Pɔspɔsɩ gõŋɔ tɩ Apolɩ gʋlsɛ bɔ

Korẽntɩ dõma

Bilgre

Apolɩ yʋʋn gʋlsɛ gõŋɔ wã bɔ la Nawẽnnɛ nẽrba n boe Korẽntɩ. Apolɩ yʋʋn pɔsɛ Nawẽnnɛ tõoma la bilam, la a kẽ bilam na yʋʋnɛ la pʋsʋka (Tõoma 18:11).

Korẽntɩ yʋʋn de la tẽn-kãtɛ n boe ko-kãtɛ yʋ’ʋrɛ n de Mediterane nõorʋm, tɩ õornɔ ze’elgo zẽ’esɩ bayi bɔna mĩ, tɩ nẽrba sẽnna mĩ lɛɛbra, tɩ tẽŋa la tara bõntarsõm zozo’e. Nẽrba zozo’e n yʋʋn boe tẽŋa la pʋam n tarɩ mi’ilum, la bãŋrɛ, la sisgo buuri to’oto’ore. La ba ɩtɩ la yalsɩ, la tõon-be’ero buuri zozo’e, tɩ tõon-bãma mẽ loŋe Azezi nẽrba la.

Wakat-ẽŋa, Apolɩ yʋʋn ka le bɔna ba zẽ’am, dee wõm tɩ welgre, la tõon-be’ero n kẽ ba tẽŋasʋka. Bɛla n botɩ a fabla ba yelle, gʋlsɛ gõnnɔ bɔ ba.

A gõnnɔ la tɩ a gʋlsɛ la, bayi n boe Nawẽnnɛ gõŋɔ la pʋam n sõŋrɩ tõma, tɩ toogo sãn paagɛ tɔ, tɩ mẽ bãŋɛ tɩ wʋn ẽŋɛ se’em.

Apolɩ gʋlsɛ ba yetɩ: Nawẽnnɛ yɛm gãnnɩ nẽrsaalba yɛm mɛ, dee kã’an ba yetɩ:

Ba basɛ welgre (sapɩtrɩ 1-4),

la yalsɩ ɩrgɔ, (sapɩtrɩ 5),

la ba da le tara ba yɛla sẽnna nẽr-sɛba n ka dolɩ Nawẽnnɛ na zẽ’am mãala (6:1-11).

Dee pa’alɛ ba tɩ la masɛ mɛ tɩ ba tara ba ĩyã la tõnna bɔ’ɔra Nawẽnnɛ (6:12-20).

A ken lerge ba la sokrɩsɩ tɩ ba soke ẽ:

La de la pɔgdire yelle (sapɩtrɩ 7),

la baga nẽnnɔ yelle (sapɩtrɩ 8-10),

la Azezi kũm tẽerɛ dia yelle (sapɩtrɩ 11),

la Nawẽnnɛ Sɩa bɔ’a yelle (sapɩtrɩ 12-14),

la kũm vo’ore yelle (sapɩtrɩ 15).

Gõŋɔ la ba’asgɔ zẽ’am, a tɔgɛ la ligri tɩ ba lagsrɩ sõŋra Azezi nẽrba yelle, la ẽŋa mẽŋa sore sẽnnɛ yelle, dee pʋ’ʋsɛ ba (sapɩtrɩ 16).

Gõn-ẽna pʋam, Apolɩ pa’alɛ tɩ Nawẽnnɛ bɔ’a la wuu pʋam, nõŋlʋm n gãnnɩ ba wuu (sapɩtrɩ 13).

1

1Mam Apolɩ tɩ Nawẽnnɛ wi, botɩ mam dɛna Azezi-krisi Tõntõnna wʋ ẽŋa n boorɩ se’em, la tɩ sɔbia Asostɛnɩ n gʋlsɛ gõŋɔ wã 2bɔ’ɔra yãma sɛba n de Nawẽnnɛ nẽrba n boe Korẽntɩ la. Nawẽnnɛ wi yãma tɩ ya welge la to’ore dɛna a nẽrba Azezi-krisi ĩyã. Gõŋɔ la ken dɛna la sɛba wuu n boe zẽ’a woo pʋ’ʋsra Azezi-krisi n de bãma la tõma Zuudãana la ĩyã.

3Tɩ Sɔ Nawẽnnɛ, la tɩ Zuudãana Azezi-krisi wʋn ẽŋɛ ya yel-sõnnɛ, dee bɔ ya sũ-mã’asʋm.

4Mam pʋ’ʋsrɩ Nawẽnnɛ wakatɛ wuu ya ĩyã, ẽn bɔ ya a yel-sõnnɛ Azezi-krisi ĩyã la. 5Yãma n lagɩm na Krisi dɛna ayɩla la ĩyã, tɩ Nawẽnnɛ bɔ ya bɔ’a wuu n de mi’ilum buuri wuu, la yetɔga mi’ilum wuu. 6Krisi kõ-yẽlga la tɩ ba tɔgɛ bɔ ya la, yãma gʋrɛ ẽ mɛ kãŋkãŋɛ. 7Bɛla, yãma ka koŋe bɔ’a baa ayɩla, yãma n gu’uri tɩ tɩ Zuudãana Azezi-krisi wa’am wa puke a mẽŋa la. 8Ẽŋa n wʋn basɛ tɩ ya ze’ele kãŋkãŋɛ ka paagɛ dũnia ba’asgɔ. Tɩ ba kãn tã’agɛ dõrɛ ya tɩ ya ẽŋɛ be’em tɩ Zuudãana Azezi-krisi lemŋo daarɛ. 9Nawẽnnɛ n wi ya tɩ ya lagɩm na a Dayʋa Azezi-krisi n de tɩ Zuudãana la dɛna ayɩla la, de la sɩra dãana.

Welgre Nawẽnnɛ nẽrba tẽŋasʋka

10M sɔbiisi, mam sosrɩ ya la tɩ Zuudãana Azezi-krisi yʋ’ʋrɛ tɩ ya wuu sakra taaba nõorɛ, tɩ welgre da bɔna ya tẽŋasʋka. Ẽŋɛ-ya nõorɛ ayɩla, tara pʋtẽ’erɛ ayɩla la taaba. 11M sɔbiisi, se’ere n soe tɩ mam yele bɛla la, Akolowe yir-dõma basɛba n wa’am wa tɔgɛ pa’alɛ mam tɩ ka-wõm-taaba n boe ya tẽŋasʋka. 12Mam wõm tɩ yãma nẽrba basɛba yetɩ, bãma dolɩ la Apolɩ, tɩ basɛba yetɩ, bãma dolɩ la Apolɔsɩ, tɩ basɛba yetɩ, bãma dolɩ la Apɩyɛɛrɩ, tɩ basɛba mẽ yetɩ, bãma dolɩ la Krisi. 13Yãma tẽ’esɛ tɩ Krisi welse mɛ bɩɩ? Bɩɩ yãma tẽ’esɛ tɩ Apolɩ n daan ki dɔ-puurŋa zuo yãma ĩyã, bɩɩ ba mise yãma ko’om pʋam la Apolɩ yʋ’ʋrɛ?

14Mam pʋ’ʋsrɩ Nawẽnnɛ, mam n ka mise ya nẽra baa ayɩla ko’om pʋam sãn dagna Akrispusi la Agayusi la. 15Bɛla, nẽra kãn tã’agɛ yele yetɩ, ba daan mise ẽŋa ko’om pʋam la mam yʋ’ʋrɛ. 16Ẽhẽe! Mam daan ken mise la Astefanasɩ la a yir-dõma ko’om pʋam. La mam ka le mina mam sãn ken mise nẽr-sɛka. 17Krisi ka tõm mam tɩ m mise nẽrba ko’om pʋam, a tõm mam tɩ m mõolɛ la Nawẽnnɛ kõ-yẽlga bɔ nẽrba, la, la dagɩ la nẽrsaalba yɛm, tɩ la da basɛ tɩ Krisi n ki kũm dɔ-puurŋa zuo la pãŋa la lebge zãŋa.

Nawẽnnɛ yɛm gãnnɩ dũnia yɛm

18Krisi n ki kũm dɔ-puurŋa zuo yetɔga la de la yalnɛ bɔ nẽr-sɛba n ka yẽ fãarɛ la. La tõma sɛba n yẽ fãarɛ la mi tɩ la de la Nawẽnnɛ pãŋa. 19La gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam tɩ Nawẽnnɛ yetɩ:

«Mam wʋn sã’am yɛm dõma yɛm,

dee yese bãŋrɩba bãŋrɛ.»

20Yɛm dõma yɛm võorɛ de la bẽm? Gõn-mitba mi’ilum võorɛ de la bẽm? Dũnia wã nõke’en-dõma n wẽ’erɩ nõkɛ’ɛma tɩ bãma mi yɛla zozo’e la võorɛ de la bẽm? Nawẽnnɛ pa’alɛ tɩ dũnia wã yɛm de la yalnɛ.

21Nawẽnnɛ n ẽŋɛ sɛla la a yɛm na, nẽrsaalba ka tã’agɛ bãŋɛ ẽ la ba mẽŋa yɛm. Bɛla tɩ Nawẽnnɛ botɩ kõ-yẽlga la mõolgɔ tɩ nẽrsaalba yetɩ la de la yalnɛ la, fãagɛ nẽr-sɛba n bɔ ẽ sɩra la. 22Zifdõma boorɩ tɩ ba yẽ la bõn-yãlma n pa’alɛ tɩ la de la sɩra, la Grɛkɩdõma eerɩ la yɛm. 23Tõma nõo mõolɩ la Krisi n ki kũm dɔ-puurŋa zuo la kõ-yẽlga, kõ-yẽlga ẽŋa tɩ Zifdõma dɩkɛ tɩ a dɛna pɔ’ɔrɛ yetɔga, tɩ sɛba n dagɩ Zifdõma la dɩkɛ tɩ la dɛna yalnɛ. 24La Nawẽnnɛ n looge sɛba la, sɛba n de Zifdõma, la sɛba n dagɩ Zifdõma la, mi tɩ Krisi de la pãŋa dãana la yɛm dãana n ze’ele Nawẽnnɛ zẽ’am. 25Bõn-sɛka tɩ Nawẽnnɛ ẽŋɛ, tɩ nẽrsaalba dɩkɛ tɩ a dɛna yalnɛ na, tarɩ yɛm mɛ gãnna nẽrsaalba yɛm. La sɛla tɩ Nawẽnnɛ ẽŋɛ tɩ nẽrsaalba tẽ’esɛ tɩ la ka tarɩ pãŋa la, tarɩ pãŋa mɛ gãnna nẽrsaalba pãŋa.

26M sɔbiisi, lɛɛlɛ wã, tẽ’esɛ-ya bɩsɛ yãma tɩ Nawẽnnɛ wi la n ãn se’em. Nẽr-sɛba n tarɩ dũnia yɛm, la nẽr-sɛba n tarɩ pãŋa, la nẽrzuto ka zo’oge ya pʋam. 27La Nawẽnnɛ looge sɛla tɩ dũnia dõma tẽ’esɛ tɩ la de la yalnɛ, tɩ a ẽŋɛ la yɛm dõma yãnnɛ, la a ken looge la sɛla tɩ dũnia dõma tẽ’esɛ tɩ a ka tarɩ pãŋa la, tɩ a botɩ pãnsɩ dõma n yẽ yãnnɛ. 28La a looge la sɛla tɩ dũnia dõma ka bɩsrɩ, la sɛla tɩ ba nẽ’esrɩ, la sɛla tɩ ba tẽ’esɛ tɩ a de la zãŋa la, tɩ a sã’am sɛla tɩ dũnia dõma tẽ’esɛ tɩ a de la ninmõ’orɛ bõnɔ. 29A ẽŋɛ bɛla tɩ nẽra n da yãŋɛ zẽkɛ a mẽŋa Nawẽnnɛ nẽŋam. 30La Nawẽnnɛ n basɛ tɩ ya lagɩm na Azezi-krisi dɛna ayɩla la, ẽŋa ĩyã tɩ tɩ tara Nawẽnnɛ yɛm, dee masɛ Nawẽnnɛ nẽŋam, welge to’ore lebge a nẽrba n yese tõon-be’ero pʋam. 31Bɛla tɩ la gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ: «Sɛka n boorɩ tɩ a wẽ yõ’ogɔ, a wẽ yõ’ogɔ la sɛla tɩ Zuudãana ẽŋɛ la.»

2

Apolɩ n mõolɛ Azezi-krisi kõ-yẽlga se’em

1M sɔbiisi, mam n daan wa’am ya zẽ’am wa mõolɛ Nawẽnnɛ kõ-yẽlga n sʋgɛ bɔ ya la, la dagɩ la yetɔg-mi’ilum, bɩɩ nẽrsaalba yɛm tɩ mam mõolɛ bɔ ya. 2Se’ere n soe la, mam daan looge yɛm tɩ mam kãn mõolɛ sɛla sɛla yelle, sãn dagna Azezi-krisi yelle, ẽŋa n ki dɔ-puurŋa zuo la yelle. 3Mam n daan boe ya zẽ’am na, mam daan ka tarɩ pãŋa, tɩ dabeem daan tara mam, tɩ mam gõgra. 4Mam n daan mõolɛ dee zãsʋm kõ-yẽlga la, la daan dagɩ la nẽrsaalba yɛm yetɔga tɩ mam daan tɔgɛ bɔ ya tɩ ya sakɛ, mam daan tɔgɛ mɛ, tɩ Nawẽnnɛ Sɩa pa’alɛ a pãŋa, 5tɩ yãma n bɔ Azezi-krisi sɩra la, la dagɩ nẽrsaalba yɛm ĩyã, la de la Nawẽnnɛ pãŋa ĩyã.

