› na, a yetɩ a kʋ la a mẽŋa bɩɩ?» ²³Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Yãma ze’ele la tẽŋa, la mam ze’ele la saazuum wa’am. Yãma de la dũnia wã nẽrba, la mam dagɩ dũnia wã nẽra. ²⁴Bɛla ĩyã tɩ mam yetɩ, ya wʋn ki la ya tõon-be’ero la pʋam. Se’ere n soe la, ya sãn ka bɔ sɩra tɩ mam de la sɛka tɩ mam de la, ya wʋn ki la ya tõon-be’ero la pʋam.» ²⁵Tɩ ba soke ẽ yetɩ: «Fõn de la ãne?» Tɩ a lerge ba yetɩ: «Mam de la sɛka tɩ mam yetɩ ya halɩ pɔspɔsɩ la. ²⁶Mam tarɩ nɩ yɛla zozo’e mɛ n wʋn tɔgɛ yãma yelle, dee di ya sarɩya. La sɛka n tõm mam na de la sɩra dãana, la sɛla tɩ mam wõm a zẽ’am n bɛla tɩ mam tɔgrɩ bɔ’ɔra dũnia dõma.» ²⁷La ba ka bãŋɛ tɩ a tɔgrɩ ba la a Sɔ Nawẽnnɛ yelle. ²⁸Bɛla tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Ya sãn wa zẽkɛ Nẽrsaala Dayʋa la, ya wʋn bãŋɛ tɩ mam de la sɛka tɩ mam de la. La ya wʋn bãŋɛ tɩ mam ka ɩtɩ sɛla sɛla la m mẽŋa nõorɛ, mam Sɔ Nawẽnnɛ n pa’alɛ mam se’em na mã’a tɩ mam tɔgrɩ. ²⁹La sɛka n tõm mam na boe la mam mɛ, a ka basɛ mam m yɩla, se’ere n soe la, mam ɩtɩ la sɛla n ãn a sũure yẽlʋm daarɛ woo.» ³⁰Ẽn tɔgɛ bɛla la, tɩ nẽrba zozo’e bɔ ẽ sɩra.

Sɩra wʋn to’oge ya basɛ

³¹Tɩ Azezi yele Zifdõma sɛba n daan bɔ ẽ sɩra la yetɩ: «Ya sãn sakra mam yetɔga la ka basɛ, ya sɩrɩ de la mam karẽnbiisi. ³²La ya wʋn bãŋɛ sɩra, la sɩra la wʋn to’oge ya basɛ.» ³³Tɩ nẽrba la lerge ẽ yetɩ: «Tõma de la Abraham yɩɩsɩ, tõma ka de nẽra nẽra yamsɩ. La wãne tɩ fõn yetɩ, tɩ wʋn to’oge tɩ mẽŋa?» ³⁴Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ nẽr-sɛka woo n tõnnɩ tõon-be’ero de la tõon-be’ero yamŋa. ³⁵Yamŋa dagɩ yire la nẽra wakatɛ wuu, la yire la dayʋa de la yire la nẽra wakatɛ wuu. ³⁶Bɛla ĩyã, Nawẽnnɛ Dayʋa la sãn to’oge ya basɛ, ya sɩrɩ to’oge ya mẽŋa. ³⁷Mam mi tɩ ya de la Abraham yɩɩsɩ. La yãma eerɩ mam mɛ tɩ ya kʋ, yãma n ka to’orɩ mam yetɔga la ĩyã. ³⁸Mam tɔgrɩ la sɛla tɩ mam yẽ m Sɔ zẽ’am na. La yãma mẽ ɩtɩ la sɛla tɩ ya wõm ya sɔ zẽ’am na.» ³⁹Tɩ ba lerge ẽ yetɩ: «Abraham n de tõma sɔ.» Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Ya sãn de nɩ na Abraham kɔma, ya wʋn tõm nɩ wʋ Abraham n tõm se’em na. ⁴⁰La yãma eerɩ mam mɛ lɛɛlɛ wã tɩ ya kʋ, mam n tɔgɛ yãma sɩra la tɩ mam wõm Nawẽnnɛ zẽ’am na ĩyã. Abraham ka ẽŋɛ bɛla. ⁴¹Ya tõnnɩ na ya sɔ n tõnnɩ se’em na.» Tɩ ba yele ẽ yetɩ: «Tõma dagɩ tãmpĩiba. Tõma tarɩ la sɔ ayɩla, n de Nawẽnnɛ.» ⁴²Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Nawẽnnɛ sãn de nɩ ya sɔ, ya wʋn nõŋɛ nɩ mam, se’ere n soe la, mam ze’ele la Nawẽnnɛ zẽ’am wa’am. Mam ka wa’am m mẽŋa, ẽŋa n tõm mam. ⁴³Bẽm tɩ yãma ka wõnna mam yetɔga la võorɛ? La de la yãma n ka boorɩ tɩ ya sakɛ mam yetɔga la ĩyã. ⁴⁴Ya sɔ de la Asũtãana, la ya boorɩ tɩ ya ẽŋɛ la ya sɔ la n boorɩ se’em na. A de la nẽr-kʋʋra halɩ pĩ’iluŋo. A ka boe sɩra pʋam, sɩra n ka boe a pʋam na ĩyã. A sãn parna, ẽn ãn se’em n bɛla, se’ere n soe la, a de la põmpɔrma, la põmpɔrŋɔ wuu sɔ. ⁴⁵La, mam n tɔgrɩ sɩra la ĩyã tɩ ya ka bɔ’ɔra mam sɩra. ⁴⁶Yãma nẽr-kãna n tã wʋn pa’alɛ tɩ mam tõm tõon-be’ego? La mam n tɔgrɩ sɩra la, bẽm tɩ ya ka bɔ’ɔra mam sɩra? ⁴⁷Sɛka n de Nawẽnnɛ nẽra selsrɩ la Nawẽnnɛ yetɔga. La yãma n dagɩ Nawẽnnɛ nẽrba la ĩyã, bɛla tɩ ya ka sɛlsra.»

⁴⁸Tɩ Zifdõma la yele ẽ yetɩ: «Tõma tarɩ bʋʋrɔ tɩ tõma yetɩ, fʋ de la Samaari nẽra, kʋlkã’arga n dolɩ fo.» ⁴⁹Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Kʋlkã’arga ka dolɩ mam, mam nã’asrɩ la m Sɔ, la yãma ka sakɛ tɩ ya nã’asra mam. ⁵⁰Mam ka eerɩ m mẽŋa nã’asgɔ. Nẽra ayɩla n boe n eerɩ mam nã’asgɔ, dee dita sarɩya. ⁵¹Mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ nẽra sãn sakɛ mam yetɔga, a kãn malɩn ki.» ⁵²Tɩ Zifdõma yele ẽ yetɩ: «Nãnannɛ wã tõma bãŋɛ mɛ tɩ kʋlkã’arga n sɩrɩ dolɩ fo. Abraham la Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsrɩba la ki mɛ. Tɩ fõn yetɩ, nẽra sãn sakɛ fõn yetɔga, a kãn malɩn ki. ⁵³Fõn gãnnɩ tõma yaaba Abraham n ki la mɛ bɩɩ? Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsrɩba la mẽ ki mɛ. Fõn tẽ’esɛ tɩ fõn de la ãne?» ⁵⁴Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Mam sãn nã’asra m mẽŋa, mam nã’asgɔ la de la zãŋa. La de la mam Sɔ la n nã’asrɩ mam, sɛka tɩ ya wi’iri ya Nawẽnnɛ na. ⁵⁵La yãma ka mi ẽ. La mam nõo mi ẽ. Mam sãn yetɩ, mam ka mi ẽ, mam wʋn dɛna la põmpɔrma wʋ yãma la. La mam mi ẽ mɛ, dee sakra a yetɔga. ⁵⁶Ya sɔ Abraham yʋʋn ẽŋɛ la sũ-yẽlga sɩrʋm tɩ a wʋn wa yẽ mam daarɛ la, la a yẽ mɛ, ẽŋɛ sũ-yẽlga.» ⁵⁷Tɩ Zifdõma la yele Azezi yetɩ: «Fõn nãn ka paagɛ yʋʋma pinuu mẽŋa dee yẽ Abraham?» ⁵⁸Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ Abraham n yʋʋn nãn ka boe la, mam boe mɛ.» ⁵⁹Tɩ ba pĩ’ise kuga tɩ ba lobe ẽ. Tɩ Azezi li’ise Wẽnde-kãtʋm na yese.

Azezi botɩ fʋa yẽta

¹La Azezi daan sẽnnɩ tɔlla mɛ, yẽ bʋraa tɩ ba dɔgɛ ẽ tɩ a dɛna fʋa. ²Tɩ a karẽnbiisi soke ẽ yetɩ: «Karẽnsãama, nẽr-kãna n tõm tõon-be’ero? Bʋraa wã bɩɩ a sɔ bɩɩ a ma n tõm tõon-be’ero, tɩ ba dɔgɛ ẽ tɩ a dɛna fʋa?» ³Tɩ Azezi lerge yetɩ: «La dagɩ bʋraa wã bɩɩ a sɔ bɩɩ a ma tõon-be’ero ĩyã, tɩ a dɛna fʋa. La de la Nawẽnnɛ n yetɩ a tõm na ẽ pa’alɛ a tõoma. ⁴Dẽnɩ tɩ tõma tõm sɛka n tõm mam na tõoma, la nãn ken dɛna wʋntɛɛŋa wã. Yʋ’ʋŋɔ sẽm mɛ tɩ nẽra kãn le tã’agɛ tõm. ⁵Mam n nãn boe dũnia pʋam wã, mam de la dũnia peelem.» ⁶A yele bɛla dee tʋbsɛ la nõtõorʋm tẽŋa bũn tẽntõnnɔ bɩ fʋa la nini, ⁷dee yele ẽ yetɩ: «Sẽŋɛ ka wire fʋ nẽŋa Silowe kʋlgam.» (Silowe võorɛ de la «sɛka tɩ ba tõm».) Tɩ a sẽŋɛ ka wire a nẽŋa, dee lɛbra, tɩ a nini na yẽta.

⁸Tɩ a sawiiba, la sɛba n mi ẽ kʋrʋm tɩ a sosrɩ mɛ na yetɩ: «Dagɩ ẽna n daan zĩ sɔsra la?» ⁹Tɩ sɛba yetɩ: «La de la ẽŋa.» Tɩ basɛba yetɩ: «Ayɛɩ, a wõn na ẽŋa dee la dagɩ ẽ.» Tɩ a mẽŋa yetɩ: «La de la mam.» ¹⁰Tɩ ba soke ẽ yetɩ: «La ẽŋɛ la wãne tɩ fõn nini na yãŋa yẽta?» ¹¹Tɩ a lerge ba yetɩ: «Bʋraa la yʋ’ʋrɛ n de Azezi la n bũn tẽntõnnɔ bɩ mam nini, dee yele mam tɩ m sẽŋɛ Silowe kʋlgam ka wire. Tɩ mam sẽŋɛ ka wire, yãŋa yẽta.» ¹²Tɩ ba soke ẽ yetɩ: «A boe la bɛ?» Tɩ a lerge yetɩ: «Mam ka mi.»

Farisi dõma soke fʋa lan ẽŋɛ se’em tɩ ẽŋa yẽta

¹³Tɩ ba tarɩ sɛka n daan de fʋa la sẽŋɛ Farisi dõma zẽ’am. ¹⁴La Azezi n daan bũn tẽntõnnɔ bɩ fʋa la nini daar-sɛka tɩ a yẽta la, daan de la Zifdõma vo’osgo daarɛ. ¹⁵Tɩ Farisi dõma la mẽ le soke ẽ yetɩ: «La ẽŋɛ la wãne tɩ fõn yẽta?» Tɩ a lerge ba yetɩ: «A bũn na tẽntõnnɔ bɩ mam nini, tɩ mam wire, yãŋa yẽta.» ¹⁶Tɩ Farisi dõma basɛba yetɩ: «Nẽr-ẽna wã ka ze’ele Nawẽnnɛ zẽ’am wa’am, se’ere n soe la, a ka sakrɩ vo’osgo daarɛ sisgo.» Tɩ basɛba yetɩ: «Nẽra n de tõon-be’ero dãana wʋn ẽŋɛ la wãne tõm tõon-yãlma wãna?» Tɩ welgre kẽ Farisi dõma la tẽŋasʋka.

¹⁷Tɩ ba le soke bʋraa la yetɩ: «Fõn wʋn yele a yelle tɩ bẽm, ẽn basɛ tɩ fõn nini yẽta la?» Tɩ a lerge ba yetɩ: «A de la Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa.» ¹⁸Tɩ Zifdõma nẽŋadõma la ka bɔɔra tɩ ba sakɛ tɩ a daan de la fʋa dee yãŋa yẽta, tɩ ba wi a sɔ la a ma, ¹⁹soke ba yetɩ: «Ẽna de la yãma dayʋa la tɩ yãma yetɩ yãma dɔgɛ ẽ tɩ a dɛna la fʋa la? La ẽŋɛ la wãne tɩ a yãŋa yẽta?» ²⁰Tɩ a sɔ la a ma lerge yetɩ: «Tõma mi tɩ a de la tõma dayʋa, la tõma daan dɔgɛ ẽ tɩ a dɛna la fʋa. ²¹La tõma ka mi lan ẽŋɛ se’em tɩ a yãŋa yẽta, bɩɩ sɛka n botɩ a nini na yẽta. Soke-ya ẽ, tɩ a ka le dɛna bia, a mẽŋa wʋn tɔgɛ.» ²²A sɔ la a ma la n zotɩ Zifdõma nẽŋadõma la ĩyã tɩ ba yele bɛla. Zifdõma nẽŋadõma la daan dẽŋɛ tɔgɛ kʋ mɛ yetɩ, nẽra sãn sakɛ tɩ Azezi de la Krisi, bãma wʋn yese ẽ mɛ ba wẽndeego la pʋam. ²³Bɛla n soe tɩ a sɔ la a ma la yetɩ: «Soke-ya ẽ tɩ a ka de bia.»

²⁴Tɩ ba le wi bʋra-sɛka n daan de fʋa la nõorɛ ayi pʋam, yele ẽ yetɩ: «Tɔgɛ sɩra Nawẽnnɛ ĩyã. Tõma mi tɩ bʋra-ẽna de la tõon-be’ero dãana.» ²⁵Tɩ a lerge yetɩ: «A sãn dɛna tõon-be’ero dãana, bɩɩ a dagɩ tõon-be’ero dãana, mam ka mi. Mam n mi sɛla de la, mam daan de la fʋa, la lɛɛlɛ wã mam yẽtɩ mɛ.» ²⁶Tɩ ba soke ẽ yetɩ: «A ẽŋɛ fõn na bẽm? A ẽŋɛ la wãne botɩ fõn yẽta?» ²⁷Tɩ a lerge ba yetɩ: «Mam põn dẽŋɛ yele ya mɛ, tɩ ya ka selse, bẽm tɩ ya le bɔɔra tɩ ya wõm? Yãma mẽ boorɩ tɩ ya lebge la a karẽnbiisi bɩɩ?» ²⁸Tɩ ba tʋ ẽ, dee yetɩ: «Fõn de a karẽnbia, tõma de la Amoyisi karẽnbiisi. ²⁹Tõma mi tɩ Nawẽnnɛ yʋʋn tɔgɛ bɔ la Amoyisi, la ẽna, tõma ka mi ẽn ze’ele zẽ’e-sɛka.»

³⁰Tɩ bʋraa la yele ba yetɩ: «Ẽna de la yel-di’iŋa, yãma ka mi ẽn ze’ele zẽ’a, la ẽŋa n botɩ mam nini yẽta. ³¹Tõma mi tɩ Nawẽnnɛ ka selsrɩ tõon-be’ero dõma sosgo, la nẽra sãn pʋ’ʋsra ẽ, dee ɩta ẽn boorɩ se’em, a selsrɩ la ẽŋa dãana sosgo. ³²Halɩ pĩ’iluŋo, ba nãn ka wõm tɩ nẽra botɩ nẽra tɩ ba dɔgɛ ẽ tɩ a dɛna fʋa nini yẽta. ³³Bʋra-ẽna sãn ka ze’ele nɩ Nawẽnnɛ zẽ’am, a kãn yãŋɛ nɩ ẽŋɛ sɛla sɛla.» ³⁴Tɩ ba lerge ẽ yetɩ: «Ba dɔgɛ fõn na tõon-be’ero pʋam, tɩ fõn yetɩ fʋ pa’alɛ tõma?» Tɩ ba dige ẽ ba wẽndeem na.

