Gõŋɔ bʋyi dãana tɩ Apolɩ gʋlsɛ bɔ
Korẽntɩ dõma
Bilgre
Korẽntɩ nẽrba basɛba n yʋʋn sã’am Apolɩ sũure, tɩ basɛba yetɩ a dagɩ Azezi-krisi Tõntõnna sɩra sɩra.
Bɛla tɩ Apolɩ gʋlsɛ gõŋɔ wã yele ba tɩ ba ka tarɩ bʋʋrɔ, dee pa’alɛ ba tɩ ba bãŋɛ tɩ ẽŋa nõŋɛ ba mɛ, la ẽŋa boorɩ mɛ tɩ ba naagɛ taaba.
Pɔspɔsɩ, a pa’alɛ tɩ ẽŋa nãmsɛ mɛ, la Nawẽnnɛ sõŋɛ ẽŋa mɛ, bɛla tɩ ẽŋa tãna bɛlsra nẽrba basɛba (1:1-11).
A tẽegɛ ba la sũ-sã’aŋɔ sɛka n boe ẽŋa la bãma tẽŋasʋka, dee pa’alɛ ba tɩ Azezi n bɔ ẽŋa nõorɛ tɩ a dɛna Tõntõnna. Bɛla n soe tɩ ẽŋa daan zɛbɛ ba gõŋɔ ayẽma pʋam yetɩ ba ka ẽŋɛ sõŋa. La ban teege yɛm basɛ tõon-be’ero la, ẽŋa sũure n ãn yẽlʋm se’em (1:12—7:16).
La Apolɩ tɔgɛ la ligri tɩ ba lagsɛ tɩ ba sõŋɛ Azezi nẽrba n boe Zude yelle, a sose ba tɩ ba bɔ la yɛmleego (sapɩtrɩ 8-9).
Ba’asgɔ, Apolɩ zɛbɛ nẽr-sɛba n ka sakɛ tɩ ẽŋa de la Azezi-krisi Tõntõnna la mɛ, dee pa’alɛ ba yetɩ nẽr-bãma de la põmpɔrndõma (sapɩtrɩ 10-13).
11Mam Apolɩ n de Azezi-krisi Tõntõnna wʋ Nawẽnnɛ n boorɩ se’em, la tɩ sɔbia Atimõtɩ n gʋlsɛ gõŋɔ wã bɔ’ɔra yãma Nawẽnnɛ nẽrba wuu n boe Korẽntɩ, la Akayi so’olʋm wuu pʋam na. 2Tɩ Sɔ Nawẽnnɛ, la tɩ Zuudãana Azezi-krisi wʋn ẽŋɛ ya yel-sõnnɛ, dee bɔ ya sũ-mã’asʋm.
Apolɩ pʋ’ʋsrɩ Nawẽnnɛ a yel-sõnnɛ
3Tɩ pẽgɛ-ya Nawẽnnɛ n de tɩ Zuudãana Azezi-krisi Sɔ la. Ẽŋa n de Sɔ n zotɩ ninbãalga, la ẽŋa n de Nawẽnnɛ n sõŋrɩ nẽrba bɔ’ɔra ba bʋraanɛ sɛla woo pʋam. 4Ẽŋa n bɔ’ɔrɩ tõma bʋraanɛ tɩ tooro wuu pʋam, tɩ tõma n yẽtɩ bʋraanɛ na, tõma mẽ wʋn yãŋɛ sõŋra nẽr-sɛba wuu n boe tooro buuri wuu pʋam bɔ ba bʋraanɛ. 5Tõma n yẽtɩ nãmsgɔ zo’oge wʋ Krisi la, bɛla, tõma mẽ wʋn yẽ bʋraanɛ zo’oge Krisi ĩyã. 6Tõma sãn bɔna toogo pʋam, la de la tɩ yãma wʋn yẽ bʋraanɛ, la fãarɛ. La tõma sãn yẽta bʋraanɛ, la de la tɩ yãma wʋn yẽ bʋraanɛ tɩ la sõŋɛ ya tɩ yãma mẽ wʋn yãŋɛ wĩbra nãmsgɔ pʋam wʋ tõma n mẽ wĩbri nãmsgɔ pʋam na. 7Tõma tarɩ pʋtẽ’erɛ la yãma mɛ, mina sõŋa sõŋa tɩ yãma n po nãmsra la tõma la, yãma mẽ wʋn po yẽ bʋraanɛ la tõma.
8Tɩ sɔbiisi, tõma boorɩ tɩ ya bãŋɛ la tooro sɛba n paagɛ tõma Azi so’olʋm pʋam na. Tooro la daan nãmsɛ tõma mɛ zo’oge gãŋɛ tõma pãŋa, tɩ tõma daan põn ka le tara pʋtẽ’erɛ tɩ tõma wʋn vɔa. 9Tõma daan kɔ’ɔgɛ tɩ pʋtẽ’erɛ yetɩ tõma vɔm tɛka n bɛla. La bɛla paagɛ tõma tɩ tɩ da te’ege la tɩ mẽŋa, la tɩ te’ege Nawẽnnɛ n vo’orɩ kũm na. 10La de la ẽŋa n fãagɛ tõma kũm ẽŋa pʋam, la a wʋn ken fãagɛ tõma mɛ. Asɩra, tõma tarɩ pʋtẽ’erɛ la ẽ lɛ mɛ tɩ a wʋn le fãagɛ tõma mɛ. 11Yãma n sõŋrɩ tõma pʋ’ʋsra Nawẽnnɛ bɔ’ɔra tõma la, Nawẽnnɛ wʋn lerge nẽrba pãɩ pʋ’ʋsgɔ sõŋɛ tõma, tɩ nẽrba zozo’e wʋn pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ a yel-sõnnɛ tõma ĩyã.
Sɛla n gu Apolɩ tɩ a viige a sore sẽnnɛ
12Sɛla n bɔ’ɔrɩ tõma sũ-yẽlga de la tõma mi tɩ sũa pʋam tɩ tõma yel-ɩrɛ n ãn se’em dũnia wã pʋam, la, lan gãnnɩ wuu yãma zẽ’am, de la pʋpeelem, la sɩra n ze’ele Nawẽnnɛ zẽ’am. La dagɩ la nẽrsaala yɛm tɩ tõma ɩtɩ bɛla, la de la Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ ĩyã. 13Tõma n gʋlsrɩ yãma sɛla wã, la dagɩ sɛla ayẽma, la de la yãma n karẽŋrɩ sɛla wõnna a võorɛ la. La mam tarɩ pʋtẽ’erɛ tɩ ya wʋn wõm a wuu võorɛ mɛ, 14wʋ yãma n dẽŋɛ bãŋɛ a võorɛ fẽe, tɩ Zuudãana lemŋo daarɛ tõma n de yãma zu-zẽkrɛ, tɩ yãma mẽ dɛna tõma zu-zẽkrɛ la.
15Mam n tarɩ pʋtẽ’e-ẽŋa la, mam daan boorɩ mɛ tɩ m dẽŋɛ wa’am yãma zẽ’am, tɩ ya wʋn to’oge yel-sõnnɛ nõorɛ bʋyi. 16Mam daan boorɩ la m dẽŋɛ wa’am yãma zẽ’am, yãŋa ze’ele yãma zẽ’am tole Masedʋanɩ so’olʋm, le ze’ele bilam leme wa’am yãma zẽ’am, tɩ ya sõŋɛ mam tɩ m sẽŋɛ Zude so’olʋm. 17Mam n looge yɛm tɩ m ẽŋɛ se’em na, yãma tẽ’esɛ tɩ mam de la nõgõla dãana bɩɩ? Bɩɩ yãma tẽ’esɛ tɩ mam n looge yɛm se’em na de la nẽrsaala yɛm loore tɩ mam tãna wʋn yetɩ «ẽe», le yetɩ «ayɛɩ»? 18Nawẽnnɛ n de mam sɩra dãana, tɩ mam n tɔgɛ se’em bɔ yãma la dagɩ «ẽe», la «ayɛɩ». 19Se’ere n soe la, Azezi-krisi n de Nawẽnnɛ Dayʋa tɩ mam, la Atimõtɩ, la Asilvẽ daan mõolɛ a kõa yãma zẽ’am na, dagɩ «ẽe», la «ayɛɩ», ẽŋa zẽ’am la de la «ẽe» wakatɛ wuu. 20Nawẽnnɛ n bĩŋe nõorɛ tɩ a ẽŋɛ sɛla wuu la, Azezi-krisi n yetɩ «ẽe», ẽŋa wʋn ẽŋɛ. Bɛla, la de la Azezi-krisi ĩyã tɩ tõma yɛta tɩ: «Amina!» tɩ la dɛna Nawẽnnɛ nã’asgɔ. 21La de la Nawẽnnɛ mẽŋa n botɩ tõma la yãma lagɩm zɛ kãŋkãŋɛ Krisi doosgo pʋam, la ẽŋa n looge to, welge tɩ to’ore. 22Ẽŋa n dãalɛ tõma pa’alɩ tɩ ẽŋa n soe to, bɔ tõma a Sɩa n de sɛla n pa’alɩ tɩ tɩ wʋn yẽ sɛla wuu tɩ a bĩŋe tɩ a bɔ tɩ la.
23Nawẽnnɛ n de mam kaset-dãana, mam sãn parna, a botɩ m ki. La de la, la wʋn sõŋɛ ya tɩ ya sũure da sã’am ĩyã n basɛ tɩ mam ka le wa’am Korẽntɩ. 24La dagɩ tɩ tõma boorɩ tɩ mõrgɛ ya mɛ ya bɔ sɩra la pʋam. Tõma boorɩ tɩ tɩ lagɩm na ya lɛ mɛ tõm tɩ ya yẽ sũ-yẽlga. Se’ere n soe la, yãma ze mɛ kãŋkãŋɛ ya bɔ sɩra la pʋam.