Nawẽnnɛ yɛm n ãn se’em

6La baa bɛla, tõma tɔgrɩ la yɛm yetɔga bɔ’ɔra sɛba n bɩ Nawẽnnɛ sore la doosgo pʋam. La dagɩ dũnia wã yɛm, la mẽ ka de sɛba n soe dũnia wã yɛm. Bãma wʋn lebge la zãŋa. 7Tõma mõolɩ la Nawẽnnɛ yɛm n daan sʋgɛ tɩ nẽrba ka mina. Nawẽnnɛ daan põn looge yel-bãma mɛ lan dẽŋɛ dũnia pĩ’iluŋo tɩ a botɩ tɩ yẽ nã’asgɔ a zẽ’am. 8Sɛba n soe dũnia wã baa ayɩla ka mi yɛm ẽna wã. Ba daan sãn mi nɩ ẽ, ba kãn ka nɩ Zuudãana n tarɩ na’am pãŋa wuu la dɔ-puurŋa zuo kʋ. 9La de wʋ lan gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam se’em yetɩ:

«Bõn-sɛba tɩ Nawẽnnɛ mãasʋm tɩ a bɔ nẽr-sɛba n nõŋɛ ẽ na, gãnnɩ bõn-sɛba wuu tɩ nẽra nãn ka yẽ, bɩɩ wõm, bɩɩ tẽ’esɛ a pʋtẽ’erʋm.»

10Nawẽnnɛ botɩ a Sɩa la puke bõn-bãma pa’alɛ la tõma. Nawẽnnɛ Sɩa la mi sɛla woo mɛ, baa la Nawẽnnɛ yel-sɛba n sʋgɛ. 11Ãne n mi nẽrsaala pʋtẽ’erɛ? La de la nẽrsaala mẽŋa sɩa mã’a. Bɛla, nẽra mẽ ka mi Nawẽnnɛ pʋtẽ’erɛ, sãn dagna Nawẽnnɛ Sɩa la mã’a. 12La sãn dɛna tõma, tõma ka to’oge dũnia wã sɩa, tõma to’oge la Nawẽnnɛ Sɩa n ze’ele a zẽ’am, tɩ tɩ yãŋɛ bãŋɛ bõn-sɛba wuu tɩ a bɔ tɔ.

13La tõma n tɔgrɩ yel-bãna wã, la dagɩ nẽrsaalba yɛm yetɔga, tõma tɔgrɩ la yetɔg-sɛba tɩ Nawẽnnɛ Sɩa pa’alɛ tõma, tõma tɔgrɩ la yel-sɛba n ze’ele Nawẽnnɛ Sɩa zẽ’am bɔ’ɔra nẽr-sɛba n tarɩ Nawẽnnɛ Sɩa.

14La nẽr-sɛka n ka tarɩ Nawẽnnɛ Sɩa la kãn tã’agɛ to’oge sɛla n ze’ele Nawẽnnɛ Sɩa zẽ’am, la de la yalnɛ bɔ ẽ, a kãn tã’agɛ bãŋɛ a võorɛ. Nẽr-sɛka tɩ Nawẽnnɛ Sɩa boe la ẽ lɛ mã’a n mi Nawẽnnɛ Sɩa la yelle. 15Nẽr-sɛka tɩ Nawẽnnɛ Sɩa boe la ẽ lɛ n tã wʋn bãŋɛ sɛla woo n ãn se’em bɔkɛ. La nẽra ka tã wʋn bãŋɛ ẽŋa dãana yelle bɔkɛ. 16La de wʋ lan gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam se’em yetɩ:

«Ãne n mi Zuudãana pʋtẽ’erɛ?

Ãne n wʋn yãŋɛ kã’an ẽ?»

La sãn dɛna tõma, tõma tarɩ la Krisi pʋtẽ’erɛ.

3

Sɛba n mõolɩ kõ-yẽlga la tõoma

1M sɔbiisi, mam daan ka tã’agɛ tɔgɛ ya wʋ nẽrba n tarɩ Nawẽnnɛ Sɩa. Mam daan tɔgɛ ya wʋ nẽrba n vɔa wʋ ba mẽŋa n boorɩ se’em, wʋ ya de la bilɛɛsɩ Krisi doosgo la pʋam. 2Yãma n daan ka tã wʋn to’oge zãsŋɔ ke’eŋo n ãn wʋ di-ke’ene la ĩyã, mam daan tɔgɛ ya wʋ bilɛɛsɩ n mõgrɩ bĩ’isum dee ka paagɛ di-ke’ene dia. La baa lɛɛlɛ wã, ya ken ka paagɛ ya to’oge zãsŋɔ ke’eŋo, 3yãma n ken vɔa wʋ ya mẽŋa n boorɩ se’em na ĩyã. Ya sãn ɩta sũure zɛbra la taaba, bɛla ka pa’alɛ tɩ ya vɔa wʋ ya mẽŋa n boorɩ se’em, dee ɩta wʋ dũnia nẽrba n ɩtɩ se’em na sɩra? 4Ya nẽra ayɩla sãn yetɩ: «Mam dolɩ la Apolɩ», tɩ ayɩla yetɩ: «Mam dolɩ la Apolɔsɩ», ya ka ɩtɩ wʋ dũnia nẽrba la?

5Apolɔsɩ de la ãne? Apolɩ de la ãne? Tõma wen dɛna la Nawẽnnɛ tõntõnɩba n daan botɩ ya bɔ Azezi-krisi sɩra. Tõma nẽra woo tõnnɩ la tõon-sɛka tɩ Zuudãana la bɔ tɔ tɩ tɩ tõm. 6Tõma ãn wʋ kaarba la, mam sele mɛ, tɩ Apolɔsɩ basɛ ko’om. La Nawẽnnɛ n botɩ ba bɩta. 7Sɛka n sellɩ, la sɛka n basrɩ ko’om na de la zãŋa. Nawẽnnɛ mã’a n botɩ ba bɩta. 8Sɛka n sellɩ, la sɛka n basrɩ ko’om na de la ayɩla. Nawẽnnɛ wʋn yɔ nẽra woo wʋ ẽn tõm se’em na. 9Tõma lagɩm taaba tõnna la Nawẽnnɛ tõoma. La yãma ãn wʋ Nawẽnnɛ va’am, la ya ãn wʋ Nawẽnnɛ deego.

10Nawẽnnɛ n ẽŋɛ mam yel-sõnnɛ na ĩyã, mam tõm wʋ tõnmẽta n mi mẽa sõŋa n ẽebɛ ẽbrɛ, tɩ nẽra ayẽma mẽ dɔglɛ a zuo. La nẽra woo guuse a mẽŋa la ẽn mẽtɩ se’em na. 11Nawẽnnɛ dɩkɛ la Azezi-krisi tɩ a dɛna ẽbrɛ la. Ẽbrɛ ayẽma ka le bɔna tɩ nẽra wʋn ẽebɛ. 12Nẽr-sɛba n mẽtɩ dɔgla ẽbrɛ la zuo la, basɛba dɩkrɩ la sãlma, bɩɩ zũuro, bɩɩ kug-sõma ligri n zo’oge mẽta dɔgla ẽbrɛ la zuo. Tɩ basɛba dɩkra dɔɔrɔ, bɩɩ mõorɔ, bɩɩ kẽnkã mẽta dɔgla. 13La Azezi-krisi lemŋo daarɛ, nẽra woo n tõm se’em wʋn puke mɛ peelem pʋam. La de la bugum n wʋn makɛ tõoma la, pa’alɛ nẽra woo tõoma n ãn se’em. 14Bugum na sãn ka di nẽra tõoma, a dãana wʋn to’oge yɔɔrɔ. 15La bugum na sãn di nẽra tõoma, a dãana wʋn koŋe yɔɔrɔ. La nẽra la mẽŋa wʋn yẽ fãarɛ, la a wʋn ãna wʋ a doose la bugum pʋam põsɛ.

16Ya ka mi tɩ ya de la Nawẽnnɛ deego tɩ a Sɩa bɔna ya pʋam? 17Nẽra sãn sã’am Nawẽnnɛ deego la, Nawẽnnɛ wʋn sã’am a dãana. Nawẽnnɛ deego de la a mẽŋa mã’a bõnɔ, la yãma n de a deego la.

18Nẽra da pã’asɛ a mẽŋa. Nẽra sãn bɔna ya pʋam tẽ’esɛ tɩ ẽŋa tarɩ dũnia wã yɛm, la masɛ mɛ tɩ a lebge gɔɔŋɔ dũnia wã pʋam, bɛla n wʋn basɛ tɩ a lebge yɛm dãana. 19Sɛla tɩ dũnia dõma tẽ’esɛ tɩ la de la yɛm na, de la yalnɛ Nawẽnnɛ zẽ’am. La de wʋ lan gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam se’em yetɩ: «Nawẽnnɛ bẽtɩ yɛm dõma mɛ yõgra ba ba yɛmkẽgsɩga la pʋam.» 20La ken gʋlsɛ yetɩ: «Zuudãana mi yɛm dõma tẽ’esgɔ mɛ, a mi tɩ ba de la zãŋa.» 21Bɛla, nẽr-sɛka da wẽ yõ’ogɔ nẽrsaala ĩyã. Sɛla woo de la yãma bõnɔ. 22Mam Apolɩ, bɩɩ Apolɔsɩ, bɩɩ Apɩyɛɛrɩ, bɩɩ dũnia wã, bɩɩ yõvore, bɩɩ kũm, bɩɩ sɛla n boe lɛɛlɛ wã, bɩɩ sɛla n wʋn wa wa’am, yãma n soe ba wuu. 23La yãma, Krisi n soe ya, tɩ Nawẽnnɛ sɔna Krisi.

4

Azezi-krisi tõntõnɩba

1Bɛla, dẽnɩ tɩ ya bãŋɛ tɩ tõma de la Krisi tõntõnɩba, tɩ Nawẽnnɛ dɩkɛ a yɛla n daan sʋgɛ ẽŋɛ tõma nu’usum tɩ tɩ tɔgɛ bɔ nẽrba. 2Ba sãn dɩkɛ tõonɛ ẽŋɛ nẽra nu’usum tɩ a bɩsra, ba boorɩ tɩ a dɛna la sɩra dãana. 3La sãn dɛna mam, yãma bɩɩ dũnia wã sarɩyaditba sãn tɔgra mam yelle se’em, la ka ɩtɩ mam se’ere. Mam mẽ ka diti m mẽŋa sarɩya. 4Mam mi m sũure pʋam tɩ mam ka ẽŋɛ sɛla n ka ãn sõŋa, la, la dagɩ bɛla n pa’alɛ tɩ mam masɛ ya. La de la Zuudãana n diti mam sarɩya. 5Bɛla, da dẽŋɛ-ya di nẽra sarɩya dee tɩ Zuudãana la nãn ka leme. A sãn wa leme, a wʋn dɩkɛ sɛla n sʋgɛ lika pʋam yese peelem pʋam, dee botɩ bõn-sɛba wuu tɩ nẽrsaalba tẽ’esrɩ ba sũure pʋam puke. Wakat-ẽŋa, Nawẽnnɛ wʋn pẽgɛ nẽra woo wʋ lan masɛ tɩ a pẽgɛ ẽ se’em.

6M sɔbiisi, mam n dɩkɛ m mẽŋa la Apolɔsɩ makɛ bɛla wuu la, la de la yãma ĩyã, tɩ tõma n ẽŋɛ se’em na wʋn dɛna zãsŋɔ bɔ ya. Tɩ ya «da ẽŋɛ yõsɛ lan gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam se’em na.» Bɛla, ya nẽra nẽra da zẽkɛ a mẽŋa wẽ’era yõ’ogɔ la nẽra ayɩla dee pɔ’ɔra ayẽma. 7Bẽm soe tɩ fõn tẽ’esɛ tɩ fõn gãnnɩ fʋ taaba? Bẽm tɩ fõn tarɩ tɩ la dagna Nawẽnnɛ n bɔ fɔ? La fʋ sãn to’oge, wãne tɩ fʋ pa’ala fʋ mẽŋa wʋ fʋ ka to’oge mɛ na?

8Ya tẽ’esɛ tɩ yãma põn tara Nawẽnnɛ bõntarsõm na wuu tɩ la seke mɛ. La yãma lebge la na’adõma dee tɩ tõma ka pa’asɛ. Mam boorɩ nɩ tɩ ya sɩrɩ dɛna la na’adõma, tɩ tõma mẽ po di na’am na. 9Mam tẽ’esɛ tɩ Nawẽnnɛ looge tõma sɛba n de a Tõntõnɩba la, tɩ tɩ bɔna la nẽrba la wuu poorʋm, ãna wʋ nẽrba tɩ ba di ba sarɩya yetɩ ba kʋ ba, tɩ dũnia dõma wuu bɩsra dee la’ara, nẽrsaalba, la malɛkadõma wuu. 10Tõma ãn wʋ zɔllɔ Krisi ĩyã, la yãma tẽ’esɛ tɩ yãma de la yɛm dõma Krisi doosgo pʋam. Ya tẽ’esɛ tɩ tõma ka tarɩ pãŋa, la yãma tarɩ pãŋa. Nẽrba pɔ’ɔrɩ tõma mɛ, la ba nã’asrɩ yãma mɛ. 11Kɔm la koyũuro tarɩ tõma mɛ, tɩ tõma ka tara fu-sõma, tɩ ba nãmsra tõma, tɩ tõma ɛɛra yɛ’ɛna halɩ wa paam wakat-ẽna. 12La tõma tõnnɩ la tɩ yõ’ogɔ pãŋa nãmsra yẽta tɩ nõorɛ dia. Ba sãn tʋ tõma, tõma pʋ’ʋsrɩ la Nawẽnnɛ bɔ’ɔra ba. Ba sãn nãmsra tõma, tõma wĩbri mɛ. 13Ba sãn tɔgɛ tõma yetɔg-be’ero, tõma lebsrɩ la yetɔg-sõma. Dũnia dõma bɩsrɩ tõma, tɩ tõma ãna wʋ sɔgrɔ la, ka tara võorɛ ba zẽ’am, halɩ wa paam zĩna.