Sɛba n mi dee ka bɔɔra tɩ ba sakɛ ãn wʋ fɔɔsɩ la

³⁵Tɩ Azezi wõm tɩ ba dige ẽ mɛ, yãŋa wa yẽ ẽ, soke ẽ yetɩ: «Fõn bɔ Nẽrsaala Dayʋa la sɩra mɛ?» ³⁶Tɩ a lerge yetɩ: «Zuudãana, Nẽrsaala Dayʋa la de la ãne? Yele ma tɩ m bɔ ẽ sɩra.» ³⁷Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Fʋ yẽ ẽ mɛ, ẽŋa n tɔgrɩ la fʋ lɛ wã.» ³⁸Tɩ bʋraa la yetɩ: «Zuudãana, mam bɔ fʋ sɩra mɛ», dee ka dũma Azezi nẽŋam.

³⁹Tɩ Azezi yele yetɩ: «Mam wa’am dũnia wã zuo tɩ welgre n bɔna, tɩ fɔɔsɩ yẽta, dee tɩ sɛba n yẽtɩ la lebge fɔɔsɩ.» ⁴⁰Tɩ Farisi dõma sɛba n daan boe mĩ na n wõm bɛla la, soke ẽ yetɩ: «Tõma mẽ de la fɔɔsɩ bɩɩ?» ⁴¹Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Ya sãn de nɩ fɔɔsɩ, ya tõon-be’ero taalɛ ka boe ya zuo. La lɛɛlɛ wã, yãma yetɩ yãma yẽtɩ mɛ, bɛla tɩ ya tõon-be’ero taalɛ bɔna ya zuo.»

Dũnsĩina la a piisi makrɛ

¹La Azezi daan yetɩ: «Mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ nẽr-sɛka n ka dolɩ zanõrɛ kẽ’era piisi denne pʋam, dee dɔla lalga kẽ’era, ẽŋa de la nayiga la fãara. ²La nẽr-sɛka n dolɩ zanõrɛ la kẽ’era, ẽŋa n de piisi la dũnsĩina. ³La zanõrɛ la gu’ura yo’orɩ mɛ bɔ’ɔra ẽŋa. Tɩ piisi la mina a kõa, tɩ a wi’ira ẽn soe sɛba la yʋ’ʋra, botɩ ba dɔla ẽ yɛsra. ⁴La a sãn tarɩ a piisi la wuu yese, a tollɩ la ba nẽŋa sẽnna, tɩ ba dɔla ẽ, ban mi a kõa la ĩyã. ⁵La ba kãn malɩn doose sãana, ba wʋn zoe mɛ fõrgɛ dee basɛ ẽ, ban ka mi a kõa la ĩyã.»

⁶Azezi makɛ la makrɛ ẽna wã bɔ ba, la ba ka bãŋɛ ẽn tɔgɛ se’em bɔ ba la võorɛ.

Azezi n de zanõrɛ

⁷Tɩ Azezi le yele ba yetɩ: «Mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ mam n de piisi denne na zanõrɛ. ⁸Sɛba wuu n dẽŋɛ mam wa’am na de la nayigba la fãarba, la piisi la ka selse ba. ⁹Mam n de zanõrɛ la. La nẽr-sɛka n dolɩ mam zẽ’am kẽ’era, a wʋn yẽ fãarɛ. La a wʋn kẽ’era dee yɛsra, yẽta a dia. ¹⁰Nayiga sẽm tɩ a zũ mɛ, la a kʋ, la a sã’am mã’a, la mam wa’am tɩ nẽrba n yẽ vɔm sõŋa sõŋa.»

Azezi n de dũnsĩin-sõŋɔ

¹¹Tɩ Azezi le yele ba yetɩ: «Mam n de dũnsĩin-sõŋɔ. Dũnsĩin-sõŋɔ sakɛ kũm mɛ a piisi ĩyã. ¹²La nẽra n tõnnɩ tɩ ba yɔɔra ẽ, tɩ a ka sɔna piisi la, a ka bɩsrɩ ba sõŋa, la a sãn yẽ saasaa n sẽm, a basrɩ piisi la mɛ dee zɔta. La saasaa la wʋn yõgɛ piisi la mɛ, botɩ ba wɩrgɛ. ¹³Se’ere n soe la, a tõnnɩ tɔ’ɔra la yɔɔrɔ, a ka fablɩ piisi la yelle. ¹⁴Mam n de dũnsĩin-sõŋɔ la, la mam mi m piisi la mɛ, tɩ ba mẽ mina mam, ¹⁵wʋ mam Sɔ Nawẽnnɛ n mi mam, tɩ mam mẽ mina ẽ se’em na. Mam sakɛ kũm mɛ m piisi la ĩyã.

¹⁶La mam tarɩ piisi basɛba mɛ n ka boe denne wã pʋam. Dẽnɩ tɩ mam tarɩ ba wa’am, tɩ ba wõm mam kõa, lagɩm na bãna tɩ ba dɛna ayɩla, tɩ dũnsĩina ayɩla bɩsra ba.

¹⁷Mam Sɔ nõŋɛ mam mɛ, mam n dɩkɛ m vɔm bɔ’ɔra nẽrsaalba, dee wʋn le to’oge ẽ na ĩyã. ¹⁸Nẽra nẽra ka to’orɩ mam vɔm. Mam mẽŋa n wʋn dɩkɛ ẽ bɔ. Mam tarɩ pãŋa mɛ wʋn dɩkɛ m vɔm bɔ, dee tara pãŋa wʋn le to’oge ẽ. Mam Sɔ n bɔ mam nõorɛ tɩ m ẽŋɛ se’em n bɛla.»

¹⁹Yetɔg-bãna ĩyã tɩ welgre daan le wa’am Zifdõma la tẽŋasʋka. ²⁰Tɩ basɛba zozo’e yetɩ: «Kʋlkã’arga n dolɩ ẽ, a de la zɔlgɔ, bẽm tɩ ya sɛlsra ẽ?» ²¹Tɩ basɛba yetɩ: «Yetɔg-bãna wã dagɩ kʋlkã’arga n dolɩ nẽra yetɔga. Kʋlkã’arga tã wʋn botɩ fʋa nini yẽta?»

Azezi la Nawẽnnɛ de la ayɩla

²²Wakat-ẽŋa Zifdõma Wẽnde-kãtɛ la malgrɛ tẽerɛ kibsa n daan boe Zerizalɛm. La daan de la ɔɔrɔ wakatɛ. ²³Tɩ Azezi sẽŋɛ Wẽnde-kãtʋm na ka gilgra zẽ’e-sɛka tɩ ba wi’iri tɩ Asalomõ võnana la. ²⁴Tɩ Zifdõma lagsɛ gilge ẽ, yele ẽ yetɩ: «Fõn wʋn basɛ tɩ tõma sẽ’ena ka paagɛ la dabʋrɛ? Fʋ sãn dɛna la Krisi la, sɛka tɩ Nawẽnnɛ tõm na, fʋ yele to sɩra sɩra.» ²⁵Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Mam põn yele ya mɛ, tɩ ya ka bɔ mam sɩra. Tõon-sɛba tɩ mam tõnnɩ na m Sɔ yʋ’ʋrɛ la, pa’alɩ mam n de sɛka mɛ. ²⁶La yãma ka bɔ mam sɩra, yãma n dagɩ mam piisi la ĩyã. ²⁷Mam piisi la wõnnɩ mam kõa mɛ, mam mi ba mɛ, la ba dolɩ mam mɛ. ²⁸Mam bɔ’ɔrɩ ba la vɔm n ka ba’asrɩ, tɩ ba kãn malɩn sã’am, la nẽra ka tã wʋn fãagɛ ba mam nu’usum. ²⁹Mam Sɔ la n bɔ mam bãma la, a gãnnɩ sɛla woo mɛ, nẽra ka tã wʋn fãagɛ ba mam Sɔ la nu’usum. ³⁰Mam, la mam Sɔ la de la ayɩla.»

³¹Tɩ Zifdõma le pĩ’ise kuga tɩ ba lobe ẽ kʋ. ³²Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Mam Sɔ botɩ mam tõm tõon-sõma zozo’e mɛ pa’alɛ ya. Tõon-sõma bãma pʋam, tõon-kãna ĩyã tɩ ya bɔɔra tɩ ya lobe mam na kuga?» ³³Tɩ Zifdõma la lerge ẽ yetɩ: «La dagɩ tõon-sõma yelle tɩ tõma bɔɔra tɩ tɩ lobe fʋ la kuga kʋ, la de la Nawẽnnɛ yʋ’ʋr-sã’aŋɔ la ĩyã, fõn de nẽrsaala dee ẽŋɛ fʋ mẽŋa tɩ fõn de la Nawẽnnɛ na ĩyã.» ³⁴Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «La gʋlsɛ ya lɔɔ gõŋɔ la pʋam tɩ Nawẽnnɛ yetɩ: ‹Ya de la wẽna.› ³⁵Tɩ mi tɩ Nawẽnnɛ gõŋɔ yetɔga la de la sɩra, la a ka tã wʋn sã’am. A wi’iri sɛba tɩ a tɔgɛ yetɔga bɔ ba la tɩ wẽna. ³⁶La mam tɩ Nawẽnnɛ looge tõm dũnia zuo wã, yãma yele mam tɩ m sã’anɩ la Nawẽnnɛ yʋ’ʋrɛ, mam n yele tɩ mam de la Nawẽnnɛ Dayʋa la ĩyã? ³⁷Mam sãn ka tõnna m Sɔ tõoma, ya da bɔ mam sɩra. ³⁸La mam sãn tõnna a tõoma, baa ya sãn ka bɔ mam sɩra, ya bɔ m tõoma la sɩra, tɩ ya tã’agɛ bãŋɛ, la ya sakɛ sɩra tɩ mam Sɔ la boe la mam lɛ mɛ, tɩ mam mẽ bɔna la ẽ.» ³⁹Tɩ ba le zɩgra tɩ ba yõkɛ ẽ, tɩ a põsɛ.

⁴⁰La ẽn põsɛ la, a le dooge la Zʋrdẽ kʋlaa la doone, zẽ’e-sɛka tɩ Azã daan pɔsɛ bɔna mĩ misri nẽrba ko’om pʋam na, ka bɔna bilam. ⁴¹Tɩ nẽrba zozo’e daan sẽŋɛ a zẽ’am. Ba daan tɔgrɩ yetɩ: «Azã ka tõm tõon-yãlma baa ayɩla, la Azã n daan tɔgɛ bʋra-ẽna yelle se’em wuu la de la sɩra.» ⁴²La nẽrba zozo’e bɔ ẽ sɩra mɛ bilam.

Alazaarɩ vo’ore

¹Bʋraa ayɩla n daan boe Betani tɩ a yʋ’ʋrɛ dɛna Alazaarɩ, tɩ bã’a yõkɛ ẽ. A tãpa Amaari la a Amartɩ daan kẽ’erɩ la tẽn-ẽŋa pʋam. ²La de la Amaari ẽŋa n daan ka’agɛ tɩdarɛ kaam ẽŋɛ Azezi nãma, dɩkɛ a zomto duuse ba la. Ẽŋa tã n de Alazaarɩ n bẽ’erɩ la. ³Tɩ a tãpa la daan tõm tɩ ba ka yele Azezi yetɩ: «Zuudãana, fʋ sɩrɛ la bẽ’erɩ mɛ.» ⁴La Azezi n wõm bɛla la, tɩ a yetɩ: «Bã’a-ẽna ba’asgɔ kãn dɛna kũm. La de la tɩ Nawẽnnɛ yʋ’ʋrɛ yẽ zẽkrɛ, la tɩ Nawẽnnɛ Dayʋa la yʋ’ʋrɛ wʋn zẽkɛ bõn-ẽŋa pʋam.»

⁵La Azezi daan nõŋɛ Amartɩ la a yɩbga, la Alazaarɩ mɛ. ⁶La ẽn wõm tɩ Alazaarɩ bẽ’erɩ mɛ na, a ken weege ẽn daan boe zẽ’e-sɛka la dabsa ayi. ⁷Bɛla poorʋm tɩ a yele a karẽnbiisi la yetɩ: «Tɩ lebe-ya Zude.» ⁸Tɩ a karẽnbiisi la yele ẽ yetɩ: «Karẽnsãama, lɛɛlɛ wã tɩ Zifdõma daan eerɩ fõn tɩ ba lobe la kuga kʋ. Dee tɩ fõn le yetɩ fʋ lebe bilam?» ⁹Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Bulika tɩ la ka paagɛ zaanõorɛ, la de la karf-pia la ayi tɩ wʋntɛɛŋa boe. Nẽra sãn sẽnna wʋntɛɛŋa, a ka wẽ’erɩ a nãma, se’ere n soe la, dũnia peelem boe mɛ, tɩ a yẽta. ¹⁰La nẽra sãn sẽnna yʋ’ʋŋɔ, a wẽ’erɩ a nãma mɛ, se’ere n soe la, peelem ka boe tɩ a yẽta.»

¹¹Azezi yele bɛla dee yele ba yetɩ: «Tɩ sɩrɛ Alazaarɩ gĩsri mɛ, la mam wʋn sẽŋɛ ka nẽegɛ ẽ.» ¹²Tɩ a karẽnbiisi la yele ẽ yetɩ: «Zuudãana, a sãn gĩsra, a wʋn yẽ ĩmã’asʋm.» ¹³Azezi tɔgɛ ba la Alazaarɩ kũm yelle. La ba tẽ’esɛ tɩ a tɔgrɩ la gẽem yelle. ¹⁴Bɛla tɩ Azezi tɔgɛ ba vẽelga yetɩ: «Alazaarɩ ki mɛ. ¹⁵La mam n daan ka boe mĩ na, mam ɩtɩ sũ-yẽlga mɛ yãma ĩyã, tɩ ya wʋn bɔ mam sɩra. Tɩ sẽŋɛ-ya a zẽ’am.» ¹⁶Tɩ Atoma (sɛka tɩ ba wi’iri tɩ «Lɩɩba» la) yele a karẽnbi-taaba yetɩ: «Tɩ mẽ sẽŋɛ-ya tɩ tɩ ka lagɩm ki.»

¹⁷Azezi n daan paagɛ la, tɩ ban laagɛ Alazaarɩ de la dabsa anaasɩ. ¹⁸La Betani daan lɛm Zerizalɛm masɛ wʋ kilomẽtrɩ atã. ¹⁹Tɩ Zifdõma zozo’e wa’am tɩ ba pʋ’ʋsɛ Amartɩ, la Amaari ba tã la kũm.

²⁰La Amartɩ n wõm tɩ Azezi sẽm mɛ na, a daan yese mɛ tʋ’ʋsɛ ẽ. Dee tɩ Amaari weege zẽa yire. ²¹Tɩ Amartɩ yele Azezi yetɩ: «Zuudãana, fõn daan sãn boe nɩ kalam, mam tã wã kãn ki. ²²La lɛɛlɛ wã, mam ken mina tɩ bõn-sɛka woo tɩ fõn wʋn sose Nawẽnnɛ, a wʋn bɔ fɔ.» ²³Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Fʋ tã la wʋn vo’oge basɛ kũm.» ²⁴Tɩ Amartɩ lerge ẽ yetɩ: «Mam mi tɩ a wʋn vo’oge dũnia ba’asgɔ daarɛ, tɩ kũm wuu wʋn vo’oge la.» ²⁵Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Mam n de kũm vo’ore dãana, la vɔm dãana. Sɛka n bɔ mam sɩra, baa a sãn ki, a wʋn vo’oge. ²⁶La sɛka woo n vɔa dee bɔ mam sɩra, kũm kãn tã’agɛ ẽ wakatɛ wuu. Fõn bɔ bõn-ẽna sɩra?» ²⁷Tɩ Amartɩ lerge ẽ yetɩ: «Ẽe, Zuudãana, mam bɔ sɩra tɩ fõn de la Krisi, Nawẽnnɛ Dayʋa la n sẽm dũnia zuo la.»

²⁸La ẽn yele bɛla la, a fõrgɛ mɛ, sẽŋɛ ka wi a yɩbga Amaari, sʋgɛ yele ẽ yetɩ: «Karẽnsãama wa’am mɛ, dee wi’ira fõn.» ²⁹La Amaari n wõm bɛla la, a isge mɛ tɔtɔ wɛ’ɛsa a zẽ’am. ³⁰La Azezi daan nãn ka paagɛ tẽŋa la pʋam, a ken bɔna la Amartɩ n daan tʋ’ʋsɛ ẽ zẽ’e-sɛka la. ³¹Tɩ Zifdõma sɛba n wa’am wa pʋ’ʋsɛ kũm na, dee bɔna la Amaari lɛ yire la pʋam na, yẽ tɩ a isge tɔtɔ yɛsra, tɩ ba tẽ’esra tɩ a we’esɩ la yɔɔm tɩ a ka kaasɛ, tɩ ba dɔla ẽ.