21Bɛla, mam looge la yɛm yetɩ mam kãn le wa’am ya zẽ’am, tɩ m da botɩ ya sũure le sã’am. 2Mam sãn botɩ yãma sũure sã’am, ãne n wʋn bɔ mam sũ-yẽlga, sãn dagna yãma sɛba tɩ mam wʋn botɩ nɩ ya sũure sã’am na? 3Bɛla tɩ mam daan gʋlsɛ bɔ ya, mam ka boorɩ tɩ m sãn wa wa’am ya zẽ’am, m tara sũ-sã’aŋɔ la yãma n de sɛba n wʋn bɔ mam sũ-yẽlga la. Mam mi sɩra sɩra tɩ mam sãn tara sũ-yẽlga, yãma mẽ tarɩ sũ-yẽlga mɛ. 4La daan de la toogo, la sũ-sã’aŋɔ, la nintãm pʋam, tɩ mam daan gʋlsɛ gõŋɔ la bɔ ya. La dagɩ tɩ mam daan boorɩ tɩ m botɩ ya sũure n sã’am, la de la tɩ ya bãŋɛ mam n nõŋɛ ya zo’oge paagɛ se’em.
Bɔ-ya nẽr-sɛka n koŋe la sugri
5Nẽra sãn botɩ sũ-sã’aŋɔ wa’am, la dagɩ mam mã’a sũure tɩ a sã’am, la de la yãma wuu sũure tɩ a sã’am. La tɩ m da tɔgɛ tole, m yetɩ a sã’am na ya nẽrba zozo’e sũure. 6Sɩbgrɛ sɛka tɩ yãma nẽrba zozo’e bɔ nẽr-ẽŋa dãana la, la seke mɛ. 7Lɛɛlɛ wã, sɛla n ãn sõŋa de la ya bɔ ẽ sugri, keŋe a sũure, tɩ la da kẽ’esɛ ẽ sũ-sã’aŋɔ zozo’e pʋam tɩ a sã’am. 8Bɛla, mam kã’anɩ ya mɛ tɩ ya ẽŋɛ sɛla n wʋn botɩ a bãŋɛ tɩ yãma nõŋɛ ẽ mɛ. 9Mam n daan gʋlsɛ gõŋɔ la bɔ yãma la, mam daan boorɩ tɩ m bɩsɛ la ya sãn sakra mam sɛla woo pʋam. 10Ya sãn bɔ nẽra sugri, mam mẽ bɔ’ɔrɩ a dãana sugri mɛ. La sãn dɛna mam, mam bɔ sugri mɛ, la bõn-sɛka sãn bɔna dɛna mam bɔ sugri, mam ɩtɩ bɛla la yãma ĩyã Krisi nifum, 11tɩ la da botɩ Asũtãana yãŋɛ tɔ. Se’ere n soe la, tõma mi ẽn boorɩ tɩ a ẽŋɛ se’em mɛ.
Apolɩ sũ-sã’aŋɔ Trʋasɩ
12Mam n daan paagɛ Trʋasɩ tɩ m mõolɛ Krisi kõ-yẽlga la, mam daan yẽ tɩ Zuudãana la yo’oge sore bɔ mam mɛ, 13la mam pʋtẽ’erɛ daan ka gã zẽ’a ayɩla, mam n ka yẽ m sɔbia Atiti bilam na ĩyã. Bɛla tɩ mam daan keese ba, dee tole Masedʋanɩ.
Krisi tã’arɛ
14Mam pʋ’ʋsrɩ Nawẽnnɛ n botɩ tõma dɔla Krisi poore daarɛ woo a tã’arɛ la pʋam, dee botɩ tõma ĩyã nẽrba bãŋra Krisi zẽ’a woo, wʋ yũuŋ-yẽlga n taagɛ zẽ’a wuu la. 15Asɩra, tõma ãn wʋ yũuŋ-yẽlga bɔ Nawẽnnɛ, tõma n mõolɩ Krisi kõa bɔ’ɔra nẽr-sɛba n yẽtɩ fãarɛ, la nẽr-sɛba n sã’anɩ la. 16La sãn dɛna la nẽrba basɛba, la de la kũm yũuŋo n sẽm na kũm, la nẽrba basɛba zẽ’am, la de la vɔm yũuŋo n bɔ’ɔrɩ vɔm. Ãne n wʋn tã’agɛ tõm tõon-ẽŋa? 17Tõma ka ãn wʋ nẽrba basɛba zozo’e n dɩkɛ Nawẽnnɛ kõ-yẽlga la lɛɛbra ɛɛra yõorɔ la. Ayɛɩ, la de la Nawẽnnɛ n tõm tõma, tɩ tõma pelge tɩ pʋʋrɛ tɔgra a nẽŋam Krisi doosgo pʋam.
3Nõor-bĩŋre paalga tõntõnɩba
1Yãma tẽ’esɛ tɩ tõma boorɩ tɩ tɩ pẽgɛ la tɩ mẽŋa bɩɩ? Bɩɩ tõma boorɩ tɩ tɩ bɔ ya la gõnnɔ n pa’alɩ tõma n ãn sõŋa se’em, bɩɩ tõma boorɩ la ya gʋlsɛ gõnnɔ n pa’alɩ tõma n ãn se’em bɔ tɔ, wʋ nẽrba basɛba n ɩtɩ se’em na? 2Yãma mẽŋa n de tõma gõŋɔ n gʋlsɛ tõma sũure pʋam, tɩ nẽrba wuu mina dee karẽŋra ẽ. 3La de la vẽelga tɩ yãma de la Krisi gõŋɔ tɩ a doose tõma tõoma pʋam gʋlsɛ. La dagɩ gʋlsgɔ ko’om n gʋlsɛ, la de la Nawẽnnɛ n vɔa la Sɩa n gʋlsɛ. La ka gʋlsɛ kug-palagsɩ zuto, la gʋlsɛ la nẽrsaalba sũa pʋam.
4Tõma n tɔgrɩ bɛla la, tõma mi sõŋa sõŋa tɩ bõn-ẽŋa de la sɩra Nawẽnnɛ zẽ’am, Azezi-krisi ĩyã. 5La ka boorɩ tɩ la yetɩ tõma tã wʋn tõm tõon-ẽŋa la tõma mẽŋa pãŋa, tõma pãŋa ze’ele la Nawẽnnɛ zẽ’am. 6La de la ẽŋa n botɩ tõma tã’agɛ dɛna a nõor-bĩŋre paalga la tõntõnɩba. La dagɩ lɔɔ n gʋlsɛ, la de la Nawẽnnɛ Sɩa. Lan de se’em na, lɔɔ n gʋlsɛ la sẽm na kũm, la Nawẽnnɛ Sɩa la bɔ’ɔrɩ la vɔm.
7Lɔɔ la yʋʋn gʋlsɛ la kug-palagsɩ zuto, tɩ Nawẽnnɛ na’am pãŋa peelem nẽegɛ wakatɛ ẽŋa, tɩ Amoyisi nẽŋa nẽegɛ yẽgra, tɩ Ɩsrayɛlɩ dõma ka tãna wʋn bɩsɛ ẽ. La na’am pãŋa la yʋʋn tollɩ mɛ. Lɔɔ la n sẽm na kũm na n yʋʋn puke la na’am pãŋa bɛla la, 8Nawẽnnɛ Sɩa n tõnnɩ tõon-sɛka la, wʋn tara na’am pãŋa gãnna bɛla mɛ zozo’e. 9Tõon-sɛka n sẽm na sɩbgrɛ la n yʋʋn tarɩ na’am pãŋa la, bɛla, tõon-sɛka n botɩ nẽrba masra Nawẽnnɛ zẽ’am na tarɩ na’am pãŋa gãnna bɛla mɛ zozo’e. 10Tõma tã wʋn põn yetɩ na’am pãn-sɛka n yʋʋn boe la lebge la zãŋa, se’ere n soe la, sɛka n boe lɛɛlɛ wã gãnnɩ ẽ mɛ zozo’e. 11Bɛla, sɛla n yʋʋn tollɩ la n tarɩ na’am pãŋa la, sɛla n boe wakatɛ wuu la n tarɩ na’am pãŋa zo’oge gãnna bɛla.
12Tõma n tarɩ pʋtẽ’e-ẽŋa gu’ura la ĩyã, tõma tarɩ bʋraanɛ zo’oge mɛ. 13Tõma ka ɩtɩ wʋ Amoyisi n yʋʋn dɩkɛ tãnnɛ pĩ a nẽŋa tɩ Ɩsrayɛlɩ dõma da yẽ na’am pãŋa n nẽegɛ a nẽŋa n tollɩ la. 14La Ɩsrayɛlɩ dõma la yɛm yʋʋn ka like. Halɩ wakat-ẽŋa wa paam lɛɛlɛ wã, ba sãn karẽŋra nõor-bĩŋre kɛka gõŋɔ la, tãnnɛ na ken pĩ ba nẽnsɩ mɛ, tɩ ba ka bɔkra a võorɛ. Tãn-ẽŋa ka pilgri, sãn dagna Krisi peelem pʋam mã’a. 15Asɩra, wakat-ẽŋa tarɩ wa paam zĩna, ba sãn karẽŋra Amoyisi gõnnɔ la, tãnnɛ na ken pĩ ba yɛm mɛ. 16La nẽra sãn teege yɛm lebe Zuudãana la zẽ’am, tãnnɛ na pilgri mɛ. 17Ban yetɩ Zuudãana la, la de la Sɩa la. La Zuudãana Sɩa la n boe zẽ’a la, to’og-m-mẽŋa boe la bilam. 18Tõma wuu n dolɩ Zuudãana Azezi la, tãnnɛ na pilge mɛ, tɩ tõma nẽnsɩ yẽgra la Zuudãana na’am pãŋa. Tɩ Zuudãana Sɩa tɛɛra tõma, tɩ tõma ãna wʋ ẽŋa n ãn se’em na, tɩ na’am pãŋa la pa’asra zɔ’ɔra.