14Mam ka gʋlsɛ wãna bɔ ya tɩ m botɩ yãnnɛ yõkɛ ya, mam yetɩ m kã’an ya mɛ wʋ m kɔma tɩ m nõŋɛ la. 15Baa ya sãn tara nẽrba tʋspia tɩ ba bɩsra ya Krisi doosgo la pʋam, ya tarɩ la sɔ ayɩla mã’a. Mam n de ya sɔ Azezi-krisi doosgo la pʋam, mam n wa’am wa mõolɛ kõ-yẽlga la bɔ ya, tɩ ya yẽ vɔm na ĩyã. 16Bɛla, mam belnɩ ya mɛ tɩ ya ɩta mam n ɩtɩ se’em na. 17Bɛla tɩ mam tõm Atimõtɩ ya zẽ’am. A de la mam bi-nõŋrɛ n de sɩra dãana Zuudãana doosgo la pʋam. Ẽŋa n wʋn tẽegɛ ya mam n vɔa se’em Krisi doosgo la pʋam, la de la bõn-bãma tɩ mam zãsnɩ Azezi nẽrba n lagsrɩ zẽ’a woo la.

18Ya nẽrba basɛba tẽ’esrɩ tɩ mam kãn leme wa’am ya zẽ’am, zẽkra ba mẽnsɩ. 19La Zuudãana la sãn bɔɔra, la kãn yuuge dee tɩ mam wa’am ya zẽ’am, la mam wʋn bãŋɛ sɛla tɩ zẽk-m-mẽŋa dõma la wʋn tã’agɛ ẽŋɛ, tɩ la sãn dagna ba yetɔga la mã’a. 20Se’ere n soe la, Nawẽnnɛ so’olʋm dagɩ nõorɛ yetɔga, la de la pãŋa. 21Yãma boorɩ la bẽm? Yãma boorɩ tɩ m wa’am na kafõbga bɩɩ? Bɩɩ m wa’am na nõŋlʋm la sũ-bʋgsʋm?

5

Krisi nẽra ka masɛ tɩ a ɩta yalsɩ

1Ba tɔgrɩ tɩ ya ɩtɩ la yalsɩ, halɩ yalsɩ sɛka buuri tɩ baa sɛba n ka dolɩ Nawẽnnɛ ka sakɛ ɩta. Mam wõm tɩ ba yetɩ nẽra ayɩla n boe ya pʋam gã la a sɔ pɔga. 2Dee tɩ yãma zẽkra ya mẽŋa. La de nɩ na yãma sũure sã’am, tɩ ya yese bʋra-sɛka n ẽŋɛ yel-be’e-ẽŋa la ya tẽŋasʋka.

3Baa mam n ka boe yãma zẽ’am, mam pʋtẽ’erɛ boe la ya lɛ mɛ. La mam põn di bʋra-sɛka n ẽŋɛ yel-be’e-ẽŋa la sarɩya mɛ wʋ mam boe la yãma lɛ, 4yele la Zuudãana Azezi yʋ’ʋrɛ yetɩ: Yãma n lagsɛ la taaba, tɩ mam pʋtẽ’erɛ bɔna la yãma, tɩ Zuudãana Azezi pãŋa bɔna la ya lɛ la, 5ya yese nẽr-ẽŋa ya tẽŋasʋka basɛ Asũtãana nu’usum tɩ a sã’am a ĩyã, dee tɩ a sɩa wʋn yẽ fãarɛ tɩ Zuudãana Azezi lemŋo daarɛ.

6Yãma n zẽkrɩ ya mẽnsɩ la, la ka ãn sõŋa. Yãma ka mi tɩ dãbɩllɛ fẽe n botɩ borborɩ zom wuu ukra? 7Yese-ya tõon-be’e-ẽŋa n ãn wʋ dãbɩllɛ la ya tẽŋasʋka, bɛla tɩ ya wʋn ãna sõŋa wʋ zom paalga tɩ ba ka ẽŋɛ dãbɩllɛ ba pʋam. Ya põn ãna sõŋa wʋ borborɩ n ka tarɩ dãbɩllɛ la. Se’ere n soe la, Krisi daan sakɛ mɛ tɩ ba kʋ ẽ tõma ĩyã wʋ Zɔɔg-basɛ kibsa pebila la. 8Bɛla, basɛ-ya tɩ tɩ yese pʋtẽ’e-be’ero, la tõon-be’ero wuu tɩ vɔm pʋam, dee dɛna pʋpeelem dõma, la sɩra dõma wʋ ba diti Zɔɔg-basɛ kibsa la borborɩ n ka tarɩ dãbɩllɛ la.

9Mam n daan gʋlsɛ gõn-sɛka la, mam daan yele ya tɩ ya da lagɩm na sɛba n ɩtɩ yalsɩ. 10Mam ka tɔgrɩ nẽr-sɛba wuu n boe dũnia pʋam ɩta yalsɩ, bɩɩ nõŋɛ bõnɔ, bɩɩ dɛna nayigba, bɩɩ bag-kãabrɩba n ka dolɩ Nawẽnnɛ na yelle. Ya sãn yetɩ ya welge ya mẽŋa la bãma, dẽnɩ tɩ ya yese dũnia wã pʋam. 11Mam daan gʋlsɛ bɔ ya yetɩ, ya da dɔla la nẽr-sɛka n yetɩ a mẽŋa tɩ ẽŋa dolɩ la Nawẽnnɛ dee ɩta yalsɩ, bɩɩ nõŋɛ bõnɔ, bɩɩ kãabra baga, bɩɩ tʋʋra nẽrba, bɩɩ yũura dãam bugra, bɩɩ zũura. Da põn lagɩm-ya la nẽr-ẽŋa dãana di.

12-13La dagɩ mam n wʋn di sɛba n ka dolɩ Nawẽnnɛ na sarɩya, Nawẽnnɛ n wʋn di ba sarɩya. La de la yãma sɛba n boe la taaba la n wʋn di taaba sarɩya, wʋ lan gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ: «Dige-ya tõon-be’ero dãana la ya pʋam.»

6

Sarɩyadia yelle

1Ya nẽra ayɩla sãn tara yelle la a tadãana, bẽm tɩ a tarɩ ẽ wɛ’ɛsa sɛba n ka dolɩ Nawẽnnɛ zẽ’am tɩ ba ka mãalɛ yelle la, dee ka tarɩ ẽ wɛ’ɛsa Nawẽnnɛ nẽrba zẽ’am? 2Yãma ka mi tɩ Nawẽnnɛ nẽrba n wʋn wa di dũnia dõma sarɩya? La yãma sãn wʋn wa di dũnia dõma sarɩya, ya ka tã wʋn di yel-pɩg-bãna wã sarɩya? 3Yãma ka mi tɩ tõma n wʋn wa di malɛkadõma sarɩya? Lan de bɛla la, bẽm tɩ yãma ka tãna wʋn di dũnia wã yɛla sarɩya? 4La yãma sãn tara yel-bãna buuri la taaba, yãma tarɩ sẽnna la sɛba n ka mi Nawẽnnɛ sore yɛla la zẽ’am. 5Mam yetɩ ya tɩ la de la yãnnɛ bɔ ya. Bɛla, nẽra baa ayɩla ka boe yãma pʋam n tarɩ yɛm, wʋn tã’agɛ mãalɛ yel-sɛba tɩ yãma tarɩ la taaba la? 6La ka masɛ tɩ yãma n de sɔbiisi sãn tara yelle la taaba, ya tara taaba sẽnna sarɩyaditba n ka dolɩ Nawẽnnɛ zẽ’am.

7Yãma n tarɩ taaba sẽnna sarɩyadia zẽ’am na, la põn pa’alɛ tɩ ya tuuge mɛ zozo’e. Nẽra sãn ẽŋɛ ya be’em, bɩɩ zũ ya, bẽm tɩ yãma ka ɩta sugri, dee tara taaba sẽnna sarɩyadia zẽ’am? 8Yãma malɩn ɩta taaba la be’em, zũura taaba, yãma n de sɔbiisi Nawẽnnɛ doosgo pʋam na.

9Yãma ka mi tɩ tõon-be’ero dõma kãn yẽ zẽ’a Nawẽnnɛ so’olʋm pʋam? Da pã’asɛ ya mẽŋa. Nẽr-sɛba n ɩtɩ yalsɩ, bɩɩ sɛba n kãabrɩ baga, bɩɩ sɛba n gã la taaba pɔgba la taaba sɩrba, bɩɩ bʋra-sɛba n gã la taaba, 10bɩɩ nayigba, bɩɩ sɛba n nõŋɛ bõnɔ, bɩɩ sɛba n yũuri dãam bugra, bɩɩ sɛba n tʋʋrɩ nẽrba, bɩɩ fãarba, bãma kãn kẽ Nawẽnnɛ so’olʋm pʋam. 11Yãma nẽrba basɛba daan ãn na bɛla. La Nawẽnnɛ Sɩa peege yãma tõon-be’ero mɛ botɩ ya lebge Nawẽnnɛ nẽrba, masɛ a zẽ’am Zuudãana Azezi-krisi yʋ’ʋrɛ ĩyã.

Dɩkɛ ya ĩyã nã’asɛ Nawẽnnɛ

12Yãma nẽrba basɛba yetɩ: «Mam tarɩ sore wʋn ẽŋɛ sɛla woo mɛ.» La mam yetɩ ya tɩ dagɩ sɛla woo n tarɩ yõorɔ. Mam mẽ tarɩ sore wʋn ẽŋɛ sɛla woo mɛ. La mam kãn sakɛ lebge sɛla baa ayɩla yamŋa. 13Yãma yetɩ, dia boe la pʋʋrɛ ĩyã, tɩ pʋʋrɛ mẽ bɔna dia ĩyã. La de la sɩra, la Nawẽnnɛ wʋn sã’am bãma bayi la wuu mɛ. La nẽrsaala ĩyã ka boe yalsɩ ĩyã, a boe la Zuudãana ĩyã. Tɩ Zuudãana mẽ sɔna ĩyã la. 14Nawẽnnɛ n vo’oge tɩ Zuudãana Azezi la, ẽŋa n wʋn ken vo’oge tõma la a pãŋa. 15Yãma ka mi tɩ ya ĩyã la de la Azezi-krisi ĩyã la zẽ’a ayɩla? Bɛla, la ãn sõŋa tɩ nẽra dɩkɛ Krisi ĩyã zẽ’a ayɩla la sẽŋɛ ka lagɩm na pɔg-yalsɩ dõma mɛ bɩɩ? Ayɛɩ, la põn ka masɛ. 16Ya ka mi tɩ sɛka n lagɩm a mẽŋa la pɔg-sɛka n ɩtɩ yalsɩ, ẽŋa la pɔka la lebge la ĩyã ayɩla? La gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ, bʋraaga la pɔka sãn lagɩm taaba, bãma bayi lebge la ayɩla. 17La sɛka n lagɩm a mẽŋa la Zuudãana la, Nawẽnnɛ Sɩa botɩ a lebge la ayɩla la Zuudãana. 18Zoe-ya yalsɩ. Tõon-be’e-sɛba wuu tɩ nẽrsaala ɩtɩ la ka boe a ĩyã pʋam. La tõon-be’e-sɛka n de yalsɩ la boe la nẽrsaala ĩyã pʋam. 19Ya ka mi tɩ ya ĩyã la de la Nawẽnnɛ Sɩa deego? Nawẽnnɛ Sɩa la tɩ a bɔ ya la boe ya pʋam mɛ, ya ka soe ya mẽŋa. 20Nawẽnnɛ da ya la da’aga n de toogo, bɛla, dɩkɛ-ya ya ĩyã, nã’asra Nawẽnnɛ.

7

Pɔgdire yelle

1Mam yetɩ m lerge la yãma n daan gʋlsɛ soke mam se’em na: «La ãn sõŋa tɩ bʋraaga da di pɔga.» 2La, lan wʋn ẽŋɛ se’em tɩ ya da ẽŋɛ yalsɩ, bʋraaga woo di a pɔga, tɩ pɔka woo mẽ ele a sɩra. 3La bʋraaga bɔ a pɔga lan masɛ tɩ a bɔ ẽ sɛla la, tɩ pɔka mẽ bɔ a sɩra lan masɛ tɩ a bɔ ẽ sɛla la. 4Se’ere n soe la, pɔka ka soe a mẽŋa ĩyã. La de la a sɩra n soe ẽ. La bʋraaga mẽ ka soe a mẽŋa ĩyã. La de la a pɔga n soe ẽ. 5Pɔka la a sɩra da zagsɛ tɩ bãma kãn gã la taaba, sãn dagna tɩ ya ẽŋɛ la nõorɛ ayɩla looge wakatɛ fẽe tɩ ya pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ, bɛla poorʋm ya le lagɩm na taaba tɩ Asũtãana da botɩ ya ẽŋɛ be’em, ya sãn ka tã’agɛ yõkɛ ya mẽŋa. 6Mam n yele ya se’em wã, la dagɩ pẽrgrɛ, la de la sore tɩ mam pa’alɛ ya. 7La sãn dɛna mam tẽ’esgɔ, nẽra woo sãn dɛna dakõorɛ wʋ mam n ãn se’em wã, la ãn sõŋa. La nẽrsaala woo tarɩ la a bɔ’a tɩ Nawẽnnɛ bɔ ẽ. Ayɩla tarɩ la bɔ’a ayẽma, tɩ ayẽma mẽ tara bɔ’a ayẽma.

8Mam yetɩ sɛba n ka tara pɔgba bɩɩ n ka tara sɩrba, la pɔkõpa yetɩ, ba sãn ken bɔna bãma bayɩla mã’a wʋ mam n ãn se’em na, la ãn sõŋa. 9La ba sãn ka tãna wʋn yõkɛ ba mẽŋa, ba di pɔgba, bɩɩ ba ele sɩrba. La ãn sõŋa tɩ ya di pɔgba, bɩɩ ya ele sɩrba, sõna yãma n zĩ tɩ a yɛmleego tara ya nãmsra. 10La sãn dɛna sɛba n tarɩ pɔgba bɩɩ n tarɩ sɩrba la, mam yetɩ ya la wãna: La, la dagɩ mam mẽŋa nõorɛ, la de la Zuudãana Azezi nõorɛ: Pɔka da basɛ a sɩra. 11La a sãn basɛ a sɩra, a zẽa, a da le bɔta bʋraasɩ, bɩɩ ẽŋa la a sɩra la mãalɛ ba yelle la le naagɛ taaba. Bʋraaga mẽ da lebse a pɔga.