³²La Amaari n paagɛ Azezi n boe zẽ’e-sɛka la, yẽ ẽ na, a yigle mɛ a nẽŋam, yele ẽ yetɩ: «M Zuudãana, fõn daan sãn boe nɩ kalam, mam tã wã kãn ki.» ³³La Azezi n daan yẽ tɩ a kellɩ mɛ, la Zifdõma la n dolɩ ẽ na mẽ kellɩ mɛ na, tɩ a sũure sã’am halɩ, tɩ la dãam ẽ zozo’e, ³⁴tɩ a soke ba yetɩ: «Yãma laagɛ ẽ na bɛ?» Tɩ ba yele ẽ yetɩ: «Zuudãana, wa’am wa bɩsɛ.» ³⁵Tɩ Azezi kɛlla. ³⁶Tɩ Zifdõma la n yẽ bɛla la, yetɩ: «Bɩsɛ-ya ẽn nõŋɛ ẽ se’em.» ³⁷Tɩ basɛba yele yetɩ: «Dagɩ bʋra-ẽna n daan botɩ fʋa la nini yẽta la, a ka tã wʋn basɛ nɩ tɩ ẽna mẽ da ki?»

³⁸Tɩ Azezi sũure le sã’am halɩ, tɩ a wɛ’ɛsa yɔɔm na. Yɔɔgɔ la daan de la tãmpĩa yoko, tɩ kugre lige a nõorɛ. ³⁹Tɩ Azezi yetɩ: «Lakɛ-ya kugre la.» Tɩ sɛka n ki la tã Amartɩ yele Azezi yetɩ: «M Zuudãana, a põn põ’ogɛ mɛ, se’ere n soe la, la de la dabsa anaasɩ n wãna tɩ a boe yɔɔm.» ⁴⁰Tɩ Azezi soke ẽ yetɩ: «Mam ka yele fʋ yetɩ, fʋ sãn bɔ mam sɩra, fʋ wʋn yẽ Nawẽnnɛ na’am pãŋa?» ⁴¹Tɩ ba lakɛ kugre la. Tɩ Azezi gorge saazuum yetɩ: «M Sɔ, mam pʋ’ʋsrɩ fɔ, fõn selse mam pʋ’ʋsgɔ la. ⁴²Mam mi tɩ daarɛ woo fʋ selsrɩ mam pʋ’ʋsgɔ mɛ. La mam yele bɛla la nẽr-kʋʋŋɔ wã ĩyã, tɩ ba wʋn bɔ sɩra tɩ fõn tõm mam.» ⁴³A yele bɛla dee tɔgɛ la ke’enke’em yetɩ: «Alazaarɩ, yese!» ⁴⁴Tɩ sɛka n daan ki la isge yese. Tɩ tãna vile a nãma la a nu’usi, la tãnnɛ ayẽma n vile a nẽŋa. Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Lorge-ya tãna la, dee basɛ ẽ tɩ a fõrgɛ.»

Zifdõma nẽŋadõma eerɩ sore tɩ ba kʋ Azezi

(Amatie 26:1-5, Amarkɩ 14:1-2, Aluki 22:1-2)

⁴⁵La Zifdõma sɛba n daan wa’am Amaari zẽ’am wa yẽ Azezi n ẽŋɛ se’em na, ba zozo’e bɔ ẽ sɩra mɛ. ⁴⁶Tɩ basɛba sẽŋɛ Farisi dõma zẽ’am ka yele ba Azezi n ẽŋɛ se’em na.

⁴⁷Tɩ kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la Farisi dõma lagsɛ ba sarɩyaditba kẽma yetɩ: «Tɩ wʋn ẽŋɛ la wãne? Bʋra-ẽna wã tõnnɩ la tõon-yãlma zozo’e. ⁴⁸Tɩ sãn basɛ ẽ tɩ a ɩta bɛla, nẽrba wuu wʋn bɔ ẽ sɩra mɛ, la Rom dõma wʋn wa’am wa sã’am tɩ Wẽnde-kãtɛ wã, la tɩ so’olʋm wã wuu mɛ.»

⁴⁹Tɩ ba nẽra ayɩla yʋ’ʋrɛ n de Akayifu n daan de kãabgɔ kẽma nẽŋadãana yʋʋn-ẽŋa, yele ba yetɩ: «Yãma ka mi sɛla sɛla. ⁵⁰Ya ka mi tɩ bʋraa ayɩla sãn ki nẽrba la ĩyã, n sõɩ tɩ buuri la wuu n wʋn sã’am?» ⁵¹La, la dagɩ a mẽŋa yɛm tɩ a yele bɛla, la de la ẽn daan de kãabgɔ kẽma nẽŋadãana yʋʋn-ẽŋa la tɩ a to’oge Nawẽnnɛ yetɔga tɔgɛ yetɩ, dẽnɩ tɩ Azezi wa ki bɔ bãma buuri la. ⁵²La, la dagɩ bãma buuri la mã’a ĩyã tɩ la masɛ tɩ a ki, la de la Nawẽnnɛ kɔma n wɩrgɛ zẽ’esɩ wuu la ĩyã, tɩ a yetɩ a lagsɛ ba tɩ ba lebge buuri ayɩla.

⁵³La sẽŋɛ la daar-ẽŋa, tɩ Zifdõma nẽŋadõma ẽŋɛ nõorɛ ayɩla tɩ ba kʋ ẽ. ⁵⁴Bɛla ĩyã tɩ Azezi ka le ɛɛra Zifdõma tẽŋasʋka tɩ ba yẽta ẽ. A fõrgɛ bilam sẽŋɛ la tẽnsɩ n lɛm mõom, ka kẽ’era tẽŋa yʋ’ʋrɛ n de Efrayim la a karẽnbiisi la.

⁵⁵La Zifdõma Zɔɔg-basɛ kibsa n daan lɛm, tɩ nẽrba zozo’e ze’ele tẽn-pɩgsɩ pʋam sẽŋɛ Zerizalɛm lan dẽŋɛ Zɔɔg-basɛ kibsa la, tɩ ba ka malgɛ ba mẽŋa wʋ ba sisgo n yetɩ ba ɩta se’em na. ⁵⁶Tɩ ba ɛɛra Azezi, sẽŋɛ ka zɛ Wẽnde-kãtʋm na sɔkra taaba yetɩ: «Yãma tẽ’esɛ la dẽna? A sɩrɩ kãn wa’am kibsa wã?» ⁵⁷La kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la Farisi dõma la daan bɔ la nõorɛ tɩ nẽra sãn mina ẽn boe zẽ’a, a pa’alɛ tɩ ba yõkɛ ẽ.

Amaari ka’agɛ tɩdarɛ kaam ẽŋɛ Azezi

(Amatie 26:6-13, Amarkɩ 14:3-9)

¹Zɔɔg-basɛ kibsa daan deege la dabsa ayoobɩ la a paagɛ, tɩ Azezi sẽŋɛ Betani, ẽn vo’oge Alazaarɩ tẽn-sɛka la. ²Tɩ ba daan ẽŋɛ dia bilam bɔ ẽ, tɩ Amartɩ daan pʋta dia la. La Alazaarɩ daan lagɩm na nẽrba la zẽa la Azezi dita. ³Tɩ Amaari dɩkɛ tɩdarɛ ka-sõma ligri n zo’oge, tɩ ba wi’iri tɩ «naarɩ» n paagɛ lɩtrɩ pʋsʋka wa’am wa ka’agɛ ẽŋɛ Azezi nãma, dɩkɛ a zomto duuse ba. Tɩ yire la wuu lebge tɩdarɛ kaam na yũuŋo. ⁴Tɩ Azezi karẽnbia ayɩla yʋ’ʋrɛ n de Azudaasɩ Iskariyo, sɛka n wʋn wa pa’alɛ tɩ ba yõkɛ ẽ na, yetɩ: ⁵«Tɩ sãn koose nɩ tɩdarɛ kaam wã lig-kõba kɔbstã, tɩ kãn dɩkɛ ligri la bɔ nasdõma?» ⁶Ẽn yele bɛla la, dagɩ tɩ a fablɩ la nasdõma yelle, la de la ẽn de nayiga, la ẽŋa n tarɩ ba ligri tãmpɔkɔ, zũura sɛla tɩ ba sũm a pʋam na. ⁷Tɩ Azezi yetɩ: «Basɛ-ya pɔka la bãalam, tɩ a dẽŋɛ ẽŋɛ la ba wʋn ẽŋɛ mam se’em mam laarɛ daarɛ. ⁸Nasdõma boe la ya lɛ mɛ daarɛ woo, la mam kãn bɔna la ya daarɛ woo.»

⁹Tɩ Zifdõma zozo’e wõm tɩ Azezi boe la Betani. Tɩ ba sẽŋɛ mĩ, la dagɩ Azezi mã’a ĩyã tɩ ba sẽŋɛ, ba sẽŋɛ tɩ ba mẽ ka yẽ la Alazaarɩ tɩ Azezi daan vo’oge la. ¹⁰Tɩ kãabgɔ kẽma nẽŋadõma la bãm yetɩ, bãma mẽ wʋn kʋ Alazaarɩ mɛ, ¹¹tɩ la de la ẽŋa ĩyã tɩ Zifdõma zozo’e basɛ bãma dee bɔ Azezi sɩra.

Azezi kẽ’erɩ Zerizalɛm la na’am

(Amatie 21:1-11, Amarkɩ 11:1-11, Aluki 19:28-40)

¹²Tɩ beere wiige, tɩ nẽr-kʋʋŋɔ la n wa’am kibsa la wõm tɩ Azezi sẽm Zerizalɛm. ¹³Tɩ ba kɔ karkɔnsɩ võorɔ tʋ’ʋsra ẽ, dee tɔgra ke’enke’em yetɩ:

«Ozaana! Pẽgɛ-ya nẽr-sɛka n sẽm na Zuudãana Nawẽnnɛ yʋ’ʋrɛ la,

ẽŋa n de Ɩsrayɛlɩ dõma naba la.»

¹⁴Tɩ Azezi yẽ bõn-biire bã ẽ wʋ lan gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam se’em yetɩ:

¹⁵«Siyõ nẽrba, da zɔta-ya dabeem.

Bɩsɛ-ya, ya naba n bã bõn-biire sẽna la.»

¹⁶La Azezi karẽnbiisi la daan nãn ka bãŋɛ yel-ẽŋa võorɛ. La Azezi n yãŋa wa yẽ na’am pãŋa Nawẽnnɛ zẽ’am na, tɩ ba tẽegɛ tɩ bõn-ẽŋa n gʋlsɛ a yelle, la ba daan ẽŋɛ la bɛla bɔ ẽ.

¹⁷La nẽr-sɛba n wa bɔna Azezi zẽ’am, wakat-sɛka tɩ a wi Alazaarɩ tɩ a vo’oge ze’ele yɔɔgɔ pʋam yese la, daan pa’alɛ nẽrba la ẽn daan ẽŋɛ se’em mɛ. ¹⁸Bɛla n soe tɩ nẽr-kʋʋŋɔ la tʋ’ʋsɛ ẽ, ban wõm tɩ a tõm na tõon-yãlm-ẽŋa la ĩyã. ¹⁹Bɛla tɩ Farisi dõma yɛta taaba yetɩ: «Ya yẽ ya, ya ka tã wʋn ẽŋɛ sɛla sɛla. Bɩsɛ-ya, nẽrba wuu dolɩ ẽ mɛ.»

Grɛkɩdõma eerɩ tɩ ba yẽ Azezi, tɩ Azezi tɔgra a kũm yelle

²⁰La Grɛkɩdõma n daan boe nẽr-sɛba n sẽŋɛ Zerizalɛm kibsa tɩ ba pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ na pʋam. ²¹Bãma n sẽŋɛ Afilipi n ze’ele Betisayida n boe Galile so’olʋm pʋam na zẽ’am, ka yele ẽ yetɩ: «Kɛ’ɛma, tõma boorɩ tɩ tɩ yẽ la Azezi.» ²²Tɩ Afilipi sẽŋɛ ka yele A’ãndre, tɩ A’ãndre la Afilipi doose taaba sẽŋɛ ka yele Azezi. ²³Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Wakatɛ la paagɛ mɛ tɩ Nẽrsaala Dayʋa la wʋn yẽ a na’am pãŋa. ²⁴Mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ ba sãn ka bʋrɛ ke-biire tɩ a yɛm bule yese dee tɩ a mẽŋa põ’ogɛ, ke-bi-ẽŋa ayɩla mã’a n wʋn bɔna, la ba sãn bʋrɛ ẽ tɩ a yɛm na bule yese dee tɩ a mẽŋa ki, a wʋn wɔm biɛ zozo’e. ²⁵Nẽr-sɛka n nõŋɛ a vɔm, a wʋn koŋe vɔm, la nẽr-sɛka n ka nõŋɛ a vɔm dũnia wã zuo, a wʋn tara vɔm n ka ba’asrɩ. ²⁶La nẽra sãn bɔɔra tɩ a tõm bɔ mam, dẽnɩ tɩ a dɔla mam. La mam n boe zẽ’e-sɛka la, mam tõntõnna mẽ wʋn bɔna la bilam. La nẽra sãn tõnna bɔ’ɔra mam, mam Sɔ wʋn pẽgɛ ẽ.

²⁷Lɛɛlɛ wã mam sũure sã’am mɛ, la m wʋn yetɩ bẽm? Mam wʋn yetɩ: M Sɔ, sõŋɛ ma tɩ m põsɛ nãmsgɔ ẽna wã bɩɩ? Ayɛɩ, la de la yel-ẽna ĩyã tɩ mam wa’am tɩ m nãmsɛ.» ²⁸A yele bɛla dee yetɩ: «Mam Sɔ, nã’asɛ fʋ yʋ’ʋrɛ.» Tɩ kõa ze’ele saazuum yetɩ: «Mam nã’asɛ m yʋ’ʋrɛ mɛ, la mam wʋn le nã’asɛ ẽ.»

²⁹Tɩ nẽr-sɛba n ze bilam na wõm, yetɩ: «Saaga n dãmɛ.» Tɩ basɛba yetɩ: «Malɛka n tɔgɛ la ẽ.» ³⁰Tɩ Azezi yele yetɩ: «La dagɩ mam ĩyã tɩ kõ-ẽŋa tɔgɛ, la de la yãma ĩyã. ³¹Lɛɛlɛ wã de la dũnia wã sarɩyadia wakatɛ. Lɛɛlɛ wã ba wʋn dige dũnia wã naba basɛ yẽŋa. ³²La ba sãn wa zẽkɛ mam saazuum, mam wʋn tarɩ nẽrba wuu wa’am mam zẽ’am.» ³³Azezi yele bɛla pa’alɛ la ẽŋa wʋn ki se’em. ³⁴Tɩ nẽr-kʋʋŋɔ la lerge ẽ yetɩ: «La gʋlsɛ lɔɔ gõŋɔ pʋam pa’alɛ tõma yetɩ, Krisi wʋn bɔna la wakatɛ wuu, la bẽm tɩ fõn yetɩ, dẽnɩ tɩ ba zẽkɛ Nẽrsaala Dayʋa la saazuum? Ãne n de Nẽrsaala Dayɔ-ẽŋa?» ³⁵Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Peelem ken bɔna la ya lɛ mɛ wakatɛ fẽe. Peelem wã n ken bɔna la ya wakat-sɛka la, sẽnna-ya tɩ lika da wa liŋe ya. Sɛka n sẽnnɩ lika pʋam ka mi ẽn we’esɩ zẽ’a. ³⁶Wakat-sɛka tɩ peelem ken bɔna la yãma la, bɔ-ya sɛka n de peelem na sɩra, tɩ ya lebge peelem na kɔma.»

Azezi yele la bɛla dee fõrgɛ ba zẽ’am, sẽŋɛ ka sʋgɛ. ³⁷Baa la Azezi n ẽŋɛ bõn-yãlma zozo’e nẽrba la nẽŋam na, ba ka bɔ ẽ sɩra. ³⁸Bɛla tɩ Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa A’ezayi n yʋʋn yele se’em na ẽŋɛ. A yʋʋn yetɩ:

«Zuudãana, ãne n bɔ tõma kõa la sɩra?

La Zuudãana la pãŋa puke pa’alɛ la ãne?»

