Ebre

Gõn-sɛka tɩ ba gʋlsɛ bɔ

Ebre dõma

Bilgre

Ebre de la Zifdõma yʋ’ʋrɛ ayẽma. Nẽr-sɛka n gʋlsɛ gõn-ẽna wã la, gʋlsɛ bɔ la nẽrba n nãmsrɩ zozo’e, ban bɔ Azezi sɩra ĩyã. A daan gʋlsɛ bɔ ba yetɩ ba da basɛ Nawẽnnɛ sore doosgo, ba yẽ bʋraanɛ ze’ele kãŋkãŋɛ, la ba bãŋɛ tɩ Zuudãana Azezi n gãnnɩ sɛla woo.

Gõŋɔ la pa’alɛ ba mɛ tɩ ba bãŋɛ tɩ Nawẽnnɛ doose la a Dayʋa Azezi-krisi puke a mẽŋa pa’alɛ nẽrsaalba. Azezi n gãnnɩ wuu, ẽŋa n gãnnɩ Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsrɩba sɛba n yʋʋn boe la, la Nawẽnnɛ malɛgsɩ, la Amoyisi, la Azoze (sapɩtrɩ 1-4).

Azezi n gãnnɩ kãabgɔ kẽma n yʋʋn boe la wuu, a de la Nawẽnnɛ kãabgɔ kẽma nẽŋadãana n boe wakatɛ wuu. Ẽŋa n gãnnɩ Nawẽnnɛ kãabgɔ kẽma wuu la, ẽŋa n yesrɩ nẽrba ba tõon-be’ero, la kũm pʋam, botɩ ba yẽta fãarɛ sɩra sɩra. Dũnsi tɩ Ɩsrayɛlɩ dõma yʋʋn ẽn yõgɛ kãabɛ bɔ Nawẽnnɛ na, la de la Azezi-krisi kũm mãmsgɔ (sapɩtrɩ 4-10).

Gõŋɔ la ba’asgɔ a bɔ nẽrba la bʋraanɛ yetɩ ba ken sẽŋɛ nẽŋa Nawẽnnɛ sore doosgo pʋam. Dee pa’alɛ kʋrʋm kʋrʋm Nawẽnnɛ nẽrba basɛba n bɔ Nawẽnnɛ sɩra se’em, dee kã’an nẽr-sɛba n wʋn karẽŋɛ gõŋɔ wã la, yetɩ ba te’ege Azezi mã’a, ba bɩsra ẽŋa tɩ ba dolɩ la, la ba sũure wuu. La ba sakɛ toogo, la nãmsgɔ, ze’ele kãŋkãŋɛ tarɩ ka paagɛ ba’asgɔ (sapɩtrɩ 10-13).

Nawẽnnɛ doose la a Dayʋa tɔgɛ la tõma

¹Kʋrʋm, Nawẽnnɛ yʋʋn botɩ a nõtɔ’ɔsrɩba n tɔgɛ nõorɛ zozo’e bɔ tɩ yaabdõma, la yetɔga buuri to’oto’ore. ²La lɛɛlɛ wã n de ba’asgɔ wakatɛ la, Nawẽnnɛ botɩ a Dayʋa la n tɔgɛ bɔ tɔ. La doose la ẽŋa tɩ a nãam dũnia la saazuum wuu, la a botɩ ẽŋa n sɔna sɛla woo. ³Ẽŋa n tarɩ Nawẽnnɛ na’am pãŋa wa pa’alɛ tɔ, a ãn wʋ Nawẽnnɛ mẽŋa n ãn se’em na. La a yetɔga la tarɩ pãŋa mɛ botɩ sɛla woo bɔna a zẽ’a. Ẽŋa n yese nẽrsaalba tõon-be’ero tɩ ba lebge sõŋa la poorʋm, a sẽŋɛ ka zẽa la Naba Wẽnnɛ zʋʋgɔ saazuum-zuum. ⁴Tɩ Nawẽnnɛ zẽkɛ ẽ tɩ a gãnna malɛkadõma halɩ zozo’e dee bɔ ẽ yʋ’ʋrɛ n gãnnɩ malɛkadõma yʋ’ʋra.

Nawẽnnɛ Dayʋa Azezi-krisi n gãnnɩ malɛkadõma

⁵Nawẽnnɛ ka yele malɛka baa ayɩla yetɩ:

«Fõn de mam Dayʋa,

zĩna mam lebge la fʋ Sɔ.»

La a ken ka yele malɛka yetɩ:

«Mam n wʋn dɛna fʋ Sɔ,

tɩ fʋ dɛna mam Dayʋa.»

⁶La ẽn daan tõm a bi-kẽŋa la dũnia pʋam na, a yele yetɩ:

«Dẽnɩ tɩ malɛkadõma wuu nã’asra ẽ.»

⁷La sãn dɛna malɛkadõma la yelle, a tɔgɛ yetɩ,

ba de la ẽŋa tõntõnɩba,

ẽŋa basɛ tɩ ba ãna wʋ kʋsebgo la,

dee basɛ tɩ ba ãna wʋ bug-zɩlɩsɩ la.

⁸La a yele a Dayʋa la yelle yetɩ:

«Fõn de la Nawẽnnɛ,

fʋ na’am na wʋn bɔna la wakatɛ n ka ba’asrɩ.

Fʋ wʋn sɔna fʋ so’olʋm na la sɩra.

⁹Fõn nõŋɛ la sɛla n masɛ,

dee sisra be’em.

Bɛla n soe tɩ fʋ Nawẽnnɛ welge fʋ to’ore,

bɔ fɔ pẽka, la sũ-yẽlga gãnna basɛba wuu.»

¹⁰Dee ken yetɩ:

«Zuudãana, fõn nãam tẽŋa halɩ pĩ’iluŋo wakatɛ,

la saazuum wuu de la fõn nu’usi tõoma.

¹¹Ba wuu wʋn sã’am mɛ,

la fõn wʋn weege bɔna.

Ba wʋn kʋrgɛ

wʋ fuugo n kʋrgrɩ se’em na.

¹²Fʋ wʋn lobe ba basɛ

wʋ fuugo tɩ ba kilim lobe basɛ la.

Bõnɔ wuu wʋn teege

wʋ ban teerɩ fu-kɛka la.

La fõn, fõn de la fõn de se’em na ka tɛɛra,

fõn yʋʋma ka tarɩ tɛka.»

¹³Nawẽnnɛ ka yele malɛka baa ayɩla yetɩ:

«Zĩ’ire m zʋʋgɔ, halɩ tɩ m wa basɛ

tɩ fʋ bɛ’ɛba bɔna fʋ nãma tẽŋa.»

¹⁴Malɛkadõma de la bẽm? Ba de la sɩɩsɩ n tõnnɩ bɔ’ɔra Nawẽnnɛ, tɩ Nawẽnnɛ tõnna ba, tɩ ba sõŋra nẽr-sɛba n de ba yẽ fãarɛ la.

Da zagsɛ-ya Nawẽnnɛ fãarɛ

¹Bɛla n soe tɩ la masɛ tɩ tõma gʋrɛ yetɔga la tɩ tɩ wõm na sõŋa sõŋa, tɩ tɩ da bʋrgɛ. ²Malɛkadõma n yʋʋn tɔgɛ yetɔg-sɛba kʋrʋm na ẽŋɛ ba tõonɛ mɛ, nẽr-sɛba n sɩ’ɩsɛ ka sakɛ ba la, yẽ sɩbgrɛ sɛka n masɛ tɩ ba yẽ la mɛ. ³La sãn dɛna bɛla, tõma sãn pɔ’ɔgɛ Nawẽnnɛ fãarɛ kãtɛ ẽna, tõma wʋn ẽŋɛ la wãne põsɛ sɩbgrɛ? Zuudãana mẽŋa n daan põn dẽŋɛ mõolɛ fãarɛ ẽŋa yelle, tɩ nẽr-sɛba n wõm na pa’alɛ tõma tɩ la de la sɩra. ⁴Tɩ Nawẽnnɛ mẽŋa mẽ tõm tõon-yãlma, la yel-kɩrsɩ, la bõn-yãlma buuri wuu to’oto’ore, dee bɔ nẽrba a Sɩa pãŋa wʋ ẽn boorɩ se’em, pa’alɛ tɩ la de la sɩra.

Azezi n tarɩ fãarɛ wa’am

⁵La dagɩ malɛkadõma tɩ Nawẽnnɛ yetɩ ba sɔna dũnia sɛka n sẽm tɩ tõma tɔgra a yelle la. ⁶La nẽra n tɔgɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ la pʋam zẽ’a ayẽma yetɩ:

«Nẽrsaala de la bẽm

tɩ fõn tẽra a yelle?

Nẽrsaala bia de la bẽm

tɩ fõn bɩsra a yelle?

⁷Fõn basɛ mɛ tɩ a ka paagɛ

malɛkadõma wakatɛ fẽe mã’a,

dee yãŋa nã’asɛ ẽ,

bɔ ẽ na’am pãŋa la pẽka.

⁸Fõn basɛ mɛ tɩ a sɔna sɛla woo.»

Lan yetɩ Nawẽnnɛ basɛ tɩ sɛla woo sakra nẽrsaala la, a ka basɛ tɩ sɛla weege ka sakra ẽ. La, lan de se’em na, tõma nãn ka yẽtɩ tɩ sɛla woo sakrɩ ẽ. ⁹La tõma yẽ tɩ la de la Azezi tɩ Nawẽnnɛ sike tɩ a ka paagɛ malɛkadõma wakatɛ fẽfẽe, dee yãŋa nã’asɛ ẽ, bɔ ẽ na’am pãŋa la pẽka ẽn nãmsɛ ki la ĩyã. La de la Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ ĩyã, tɩ a ki nẽrsaalba wuu ĩyã. ¹⁰Nawẽnnɛ n de sɛka n basɛ tɩ sɛla woo bɔna, dɛna a bõnɔ na, la masɛ la ẽŋa yɛm n boorɩ se’em tɩ a botɩ Azezi nãmsɛ, ẽŋɛ sɛla woo ba’asɛ, fãagɛ nẽrba, tarɩ a kɔma zozo’e sẽŋɛ a na’am pãŋa zẽ’am.

¹¹Azezi n malgrɩ nẽrba tɩ ba dɛna pʋpeelem dõma, la sɛba tɩ a malgɛ tɩ ba dɛna pʋpeelem dõma la lagɩm tara la Sɔ ayɩla. Bɛla n soe tɩ a ka zɔta yãnnɛ tɩ a wi ba tɩ a sɔbiisi. ¹²Bɛla tɩ a yele Nawẽnnɛ yetɩ:

«Mam wʋn tɔgɛ fʋ yelle m sɔbiisi zẽ’am,

mam wʋn nã’asɛ fɔ ba lagsgɔ zẽ’am.»

¹³Dee le yetɩ:

«Mam wʋn dɩkɛ m sɩra wuu bɔ la Nawẽnnɛ.»

Dee ken yetɩ:

«Mam n wãna,

mam na kɔm-sɛba tɩ Nawẽnnɛ bɔ mam na.»

¹⁴Kɔma la tɩ a tɔgrɩ la n de nẽrsaalba tara ĩyã la zɩɩm na, bɛla tɩ Azezi mẽ lebge nẽrsaala wʋ bãma la ki, tɩ a kũm na sã’am Asũtãana n de sɛka n basɛ tɩ nẽrba kiira la pãŋa. ¹⁵La de la bɛla tɩ a ẽŋɛ fãagɛ sɛba tɩ kũm dabeem tarɩ ba botɩ ba ãna wʋ yamsɩ ba vɔm na wuu pʋam na basɛ. ¹⁶La dagɩ malɛkadõma tɩ a wa’am tɩ a sõŋɛ, la de la Abraham yɩɩsɩ la tɩ a wa’am tɩ a sõŋɛ. ¹⁷Bɛla n soe tɩ la daan masɛ tɩ a lebge nẽrsaala ãna wʋ a sɔbiisi la sɛla woo pʋam, tã’agɛ dɛna ba kãabgɔ kẽma nẽŋadãana n de ninbãal-zɔta, dee dɛna sɩra dãana Nawẽnnɛ tõoma pʋam. A ẽŋɛ la bɛla yese nẽrba tõon-be’ero, naagɛ ba la Nawẽnnɛ. ¹⁸Azezi mẽŋa n daan yẽ nãmsgɔ wakatɛ sɛba tɩ Asũtãana makɛ ẽ bɩsɛ la, a tã wʋn sõŋɛ nẽr-sɛba n yẽtɩ nãmsgɔ la mɛ, bɔ ba pãŋa.