12La sãn dɛna nẽrba basɛba la, mam yetɩ la wãna: La de la mam mẽŋa n yele, la dagɩ Zuudãana nõorɛ: Bʋraaga n dolɩ Azezi sore sãn tara pɔga n ka dolɩ Azezi sore, dee sakɛ tɩ a bɔna la ẽ, a da lebse ẽ. 13La pɔka n dolɩ Azezi sore sãn tara sɩra n ka dolɩ Azezi sore, dee sakɛ tɩ a bɔna la ẽ, a da basɛ ẽ. 14Sɩra n ka dolɩ Azezi sore ãn sõŋa mɛ, a pɔga n de Nawẽnnɛ nẽra la ĩyã. La pɔka n ka dolɩ Azezi sore ãn sõŋa mɛ, a sɩra n de Nawẽnnɛ nẽra la ĩyã. Bɛla ba kɔma wʋn ãna sõŋa mɛ, sãn dagna bɛla, ba kɔma wʋn ãna wʋ nẽr-sɛba n ka dolɩ Nawẽnnɛ kɔma. 15La sɛka n ka dolɩ Azezi sore la, sãn bɔɔra tɩ a basɛ sɛka n dolɩ Azezi sore la, a basɛ ẽ tɩ a fõrgɛ. La sãn dɛna bɛla, la ka de pẽrgrɛ tɩ pɔka bɩɩ bʋraaga n dolɩ Azezi sore bɔna la sɛka n ka dolɩ Azezi sore. Nawẽnnɛ wi to tɩ tɩ vɔa la sũ-mã’asʋm la taaba. 16Pɔka, fõn ẽŋɛ la wãne bãŋɛ fõn sãn wʋn tã’agɛ botɩ fʋ sɩra la yẽ fãarɛ? Bɩɩ bʋraaga, fõn ẽŋɛ la wãne bãŋɛ fõn sãn wʋn tã’agɛ botɩ fʋ pɔga la yẽ fãarɛ?

Sɛla n tarɩ yõorɔ de la Nawẽnnɛ sakrɛ

17Sɛla n ãn sõŋa de la nẽra woo vɔa wʋ ẽn daan ãn se’em tɩ Nawẽnnɛ wi ẽ na, wʋ Zuudãana n bɔ ẽ tɩ a vɔa se’em na. La de la bɛla tɩ mam pa’alɩ Nawẽnnɛ nẽrba n boe zẽ’esɩ wuu tɩ ba ɩta. 18Nẽr-sɛka sãn wã, dee tɩ Nawẽnnɛ wi ẽ, a da ɛɛra tɩ a sʋgɛ wãaga la. Nẽr-sɛka n mẽ ka wã, dee tɩ Nawẽnnɛ wi ẽ, a da wã. 19Sɛka n wã, bɩɩ sɛka n ka wã, ba wuu ka tarɩ yõorɔ. Sɛla n tarɩ yõorɔ de la Nawẽnnɛ nõorɛ sakrɛ. 20Nẽra woo ken ãna wʋ ẽn daan ãn se’em tɩ Nawẽnnɛ wi ẽ na. 21Fʋ daan sãn dɛna la yamŋa tɩ Nawẽnnɛ wi fo, da basɛ tɩ fʋ yɛm yɔɔra. La sore sãn wa bɔna tɩ fʋ wʋn to’oge fʋ mẽŋa, fʋ doose bilam to’oge fʋ mẽŋa. 22La nẽr-sɛka n de yamŋa tɩ Zuudãana la wi ẽ, a de la nẽra tɩ Zuudãana botɩ a to’oge a mẽŋa. Bɛla mẽ, nẽr-sɛka n dagɩ yamŋa tɩ Zuudãana Krisi wi ẽ, a de la Krisi yamŋa. 23Nawẽnnɛ da ya la toogo, bɛla da lebge-ya nẽrba yamsɩ. 24Bɛla ĩyã, m sɔbiisi, nẽra woo vɔa Nawẽnnɛ nẽŋam wʋ ẽn daan ãn se’em tɩ Nawẽnnɛ wi ẽ na.

Apolɩ le tɔgɛ pɔgdire yelle

25Mam yetɩ m tɔgɛ la sɛba n ka tarɩ sɩrba bɩɩ pɔgba la yelle, mam ka to’oge nõorɛ Zuudãana Azezi zẽ’am. La de la mam mẽŋa pʋtẽ’erɛ, la ya wʋn bɔ mam sɩra Zuudãana la n zoe mam ninbãalga la ĩyã. 26Yel-sɛba n boe lɛɛlɛ wã ĩyã, mam tẽ’esɛ tɩ la ãn sõŋa tɩ nẽra woo ken ãna wʋ ẽn ãn se’em na. 27Fʋ sãn tara pɔga, da ɛɛra tɩ fʋ lebse ẽ. La fʋ sãn ka tara pɔga, da ɛɛra tɩ fʋ di pɔga. 28La fʋ sãn di pɔga, la dagɩ be’em. La pug-sɛka n mẽ ele sɩra, la dagɩ be’em. Nẽr-sɛba n tarɩ pɔgba, bɩɩ sɩrba la wʋn yẽ la sũ-sã’aŋɔ dũnia wã pʋam, bɛla tɩ mam ka bɔɔra tɩ yel-bãma paagɛ ya.

29M sɔbiisi, mam n yetɩ ya se’em n wãna: Wakat-sɛka tɩ Nawẽnnɛ bɔ tɔ la ka le zo’oge. Lan pɔsɛ lɛɛlɛ wã, la ãn sõŋa tɩ sɛba n tarɩ pɔgba la, ãna wʋ ba ka tarɩ pɔgba, 30tɩ sɛba n kellɩ, ãna wʋ ba ka kellɩ, tɩ sɛba n ɩtɩ sũ-yẽlga, ãna wʋ ba ka ɩtɩ sũ-yẽlga, tɩ sɛba n da’arɩ, ãna wʋ ba ka tarɩ sɛla tɩ ba da’arɩ la. 31Tɩ sɛba n yẽtɩ dũnia bõntarsõm, ãna wʋ ba ka yẽtɩ bõntarsõm. Se’ere n soe la, dũnia wã n ãn se’em wã tollɩ mɛ.

32Mam ka boorɩ tɩ ya yɛm yɔɔra la sɛla sɛla. Sɛka n ka tarɩ pɔga dɩkrɩ a pʋtẽ’erɛ wuu tõnna la Zuudãana la tõoma, a eerɩ la ẽŋa n wʋn ẽŋɛ se’em tɩ la ãna Zuudãana la sũure yẽlʋm. 33La sɛka n di pɔga, dũnia yɛla n pakɛ ẽ, a eerɩ la ẽŋa n wʋn ẽŋɛ se’em tɩ la ãna a pɔga sũure yẽlʋm. 34Bɛla, a pʋtẽ’erɛ n boorɩ se’em na pʋɩ mɛ. La pɔka bɩɩ pugla n mẽ ka tarɩ sɩra dɩkrɩ a pʋtẽ’erɛ wuu tõnna la Zuudãana la tõoma, a eerɩ la ẽŋa n wʋn ẽŋɛ se’em, tɩ a ĩyã, la a sɩa wʋn wa dɛna Nawẽnnɛ bõnɔ. La sɛka n tarɩ sɩra, dũnia yɛla n pakɛ ẽ, a eerɩ la ẽŋa n wʋn ẽŋɛ se’em, tɩ la ãna a sɩra sũure yẽlʋm. 35La de la yãma sõŋrɛ ĩyã tɩ mam yele bɛla. Mam ka boorɩ tɩ m mõrgɛ ya dɩkɛ yelle dɔglɛ ya zuto. Mam boorɩ tɩ ya tõm na sɛla n ãn sõŋa, la ya dɩkɛ ya mẽŋa wuu bɔ Zuudãana la, tõnna a tõoma.

36La sãn dɛna sɛba n lɛgrɩ pugunto tɩ ba di la, sɛka sãn tẽ’esɛ tɩ ẽŋa sãn basɛ a zɛba la ka di ẽ, ẽŋa ẽŋɛ ẽ na be’em, dee tɩ a yɛmleego tara ẽ, a di ẽ wʋ ẽn tẽ’esɛ se’em na, tɩ la dagɩ be’em. 37La nẽr-sɛka sãn tẽ’esɛ a pʋtẽ’erʋm sõŋa sõŋa tɩ ẽŋa kãn di ẽ, tɩ pẽrgrɛ ka bɔna mĩ, a sãn wʋn tã’agɛ yõkɛ a mẽŋa, a ẽŋɛ wʋ ẽn tẽ’esɛ se’em na, tɩ la ãn sõŋa. 38Bɛla, nẽr-sɛka n di pɔga, a ẽŋɛ sõŋa. La nẽr-sɛka n mẽ ka di pɔga, a ẽŋɛ sõŋa gãnna.

39Pɔg-sɛka n ele, dẽnɩ tɩ a bɔna la a sɩra lɛ, ẽn ken vɔa wakatɛ la. La a sɩra la sãn ki, sore boe mɛ tɩ a le ele nẽr-sɛka tɩ a boorɩ, la dẽnɩ tɩ a dɛna nẽra n dolɩ Zuudãana Azezi sore. 40La mam tẽ’esɛ tɩ a sãn ka le ele sɩra, a sũure wʋn ãna yẽlʋm gãnna ẽn ele. Mam tẽ’esɛ tɩ mam tarɩ la Nawẽnnɛ Sɩa pa’ala ya.

8

Baga nẽnnɔ yelle

1La sãn dɛna bõn-sɛba tɩ ba dɩkɛ kãabɛ bɔ baga la nẽnnɔ yelle, tɩ mi tɩ tɩ wuu tarɩ bãŋrɛ mɛ, wʋ yãma n yele se’em na. La bãŋrɛ botɩ nẽra zẽkra la a mẽŋa. La nõŋlʋm sõŋrɩ nẽrba mɛ. 2Nẽr-sɛka sãn tẽ’esɛ tɩ ẽŋa mi sɛla, a ken ka mina wʋ lan masɛ tɩ a mina se’em. 3La nẽra sãn nõŋɛ Nawẽnnɛ, Nawẽnnɛ mi ẽ mɛ.

4Bɛla, la sãn dɛna baga nẽnnɔ na yelle, tɩ mi tɩ baga de la sɛla n de zãŋa dũnia wã zuo, dee ken mina tɩ Nawẽnnɛ ayɩla mã’a n boe. 5Bõndõma n boe saazuum bɩɩ tẽŋa zuo, tɩ nẽrsaalba wi’iri tɩ wẽna. Asɩra, bõndõma zozo’e n boe tɩ nẽrsaalba wi’iri tɩ wẽna, bɩɩ zuudãandõma. 6La tõma mi tɩ Nawẽnnɛ ayɩla n boe dɛna tɩ Sɔ n nãam sɛla woo, la ẽŋa ĩyã tɩ tɩ vɔa. La tõma ken mina tɩ Zuudãana ayɩla mã’a n boe, a de la Azezi-krisi, la doose la ẽŋa tɩ sɛla woo bɔna, la ken doose la ẽŋa tɩ tɩ tara vɔm.

7La, la dagɩ nẽra woo n mi wãna. Nẽrba basɛba malʋm baga mɛ, tɩ halɩ la zĩna ba sãn obe baga nẽnnɔ, ba ken tẽ’esra a yelle mɛ tɩ la sɩrɩ de la baga dia. La ban ka mi Nawẽnnɛ sore yɛla sõŋa la, ba tẽ’esrɩ ba sũure pʋam tɩ ba ẽŋɛ la be’em. 8La dagɩ dia n wʋn botɩ tɩ lɛm Nawẽnnɛ. Tɩ sãn ka di, sɛla ka pɔ’ɔrɩ tɔ, la tɩ sãn di, a ka pa’asrɩ tɩ sɛla.

9La guuse ya mẽŋa, tɩ yan tarɩ nõorɛ dita sɛla woo la, da basɛ tɩ nẽr-sɛba n ka tarɩ pãŋa Nawẽnnɛ sore doosgo pʋam na tõm tõon-be’ero. 10Nẽr-sɛka n ka mi Nawẽnnɛ sore yɛla sõŋa la, sãn yẽ fõn tarɩ bãŋrɛ la n zĩ baga kãabgɔ zẽ’am ɔbra nẽnnɔ, la wʋn pã’asɛ ẽ tɩ a mẽ obe la baga nẽnnɔ. 11Bɛla, fõn bãŋrɛ la wʋn basɛ tɩ nẽr-ẽŋa n ka tarɩ pãŋa Nawẽnnɛ sore doosgo pʋam na sã’am mɛ, a de la fʋ sɔbia tɩ Krisi ki a ĩyã. 12Fʋ sãn tõm tõon-be’e-ẽna sã’am fʋ sɔbia n ka mi Nawẽnnɛ sore yɛla sõŋa pʋtẽ’erɛ, fʋ ẽŋɛ la Krisi be’em. 13Bɛla, la sãn dɛna dia n wʋn basɛ tɩ mam sɔbia tõm tõon-be’ero, mam kãn le malɩn di ẽ, tɩ m da basɛ tɩ m sɔbia tõm tõon-be’ero.

9

Apolɩ basɛ ẽn tarɩ sore wʋn ẽŋɛ sɛla

1Mam ka soe m mẽŋa tãna wʋn ẽŋɛ mam n boorɩ se’em mɛ bɩɩ? Mam dagɩ la Krisi Tõntõnna bɩɩ? Mam daan ka yẽ tɩ Zuudãana Azezi mɛ bɩɩ? La dagɩ tõon-sɛba tɩ mam tõnnɩ bɔ’ɔra Zuudãana la n basɛ tɩ yãma bɔ ẽ sɩra? 2Baa nẽrba basɛba sãn ka sakɛ tɩ mam de Krisi Tõntõnna, yãma masɛ mɛ tɩ ya sakɛ. Yãma n dolɩ Krisi sore la, n de sɛla n pa’alɛ tɩ mam de Krisi Tõntõnna. 3Sɛba n zɛrgrɩ mam na, mam tɔgrɩ la wãna lɛrgra ba. 4Tõma ka tarɩ sore tɩ ba bɔ tɩ dia la ko’om tɩ tõoma la ĩyã? 5Tõma ka tarɩ sore wʋn di pɔgba n dolɩ Nawẽnnɛ sore tɩ ba dɔla tɩ ɛɛra wʋ tɩ Tõntõn-taaba, la Zuudãana yɩbsɩ, la Apɩyɛɛrɩ n ɩtɩ se’em na bɩɩ? 6Yãma tẽ’esɛ tɩ mam na Abarnabasɩ mã’a n de tɩ tõnna tɩ mẽŋa dita bɩɩ? 7Ãne n de sʋdaaga dee bɩsra a mẽŋa dia yelle? Ãne n sele tɩɩsɩ dee ka dita ba biɛ? La ãne n gu’uri dũnsi dee ka dita ba ɩɩlʋm?