³⁹Ba ka tã wʋn bɔ sɩra, se’ere n soe la, A’ezayi yʋʋn le yetɩ:

⁴⁰«Nawẽnnɛ pĩ ba nini mɛ,

tɩ ba da yẽta la ba nini na,

dee lige ba pʋtẽ’era,

tɩ ba da wõm a yetɔga la võorɛ.

Sãn dagɩ nɩ bɛla,

ba wʋn teege nɩ yɛm

tɩ a bɔ ba laafɛ.»

⁴¹A’ezayi yʋʋn yele la bɛla, se’ere n soe la, a yʋʋn yẽ la Azezi na’am pãŋa, tɩ a yʋʋn tɔgɛ a yelle. ⁴²Baa la bɛla wuu, Zifdõma nẽŋadõma la pʋam nẽrba zozo’e bɔ ẽ sɩra mɛ, la Farisi dõma la ĩyã ba ka sakɛ yele, ba zotɩ mɛ tɩ ba wʋn dige ba ba wẽndeego la pʋam. ⁴³Ba daan nõŋɛ la nẽrsaalba pẽka gãnna Nawẽnnɛ pẽka.

Azezi yetɔga n diti nẽrba sarɩya

⁴⁴Azezi tɔgɛ ke’enke’em yetɩ: «Sɛka n bɔ’ɔrɩ mam sɩra, la dagɩ mam mã’a tɩ a bɔ’ɔrɩ sɩra, a bɔ’ɔrɩ la sɛka n tõm mam na sɩra. ⁴⁵La sɛka n yẽ mam, yẽ la sɛka n tõm mam na. ⁴⁶Mam de la peelem n wa’am dũnia zuo, tɩ nẽr-sɛka n bɔ’ɔrɩ mam sɩra kãn bɔna lika pʋam. ⁴⁷La nẽra sãn wõm mam yetɔga, dee ka sakɛ yetɔga la, la dagɩ mam n wʋn di a sarɩya, se’ere n soe la, mam ka wa’am tɩ m di dũnia dõma sarɩya, mam wa’am tɩ m fãagɛ ba mɛ. ⁴⁸Sɛka n zagsɛ mam, ka sakɛ mam yetɔga la, a tarɩ sɛka n wʋn di a sarɩya. La de la yetɔga la tɩ mam tɔgɛ la n wʋn pa’alɛ tɩ a ka tarɩ bʋʋrɔ dũnia ba’asgɔ daarɛ. ⁴⁹Se’ere n soe la, mam ka tɔgrɩ la m mẽŋa pʋtẽ’erɛ. La de la mam Sɔ n tõm mam na mẽŋa n bɔ mam nõorɛ mam wʋn yele se’em, la mam wʋn tɔgɛ sɛla yelle. ⁵⁰La mam mi tɩ sɛka n sakɛ a nõorɛ la tarɩ la vɔm n ka ba’asrɩ. La bõn-sɛba tɩ mam yetɩ la, la de la mam Sɔ n yele mam se’em na n bɛla tɩ mam yele.»

Azezi peege a karẽnbiisi nãma

¹Lan dẽŋɛ Zɔɔg-basɛ kibsa la, Azezi mi mɛ tɩ ẽŋa wakatɛ paagɛ mɛ tɩ ẽŋa wʋn fõrgɛ dũnia sẽŋɛ a Sɔ zẽ’am. La a daan nõŋɛ a nẽrba la n boe dũnia mɛ, a nõŋɛ ba la halɩ nõŋlʋm zõnzõnnɔ.

²Azezi la a karẽnbiisi la daan boe mĩ dita la zaanõorɛ dia. La Asũtãana daan põn botɩ Asimõ dayʋa Azudaasɩ Iskariyo tẽ’esɛ a sũurum tɩ ẽŋa wʋn pa’alɛ tɩ ba yõkɛ Azezi. ³La Azezi daan mi tɩ ẽŋa ze’ele la Nawẽnnɛ zẽ’am wa’am, la ẽŋa lebrɩ la Nawẽnnɛ zẽ’am, la a mi tɩ ẽŋa Sɔ Nawẽnnɛ dɩkɛ sɛla woo ẽŋɛ la ẽŋa nu’usum. ⁴Tɩ a isge dia la zẽ’am yɛɛgɛ a fu-sɛka n boe zuum na, dee dɩkɛ tãnnɛ lʋ a sɩa. ⁵Yãŋa pʋrgɛ ko’om ẽŋɛ laaga pʋam, pɛɛra a karẽnbiisi la nãma, dɩkɛ tãnnɛ la n lʋ a sɩa la duusra ba.

⁶Tɩ a daan paagɛ Asimõ-pɩyɛɛrɩ zẽ’am, tɩ a soke ẽ yetɩ: «M Zuudãana, fõn yetɩ fʋ peege la mam nãma?» ⁷Tɩ Azezi lerge ẽ yetɩ: «Fõn ka mi mam ɩtɩ se’em wã võorɛ lɛɛlɛ, la fʋ wʋn wa bãŋɛ.» ⁸Tɩ Apɩyɛɛrɩ yele ẽ yetɩ: «Ayɛɩ! Fõn kãn peege mam nãma.» Tɩ Azezi lerge ẽ yetɩ: «Mam sãn ka peege fo, fʋ ka le tara pʋrɛ la mam.» ⁹Tɩ Asimõ-pɩyɛɛrɩ yele ẽ yetɩ: «M Zuudãana, da peege m nãma la mã’a, po peege m nu’usi la m zuugo.» ¹⁰Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Sɛka n sɔ ĩyã ka le bɔɔra tɩ a sɔ, sãn dagna a nãma mã’a tɩ a wʋn peege, se’ere n soe la, a ĩyã wuu dẽkɛ mɛ sõŋa sõŋa. Ya dẽkɛ mɛ ãna sõŋa sõŋa, la, la dagɩ ya wuu.» ¹¹Azezi daan mi sɛka n yetɩ a pa’alɛ tɩ ba yõkɛ ẽ na mɛ, bɛla ĩyã tɩ a yetɩ, dagɩ ya wuu n ãn sõŋa.

¹²La Azezi n peege ba nãma kɩ’ɩlɩm na, a le yɛ la a fuugo la, lebe ka zĩ’ire dia la zẽ’am, yele ba yetɩ: «Yãma bãŋɛ mam n ẽŋɛ se’em na võorɛ? ¹³Yãma wi’iri mam tɩ Karẽnsãama, la Zuudãana, ya yele sõŋa. Mam de la bɛla. ¹⁴Mam n de ya Zuudãana, la ya Karẽnsãama la sãn peege ya nãma, yãma mẽ masɛ mɛ tɩ ya pɛɛra taaba nãma. ¹⁵Se’ere n soe la, la de la mãmsgɔ tɩ mam ẽŋɛ bɔ ya, tɩ ya mẽ ɩta wʋ mam n ẽŋɛ ya se’em na. ¹⁶Mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ tõntõnna ka gãnnɩ a zuudãana, la sɛka tɩ ba tõm na ka gãnnɩ sɛka n tõm ẽ na. ¹⁷Yan mi bõn-bãma la, ya sãn ẽŋɛ bɛla, ya de la zu-yẽlʋm dõma. ¹⁸La dagɩ ya wuu yelle tɩ mam tɔgrɩ, mam mi sɛba tɩ mam looge la mɛ, la dẽnɩ tɩ bõn-sɛba n gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam na ẽŋɛ. La yetɩ: ‹Nẽr-sɛka n diti la mam na, wẽrgɛ mɛ zɛbra la mam.› ¹⁹Mam dẽŋɛ yɛta ya mɛ lɛɛlɛ wã, tɩ la nãn ka ẽŋɛ. Tɩ la sãn wa ẽŋɛ, ya wʋn bɔ sɩra tɩ mam de la sɛka tɩ mam de la. ²⁰Mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ sɛka n to’orɩ sɛka tɩ mam tõm na, a to’orɩ la mam. La sɛka n to’orɩ mam na, a to’orɩ la sɛka n tõm mam na.»

Azezi yetɩ nẽra n wʋn pa’alɛ tɩ ba yõkɛ ẽŋa

(Amatie 26:20-25, Amarkɩ 14:17-21, Aluki 22:21-23)

²¹Azezi n tɔgɛ bɛla la, sũ-sã’aŋɔ n tarɩ ẽ zozo’e, tɩ a yetɩ: «Mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ ya nẽra ayɩla n wʋn wa pa’alɛ tɩ ba yõkɛ mam.» ²²Tɩ a karẽnbiisi la daan bɩsra taaba, ka mina ẽn tɔgrɩ nẽr-sɛka yelle. ²³La Azezi karẽnbiisi la ayɩla, sɛka tɩ a nõŋɛ la daan zĩ la Azezi sakʋkɔ. ²⁴Tɩ Asimõ-pɩyɛɛrɩ kãbsɛ ẽ tɩ a soke Azezi bãŋɛ la de la ãn yelle tɩ a tɔgrɩ la. ²⁵Tɩ karẽnbi-ẽŋa dente Azezi, soke ẽ yetɩ: «Zuudãana, ãn de ẽ?» ²⁶Tɩ Azezi lerge yetɩ: «A de la sɛka tɩ mam wʋn suke borborɩ girgo bɔ ẽ na.» A dɩkɛ borborɩ girgo la suke bɔ la Azudaasɩ n de Asimõ Iskariyo dayʋa. ²⁷Tɩ Azudaasɩ to’oge borborɩ la, tɩ Asũtãana kẽ a sũurum. Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Fõn yetɩ fʋ ẽŋɛ se’em na, ẽŋɛ ẽ tɔtɔ.» ²⁸La sɛba n daan lagɩm bɔna mĩ dita la, nẽra nẽra ka bãŋɛ se’ere n soe tɩ a yele ẽ bɛla. ²⁹La Azudaasɩ n daan zɛɛrɩ ligri tãmpɔkɔ la, nẽrba basɛba tẽ’esɛ tɩ Azezi yele ẽ tɩ a sẽŋɛ ka da la bõn-sɛba tɩ ba boorɩ tɩ ba dɩkɛ ẽŋɛ kibsa la, bɩɩ a bɔ nasdõma sɛla. ³⁰Azudaasɩ n daan to’oge borborɩ la, dee kɔ’ɔn yese. La daan de la yʋ’ʋŋɔ.

Azezi bɔ a karẽnbiisi nõor-paalga

³¹Azudaasɩ n yese la, tɩ Azezi yetɩ: «Lɛɛlɛ wã Nẽrsaala Dayʋa la wʋn yẽ a na’am pãŋa, la Nawẽnnɛ wʋn yẽ nã’asgɔ a ĩyã. ³²Nawẽnnɛ sãn yẽ nã’asgɔ a ĩyã, Nawẽnnɛ mẽŋa wʋn nã’asɛ ẽ. Lɛɛlɛ wã tɩ a wʋn nã’asɛ ẽ. ³³M kɔma, mam ken bɔna la ya la wakatɛ fẽe mã’a. La ya wʋn ɛ mam, la mam yetɩ ya lɛɛlɛ wã wʋ mam n daan yele Zifdõma se’em na: Ya ka tã wʋn wa’am zẽ’e-sɛka tɩ mam we’esɩ la.

³⁴Mam bɔ’ɔrɩ ya la nõor-paalga: Nõŋɛ-ya taaba. Wʋ mam n nõŋɛ ya se’em na, ya mẽ nõŋɛ taaba bɛla. ³⁵Ya sãn nõŋɛ taaba, nẽrba wuu wʋn bãŋɛ tɩ ya de la mam karẽnbiisi.»

Azezi dẽŋɛ tɔgɛ tɩ Apɩyɛɛrɩ wʋn sɩ’ɩsɛ ẽŋa

(Amatie 26:31-35, Amarkɩ 14:27-31, Aluki 22:31-34)

³⁶Tɩ Asimõ-pɩyɛɛrɩ soke Azezi yetɩ: «Zuudãana, fõn we’esɩ la bɛ?» Tɩ a lerge ẽ yetɩ: «Mam n we’esɩ zẽ’a na, fʋ ka tã wʋn doose mam sẽŋɛ lɛɛlɛ wã. La fʋ wʋn wa doose mam poore wa’am.» ³⁷Tɩ Apɩyɛɛrɩ soke ẽ yetɩ: «Zuudãana, bẽm ẽŋɛ tɩ mam kãn tã’agɛ doose fõn sẽŋɛ lɛɛlɛ wã? Mam sakɛ tɩ m ki mɛ fõn ĩyã.» ³⁸Tɩ Azezi lerge ẽ yetɩ: «Fõn wʋn sakɛ tɩ fʋ ki mam ĩyã? Mam yetɩ fʋ la sɩra sɩra, tɩ lan dẽŋɛ nõ-rɔɔgɔ n wʋn kaasɛ, fʋ wʋn sɩ’ɩsɛ nõorɛ atã tɩ fõn ka mi mam.»

Azezi n de sore n we’esɩ Nawẽnnɛ zẽ’am

¹Azezi le yele ba yetɩ: «Da basɛ-ya tɩ ya sũure sã’am. Bɔ-ya Nawẽnnɛ sɩra, la ya bɔ mam mẽ sɩra. ²Kẽ’a zẽ’esɩ boe mam Sɔ Nawẽnnɛ yire zo’oge mɛ. Mam we’esɩ tɩ m ka malgɛ la zẽ’a ya ĩyã. La sãn dagɩ nɩ bɛla, mam kãn yele nɩ ya. ³La mam sãn sẽŋɛ ka malgɛ zẽ’a la ya ĩyã, mam wʋn leme wa’am wa tarɩ ya sẽŋɛ mam zẽ’am, tɩ mam n boe zẽ’a na, yãma mẽ bɔna bilam. ⁴La mam n we’esɩ zẽ’e-sɛka la, ya mi a sore la.» ⁵Tɩ Atoma yele ẽ yetɩ: «Zuudãana, tõma ka mi fõn we’esɩ zẽ’a na, tõma wʋn ẽŋɛ la wãne tã’agɛ bãŋɛ a sore?» ⁶Tɩ Azezi lerge ẽ yetɩ: «Mam n de sore, la sɩra, la vɔm dãana. Nẽra nẽra ka tã wʋn wa’am mam Sɔ zẽ’am, tɩ la sãn ka doose la mam. ⁷Ya sãn mi ni mam, ya wʋn mi ni mam Sɔ la mẽ. La lɛɛlɛ wã, ya mi ẽ, la ya yẽ ẽ.»

⁸Tɩ Afilipi yele ẽ yetɩ: «Zuudãana, pa’alɛ tɔ fʋ Sɔ la, tɩ bɛla seke tõma mɛ.» ⁹Tɩ Azezi lerge ẽ yetɩ: «Afilipi, mam boe la ya yuuge mɛ, tɩ fõn nãn ken ka mina mam? Sɛka n yẽ mam, yẽ mam Sɔ mɛ. La ẽŋɛ la wãne tɩ fõn yetɩ, m pa’alɛ ya m Sɔ la? ¹⁰Fõn ka bɔ sɩra tɩ mam boe la mam Sɔ la lɛ, tɩ mam Sɔ la bɔna la mam lɛ? Yetɔg-sɛba tɩ mam tɔgrɩ la yãma la, ka ze’etɩ mam mẽŋa zẽ’am, la de la mam Sɔ la n boe la mam lɛ la n tõnnɩ a tõoma. ¹¹Bɔ-ya mam sɩra, mam n yetɩ mam boe la m Sɔ la lɛ, tɩ mam Sɔ la bɔna la mam lɛ la. La ya sãn ka sakɛ bɛla, ya bɔ mam sɩra m tõoma la ĩyã.

¹²Mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ sɛka n bɔ’ɔrɩ mam sɩra la, a mẽ wʋn tõm tõon-sɛba tɩ mam tõnnɩ na, la a wʋn tõm tõon-kãra n gãnnɩ bɛla, se’ere n soe la, mam we’esɩ la m Sɔ zẽ’am. ¹³La bõn-sɛba wuu tɩ ya wʋn sose la mam yʋ’ʋrɛ, mam wʋn ẽŋɛ bɔ ya tɩ m Sɔ la yẽ nã’asgɔ a Dayʋa la ĩyã. ¹⁴Ya sãn sose sɛla la mam yʋ’ʋrɛ, mam wʋn ẽŋɛ.»

Nawẽnnɛ Sɩa wa’aŋɔ

¹⁵«Ya sãn nõŋɛ mam, ya wʋn sakɛ mam nõorɛ la mɛ. ¹⁶La mam wʋn sose m Sɔ la, tɩ a bɔ ya Sõŋra ayẽma tɩ a bɔna la ya lɛ wakatɛ n ka ba’asrɩ. ¹⁷A de la sɩra Sɩa tɩ dũnia dõma ka tã wʋn to’oge ẽ, se’ere n soe la, ba ka tã wʋn yẽ ẽ, la ba ka mi ẽ. La yãma mi ẽ, se’ere n soe la, a boe la ya zẽ’am, la a wʋn bɔna la ya lɛ.