Azezi-krisi n gãnnɩ Amoyisi

¹Bɛla m sɔbiisi, yãma tɩ Nawẽnnɛ wi tɩ ya welge to’ore dɛna a nẽrba la, bɩsra-ya Azezi, ẽŋa n de sɛka tɩ Nawẽnnɛ tõm, la ẽŋa n de tõma kãabgɔ kẽma nẽŋadãana Nawẽnnɛ sore doosgo la pʋam. ²A de la sɩra dãana sɛka n looge ẽ na zẽ’am, wʋ Amoyisi n yʋʋn de sɩra dãana se’em Nawẽnnɛ nẽrba la pʋam na. ³La masɛ mɛ tɩ Azezi yẽ nã’asgɔ gãnna Amoyisi halɩ zozo’e, wʋ de-mẽta n yẽtɩ pẽka gãnna deego la mẽŋa se’em na. ⁴Asɩra, deego woo de la nẽra n mẽ ẽ, la sɛla woo mẽta de la Nawẽnnɛ. ⁵La sãn dɛna Amoyisi, a yʋʋn de la tõntõnna n de sɩra dãana Nawẽnnɛ nẽrba n ãn wʋ deego la pʋam, dẽŋɛ tɔgɛ sɛla n wʋn wa tɔgɛ la yelle. ⁶La Krisi de la Nawẽnnɛ Dayʋa n de sɩra dãana sɔna deego la. A deego la de la tõma, tõma sãn ze’ele kãŋkãŋɛ la bʋraanɛ, dee tara pʋtẽ’erɛ gu’ura sɛla tɩ tɩ bɔ sɩra la, la sũ-yẽlga, ka paagɛ ba’asgɔ.

Nawẽnnɛ wʋn bɔ a nẽrba vo’osgo

⁷Bɛla, sakɛ-ya Nawẽnnɛ Sɩa n yele se’em yetɩ:

«Zĩna, ya sãn wõm Nawẽnnɛ kõa,

⁸ya da kɛ’ɛm ya sũure,

wʋ ya yaabdõma n yʋʋn kɛ’ɛm ba sũure sɩ’ɩsɛ Nawẽnnɛ nõorɛ se’em, makɛ ẽ bɩsɛ weem na.»

⁹Nawẽnnɛ yetɩ:

«Bilam, ya yaabdõma yʋʋn makɛ mam mɛ bɩsɛ,

baa ban yʋʋn yẽ mam tõoma yʋʋma pinaasɩ la.

¹⁰Bɛla tɩ mam sũure yʋʋn yĩige la zamãan-ẽŋa nẽrba.

Tɩ mam yetɩ: ‹Ba pʋtẽ’era la botɩ ba tuura mɛ wakatɛ wuu,

tɩ ba ka dɔla mam sore.›

¹¹Mam sũ-yĩire la pʋam, mam pɔɩ mɛ yetɩ:

‹Ba kãn malɩn kẽ zẽ’e-sɛka tɩ mam yetɩ m bɔ ba tɩ ba yẽ vo’osgo la.› »

¹²M sɔbiisi, guuse-ya ya mẽŋa tɩ ya nẽr-sɛka da tara pʋtẽ’e-be’ero n wʋn basɛ tɩ a ka bɔ Nawẽnnɛ sɩra, tɩ bõn-ẽŋa basɛ tɩ a welge la Nawẽnnɛ n de vɔm dãana la. ¹³La bɔ’ɔra-ya taaba bʋraanɛ daarɛ woo, wʋ Nawẽnnɛ n tɔgrɩ la tõma zĩna se’em na, tɩ ya nẽr-sɛka da kɛ’ɛm a sũure tɩ tõon-be’ero basɛ tɩ a tuuge. ¹⁴Tõma sãn ze’ele kãŋkãŋɛ wʋ tõma n bɔ sɩra se’em pɔspɔsɩ la ka paagɛ ba’asgɔ, tɩ wʋn lagɩm na Krisi to’oge pʋrɛ.

¹⁵Bɛla tɩ la yele Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ:

«Zĩna, ya sãn wõm Nawẽnnɛ kõa,

ya da kɛ’ɛm ya sũure,

wʋ ya yaabdõma n yʋʋn kɛ’ɛm ba sũure sɩ’ɩsɛ Nawẽnnɛ nõorɛ se’em na.»

¹⁶Sɛba n yʋʋn wõm Nawẽnnɛ kõa dee sɩ’ɩsɛ a nõorɛ la de la bãna? Ba de la nẽr-sɛba wuu tɩ Amoyisi yʋʋn tarɩ Ezipti tẽŋa yese la. ¹⁷Sɛba tɩ Nawẽnnɛ sũure yʋʋn yĩige la ba yʋʋma pinaasɩ la de la bãna? Ba de la sɛba n yʋʋn tõm tõon-be’ero ki weego pʋam na. ¹⁸Sɛba tɩ a yʋʋn pɔɩ yetɩ ba kãn kẽ zẽ’e-sɛka tɩ a yetɩ a bɔ ba tɩ ba yẽ vo’osgo la de la bãna? Ba de la sɛba n sɩ’ɩsɛ la. ¹⁹La tõma yẽ tɩ ba yʋʋn ka yãŋɛ kẽ, ban ka bɔ Nawẽnnɛ sɩra la ĩyã.

¹Nawẽnnɛ n bĩŋe a nõorɛ tɩ tɩ kẽ a vo’osgo zẽ’am na ken bɔna mɛ, bɛla tɩ guuse, tɩ ba’asgɔ ya nẽr-sɛka da wa yẽ tɩ a koŋe ka kẽ. ²Se’ere n soe la, tõma mẽ wõm Nawẽnnɛ kõ-yẽlga la wʋ nẽr-bãma n wõm se’em na. La bãma zẽ’am, yetɔga la tɩ ba yʋʋn wõm na ka tarɩ yõorɔ bɔ ba, bẽm ĩyã, sɛba n wõm na ka bɔ sɩra. ³La tõma sɛba n bɔ ẽ sɩra la, tõma wʋn kẽ vo’osgo la zẽ’am tɩ a yʋʋn yetɩ:

«Mam sũ-yĩire la pʋam, mam pɔɩ mɛ yetɩ,

ba kãn malɩn kẽ zẽ’e-sɛka tɩ mam yetɩ m bɔ ba tɩ ba yẽ vo’osgo la.»

Nawẽnnɛ n yele bɛla la, tɩ a dẽŋɛ põn tõm a tõoma wuu ba’asɛ mɛ halɩ lan pɔsɛ dũnia nãaŋɔ wakatɛ. ⁴La gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam zẽ’a ayɩla tɔgɛ dabsa ayopɔɩ daarɛ la yelle yetɩ:

«Nawẽnnɛ nãam sɛla woo ba’asɛ,

dee vo’ose la dabsa ayopɔɩ daarɛ.»

⁵La zẽ’e-ẽna wã la ken tɔgɛ yetɩ:

«Ba kãn malɩn kẽ zẽ’e-sɛka tɩ mam yetɩ m bɔ ba tɩ ba yẽ vo’osgo la.»

⁶Nẽr-sɛba n yʋʋn wõm Nawẽnnɛ kõ-yẽlga la pɔspɔsɩ la ka kẽ, ban ka sakɛ la ĩyã. La dẽnɩ tɩ nẽrba kẽ. ⁷Bɛla tɩ Nawẽnnɛ le looge daarɛ ayẽma tɩ ba wi’iri tɩ zĩna. Tɩ yaabdõma n sɩ’ɩsɛ Nawẽnnɛ na, yʋʋma zozo’e n tole tɩ a botɩ Adavidi tɔgɛ wʋ lan põn gʋlsɛ se’em na yetɩ:

«Zĩna, ya sãn wõm Nawẽnnɛ kõa,

ya da kɛ’ɛm ya sũure.»

⁸Azoze yʋʋn sãn tarɩ nɩ ba paagɛ la vo’osgo asɩra sɩra zẽ’am, Nawẽnnɛ kãn le tɔgra vo’osgo daarɛ ayẽma yelle. ⁹Bɛla, vo’osgo n ken bɔna Nawẽnnɛ nẽrba la ĩyã, wʋ Nawẽnnɛ n vo’ose dabsa ayopɔɩ daarɛ la. ¹⁰Se’ere n soe la, nẽr-sɛka n kẽ Nawẽnnɛ vo’osgo la zẽ’am, mẽ basrɩ a tõoma mɛ dee vɔ’ɔsra, wʋ Nawẽnnɛ n ba’asɛ a tõoma dee vo’ose se’em na.

¹¹Bɛla, tɩ wɩsgɛ tɩ mẽŋa yẽ vo’osgo ẽna, tɩ guuse tɩ nẽra baa ayɩla da doose sɩ’ɩsgɔ la sore koŋe ka kẽ.

¹²Nawẽnnɛ yetɔga la vɔa mɛ, tara pãŋa, dee tara nõorɛ gãnna sʋkɔbgɔ n saasɛ tara nõa bayi. A kẽ’erɩ la nẽra pʋam mina a sɩa, la a sũure yɛla wuu bɔkra, dee mina a pʋtẽ’erɛ, la a yɛm wuu n ãn se’em, wʋ sʋ’a n welgrɩ kõb-suglsi paara kõb-sõom na. ¹³Sɛla baa ayɩla ka boe n sʋgɛ tɩ Nawẽnnɛ ka yẽta. Bõn-sɛba tɩ a nãam na wuu de la vẽelsɩ a zẽ’am. La de la ẽŋa n de sɛka tɩ tɩ wʋn ze’ele a nẽŋam tɔgɛ tɩ yɛla wuu bɔ ẽ.

Azezi-krisi n gãnnɩ kãabgɔ kẽma wuu

¹⁴Tõma tarɩ la kãabgɔ kẽma nẽŋadãana n de Nawẽnnɛ Dayʋa Azezi n zom saazuum Nawẽnnɛ yire. Bɛla, tɩ ze’ele-ya kãŋkãŋɛ Nawẽnnɛ sore la doosgo pʋam. ¹⁵Tɩ tarɩ la kãabgɔ kẽma nẽŋadãana n tarɩ tɩ zĩile tɩ tɔrgɔ pʋam, se’ere n soe la, a yẽ nãmsgɔ mɛ sɛla woo pʋam wʋ tõma la, la a ka tõm tõon-be’ero. ¹⁶Bɛla, basɛ-ya tɩ tɩ lɛm Nawẽnnɛ n de yel-sõnnɛ dãana la na’am bĩmbĩnne na zẽ’am la bʋraanɛ, tɩ a zoe tɩ ninbãalga ẽŋɛ tɩ yel-sõnnɛ, dee sõŋɛ tɔ wakat-sɛka tɩ tɩ boorɩ.

¹Nawẽnnɛ kãabgɔ kẽma nẽŋadãana woo, ba loorɩ ẽ na nẽrsaalba pʋam tɩ a tõnna bɔ’ɔra Nawẽnnɛ, nẽrba ĩyã. Ẽŋa n bɔ’ɔrɩ Nawẽnnɛ bɔ’a, dee kãabra bɔ’ɔra ẽ ba tõon-be’ero ĩyã. ²A tã wʋn wõm sɛba n ka mi, la sɛba n tuuri la võorɛ mɛ zoe ba ninbãalga, ẽŋa mẽŋa n boe tɔrgɔ pʋam na ĩyã. ³La de la bɛla ĩyã, tɩ la dɛna a kãabɛ bɔ Nawẽnnɛ a mẽŋa tõon-be’ero, la nẽrba la tõon-be’ero ĩyã. ⁴Nẽra ka tã wʋn nã’asɛ a mẽŋa dɩkɛ tõon-ẽna bɔ a mẽŋa dɛna kãabgɔ kẽma nẽŋadãana, la de la Nawẽnnɛ n loorɩ, wʋ ẽn yʋʋn looge Aarõ se’em na.

⁵Bɛla mẽ, la dagɩ Krisi mẽŋa n ɛ nã’asgɔ lebge kãabgɔ kẽma nẽŋadãana, la de la Nawẽnnɛ n looge ẽ yele yetɩ:

«Fõn de mam Dayʋa,

zĩna mam lebge la fʋ Sɔ.»