4Tõma pãŋa ze’ele la Nawẽnnɛ zẽ’am
1Nawẽnnɛ n zoe tõma ninbãalga bɔ tõma tõon-ẽŋa la ĩyã n soe tɩ tõma bʋraanɛ ka bɔ’ɔra. 2Tõma zagsɛ mɛ ka tõnna tõon-sɛba wuu n sʋgɛ n de yãnnɛ tõoma la, tõma ka ɩtɩ yɛm pã’asra nẽrba. La tõma ka teerɩ Nawẽnnɛ yetɔga. Tõma tɔgrɩ pa’ala la sɩra vẽelga vẽelga, tɩ nẽrba sũure n mi se’em na wʋn bãŋɛ tɩ tõma ɩtɩ sɛla n ãn sõŋa Nawẽnnɛ nifum. 3La kõ-yẽlga la tɩ tõma mõolɩ la sãn ken sʋgɛ mɛ, a sʋgɛ la nẽr-sɛba n wʋn sã’am na. 4La de la sɛba n ka bɔ Nawẽnnɛ sɩra la. Asũtãana n de dũnia wã naba la n pĩ ba yɛm tɩ ba da bãŋɛ Krisi n de Nawẽnnɛ wõnnɛ na kõ-yẽlga na’am pãŋa. 5La dagɩ tõma mẽŋa yelle tɩ tõma mõolɩ, la de la Azezi-krisi n de Zuudãana la kõa tɩ tõma mõolɩ. La sãn dɛna tõma, tõma de la yãma tõntõnɩba Azezi ĩyã. 6Nawẽnnɛ n yʋʋn yetɩ: «Peelem nẽegɛ lika pʋam» na, la de la ẽŋa n botɩ peelem nẽegɛ tõma sũa pʋam, botɩ tõma bãŋɛ Nawẽnnɛ na’am pãŋa n nẽegɛ Krisi nẽŋa zuo.
7La tõma n tarɩ bõntarsõm ẽŋa la, tõma ãn wʋ yɔgrɔ lɔgrɔ tɩ ba dɩkɛ tʋʋlʋm bõnɔ ẽŋɛ mĩ. Tɩ la pa’alɛ tɩ pãn-kãtɛ ẽŋa ka ze’ele tõma zẽ’am, a ze’ele la Nawẽnnɛ zẽ’am. 8Tõma yẽtɩ nãmsgɔ buuri to’oto’ore mɛ sɛla woo pʋam, la a ka yãŋɛ tõma. Tõma fablɩ mɛ ka mina tõma n wʋn ẽŋɛ se’em, la tõma bʋraanɛ ka bo’oge. 9Nẽrba nãmsrɩ tõma mɛ, la Nawẽnnɛ ka basɛ tõma, ba wẽ’erɩ tõma lʋbra mɛ, la tõma ka ki. 10Tõma tarɩ nãmsgɔ mɛ tɩ ĩyã pʋam wʋ Azezi kũm nãmsgɔ la daarɛ woo ka gɔ’ɔra, tɩ nẽrba wʋn yẽ Azezi vɔm tõma pʋam. 11Tõma n vɔa wã, tõma põsrɩ tɩ yõorɛ mɛ wakatɛ wuu Azezi ĩyã, tɩ nẽrba wʋn yẽ a vɔm tõma ĩyã n kiiri la pʋam. 12Bɛla, kũm zɩgrɩ la a kʋ tõma, tɩ yãma yẽta vɔm.
13La gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ: «Mam bɔ sɩra mɛ n soe tɩ mam tɔgɛ.» Tõma mẽ bɔ Nawẽnnɛ sɩra mɛ, bɛla n soe tɩ tõma tɔgra. 14Tõma mi mɛ tɩ Nawẽnnɛ n vo’oge tɩ Zuudãana Azezi la, a mẽ wʋn po vo’oge tõma mɛ la Azezi, la a wʋn lagɩm tarɩ tõma la yãma sẽŋɛ a zẽ’am. 15Bõn-bãma wuu n ɩtɩ la de la yãma ĩyã. Bɛla tɩ Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ wʋn paara nẽrba zozo’e, tɩ nẽrba wʋn pʋ’ʋsra Nawẽnnɛ a yel-sõnnɛ zɔ’ɔra pa’asra, tɩ la dɛna a nã’asgɔ.
16Bɛla tɩ tõma bʋraanɛ ka bɔ’ɔra. La baa tõma ĩyã n sã’anɩ na, tõma sɩa lebgrɩ la paalga daarɛ woo. 17Nãmsgɔ sɛka tɩ tõma yẽtɩ wakatɛ fẽfẽe wã de la pɩka ka tãna wʋn dɩkɛ makɛ la nã’asgɔ zozo’e n ka tarɩ ba’asgɔ tɩ a wʋn botɩ tõma yẽ la. 18Tõma pʋtẽ’erɛ n boe la sɛla la, dagɩ sɛla tɩ nini yẽtɩ. A de la sɛla tɩ nini ka yẽtɩ. Bõn-sɛka tɩ nini yẽtɩ tollɩ mɛ. La sɛla tɩ nini ka yẽtɩ la boe la wakatɛ n ka ba’asrɩ.
51Tõma ĩyã tɩ tɩ tarɩ dũnia wã zuo ãn wʋ fuu-deego. Tõma mi tɩ fuu-deego ẽna sãn wa sã’am, Nawẽnnɛ wʋn ẽŋɛ kẽ’a zẽ’a saazuum bɔ tɔ. A de la kẽ’a zẽ’a n boe wakatɛ wuu, a dagɩ nẽrba n ẽŋɛ ẽ. 2La tõma nãmsrɩ mɛ bɔɔra zozo’e tɩ tɩ kẽ saazuum kẽ’a zẽ’a na. 3Se’ere n soe la, tɩ sãn kẽ kẽ’a zẽ’e-ẽŋa, la ãn wʋ tɩ yɛ la fuugo la, tɩ kãn dɛna bɛɛla. 4Tõma n ken bɔna dũnia zuo ĩyã wã pʋam na, tõma nãmsrɩ mɛ tara toogo. La dagɩ tɩ tõma boorɩ tɩ tɩ basɛ la dũnia wã zuo ĩyã la, tõma boorɩ tɩ Nawẽnnɛ n dɩkɛ saazuum ĩyã la yɛ tɔ, tɩ sɛla n de vɔm wʋn pĩ sɛla n kiiri la. 5La de la Nawẽnnɛ mẽŋa n ẽŋɛ tõma tɩ tõma ãna bɛla, dee bɔ tõma a Sɩa n de sɛla n pa’alɩ tɩ tõma wʋn yẽ sɛla wuu tɩ a bĩŋe tɩ a bɔ tɩ la.
6Bɛla tɩ tõma tara bʋraanɛ zozo’e daarɛ woo, dee mina tɩ tõma n ken bɔna dũnia ĩyã wã pʋam na, tõma zãagɛ la Zuudãana kẽ’a zẽ’a na mɛ. 7La tõma dolɩ la sɛla tɩ tõma bɔ sɩra dee nãn ka yẽ. 8Tõma tarɩ bʋraanɛ mɛ zo’oge, dee boorɩ nɩ tɩ tɩ basɛ dũnia ĩyã wã, dee sẽŋɛ ka bɔna Zuudãana la zẽ’am. 9Bɛla tɩ tõma mõrgra bɔɔra tɩ tɩ ẽŋɛ tɩ la paagɛ a yɛm, tõma sãn bɔna dũnia ĩyã wã pʋam, bɩɩ tɩ sãn sẽŋɛ a zẽ’am. 10Se’ere n soe la, tõma wuu wʋn ze’ele la Krisi nẽŋam tɩ a di tõma sarɩya, dee bɔ nẽra woo yɔɔrɔ tɩ la masɛ wʋ ẽn tõm se’em dũnia wã, a sãn tõm sõŋa, bɩɩ a sãn tõm be’em.
Krisi n naagɛ tõma la Nawẽnnɛ
11Bɛla tõma n mi tɩ zɔta Zuudãana n de se’em na, tɩ tõma mõrgra tɩ tɩ tɔgɛ yãŋɛ nẽrba tɩ ba sakɛ ẽ. Wẽnnaam mi tõma sõŋa mɛ. La mam tarɩ pʋtẽ’erɛ tɩ yãma sũure pʋam ya mẽ mi mam mɛ. 12Tõma ken ka bɔɔra tɩ tɩ pa’alɛ ya tõma n ãn sõŋa se’em, tõma boorɩ tɩ tɩ bɔ ya la folle tɩ ya tara yẽsõm tõma ĩyã. Bɛla tɩ ya wʋn tã’agɛ tɔgɛ lerge nẽr-sɛba n wẽ’erɩ yõ’ogɔ la sɛla n yẽtɩ la nini, dee ka bɩsra ba sũure pʋam na. 13Tõma sãn dɛna zɔllɔ, la de la Nawẽnnɛ ĩyã. La tõma sãn ka zalla, la de la yãma sõŋrɛ ĩyã. 14La de la Krisi nõŋlʋm n soe tõma la ĩyã. Tõma bãŋɛ mɛ tɩ nẽra ayɩla n ki nẽrba wuu ĩyã, tɩ la pa’alɛ tɩ nẽrba wuu po lagɩm na ẽ ki mɛ. 15A ki nẽrba wuu ĩyã tɩ nẽr-sɛba n vɔa la, da le vɔa ba mẽŋa n boorɩ se’em, ba vɔa wʋ sɛka n ki ba ĩyã dee vo’oge la n boorɩ se’em.
16Bɛla ĩyã tɩ lɛɛlɛ wã, tõma ka le bɩsra nẽra wʋ nẽrsaala n tẽ’esrɩ se’em na. La baa tõma daan sãn bɩsra Krisi wʋ nẽrsaalba n tẽ’esrɩ se’em na, lɛɛlɛ wã tõma ka le bɩsra ẽ bɛla. 17Nẽra sãn lagɩm na Krisi dɛna ayɩla, a lebge la nẽr-paalga, yel-kɛgsɩ la tole mɛ, tɩ sɛla woo lebge paalsɩ. 18La de la Nawẽnnɛ n ẽŋɛ bɛla wuu, ẽŋa n botɩ Krisi naagɛ tõma la ẽŋa, dee bɔ tõma tõon-ẽna tɩ tɩ botɩ nẽrba naagɛ la ẽŋa. 19Tõma n yetɩ se’em na, la de la Nawẽnnɛ n botɩ Krisi botɩ dũnia dõma la ẽŋa naagɛ taaba, dee ka geele ba tõon-be’ero. Dee bɔ tõma yetɔga tɩ tɩ tɔgɛ naarɛ yelle bɔ nẽrba.
20Bɛla, Krisi n tõm tõma tɩ tõma sɔɔgɛ a zẽ’am tɔgra la yãma wʋ Nawẽnnɛ mẽŋa n tɔgrɩ kã’ana ya tõma yetɔga la pʋam. Krisi ĩyã tõma sosrɩ ya mɛ tɩ ya naagɛ la Nawẽnnɛ. 21Krisi ka tõm tõon-be’ero. La Nawẽnnɛ basɛ mɛ tɩ a lebge wʋ tõon-be’ero dãana tõma ĩyã, tɩ tõma wʋn lebge nẽrba n masɛ Nawẽnnɛ zẽ’am ẽŋa ĩyã.