¹⁸Mam kãn basɛ ya kɩɩbsɩ, mam wʋn leme wa’am ya zẽ’am. ¹⁹La sãn ẽŋɛ fẽe, dũnia nẽrba kãn le yẽ mam. La yãma nõo wʋn yẽ mam, se’ere n soe la, mam n vɔa la, yãma mẽ wʋn vɔa mɛ. ²⁰La daar-ẽŋa daarɛ, ya wʋn bãŋɛ tɩ mam boe la m Sɔ la lɛ, tɩ yãma bɔna la mam, tɩ mam bɔna la yãma.

²¹Sɛka n bãŋɛ mam nõorɛ la tɩ mam bɔ la, dee sakra ɩta bɛla, la de la ẽŋa n nõŋɛ mam. Mam Sɔ la wʋn nõŋɛ sɛka n nõŋɛ mam na mɛ. La mam wʋn nõŋɛ ẽŋa dãana, dee dɩkɛ m mẽŋa pa’alɛ ẽ.»

²²Tɩ Azudaasɩ ayẽma n dagɩ Azudaasɩ Iskariyo la soke ẽ yetɩ: «Zuudãana, la ẽŋɛ la wãne tɩ fõn wʋn dɩkɛ fʋ mẽŋa pa’alɛ tõma, dee kãn pa’alɛ dũnia nẽrba?» ²³Tɩ Azezi lerge ẽ yetɩ: «Nẽra sãn nõŋɛ mam, a wʋn sakɛ ɩta mam n yele se’em na, la mam Sɔ wʋn nõŋɛ a dãana. La tõma wʋn wa’am a zẽ’am wa bɔna la ẽ. ²⁴Sɛka n ka nõŋɛ mam, a ka sakɛ ɩta mam yetɔga n yele se’em na. La yetɔga la tɩ ya wõnnɩ wã dagɩ mam mẽŋa yetɔga, la de la mam Sɔ la n tõm mam na yetɔga.

²⁵Mam ken bɔna la ya zẽ’am dee tɔgɛ yetɔg-bãna bɔ ya. ²⁶La Sõŋra la, mam Sɔ Nawẽnnɛ Sɩa la tɩ a wʋn tõm na mam yʋ’ʋrɛ tɩ a wa’am ya zẽ’am na, ẽŋa n wʋn zãsʋm ya sɛla woo, dee tẽegɛ ya bõn-sɛba wuu tɩ mam yele ya la.

²⁷Mam basrɩ sũ-mã’asʋm bɔ ya, mam mẽŋa sũ-mã’asʋm tɩ mam bɔ’ɔrɩ ya. Mam ka bɔ’ɔrɩ ya wʋ dũnia n bɔ’ɔrɩ se’em na. Da basɛ-ya tɩ ya sũure sã’am, da zɔta-ya dabeem. ²⁸Ya wõm mam n yele ya tɩ mam we’esɩ mɛ, la mam wʋn leme wa’am ya zẽ’am. Ya sãn nõŋɛ nɩ mam, ya wʋn ẽŋɛ nɩ sũ-yẽlʋm mam n we’esɩ m Sɔ zẽ’am na ĩyã. Se’ere n soe la, mam Sɔ la n gãnnɩ mam. ²⁹Lɛɛlɛ wã, mam tɔgɛ ya mɛ tɩ la nãn ka paagɛ, tɩ la sãn wa paagɛ, ya wʋn bɔ mam sɩra. ³⁰Mam kãn le tɔgɛ la ya lɛ zo’oge, se’ere n soe la, dũnia naba sẽm mɛ. La a ka tarɩ pãŋa la mam. ³¹La dẽnɩ tɩ dũnia dõma bãŋɛ tɩ mam nõŋɛ m Sɔ la mɛ, la mam ɩtɩ wʋ mam Sɔ la n bɔ mam nõorɛ tɩ m ẽŋɛ se’em na. Isge-ya, tɩ fõrgɛ kalam.»

Viinye tɩa, la a wila yelle

¹Azezi zãsʋm ba yetɩ: «Mam de la viinye tɩa mẽŋa mẽŋa. La mam Sɔ Nawẽnnɛ n de viinye tɩa la dãana. ²Wil-sɛka n puse mam zuo dee ka wɔnna biɛ, a wãarɩ ẽ mɛ basra. La wil-sɛka woo n wɔnnɩ biɛ, a yorsrɩ ẽ mɛ tɩ a ãna sõŋa malɩn wɔnna biɛ zɔ’ɔra. ³Yãma põn ãna sõŋa mɛ, yetɔg-sɛba tɩ mam tɔgɛ bɔ ya la ĩyã. ⁴Bɔna-ya la mam lɛ, tɩ mam wʋn bɔna la ya. Wʋ tɩa wille n ka tã wʋn wɔm biɛ a to’ore tɩ a sãn ka bɔna la tɩa la, bɛla, ya mẽ sãn ka bɔna la mam, ya ka tã wʋn wɔm biɛ.

⁵Mam n de tɩa la, tɩ yãma dɛna wila la. Sɛka n boe la mam, tɩ mam bɔna la ẽ, ẽŋa dãana tõnnɩ tõon-sõma zɔ’ɔra mɛ, se’ere n soe la, ya ka tã wʋn ẽŋɛ sɛla sɛla, tɩ ya sãn ka bɔna la mam. ⁶Nẽra sãn ka bɔna la mam lɛ, ba wʋn lobe ẽ basɛ wʋ tɩa wille la, tɩ a kʋɩ. La ba vaarɩ wil-sɛba n kʋɩ la ɩta la bugum pʋam, tɩ bugum dita ba. ⁷Ya sãn bɔna la mam, tɩ mam yetɔga la bɔna ya pʋam, ya sose yan boorɩ sɛla wuu, tɩ ya wʋn yẽ. ⁸Ya sãn tõm tõon-sõma zo’oge pa’alɛ tɩ yãma de la mam karẽnbiisi, bɛla ya wʋn nã’asɛ mam Sɔ.

⁹Mam nõŋɛ ya wʋ mam Sɔ n nõŋɛ mam se’em na. Tara-ya mam nõŋlʋm na ya sũure pʋam. ¹⁰Ya sãn sakɛ mam nõorɛ la, ya wʋn tara mam nõŋlʋm na ya sũure pʋam, wʋ mam sakɛ m Sɔ nõorɛ tara a nõŋlʋm se’em na. ¹¹Mam tɔgɛ ya wãna tɩ ya tara la mam sũ-yẽlga, tɩ ya sũ-yẽlga wʋn zo’oge pãɩ.

¹²Mam nõorɛ n wãna: Nõŋɛ-ya taaba, wʋ mam n nõŋɛ ya se’em na. ¹³Nẽra ka boe n tarɩ nõŋlʋm gãnna nẽra n sakɛ tɩ a ki a sɩrdõma ĩyã. ¹⁴Ya sãn ẽŋɛ mam n yele ya se’em na, ya de la mam sɩrdõma. ¹⁵Mam ka le wi’ira ya tɩ m tõntõnɩba, se’ere n soe la, tõntõnna ka mi a zuudãana n ɩtɩ sɛla. Mam wi’iri ya tɩ m sɩrdõma, se’ere n soe la, mam botɩ yãma bãŋɛ bõn-sɛba tɩ mam Sɔ yele mam na wuu mɛ. ¹⁶Dagɩ yãma n looge mam, mam n looge ya, dɩkɛ m tõonɛ na ẽŋɛ ya nu’usum tɩ ya sẽŋɛ ka tõm tõon-sõma wʋ tɩa n wɔnnɩ biɛ la, tɩ ya tõon-sõma la wʋn bɔna wakatɛ wuu. Bɛla, bõn-sɛka woo tɩ ya wʋn sose mam Sɔ la, la mam yʋ’ʋrɛ, a wʋn bɔ ya. ¹⁷Mam n bɔ ya nõorɛ tɩ ya ẽŋɛ se’em de la ya nõŋɛ taaba.»

Dũnia nẽrba sise Azezi la a karẽnbiisi

¹⁸Tɩ Azezi le yele yetɩ: «Dũnia nẽrba sãn sise ya, ya bãŋɛ tɩ ba dẽŋɛ sise la mam. ¹⁹Ya sãn de nɩ na dũnia n soe ya, dũnia nẽrba wʋn nõŋɛ nɩ ya, se’ere n soe la, ya de la dũnia bõnɔ. La mam loose ya la dũnia pʋam yese, la dagɩ dũnia n soe ya, bɛla tɩ dũnia nẽrba sisra ya. ²⁰Tẽegɛ-ya yetɔg-sɛka tɩ mam yele ya tɩ: ‹Tõntõnna ka gãnna a zuudãana la.› Ba sãn nãmsɛ mam, ba mẽ wʋn nãmsɛ yãma mɛ. La ba sãn sakɛ mam yetɔga, ba wʋn sakɛ yãma mẽ yetɔga. ²¹La ba wʋn ẽŋɛ ya bõn-bãma wuu mam yʋ’ʋrɛ ĩyã, se’ere n soe la, ba ka mi sɛka n tõm mam na. ²²Mam sãn ka wa’am nɩ, la mam sãn ka tɔgɛ nɩ la ba lɛ, ba tõon-be’ero taalɛ ka boe ba zuo. La lɛɛlɛ wã, ba ka tã wʋn yetɩ bãma tarɩ bʋʋrɔ. ²³Sɛka n sisri mam na, a mẽ sisri mam Sɔ la mɛ. ²⁴Mam sãn ka tõm nɩ tõon-sɛba tɩ nẽra baa ayɩla nãn ka tõm ba tẽŋasʋka, ba tõon-be’ero taalɛ ka boe ba zuo. La lɛɛlɛ wã, ba yẽ mam tõoma mɛ, dee sise mam na m Sɔ la. ²⁵Bɛla pʋam tɩ bõn-sɛka n gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam na ẽŋɛ. La yetɩ: ‹Ba sise mam na zãŋa.›

²⁶Sõŋra la wʋn wa’am ya zẽ’am, a de la sɩra Sɩa tɩ mam wʋn tõm, tɩ a ze’ele mam Sɔ Nawẽnnɛ zẽ’am wa’am ya zẽ’am. Ẽŋa wʋn tɔgɛ mam yelle bɔ ya. ²⁷La yãma mẽ wʋn tɔgɛ mam yelle, se’ere n soe la, halɩ pĩ’iluŋo tɩ ya boe la mam lɛ.

¹Mam tɔgɛ bɛla bɔ ya tɩ sɛla da wa botɩ ya basɛ ka le dɔla mam. ²Ba wʋn wa dige ya ba wẽndeto pʋam, la wakatɛ sẽna tɩ nẽrba wʋn kʋ ya, dee tẽ’esɛ tɩ bãma tõm na Nawẽnnɛ tõonɛ. ³Ba wʋn ẽŋɛ la bɛla, se’ere n soe la, ba ka mi mam Sɔ la, la mam mẽŋa. ⁴La mam yele ya bɛla tɩ wakat-ẽŋa sãn wa paagɛ, ya tẽegɛ tɩ mam põn yele ya.»

Nawẽnnɛ Sɩa tõoma

«Mam ka yele ya bɛla pɔspɔsɩ, se’ere n soe la, mam daan boe la ya lɛ mɛ. ⁵La nãnannɛ wã mam we’esɩ la sɛka n tõm mam na zẽ’am, la ya nẽra baa ayɩla ka sokrɩ mam yetɩ, mam we’esɩ la bɛ? ⁶La mam n yele ya bõn-ẽna wã ĩyã, sũ-sã’aŋɔ n tarɩ ya zozo’e. ⁷La mam yetɩ ya la sɩra, tɩ la ãn sõŋa bɔ ya tɩ mam sẽŋɛ. Se’ere n soe la, mam sãn ka sẽŋɛ, Sõŋra la kãn wa’am ya zẽ’am, la mam sãn sẽŋɛ, mam wʋn tõm ẽ bɔ ya. ⁸La a sãn wa’am, a wʋn botɩ dũnia nẽrba bãŋɛ tɩ ba tuuge mɛ tõon-be’ero yelle, la sɛla n masɛ yelle, la sarɩyadia yelle. ⁹A wʋn botɩ ba bãŋɛ tɩ ba tõon-be’ero la de la ban ka bɔ mam sɩra la. ¹⁰A wʋn botɩ ba bãŋɛ sɛla n masɛ, se’ere n soe la, mam we’esɩ la m Sɔ zẽ’am, la ya kãn le yẽ mam. ¹¹A wʋn botɩ ba bãŋɛ sarɩyadia yelle, se’ere n soe la, Nawẽnnɛ di dũnia wã naba sarɩya mɛ, tɩ a koŋe bʋʋrɔ.

¹²Mam ken tara la yɛla zozo’e tɩ m tɔgɛ bɔ ya, la ya kãn tã’agɛ to’oge ba nãnannɛ wã. ¹³La Nawẽnnɛ Sɩa n de sɩra dãana la sãn wa’am, a wʋn pa’alɛ ya sɩra wuu, se’ere n soe la, a yetɔga la ka ze’etɩ a mẽŋa zẽ’am, a wʋn tɔgɛ la sɛla tɩ a wõm na wuu bɔ ya, dee yele ya sɛla n boe nẽŋa sẽna. ¹⁴A wʋn nã’asɛ mam, se’ere n soe la, a wʋn dɩkɛ la sɛla n boe mam zẽ’am na tɔgɛ bɔ ya. ¹⁵Mam Sɔ la n tarɩ sɛla wuu la de la mam bõnɔ. Bɛla ĩyã tɩ mam yetɩ, a wʋn dɩkɛ la sɛla n boe mam zẽ’am na tɔgɛ bɔ ya.»

Sũ-sã’aŋɔ wʋn lebge sũ-yẽlga

¹⁶«La sãn ẽŋɛ fẽe, ya kãn le yẽ mam, la, la sãn le ẽŋɛ fẽe, ya wʋn le yẽ mam.» ¹⁷Tɩ karẽnbiisi basɛba sɔkra taaba yetɩ: «Ẽŋa n yetɩ, la sãn ẽŋɛ fẽe, tɩ kãn le yẽ ẽŋa, la, la sãn le ẽŋɛ fẽe, tɩ wʋn le yẽ ẽŋa, dee le yetɩ, ẽŋa we’esɩ la a Sɔ zẽ’am na, a võorɛ de la bẽm?» ¹⁸Bɛla tɩ ba daan yɛta tɩ: «Ẽn yetɩ la sãn ẽŋɛ fẽe la, a võorɛ de la bẽm? Tõma ka mi bõn-sɛka yelle tɩ a tɔgrɩ la.» ¹⁹La Azezi n daan mi tɩ ba boorɩ tɩ ba soke ẽ mɛ na, tɩ a yele ba yetɩ: «Mam n yetɩ, la sãn ẽŋɛ fẽe, ya kãn le yẽ mam, la, la sãn le ẽŋɛ fẽe, ya wʋn le yẽ mam na yelle tɩ yãma sɔkra taaba? ²⁰Mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ ya wʋn kaasɛ fablɛ, la dũnia dõma sũure wʋn ãna yẽlʋm. Ya sũure wʋn sã’am, la ya sũ-sã’aŋɔ la wʋn wa lebge sũ-yẽlga. ²¹Pɔka sãn bɔna mĩ virgra, sũ-sã’aŋɔ n tarɩ ẽ, a nãmsgɔ wakatɛ n paagɛ la ĩyã. La a sãn dɔgɛ bia la kɩ’ɩlɩm, a ka le tẽra a nãmsgɔ la yelle, a sũure ãn yẽlʋm mɛ, ẽn dɔgɛ bia la ĩyã. ²²Bɛla nãnannɛ wã yãma mẽ tarɩ la sũ-sã’aŋɔ, la mam wʋn le wa yẽ ya, la ya sũure wʋn ẽŋɛ yẽlʋm. La nẽra baa ayɩla kãn tã’agɛ sã’am ya sũ-yẽlga la. ²³La daar-ẽŋa daarɛ, ya kãn le soke mam sɛla baa ayɩla yelle.

Mam yetɩ ya la sɩra sɩra, tɩ bõn-sɛka tɩ ya wʋn sose mam Sɔ la mam yʋ’ʋrɛ, a wʋn bɔ ya. ²⁴Ya nãn ka sose sɛla la mam yʋ’ʋrɛ. Sose-ya tɩ ya wʋn to’oge tɩ ya sũ-yẽlga zo’oge pãɩ.