8Mam ka yele bɛla la nẽrsaala pʋtẽ’erɛ mã’a. Nawẽnnɛ lɔɔ la mẽ yele la bɛla. 9La gʋlsɛ lɔɔ tɩ Nawẽnnɛ yʋʋn bɔ Amoyisi gõnnɔ la pʋam yetɩ: «Da ẽŋɛ-ya naafɔ n kɔɔrɩ nõorɛ yʋka.» La de la niigi yelle mã’a tɩ Nawẽnnɛ yʋʋn tɔgɛ bɩɩ? 10Ayɛɩ, la de la tõma yelle tɩ la gʋlsɛ bɛla. Bɛla nẽr-sɛka n kɔɔrɩ tarɩ pʋtẽ’erɛ tɩ a wʋn yẽ mɛ, tɩ sɛka n wẽ’erɩ bõnkɔɔla mẽ tarɩ pʋtẽ’erɛ tɩ a wʋn yẽ, dẽnɩ tɩ ba wuu yẽ ba pʋrɛ. 11Tõma n mõolɛ Nawẽnnɛ yetɔga la bɔ ya la, la ãn wʋ bõnbuuri tɩ tõma bʋrɛ. Bɛla, la masɛ mɛ tɩ ya looge ya bõntarsõm na sõŋɛ tõma wʋ bõnkɔɔla pʋrɛ tɩ ya bɔ tõma. 12Nẽrba basɛba sãn tara nõorɛ tɩ ba to’oge yãma bõntarsõm, tõma n tarɩ nõorɛ tɩ tɩ to’oge yãma bõntarsõm gãnna. La tõma ka to’oge ya sɛla wʋ tõma n tarɩ nõorɛ se’em na, tõma sakɛ nãmsgɔ mɛ sɛla woo pʋam, tõma ka boorɩ tɩ tɩ gu Krisi kõ-yẽlga la mõolgɔ.

13Yãma ka mi tɩ sɛba n tõnnɩ Wẽnde-kãtɛ la pʋam, diti la bilam? La tɩ sɛba n kãabrɩ bɔ’ɔra Nawẽnnɛ na, to’orɩ ba pʋrɛ la kãabgɔ zẽ’a na? 14Bɛla, Zuudãana la bɔ nõorɛ mɛ tɩ sɛba n mõolɩ kõ-yẽlga la, mẽ tɔ’ɔra ba dia bilam.

15La mam ka to’oge ya sɛla baa ayɩla wʋ mam n tarɩ nõorɛ se’em na. La mam ka gʋlsɛ bɛla mẽ yetɩ ya bɔ mam sɛla. Baa mam sãn wʋn ki sõɩ, tɩ nẽra da wa basɛ tɩ mam ka tara yẽsõm. 16Mam n mõolɩ Nawẽnnɛ kõ-yẽlga la, mam ka tã wʋn wẽ m yõ’ogɔ a ĩyã. La de la pẽrgrɛ tɩ mam mõolɛ. Mam sãn ka mõolɛ kõ-yẽlga la, mam wʋn yẽ la toogo. 17La sãn de nɩ la mam mẽŋa n looge yɛm mõola kõ-yẽlga la, mam wʋn to’oge nɩ la yɔɔrɔ. La, lan de pẽrgrɛ tɩ mam mõolɛ la, la de la tõonɛ tɩ Nawẽnnɛ dɩkɛ dɔglɛ mam zuo. 18Bɛla, bẽm n de mam yɔɔrɔ? La de la mam n mõolɩ kõ-yẽlga la bɔ’ɔra nẽrba zãŋa, dee ka tɔ’ɔra ba sɛla wʋ mam tarɩ nõorɛ se’em na.

19Mam soe m mẽŋa mɛ, mam dagɩ nẽra yamŋa. La baa bɛla, mam dɩkɛ m mẽŋa lebge la nẽrba wuu yamŋa, tɩ m tã’agɛ botɩ ba nẽrba zozo’e dɔla Krisi. 20Mam sãn bɔna Zifdõma zẽ’am, mam vɔa wʋ Zifdõma la, tɩ m tã’agɛ botɩ ba doose Azezi. Amoyisi lɔɔ la ka le tara nõorɛ la mam, la mam sãn bɔna la nẽr-bãma n dolɩ lɔɔ la, mam sakrɩ lɔɔ wʋ bãma la, tɩ m botɩ sɛba n dolɩ lɔɔ la doose Azezi. 21La mam sãn bɔna nẽr-sɛba n ka dolɩ lɔɔ la zẽ’am, mam vɔa wʋ nẽr-sɛba n ka dolɩ lɔɔ la, tɩ m botɩ ba doose Azezi. La bɛla ka pa’alɛ tɩ mam ka dolɩ Nawẽnnɛ lɔɔ la. Mam dolɩ la Krisi lɔɔ. 22Mam sãn bɔna la nẽr-sɛba n ka tarɩ pãŋa Nawẽnnɛ sore doosgo pʋam, mam vɔa wʋ bãma, tɩ m sõŋɛ ba tɩ ba da basɛ Nawẽnnɛ sore. Mam ɩtɩ sɛla woo la bɛla bɔ’ɔra nẽrba buuri wuu, ɩta mam wʋn ẽŋɛ se’em tɩ m tã’agɛ fãagɛ ba nẽrba basɛba. 23Nawẽnnɛ kõ-yẽlga la ĩyã tɩ mam ɩta bɛla wuu tɩ m wa po to’oge a pʋrɛ.

24Yãma mi tɩ zʋa pʋam, zɔtba la wuu lagɩm zɔta mɛ, la ba nẽra ayɩla mã’a n wʋn zoe yãŋɛ to’oge bɔ’a. Bɛla, mõrgɛ-ya wʋ zɔtba n zotɩ se’em na, tɩ ya yãŋɛ to’oge bɔ’a Nawẽnnɛ zẽ’am. 25Zɔtba wuu yõkrɩ ba mẽŋa mɛ sɛla woo pʋam tɩ ba to’oge bɔ’a n kãn yuuge dee sã’am. La tõma yõkrɩ tɩ mẽŋa tɩ tɩ wa to’oge la bɔ’a n kãn malɩn sã’am. 26Bɛla n soe tɩ mam ka zɔta yoo yoo, la mam ka zɛbrɩ yoo yoo wʋ nẽra n wẽ’erɩ kʋsebgo. 27Mam mõrgrɩ m ĩyã mɛ tara m mẽŋa sõŋa sõŋa. Se’ere n soe la, mam ka boorɩ tɩ mam n mõolɩ kõ-yẽlga la bɔ’ɔra nẽrba la, mam mẽŋa wa koŋe yɔɔrɔ Nawẽnnɛ zẽ’am.

10

Ɩsrayɛlɩ dõma mãmsgɔ

1M sɔbiisi, mam boorɩ tɩ ya tẽ’esɛ la tɩ yaabdõma n yʋʋn dolɩ Amoyisi la yelle. Ba wuu yʋʋn boe la sawatɛ la tẽŋa, la ba wuu yʋʋn doose la ko-kãtɛ la pʋam tole. 2La ãn wʋ Nawẽnnɛ yʋʋn mise ba mɛ sawatɛ la pʋam, la ko-kãtɛ la pʋam tɩ ba dɛna ayɩla la Amoyisi. 3Ba wuu yʋʋn di la dia ayɩla, dee yũ ko’om ayɩla n ze’ele Nawẽnnɛ zẽ’am. 4Ba yʋʋn yũ la ko’om n yesrɩ tãmpĩa tɩ Nawẽnnɛ bɔ ba pʋam. Tãmpĩ-ẽŋa yʋʋn de la Krisi n dolɩ ba. 5La baa bɛla, ba nẽrba zozo’e yʋʋn ka ɩtɩ sɛla n masɛ Nawẽnnɛ yɛm, tɩ a basɛ tɩ ba ki weego la pʋam. 6Bõn-bãna wuu ẽŋɛ tɩ la pa’alɛ la tõma, tɩ tɩ da bɔɔra tɩ ẽŋɛ be’em wʋ bãma la. 7Da dɔla-ya baga wʋ bãma basɛba n yʋʋn ẽŋɛ se’em na. La gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ: «Nẽrba la zĩ’ire mɛ di dee yũ, dee isge dɛ’ɛna.» 8Tɩ da ɩta yalsɩ wʋ bãma basɛba n yʋʋn ẽŋɛ se’em, tɩ ba nẽrba tʋspisyi la atã ki daarɛ ayɩla la. 9Tɩ da makɛ-ya tɩ Zuudãana la bɩsɛ wʋ bãma basɛba n yʋʋn ẽŋɛ se’em, tɩ bõnsɛ’ɛdõma kʋ ba la. 10Tɩ da yõnna-ya la Nawẽnnɛ wʋ bãma basɛba n yʋʋn yõm se’em, tɩ kũm malɛka kʋ ba la.

11Bõn-bãma wuu yʋʋn ẽŋɛ tɩ yaabdõma tɩ la dɛna la mãmsgɔ bɔ nẽrba basɛba. La ba gʋlsɛ bɛla, tɩ la dɛna la zãsŋɔ bɔ tõma sɛba n boe wakat-ẽna tɩ dũnia lɛm ba’asgɔ wã. 12Bɛla, nẽr-sɛka n tẽ’esɛ tɩ ẽŋa ɩtɩ sõŋa dee zɛ sõŋa, a guuse da lui. 13Yel-sɛba n paarɩ ya la, la de la yel-bãma n mẽ paarɩ nẽrba basɛba. La Nawẽnnɛ de la sɩra dãana, a kãn basɛ tɩ yel-sɛka n gãnnɩ ya pãŋa paagɛ ya. La yelle pʋam, a wʋn bɔ ya pãŋa tɩ ya wĩbe, dee ẽŋɛ sore tɩ ya yese.

Baga dia, la Zuudãana kũm tẽerɛ dia yelle

14Bɛla m sɔbiisi, yese-ya ya mẽŋa baga kãabgɔ pʋam. 15Mam tɔgrɩ bɔ’ɔra ya wʋ ya de la nẽr-sɛba n tarɩ yɛm. Ya mẽŋa tẽ’esɛ mam n yetɩ ya sɛla la võorɛ. 16Bõn-yũula la tɩ tõma ẽn dɩkɛ pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ dee yũ la, pa’alɛ tɩ tõma lagɩm na Krisi dɛna ayɩla, a zɩɩm n yese bɔ tõma la ĩyã. La borborɩ la tɩ tõma ẽn fiise pʋɩ taaba obe la, pa’alɛ tɩ tõma lagɩm na Krisi dɛna ĩyã ayɩla. 17Borborɩ la n de ayɩla la, tõma mẽ de la ĩyã ayɩla, baa tõma n zo’oge la. Se’ere n soe la, tɩ wuu lagɩm ɔbra la borbor-ẽŋa ayɩla.

18Tẽ’esɛ-ya Ɩsrayɛlɩ dõma yelle. Sɛba n diti di-sɛba tɩ ba dɩkɛ kãabɛ Nawẽnnɛ kãabgɔ bĩmbĩnne zuo la, ba lagɩm na Nawẽnnɛ. 19Bẽm tɩ mam yɛta wãna? Yãma tẽ’esɛ tɩ mam yetɩ bagrɛ, bɩɩ di-sɛba tɩ ba kãabɛ bɔ bagrɛ la, de la sɛla bɩɩ? Ayɛɩ. 20Mam yetɩ ya mɛ tɩ ya bãŋɛ tɩ sɛla tɩ bag-kãabrɩba kãabrɩ la, ba kãabrɩ bɔ’ɔra la kʋlkã’arsɩ, dagɩ Nawẽnnɛ. Mam ka boorɩ tɩ ya lagɩm na kʋlkã’arsɩ. 21Ya ka tã wʋn yũ Zuudãana Azezi bõn-yũula, dee le yũ kʋlkã’arsɩ bõn-yũula, ya ken ka tãna wʋn di Zuudãana kũm tẽerɛ dia, dee le di kʋlkã’arsɩ dia. 22Tɩ sãn ɩta bɛla, tɩ wʋn botɩ Zuudãana sũure n isge. Yãma tẽ’esɛ tɩ tõma tarɩ pãŋa gãnna ẽ mɛ bɩɩ?

Nã’asra-ya Nawẽnnɛ sɛla woo pʋam

23Yãma nẽrba basɛba yetɩ: «Sore boe mɛ tɩ tɩ ẽŋɛ sɛla woo.» Asɩra, la, la dagɩ sɛla woo n tarɩ yõorɔ. Ba yetɩ: «Sore boe mɛ tɩ tɩ ẽŋɛ sɛla woo.» La, la dagɩ sɛla woo n sõŋrɩ. 24Nẽra nẽra da ɛɛra a mẽŋa sõŋrɛ mã’a, ɛɛra-ya taaba sõŋrɛ.

25Ya tarɩ sore tɩ ya da nẽn-sɛba wuu tɩ ba koosrɩ da’asɩ pʋam obe mɛ. Da basɛ-ya tɩ la nãmsra ya pʋtẽ’era tɩ ya soke nẽnnɔ na n ze’ele zẽ’a. 26La gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ: «Dũnia, la bõn-sɛba wuu n boe a pʋam de la Zuudãana Nawẽnnɛ bõnɔ.»