61Tõma n lagɩm na Nawẽnnɛ tõnna la ĩyã, tõma sosrɩ ya mɛ tɩ ya da basɛ tɩ yel-sõnnɛ na tɩ ya to’oge Nawẽnnɛ zẽ’am na dɛna zãŋa. 2Se’ere n soe la, Nawẽnnɛ yele a gõŋɔ pʋam yetɩ:
«Mam lerge ya pʋ’ʋsgɔ la wakat-sɛka tɩ mam boorɩ tɩ m ẽŋɛ ya yel-sõnnɛ na.
Fãarɛ la daarɛ, mam sõŋɛ ya mɛ.»
La selse-ya, lɛɛlɛ wã de la wakatɛ tɩ Nawẽnnɛ ɩtɩ yel-sõnnɛ, lɛɛlɛ wã de la fãarɛ daarɛ la.
3Tõma ka boorɩ tɩ tɩ ẽŋɛ sɛla n wʋn botɩ nẽra tuuge, tɩ nẽra da zɛrgɛ tɔ tɩ tõoma la pʋam. 4La sɛla woo pʋam tõma pa’alɩ mɛ tɩ tõma de la nẽrba n tõnnɩ Nawẽnnɛ tõoma. Tõma mã’arɩ tɩ sũure mɛ, wĩbra nãmsgɔ pʋam, la toogo, la sũ-sã’aŋɔ pʋam. 5Ba wẽ tõma mɛ, dee yʋ tõma yʋ’a deto pʋam. Ba botɩ nẽrba zozo’e gire mɛ zɛbɛ la tõma, tõma tõnnɩ tõon-ke’eno mɛ targɛ ka gĩsra, ka dita. 6La tõma tõnnɩ na pʋpeelem, la bãŋrɛ, la sũ-mã’arɛ, la ɩr-sõŋɔ, la Nawẽnnɛ Sɩa, la nõŋlʋm sɩra sɩra. 7Tõma tɔgrɩ la sɩra yetɔga la Nawẽnnɛ pãŋa. Tõma n ɩtɩ sɛla n masɛ la n de tõma zɛbrɛ lɔgrɔ tɩ tõma tarɩ zɛbra dee gu’ura tɩ mẽŋa. 8Nẽrba basɛba nã’asrɩ tõma mɛ, tɩ basɛba pɔ’ɔra tõma, basɛba sã’anɩ tõma yʋ’ʋrɛ mɛ, tɩ basɛba pẽgra tõma. Ba bɩsrɩ tõma wʋ tõma de la põmpɔrndõma, baa la tõma n tɔgrɩ sɩra la. 9Ba bɩsrɩ tõma wʋ tõma de la sãama, baa la ban mi tõma sõŋa la, ba bɩsrɩ tõma wʋ nẽrba n kiiri, dee tɩ tõma vɔa. Ba sɩbgrɩ tõma mɛ, dee tɩ tõma ka kiira. 10Ba bɩsrɩ tõma wʋ tõma tarɩ la sũ-sã’aŋɔ, la tõma tarɩ la sũ-yẽlga daarɛ woo. Ba bɩsrɩ tõma wʋ nasdõma, dee tɩ tõma botɩ nẽrba zozo’e tara bõntarsõm. Ba bɩsrɩ tõma wʋ nẽrba n ka tarɩ sɛla, dee tɩ tõma tara sɛla woo.
11Korẽntɩ dõma, tõma tɔgɛ ya la vẽelga, tõma pelge la tɩ pʋʋrɛ tɔgɛ la ya. 12La dagɩ tõma n ka nõŋɛ yãma, la de la yãma n ka pa’alɛ ya nõŋlʋm. 13Mam tɔgrɩ la ya wʋ m kɔma la, ya mẽ nõŋɛ tõma, pelge-ya ya pʋʋrɛ la tõma.
Lika la peelem ka tã wʋn lagɩm taaba
14Da dɩkɛ ya mẽŋa lagɩm na nẽr-sɛba n ka bɔ Nawẽnnɛ sɩra la. Se’ere n soe la, sõŋa la be’em kãn yãŋɛ lagɩm taaba. Bẽm lagŋɔ n boe peelem, la lika tẽŋasʋka? 15Bẽm naa-nõorɛ n boe Krisi, la Asũtãana tẽŋasʋka? Bɩɩ sɛka n bɔ Krisi sɩra, la sɛka n ka bɔ ẽ sɩra tarɩ la bẽm pʋrɛ la taaba? 16Bẽm lagŋɔ n boe Wẽnnaam deego, la baga tɩ ba mãalɛ tẽŋasʋka? La sãn dɛna tõma, tõma de la Nawẽnnɛ n vɔa la deego wʋ Nawẽnnɛ n yele yetɩ:
«Mam wʋn bɔna la ba,
kẽ’era la ba.
Mam wʋn dɛna ba Nawẽnnɛ,
tɩ ba dɛna mam nẽrba.»
17Bɛla n soe tɩ Zuudãana Nawẽnnɛ yetɩ:
«Yese-ya ba pʋam,
welge-ya ya mẽŋa
dee basɛ ba.
La ya da kalʋm sɛla n de dẽgrɔ,
tɩ mam wʋn to’oge ya.
18Mam wʋn dɛna ya Sɔ,
tɩ ya dɛna mam dayɔɔsɩ,
la m pɔyɔɔsɩ.»
Zuudãana Nawẽnnɛ n de ke’eŋo wuu dãana la n yele.
71Bɛla m sɩr-nõŋrɩsɩ, nõor-bĩŋre bãma wuu n de tõma bõnɔ na, basɛ-ya tɩ tɩ malgɛ tɩ mẽŋa la dẽgrɔ wuu n dẽgrɩ ĩyã, la sɩa, dee ãna sõŋa, vɔa pʋpeelem pʋam masɛ sɛla woo pʋam, zɔta Nawẽnnɛ.
Apolɩ tarɩ sũ-yẽlga la Korẽntɩ dõma
2Basɛ-ya tɩ tõma nõŋlʋm bɔna ya sũure pʋam. Tõma ka ẽŋɛ nẽra baa ayɩla be’em, tõma ka sã’am nẽra yelle, la tõma ka zãm nẽra to’oge a sɛla. 3Mam n tɔgrɩ bɛla la, dagɩ tɩ mam boorɩ tɩ m mõŋɛ ya la bʋʋrɔ. Mam daan põn dẽŋɛ yele ya tõma n nõŋɛ ya zo’oge se’em mɛ, tõma sãn ki, bɩɩ tõma sãn vɔa mɛ. 4Mam bɔ ya sɩra mɛ, la mam yẽsnɩ mɛ yãma ĩyã. Baa tõma toogo la wuu pʋam, mam tarɩ bʋraanɛ, la sũ-yẽlga zo’oge mɛ.
5Asɩra, tõma n daan paagɛ Masedʋanɩ na, tõma daan ka yẽ vo’osgo baa fẽfẽe. Tõma yẽ toogo buuri wuu mɛ, nẽrba n zɛbɛ la tõma, dee tɩ dabeem tara tõma. 6La Nawẽnnɛ n bɔ’ɔrɩ sũ-sã’aŋɔ dõma bʋraanɛ na, daan botɩ Atiti n wa’am tɩ tõma yẽ bʋraanɛ. 7La dagɩ a wa’aŋɔ la mã’a ĩyã, la de la ẽn wa’am wa yele tõma yãma n bɔ ẽŋa bʋraanɛ se’em na ĩyã. A yele tõma la yãma n boorɩ tɩ ya le yẽ mam zo’oge se’em, dee yele mam yãma sũ-sã’aŋɔ, la yãma n wɩsgɛ ya mẽŋa mam ĩyã se’em. Bɛla n soe tɩ mam sũ-yẽlga le zo’oge pa’asɛ.
8Mam gõŋɔ la tɩ mam daan gʋlsɛ la sãn sã’am ya sũure, mam ka ɩtɩ m sãn bãŋɛ nɩ. Mam sãn wʋn yetɩ m sãn bãŋɛ nɩ, la de la mam n daan bãŋɛ tɩ gõŋɔ la sã’am yãma sũure la. La bɛla de la wakatɛ fẽfẽe pʋam. 9La mam ɩtɩ sũ-yẽlga mɛ lɛɛlɛ wã, la dagɩ mam n botɩ ya sũure sã’am na ĩyã, la de la ya sũ-sã’aŋɔ la n botɩ ya teege yɛm basɛ tõon-be’ero la ĩyã. Yãma sũ-sã’aŋɔ ẽŋa de la Nawẽnnɛ n boorɩ se’em. Bɛla tõma ka ẽŋɛ ya sɛla n de be’em. 10Asɩra, sũ-sã’aŋɔ sɛka n de Nawẽnnɛ n boorɩ se’em na botɩ nẽra tɛɛra la yɛm basra tõon-be’ero, yẽta fãarɛ. Nẽra nẽra ka ɩtɩ a sãn bãŋɛ nɩ bɛla pʋam. La dũnia sũ-sã’aŋɔ sẽm na kũm. 11Sũ-sã’aŋɔ sɛka n de Nawẽnnɛ n boorɩ se’em na n botɩ ya ɩta se’em n wãna: A botɩ ya mõ’ora la nini, a botɩ ya pa’ala tɩ ya ka tarɩ taalɛ yel-ẽŋa pʋam, a botɩ ya sũure n ka ãna yẽlʋm, a botɩ ya zɔta la dabeem, a botɩ ya bɔɔra mɛ la ya sũure wuu tɩ ya yẽ mam, a botɩ ya tara la yɛmleego tɩ ya ẽŋɛ sɛla n ãn sõŋa, dee wɩsgɛ ya mẽŋa tɩ ya sɩbgɛ sɛka n tõm be’em na. Yãma pa’alɛ mɛ sɛla woo pʋam tɩ yãma ka tarɩ taalɛ yel-ẽŋa pʋam.