²⁵Mam makɛ la makrɛ tɔgɛ bɔ ya. La wakatɛ sẽm mɛ tɩ mam wʋn tɔgɛ m Sɔ la yelle vẽelga vẽelga bɔ ya, kãn le makɛ makrɛ tɔgɛ. ²⁶Daar-ẽŋa daarɛ ya wʋn sose mam Sɔ Nawẽnnɛ la mam yʋ’ʋrɛ, mam ka yetɩ mam wʋn sose ẽ bɔ ya. ²⁷Mam Sɔ la mẽŋa nõŋɛ yãma mɛ, se’ere n soe la, yãma nõŋɛ mam mɛ, dee bɔ mam sɩra tɩ mam ze’ele la Nawẽnnɛ zẽ’am wa’am. ²⁸Mam ze’ele la m Sɔ Nawẽnnɛ zẽ’am wa’am dũnia zuo, la mam fõrgrɩ dũnia zuo wɛ’ɛsa la m Sɔ la zẽ’am.»

²⁹Tɩ a karẽnbiisi la yele ẽ yetɩ: «Nãnannɛ wã, fõn yãŋa tɔgrɩ la vẽelga vẽelga, dee ka le makra makrɛ. ³⁰Tõma yãŋa mi tɩ fõn mi sɛla woo mɛ, fõn ka le ɛɛra tɩ nẽra soke fo. Bɛla tõma sakɛ tɩ fõn ze’ele la Nawẽnnɛ zẽ’am wa’am.» ³¹Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Ya yãŋa sakɛ ya? ³²Tɔ. Wakatɛ sẽna, la a põn paam mɛ, tɩ ya wuu wʋn wɩrgɛ tɩ ya nẽra woo bɔna a yire dee basɛ mam m yɩla. La mam ka de m yɩla, se’ere n soe la, mam Sɔ la boe la mam mɛ. ³³Mam yele ya bɛla tɩ ya tara la sũ-mã’asʋm mam yetɔga la ĩyã. Dũnia wã pʋam ya tarɩ la nãmsgɔ, la keŋe ya sũure, tɩ mam yãŋɛ dũnia mɛ.»

Azezi pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ a nẽrba ĩyã

¹Azezi n tɔgɛ bɛla kɩ’ɩlɩm na, a gorge bɩsɛ la saazuum yetɩ: «M Sɔ, mam daarɛ paagɛ ya, nã’asɛ mam n de fʋ Dayʋa la, tɩ mam mẽ nã’asɛ fɔ. ²La de la fõn bɔ mam nõorɛ tɩ m sɔna nẽrsaalba wuu, dee bɔ sɛba tɩ fõn bɔ mam na wuu vɔm n ka ba’asrɩ. ³La vɔm n ka ba’asrɩ la de la ba bãŋɛ fõn, fʋ yɩla mã’a n de Sɩra Dãana Nawẽnnɛ na, la ba bãŋɛ mam Azezi-krisi tɩ fʋ tõm na. ⁴Mam basɛ tɩ fõn yẽ nã’asgɔ tẽŋa wã zuo mɛ. Mam tõm tõon-sɛba tɩ fõn bɔ mam tɩ m tõm na ba’asɛ mɛ. ⁵Lɛɛlɛ wã, m Sɔ, botɩ m yẽ nã’asgɔ fʋ zẽ’am, wʋ mam n daan tarɩ na’am pãŋa fʋ zẽ’am se’em, lan dẽŋɛ dũnia n daan nãn ka nãam na.

⁶Mam botɩ sɛba tɩ fõn looge dũnia nẽrba pʋam bɔ mam na bãŋɛ fõn mɛ. Ba daan de la fõn nẽrba, tɩ fõn dɩkɛ ba bɔ mam, la ba sakɛ fʋ yetɔga la mɛ. ⁷Lɛɛlɛ wã ba bãŋɛ tɩ fõn bɔ mam sɛla la wuu ze’ele la fõn zẽ’am. ⁸Se’ere n soe la, mam tɔgɛ ba la yetɔg-sɛba tɩ fõn bɔ mam na, tɩ ba to’oge, dee bãŋɛ sɩra sɩra tɩ mam ze’ele la fõn zẽ’am. La ba bɔ sɩra tɩ fõn tõm mam.

⁹Mam pʋ’ʋsrɩ la bãma ĩyã, mam ka pʋ’ʋsrɩ dũnia nẽrba ĩyã, la de la nẽr-sɛba tɩ fʋ bɔ mam na ĩyã, se’ere n soe la, bãma de la fõn nẽrba. ¹⁰La mam bõnɔ de la fõn bõnɔ, tɩ fõn bõnɔ dɛna mam bõnɔ, la mam yẽ nã’asgɔ mɛ ba zẽ’am. ¹¹Mam ka le bɔna dũnia zuo, la bãma boe la dũnia zuo dee tɩ mam sẽna fõn zẽ’am. M Sɔ n de pʋpeelem dãana, gu’ura ba la fʋ yʋ’ʋrɛ la tɩ fʋ bɔ mam na pãŋa, tɩ ba wʋn dɛna ayɩla wʋ mam la fõn n de ayɩla se’em na. ¹²Mam n daan boe la ba lɛ la, mam daan gu’uri ba la yʋ’ʋr-sɛka tɩ fõn bɔ mam na pãŋa. Mam bɩsɛ ba yelle mɛ sõŋa sõŋa, tɩ nẽra baa ayɩla ka bɔɩ, sãn dagna sɛka n de a sã’am, tɩ fõn gõŋɔ n yele se’em na ẽŋɛ la.

¹³La lɛɛlɛ wã mam sẽm na fõn zẽ’am, la mam tɔgrɩ la wãna mam nãn ken bɔna dũnia zuo, tɩ ba wʋn tara mam sũ-yẽlga, tɩ ba sũ-yẽlga zo’oge pãɩ. ¹⁴Mam tɔgɛ fõn yetɔga la bɔ ba mɛ, la dũnia nẽrba sisri ba mɛ, se’ere n soe la, ba dagɩ dũnia bõnɔ, wʋ mam mẽ dagɩ dũnia nẽra se’em na. ¹⁵Mam ka sosrɩ tɩ fʋ yese ba dũnia wã zuo, la de la tɩ fʋ gu ba la be’em dãana. ¹⁶La bãma dagɩ dũnia nẽrba, wʋ mam mẽ n dagɩ dũnia nẽra se’em na. ¹⁷Botɩ fõn sɩra la wʋn basɛ tɩ ba welge to’ore tara pʋpeelem dɛna fʋ nẽrba. Fõn yetɔga la n de sɩra. ¹⁸Mam mẽ tõm ba dũnia pʋam wʋ fõn tõm mam dũnia zuo se’em na. ¹⁹La bãma ĩyã tɩ mam welge m mẽŋa to’ore dɩkɛ m mẽŋa bɔ fõn, tɩ fõn sɩra la wʋn botɩ ba mẽ welge ba mẽŋa to’ore tara pʋpeelem dɛna fʋ nẽrba.

²⁰La dagɩ bãma mã’a ĩyã tɩ mam pʋ’ʋsrɩ, la de la sɛba n wʋn wa bɔ mam sɩra ba yetɔga la ĩyã la mẽ yelle. ²¹Mam pʋ’ʋsrɩ fõn tɩ fʋ botɩ ba lagɩm dɛna bʋyɩla, wʋ fõn de mam Sɔ n boe la mam lɛ, tɩ mam mẽ bɔna la fõn se’em na, tɩ ba mẽ wʋn lagɩm dɛna bʋyɩla la tõma, tɩ dũnia nẽrba la wʋn bɔ sɩra tɩ fõn tõm mam. ²²La mam bɔ ba na’am pãn-sɛka tɩ fõn bɔ mam na mɛ tɩ ba dɛna ayɩla, wʋ tõma n de ayɩla se’em na. ²³Tɩ mam wʋn bɔna la ba, tɩ fõn bɔna la mam, tɩ ba wʋn sɩrɩ dɛna ayɩla, tɩ dũnia nẽrba wʋn bãŋɛ tɩ la de la fõn tõm mam, la fõn nõŋɛ ba wʋ fõn nõŋɛ mam se’em na.

²⁴M Sɔ, mam boorɩ tɩ nẽr-sɛba tɩ fʋ bɔ mam na, mẽ bɔna la mam lɛ zẽ’e-sɛka tɩ mam wʋn bɔna la, tɩ ba wʋn yẽ mam na’am pãŋa, na’am pãn-sɛka tɩ fõn bɔ mam na, se’ere n soe la, fõn nõŋɛ mam mɛ, tɩ dũnia yʋʋn nãn ken ka bɔna. ²⁵M Sɔ, fõn de sɛka n masɛ. Dũnia nẽrba ka bãŋɛ fõn, la mam nõo bãŋɛ fõn mɛ, la nẽr-bãma bãŋɛ mɛ tɩ la de la fõn tõm mam. ²⁶Mam botɩ ba bãŋɛ fõn mɛ, la mam wʋn ken botɩ ba bãŋɛ fɔ, tɩ nõŋlʋm sɛka tɩ fõn nõŋɛ mam na, wʋn bɔna la ba, tɩ mam mẽ bɔna la ba.»

Ba yõkɛ Azezi

(Amatie 26:47-56, Amarkɩ 14:43-50, Aluki 22:47-53)

¹Azezi n tɔgɛ bɛla ba’asɛ la, ẽŋa la a karẽnbiisi la yese dooge la Sedrõ kʋlga ke bɔba, gaarɛ n daan boe mĩ, tɩ ba sẽŋɛ ka kẽ bilam. ²La Azudaasɩ n de sɛka n wʋn pa’alɛ tɩ ba yõkɛ ẽ na daan mi zẽ’a la mɛ, se’ere n soe la, Azezi la a karẽnbiisi la daan ẽn lagsra taaba bilam mɛ. ³Bɛla tɩ kãabgɔ kẽma nẽŋadõma, la Farisi dõma daan tõm gu’urba tɩ ba doose la sʋdaasɩ, tɩ Azudaasɩ tarɩ ba sẽŋɛ mĩ. Ba daan tarɩ la zɛbrɛ lɔgrɔ, la fɩtladõma, dee lasʋm bugum zɛɛra.

⁴La Azezi mi bõn-sɛba wuu n wʋn ẽŋɛ ẽ mɛ, bɛla tɩ a sẽŋɛ lɛm ba soke ba yetɩ: «Yãma eerɩ la ãne?» ⁵Tɩ ba lerge ẽ yetɩ: «Tõma eerɩ la Azezi n de Nazarɛtɩ nẽra la.» Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «La de la mam.» La Azudaasɩ n daan yetɩ a pa’alɛ tɩ ba yõkɛ ẽ na daan ze mĩ mɛ. ⁶La Azezi n yetɩ: «La de la mam» na, ba sẽŋɛ la abilimpoore lebe lui tẽŋa. ⁷Tɩ Azezi le soke ba yetɩ: «Ãne tɩ yãma eerɩ?» Tɩ ba yetɩ: «Azezi n de Nazarɛtɩ nẽra la.» ⁸Tɩ Azezi lerge ba yetɩ: «Mam yele ya tɩ la de la mam. La sãn dɛna la mam tɩ ya eerɩ, basɛ-ya nẽr-bãna tɩ ba fõrgɛ.» ⁹A yele bɛla tɩ a yetɔga tɩ a tɔgɛ la n ẽŋɛ, a yetɩ: «Nẽr-sɛba tɩ fõn bɔ mam na, nẽra baa ayɩla ka bɔɩ.»

¹⁰La Asimõ-pɩyɛɛrɩ daan tarɩ la sʋkɔbgɔ, fooge sʋkɔbgɔ la sɛ kãabgɔ kẽma nẽŋadãana tõntõnna zʋʋgɔ tʋbrɛ fiige. Tõntõnna la yʋ’ʋrɛ de la Amalkusi. ¹¹Tɩ Azezi yele Apɩyɛɛrɩ yetɩ: «Lebe sũm fʋ sʋ’a la a fʋʋgɔ pʋam. Fõn tẽ’esɛ tɩ mam kãn sakɛ nãmsgɔ sɛka tɩ mam Sɔ bɔ mam na mɛ bɩɩ?»

¹²Tɩ sʋdaasɩ la, la ba kɛ’ɛma, la Zifdõma gu’urba la yõkɛ Azezi lʋ ẽ, ¹³tarɩ ẽ dẽŋɛ sẽŋɛ A’annɩ zẽ’am. A’annɩ daan de la Akayifu n de kãabgɔ kẽma nẽŋadãana yʋʋn-ẽŋa la dɛɛm-bʋraa. ¹⁴La de la Akayifu n daan yele Zifdõma tɩ nẽra ayɩla sãn ki nẽrba wuu ĩyã n sõɩ.

Apɩyɛɛrɩ sɩ’ɩsɛ tɩ ẽŋa ka mi Azezi

(Amatie 26:69-70, Amarkɩ 14:66-68, Aluki 22:55-57)

¹⁵La Asimõ-pɩyɛɛrɩ la karẽnbia ayɩla n daan dolɩ Azezi. La kãabgɔ kẽma nẽŋadãana la daan mi karẽnbi-ẽŋa mɛ, tɩ a po doose la Azezi kẽ kãabgɔ kẽma nẽŋadãana la yire. ¹⁶La Apɩyɛɛrɩ weege zɛ la yẽŋa, yaŋa nõorʋm, tɩ karẽnbi-sɛka tɩ kãabgɔ kẽma nẽŋadãana mi la, yese ka tɔgɛ la pɔka la n gu’uri zanõrɛ la, dee botɩ Apɩyɛɛrɩ kẽ. ¹⁷Tɩ tõntõn-pɔka la n gu’uri zanõrɛ la, soke Apɩyɛɛrɩ yetɩ: «Fõn dagɩ la bʋra-ẽna karẽnbia ayɩla?» Tɩ Apɩyɛɛrɩ lerge yetɩ: «Mam dagɩ a karẽnbia.»

¹⁸La ɔɔrɔ n daan boe, tɩ tõntõnɩba, la gu’urba la tʋʋrɛ bugum kaagɛ ɔɔsra. Tɩ Apɩyɛɛrɩ daan po bɔna mĩ ɔɔsra bugum na.

Kãabgɔ kẽma nẽŋadãana soke Azezi a zãsŋɔ la yelle

(Amatie 26:59-66, Amarkɩ 14:55-64, Aluki 22:66-71)

¹⁹Tɩ kãabgɔ kẽma nẽŋadãana la soke Azezi a karẽnbiisi la, la a zãsŋɔ la yelle. ²⁰Tɩ Azezi lerge ẽ yetɩ: «Mam tɔgɛ la nẽr-kʋʋŋɔ la pʋam bɔ nẽrba, mam zãsʋm nẽrba Zifdõma wẽndeto pʋam, la Wẽnde-kãtʋm na, zẽ’e-sɛba tɩ Zifdõma wuu ẽn lagsrɩ taaba la mɛ, mam ka sʋgɛ tɔgɛ sɛla sɛla. ²¹Bẽm tɩ fʋ sɔkra mam? Soke sɛba n wõm mam yetɔga la, bãma mi mam n yele se’em na mɛ.» ²²Azezi n tɔgɛ bɛla la, tɩ tõntõnna n ze mĩ, wẽ a pɛka, dee yetɩ: «Fõn lerge la kãabgɔ kẽma nẽŋadãana la bɛla?» ²³Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Mam sãn tɔgɛ la be’em, pa’alɛ sɛla tɩ mam tɔgɛ be’em na, la mam sãn tɔgɛ la sõŋa, bẽm tɩ fʋ wẽ’era ma?» ²⁴Tɩ A’annɩ botɩ ba tarɩ ẽ ban lʋ ẽ se’em na, sẽŋɛ kãabgɔ kẽma nẽŋadãana Akayifu zẽ’am.

Apɩyɛɛrɩ le sɩ’ɩsɛ tɩ ẽŋa ka mi Azezi

(Amatie 26:71-75, Amarkɩ 14:69-72, Aluki 22:58-62)

²⁵La Asimõ-pɩyɛɛrɩ daan ken zɛ ɔɔsra la bugum na. Tɩ ba soke ẽ yetɩ: «Fõn mẽ dagɩ la bʋra-ẽna karẽnbia ayɩla?» Tɩ a sɩ’ɩsɛ yetɩ: «Mam dagɩ a karẽnbia.» ²⁶Tɩ kãabgɔ kẽma nẽŋadãana tõntõnna ayɩla n de nẽr-sɛka tɩ Apɩyɛɛrɩ daan sɛ a tʋbrɛ fiige la sɔbia, soke ẽ yetɩ: «Dagɩ fõn tɩ mam yẽ la bʋraa la gaarɛ la pʋam na?» ²⁷Tɩ Apɩyɛɛrɩ le sɩ’ɩsɛ. Wakat-ẽŋa mẽŋa tɩ nõ-rɔɔgɔ kaasɛ.