⁶Dee le yele zẽ’a ayẽma yetɩ:

«Fʋ de la kãabgɔ kẽema wakatɛ wuu ĩyã,

wʋ Amelkisedɛkɩ n ãn se’em na.»

⁷Azezi-krisi n daan boe dũnia wã wakat-sɛka la, a pʋ’ʋsɛ mɛ sose Nawẽnnɛ n de sɛka n tã wʋn fãagɛ ẽ kũm pʋam basɛ la, belem ẽ na nintãm. Tɩ Nawẽnnɛ lerge a sosgo, a sik-m-mẽŋa la pʋam. ⁸Baa la ẽn de Nawẽnnɛ Dayʋa la, nãmsgɔ la pʋam a bãŋɛ sakrɛ n de sɛla mɛ. ⁹La ẽn daan tõm Nawẽnnɛ n boorɩ se’em wuu ba’asɛ la, a lebge la sɛka tɩ nẽr-sɛba wuu n sakrɩ a nõorɛ la yẽtɩ fãarɛ n ka tarɩ ba’asgɔ a zẽ’am. ¹⁰Bɛla tɩ Nawẽnnɛ yele yetɩ, a de la kãabgɔ kẽma nẽŋadãana wʋ Amelkisedɛkɩ n ãn se’em na.

Sẽŋɛ-ya nẽŋa Nawẽnnɛ doosgo la pʋam da basɛ

¹¹Yɛla zozo’e tɩ tõma tarɩ wʋn tɔgɛ yel-ẽŋa yelle, la, la tɔ mɛ tɩ mam pa’alɛ ya a võorɛ tɩ ya wõm, se’ere n soe la, yãma lebge la mã’asga ka wõnna sɛla võorɛ tɔtɔ. ¹²Lan yuuge paagɛ se’em wã, la seke nɩ mɛ tɩ yãma lebge karẽnsãandõma pa’ala nẽrba basɛba. La baa bɛla, yãma ken bɔɔra tɩ ba zãsna ya la Nawẽnnɛ pɔspɔsɩ yɛla n de nãana, wʋ kɔma n boorɩ bĩ’isum dee ka bɔɔra di-ke’ene na. ¹³Nẽr-sɛka n ken ãna wʋ bia n mõgrɩ bĩ’isum na, a nãn ka tã wʋn bãŋɛ sɛla n masɛ, la sɛla n ka masɛ yelle bɔkɛ. ¹⁴La sɛba n de bõnkɛgsɩ la diti la di-ke’ene, bãma n de sɛba n zãsʋm mina sɛla n ãn sõŋa, la be’em bɔkra.

¹Bɛla, tɩ sẽŋɛ-ya nẽŋa zãsʋm bõnkɛgsɩ zãsŋɔ, dee basɛ Krisi pɔspɔsɩ yɛla la zãsŋɔ tɩ tɩ dẽŋɛ mina la. Tɩ kãn le zãsna pĩ’iluŋo yɛla la n de tɩ teege yɛm basɛ tõon-be’ero n sẽm na kũm, la tɩ bɔ Nawẽnnɛ sɩra, ²la ko’om misga zãsŋɔ, la ban paglɩ nu’usi nẽrba zuto pʋ’ʋsra yelle, la kũm vo’ore, la dũnia ba’asgɔ sarɩyadia yelle. ³Tɩ wʋn ẽŋɛ se’em n bɛla, tɩ sẽŋɛ nẽŋa, Nawẽnnɛ sãn sakɛ.

⁴Nẽr-sɛba n bãŋɛ Nawẽnnɛ sɩra bɔna peelem pʋam, yẽ Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ, to’oge Nawẽnnɛ Sɩa pãŋa, ⁵bãŋɛ Nawẽnnɛ yetɔga n ãn sõŋa se’em, dee mina dũnia sɛka n sẽm na pãŋa n ãn se’em, ⁶bãma sãn lebe poorʋm dee basɛ Nawẽnnɛ sore, la ka tã tɩ ba le tarɩ ba leme tɩ ba teege yɛm basɛ tõon-be’ero. Se’ere n soe la, nẽr-bãma ãn wʋ ba le ka’ara Nawẽnnɛ Dayʋa la kũm dɔ-puurŋa zuo, dee yaala ẽ nẽrba tẽŋasʋka. ⁷Tɩ dɩkɛ makrɛ: Saaga sãn niira zozo’e tɩ va’am yũura ko’om sõŋa, a bõnkɔɔla wʋn mãalɛ mɛ bɔ sɛba n kɔɔrɩ ẽ na, bɛla a yẽtɩ Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ mɛ. ⁸La va’am na sãn yɛsra gõ’osɩ, la mõ-yooro mã’a, a ka tarɩ yõorɔ, ba wʋn kã la be’em bɔ ẽ, la ba’asgɔ ba wʋn yõ ẽ na bugum.

⁹M sɩr-nõŋrɩsɩ, baa tõma n tɔgrɩ wãna la, tõma mi tɩ sũure pʋam sɩra sɩra tɩ yãma boe la so-sõŋɔ n wʋn botɩ ya yẽ fãarɛ la zuo. ¹⁰Nawẽnnɛ de la sɩra dãana, a kãn yĩm ya tõoma, la yãma n pa’alɛ tɩ yãma nõŋɛ ẽ mɛ, tõm bɔ a nẽrba, dee ken tõnna bɔ’ɔra ba lɛɛlɛ wã. ¹¹Bɛla tõma n boorɩ se’em de la ya nẽra woo keŋe a mẽŋa bɛla, sẽnna nẽŋa ka paagɛ ba’asgɔ, yẽ bõn-sɛba tɩ a tarɩ pʋtẽ’erɛ gu’ura la. ¹²Tõma ka boorɩ tɩ ya tara zẽyãgrɛ, ɩta-ya wʋ nẽr-sɛba n bɔ Nawẽnnɛ sɩra, mõrgɛ sẽŋɛ nẽŋa yẽ sɛla tɩ Nawẽnnɛ bĩŋe nõorɛ tɩ a bɔ a nẽrba la.

Nawẽnnɛ nõorɛ tɩ a bĩŋe la ka viiri

¹³Nawẽnnɛ n yʋʋn bĩŋe nõorɛ la Abraham na, a pɔɩ mɛ, la nẽra n ka boe gãnna a mẽŋa la ĩyã, a pɔɩ la a mẽŋa ¹⁴yetɩ: «Asɩra, mam wʋn ẽŋɛ fʋ yel-sõnnɛ zozo’e, dee botɩ fʋ yɩɩsɩ yɩrgɛ zozo’e.» ¹⁵Tɩ Abraham mõrgɛ sẽŋɛ nẽŋa, yẽ sɛla tɩ Nawẽnnɛ bĩŋe nõorɛ tɩ a ẽŋɛ la. ¹⁶Nẽrsaala sãn yetɩ a pɔɩ, a pɔtɩ la sɛla n gãnnɩ a mẽŋa, tɩ pɔtɛ la dɛna sɛla n pa’alɩ tɩ ẽn yele se’em na de la sɩra, tɩ nõke’ene ba’asɛ. ¹⁷Bɛla, Nawẽnnɛ yʋʋn boorɩ tɩ a pa’alɛ la sɛba tɩ a bĩŋe nõorɛ la ba la, tɩ ẽŋa n bĩŋe a nõorɛ se’em na ka viiri, bɛla tɩ a bĩŋe a nõorɛ dee pɔɩ pa’asɛ. ¹⁸Nawẽnnɛ n ka parnɩ na, n ẽŋɛ bõn-bãma bayi n ka viiri. Bɛla n bɔ’ɔrɩ tõma bʋraanɛ zozo’e, tõma sɛba n basɛ sɛla woo, dee tara pʋtẽ’erɛ gu’ura sɛla tɩ a yetɩ a ẽŋɛ bɔ tɔ la. ¹⁹Tõma n tarɩ pʋtẽ’erɛ gu’ura sɛla la botɩ tõma zɛ la kãŋkãŋɛ Nawẽnnɛ nẽŋam, wʋ ka’aga n ka tẽŋa kẽ paagɛ pʋam pʋam yõkɛ kãŋkãŋɛ la. Bɛla tɩ tõma wʋn kẽ gãŋɛ fu-sɛka n beŋe Nawẽnnɛ zẽ’e-sõŋɔ la, paagɛ Nawẽnnɛ zẽ’am. ²⁰La de la zẽ’e-ẽŋa tɩ Azezi dẽŋɛ tõma kẽ, bɔna mĩ tõma ĩyã, dɛna kãabgɔ kẽma nẽŋadãana wakatɛ wuu ĩyã, wʋ Amelkisedɛkɩ n ãn se’em na.

Amelkisedɛkɩ n de kãabgɔ kẽema gãnna Leviti dõma

¹Amelkisedɛkɩ ẽŋa yʋʋn de la Salɛm naba, la Nawẽnnɛ n gãnnɩ wuu kãabgɔ kẽema. Abraham n yʋʋn sẽŋɛ ka zɛbɛ yãŋɛ na’adõma dee lebe kulla la, Amelkisedɛkɩ n tʋ’ʋsɛ ẽ kã kã’a-sõma bɔ ẽ. ²Tɩ Abraham looge lɔg-sɛba wuu tɩ a to’oge la pia pʋam ayɩla bɔ ẽ. Amelkisedɛkɩ yʋ’ʋrɛ la võorɛ de la: «Naba n ɩtɩ sɛla n masɛ», sɛla n pa’asɛ, a de la Salɛm naba, n boorɩ tɩ la yetɩ: «Sũ-mã’asʋm naba». ³Ba ka mi a sɔ, la a ma, la a yaabdõma. Sɛla ka boe n pa’alɩ a vɔm pĩ’iluŋo, la a vɔm ba’asgɔ, a ãn wʋ Nawẽnnɛ Dayʋa la, a de la kãabgɔ kẽema wakatɛ n ka ba’asrɩ.

⁴Bɩsɛ-ya Amelkisedɛkɩ n tarɩ ke’eŋo se’em. Ẽŋa tɩ tɩ yaaba Abraham yʋʋn looge lɔg-sɛba tɩ a zɛbɛ to’oge la pia pʋam ayɩla bɔ ẽ. ⁵Alevi yɩɩsɩ sɛba n de kãabgɔ kẽma la, Amoyisi lɔɔ la bɔ ba nõorɛ tɩ ba tɔ’ɔsra pia pʋam ayɩla la Abraham yɩɩsɩ n de ba mẽŋa nẽrba la zẽ’am. ⁶La Amelkisedɛkɩ n dagɩ ba buuri la to’oge pia pʋam wuu ayɩla mɛ Abraham zẽ’am, dee kã kã’a-sõma bɔ Abraham n de sɛka tɩ Nawẽnnɛ bĩŋe nõorɛ bɔ ẽ na. ⁷La de la sɩra, sẽ’eŋɔ ka boe, sɛka n kã kã’a-sõma bɔ nẽra n gãnnɩ sɛka tɩ a kã bɔ ẽ na. ⁸La sãn dɛna Alevi yɩɩsɩ la n to’osrɩ pia pʋam ayɩla la, ba de la nẽrsaalba n kiiri, la Amelkisedɛkɩ de la sɛka tɩ Nawẽnnɛ gõŋɔ la yetɩ, a vɔa mɛ. ⁹Tɩ tã wʋn yetɩ, Abraham n yʋʋn looge sɛla tɩ a to’oge la pia pʋam ayɩla bɔ Amelkisedɛkɩ la, Alevi n de sɛka tɩ a buuri to’osrɩ pia pʋrɛ la mẽ bɔ ẽ mɛ. ¹⁰Se’ere n soe la, Amelkisedɛkɩ n yʋʋn tʋ’ʋsɛ Abraham wakat-sɛka la, tɩ Alevi nãn boe la Abraham zɩɩm pʋam.

Azezi n de kãabgɔ kẽema wʋ Amelkisedɛkɩ la wakatɛ wuu ĩyã

¹¹Lɔɔ la tɩ Nawẽnnɛ yʋʋn bɔ a nẽrba la ẽebɛ la Leviti dõma kãabgɔ tõoma la zuo. Leviti dõma kãabgɔ tõoma la yʋʋn ka tã wʋn basɛ tɩ sɛla woo masɛ ãna wʋ Nawẽnnɛ n boorɩ se’em na. A sãn tã nɩ, la ka le de nɩ tɩ kãabgɔ kẽema buuri ayẽma wa’am wʋ Amelkisedɛkɩ la dagna Aarõ buuri. ¹²Bɛla, kãabgɔ kẽma tõoma la sãn teege, dẽnɩ tɩ lɔɔ la mẽ teege. ¹³Tɩ Zuudãana Azezi yelle tɩ ba tɔgrɩ la, de la buuri ayẽma nẽra, la buur-ẽŋa nẽra nẽra nãn ka tõm kãabgɔ kẽema tõoma. ¹⁴La de la vẽelga tɩ tɩ Zuudãana la de la Azuda buuri nẽra, la Amoyisi n yʋʋn tɔgɛ kãabgɔ kẽma tõoma yelle la, a ka po tɔgɛ buur-ẽŋa yelle.