12Bɛla, mam n daan gʋlsɛ ya la, la dagɩ sɛka n tõm tõon-be’ero la ĩyã, la dagɩ nẽr-sɛka tɩ a ẽŋɛ ẽ be’em na mẽ ĩyã. La de la, la botɩ ya bãŋɛ sõŋa Nawẽnnɛ nẽŋam yãma n nõŋɛ tõma zo’oge se’em. 13La de la bɛla n soe tɩ tõma yẽ bʋraanɛ, la dagɩ bʋraanɛ na mã’a tɩ tõma yẽ, tõma ken yẽ sũ-yẽlga zo’oge mɛ, tõma n yẽ tɩ Atiti tarɩ sũ-yẽlga, yãma n keŋe a sũure se’em na. 14La sãn dɛna mam n pẽgɛ yãma Atiti zẽ’am na, yãma ka ẽŋɛ mam yãnnɛ. Tõma n ẽn tɔgra sɩra bɔ’ɔra ya daarɛ woo la, bɛla tõma n pẽgɛ yãma Atiti zẽ’am na mẽ de la sɩra. 15Atiti sãn tẽegɛ yãma sakrɛ, la yãma n to’oge ẽ na dabeem na, a nõŋɛ yãma zo’oge pa’asɛ mɛ. 16Mam ɩtɩ sũ-yẽlga mɛ, mam n tã wʋn bɔ yãma sɩra sɛla woo pʋam na ĩyã.
8Krisi nẽrba n sõŋrɩ taaba se’em
1M sɔbiisi, tõma boorɩ tɩ ya bãŋɛ la Nawẽnnɛ n ẽŋɛ Masedʋanɩ Wẽndeto la nẽrba yel-sõnnɛ se’em. 2Ba yẽ toogo mɛ nãmsɛ zozo’e, la ba tarɩ sũ-yẽlga zo’oge mɛ, tɩ baa la ba nõŋɔ la n zo’oge la, ba bɔ sõŋrɛ zo’oge mɛ la ba sũure wuu. 3Mam yetɩ ya tɩ ba bɔ masɛ wʋ ban tã se’em, la ba bɔ halɩ gãŋɛ la ba pãŋa. 4Ba mẽŋa n sose tõma tɩ tɩ bɔ ba sore tɩ ba po sõŋɛ Nawẽnnɛ nẽrba n boe Zerizalɛm na. 5Ba ẽŋɛ gãŋɛ tõma n daan tarɩ pʋtẽ’erɛ se’em na mɛ. Ba dẽŋɛ dɩkɛ la ba mẽŋa bɔ Zuudãana la, dee dɩkɛ ba mẽŋa bɔ tõma doose wʋ Nawẽnnɛ n boorɩ se’em. 6Bɛla tɩ tõma sose Atiti n pɔsɛ sõŋrɛ tõon-ẽŋa yãma zẽ’am na, yetɩ a tõm ẽ ba’asɛ. 7Yãma mõrgɛ sɛla woo pʋam mɛ: Yãma bɔ Krisi sɩra zo’oge mɛ, tãna tɔgra Nawẽnnɛ yelle sõŋa, tara Nawẽnnɛ mi’ilum zo’oge, wɩsgɛ ya mẽŋa sɛla woo pʋam, la yãma tarɩ tõma nõŋlʋm zo’oge mɛ. Bɛla, mõrgɛ-ya la sõŋrɛ tõon-ẽŋa mẽ tõonɛ.
8Mam n yetɩ bɛla la, la dagɩ pãŋa tɩ mam ɩtɩ ya. Mam dɩkɛ la nẽrba basɛba n ẽŋɛ se’em makɛ bɔ ya, tɩ ya pa’alɛ yãma nõŋlʋm n de nõŋlʋm sɩra sɩra se’em. 9Yãma mi tõma Zuudãana Azezi-krisi yel-sõnnɛ na mɛ: Baa la ẽŋa n daan de bõntarsõm dãana la, a daan ẽŋɛ a mẽŋa la nasa yãma ĩyã. Tɩ ẽn ẽŋɛ a mẽŋa nasa la, wʋn botɩ yãma lebge bõntatba Nawẽnnɛ zẽ’am.
10La de la mam pʋtẽ’erɛ tɩ mam yetɩ m bɔ ya yel-ẽna wã pʋam: La ãn sõŋa bɔ ya tɩ ya sẽŋɛ nẽŋa la tõon-ẽna wã. Yãma n de pɔspɔsɩ dõma n looge yɛm yʋʋnɛ n tole tɩ ya tõm tõon-ẽna. La dagɩ bɛla mã’a, yãma n ken dɛna pɔspɔsɩ dõma n pɔsɛ lig-lobre la. 11Bɛla, lɛɛlɛ wã, tõm-ya ẽ la yɛmleego ba’asɛ, wʋ yãma n yetɩ yãma boorɩ tɩ ya ẽŋɛ se’em na. La ya bɔ masɛ wʋ yãma n tarɩ se’em. 12Se’ere n soe la, nẽra sãn bɔ la yɛmleego masɛ wʋ ẽn tarɩ se’em, Nawẽnnɛ to’orɩ a bɔ’a la mɛ, a ka bɩsrɩ sɛla tɩ fʋ ka tarɩ la. 13Mam ka boorɩ tɩ yãma n sõŋrɩ nẽrba basɛba la kẽ’esɛ ya nõŋɔ pʋam. La de la tɩ ya zõna taaba. 14La de la yãma sɛba n tarɩ zo’oge lɛɛlɛ wã la, sõŋɛ sɛba n de nasdõma la. Tɩ bãma mẽ sãn wa tara zo’oge, tɩ ya mẽ sãn bɔɔra sõŋrɛ, tɩ ba sõŋɛ ya, bɛla tɩ ya wuu wʋn zõna taaba, 15tɩ la doose wʋ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam tɩ la yetɩ:
«Nẽr-sɛka n vaagɛ zo’oge la,
ka tarɩ sɛla tɩ la zo’oge gãŋɛ.
La sɛla ka pɔ’ɔgɛ
sɛka n vaagɛ fẽe la.»
16Tɩ pʋ’ʋsrɩ Nawẽnnɛ a yel-sõnnɛ, ẽŋa n ẽŋɛ yɛmloore ẽŋa Atiti sũure pʋam tɩ a bɔɔra tɩ a sõŋɛ ya wʋ tõma n boorɩ tɩ sõŋɛ yãma se’em na. 17Atiti sakɛ tõma sosgo mɛ, ken pa’asɛ, a looge la yɛm a mẽŋa bɔɔra tɩ a wa’am yãma zẽ’am wa sõŋɛ ya. 18Tõma tõm na tɩ sɔbia ayɩla tɩ Wẽndeto nẽrba la wuu pẽgrɩ ẽ, ẽn tõnnɩ kõ-yẽlga la tõoma ĩyã, tɩ ẽŋa la Atiti wa’am. 19Sɛla n pa’asɛ, Wẽndeto nẽrba la n looge ẽ tɩ a lagɩm la tõma ɛɛra tõnna sõŋrɛ tõon-ẽna wã. Tõma tõnnɩ tõon-ẽna nã’asra la Zuudãana Nawẽnnɛ mẽŋa, dee pa’ala tɩ tõma boorɩ tɩ tɩ sõŋɛ nẽrba.
20Tõma guusri la tɩ mẽŋa tɩ nẽr-sɛka da wa tã’agɛ zɛrgɛ tõma, tõma n bɩsrɩ ligri la n zo’oge yelle se’em na. 21Tõma boorɩ tɩ tɩ ẽŋɛ la sɛla n ãn sõŋa Nawẽnnɛ zẽ’am, la nẽrsaalba mẽ zẽ’am.
22Tõma tõm na tɩ sɔbia ayẽma la bãma. Tõma makɛ ẽ mɛ nõorɛ faa bɩsɛ, la a wɩsgɛ a mẽŋa mɛ tõnna. Lɛɛlɛ wã a wɩsgɛ a mẽŋa gãnna kʋrʋm mɛ. Se’ere n soe la, a bɔ yãma sɩra zo’oge mɛ. 23La sãn dɛna tɩ sɔbia Atiti yelle, a de la mam tõntõn-tadãana n lagɩm na mam tõnna yãma ĩyã. La sãn dɛna tɩ sɔbi-sɛba n dolɩ ẽ na, ba de la nẽrba tɩ Wẽndeto nẽrba la tõm, tɩ la dɛna Krisi nã’asgɔ. 24Bɛla, ẽŋɛ-ya sɛla n pa’alɩ ba, la Wẽndeto nẽrba la tɩ ya nõŋɛ ba, tɩ ba wʋn bãŋɛ tɩ tõma n pẽgɛ yãma ba zẽ’am na, la de la sɩra.
91La ka le dɛna tɩ mam gʋlsɛ yele ya sõŋrɛ tɩ ya yetɩ ya bɔ Nawẽnnɛ nẽrba n boe Zerizalɛm na yelle. 2Mam mi tɩ ya boorɩ tɩ ya sõŋɛ mɛ, bɛla tɩ mam pẽgɛ ya Masedʋanɩ dõma zẽ’am, yele ba yetɩ: «Nawẽnnɛ nẽrba n boe Akayi la põn mãasʋm na yʋʋnɛ n tole tɩ ba sõŋɛ.» La yãma n wɩsgɛ ya mẽŋa la keŋe nẽrba zozo’e mɛ, tɩ ba mẽ bɔɔra tɩ ba ẽŋɛ. 3La mam tõm na tɩ sɔbiisi la tɩ ba wa’am ya zẽ’am, tɩ tõma n pẽgrɩ yãma se’em bõn-ẽŋa pʋam na, da kãn dɛna zãŋa. Mam boorɩ la ya mãasʋm ba’asɛ wʋ mam n yele se’em na. 4La sãn dagna bɛla, Masedʋanɩ dõma la sãn doose mam wa’am wa yẽ tɩ ya ka mãasʋm, tõma n daan bɔ yãma sɩra zo’oge se’em na, la wʋn dɛna la yãnnɛ zozo’e bɔ tõma, la, la mẽ wʋn dɛna la yãnnɛ bɔ yãma. 5Bɛla tɩ mam bɩsɛ tɩ la ãn sõŋa tɩ mam sose tɩ sɔbiisi la tɩ ba dẽŋɛ nẽŋa wa’am yãma zẽ’am wa bɩsɛ yɛmleego bɔ’a la tɩ ya yetɩ ya bɔ la yelle. Tɩ mam sãn wa paam, tɩ ya põn mãasʋm bɔ’a la ba’asɛ mɛ, tɩ la wʋn pa’alɛ tɩ ya bɔ la ya yɛmleego, la dagɩ mõrgrɛ.