Ba tarɩ Azezi sẽŋɛ gɔmna Apilatɩ zẽ’am

(Amatie 27:1-2,11-31, Amarkɩ 15:1-20, Aluki 23:1-5,13-25)

²⁸Tɩ ba daan tarɩ Azezi Akayifu yire sẽŋɛ gɔmna yire. La daan de la bulika yʋ’ʋŋɔ yʋ’ʋŋɔ. La Zifdõma la mẽŋa ka kẽ gɔmna la yire, ba ẽŋɛ bɛla tɩ ba da dẽgɛ la ba mẽŋa, tã’agɛ di Zɔɔg-basɛ kibsa la. ²⁹Tɩ Apilatɩ yese sẽŋɛ ba zẽ’am ka soke ba yetɩ: «Bẽm yelle tɩ yãma tarɩ bʋra-ẽna wã wa’am?» ³⁰Tɩ ba lerge ẽ yetɩ: «A sãn ka ẽŋɛ nɩ be’em, tõma kãn yõkɛ ẽ wa’am wa bɔ fõn.» ³¹Tɩ Apilatɩ yele ba yetɩ: «Tara-ya ẽ ya mẽŋa sẽŋɛ ka di a sarɩya wʋ ya lɔɔ la n de se’em na.» Tɩ Zifdõma la yele ẽ yetɩ: «Tõma ka tarɩ nõorɛ tɩ tɩ kʋ nẽra.» ³²La de la bɛla tɩ Azezi n daan tɔgɛ pa’alɛ kũm sɛka buuri tɩ ẽŋa wʋn ki la ẽŋɛ.

³³Tɩ Apilatɩ lebe kẽ deem ka wi Azezi soke ẽ yetɩ: «Fõn de Zifdõma naba la?» ³⁴Tɩ Azezi lerge ẽ yetɩ: «Fõn mẽŋa pʋtẽ’erɛ tɩ fõn sɔkra bɛla bɩɩ, la de la nẽrba basɛba n tɔgɛ mam yelle bɛla bɔ fõn?» ³⁵Tɩ Apilatɩ lerge ẽ yetɩ: «Mam dagɩ Zifu. Fʋ mẽŋa buuri, la ba kãabgɔ kẽma nẽŋadõma n yõkɛ fʋ tarɩ wa bɔ mam. Bẽm tɩ fõn ẽŋɛ?» ³⁶Tɩ Azezi lerge ẽ yetɩ: «Mam so’olʋm dagɩ dũnia wã bõnɔ. Mam so’olʋm sãn de nɩ dũnia wã bõnɔ, mam tõntõnɩba la wʋn zɛbɛ nɩ mɛ tɩ ba da yõkɛ mam bɔ Zifdõma la. La lɛɛlɛ wã, mam so’olʋm dagɩ dũnia wã bõnɔ.» ³⁷Tɩ Apilatɩ soke ẽ yetɩ: «Bɛla fõn de la naba?» Tɩ Azezi lerge yetɩ: «La de la fõn yele se’em na, mam de la naba. Mam dɔgɛ wa’am dũnia wã tɩ m tɔgɛ la sɩra kaseto. La sɛka woo n dolɩ sɩra selsrɩ la mam kõa.» ³⁸Tɩ Apilatɩ soke ẽ yetɩ: «Sɩra de la bẽm?»

Apilatɩ n yele bɛla la, a le yese sẽŋɛ la Zifdõma la zẽ’am ka yele ba yetɩ: «Mam ka yẽ sɛla n de be’em bʋraa wã zẽ’am. ³⁹La yãma malʋm mɛ tɩ Zɔɔg-basɛ kibsa wakatɛ woo m yese yʋ’a deem nẽra ayɩla basɛ. Yãma boorɩ tɩ m yese la Zifdõma naba la basɛ bɩɩ?» ⁴⁰Tɩ ba tɔgra ke’enke’em yetɩ: «Da kãn basɛ ẽŋa. Tõma boorɩ tɩ fʋ basɛ la Abarabasɩ.» La Abarabasɩ daan de la fãara.

¹Bɛla tɩ Apilatɩ botɩ ba tarɩ Azezi sẽŋɛ ka wẽ ẽ na ka’asa. ²Tɩ sʋdaasɩ dɩkɛ gõ’osɩ wʋgɛ mũŋa vuge ẽ, dee yɛ ẽ fuugo n de gomusga, ³sẽŋɛ lɛm ẽ yɛta tɩ: «Zifdõma naba, naa», dee wẽ’era a pɛgsɩ.

⁴Tɩ Apilatɩ le yese nẽrba la zẽ’am ka yele ba yetɩ: «Bɩsɛ-ya, mam wʋn tarɩ ẽ yesem na ya zẽ’am tɩ ya bãŋɛ tɩ mam ka yẽ sɛla n de be’em bʋra-ẽna zẽ’am.» ⁵Tɩ Azezi vuge gõ’osɩ mũŋa la, dee yɛ fuugo la n de gomusga la yese yẽŋa. Tɩ Apilatɩ yele ba yetɩ: «Nẽra la n wãna.»

⁶La kãabgɔ kẽma nẽŋadõma la, la ba tõntõnɩba la n yẽ ẽ na, ba kaasrɩ la tagurga yetɩ: «Ka ẽ, ka ẽ dɔ-puurŋa zuo kʋ.» Tɩ Apilatɩ yele ba yetɩ: «To’oge-ya ẽ ka ka ya mẽŋa, se’ere n soe la, mam ka yẽ sɛla n de be’em a zẽ’am.» ⁷Tɩ Zifdõma la yele ẽ yetɩ: «Tõma tarɩ lɔɔ, la lɔɔ la pʋam la masɛ mɛ tɩ a ki, se’ere n soe la, a ẽŋɛ a mẽŋa tɩ ẽŋa de la Nawẽnnɛ Dayʋa.»

⁸Apilatɩ n wõm yetɔg-ẽna la, dabeem n malɩn yõkɛ ẽ. ⁹Tɩ a le kẽ deem ka soke Azezi yetɩ: «Fõn ze’ele la bɛ?» Tɩ Azezi ka lerge ẽ. ¹⁰Tɩ Apilatɩ soke ẽ yetɩ: «Mam tɩ fõn sĩm ka lɛrgra? Fʋ ka mi tɩ mam tarɩ nõorɛ wʋn botɩ ba basɛ fɔ, bɩɩ ba ka fʋ dɔ-puurŋa zuo kʋ?» ¹¹Tɩ Azezi lerge ẽ yetɩ: «Nõorɛ la sãn ka ze’ele nɩ saazuum, fʋ ka tarɩ nɩ nõorɛ wʋn ẽŋɛ mam sɛla. Bɛla n soe tɩ sɛka n tarɩ mam wa’am wa bɔ fʋ la, tõm tõon-be’ego gãnna fõn.» ¹²Apilatɩ n daan wõm bɛla la, a eerɩ la sore tɩ a basɛ Azezi, tɩ Zifdõma la daan kaasra tagurga yetɩ: «Fʋ sãn basɛ bʋra-ẽna, fʋ dagɩ Rom na-keko sɩrɛ. Nẽr-sɛka woo n ɩtɩ a mẽŋa naba, a de la na-keko la bɛ.»

¹³La Apilatɩ n wõm yetɔg-bãma la, a tarɩ Azezi yese la yẽŋa, dee zĩ’ire sarɩyadia la zẽ’am tɩ ba wi’iri tɩ kug-palagsɩ zẽ’a, tɩ a yʋ’ʋrɛ la Ebre yetɔga dɛna Gabata la. ¹⁴La daan de la beere n wʋn wiige tɩ Zɔɔg-basɛ kibsa la di, la daan masɛ wʋ wʋntɛɛŋa zuu-tẽŋasʋka. Tɩ Apilatɩ yele Zifdõma la yetɩ: «Ya naba la n wãna.» ¹⁵Tɩ ba kaasra tagurga yetɩ: «Kʋ ẽ, kʋ ẽ, ka ẽ dɔ-puurŋa zuo kʋ.» Tɩ Apilatɩ soke ba yetɩ: «M ka ya naba la dɔ-puurŋa zuo?» Tɩ kãabgɔ kẽma nẽŋadõma la lerge ẽ yetɩ: «Tõma ka tarɩ naba ayẽma, sãn dagna Rom na-keko la.» ¹⁶Bɛla tɩ Apilatɩ bɔ ba Azezi tɩ ba tarɩ ẽ ka ka dɔ-puurŋa zuo.

Ba tarɩ Azezi sẽŋɛ ka ka dɔ-puurŋa zuo

(Amatie 27:32-44, Amarkɩ 15:21-32, Aluki 23:26-43)

Tɩ ba yõkɛ Azezi, ¹⁷botɩ a mẽŋa tʋ dɔ-puurŋa la yese tẽŋa la pʋam wɛ’ɛsa zẽ’e-sɛka tɩ ba wi’iri zuwaŋrɛ zẽ’a, tɩ a yʋ’ʋrɛ la Ebre yetɔga dɛna Golgota. ¹⁸Bilam tɩ ba ka ẽ dɔ-puurŋa zuo. Dee mẽ ka nẽrba bayi dɔ-puursi zuto, ayɩla a gɔbga bɔba, ayẽma a zʋʋgɔ bɔba, tɩ Azezi bɔna ba tẽŋasʋka. ¹⁹Tɩ Apilatɩ botɩ ba gʋlsɛ dɔ-palaka zuo lablɛ dɔ-puurŋa la zuo. Ba gʋlsɛ yetɩ:

«Azezi n ze’ele Nazarɛtɩ,

Zifdõma naba la.»

²⁰Zifdõma zozo’e daan karẽŋɛ gʋlsgɔ la mɛ, se’ere n soe la, zẽ’e-sɛka tɩ ba daan ka Azezi dɔ-puurŋa zuo la lɛm na tẽŋa la. La ba daan gʋlsɛ la Ebre, la Latẽ, la Grɛkɩ yetɔga. ²¹Tɩ Zifdõma kãabgɔ kẽma nẽŋadõma yele Apilatɩ yetɩ: «Da gʋlsɛ yetɩ ‹Zifdõma naba›, gʋlsɛ yetɩ: ‹A yetɩ ẽŋa de la Zifdõma naba.› » ²²Tɩ Apilatɩ lerge ba yetɩ: «Sɛla tɩ mam gʋlsɛ la, mam gʋlsɛ mɛ.»

²³La sʋdaasɩ la n ka Azezi kɩ’ɩlɩm na, ba dɩkɛ la a futo pʋɩ zẽ’esɩ banaasɩ, tɩ sʋdaaga woo daan to’oge pʋrɛ ayɩla, deege fu-woko. La fu-woko la daan ka tarɩ pɛ’ɛsõm, ba daan wʋgɛ a wuu la munne. ²⁴Tɩ ba daan yele taaba yetɩ, ba da ãasʋm ẽ, ba pɔsɛ bɩsɛ sɛka n wʋn to’oge ẽ. Tɩ ba ẽŋɛ bɛla. La de la wãna tɩ Nawẽnnɛ gõŋɔ n gʋlsɛ yele se’em na ẽŋɛ. La gʋlsɛ yetɩ: «Ba pʋɩ mam futo bɔ taaba, dee pɔsɛ mam fu-woko la yelle.»

²⁵Azezi ma, la a ma yɩbga, la Amaari n de Akleopasɩ pɔga, la Amaari n ze’ele Magdala daan ze mɛ lɛm dɔ-puurŋa la. ²⁶Tɩ Azezi yẽ a ma la, la a karẽnbi-sɛka tɩ a nõŋɛ la n ze lɛm ẽ, tɩ a yele a ma la yetɩ: «M ma, fʋ bia n wãna.» ²⁷Dee yele a karẽnbia la yetɩ: «Fʋ ma n wãna.» Lan sẽŋɛ wakat-ẽŋa, karẽnbia la tarɩ Azezi ma la mɛ kule a yire.

Azezi kũm

(Amatie 27:45-56, Amarkɩ 15:33-41, Aluki 23:44-49)

²⁸Bɛla poorʋm, Azezi mi mɛ tɩ sɛla woo ẽŋɛ ba’asɛ mɛ, tɩ a yetɩ: «Koyũuro n tarɩ mam.» A yele bɛla tɩ Nawẽnnɛ gõŋɔ n gʋlsɛ yele se’em na n ẽŋɛ. ²⁹La lɔkɔ n daan ze pɩrɛ la dã-mĩ’isgo. Tɩ ba dɩkɛ sɩpɔɔm lʋsɛ dã-mĩ’isgo la pʋam zẽkɛ la dɔɔgɔ ẽŋɛ Azezi nõorʋm. ³⁰Tɩ a yũ dã-mĩ’isgo la, dee yetɩ: «Sɛla woo ẽŋɛ ba’asɛ», dee suure a zuugo ki.

³¹La daan de la beere n wʋn wiige Zifdõma vo’osgo daarɛ, daar-ẽŋa daan de la dabs-kãtɛ, tɩ Zifdõma la ka bɔɔra tɩ ba basɛ tɩ kũm na weege bɔna dɔ-puursi la zuto daar-ẽŋa. Tɩ ba sose Apilatɩ yetɩ, a botɩ ba kɔ ba nãma dee sike ba dɔ-puursi la zuto. ³²Tɩ sʋdaasɩ la sẽŋɛ ka kɔ pɔspɔsɩ dãana la tɩ ba ka lɛm Azezi la nãma, le kɔ ayẽma la mẽ nãma. ³³La ban paagɛ Azezi zẽ’am na, ba yẽ tɩ a darɛ ki mɛ, tɩ ba ka kɔ a nãma. ³⁴Tɩ sʋdaaga ayɩla lʋ a lʋgrɛ la kãnnɛ, tɩ zɩɩm la ko’om yese.

³⁵Nẽr-sɛka n yẽ bõn-bãna la n tɔgrɩ pa’ala ya. La a kaseto la de la sɩra, la a mi tɩ ẽŋa tɔgrɩ la sɩra, tɩ yãma mẽ wʋn bɔ sɩra.

³⁶Yel-bãna ẽŋɛ tɩ Nawẽnnɛ gõŋɔ n gʋlsɛ se’em na n ẽŋɛ. La yetɩ: «A kõbrɛ baa ayɩla kãn kɔ’ɔgɛ.» ³⁷La ken gʋlsɛ yetɩ: «Ba wʋn bɩsɛ sɛka tɩ ba lʋ la.»

Azezi laarɛ

(Amatie 27:57-61, Amarkɩ 15:42-47, Aluki 23:50-56)

³⁸Bɛla poorʋm tɩ Arimate bʋraa Azozɛfʋ n daan de Azezi karẽnbia dee sʋgra, ẽn zotɩ Zifdõma nẽŋadõma la ĩyã, daan sẽŋɛ ka sose Apilatɩ sore tɩ a dɩkɛ Azezi kũm na, tɩ Apilatɩ sakɛ, tɩ Azozɛfʋ sẽŋɛ ka dɩkɛ kũm na. ³⁹Tɩ Anikodɛm, sɛka n daan sẽŋɛ Azezi zẽ’am yʋ’ʋŋɔ la po doose Azozɛfʋ. A tarɩ la bõnɔ yʋ’ʋra n de miiri, la alowe n lagɩm taaba gãŋɛ wʋ kilo pitã tɩ ba yũuŋo ãna sõŋa wa’am. ⁴⁰Tɩ ba dɩkɛ Azezi kũm na, ẽŋɛ bõnɔ na n tarɩ yũuŋo la ẽŋɛ, vile ẽ na tãna wʋ Zifdõma n ẽn ɩta ba kũm se’em na.

⁴¹La gaarɛ n daan boe zẽ’e-sɛka tɩ ba daan ka Azezi dɔ-puurŋa la zuo la, la yɔ-paalɛ n tũ tãmpĩa ĩyã n daan boe mĩ tɩ ba nãn ka laagɛ nẽra a pʋam. ⁴²La beere n wʋn wiige vo’osgo daarɛ la, la yɔɔgɔ la n daan lɛm na ĩyã, ba daan laagɛ Azezi kũm na bilam.