27Nẽra n ka bɔ Azezi sɩra sãn wi ya tɩ ya wa’am a yire wa di, tɩ ya sakɛ sẽŋɛ, di-ya di-sɛba wuu tɩ a tarɩ wa bɔ ya la, da basɛ-ya tɩ la nãmsra ya pʋtẽ’era, tɩ ya soke nẽnnɔ na n ze’ele zẽ’a. 28La nẽra sãn yele ya yetɩ: «Di-bãna wã de la bagrɛ dia», da di-ya, sɛka n yele ya bɛla la ĩyã, tɩ la da nãmsɛ a pʋtẽ’erɛ. 29La dagɩ yãma mẽŋa pʋtẽ’era yelle tɩ mam yele, la de la nẽr-sɛka n yele ya la pʋtẽ’erɛ.

La yãma mẽ tã soke mam yetɩ: «Bẽm soe tɩ nẽra ayẽma pʋtẽ’erɛ wʋn gu mam, tɩ mam kãn di sɛla tɩ mam tarɩ nõorɛ tɩ m di? 30Mam sãn pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ dia ĩyã dee di, bẽm tɩ nẽra wʋn zɛrgɛ mam la bõn-sɛka tɩ mam pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ a ĩyã?»

31Lan de se’em na, ya sãn dita mɛ, bɩɩ ya yũuri mɛ, bɩɩ sɛla woo tɩ ya ɩtɩ, ɩta-ya ba wuu nã’asra Nawẽnnɛ. 32Da ẽŋɛ-ya sɛla Zifdõma, bɩɩ sɛba n dagɩ Zifdõma, bɩɩ Nawẽnnɛ nẽrba zẽ’am tɩ la gu ba Nawẽnnɛ sore doosgo. 33Ɩta-ya wʋ mam n ɩtɩ se’em na. Mam mõrgrɩ mɛ tɩ m ẽŋɛ sɛla n ãn nẽra woo sũure yẽlʋm sɛla woo pʋam, mam ka eerɩ m mẽŋa sõŋrɛ, mam eerɩ la nẽrba zozo’e sõŋrɛ, tɩ ba tã’agɛ yẽ fãarɛ.

11

1Ɩta-ya mam n ɩtɩ se’em na, wʋ mam mẽ n ɩtɩ wʋ Krisi n ɩtɩ se’em na.

Bʋraaga la pɔka n wʋn ãna se’em Wẽndeto pʋam

2Mam pẽgrɩ ya, yãma n tẽrɩ mam yelle sɛla woo pʋam, dee dɔla bõn-sɛba wuu tɩ mam pa’alɛ ya la. 3La mam boorɩ tɩ ya bãŋɛ tɩ Krisi de la nẽra woo zuudãana, tɩ sɩra mẽ dɛna a pɔga zuudãana, tɩ Nawẽnnɛ dɛna Krisi zuudãana. 4Bɛla, bʋra-sɛka n pʋ’ʋsrɩ Nawẽnnɛ, bɩɩ n to’oge Nawẽnnɛ yetɔga tɔgra bɔ’ɔra nẽrba, dee vuge a zuugo, a pɔ’ɔrɩ la a zuudãana. 5La pɔg-sɛka n pʋ’ʋsrɩ Nawẽnnɛ, bɩɩ n to’oge Nawẽnnɛ yetɔga tɔgra bɔ’ɔra nẽrba, dee ka vuge a zuugo, a pɔ’ɔrɩ la a zuudãana. La ãn wʋ ẽn põn a zuugo la. 6Pɔka sãn ka bɔɔra tɩ a vuge a zuugo, a yi sɛ a zomto. La tɩ mi tɩ la de la yãnnɛ bɔ pɔka tɩ a põn a zuugo, bɩɩ a sɛ a zomto. Bɛla, dẽnɩ tɩ a vuge a zuugo. 7Bʋraaga ka de a vuge a zuugo, se’ere n soe la, Nawẽnnɛ nãam ẽ tɩ a wõna la a mẽŋa, dɛna nã’asgɔ bɔ ẽ. La pɔka de la nã’asgɔ bɔ bʋraaga. 8Nawẽnnɛ ka dɩkɛ pɔka kõbrɛ nãam bʋraaga, a daan dɩkɛ la bʋraaga kõbrɛ nãam pɔka. 9La Nawẽnnɛ ka nãam bʋraaga pɔka ĩyã, la a nãam pɔka la bʋraaga ĩyã. 10Bɛla ĩyã, la malɛkadõma ĩyã, la masɛ tɩ pɔka vugra a zuugo tɩ la pa’alɛ tɩ a tarɩ nõorɛ. 11La Zuudãana doosgo la pʋam, pɔka boe la bʋraaga nu’usum, tɩ bʋraaga mẽ bɔna pɔka nu’usum. 12Nawẽnnɛ daan dɩkɛ la bʋraaga nãam pɔka. Tɩ pɔgsɩ mẽ dɔgra bʋraasɩ. Bɛla wuu ze’ele la Nawẽnnɛ zẽ’am.

13Tẽ’esɛ-ya ya mẽŋa bɩsɛ. La masɛ tɩ pɔka pʋ’ʋsra Nawẽnnɛ nẽr-kʋʋŋɔ pʋam dee ka vuge a zuugo? 14Nẽrba wuu mi mɛ tɩ bʋraaga sãn basɛ a zomto tɩ ba wɔgɛ, la de la yãnnɛ. 15La pɔka sãn basɛ a zomto tɩ ba wɔgɛ, la de la pẽka bɔ ẽ. A zomto la n wɔgɛ la, de la sɛla bɔ ẽ tɩ a dɩkɛ vuge a zuugo. 16La nẽr-sɛka sãn bɔɔra tɩ a wẽ nõke’ene bõn-ẽna wã yelle, dẽnɩ tɩ a bãŋɛ tɩ tõma, la Nawẽnnɛ nẽrba n boe zẽ’esɩ wuu la, ka tarɩ ɩrgɔ ayẽma.

Zuudãana kũm tẽerɛ dia

(Amatie 26:26-29, Amarkɩ 14:22-25, Aluki 22:14-20)

17Mam n yetɩ m yele ya se’em wã, mam ka yetɩ m pẽgɛ ya, bẽm ĩyã, ya ẽn lagsɛ taaba la, ya ka ɩtɩ sõŋa, ya ɩtɩ la be’em. 18Pɔspɔsɩ, mam wõm tɩ ya sãn ẽn lagsɛ taaba tɩ ya pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ, welgre n boe ya tẽŋasʋka. La mam sakɛ tɩ yel-sɛba tɩ ba yele la, basɛba de la sɩra. 19Dẽnɩ tɩ welgre bɔna ya tẽŋasʋka, tɩ ba bãŋɛ sɛba n sɩrɩ dolɩ Nawẽnnɛ bɔkɛ. 20Yãma ẽn lagsɛ taaba la, ya tẽ’esɛ tɩ ya diti la Zuudãana dia, la dagɩ bɛla. 21Se’ere n soe la, ya sãn lagsɛ, nẽra woo dẽŋɛ ka dita la a mẽŋa dia. Tɩ sɛba kɔm dõnna, dee tɩ basɛba yũ buge. 22La sãn dɛna bɛla, yãma ka tarɩ yiɛ wʋn di dee yũ bilam? Bɩɩ yãma ka nannɩ la Nawẽnnɛ nẽrba la, dee ɩta nasdõma yãnnɛ? Mam wʋn yele ya tɩ bo? M pẽgɛ ya bɛla ĩyã bɩɩ? Ayɛɩ, mam kãn pẽgɛ ya.

23Zãsŋɔ sɛka tɩ mam daan zãsʋm ya la, mam to’oge ẽ na Zuudãana la zẽ’am. La de la wãna: Yʋ’ʋŋ-sɛka tɩ ba wʋn yõkɛ tɩ Zuudãana Azezi la, a dɩkɛ la borborɩ, 24pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ a yel-sõnnɛ dee fiise bɔ ba yetɩ: «Ẽna de la mam ĩyã, tɩ mam bɔ’ɔrɩ ya. Ɩta-ya wãna tẽra mam yelle.» 25Ban daan di dia kɩ’ɩlɩm na, a dɩkɛ la bõn-yũula yetɩ: «Bõn-yũul-bãna pa’alɩ tɩ Nawẽnnɛ bĩŋe la nõor-paalga la nẽrsaalba mam zɩɩm n wʋn yese la ĩyã. Wakat-sɛka tɩ ya ẽn yetɩ ya yũ ba, ɩta-ya wãna tẽra mam yelle.» 26Wakat-sɛka woo tɩ ya obrɩ borborɩ wã, dee yũura bõn-yũula wã, ya pa’alɩ la Zuudãana la kũm yelle, halɩ tɩ a wʋn wa leme wa’am.

27Bɛla, nẽr-sɛka woo n obrɩ borborɩ wã, dee yũura bõn-yũula wã, dee ka masɛ tɩ a obe dee yũ, a tõnnɩ la tõon-be’ero pɔ’ɔra Zuudãana ĩyã, la a zɩɩm na. 28Bɛla, nẽra woo tẽ’esɛ bɩsɛ a sãn masɛ, deege obe borborɩ la, dee yũ bõn-yũula la. 29Nẽr-sɛka n ka nannɩ Zuudãana la ĩyã, dee obe borborɩ la, dee yũ bõn-yũula la, a eerɩ la sɩbgrɛ bɔ’ɔra a mẽŋa. 30Bɛla n soe tɩ ya pʋam, nẽrba zozo’e dɛna bã’adõma, tɩ sɛba ka tara pãŋa, tɩ basɛba ki. 31Tɩ sãn tẽ’esɛ tɩ mẽŋa bɩsɛ tɩ sãn masɛ, Nawẽnnɛ kãn sɩbgɛ tɔ. 32La Zuudãana la sãn sɩbgra tɔ, a pa’alɩ tɩ mɛ tɩ tɩ ɩta sõŋa, tɩ a da wa lagɩm tɩ la dũnia nẽrba di tɩ sarɩya sɩbgɛ tɔ.

33Bɛla, m sɔbiisi, ya sãn lagsɛ taaba tɩ ya di Zuudãana kũm tẽerɛ dia la, ya gu’ura taaba. 34Nẽra kɔm sãn dõnna, a di a yire dee wa’am, tɩ ya da kãn lagsɛ taaba ɛ sɩbgrɛ bɔ ya mẽŋa. La yel-sɛba n weege la, mam sãn wa wa’am, mam wʋn mãalɛ.

12

Nawẽnnɛ Sɩa bɔ’a yelle

1Lɛɛlɛ wã, mam yetɩ m tɔgɛ ya la Nawẽnnɛ Sɩa bɔ’a yelle. M sɔbiisi, mam boorɩ tɩ ya bãŋɛ la bõn-ẽŋa yelle sõŋa. 2Ya mi tɩ yan daan nãn ka bɔ Azezi sɩra la, ya daan taagɛ la baga n de mugro la poore dɔla, ka tãna wʋn basɛ. 3Bɛla tɩ mam bɔɔra tɩ ya bãŋɛ tɩ Nawẽnnɛ Sɩa la sãn bɔna la nẽra, a ka tã wʋn tɔgɛ Azezi yelle be’em. La nẽra mẽ ka tã wʋn yetɩ, Azezi de la Zuudãana, tɩ la sãn dagna Nawẽnnɛ Sɩa n botɩ a yele.

4Nawẽnnɛ Sɩa bɔ’a la de la to’oto’ore, la, la de la Sɩa ayɩla mẽŋa n bɔ’ɔrɩ. 5Tõoma la de la to’oto’ore, la, la de la Zuudãana ayɩla tɩ tɩ tõnnɩ bɔ’ɔra. 6Tõoma la n tõnnɩ se’em na de la to’oto’ore, la, la de la Nawẽnnɛ ayɩla n tõnnɩ ba wuu nẽrba wuu pʋam. 7Nawẽnnɛ Sɩa la bɔ’ɔrɩ nẽra woo la bɔ’a nẽrba la wuu sõŋrɛ ĩyã. 8Sɩa la bɔ’ɔrɩ nẽra ayɩla la bɔ’a tɩ a tɔgra yɛm yetɔga, la Sɩa ẽŋa ayɩla n bɔ’ɔrɩ nẽra ayẽma bɔ’a tɩ a tɔgra bãŋrɛ yetɔga. 9La Sɩa ẽŋa mẽŋa n bɔ’ɔrɩ nẽra ayɩla bɔ’a tɩ a bɔ’ɔra Nawẽnnɛ sɩra zozo’e, dee bɔ’ɔra ayẽma pãŋa tɩ a botɩ bã’adõma yẽta ĩmã’asʋm. 10Sɩa la n bɔ’ɔrɩ nẽra ayɩla pãŋa tɩ a tãna tõnna tõon-yãlma, dee bɔ’ɔra ayẽma bɔ’a tɩ a tɔ’ɔsra Nawẽnnɛ yetɔga tɔgra bɔ’ɔra nẽrba, ẽŋa n bɔ’ɔrɩ nẽra ayɩla yɛm tɩ a tãna wʋn bãŋɛ sɛla n ze’ele Nawẽnnɛ Sɩa zẽ’a, la sɛla n ka ze’ele Nawẽnnɛ Sɩa zẽ’a bɔkɛ. Sɩa ẽŋa n bɔ’ɔrɩ nẽra ayɩla bɔ’a tɩ a tãna tɔgra yetɔg-zãŋsɩ, dee bɔ’ɔra ayẽma bɔ’a tɩ a tãna pa’ala yetɔg-zãŋsɩ la võorɛ. 11La de la Sɩa ẽŋa ayɩla n ɩtɩ bɛla wuu. Sɩa la bɔ’ɔrɩ nẽra woo la bɔ’a to’oto’ore wʋ ẽŋa n boorɩ se’em.

Azezi-krisi nẽrba ãn wʋ nẽra ayɩla ĩyã la

12Azezi-krisi nẽrba ãn wʋ ĩyã ayɩla n tarɩ zẽ’esɩ to’oto’ore. La baa la zẽ’esɩ la n de to’oto’ore la, ba wuu de la ĩyã ayɩla. 13Tõma Zifdõma, la sɛba n dagɩ Zifdõma, la sɛba n de yamsɩ, la sɛba n dagɩ yamsɩ, tõma wuu n daan mise ko’om pʋam na, Nawẽnnɛ Sɩa botɩ tɩ lebge la ĩyã ayɩla. Nawẽnnɛ tõm na Sɩa ayɩla bɔ tɩ wuu.