6Bãŋɛ-ya tɩ nẽr-sɛka n bʋrɛ fẽe, wʋn lagsɛ la fẽe. La nẽr-sɛka n bʋrɛ zo’oge, wʋn lagsɛ zo’oge. 7Bɛla, nẽra woo bɔ wʋ ẽn looge yɛm se’em na, tɩ la da dɛna nẽnzũŋre, bɩɩ mõrgrɛ. La de la nẽr-sɛka n bɔ’ɔrɩ la sũ-yẽlga tɩ Nawẽnnɛ nõŋɛ. 8La Nawẽnnɛ tarɩ ke’eŋo mɛ tãna wʋn bɔ ya bõn-sõma buuri wuu, tɩ ya wʋn tara yãma n boorɩ sɛla la wuu daarɛ woo tɩ la seke, dee tara sɛla wʋn tõm tõon-sõma wuu. 9La de wʋ lan gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam nẽra n masɛ la yelle yetɩ:
«A pʋtɩ a bõntarsõm mɛ bɔ’ɔra nasdõma,
a tõoma n masɛ boe la wakatɛ n ka ba’asrɩ.»
10Nawẽnnɛ n bɔ’ɔrɩ ka-kɔɔra bõnbuuri, dee bɔ’ɔra ẽ dia tɩ a dita la, wʋn bɔ ya sɛla tɩ ya tãna wʋn tõm tõon-sõma zozo’e wʋ bõnbuuri n wɔm zo’oge se’em, tɩ ya tõoma n masɛ wʋn zɔ’ɔra pa’asra. 11A wʋn bɔ ya bõntarsõm tɩ la seke sɛla woo pʋam, tɩ ya wʋn bɔ’ɔra la ya sũure wuu, tɩ nẽrba zozo’e wʋn pʋ’ʋsra Nawẽnnɛ a yel-sõnnɛ, yãma bɔ’a la tɩ tõma dɩkɛ bɔ ba la ĩyã. 12Se’ere n soe la, sõŋrɛ tõonɛ na tɩ ya tõnnɩ na, la dagɩ Nawẽnnɛ nẽrba la sõŋrɛ mã’a ĩyã, la ken botɩ nẽrba zozo’e n pʋ’ʋsra Nawẽnnɛ a yel-sõnnɛ. 13Ba sãn to’oge sõŋrɛ ẽŋa, ba wʋn pẽgɛ Nawẽnnɛ mɛ yãma n pa’alɛ tɩ yãma sakrɩ Krisi kõ-yẽlga la, la yãma n tarɩ yɛmleego, tara ya bõntarsõm pʋta la bãma, la Nawẽnnɛ nẽrba wuu la ĩyã. 14Ba wʋn nõŋɛ ya mɛ pʋ’ʋsra Nawẽnnɛ ya ĩyã, ẽŋa n ẽŋɛ ya yel-sõnnɛ zozo’e la ĩyã. 15Tɩ pʋ’ʋsɛ-ya Nawẽnnɛ a yel-sõnnɛ, a bɔ’a n ka tarɩ makrɛ la ĩyã.
10Apolɩ tɔgrɩ a tõoma yelle
1Mam Apolɩ tɩ ya yetɩ, mam sãn bɔna yãma zẽ’am, mam de la nẽr-bʋgsgɔ, la mam sãn ka bɔna yãma zẽ’am, mam tarɩ la bʋraanɛ tɔgra la, mam belnɩ ya mɛ la Krisi sũ-bʋgsʋm, la a sõŋa. 2Mam sosrɩ ya mɛ tɩ ya da ɩta, tɩ mam sãn wa’am wa bɔna ya zẽ’am, la dɛna pẽrgrɛ tɩ mam tara bʋraanɛ tɔgra, se’ere n soe la, mam mi tɩ mam wʋn tɔgɛ la bʋraanɛ la nẽr-sɛba n yetɩ tõma ɩtɩ la tõma nẽrsaalba mẽŋa n boorɩ se’em na. 3Tõma de la nẽrsaalba, la tõma ka zɛbrɩ wʋ nẽrsaalba n ɩtɩ se’em na. 4Zɛbrɛ lɔg-sɛba tɩ tõma tarɩ zɛbra la dagɩ nẽrsaala zɛbrɛ lɔgrɔ, ba de la pãŋa n ze’ele Nawẽnnɛ zẽ’am, n tã sã’ana sɛla wuu n tarɩ ke’eŋo. Tõma tarɩ ba sã’ana la tẽ’esgɔ sɛba wuu n de põmpɔrŋɔ, 5la bõn-sɛba wuu n zẽkrɩ ba mẽŋa botɩ nẽrba ka bãŋra Nawẽnnɛ pãŋa. Dee yãŋra tẽ’esgɔ buuri wuu botɩ ba sakra Krisi. 6Yãma sãn wa ẽŋɛ sɛla n pa’alɛ tɩ ya sakrɩ Nawẽnnɛ nõorɛ sõŋa, tõma mãasʋm mɛ tɩ tɩ sɩbgɛ sɛba n sɩ’ɩsrɩ la wuu.
7Yãma bɩsrɩ la sɛla tɩ yãma nini yẽtɩ la. Nẽra sãn tẽ’esɛ tɩ ẽŋa de la Krisi nẽra, a dãana mẽ tẽ’esɛ wãna wã: Ẽŋa n de Krisi nẽra la, tõma mẽ de la Krisi nẽrba. 8La mam sãn wẽ m yõ’ogɔ zo’oge fẽe la ke’eŋo sɛka tɩ Zuudãana bɔ tõma la, yãnnɛ ka tarɩ mam, la de la Zuudãana n bɔ tõma ke’eŋo tɩ tɩ sõŋɛ ya tɩ ya sẽŋɛ nẽŋa Nawẽnnɛ doosgo pʋam, la dagɩ tɩ sã’am ya. 9Mam ka boorɩ tɩ la ãna wʋ mam yetɩ m kẽ’esɛ ya la dabeem la m gõnnɔ na. 10Se’ere n soe la, nẽrba n yetɩ se’em n wãna: «Apolɩ gõnnɔ na yetɔga kɛ’ɛm mɛ, dee dɛna toogo. La a mẽŋa sãn bɔna tõma zẽ’am, a ka tarɩ pãŋa, tɩ a yetɔga la dɛna ninbãalga.» 11Nẽr-sɛka dãana n tɔgrɩ bɛla la, a bãŋɛ sõŋa tɩ tõma n ka boe yãma zẽ’am dee tɔgra se’em gõnnɔ na pʋam na, tõma sãn wa’am wa bɔna ya zẽ’am, tõma ken ãna la bɛla.
12Tõma kãn saagɛ zõsõm tɩ mẽŋa, bɩɩ dɩkɛ tɩ mẽŋa makɛ la sɛba n pa’alɛ ba mẽŋa tẽ’esɛ tɩ bãma ãn sõŋa la. Ba dɩkrɩ la ba mẽŋa mãmsra, makra ba mẽŋa la taaba. Ban ɩtɩ se’em na, ba ka tarɩ yɛm. 13La sãn dɛna tõma, tõma kãn wẽ yõ’ogɔ tɩ la yõsgɛ, tõma wʋn wẽ yõ’ogɔ masɛ la tõon-sɛka tɩ Nawẽnnɛ bɔ tõma la beene. Ẽŋa n bɔ tõma sore tɩ tõma paagɛ yãma zẽ’am. 14Tõma ka yõsgɛ tɩ beene wʋ tõma ka wa’am na yãma zẽ’am na, tõma n de pɔspɔsɩ nẽrba n wa’am yãma zẽ’am wa mõolɛ Krisi kõ-yẽlga la. 15Tõma ka wẽ’erɩ yõ’ogɔ la tõon-sɛba tɩ nẽrba basɛba tõm, bɛla tõma ka yõsgɛ. La tõma tarɩ pʋtẽ’erɛ tɩ yãma n bɔ Nawẽnnɛ sɩra la wʋn pa’asra mɛ, tɩ tõma tõonɛ na zɔ’ɔra pa’asra yãma zẽ’am, tɩ la ken masɛ Nawẽnnɛ n bɔ tõma se’em na beene. 16Tɩ tõma yãŋa wʋn mõolɛ kõ-yẽlga la so’olʋm sɛba n boe ya nẽŋa la pʋam, tɩ la kãn dɛna tɩ tõma wẽ’era yõ’ogɔ la tõon-sɛba tɩ nẽrba basɛba dẽŋɛ tõm ba tõoma zẽ’am.
17La gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ: «Nẽr-sɛka n boorɩ tɩ a wẽ yõ’ogɔ, a wẽ yõ’ogɔ la sɛla tɩ Zuudãana ẽŋɛ la.» 18Se’ere n soe la, la dagɩ nẽr-sɛka n pa’alɩ a mẽŋa tɩ ẽŋa ãn sõŋa la n masɛ, la de la nẽr-sɛka tɩ Zuudãana Nawẽnnɛ yetɩ a ãn sõŋa la.
11Guuse ya mẽŋa la põmpɔrŋɔ Tõntõnɩba
1Mam sosrɩ ya mɛ tɩ ya sakɛ m yalnɛ wã fẽe, asɩra, sakɛ-ya m yetɔga wã. 2Mam ɩtɩ la sũure yãma ĩyã, la sũure ẽŋa ze’ele la Nawẽnnɛ zẽ’am. Se’ere n soe la, mam yetɩ m dɩkɛ ya bɔ la Krisi mã’a, mam boorɩ tɩ ya tara la ya mẽŋa sõŋa tɩ m dɩkɛ ya bɔ ẽ wʋ pugla n nãn ka mi bʋraaga tɩ ba dɩkɛ bɔ sɩra. 3La mam zotɩ la dabeem tɩ nẽr-sɛka wʋn pã’asɛ ya, tɩ ya wẽrgɛ ka le dɔla Krisi la sũure ayɩla, la pʋpeelem, wʋ Awa tɩ bõnsɛla la yʋʋn dɩkɛ yɛmkẽgsɩga pã’asɛ ẽ tɩ a tuuge la. 4Se’ere n soe la, nẽra woo sãn wa’am ya zẽ’am wa mõola Azezi ayẽma yelle, tɩ la ka dɛna Azezi sɛka tɩ tõma mõolɛ bɔ ya la, yãma to’orɩ mɛ tɔtɔ, la yãma to’orɩ la sɩa ayẽma n dagɩ sɛka tɩ ya põn to’oge la, la yãma to’orɩ la kõ-yẽlga ayẽma n dagɩ sɛka tɩ yãma põn to’oge la, sakra ba sõŋa sõŋa. 5Mam ka tẽ’esɛ tɩ nẽr-bãma n pa’alɩ tɩ bãma de la Tõntõnɩba n gãnnɩ na, mam de poorʋm dãana ba zẽ’am. 6Baa la mam sãn ka mina yetɔga wʋ yetɔg-mita, la dagɩ tɩ mam ka tarɩ bãŋrɛ. La tõma pa’alɛ ya bõn-ẽŋa mɛ vẽelga vẽelga sɛla woo pʋam, wakatɛ wuu.