¹⁵Kãabgɔ kẽema ayẽma n ãn wʋ Amelkisedɛkɩ n wa’am na n basɛ tɩ yetɔga la tɩ tõma tɔgrɩ la dɛna vẽelga. ¹⁶A ka lebge kãabgɔ kẽema wʋ nẽrsaala dɔgʋm lɔɔ n dolɩ se’em na, la de la vɔm n ka sã’anɩ pãŋa n botɩ a lebge kãabgɔ kẽema. ¹⁷Nawẽnnɛ gõŋɔ la yele yetɩ: «Fʋ de la kãabgɔ kẽema wakatɛ n ka ba’asrɩ ĩyã, wʋ Amelkisedɛkɩ n ãn se’em na.» ¹⁸Bɛla tɩ kʋrʋm nõorɛ la n yele se’em na ka le tõnna, ẽn ka tarɩ pãŋa, dee ka tara yõorɔ la ĩyã. ¹⁹Se’ere n soe la, Amoyisi lɔɔ la ka tã’agɛ basɛ tɩ sɛla sɛla masɛ wʋ Nawẽnnɛ n boorɩ se’em na. La lɛɛlɛ wã, Nawẽnnɛ ẽŋɛ la so-paalɛ, tɩ tõma n tarɩ pʋtẽ’erɛ gu’ura sɛla n ãn sõŋɔ gãnna la basɛ tɩ tõma lɛnna Nawẽnnɛ.

²⁰La sɛla n pa’asɛ, Nawẽnnɛ yʋʋn pɔɩ mɛ. Leviti dõma n yʋʋn lebge kãabgɔ kẽma la, Nawẽnnɛ ka pɔɩ. ²¹La Azezi n lebge kãabgɔ kẽema la, Nawẽnnɛ pɔɩ mɛ yetɩ:

«Mam n de Zuudãana la pɔɩ mɛ,

mam kãn viige m nõorɛ.

Fʋ de la kãabgɔ kẽema

wakatɛ n ka ba’asrɩ ĩyã.»

²²La de la bɛla tɩ Azezi basɛ tɩ tɩ mina sõŋa sõŋa, tɩ Nawẽnnɛ n bĩŋe a nõorɛ se’em la tõma la, n ãn sõŋa gãnna kʋrʋm nõorɛ la. ²³Sɛla n le pa’asɛ, kʋrʋm kãabgɔ kẽma la yʋʋn zo’oge mɛ sɔɔsna taaba, se’ere n soe la, kũm n yʋʋn gu’uri ba tɩ ba ka tãna tõnna wakatɛ wuu. ²⁴La Azezi vɔa la wakatɛ wuu, nẽra ka sɔɔrɩ a kãabgɔ kẽema tõoma la tõnna. ²⁵La de la bɛla tɩ a tãna wʋn fãagɛ sɛba wuu n doose la ẽŋa lɛnna Nawẽnnɛ zẽ’am na, wakatɛ wuu ĩyã. Se’ere n soe la, a vɔa mɛ wakatɛ wuu yõkra Nawẽnnɛ sɩa bɔ’ɔra ba.

²⁶La de la kãabgɔ kẽma nẽŋadãana n ãn wãna n masɛ tɩ tɩ tara: A de la pʋpeelem dãana, ka tara yelle, ka tara dõrga, a welge a mẽŋa mɛ la tõon-be’ero dõma, tɩ Nawẽnnɛ zẽkɛ ẽ sẽŋɛ saazuum-zuum. ²⁷Ẽŋa ka ãn wʋ kãabgɔ kẽma nẽŋadõma basɛba la, tɩ daarɛ woo la dɛna ba dẽŋɛ kãabɛ ba mẽŋa tõon-be’ero ĩyã, dee yãŋa kãabɛ nẽrba tõon-be’ero ĩyã la. Ẽŋa dɩkɛ la a mẽŋa kãabɛ nõorɛ ayɩla mã’a bɔ nẽrba tõon-be’ero ĩyã. ²⁸Amoyisi lɔɔ la yʋʋn loorɩ la nẽrsaalba pãŋa n pɔ’ɔgɛ tɩ ba dɛna kãabgɔ kẽma nẽŋadõma. La Nawẽnnɛ n bĩŋe a nõorɛ dee pɔɩ bɛla poorʋm na, a looge la a Dayʋa n masɛ sɛla woo pʋam wakatɛ n ka ba’asrɩ ĩyã.

Azezi n de nõor-bĩŋre paalga kãabgɔ kẽema

¹Tõma yetɔga la tɩ tõma tɔgrɩ la zuo n wãna: Tõma tarɩ la kãabgɔ kẽma nẽŋadãana, ẽŋa n zĩ saazuum Nawẽnnɛ n de ke’eŋo dãana la na’am bĩmbĩnne zʋʋgɔ. ²Ẽŋa n boe zẽ’e-sõŋɔ mẽŋa mẽŋa la pʋam tõnna bɔ’ɔra Nawẽnnɛ, zẽ’e-ẽŋa de la Zuudãana Nawẽnnɛ mẽŋa yire, la dagɩ zẽ’e-sɛka tɩ nẽrsaalba tĩ pʋ’ʋsra Nawẽnnɛ na. ³Ba loorɩ kãabgɔ kẽma nẽŋadãana woo tɩ a bɔ’ɔra la Nawẽnnɛ bɔ’a, la a kãabra bɔ’ɔra ẽ. Bɛla tɩ la mẽ masɛ tɩ ẽŋa tara sɛla bɔ Nawẽnnɛ. ⁴Azezi sãn boe nɩ na tẽŋa wã zuo, a ka de nɩ kãabgɔ kẽema. Se’ere n soe la, kãabgɔ kẽma põn bɔna mɛ bɔ’ɔra bɔ’a wʋ Amoyisi lɔɔ la n de se’em na. ⁵Bãma n tõnnɩ tõon-sɛka la de la sɛla n ɩtɩ Nawẽnnɛ yire la wõnnɛ, la a mãmsgɔ. La ãn wʋ Amoyisi n yʋʋn yetɩ a tĩ zẽ’e-sɛka tɩ ba pʋ’ʋsra Nawẽnnɛ na, Nawẽnnɛ yʋʋn yele ẽ yetɩ: «Bɩsɛ sõŋa sõŋa tɩ fʋ wʋn tĩ ẽ tɩ a ãna wʋ mam n pa’alɛ fʋ tãŋa zuo se’em na.» ⁶La lɛɛlɛ wã, Azezi tarɩ la tõon-keko gãnna bãma. Nõorɛ tɩ Nawẽnnɛ bĩŋe la tõma Azezi ĩyã la n ãn sõŋa gãnna, se’ere n soe la, sɛla tɩ a yetɩ a ẽŋɛ bɔ tɔ nõor-bĩŋre ẽna pʋam na n ãn sõŋa gãnna.

⁷Pɔspɔsɩ nõor-bĩŋre la yʋʋn sãn ka gelge nɩ, la ka de nɩ tɩ Nawẽnnɛ bĩŋe nõorɛ bʋyi dãana. ⁸La Nawẽnnɛ zɛrgɛ ba mɛ, bɛla tɩ a yele yetɩ:

«Dabsa n sẽm tɩ mam wʋn bĩŋe nõor-paalga la Ɩsrayɛlɩ dõma, la Zuda dõma lɛ.

⁹La kãn ãna wʋ nõor-bĩŋre sɛka tɩ mam yʋʋn bĩŋe la ba yaabdõma wakat-sɛka tɩ mam gʋrɛ ba nu’usi tarɩ ba Ezipti yese la.

Ba yʋʋn ka doose mam nõorɛ la tɩ mam bĩŋe yetɩ ba ẽŋɛ se’em na, bɛla n soe tɩ mam basɛ ba.

Mam n de Zuudãana la n yele.

¹⁰Mam n yetɩ m bĩŋe m nõorɛ se’em la Ɩsrayɛlɩ dõma dabsa bãma poorʋm n wãna:

Mam wʋn dɩkɛ m lɔɔ la ẽŋɛ la ba pʋtẽ’era pʋam,

mam wʋn gʋlsɛ ba la ba sũure pʋam.

Mam wʋn dɛna ba Nawẽnnɛ,

tɩ ba dɛna mam nẽrba.

¹¹Nẽra nẽra kãn le zãsʋm a tadãana bɩɩ a sɔbia yele ẽ tɩ a bãŋɛ Zuudãana la,

se’ere n soe la, ba nẽrba wuu wʋn bãŋɛ mam mɛ,

halɩ lan pɔsɛ la kɔm-pɩgsɩ ka paagɛ bõnkɛgsɩ.

¹²Lan de se’em na, mam wʋn basɛ ba koŋre la taalɛ mɛ,

mam kãn le tẽra ba tõon-be’ero la yɛla.»

¹³Nawẽnnɛ n tɔgrɩ nõor-bĩŋre paalga yelle la, a botɩ pɔspɔsɩ dãana la dɛna la kɛka. La sɛla n lebge kɛka kʋrgɛ deege la a bɔɩ.

Nẽrba n yʋʋn pʋ’ʋsrɩ Nawẽnnɛ se’em fuu-deego la pʋam

¹Pɔspɔsɩ nõor-bĩŋre la yʋʋn tarɩ la zẽ’e-sõŋɔ tẽŋa zuo, la sɔa tɩ ba dɔla pʋ’ʋsra Nawẽnnɛ. ²Ba yʋʋn tĩ la fuu-deego beŋe zẽ’esɩ bayi, wi’ira pɔspɔsɩ zẽ’a la tɩ Nawẽnnɛ zẽ’e-sõŋɔ. Bilam, fɩtladõma dɔglgɔ zẽ’a, la taablɩ tɩ ba dɔglɩ borborɩ bɔ’ɔra Nawẽnnɛ n boe mĩ. ³La fuugo la n beŋe deego bʋyi dãana la, ba wi’iri bilam tɩ Nawẽnnɛ zẽ’e-sõŋɔ mẽŋa mẽŋa. ⁴Kãabgɔ bĩmbĩnne n de sãlma tɩ ba yõ’orɩ tɩdarɛ a zuo n boe mĩ, pa’asɛ la nõor-bĩŋre daka tɩ ba dɩkɛ sãlma yũlge a wuu. Sãlma lɔkɔ tɩ mannɩ boe a pʋam, la Aarõ dasaarɛ n puse võorɔ la, la kug-palagsɩ sɛba tɩ Nawẽnnɛ n bɔ nõorɛ se’em na gʋlsɛ ba zuto la n boe daka la pʋam. ⁵Daka la zuo, ba ẽŋɛ la malɛkadõma tɩ ba wi’iri tɩ seribẽ n pa’alɩ Nawẽnnɛ na’am pãŋa ẽŋɛ mĩ, tɩ ba kempagsɩ yɛrgɛ tɩ ba mã’asʋm pĩ zẽ’e-sɛka tɩ ba ɩtɩ zɩɩm mĩ tɩ Nawẽnnɛ basra nẽrba tõon-be’ero taalɛ la. La lɛɛlɛ wã, mam kãn wɛgsɛ bõn-bãma yelle pa’alɛ ya.

⁶Sɛla woo mãasʋm na bɛla bɔna a zẽ’a, tɩ kãabgɔ kẽma la kẽ’era pɔspɔsɩ deego la pʋam daarɛ woo tõnna ba tõoma. ⁷La deego bʋyi dãana la pʋam, kãabgɔ kẽma nẽŋadãana la mã’a n kẽ’erɩ mĩ nõorɛ ayɩla yʋʋnɛ pʋam. A sãn kẽ’era mĩ, dẽnɩ tɩ a tara dũnsi zɩɩm ka bɔ Nawẽnnɛ, a mẽŋa tuure, la nẽrba tuure ĩyã.