14Nẽra ĩyã ka tarɩ zẽ’a ayɩla mã’a. A tarɩ la zẽ’esɩ to’oto’ore. 15Nã’arɛ sãn yetɩ, ẽŋa n dagɩ nu’ugo la, ẽŋa ka po dɛna ĩyã la zẽ’a ayɩla, bɛla kãn tã’agɛ basɛ tɩ a kãn dɛna ĩyã la zẽ’a ayɩla. 16La tʋbrɛ mẽ sãn yetɩ, ẽŋa n ka de nifo la, ẽŋa ka po dɛna ĩyã la zẽ’a ayɩla, bɛla kãn tã’agɛ basɛ tɩ a kãn dɛna ĩyã la zẽ’a ayɩla. 17Tɩ ĩyã la wuu sãn de nɩ nifo, a yetɩ a ẽŋɛ la wãne wõm yetɔga? La a wuu sãn de nɩ tʋbrɛ, a yetɩ a ẽŋɛ la wãne wõm yũuŋo? 18Bɛla tɩ Nawẽnnɛ ẽŋɛ ĩyã zẽ’a woo wʋ ẽn boorɩ se’em, lagɩm ba taaba. 19Ba wuu sãn de nɩ la zẽ’a ayɩla mã’a, ĩyã kãn boe nɩ. 20Bɛla tɩ zẽ’esɩ to’oto’ore bɔna, la ba de la ĩyã ayɩla.

21Bɛla nifo ka tã wʋn yele nu’ugo yetɩ, ẽŋa ka boorɩ a sõŋrɛ. La zuugo mẽ ka tã wʋn yele nãma yetɩ, ẽŋa ka boorɩ ba sõŋrɛ. 22Lan pa’asɛ, ĩyã la zẽ’e-sɛba n ãn wʋ ba ka tarɩ pãŋa la, tarɩ yõorɔ mɛ. 23Zẽ’e-sɛba tɩ tõma bɩsɛ tɩ ba ka tarɩ yõorɔ zo’oge la, tɩ bɩsrɩ la bãma yelle sõŋa sõŋa. La zẽ’e-sɛba tɩ tɩ tẽ’esɛ tɩ ba ka masɛ tɩ nẽrba yẽ ba la, bãma tɩ tɩ malgrɩ sõŋa gãnna. 24La ka de tɩ dɩkɛ sɛla pĩ zẽ’e-sõma la. Nawẽnnɛ mẽŋa n ẽŋɛ tɩ ĩyã la, basɛ tɩ tɩ bɩsra zẽ’e-sɛba tɩ tɩ tẽ’esɛ tɩ ba ka tarɩ yõorɔ zo’oge la yelle sõŋa sõŋa, 25tɩ welgre da bɔna ĩyã la pʋam. La tɩ ĩyã la zẽ’esɩ to’oto’ore la wʋn sõŋra taaba. 26Bɛla, zẽ’a ayɩla sãn nãmsra, zẽ’esɩ la wuu mẽ nãmsrɩ mɛ. Zẽ’a ayɩla sãn yẽ nã’asgɔ, zẽ’esɩ la wuu tarɩ la sũ-yẽlga.

27Ya wuu de la Krisi ĩyã la. La nẽra woo de la ĩyã la zẽ’a ayɩla. 28Bɛla tɩ Nawẽnnɛ ẽŋɛ nẽra woo a zẽ’am a nẽr-kʋʋŋɔ la pʋam. Pɔspɔsɩ de la sɛba tɩ Azezi mẽŋa daan looge tõm ba la. Bʋyi dãana de la Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsrɩba. Bʋtã de la karẽnsãandõma, la sɛba n tõnnɩ tõon-yãlma, la sɛba tɩ a bɔ ba pãŋa tɩ ba botɩ bã’adõma yẽta ĩmã’asʋm, la sɛba tɩ a looge tɩ ba sõŋra nẽrba, la sɛba n wʋn bɔna nẽrba nẽŋa, la sɛba n tɔgrɩ yetɔg-zãŋsɩ. 29La dagɩ tɩ wuu n de sɛba tɩ Azezi mẽŋa daan looge tõm na, dagɩ tɩ wuu n de nõtɔ’ɔsrɩba, dagɩ tɩ wuu n de karẽnsãandõma. La dagɩ tɩ wuu n tarɩ pãŋa tõnna tõon-yãlma, 30la dagɩ tɩ wuu n botɩ bã’adõma yẽta ĩmã’asʋm, dagɩ tɩ wuu n tɔgrɩ yetɔg-zãŋsɩ, dagɩ tɩ wuu n tã wʋn pa’alɛ yetɔg-zãŋsɩ la võorɛ. 31Ɛɛra-ya bɔ’a sɛba n gãnnɩ wuu.

La mam wʋn pa’alɛ ya so-sɛka n gãnnɩ ba wuu.

13

Nõŋlʋm yelle

1Mam sãn tɔgra nẽrsaalba buuri wuu yetɔga, la malɛkadõma yetɔga, dee ka tara nõŋlʋm, mam ãn wʋ dẽnlɔŋɔ bɩɩ pɩrga n wẽ’erɩ zãŋa. 2La mam sãn tara bɔ’a tɔ’ɔsra Nawẽnnɛ yetɔga tɔgra bɔ’ɔra nẽrba, dee tãna wʋn bãŋɛ yɛla n sʋgɛ wuu võorɛ, dee tara mi’ilum wuu, la mam sãn bɔ Nawẽnnɛ sɩra tãna wʋn botɩ tãŋa vurge, dee ka tara nõŋlʋm, mam de la zãŋa. 3La mam sãn dɩkɛ mam n tarɩ sɛla wuu pʋɩ nasdõma, la baa mam sãn sakɛ tɩ ba yõ mam ĩyã bugum, dee ka tara nõŋlʋm, bɛla ka tarɩ yõorɔ bɔ mam.

4Nẽr-sɛka n tarɩ nõŋlʋm mã’arɩ la a mẽŋa, dee sõŋra nẽrba, a ka ɩtɩ sũure, a ka wẽ’erɩ yõ’ogɔ, la a ka zẽkrɩ a mẽŋa. 5Sɛka n tarɩ nõŋlʋm ka ɩtɩ sɛla n ka masɛ, a ka eerɩ a mẽŋa sõŋrɛ mã’a, a sũure ka isgri, nẽra sãn ẽŋɛ ẽ be’em, a ka tẽrɩ ẽ a sũure pʋam. 6Sɛka n tarɩ nõŋlʋm ka ɩtɩ sũ-yẽlga la tõon-be’ero, a ɩtɩ sũ-yẽlga la sɩra. 7Sɛka n tarɩ nõŋlʋm ɩtɩ sugri mɛ sɛla woo pʋam. A bɔ sɩra mɛ sɛla woo pʋam, a tarɩ pʋtẽ’erɛ mɛ gu’ura sɛla woo tɩ a bɔ sɩra la, a tã wĩbra mɛ sɛla woo pʋam.

8Nõŋlʋm ka malɩn ba’asra. Nawẽnnɛ yetɔga tɩ tɩ to’osrɩ tɔgra bɔ’ɔra nẽrba, la yetɔg-zãŋsɩ, la mi’ilum wʋn tole. 9Tõma n mi se’em, la tõma n to’osrɩ Nawẽnnɛ yetɔga tɔgra bɔ’ɔra nẽrba la, de la fẽe. 10La wakatɛ sãn wa paagɛ tɩ Nawẽnnɛ malgɛ sɛla woo tɩ la masɛ sõŋa sõŋa, sɛla fẽe tɩ tõma mi la wʋn tole.

11Mam n daan de bia la, mam daan tɔgrɩ wʋ bia la, mam daan tẽ’esra wʋ bia la, la mam daan wõnnɩ yɛla võorɛ wʋ bia la. La mam yãŋa n bɩ la, mam basɛ biyã’atɛ mɛ. 12Tõma n mi sɛla lɛɛlɛ wã, ãn wʋ tõma bɩsrɩ la bɩsga n ka yẽtɩ sõŋa pʋam. La wakat-ẽŋa tɩ wʋn yẽ sɛla woo sõŋa. Mam n mi sɛla la, nãn de la fẽe. La mam wʋn wa bãŋɛ ẽ sõŋa sõŋa wʋ Nawẽnnɛ n mi mam sõŋa se’em na. 13Bɛla, bõn-bãna batã n boe wakatɛ wuu: La de la bɔ sɩra, la tɩ tara pʋtẽ’erɛ gu’ura sɛla tɩ tɩ bɔ sɩra la, la nõŋlʋm. La bõn-bãna batã pʋam, nõŋlʋm n gãnnɩ ba wuu.

14

Tɩ wʋn ẽŋɛ se’em tɩ Nawẽnnɛ Sɩa bɔ’a la sõŋɛ nẽrba

1Ɛ-ya nõŋlʋm, la ya ken ɛɛra Nawẽnnɛ Sɩa bɔ’a la, lan gãnnɩ, bɔ’a sɛka tɩ ya wʋn to’oge Nawẽnnɛ yetɔga tɔgɛ bɔ nẽrba. 2Sɛka n tɔgrɩ yetɔg-zãŋsɩ ka tɔgrɩ bɔ’ɔra nẽrba, a tɔgrɩ bɔ’ɔra la Nawẽnnɛ. Se’ere n soe la, nẽra ka wõnnɩ a yetɔga la võorɛ, Nawẽnnɛ Sɩa botɩ a tɔgra la yɛla n sʋgɛ. 3La sɛka n to’osrɩ Nawẽnnɛ yetɔga tɔgra bɔ’ɔra nẽrba, ẽŋa tɔgrɩ sõŋra la nẽrba, botɩ ba sẽnna nẽŋa Nawẽnnɛ sore doosgo la pʋam, dee kã’ana ba, bɔ’ɔra ba bʋraanɛ. 4Sɛka n tɔgrɩ yetɔg-zãŋsɩ sõŋrɩ la a mẽŋa. La sɛka n to’osrɩ Nawẽnnɛ yetɔga tɔgra bɔ’ɔra nẽrba sõŋrɩ la Nawẽnnɛ nẽrba. 5Mam boorɩ nɩ tɩ ya wuu tɔgra la yetɔg-zãŋsɩ, la mam boorɩ tɩ ya tɔ’ɔsra la Nawẽnnɛ yetɔga tɔgra bɔ’ɔra nẽrba gãnna. Nẽra sãn tɔgɛ yetɔg-zãŋsɩ tɩ nẽra ka bɔna wʋn to’oge yetɔga la tɔgɛ a võorɛ pa’alɛ nẽrba la tɩ la sõŋɛ ba, sɛka n to’osrɩ Nawẽnnɛ yetɔga tɔgra bɔ’ɔra nẽrba la n gãnnɩ.

6M sɔbiisi, mam sãn wa’am ya zẽ’am wa tɔgra yetɔg-zãŋsɩ, mam wʋn ẽŋɛ la wãne sõŋɛ ya? A ka tarɩ võorɛ bɔ ya. Sɛla n wʋn sõŋɛ ya, de la mam sãn pa’alɛ ya sɛla tɩ Nawẽnnɛ Sɩa puke pa’alɛ mam, bɩɩ m botɩ ya bãŋɛ sɛla, bɩɩ m to’oge Nawẽnnɛ yetɔga tɔgɛ bɔ ya, bɩɩ m zãsʋm ya. 7La ãn wʋ de’eŋo lɔgrɔ la: Wɩa sãn pɛɛbra bʋra bʋra, bɩɩ kõlŋɔ sãn wẽ’era bʋra bʋra, fʋ wʋn ẽŋɛ la wãne bãŋɛ wɩa la peebgo võorɛ, bɩɩ kõlŋɔ la wẽ’a võorɛ? 8Benkonne sãn peebe bʋra bʋra, ka peebe zɛbrɛ peebgo, ãne n wʋn mãasʋm yese zɛbrɛ? 9Bɛla mẽ, ya sãn tɔgra yetɔg-zãŋka tɩ nẽra ka wõnnɩ a võorɛ, nẽra wʋn ẽŋɛ la wãne bãŋɛ yãma n boorɩ tɩ ya yele se’em? Ya yetɔga la de la zãŋa. 10Yetɔga buuri zozo’e n boe dũnia zuo, la ayɩla ka boe ka tara võorɛ. 11La mam sãn ka wõnna yetɔga, mam na sɛka n tɔgrɩ la de la sãama la taaba. 12Bɛla, yãma n mõrgɛ ɛɛra Nawẽnnɛ Sɩa bɔ’a la, ɛɛra-ya bɔ’a sɛba n wʋn sõŋɛ Nawẽnnɛ nẽrba tɩ ba sẽŋɛ nẽŋa Nawẽnnɛ doosgo pʋam.

13Bɛla ĩyã, sɛka n tɔgrɩ yetɔg-zãŋka, a sose Nawẽnnɛ tɩ a botɩ a yãŋɛ tɔgɛ a võorɛ. 14Mam sãn pʋ’ʋsra Nawẽnnɛ la yetɔg-zãŋka, mam sɩa n pʋ’ʋsrɩ, la mam ka wõnnɩ a võorɛ la m mẽŋa yɛm. 15Bɛla, mam wʋn ẽŋɛ la wãne? Mam wʋn pʋ’ʋsra la m sɩa, dee ken pʋ’ʋsra la m yɛm, la m yõona la m sɩa, dee ken yõona la m yɛm. 16Fʋ sãn pʋ’ʋsra Nawẽnnɛ a yel-sõnnɛ la yetɔg-zãŋka, nẽra wʋn ẽŋɛ la wãne ze’ele nẽrba la n lagsɛ la pʋam yetɩ: «Amina», dee ka wõm fõn yele se’em na võorɛ? 17Baa fõn pʋ’ʋsrɩ Nawẽnnɛ se’em na sãn ãna sõŋa, la ka tarɩ sõŋrɛ bɔ nẽr-ẽŋa. 18Mam pʋ’ʋsrɩ Nawẽnnɛ a yel-sõnnɛ, mam n tɔgrɩ yetɔg-zãŋsɩ gãnna yãma wuu la. 19La Nawẽnnɛ nẽrba lagsgɔ zẽ’am, mam boorɩ tɩ m tɔgɛ la yetɔga banuu la m yɛm tɩ nẽrba wõm ba võorɛ tɩ la zãsʋm ba, sõna mam wʋn tɔgɛ yetɔg-zãŋsɩ tʋspia.