7Mam n daan mõolɛ Nawẽnnɛ kõ-yẽlga la bɔ yãma la, mam ka botɩ ya bɔ sɛla. Mam daan sike m mẽŋa mɛ, dee zẽkɛ yãma. Yãma tẽ’esɛ tɩ mam n daan ẽŋɛ se’em na de la be’em bɩɩ? 8Mam n daan tõnnɩ bɔ’ɔra yãma la, mam sakɛ mɛ tɩ Wẽndeto basɛba nẽrba yɔ mam. La ãn wʋ mam fã la bãma, dɩkɛ sõŋɛ yãma. 9La mam n daan boe ya zẽ’am bɔɔra sõŋrɛ sɛba wuu la, mam ka te’ege ya nẽra nẽra tɩ a sõŋɛ mam. La daan de la tɩ sɔbi-sɛba n ze’ele Masedʋanɩ wa’am na n daan bɔ mam sɛla wuu n pɔ’ɔgɛ mam na. Mam daan guusri m mẽŋa mɛ tɩ m da dɛna zeero bɔ ya, la mam wʋn ken ãna la bɛla. 10Krisi sɩra n boe mam sũure pʋam na, mam yetɩ ya mɛ tɩ nẽra ka tã wʋn botɩ mam ka wẽ yõ’ogɔ la bõn-ẽŋa yelle Akayi so’olʋm pʋam. 11Bẽm ĩyã tɩ mam yele wãna? La de la mam ka nõŋɛ ya mɛ bɩɩ? Ayɛɩ, Nawẽnnɛ mẽŋa mi tɩ mam nõŋɛ ya mɛ.
12Mam n ɩtɩ se’em na, mam wʋn ken ɩta la bɛla, tɩ nẽr-sɛba n boorɩ tɩ ba wẽ’era yõ’ogɔ yetɩ bãma n tõnnɩ se’em, la tõma n tõnnɩ se’em na de la bʋyɩla la, da yẽ folle. 13Nẽr-bãma de la põmpɔrŋɔ Tõntõnɩba, ba pã’asrɩ la nẽrba, ɩta ba mẽŋa ãna wʋ ba de la Krisi Tõntõnɩba. 14La ẽna wã dagɩ bõn-di’iŋa. Se’ere n soe la, Asũtãana mẽŋa teerɩ mɛ ãna wʋ peelem malɛka. 15Bɛla, la dagɩ di’ire tɩ a tõntõnɩba ɩta ba mẽŋa ãna wʋ sɛla n masɛ tõntõnɩba. La ba ba’asgɔ wʋn ãna wʋ ba tõoma la n de se’em na.
Apolɩ pa’alɛ ẽŋa n nãmsɛ a tõoma pʋam se’em
16Mam le yɛta mɛ tɩ nẽra da bɩsɛ mam wʋ mam de la yalma la. La ya sãn bɩsra mam wʋ yalma, ya yi sakɛ tɩ m wẽ m yõ’ogɔ fẽe, wʋ mam de la yalma la. 17Mam n tɔgrɩ wẽ’era m yõ’ogɔ wã, la dagɩ Zuudãana n yetɩ mam yele se’em na. Mam keŋe la m sũure tɔgra wʋ yalma la, wẽ’era yõ’ogɔ. 18Nẽrba zozo’e n wẽ’erɩ yõ’ogɔ la dũnia yɛla la, mam mẽ wʋn wẽ m yõ’ogɔ mɛ. 19Yãma de la yɛm dõma, dee sakɛ tɔ’ɔra yalmdõma la yɛmleego! 20Yãma sakrɩ mɛ tɩ ba kẽ’esra ya yamnɛ pʋam, sakɛ tɩ ba dita ya, fãara ya, ka nanna ya, sakɛ tɩ ba wẽ’era ya pɛgsɩ. 21Tõma n daan ẽŋɛ tɩ mẽŋa tarɩmdõma ka ẽŋɛ ya wʋ bãma n ẽŋɛ ya se’em na, la de la yãnnɛ bɔ mam bɩɩ? Nẽra sãn tãna wʋn wẽ yõ’ogɔ sɛla yelle, mam mẽ tã wʋn wẽ yõ’ogɔ mɛ a yelle. Wãna de la yalnɛ tɩ mam tɔgrɩ. 22Ba de la Ebre dõma, mam mẽ de la Ebre nẽra. Ba de la Ɩsrayɛlɩ dõma, mam mẽ de la Ɩsrayɛlɩ nẽra. Ba de la Abraham yɩɩsɩ, mam mẽ de la Abraham yɩɩŋa. 23Ba yetɩ bãma de la Krisi tõntõnɩba, mam wʋn tɔgɛ wʋ mam yɛm n bɔɩ la, mam n de Krisi tõntõnna gãnna ba. Mam tõm nãmsɛ gãnna bãma mɛ. Ba kẽ’esɛ mam yʋ’a deem gãnna bãma mɛ, ba wẽ mam zo’oge gãnna bãma mɛ, nõorɛ zozo’e mam deege la m ki. 24Nõorɛ bʋnuu tɩ Zifdõma wẽ mam la ka’asa, ka’asrɛ ayɩla kaɩ pinaasɩ. 25Rom dõma wẽ mam mɛ nõorɛ atã. Daarɛ ayɩla nẽrba lobe mam mɛ la kuga deege la ba kʋ. Nõorɛ bʋtã tɩ mam boe õorŋɔ pʋam, tɩ a sã’am ko-kãtɛ pʋam mise. Mam ẽŋɛ daarɛ ayɩla mɛ ko’om pʋam, wʋntɛɛŋa la yʋ’ʋŋɔ. 26Mam sɔa la sẽnnɛ pʋam, mam yẽ yel-pakrɩsɩ mɛ zozo’e la kʋlsɩ ko’om n pɩrɛ, la fãarba. Mam yẽ yɛla mɛ la Zifdõma n de mam buuri la, la bu-zãŋsɩ. Mam yẽ yel-pakrɩsɩ mɛ tẽnsɩ pʋam, la weto pʋam, la ko-kãtɛ pʋam. Mam daan yẽ yɛla mɛ la sɛba n parɩm tɩ bãma de la tɩ sɔbiisi la. 27Mam daan tõm tõon-ke’eno nãmsɛ mɛ. La nõorɛ faa mam ka gĩse. Kɔm, la koyũuro yõkɛ mam mɛ. Mam gã’arɛ kɔm mɛ wakatɛ basɛba. Wakatɛ basɛba ɔɔrɔ yõkɛ mam mɛ, tɩ mam ka tara fuugo wʋn pile. 28Tɩ mam ka tɔgra yel-sɛba n weege la. La sɛla n de pakrɛ bɔ mam daarɛ woo, de la Azezi nẽrba n boe zẽ’esɩ wuu la yelle. 29Nẽra sãn bɔna tɔrgɔ pʋam, la ãn wʋ mam mẽ boe la tɔrgɔ pʋam na. La nẽra sãn basɛ Nawẽnnɛ doosgo, mam sũure n sã’anɩ zozo’e.
30La sãn dɛna yõ’ogɔ wẽ’a, mam wʋn wẽ yõ’ogɔ la m tɔrgɔ la. 31Nawẽnnɛ n de tɩ Zuudãana Azezi Sɔ n soe pẽka wakatɛ n ka ba’asrɩ la, mi mɛ tɩ mam ka parnɩ. 32Mam n daan boe Damaasɩ la, gɔmna tɩ naba Aretasɩ botɩ a sɔna Damaasɩ bɩsra la, daan botɩ ba gu’ura la tẽŋa la nõa tɩ ba yõkɛ mam. 33Tɩ ba daan botɩ mam sige pɩ’ɩgɔ pʋam, tɩ ba dɩkɛ mam doose sawure sike lalga poorʋm, la de la bɛla tɩ mam yãŋɛ põsɛ.
12Apolɩ tɔgrɩ yel-sɛba tɩ Nawẽnnɛ puke pa’alɛ ẽ, la a tɔrgɔ yelle
1Dẽnɩ tɩ mam wẽ yõ’ogɔ, la yõ’ogɔ wẽ’a la ka tarɩ yõorɔ. La mam wʋn ba’asõm tɔgɛ la bõn-sɛba tɩ Zuudãana la puke pa’alɛ mam, tɩ mam yẽ wʋ zãasŋɔ la. 2Mam mi la Krisi nẽra ayɩla yʋʋma pia la anaasɩ n wãna n tole, tɩ Nawẽnnɛ zẽkɛ ẽ zom saazuum a yire. Mam ka mi a dãana sãn sɩrɩ zẽkɛ mɛ zom sɩra sɩra, bɩɩ la sãn ãna wʋ zãasŋɔ la, Nawẽnnɛ mã’a n mi. 3Mam mi tɩ bʋra-ẽŋa zẽkɛ mɛ zom Nawẽnnɛ yire, la mam n yele se’em na, mam ka mi a sãn sɩrɩ zẽkɛ zom, bɩɩ la sãn ãna wʋ zãasŋɔ la, 4la mam n mi sɛla de la a wõm na yetɔga mĩ tɩ nẽra ka tã wʋn tɔgɛ, la sɛla tɩ ba ka bɔ nẽrsaala nõorɛ tɩ a yele. 5Mam wʋn wẽ yõ’ogɔ la bʋra-ẽŋa n yẽ sɛla la yelle, la mam kãn wẽ yõ’ogɔ m yɛla basɛba yelle, tɩ la sãn dagna mam tɔrgɔ la yelle mã’a. 6Mam sãn bɔɔra tɩ m wẽ yõ’ogɔ, mam kãn dɛna yalma, se’ere n soe la, mam wʋn tɔgɛ la sɩra. La mam kãn ẽŋɛ bɛla, mam ka boorɩ tɩ ba tẽ’esɛ mam yelle gãŋɛ ban yẽ mam n ɩtɩ se’em, bɩɩ ban wõnnɩ mam n yele se’em na.