⁸Bɛla, Nawẽnnɛ Sɩa pa’alɩ tɩ pɔspɔsɩ deego la n daan ken bɔna la, sore ka pakɛ tɩ nẽra tãna wʋn kẽ Nawẽnnɛ zẽ’e-sõŋɔ mẽŋa mẽŋa la pʋam. ⁹Bɛla de la mãmsgɔ pa’ala tõma bõn-sɛba n boe lɛɛlɛ wã võorɛ. Bɔ’a, la dũnsi tɩ ba kãabrɩ bɔ’ɔra Nawẽnnɛ na, ka tã wʋn basɛ tɩ sɛba n ɩtɩ bɛla pʋ’ʋsra Nawẽnnɛ na sũure masɛ a zẽ’am. ¹⁰Ba de la dia, la bõn-yũula, la ko’om peere buuri to’oto’ore yelle mã’a. Ɩrgɔ bãma de la ĩyã yɛla n de dũnia wã bõnɔ n yʋʋn boe tɩ nẽrba dɔla, halɩ wa paagɛ wakat-sɛka tɩ Nawẽnnɛ malɩn malgɛ sɛla woo sõŋa.

Azezi-krisi ĩyã tɩ Nawẽnnɛ bĩŋe nõor-paalga

¹¹La Krisi n wa’am na, a de la kãabgɔ kẽma nẽŋadãana, ẽŋa n bɔ tõma bõn-sõma tɩ tɩ tarɩ wã, ẽŋa n kẽ zẽ’e-sõŋɔ n masɛ sɛla woo pʋam n gãnnɩ na, la dagɩ fuugo deego tɩ nẽrsaalba tĩ, a dagɩ dũnia wã bõnɔ. ¹²A daan kẽ Nawẽnnɛ zẽ’e-sõŋɔ la pʋam na nõorɛ ayɩla mã’a wakatɛ wuu ĩyã. La dagɩ bʋʋsɩ zɩɩm, la lɔl-pɔla zɩɩm tɩ a dɩkɛ kãabɛ bɔ Nawẽnnɛ, a dɩkɛ la a mẽŋa zɩɩm kãabɛ bɔ Nawẽnnɛ fãagɛ tõma wakatɛ n ka ba’asrɩ ĩyã. ¹³Ba yʋʋn tarɩ la bʋʋsɩ, la lɔlsɩ zɩɩm, la na-sa’arɛ tɩ ba yõ tãmpɛglʋm mĩisra nẽr-sɛba n sã’am lɔɔ la, tɩ ba le malgɛ ba tɩ ba ãna sõŋa masɛ la lɔɔ la. ¹⁴Krisi zɩɩm na tarɩ pãŋa mɛ gãnna bɛla zozo’e. Ẽŋa ka tarɩ tuure, la doose la Nawẽnnɛ Sɩa n boe wakatɛ wuu tɩ a dɩkɛ a mẽŋa bɔ Nawẽnnɛ, peege tɩ tõon-be’ero n sẽm na kũm na, tɩ tɩ sũure ãna sõŋa, tɩ tɩ tõnna bɔ’ɔra vɔm dãana Nawẽnnɛ. ¹⁵La de la bɛla ĩyã tɩ Nawẽnnɛ bĩŋe nõor-paalga ẽŋa ĩyã. Ẽn ki la ĩyã, a yɔ fãagɛ nẽr-sɛba n tuuge pɔspɔsɩ nõorɛ bĩŋre la pʋam mɛ, tɩ Nawẽnnɛ n wi ba la, ba wʋn to’oge bõn-sõma tɩ a bĩŋe nõorɛ tɩ a bɔ a nẽrba la wakatɛ n ka ba’asrɩ ĩyã.

¹⁶Nẽra sãn pa’alɛ ba wʋn pʋɩ ẽŋa bõntarsõm se’em ẽŋa kũm poorʋm, dẽnɩ tɩ a ki dee tɩ ba yãŋa pʋɩ ba. ¹⁷Nẽra la sãn ken vɔa, a nõorɛ la tɩ a bɔ la de la yoogo. La de la a kũm poorʋm tɩ a tarɩ yõorɔ. ¹⁸La mẽ de la bɛla baa la Nawẽnnɛ pɔspɔsɩ nõor-bĩŋre la, la de la dũnsi zɩɩm n yese tɩ a pɔsɛ tõnna. ¹⁹Amoyisi n yʋʋn tɔgɛ Nawẽnnɛ lɔɔ wuu pa’alɛ nẽrba wuu wʋ Nawẽnnɛ n yele se’em kɩ’ɩlɩm na, a yãŋa dɩkɛ la lɔl-pɔla, la bʋʋsɩ zɩɩm, la ko’om, dɩkɛ pesgo kõbrɔ n ãn mõlga, vile izɔpɩ võorɔ lʋsɛ ba pʋam, mĩise nõor-bĩŋre gõŋɔ la, la nẽrba la wuu, ²⁰dee yele yetɩ: «Zɩɩ-bãna wã n pa’alɩ tɩ Nawẽnnɛ bĩŋe nõorɛ la ya lɛ tɩ ya sakɛ ẽ.» ²¹Amoyisi yʋʋn ken dɩkɛ zɩɩm na mĩise fuu-deego la, la pʋ’ʋsgɔ lɔgrɔ la wuu mɛ. ²²La sãn dɛna lɔɔ la sore, la ãn wʋ la de la sɛla woo tɩ zɩɩm malgrɩ tɩ ba le ãna sõŋa Nawẽnnɛ zẽ’am. Tɩ zɩɩm sãn ka yese, Nawẽnnɛ ka basrɩ nẽrba tõon-be’ero taalɛ.

Krisi kũm n yese nẽrba tõon-be’ero basɛ

²³Lan yʋʋn masɛ tɩ ba dɩkɛ dũnsi zɩɩm malgɛ bõn-sɛba n mãmsrɩ sɛla n boe Nawẽnnɛ yire la, tɩ ba le ãna sõŋa bɛla la, la sãn dɛna bõnɔ la mẽŋa n boe Nawẽnnɛ yire la, dẽnɩ tɩ la dɛna kãabgɔ n ãn sõŋa gãnna bɛla. ²⁴Krisi n kẽ zẽ’e-sɛka la, dagɩ deego tɩ nẽrsaala ẽŋɛ bɔ Nawẽnnɛ n mãmsrɩ Nawẽnnɛ zẽ’e-sõŋɔ mẽŋa mẽŋa la, a kẽ la Nawẽnnɛ yire mẽŋa, bɔna Nawẽnnɛ nẽŋam tõma sõŋrɛ ĩyã. ²⁵Krisi ka kẽ nõorɛ faa wʋ kãabgɔ kẽma nẽŋadãana la n kẽ’erɩ zẽ’e-sõŋɔ la yʋʋnɛ woo la zɩɩm n dagɩ a mẽŋa zɩɩm na, a kẽ la nõorɛ ayɩla mã’a dɩkɛ a mẽŋa kãabɛ bɔ Nawẽnnɛ. ²⁶La sãn dagɩ nɩ bɛla, a daan wʋn nãmsɛ nɩ mɛ nõorɛ faa, halɩ lan pɔsɛ dũnia pĩ’iluŋo wa paam zĩna. La sɛla n de sɩra, a wa’am na nõorɛ ayɩla mã’a dũnia ba’asgɔ wakatɛ wã, tɩ a yese tõon-be’ero, ẽn dɩkɛ a mẽŋa kãabɛ la ĩyã. ²⁷Nẽra woo kiiri la bʋyɩla, dee tɩ Nawẽnnɛ dita a sarɩya. ²⁸Bɛla mẽ, Krisi dɩkɛ a mẽŋa bɔ la nõorɛ ayɩla yese nẽrba zozo’e tõon-be’ero basɛ. A wʋn le leme wa’am mɛ nõorɛ bʋyi pʋam, la, la kãn dɛna tõon-be’ero yɛsga ĩyã, la de la nẽr-sɛba n gu’uri ẽ tɩ ba yẽ fãarɛ la ĩyã.

¹Amoyisi lɔɔ la yɛla yʋʋn mãmsrɩ la bõn-sõma n sẽm na mã’a, ba ka de sɛla n de sɩra la mẽŋa mẽŋa. A botɩ nẽrba kãabra la kãabgɔ bãma mẽŋa yʋʋnɛ woo bɔ’ɔra Nawẽnnɛ ka ba’asra. La a ka tã wʋn botɩ nẽr-sɛba n kãabrɩ bɛla la lɛm Nawẽnnɛ masɛ sɛla woo pʋam. ²Sɛba n ɩtɩ bɛla pʋ’ʋsra Nawẽnnɛ na, sãn malgɛ nɩ mɛ ãna sõŋa wakatɛ wuu ĩyã, ba kãn le tẽ’esra tɩ tõon-be’ero boe bãma zuto, la ba wʋn basɛ mɛ kãn le kãabra. ³La dagɩ bɛla, kãabgɔ bãma tɩ ba kãabrɩ la, tẽerɩ ba la ba tõon-be’ero yelle yʋʋnɛ woo. ⁴Se’ere n soe la, lɔlsɩ, la bʋʋsɩ zɩɩm ka tã wʋn yese tõon-be’ero basɛ.

⁵Bɛla n soe tɩ Krisi n daan sẽm dũnia zuo la, a daan yele Nawẽnnɛ yetɩ:

«Fõn ka boorɩ kãabgɔ, la bɔ’a,

la fõn ẽŋɛ la ĩyã bɔ mam.

⁶Kãabgɔ sɛka tɩ ba yõ’orɩ bĩmbĩnne zuo,

la kãabgɔ sɛka tɩ ba kãabrɩ tõon-be’ero taalɛ basga ĩyã la,

ka ɩtɩ fõn sũure yẽlʋm.

⁷Bɛla tɩ mam yetɩ:

‹Zuudãana Nawẽnnɛ,

mam n wãna n yetɩ m ẽŋɛ fõn boorɩ tɩ m ẽŋɛ se’em na,

wʋ lan gʋlsɛ mam yelle fʋ gõŋɔ pʋam se’em na.› »

⁸A dẽŋɛ yetɩ: «Fõn ka boorɩ kãabgɔ, la bɔ’a, la kãabgɔ sɛka tɩ ba yõ’orɩ bĩmbĩnne zuo, la kãabgɔ sɛka tɩ ba kãabrɩ tõon-be’ero taalɛ basga ĩyã, la ka ɩtɩ fõn sũure yẽlʋm.» La kãabgɔ bãma, ba kãabrɩ ba wʋ lɔɔ la n yele se’em na. ⁹Dee le yetɩ: «Mam n wãna n yetɩ m ẽŋɛ fõn boorɩ tɩ m ẽŋɛ se’em na.» A saam pɔspɔsɩ kãabgɔ la mɛ dee vigle bʋyi dãana. ¹⁰Azezi-krisi ẽŋɛ la Nawẽnnɛ n boorɩ se’em, a dɩkɛ la a mẽŋa kãabɛ bɔ ẽ nõorɛ ayɩla wakatɛ wuu ĩyã, tɩ tõma welge to’ore dɛna Nawẽnnɛ nẽrba.

¹¹Kãabgɔ kẽema woo ze la a tõoma zẽ’am daarɛ woo tõnna, la a kãabrɩ la kãabgɔ bãma mẽŋa nõorɛ faa, dee tɩ la ka tãna tõon-be’ero yɛsra. ¹²La Krisi dɩkɛ a mẽŋa kãabɛ la nõorɛ ayɩla bɔ yese nẽrba tõon-be’ero wakatɛ wuu ĩyã, dee sẽŋɛ ka zẽa Nawẽnnɛ zʋʋgɔ, ¹³gu’ura tɩ Nawẽnnɛ wa ẽŋɛ a bɛ’ɛba tɩ ba bɔna a nãma tẽŋa. ¹⁴Bɛla, kãabgɔ bʋyɩla la mã’a tɩ a welge nẽrba to’ore tɩ ba dɛna Nawẽnnɛ nẽrba masɛ sɛla woo pʋam wakatɛ n ka ba’asrɩ.

¹⁵Nawẽnnɛ Sɩa mẽ pa’alɛ tõma tɩ bõn-ẽŋa de la sɩra, se’ere n soe la, a yele yetɩ:

¹⁶«Mam n yetɩ m bĩŋe m nõorɛ se’em la ba dabsa bãma poorʋm n wãna:

Mam wʋn dɩkɛ m lɔɔ la ẽŋɛ la ba sũure pʋam,

mam wʋn gʋlsɛ ba ba pʋtẽ’era pʋam.