Azezi vo’ore

(Amatie 28:1-8, Amarkɩ 16:1-8, Aluki 24:1-12)

¹Lasrɩ daarɛ bulika yʋ’ʋŋɔ yʋ’ʋŋɔ, tɩ Amaari n ze’ele Magdala sẽŋɛ yɔɔm na. Ẽn paagɛ la, a yẽ tɩ kugre la bilge mɛ dee basɛ yɔɔgɔ la nõorɛ. ²Tɩ a zoe sẽŋɛ Asimõ-pɩyɛɛrɩ la karẽnbi-sɛka tɩ Azezi nõŋɛ la zẽ’am, ka yele ba yetɩ: «Ba dɩkɛ Zuudãana la yɔɔgɔ la pʋam yese mɛ, tõma ka mi ban bĩŋe ẽ zẽ’e-sɛka.»

³Tɩ Apɩyɛɛrɩ la karẽnbia ayɩla la yese wɛ’ɛsa yɔɔm na. ⁴Bãma bayi daan lagɩm zɔta mɛ wɛ’ɛsa, tɩ karẽnbia ayẽma la zoe gãŋɛ Apɩyɛɛrɩ dẽŋɛ paagɛ yɔɔm na, ⁵veese bɩsɛ, yẽ tãna la n gã mĩ, dee ka kẽ. ⁶Tɩ Asimõ-pɩyɛɛrɩ daan paam poorʋm wa kẽ yɔɔgɔ la pʋam, yẽ tãna la n gã mĩ. ⁷La tãn-sɛka tɩ ba daan dɩkɛ vile Azezi zuugo la gã mĩ mɛ, la a ka naagɛ la tãna basɛba la, a kilim mɛ gã ayẽma. ⁸Tɩ karẽnbia ayẽma la n dẽŋɛ paagɛ la, mẽ kẽ yɔɔgɔ la pʋam, yẽ bõn-sɛba n boe mĩ na, la a bɔ sɩra mɛ. ⁹La karẽnbiisi la daan nãn ka wõm Nawẽnnɛ gõŋɔ n yetɩ, dẽnɩ tɩ Azezi ki dee vo’oge la võorɛ. ¹⁰Tɩ karẽnbiisi bayi la daan lebe kule ba yiɛ.

Azezi dɩkɛ a mẽŋa pa’alɛ Amaari n ze’ele Magdala

(Amatie 28:9-10, Amarkɩ 16:9-11)

¹¹La Amaari daan ze la yɔɔgɔ la nõorʋm yẽŋa kɛlla. A daan kellɩ mɛ dee veese tɩ a bɩsɛ yɔɔgɔ la pʋam, ¹²yẽ malɛkadõma bayi n yɛ fu-pɛɛlsɩ zẽa zẽ’e-sɛka tɩ ba daan bĩŋe Azezi kũm na. Ayɩla zĩ la a zuugo bɔba, tɩ ayɩla zẽa a nãma bɔba. ¹³Tɩ malɛkadõma la yele ẽ yetɩ: «Pɔka, bẽm n ẽŋɛ tɩ fõn kɛlla?» Tɩ a lerge ba yetɩ: «Ba dɩkɛ la mam Zuudãana, tɩ mam ka mina ban bĩŋe ẽ zẽ’e-sɛka.»

¹⁴Ẽn tɔgɛ bɛla la, dee gelge yẽ Azezi n ze, la a ka bãŋɛ tɩ la de la ẽŋa. ¹⁵Tɩ Azezi soke ẽ yetɩ: «Pɔka, bẽm tɩ fõn kɛlla? Ãne tɩ fõn eerɩ?» Tɩ a tẽ’esɛ tɩ a de la gaarɛ la dãana, yele ẽ yetɩ: «M kẽema, la sãn dɛna la fõn dɩkɛ ẽ, yele ma fõn bĩŋe ẽ zẽ’a tɩ m sẽŋɛ ka dɩkɛ ẽ.» ¹⁶Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Amaari.» Tɩ Amaari gelge tɔgɛ la Ebre yetɩ: «Rabuni.» A võorɛ de la karẽnsãama. ¹⁷Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Da kalʋm ma, mam nãn ka zom m Sɔ la zẽ’am. Sẽŋɛ m sɔbiisi la zẽ’am ka yele ba yetɩ: ‹Mam zonnɩ na mam Sɔ Nawẽnnɛ n de yãma Sɔ, la yãma Nawẽnnɛ na zẽ’am.› » ¹⁸Tɩ Amaari n ze’ele Magdala sẽŋɛ ka yele karẽnbiisi la yetɩ, ẽŋa yẽ Zuudãana la, dee yele ba Azezi n yele ẽŋa se’em.

Azezi dɩkɛ a mẽŋa pa’alɛ a karẽnbiisi

(Amatie 28:16-20, Amarkɩ 16:14-18, Aluki 24:36-49)

¹⁹La daar-ẽŋa daan de la Lasrɩ daarɛ wẽnsobre, tɩ Azezi karẽnbiisi la bɔna deem, la ba daan yʋ de-sɛka tɩ ba boe a pʋam na kʋlɩnsɩ mɛ, se’ere n soe la, ba daan zotɩ la Zifdõma nẽŋadõma. Tɩ Azezi wa’am wa ze’ele ba tẽŋasʋka yele ba yetɩ: «Sũ-mã’asʋm wʋn bɔna la ya.» ²⁰Azezi n yele ba bɛla la, a pa’alɛ ba la a nu’usi, la a lʋgrɛ la. La karẽnbiisi la n daan yẽ Zuudãana Azezi la, ba sũure ẽŋɛ yẽlʋm mɛ zozo’e. ²¹Tɩ Azezi le yele ba yetɩ: «Sũ-mã’asʋm wʋn bɔna la ya. Mam mẽ tõnnɩ ya, wʋ mam Sɔ la n tõm mam se’em na.» ²²Ẽn yele bɛla la, dee fʋʋsɛ ẽŋɛ ba zuo, yele ba yetɩ: «To’oge ya Nawẽnnɛ Sɩa. ²³Nẽr-sɛka woo tɩ ya basɛ a tõon-be’ero taalɛ, a tõon-be’ero taalɛ ka le bɔna a zuo. La nẽr-sɛka woo tɩ ya zagsɛ ka basɛ a tõon-be’ero taalɛ, a tõon-be’ero taalɛ ken bɔna la a zuo.»

Azezi dɩkɛ a mẽŋa pa’alɛ Atoma tɩ ẽŋa sɩrɩ vo’oge mɛ

²⁴Atoma n de Azezi karẽnbiisi pia la ayi la nẽra ayɩla tɩ ba wi’iri tɩ «Lɩɩba» la, daan ka boe ba zẽ’am Azezi n daan wa’am mĩ na. ²⁵Tɩ karẽnbiisi basɛba la yele ẽ yetɩ: «Tõma yẽ Zuudãana la.» Tɩ a yele ba yetɩ: «Mam sãn ka yẽ kʋʋsa la tɩ ba ka a nu’usi, la yisa dɩkɛ m nu’ubiire kalʋm ba, la mam sãn ka kalʋm a lʋgrɛ la, mam kãn malɩn bɔ sɩra.»

²⁶La bɛla poorʋm dabsa anii daarɛ, tɩ karẽnbiisi la daan le lagsɛ taaba deego la pʋam, tɩ Atoma bɔna la ba lɛ. La kʋlɩnsɩ la daan yʋ mɛ, tɩ Azezi wa’am wa ze’ele ba tẽŋasʋka yele ba yetɩ: «Sũ-mã’asʋm wʋn bɔna la ya.» ²⁷Dee yele Atoma yetɩ: «Dɩkɛ fʋ nu’ubiire kalʋm mam nu’usi la, dee tẽegɛ fʋ nu’ugo kalʋm mam lʋgrɛ la bɩsɛ. Da kãn sẽ’ena, bɔ sɩra.» ²⁸Tɩ Atoma lerge ẽ yetɩ: «Fʋ de la mam Zuudãana la mam Nawẽnnɛ.» ²⁹Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «La de la fõn yẽ mam na ĩyã tɩ fʋ bɔ sɩra? Sɛba n ka yẽ dee bɔ’ɔra sɩra la tarɩ zu-yẽlʋm.»

Bõn-sɛka n soe tɩ gõŋɔ wã gʋlsɛ

³⁰Azezi daan tõm tõon-yãlma basɛba mɛ zozo’e a karẽnbiisi la zẽ’am, n ka gʋlsɛ ẽŋɛ gõn-ẽna wã pʋam. ³¹La bõn-bãna wã gʋlsɛ tɩ ya bɔ la sɩra tɩ Azezi n de Krisi, Nawẽnnɛ Dayʋa la, tɩ ya sãn bɔ ẽ sɩra, ya wʋn yẽ yõvore a yʋ’ʋrɛ ĩyã.

Azezi dɩkɛ a mẽŋa pa’alɛ a karẽnbiisi Tiberiadɩ mõgrɛ nõorʋm

¹La bɛla poorʋm Azezi le dɩkɛ a mẽŋa mɛ pa’alɛ a karẽnbiisi la Tiberiadɩ mõgrɛ nõorʋm. Ẽn pa’alɛ ba a mẽŋa se’em n wãna: ²Asimõ-pɩyɛɛrɩ, la Atoma tɩ ba wi’iri tɩ lɩɩba la, la Anatanayɛlɩ n ze’ele Kana n boe Galile so’olʋm, la Azebede kɔma, la Azezi karẽnbiisi basɛba bayi n daan lagɩm bɔna la taaba. ³Tɩ Asimõ-pɩyɛɛrɩ yele ba yetɩ: «Mam we’esɩ tɩ m ka yõgɛ la zũma.» Tɩ basɛba la yele ẽ yetɩ: «Tõma mẽ wʋn doose la fʋ sẽŋɛ.» Tɩ ba yese ka kẽ õorŋɔ sẽŋɛ. La yʋ’ʋŋ-ẽŋa ba ka yõkɛ sɛla sɛla.

⁴Tɩ beere bɔna mĩ yɩlɩŋra, tɩ Azezi zɛ mõgrɛ la nõorʋm, tɩ a karẽnbiisi la ka bãŋɛ tɩ la de la ẽŋa. ⁵Tɩ Azezi soke ba yetɩ: «M kɔma, yãma tarɩ zũma?» Tɩ ba lerge ẽ yetɩ: «Ayɛɩ.» ⁶Tɩ a yele ba yetɩ: «Lobe-ya yʋka la õorŋɔ la zʋʋgɔ bɔba, tɩ ya wʋn yõgɛ zũma.» Tɩ ba lobe ba yʋka la, yõgɛ zũma zo’oge ka tãna wʋn ve’ege ẽŋɛ õorŋɔ la pʋam. ⁷Tɩ karẽnbi-sɛka tɩ Azezi nõŋɛ la yele Apɩyɛɛrɩ yetɩ: «La de la Zuudãana la.» La Apɩyɛɛrɩ n wõm tɩ a de la Zuudãana la, tɩ a dɩkɛ a fuugo yɛ, ẽkɛ lui ko’om pʋam dɔɔra.

⁸Tɩ karẽnbiisi basɛba n daan boe õorŋɔ la pʋam na vɛ’ɛra yʋka la n pɩrɛ la zũma la sẽna, ba daan ka zãagɛ la doone, la daan masɛ wʋ kãntɩɩsɩ kɔbsyi. ⁹La ban dooge doone na, ba yẽ la bugsãana n diti, tɩ zũma dɔga ba zuo, la borborɩ. ¹⁰Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Looge-ya zũn-sɛba tɩ ya yõgɛ lɛɛlɛ la basɛba wa’am.» ¹¹Tɩ Asimõ-pɩyɛɛrɩ kẽ õorŋɔ la pʋam ve’ege yʋka la n pɩrɛ la zũma la dooge. Zũn-kãra kɔbga la pinuu la atã n daan boe a pʋam. La baa la zũma la n daan zo’oge bɛla la, yʋka la ka ãagɛ. ¹²Tɩ Azezi yele ba yetɩ: «Wa’am-ya wa di.» La karẽnbiisi la nẽra baa ayɩla daan ka saagɛ soke ẽ yetɩ: «Fõn de la ãne?» Se’ere n soe la, ba daan bãŋɛ tɩ a de la Zuudãana la. ¹³Tɩ Azezi paagɛ dɩkɛ borborɩ la pʋɩ ba, dee dɩkɛ zũma la bɔ ba, tɩ ba di.

¹⁴Azezi n daan vo’oge la, nõorɛ atã n bɛla tɩ a dɩkɛ a mẽŋa pa’alɛ a karẽnbiisi la.

Azezi tɔgrɩ la Apɩyɛɛrɩ

¹⁵Ban daan di kɩ’ɩlɩm na, tɩ Azezi soke Asimõ-pɩyɛɛrɩ yetɩ: «Asimõ, Azã bia, fõn nõŋɛ mam gãnna bãna n nõŋɛ mam se’em na?» Tɩ a lerge ẽ yetɩ: «Ẽe! Zuudãana, fõn mi tɩ mam nõŋɛ fõn mɛ.» Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Gu’ura m pebilsi.» ¹⁶Tɩ Azezi le soke ẽ nõorɛ bʋyi yetɩ: «Asimõ, Azã bia, fõn nõŋɛ mam?» Tɩ a lerge ẽ yetɩ: «Ẽe! Zuudãana, fõn mi tɩ mam nõŋɛ fõn mɛ.» Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Bɩsra m piisi.» ¹⁷Tɩ Azezi le soke ẽ nõorɛ atã yetɩ: «Asimõ, Azã bia, fõn nõŋɛ mam?» Tɩ Apɩyɛɛrɩ sũure daan sã’am, ẽn soke ẽ nõorɛ atã yetɩ: «Fõn nõŋɛ mam mɛ bɩɩ» la. Tɩ a lerge ẽ yetɩ: «Zuudãana, fõn mi sɛla wuu mɛ, fõn mi tɩ mam nõŋɛ fõn mɛ.» Tɩ Azezi yele ẽ yetɩ: «Gu’ura m piisi la. ¹⁸Mam yetɩ fʋ la sɩra sɩra, tɩ fõn daan de budib-paalga la, fʋ daan lʋtɩ fʋ sagãnnɛ mɛ sẽnna fõn boorɩ zẽ’a, la fʋ sãn wa kʋrgɛ, fʋ wʋn zẽkɛ fʋ nu’usi tɩ nẽra lʋ fʋ sagãnnɛ, dee tarɩ fʋ sẽŋɛ zẽ’e-sɛka tɩ fʋ ka boorɩ.»

¹⁹Azezi daan yele bɛla pa’alɛ la kũm sɛka buuri tɩ Apɩyɛɛrɩ wʋn ki tɩ la nã’asɛ Nawẽnnɛ. La ẽn yele bɛla la, a yele ẽ yetɩ: «Dɔla mam!»

Karẽnbi-sɛka tɩ Azezi nõŋɛ la yelle

²⁰La Apɩyɛɛrɩ gelge mɛ yẽ karẽnbi-sɛka tɩ Azezi nõŋɛ la n dolɩ ba poore. La de la karẽnbi-ẽŋa n daan dente Azezi dia la wakatɛ, soke ẽ yetɩ: «Zuudãana, la de la ãne n yetɩ a pa’alɛ tɩ ba yõkɛ fõn?» ²¹Apɩyɛɛrɩ n yẽ ẽ na, tɩ a soke Azezi yetɩ: «Zuudãana, dee ẽna wã, bẽm n wʋn ẽŋɛ ẽ?» ²²Tɩ Azezi lerge ẽ yetɩ: «Mam sãn bɔɔra tɩ a vɔa, halɩ tɩ mam wa leme wa’am, bẽm n pakɛ fõn? Fõn wen dɔla mam.» ²³Tɩ yetɔg-ẽna wã saagɛ sɔbiisi la zẽ’am tɩ karẽnbi-ẽŋa kãn ki. La Azezi ka yele tɩ a kãn ki, a yetɩ: «Mam sãn bɔɔra tɩ a vɔa halɩ tɩ mam wa leme wa’am, bẽm n pakɛ fõn?» ²⁴La de la karẽnbi-ẽŋa n bɔ bõn-bãna kaseto, la ẽŋa n gʋlsɛ ba. La tõma mi tɩ a kaseto la de la sɩra.

²⁵La Azezi daan ẽŋɛ yɛla basɛba zozo’e mɛ. Ba sãn yetɩ ba gʋlsɛ nɩ ba wuu ayɩla-yɩla, mam tẽ’esɛ tɩ zẽ’a kãn bɔna dũnia zuo n wʋn to’oge gõnnɔ na tɩ ba wʋn gʋlsɛ nɩ na.