7La, lan wʋn ẽŋɛ se’em tɩ mam da tã’agɛ zẽkɛ m mẽŋa la bõn-yãlma tɩ Nawẽnnɛ puke pa’alɛ mam na, a basɛ tɩ Asũtãana ẽŋɛ sɛla n ãn wʋ gõ’a mam ĩyã pʋam nãmsra mam tɩ mam ka tãna wʋn zẽkɛ m mẽŋa. 8Mam sose Zuudãana la nõorɛ bʋtã yetɩ a botɩ bõn-ẽŋa fõrgɛ dee basɛ mam. 9La a lerge mam yetɩ: «Mam yel-sõnnɛ seke fʋ mɛ. Se’ere n soe la, la de la tɔrgɔ pʋam tɩ mam pãŋa tõnnɩ zozo’e.» Bɛla, mam wʋn wẽ yõ’ogɔ m tɔrgɔ la pʋam, tɩ Krisi pãŋa la wʋn bɔna la mam lɛ. 10Bɛla n soe tɩ mam ɩta sũ-yẽlga m tɔrgɔ la pʋam, la tʋʋrɛ pʋam, la tooro pʋam, la nãmsgɔ pʋam, la sũ-sã’aŋɔ pʋam, mam n sakɛ Krisi la ĩyã. Se’ere n soe la, mam tɔrgɔ la pʋam tɩ mam tarɩ pãŋa.
Apolɩ fablɩ Korẽntɩ Wẽndeego nẽrba yelle
11Yãma n mõrgɛ mam tɩ mam tɔgra wʋ yalma la. La de la yãma n de nɩ ya tɔgɛ po’oge mam, pa’alɛ mam n ãn se’em. Baa mam sãn ka dɛna sɛla, nẽr-sɛba n pa’alɩ tɩ bãma n de Tõntõnɩba n gãnnɩ la, mam ka de poorʋm dãana ba zẽ’am. 12Yel-sɛba wuu tɩ mam daan wĩbri tõnna ya zẽ’am na pa’alɩ mɛ tɩ mam de la Krisi Tõntõnna. Bõn-yãlma, la yel-kɩrsɩ n pa’alɩ Nawẽnnɛ pãŋa daan ẽŋɛ mɛ. 13Bẽm yel-sõnnɛ tɩ mam ẽŋɛ bɔ Azezi nẽrba zẽ’esɩ basɛba, tɩ la pɔ’ɔgɛ yãma? Sãn dagna mam n ka to’oge sõŋrɛ ya zẽ’am na mã’a. Bɔ-ya mam sugri yel-ẽŋa pʋam.
14Nõorɛ atã dãana n wãna tɩ mam mãasʋm tɩ m wa’am ya zẽ’am wa bɩsɛ ya. La, la dagɩ yãma n wʋn bɩsɛ mam yelle. Se’ere n soe la, mam ka eerɩ ya sɛla, la de la yãma mẽŋa tɩ mam eerɩ. Yãma ãn wʋ mam kɔma la. Asɩra, la dagɩ kɔma n wʋn lagsɛ sɛla bĩŋe ba sɔdõma, la de la sɔdõma n wʋn lagsɛ sɛla bĩŋe ba kɔma. 15La sãn dɛna mam, mam wʋn dɩkɛ sɛla wuu tɩ mam tarɩ, la m mẽŋa wuu bɔ la yɛmleego yãma sõŋrɛ ĩyã. Mam n nõŋɛ yãma zo’oge la ĩyã n basɛ tɩ yãma ka nõŋɛ mam bɩɩ?
16Ya mi mɛ tɩ mam ka to’oge sõŋrɛ ya zẽ’am, la ya nẽrba basɛba yetɩ mam ẽŋɛ la yɛmkẽgsɩga pã’asɛ ya. 17Mam n daan tõm nẽr-sɛba tɩ ba wa’am yãma zẽ’am na, ba nẽr-kãna tɩ mam botɩ a to’oge sɛla ya zẽ’am bɔ mam? 18Mam daan sose la Atiti tɩ a wa’am ya zẽ’am, dee tõm tɩ sɔbia la, tɩ a doose ẽ. Bɛla, Atiti pã’asɛ yãma to’oge sɛla mɛ bɩɩ? Mam la Atiti tarɩ la pʋtẽ’erɛ ayɩla, la tõma doose la sore ayɩla.
19Yãma tẽ’esɛ tɩ tõma n tɔgrɩ bɛla wuu la, tõma eerɩ la bʋʋrɔ yãma zẽ’am bɩɩ? Ayɛɩ. Tõma tɔgrɩ la Nawẽnnɛ nẽŋam, Krisi doosgo pʋam. Tɩ sɔbi-nõŋrɩsɩ, tõma tɔgrɩ bɛla wuu tɩ la sõŋɛ la yãma, tɩ ya sẽŋɛ nẽŋa Nawẽnnɛ doosgo pʋam. 20Mam zotɩ mɛ tɩ m wʋn wa paam ya zẽ’am yẽ tɩ ya ka ãn wʋ mam n boorɩ se’em na, tɩ yãma mẽ yẽ tɩ mam ka ãn wʋ yãma n boorɩ se’em na. Mam zotɩ mɛ tɩ zɛbrɛ, la ɩta sũure la taaba, la sũ-isgre, la gẽelgɔ, la pɔ’ɔg-taaba, la ya’anzũm, la zẽk-m-mẽŋa, la ɩr-yooro wʋn bɔna ya tẽŋasʋka. 21Mam zotɩ mɛ tɩ mam sãn wa wa’am yãma zẽ’am, mam dãana Nawẽnnɛ wʋn botɩ yãnnɛ yõkɛ mam yãma ĩyã, tɩ m sũure sã’am la ya nẽr-sɛba n daan tõm tõon-be’ero, dee ka teege yɛm basɛ tõon-dẽgrɔ, la yalsɩ, la tõon-yooro sɛba tɩ ba ẽŋɛ la.
13Ba’asgɔ kã’aŋɔ, la pʋ’ʋsgɔ
1Nõorɛ bʋtã dãana n wãna tɩ mam sẽm ya zẽ’am. La mam wʋn ẽŋɛ wʋ Nawẽnnɛ gõŋɔ n yele se’em na yetɩ: «Yɛla wuu malgrɛ, dẽnɩ tɩ nẽrba bayi bɩɩ batã dɛna kaset-dõma.» 2Mam n daan wa’am ya zẽ’am nõorɛ bʋyi dãana la, mam daan kã’an sɛba n tõm tõon-be’ero, la nẽrba basɛba la wuu mɛ. La lɛɛlɛ wã tɩ mam ka boe ya zẽ’am na, mam le yɛta ya mɛ tɩ mam sãn wa’am, mam kãn zoe nẽra ninbãalga. 3Yãma boorɩ tɩ ya yẽ la sɛla n pa’alɛ tɩ Krisi n botɩ mam tɔgra, ya wʋn yẽ. Krisi sãn ɩta sɛla ya zẽ’am, tɔrgɔ ka tarɩ ẽ, a tarɩ pãŋa zo’oge mɛ ya zẽ’am. 4Asɩra, a ẽŋɛ a mẽŋa la tarma, tɩ ba ka ẽ dɔ-puurŋa zuo. La a vɔa mɛ la Nawẽnnɛ pãŋa. Tõma n de ayɩla la Krisi la, tõma mẽ de la tarɩmdõma, la tõma vɔa la Krisi lɛ, wʋn tõnna yãma zẽ’am la Nawẽnnɛ pãŋa.
5Vẽesɛ-ya ya mẽŋa bɩsɛ ya sãn bɔna Krisi sore la zuo. Ya mẽŋa geele bɩsɛ, yãma ka mi tɩ Krisi boe la yãma mɛ? Sãn dagɩ nɩ bɛla, ya koŋe mɛ. 6La mam tarɩ pʋtẽ’erɛ tɩ yãma mi mɛ tɩ tõma mõrgɛ mɛ ka koŋe. 7Tõma pʋ’ʋsrɩ Nawẽnnɛ mɛ ya ĩyã tɩ ya da ẽŋɛ sɛla n de be’em. La dagɩ tɩ tõma boorɩ tɩ tɩ pa’alɛ tɩ tõma yãŋɛ mɛ, la de la tɩ yãma wʋn ẽŋɛ sɛla n ãn sõŋa, baa la tõma sãn ãna wʋ tõma koŋe mɛ. 8Se’ere n soe la, tõma ka tã wʋn ẽŋɛ sɛla n sɩ’ɩsrɩ sɩra, tõma dolɩ la sɩra. 9Tõma sãn bɔna tɔrgɔ pʋam dee tɩ yãma tara pãŋa, tõma tarɩ sũ-yẽlga mɛ. La tõma n sosrɩ Nawẽnnɛ sɛla tɩ pʋ’ʋsgɔ pʋam, de la ya vɔm wuu wʋn masɛ ãna sõŋa. 10Bɛla n soe tɩ mam gʋlsra ya bõn-bãma, mam n ka boe ya zẽ’am na, tɩ m sãn wa wa’am ya zẽ’am, m da dɩkɛ Zuudãana n bɔ mam nõor-sɛka la sɩbgɛ ya. A bɔ mam nõorɛ la tɩ m sõŋɛ ya mɛ tɩ ya sẽŋɛ nẽŋa Nawẽnnɛ doosgo pʋam, la dagɩ tɩ m sã’am ya.
11Sɛla n deege, m sɔbiisi, tara-ya sũ-yẽlga, mõrgɛ-ya tõm masɛ sɛla woo pʋam, bɔ’ɔra-ya taaba bʋraanɛ, tara-ya nõorɛ ayɩla la taaba, vɔa-ya la sũ-mã’asʋm la taaba, tɩ Nawẽnnɛ n de nõŋlʋm, la sũ-mã’asʋm dãana la wʋn bɔna la ya lɛ. 12Pʋ’ʋsɛ-ya taaba la nõŋlʋm. Nawẽnnɛ nẽrba wuu pʋ’ʋsrɩ ya.
13Tɩ Zuudãana Azezi-krisi yel-sõnnɛ, la Nawẽnnɛ nõŋlʋm, la Nawẽnnɛ Sɩa lagɩmtaarɛ wʋn bɔna la ya wuu.