Mam n de Zuudãana n yele.»

¹⁷Dee ken yetɩ:

«Mam kãn le tẽra ba tõon-be’ero, la ba tuure la yelle.»

¹⁸Bɛla, Nawẽnnɛ n basɛ tõon-be’ero taalɛ la, la ka le nara tɩ ba kãabra tõon-be’ero taalɛ basga ĩyã.

Tɩ zɛ-ya kãŋkãŋɛ Nawẽnnɛ doosgo pʋam

¹⁹M sɔbiisi, tõma mi tɩ Azezi zɩɩm na ĩyã, tõma tarɩ nõorɛ mɛ tɩ tɩ kẽ Nawẽnnɛ zẽ’e-sõŋɔ mẽŋa mẽŋa la pʋam. ²⁰Azezi n dɩkɛ a mẽŋa ĩyã kãabɛ bɔ la, a ãagɛ fuugo la n beŋe tõma la Nawẽnnɛ na mɛ, yo’oge so-paalɛ n bɔ’ɔrɩ vɔm bɔ tõma. ²¹Tõma tarɩ la kãabgɔ kẽma nẽŋadãana n bɩsrɩ Nawẽnnɛ nẽrba yelle. ²²Bɛla ĩyã, basɛ-ya tɩ tɩ lɛm Nawẽnnɛ zẽ’am la pʋpeelem, la sũure n bɔ sɩra zõnzõnnɔ, la sũure n peege tɩ tɩ mina tɩ tõon-be’ero ka le bɔna, la ĩyã n peege la ko-sõma. ²³Tɩ pa’alɛ-ya tɩn tarɩ pʋtẽ’erɛ gu’ura sɛla la da basɛ, se’ere n soe la, Nawẽnnɛ de la sɩra dãana, a wʋn ẽŋɛ ẽŋa n bĩŋe a nõorɛ se’em na.

²⁴Tɩ bɩsra taaba yelle wʋn kɛŋra taaba, tɩ tɩ tara nõŋlʋm, dee tõnna tõon-sõma. ²⁵Tɩ da basɛ taaba lagsgɔ wʋ nẽrba basɛba n ɩtɩ se’em na, tɩ bɔ’ɔra-ya taaba bʋraanɛ, yãma n yẽ tɩ Azezi lemŋo daarɛ la lɛm mɛ na.

²⁶Nẽr-sɛka n bãŋɛ Nawẽnnɛ sɩra la, a sãn mina dee ken tõnna tõon-be’ero la yɛmleego, kãabgɔ ka le bɔna tõon-be’ero yɛsga ĩyã. ²⁷Sɛla n yãŋa deege de la nẽr-ẽŋa gu’ura Nawẽnnɛ sarɩya, la bugum n wʋn di sɛba n sɩ’ɩsɛ Nawẽnnɛ na, la dabeem. ²⁸La sãn dɛna la Amoyisi lɔɔ la, nẽra sãn sã’am lɔɔ la, tɩ nẽrba bayi, bɩɩ batã bɔna mĩ dɛna kaset-dõma, ninbãalga ka boe, dẽnɩ tɩ a dãana ki. ²⁹La sãn dɛna bɛla, nẽr-sɛka n kɛsɛ Nawẽnnɛ Dayʋa la, kãn yẽ sɩbgrɛ n de be’em halɩ gãnna bɛla bɩɩ? Nẽr-ẽŋa bɩsɛ Azezi zɩɩm na tɩ Nawẽnnɛ bĩŋe a nõorɛ a ĩyã la zãŋa. La, la de la zɩɩm ẽŋa tɩ Nawẽnnɛ dɩkɛ botɩ nẽra la welge to’ore dɛna Nawẽnnɛ nẽra. Ẽŋa dãana ken pɔ’ɔgɛ Nawẽnnɛ Sɩa n de yel-sõnnɛ dãana la mɛ. ³⁰Tõma mi Nawẽnnɛ n yetɩ: «Mam n de m lebse be’em, la de la mam n wʋn yɔ.» La ken yetɩ: «Zuudãana la n wʋn di a nẽrba sarɩya.» ³¹La de la yelle mẽŋa mẽŋa bɔ sɛka n lui Nawẽnnɛ n de vɔm dãana la nu’usum.

³²Tẽegɛ-ya yãma n daan pɔsɛ yẽ Nawẽnnɛ peelem n pa’alɛ ya sɩra la, lan daan ãn se’em bɔ ya, ya daan yẽ nãmsgɔ zo’oge mɛ, la ya wĩbe mɛ ze’ele kãŋkãŋɛ. ³³Ba daan tʋʋrɩ dee nãmsra ya nẽrba basɛba mɛ nẽrba zẽ’am, la yãma naagɛ la sɛba tɩ ba nãmsrɩ la mɛ sõŋɛ ba. ³⁴La yãma zoe sɛba n boe yʋ’a deem na ninbãalga mɛ. La ban fã yãma lɔgrɔ la, yãma sakɛ mɛ koŋe ba la sũ-yẽlga, yãma n mi tɩ yãma tarɩ la bõntarsõm sõma n gãnnɩ bɛla n kãn sã’am na ĩyã. ³⁵Bɛla, da basɛ-ya sũ-ke’eŋo sɛka tɩ ya tarɩ la, tɩ ya wʋn yẽ yɔɔrɔ zozo’e. ³⁶Yãma de la ya nargɛ pãŋa sẽŋɛ nẽŋa ẽŋɛ Nawẽnnɛ n boorɩ se’em, tɩ ya wʋn to’oge sɛla tɩ a bĩŋe nõorɛ tɩ a bɔ ya la. ³⁷La gʋlsɛ tɩ Nawẽnnɛ yetɩ:

«La deege la fẽe, fẽfẽe mã’a,

tɩ sɛka n sẽm na wʋn wa’am,

a kãn yuuge.

³⁸Nẽr-sɛka n bɔ mam sɩra

masɛ mam zẽ’am wʋn vɔa,

ẽn bɔ mam sɩra la ĩyã.

La sɛka n lebe poorʋm,

mam sũure kãn ãna yẽlʋm la a dãana.»

³⁹La sãn dɛna tõma, tõma dagɩ sɛba n lebrɩ poorʋm wʋn sã’am na, tõma de la sɛba n bɔ sɩra wʋn yẽ fãarɛ.

Bɔ sɩra yelle

¹Bɔ sɩra de la fõn mi sɩra sɩra tɩ fõn tarɩ pʋtẽ’erɛ gu’ura sɛla la, fʋ wʋn yẽ, a botɩ fʋ mina la sɛla n ka yẽtɩ la nini. ²La de la kʋrʋm kʋrʋm dõma n yʋʋn bɔ Nawẽnnɛ sɩra la ĩyã, tɩ a tɔgɛ ba yelle sõŋa. ³La de la tõma n bɔ Nawẽnnɛ sɩra la ĩyã, tɩ tõma bãŋɛ tɩ Nawẽnnɛ dɩkɛ la a yetɔga nãam tẽŋa la saazuum, bɛla tɩ tõma mina tɩ sɛla n yẽtɩ wã ze’ele la sɛla n ka yẽtɩ pʋam.

⁴Abɛlɩ n bɔ Nawẽnnɛ sɩra la ĩyã, tɩ a yʋʋn kãabɛ kãabgɔ n tarɩ yõorɔ gãnna Akãɩ kãabgɔ bɔ Nawẽnnɛ. La de la bɔ sɩra la ĩyã tɩ Nawẽnnɛ to’oge a bɔ’a la, dee yetɩ a masɛ ẽŋa zẽ’am. Abɛlɩ n bɔ sɩra la ĩyã, baa ẽn ki la, a yelle ken tɔgra mɛ.

⁵La de la A’enõkɩ n bɔ sɩra la ĩyã, tɩ Nawẽnnɛ yʋʋn zẽkɛ ẽ sẽŋɛ a yire, tɩ a ka ki, tɩ ba yʋʋn ka le yẽ ẽ, Nawẽnnɛ n zẽkɛ ẽ na ĩyã. Lan dẽŋɛ a zẽkrɛ la, la gʋlsɛ a yelle yetɩ, a paagɛ Nawẽnnɛ yɛm mɛ. ⁶Nẽra sãn ka bɔ Nawẽnnɛ sɩra, a ka tã wʋn paagɛ a yɛm. Nẽra sãn lɛnna Nawẽnnɛ zẽ’am, dẽnɩ tɩ a bɔ sɩra tɩ a boe mɛ, la a yɔɔrɩ sɛba n eerɩ ẽ mɛ.

⁷Anoe n bɔ Nawẽnnɛ sɩra la ĩyã, tɩ a zoe Nawẽnnɛ sakɛ a nõorɛ. Nawẽnnɛ yʋʋn pa’alɛ ẽ na bõn-sɛba n wʋn ẽŋɛ tɩ nẽrba nãn ka yẽtɩ, tɩ a sakɛ mãalɛ õorŋɔ kãtɛ, tɩ ẽŋa la a yir-dõma kẽ mĩ yẽ fãarɛ. Bɛla a pa’alɛ tɩ dũnia dõma n ka sakɛ la koŋe bʋʋrɔ mɛ, dee tɩ ẽŋa masɛ Nawẽnnɛ zẽ’am, ẽn bɔ ẽ sɩra la ĩyã.

⁸Abraham n bɔ Nawẽnnɛ sɩra la ĩyã, tɩ a yʋʋn sakɛ a wi’a, yese wɛ’ɛsa tẽn-sɛka tɩ Nawẽnnɛ bĩŋe nõorɛ tɩ a bɔ ẽ na bɔbrɛ, dee ka mina ẽn we’esɩ zẽ’e-sɛka la. ⁹Abraham n bɔ sɩra la ĩyã, a yʋʋn sẽŋɛ ka kẽ’era tẽn-sɛka tɩ Nawẽnnɛ bĩŋe nõorɛ tɩ a bɔ ẽ na pʋam wʋ sãana la, yʋʋn tĩ fuu-deego bɔna mĩ. A’izakɩ, la Azakɔbɩ mẽ yʋʋn kẽ’erɩ la fuu-deto pʋam. Nawẽnnɛ yʋʋn bĩŋe nõorɛ bɔ la bãma wuu. ¹⁰Se’ere n soe la, Abraham yʋʋn tarɩ la pʋtẽ’erɛ gu’ura tẽn-sɛka ẽbrɛ n ẽebɛ sõŋa, tɩ Nawẽnnɛ mẽŋa dɛna sɛka n makɛ dee mẽ.

¹¹La de la Asaara n bɔ Nawẽnnɛ sɩra la ĩyã, tɩ baa ẽn yʋʋn de kõndɔgrɛ dee kʋrgɛ zo’oge la, Nawẽnnɛ basɛ mɛ tɩ a dɔgɛ bia, se’ere n soe la, a bɔ la sɩra tɩ sɛka n bĩŋe a nõorɛ la, wʋn ẽŋɛ ẽn yele se’em na mɛ. ¹²Bɛla n soe, tɩ bʋraaga ayɩla n yʋʋn kʋrgɛ ka zãagɛ la kũm, dɔgɛ yɩɩsɩ tɩ ba zo’oge ãna wʋ wõrbiɛ n boe saazuum, bɩɩ tẽntõnbĩ’isgo n boe ko-kãtɛ nõorʋm tɩ nẽrba ka tã wʋn kãalɛ ba.

¹³Nẽr-bãma wuu ki la ba bɔ sɩra la pʋam. Ba yʋʋn ka to’oge bõn-sɛba tɩ Nawẽnnɛ bĩŋe nõorɛ tɩ a bɔ ba la, la ba yʋʋn tũule yẽ ba la halɩ zãazãarɛ, tɩ ba sũure ãna yẽlʋm. La ba bãŋɛ mɛ yele tɩ bãma de la sãama ka tara zẽ’a dũnia zuo. ¹⁴Sɛba n tɔgrɩ wãna la pa’alɩ tɩ ba eerɩ la tẽn-sɛka tɩ ba wʋn wi’ira ba mẽŋa tẽŋa. ¹⁵Ba yʋʋn sãn tẽ’esra tẽn-sɛka tɩ ba yese dee basɛ la yelle tɩ a sɩa tara ba, ba tarɩ nɩ sore wʋn lebe bilam mɛ. ¹⁶Lan de se’em na, ba yʋʋn eerɩ la tẽn-sɛka n ãn sõŋa gãnna. Tẽn-ẽŋa de la Nawẽnnɛ yire. Bɛla n soe tɩ Nawẽnnɛ ka zoe yãnnɛ tɩ ba wi’ira ẽ tɩ ba Nawẽnnɛ, la de la ẽŋa n mãasʋm tẽŋa bɔ ba.

¹⁷La de la Abraham n bɔ Nawẽnnɛ sɩra la ĩyã, tɩ a yʋʋn dɩkɛ A’izakɩ tɩ a kãabɛ bɔ Nawẽnnɛ, wakat-sɛka tɩ Nawẽnnɛ makɛ ẽ bɩsɛ yetɩ a dɩkɛ a dayʋa la bɔ ẽ na. A’izakɩ n de a dayɔ-yẽŋa la tɩ a yʋʋn dɩkɛ tɩ a kãabɛ bɔ, dee tɩ la dɛna la ẽŋa yelle tɩ Nawẽnnɛ yʋʋn bĩŋe nõorɛ la ẽ lɛ. ¹⁸Nawẽnnɛ yʋʋn yetɩ: «La wʋn doose la A’izakɩ tɩ fʋ yẽ yɩɩsɩ tɩ mam bĩŋe nõorɛ la.» ¹⁹Abraham yʋʋn tarɩ la pʋtẽ’erɛ tɩ Nawẽnnɛ tã wʋn vo’oge A’izakɩ mɛ. Bɛla n soe tɩ Nawẽnnɛ lebse bɔ ẽ a dayʋa. La ãn wʋ a vo’oge ẽ mɛ na, yel-ẽna pʋam mãmsgɔ n boe mĩ.

²⁰La de la A’izakɩ n bɔ Nawẽnnɛ sɩra la ĩyã, tɩ a kã kã’a-sõma n de sɛla n sẽm bɔ Azakɔbɩ, la A’eso.

²¹Azakɔbɩ n bɔ Nawẽnnɛ sɩra la ĩyã, tɩ ẽn yʋʋn wa yɔna kũm na, tɩ a kã kã’a-sõma bɔ Azozɛfʋ dayɔɔsɩ bayi, tike a dasaarɛ ka dũma nã’asɛ Nawẽnnɛ.

²²Azozɛfʋ n bɔ Nawẽnnɛ sɩra la ĩyã, tɩ ẽn yʋʋn wa dee kũm na, tɩ a yele Ɩsrayɛlɩ dõma yetɩ, ba wʋn wa yese Ezipti tẽŋa mɛ, dee pa’alɛ ba wʋn wa ẽŋɛ ẽŋa kõba se’em.

²³Amoyisi dɔgrɩba n bɔ Nawẽnnɛ sɩra la ĩyã, tɩ ba yʋʋn dɔgɛ ẽ, dɩkɛ ẽ sʋgɛ wõr-sɩtã. Ba yẽ mɛ tɩ a de la bia n ãn sõŋa, tɩ ba ka zoe dabeem la naba la n bɔ nõorɛ se’em na.

²⁴Amoyisi n yʋʋn bɔ Nawẽnnɛ sɩra la ĩyã, tɩ ẽn wa lebge bõnkɛka la, tɩ a zagsɛ tɩ ba da wi’ira ẽŋa tɩ naba Afaarõ pɔyʋa la dayʋa. ²⁵A yʋʋn boorɩ mɛ tɩ a lagɩm na Nawẽnnɛ nẽrba la po nãmsra, gãnna ẽŋa n ɩtɩ sũ-yẽlga la sɛla n de be’em wakatɛ fẽfẽe. ²⁶A bɩsɛ mɛ tɩ ba sãn pɔ’ɔgɛ ẽŋa wʋ ba wʋn pɔ’ɔgɛ Krisi la, n tarɩ yõorɔ zo’oge gãnna Ezipti tẽŋa bõntarsõm wuu. Se’ere n soe la, a yʋʋn tarɩ la pʋtẽ’erɛ gu’ura yɔɔrɔ n boe nẽŋa.

²⁷Ẽn bɔ Nawẽnnɛ sɩra la ĩyã, tɩ a ze’ele Ezipti fõrgɛ dee ka zoe naba la sũ-isgre, a yʋʋn mõrgɛ mɛ ze’ele kãŋkãŋɛ, se’ere n soe la, a yẽ la Nawẽnnɛ tɩ ba ka yẽtɩ la nini. ²⁸La ẽn bɔ sɩra la ĩyã, tɩ a botɩ Ɩsrayɛlɩ dõma kʋ Zɔɔg-basɛ pebila ẽŋɛ zɩɩm mĩise deto nõa, tɩ malɛka sɛka n wʋn kʋ kɔm-kẽendõma la, da kʋ Ɩsrayɛlɩ dõma kɔm-kẽendõma.

²⁹Ɩsrayɛlɩ dõma n bɔ Nawẽnnɛ sɩra la ĩyã, tɩ mõg-mõlga la ko’om yʋʋn welge dee basɛ tẽn-kɛ’ɛŋa tɩ ba doose tole, tɩ Ezipti dõma mẽ paagɛ doose tɩ ba tole, tɩ ko’om di ba.

³⁰Ɩsrayɛlɩ dõma n bɔ Nawẽnnɛ sɩra la ĩyã, tɩ ba yʋʋn sẽŋɛ kaagɛ Zeriko tẽŋa dabsa ayopɔɩ, tɩ a lalsɩ lui.

³¹Arahabɩ n de pɔg-sɛka n yʋʋn ɩtɩ yalsɩ la n bɔ Nawẽnnɛ sɩra la ĩyã, tɩ a yʋʋn to’oge nẽr-sɛba n sẽŋɛ tɩ ba lalsɛ bɩsɛ Zeriko tẽŋa n ãn se’em na a yire sõŋa, bɛla tɩ a ka po naagɛ la sɩ’ɩsrɩba la ki.

³²Yɛla zozo’e boe mɛ tɩ mam wʋn tɔgɛ nɩ, la nẽŋa ka boe tɩ mam wʋn tɔgɛ Azedeyõ, la Abarakɩ, la Asãmsõ, la Azefte, la Adavidi, la Asãmwɛlɩ, la Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsrɩba la yelle. ³³La de la ban bɔ Nawẽnnɛ sɩra la ĩyã, tɩ ba yãŋɛ na’adõma to’ose ba so’olʋm, ba tõm sɛla n masɛ mɛ, ba yẽ tɩ Nawẽnnɛ n bĩŋe nõorɛ se’em na ẽŋɛ mɛ, ba mũm gɩgma nõa mɛ. ³⁴La ba kĩŋe bugum n diti la pãŋa mɛ, ba põsɛ sʋkɔbgɔ kũm mɛ, ba yẽ pãŋa mɛ ba tɔrgɔ pʋam, dɛna gãndɔɔrɔ zɛbrɛ zẽ’a, zɛbɛ yãŋɛ satẽma zɛbzɛbrɩba dige ba. ³⁵Pɔgsɩ yẽ ba nẽrba n ki mɛ dee vo’oge. Sɛba yẽ nãmsgɔ mɛ zozo’e dee zagsɛ yolsgo, se’ere n soe la, ba boorɩ tɩ ba wa vo’oge mɛ yẽ vɔm n ãn sõŋa gãnna. ³⁶Ba la’arɩ sɛba mɛ, wẽ ba la kafõbsɩ, ba ba sɛba mɛ la bãnsɩ kẽ’esɛ yʋ’a deem. ³⁷Ba lobe sɛba la kuga kʋ, wã sɛba la sɔya kʋ, sɛ basɛba la sʋkɔbrɔ kʋ. Tɩ sɛba ɛɛra yɛ’ɛna, yɛ piisi gãna bɩɩ bʋʋsɩ gãna, sakɛ ka tara sɛla sɛla, tɩ ba fɔ’ɔna ba, nãmsra ba. ³⁸Ba yʋʋn eerɩ la weem, la tãnsɩ zuto, gã tãnsɩ yogro, la tẽŋa yogro pʋam. Dũnia ka narɩ tɩ a tara nẽr-bãma.

³⁹Nẽr-bãma wuu, Nawẽnnɛ tɔgɛ ba yelle sõŋa mɛ ban bɔ ẽ sɩra la ĩyã, la baa bɛla ba ka to’oge Nawẽnnɛ n bĩŋe nõorɛ tɩ a bɔ ba sɛla la. ⁴⁰Nawẽnnɛ yʋʋn põn dẽŋɛ looge yɛm tɩ a ẽŋɛ la sɛla n ãn sõŋa gãnna bɔ tõma, bɛla tɩ a ka botɩ ba masɛ sɛla woo pʋam, tɩ tõma ka naagɛ la ba.

Tɩ sakɛ tɩ Sɔ Nawẽnnɛ demsgo

¹Bɛla, tõma n tarɩ nẽrba zozo’e n gilge tõma pa’ala tɩ sore la, tɩ mẽ basɛ bõn-sɛba n gu’uri tɩ sẽnnɛ, la tõon-be’ero tɩ tɩ ɩtɩ nãana nãana la, dee mõrgɛ zɔta zʋa n boe tɩ nẽŋa na. ²Tɩ bɩsra-ya Azezi, ẽŋa n botɩ tɩ bɔ sɩra, dee wʋn tarɩ tɩ paagɛ a ba’asgɔ zẽ’am. A wĩbe mɛ ki dɔ-puurŋa zuo ka zoe yãnnɛ, se’ere n soe la, a yẽ sũ-yẽlga sɛka n gu’uri ẽ na mɛ, la a yãŋa zĩ la Nawẽnnɛ na’am bĩmbĩnne zʋʋgɔ.

³Tẽ’esɛ-ya bɩsɛ, tõon-be’ero dõma n sɩ’ɩsɛ ẽ, nãmsɛ ẽ se’em, tɩ a wĩbe, tɩ ya da basɛ tɩ ya ĩyã ki tɩ ya bʋraanɛ bo’oge. ⁴Yãma n zɛbrɩ la tõon-be’ero la, ya ken ka zɛbɛ ki. ⁵Da yĩm-ya kã’aŋɔ sɛka tɩ Nawẽnnɛ kã’an ya wʋ nẽra n kã’anɩ a kɔma se’em yetɩ:

«M bia, Zuudãana sãn sɩbgɛ fɔ,

da dɩkɛ tɩ la dɛna zãŋa,

a sãn pa’alɛ fɔ fʋ tuure,

da basɛ tɩ fʋ bʋraanɛ bo’oge.

⁶Se’ere n soe la,

Zuudãana demsrɩ la sɛba tɩ a nõŋɛ,

dee sɩbgra sɛka woo tɩ a dɩkɛ tɩ a dɛna a bia.»

⁷Wĩbra-ya, tɩ la de la ya demsgo, Nawẽnnɛ ɩtɩ ya la a kɔma ɩrgɔ. Bia ka boe tɩ a sɔ ka sɩbgra ẽ. ⁸Nawẽnnɛ sãn ka demse ya wʋ ẽn ɩtɩ a kɔma wuu se’em na, bɛla ya yi de la tãmpĩiba, ya dagɩ a kɔma. ⁹La sãn dɛna tɩ sɔdõma n dɔgɛ tɩ la, ba daan sɩbgrɩ tɩ mɛ, dee tɩ tɩ nanna ba. Bɛla, tɩ sakɛ tɩ Sɔ Nawẽnnɛ n boe saazuum nõorɛ gãnna, tɩ tɩ wʋn yẽ vɔm a zẽ’am. ¹⁰Tɩ sɔdõma la daan sɩbgrɩ tɩ la wakatɛ fẽfẽe ĩyã wʋ bãma mẽŋa n tẽ’esɛ se’em na. La Nawẽnnɛ sɩbgrɩ tɩ la tõma mẽŋa sõŋrɛ ĩyã, tɩ a botɩ tɩ welge to’ore dɛna pʋpeelem dõma wʋ ẽŋa la. ¹¹Wakatɛ sɛka tɩ ba sɩbgrɩ tõma la, la de la sũ-sã’aŋɔ, la ka de sũ-yẽlga. La bɛla poorʋm nẽr-sɛba n yẽ sɩbgrɛ ẽŋa la yẽtɩ a yõorɔ mɛ, n de sũ-mã’asʋm, la vɔm n masɛ ãna sõŋa.

Tɩ mõrgɛ da zagsɛ Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ

¹²Bɛla, keŋe-ya ya nu’usi n targɛ, la ya dũma n ki la. ¹³Basɛ-ya tɩ ya nãma la sẽnna sorɔɔrɔ n de tẽntẽesɩ zuto, tɩ nẽr-sɛka n dũ’usri la da lui, a wʋn yẽ ĩmã’asʋm.

¹⁴Mõrgɛ-ya ɛ tɩ sũ-mã’asʋm bɔna yãma la nẽrba wuu tẽŋasʋka, la ya ɛ pʋpeelem. Tɩ pʋpeelem sãn ka bɔna, nẽra ka tã wʋn yẽ Zuudãana la. ¹⁵Guuse-ya tɩ ya nẽra nẽra da wa mõŋɛ a mẽŋa Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ, ken guuse-ya tɩ nẽr-sɛka da ãna wʋ yẽg-toogo n puse ya tẽŋasʋka, wʋn basɛ tɩ toogo la loŋe nẽrba zozo’e sã’am ba. ¹⁶Da basɛ-ya tɩ ya nẽra nẽra ɩta yalsɩ, bɩɩ nẽra n pɔ’ɔrɩ sɛla n de Nawẽnnɛ bõnɔ, wʋ A’eso n yʋʋn dɩkɛ a kẽnnɔ bõnɔ teege dia laaga ayɩla la. ¹⁷La yãma mi tɩ bɛla poorʋm, ẽn wa bɔɔra tɩ a sɔ kã kã’a-sõma bɔ ẽ, ẽŋa n de kẽema ĩyã la, a ka tã’agɛ. A ka yẽ sore yãŋɛ teege yelle la tɩ a ẽŋɛ la, baa ẽn kellɩ la.

¹⁸Yãma n lɛm Nawẽnnɛ zẽ’am se’em na, de la to’ore la Ɩsrayɛlɩ dõma n yʋʋn lɛm sɛla tɩ ba tã wʋn kalʋm dee yẽ zẽ’am na. Bãma yʋʋn lɛm na tãŋa yẽ bugum n diti, la lika n ãn lim, la kʋsebgo kãtɛ. ¹⁹La ba wõm na benkonne peebgo, la kõa n tɔgɛ, tɩ nẽrba la n yʋʋn wõm na belem yetɩ, la da le tɔgɛ pa’asɛ. ²⁰Se’ere n soe la, ba ka tã wʋn to’oge ẽn yele se’em yetɩ: «Sɛka sãn kalʋm tãŋa la, baa a sãn dɛna dũŋa, ba lobe ẽ na kuga kʋ» la. ²¹Bõn-sɛba n yʋʋn ẽŋɛ la bɔ’ɔrɩ la dabeem, halɩ tɩ Amoyisi yele yetɩ, ẽŋa zotɩ la dabeem, halɩ tɩ ẽŋa gõgra.

²²La yãma lɛm na tãŋa tɩ ba wi’iri tɩ Siyõ tãŋa n de vɔm dãana Nawẽnnɛ tẽŋa, ẽŋa n de Zerizalɛm mẽŋa mẽŋa n boe Nawẽnnɛ yire, tɩ malɛkadõma tʋsa tʋsa bɔna mĩ. ²³La ya ken lɛm na Nawẽnnɛ nẽrba lagsgɔ n de a kɔm-kẽendõma tɩ ba yʋ’ʋra gʋlsɛ Nawẽnnɛ yire la. La ya lɛm Nawẽnnɛ n de nẽrba wuu sarɩyadita. Ya lɛm na nẽr-sɛba n masɛ Nawẽnnɛ zẽ’am, dee masɛ sɛla woo pʋam na sɩɩsɩ zẽ’am. ²⁴Yãma lɛm na Azezi n de sɛka n boe Nawẽnnɛ la tõma tẽŋasʋka botɩ Nawẽnnɛ bĩŋe nõor-paalga la tõma lɛ. A zɩɩm na n yese bɔ tõma la pa’alɛ la sɛla n ãn sõŋa gãnna Abɛlɩ zɩɩm na.

²⁵Ɩta-ya guusgo, da zagsɛ ka selse sɛka n tɔgrɩ la ya lɛ la. Sɛba n yʋʋn zagsɛ ka selse nẽr-sɛka n kã’anɩ ba tẽŋa zuo la ka põsɛ nãmsgɔ. Bɛla, tõma sãn zagsɛ ka selse sɛka n boe Nawẽnnɛ yire la yetɔga, tõma kãn yãŋɛ põsɛ. ²⁶A kõa la yʋʋn botɩ tẽŋa la mĩim mɛ, la lɛɛlɛ wã, a bĩŋe la nõorɛ yetɩ: «Mam wʋn le mĩim dũnia mɛ nõorɛ ayɩla, la dagɩ dũnia mã’a, saazuum mẽ wʋn mĩim mɛ.» ²⁷Ẽn yetɩ a wʋn le mĩim nõor-ayɩla la, pa’alɛ mɛ tɩ sɛla tɩ a nãam na wʋn mĩim mɛ sã’am bɔɩ, dee tɩ sɛla n kãn tã’agɛ mĩim sã’am na mã’a n wʋn weege. ²⁸Bɛla, tõma n wʋn to’oge so’olʋm n kãn sã’am na ĩyã, basɛ-ya tɩ tɩ pʋ’ʋsra Nawẽnnɛ a yel-sõnnɛ, tõnna se’em n wʋn ãna a sũure yẽlʋm bɔ’ɔra ẽ, la tɩ nã’asra ẽ, dee zɔta ẽ. ²⁹Lan de se’em na, tõma Nawẽnnɛ ãn wʋ bugum n diti.

Tɩ wʋn ɩta se’em paagɛ Nawẽnnɛ yɛm

¹Ken nõŋɛ-ya taaba wʋ sɔbiisi la. ²Da basɛ-ya sãama sãanɔ ɩrgɔ, tɩ nẽrba basɛba ẽŋɛ la bɛla, ẽŋɛ malɛkadõma sãanɛ dee ka bãŋɛ.

³Tẽra-ya sɛba n boe yʋ’a deem na yelle, wʋ yãma mẽ po bɔna la yʋ’a deem na. Tẽra-ya sɛba tɩ ba nãmsrɩ ba la yelle, wʋ yãma mẽŋa n nãmsrɩ la.

⁴Basɛ-ya tɩ pɔgdire tara nã’asgɔ, dee da basɛ tɩ dẽgrɔ tõoma bɔna mĩ, se’ere n soe la, Nawẽnnɛ wʋn di nẽr-sɛba n ɩtɩ yalsɩ, la nẽr-sɛba n tũuli la sarɩya mɛ.

⁵Da basɛ-ya tɩ ligri nõŋlʋm sɔna ya. Basɛ-ya tɩ ya sũure ãna yẽlʋm la yãma n tarɩ sɛla la, tɩ Nawẽnnɛ yetɩ: «Mam kãn basɛ fɔ, mam kãn malɩn basɛ fɔ.» ⁶Bɛla n soe tɩ tõma nẽra woo tãna wʋn yele la bʋraanɛ yetɩ:

«Zuudãana de la mam sõŋra,

mam kãn zoe dabeem.

Nẽrsaala tã wʋn ẽŋɛ mam na bẽm?»

⁷Tẽra-ya ya nẽŋadõma n mõolɛ Nawẽnnɛ yetɔga bɔ ya la yelle. Bɩsɛ-ya ba vɔm n daan ãn se’em ka paagɛ ba kũm, tɩ ya mẽ ɩta bãma n bɔ sɩra ẽŋɛ se’em na. ⁸Azezi-krisi de la ẽn ãn se’em zaam, la zĩna, la wakatɛ wuu. ⁹Da basɛ-ya tɩ zãsŋɔ sãasɩ buuri to’oto’ore botɩ ya tuuge. Sɛla n ãn sõŋa de la tɩ basɛ tɩ Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ bɔ’a la keŋe tɩ sũure, la, la da dɛna ɩrgɔ sɔa n de dia yelle, sɛba n dolɩ ɩrgɔ bãma la ka yẽ yõorɔ.

¹⁰Tõma tarɩ la kãabgɔ, tɩ Zifdõma n tõnnɩ ba kãabgɔ tõoma la ka tara sore tɩ ba naagɛ tõma kãabgɔ la pʋam. ¹¹Zifdõma kãabgɔ kẽma nẽŋadãana tarɩ la dũnsi zɩɩm kẽ’era Nawẽnnɛ zẽ’e-sõŋɔ la kãabra tõon-be’ero taalɛ basga ĩyã, dee tara ba nẽnnɔ na yɛsra tẽŋa la kẽnkɛrŋa yõ’ora. ¹²La de la bɛla tɩ Azezi mẽ yese tẽŋa la kẽnkɛrŋa ka ki, tɩ a mẽŋa zɩɩm malgɛ nẽrba tɩ ba ãna sõŋa Nawẽnnɛ zẽ’am. ¹³Bɛla, tɩ yese-ya sẽŋɛ a zẽ’am tẽŋa la kẽnkɛrŋa ka po sakɛ pɔ’ɔrɛ la. ¹⁴Tõma ka tarɩ tẽŋa dũnia wã zuo n boe wakatɛ wuu ĩyã, tõma eerɩ la tẽn-sɛka n sẽm na.

¹⁵Azezi ĩyã, tɩ nã’asra Nawẽnnɛ wakatɛ wuu tɩ la ãna wʋ kãabgɔ la, la boorɩ tɩ la yetɩ tɩ nõorɛ yetɔga zẽkɛ a yʋ’ʋrɛ pa’alɛ ẽn de sɛka. ¹⁶Da basɛ-ya ɩr-sõma ɩrgɔ, la taaba sõŋrɛ, tɩ tõon-bãma n ãn wʋ kãabgɔ n ɩtɩ Nawẽnnɛ sũure yẽlʋm.

¹⁷Sakra-ya ya nẽŋadõma nõorɛ, dee nanna ba yetɔga. La de la bãma n bɩsrɩ yãma n dolɩ Nawẽnnɛ sore la yelle, ba wʋn ka tɔgɛ pa’alɛ Nawẽnnɛ bãma n bɩsɛ ya yelle se’em mɛ. Ẽŋɛ-ya ya wʋn ẽŋɛ se’em tɩ ba tã’agɛ tõm ba tõoma la sũ-yẽlga da yõnna, tɩ bɛla ka tarɩ yõorɔ bɔ ya.

¹⁸Pʋ’ʋsra-ya Nawẽnnɛ bɔ’ɔra tɔ. Tõma mi tɩ sũure pʋam mɛ tɩ tõma ka ẽŋɛ be’em, tõma boorɩ mɛ tɩ tɩ yel-ɩrɛ ãna sõŋa sɛla woo pʋam. ¹⁹Mam sosrɩ ya mɛ zozo’e tɩ ya pʋ’ʋsra m ĩyã tɩ m yẽ sore leme wa’am ya zẽ’am tɔtɔ.

Pʋ’ʋsgɔ, la ba’asgɔ yetɔga

²⁰La de la Nawẽnnɛ n de sũ-mã’asʋm dãana n vo’oge tɩ Zuudãana Azezi, tɩ a bɩsra tõma yelle wʋ dũnsĩin-kɛ’ɛma, a zɩɩm na tɩ Nawẽnnɛ dɩkɛ bĩŋe nõorɛ la tõma wakatɛ n ka ba’asrɩ la ĩyã. ²¹Nawẽnnɛ wʋn basɛ tɩ ya tã’agɛ ɩta sɛla woo n ãn sõŋa, dɔla a yɛm n boorɩ se’em. A wʋn basɛ tɩ sɛla n ãn a sũure yẽlʋm ẽŋɛ tɩ pʋam, Azezi-krisi ĩyã, ẽŋa n de sɛka n masɛ nã’asgɔ wakatɛ n ka ba’asrɩ. Amina.

²²M sɔbiisi, mam sosrɩ ya tɩ ya sakɛ to’oge kã’aŋɔ yetɔg-bãna wã, tɩ mam n gʋlsɛ ya gõn-sɛka wã ka zo’oge. ²³Bãŋɛ-ya tɩ ba yo’oge tɩ sɔbia Atimõtɩ basɛ mɛ, a sãn wa’am tɔtɔ, mam na ẽŋa wʋn doose taaba wa’am wa kaagɛ ya.

²⁴Pʋ’ʋsɛ-ya ya nẽŋadõma, la nẽr-sɛba wuu n de Nawẽnnɛ nẽrba. Itali dõma pʋ’ʋsrɩ ya.

²⁵Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ wʋn bɔna la ya wuu.