20M sɔbiisi, da ãna-ya wʋ kɔma n tẽ’esrɩ se’em na. La, la sãn dɛna be’em ɩrgɔ yelle, ãna-ya wʋ kɔm-pɩgsɩ n ka ɩtɩ be’em na. La ya tẽ’esgɔ pʋam, ãna-ya wʋ bõnkɛgsɩ la. 21La gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam tɩ Zuudãana Nawẽnnɛ yetɩ: «Mam wʋn basɛ tɩ sãama n tɔgrɩ yetɔg-zãŋsɩ mõolɛ m kõ-yẽlga bɔ m nẽrba. Baa la wãna wuu, ba kãn selse mam.» 22Bɛla ĩyã, yetɔg-zãŋsɩ de la sɛla n pa’alɩ sɛba n ka bɔ sɩra Nawẽnnɛ pãŋa, la dagɩ sɛba n bɔ sɩra la ĩyã. La nẽra n to’oge Nawẽnnɛ yetɔga tɔgɛ bɔ nẽrba la, n de sɛla n pa’alɩ sɛba n bɔ sɩra Nawẽnnɛ pãŋa, la dagɩ sɛba n ka bɔ sɩra la ĩyã.

23Sɛba n bɔ sɩra la sãn lagsɛ taaba zẽ’a ayɩla, tɩ nẽra woo tɔgra la yetɔg-zãŋsɩ, tɩ sɛba n ka mi, dee ka bɔ Nawẽnnɛ sɩra kẽ, ba kãn yetɩ ya zallɩ mɛ? 24La sɛba n bɔ sɩra la sãn lagsɛ taaba, tɩ nẽra woo tɔ’ɔsra Nawẽnnɛ yetɔga tɔgra bɔ’ɔra nẽrba, tɩ nẽra n ka mi, dee ka bɔ Nawẽnnɛ sɩra kẽ, ẽn wõm sɛla woo la, wʋn basɛ tɩ a bãŋɛ a tõon-be’ero, dee pa’alɛ ẽ a tuure. 25Yel-sɛba n sʋgɛ a sũure pʋam wʋn puke mɛ peelem pʋam, tɩ a wʋn ka dũma dɩkɛ a nẽŋa võglɛ tẽŋa nã’asɛ Nawẽnnɛ, dee yetɩ: «Nawẽnnɛ sɩrɩ boe la ya lɛ.»

Ɩta-ya sɛla woo tɩ ba dɔla sore

26Bɛla, m sɔbiisi, tɩ wʋn ẽŋɛ la wãne? Ya sãn lagsɛ taaba tɩ ya pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ, ya nẽra ayɩla tã wʋn pʋrɛ yõonɛ, tɩ ayẽma zãsʋm, tɩ ayẽma pa’alɛ bõn-sɛka tɩ Nawẽnnɛ puke pa’alɛ ẽ, tɩ ayẽma tɔgɛ yetɔg-zãŋka, tɩ ayẽma tɔgɛ yetɔg-zãŋka la võorɛ pa’alɛ nẽrba. Ɩta-ya bɛla wuu tɩ la sõŋɛ Nawẽnnɛ nẽrba tɩ ba sẽŋɛ nẽŋa Nawẽnnɛ doosgo pʋam. 27La sãn dɛna yetɔg-zãŋsɩ tɩ ya yetɩ ya tɔgɛ, nẽrba bayi bɩɩ nẽrba batã mã’a tɔgɛ ayɩla ayɩla, tɩ nẽra ayɩla tɔgɛ ba võorɛ pa’alɛ. 28La nẽra sãn ka bɔna wʋn tã’agɛ tɔgɛ yetɔg-zãŋsɩ la võorɛ pa’alɛ, sɛba n yetɩ ba tɔgɛ yetɔg-zãŋsɩ la sĩna da tɔgɛ. Ba tɔgɛ ba sũure pʋam bɔ ba mẽŋa, la Nawẽnnɛ. 29Sɛba n de Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsrɩba la, bayi bɩɩ batã tɔgɛ. Tɩ sɛba n weege la bɩsɛ ba yetɔga la sãn masɛ bɩɩ ka masɛ. 30La nẽra ayɩla sãn tɔgra, tɩ Nawẽnnɛ Sɩa puke sɛla pa’alɛ nẽrba lagsgɔ la zẽ’am, nẽr-sɛka n dẽŋɛ tɔgra la go’oge. 31Ya wuu tã wʋn to’oge Nawẽnnɛ yetɔga tɔgɛ bɔ nẽrba mɛ, la ya tɔgra ayɩla ayɩla, tɩ la wʋn zãsʋm nẽrba wuu, dee bɔ ba bʋraanɛ. 32Nẽr-sɛba n tarɩ Nawẽnnɛ Sɩa tɔ’ɔsra yetɔga bɔ’ɔra nẽrba la tã wʋn yõkɛ ba mẽŋa mɛ. 33Se’ere n soe la, Nawẽnnɛ boorɩ tɩ sɛla woo dɔla la sore la sũ-mã’asʋm, a ka boorɩ tɩ tɩ tõnna yooro yooro.

34Pɔgsɩ sĩna Nawẽnnɛ nẽrba lagsgɔ zẽ’am, wʋ ba ɩtɩ se’em zẽ’esɩ wuu la. Sore ka boe tɩ ba darɛ tɔgra Nawẽnnɛ nẽrba lagsgɔ zẽ’am. La ba sakra nõorɛ wʋ Zifdõma lɔɔ n yele se’em na. 35Sɛla sãn bɔna tɩ ba bɔɔra tɩ ba bãŋɛ, ba soke ba sɩrba ba yiɛ. La ka narɩ tɩ pɔgsɩ tɔgra Nawẽnnɛ nẽrba lagsgɔ zẽ’am.

36Yãma tẽ’esɛ tɩ la de la yãma zẽ’am tɩ Nawẽnnɛ kõ-yẽlga la pɔsɛ bɩɩ? Bɩɩ yãma mã’a n to’oge yetɔga la? 37Sɛka n tẽ’esɛ tɩ ẽŋa de la Nawẽnnɛ nõtɔ’ɔsa, bɩɩ ẽŋa de la sɛka tɩ Nawẽnnɛ Sɩa boe la ẽ lɛ, a sakɛ tɩ sɛla tɩ mam gʋlsɛ bɔ’ɔra ya wã de la Zuudãana la nõorɛ tɩ a bɔ. 38La nẽra sãn ka selse yel-ẽna, yãma mẽ da selse ẽ.

39Bɛla, m sɔbiisi, mõrgɛ-ya tɔ’ɔsra Nawẽnnɛ yetɔga tɔgra bɔ’ɔra nẽrba, dee da gu-ya nẽrba tɩ ba da tɔgɛ yetɔg-zãŋsɩ. 40La ɩta-ya sɛla woo tɩ la ãna sõŋa, dee dɔla sore.

15

Azezi-krisi vo’ore

1M sɔbiisi, lɛɛlɛ wã mam boorɩ tɩ m tẽegɛ ya la kõ-yẽlga la tɩ mam daan mõolɛ bɔ ya tɩ ya bɔ sɩra zɛ kãŋkãŋɛ la yelle. 2Ya sãn gʋrɛ ẽ kãŋkãŋɛ wʋ mam n mõolɛ ya se’em na, ya wʋn yẽ fãarɛ. La sãn dagna bɛla, yan bɔ sɩra la de la zãŋa.

3Zãsŋɔ sɛka n gãnnɩ tɩ mam daan to’oge n bɛla tɩ mam dẽŋɛ zãsʋm ya:

Krisi ki la tõma tõon-be’ero ĩyã,

wʋ lan gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam se’em na.

4Tɩ ba daan laagɛ ẽ,

tɩ Nawẽnnɛ botɩ a vo’oge dabsa atã daarɛ,

wʋ lan gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam se’em na.

5La a daan dẽŋɛ dɩkɛ a mẽŋa pa’alɛ la Apɩyɛɛrɩ, dee yãŋa dɩkɛ a mẽŋa pa’alɛ karẽnbiisi pia la ayi la. 6Bɛla poorʋm tɩ a dɩkɛ a mẽŋa pa’alɛ a karẽnbiisi n gãnnɩ kɔbsnuu wakatɛ ayɩla. Ba nẽrba basɛba zozo’e ken vɔa mɛ, la basɛba ki mɛ. 7Bɛla poorʋm tɩ a dɩkɛ a mẽŋa pa’alɛ Azakɩ, dee yãŋa dɩkɛ a mẽŋa pa’alɛ Tõntõnɩba la wuu.

8Bɛla wuu poorʋm, a dɩkɛ a mẽŋa pa’alɛ la mam n ãn wʋ bia tɩ ba dɔgɛ tɩ a wakatɛ ka paagɛ la. 9Mam de la pɩka Tõntõnɩba la wuu zẽ’am, dee ka nara tɩ ba wi’ira mam tɩ Tõntõnna, mam n daan nãmsɛ Nawẽnnɛ nẽrba la ĩyã. 10La Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ ĩyã tɩ mam dɛna mam n de se’em lɛɛlɛ wã. Yel-sõnnɛ na tɩ Nawẽnnɛ bɔ mam na dagɩ zãŋa. Mam tõm gãnna Tõntõnɩba basɛba la wuu mɛ. La, la dagɩ mam mẽŋa n tõnnɩ bɛla, Nawẽnnɛ yel-sõnnɛ na ĩyã tɩ mam yãŋɛ tõnna bɛla. 11Bɛla, la sãn dɛna la mam n mõolɛ kõ-yẽlga la, bɩɩ bãma, tɩ wuu mõolɛ la kõ-yẽlga sɛka tɩ mam tẽegɛ ya a yelle la, sɛka tɩ ya daan sakɛ la.

Kũm vo’ore

12Tõma n mõolɩ tɩ Krisi ki mɛ dee vo’oge la, wãne tɩ ya nẽrba basɛba yetɩ, sɛba n ki la kãn vo’oge? 13La sãn dɛna sɩra tɩ nẽr-sɛba n ki la kãn vo’oge, bɛla Krisi yi ka vo’oge. 14La Krisi sãn ka vo’oge, kõ-yẽlga la tɩ tõma mõolɩ la de la zãŋa, tɩ yãma bɔ sɩra la mẽ dɛna zãŋa. 15La sãn dɛna bɛla, tõma yi parnɩ mɛ bɔ’ɔra Nawẽnnɛ, tõma n yetɩ, Nawẽnnɛ botɩ Krisi vo’oge mɛ, dee tɩ kũm kãn vo’oge la ĩyã. 16Sɛba n ki la sãn kãn vo’oge, bɛla, Krisi yi ka vo’oge. 17La Krisi sãn ka vo’oge, yan bɔ sɩra la de la zãŋa, la ya tõon-be’ero taalɛ ken bɔna la ya zuto. 18La sɛba n bɔ Krisi sɩra dee ki la mẽ yi bɔɩ mɛ. 19Tõma n tarɩ pʋtẽ’erɛ la Krisi la sãn dɛna la tõma n vɔa dũnia wã zuo mã’a ĩyã, tõma n yi de ninbãal-dõma gãnna nẽrsaalba wuu.

20La, la dagɩ bɛla, Krisi ki dee vo’oge mɛ, ẽŋa n de pɔspɔsɩ dãana n vo’oge, pa’alɛ tɩ nẽrba basɛba n ki la mẽ wʋn vo’oge. 21La de la nẽra ayɩla ĩyã tɩ nẽrba kiira, bɛla, la mẽ de la nẽra ayɩla ĩyã tɩ kũm wʋn vo’oge. 22Nẽrsaalba wuu de la Adam yɩɩsɩ, bɛla tɩ ba kiira. Bɛla tɩ nẽr-sɛba wuu n mẽ de Krisi nẽrba wʋn vo’oge. 23La nẽra woo tarɩ la a wakatɛ, pɔspɔsɩ de la Krisi n vo’oge, la a lemŋo daarɛ, sɛba n de a nẽrba la wʋn vo’oge mɛ. 24Bɛla poorʋm, Krisi wʋn sã’am sɛba wuu n soe ke’eŋo, la na’am, la pãŋa wuu, dee yãŋa dɩkɛ so’olʋm na lebse bɔ a Sɔ Nawẽnnɛ, dee tɩ sɛla woo ba’asɛ. 25Bɛla, dẽnɩ tɩ Krisi di na’am halɩ ka paagɛ wakat-sɛka tɩ Nawẽnnɛ wʋn botɩ a bɛ’ɛba wuu bɔna a nãma tẽŋa. 26Kũm n de bɛ-sɛka tɩ a wʋn wa sã’am poorʋm. 27La gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ: «Nawẽnnɛ dɩkɛ sɛla woo ẽŋɛ la a nãma tẽŋa.» Lan yetɩ Krisi n soe sɛla woo la, la ka tã tɩ a sɔna Nawẽnnɛ mẽŋa n botɩ a sɔna sɛla woo la. 28La Nawẽnnɛ sãn dɩkɛ sɛla woo ẽŋɛ Krisi nu’usum, ẽŋa n de Nawẽnnɛ Dayʋa la mẽ wʋn dɩkɛ a mẽŋa ẽŋɛ Nawẽnnɛ nu’usum. Tɩ Nawẽnnɛ dɛna nẽŋadãana sɔna sɛla woo.

29Sɛba n ki la sãn kãn malɩn vo’oge, nẽr-sɛba n botɩ ba misra ba ko’om pʋam sɛba n ki ĩyã la, wʋn ẽŋɛ la wãne? Kũm sãn kãn malɩn vo’oge, bẽm tɩ ba ɩta bɛla? 30La bẽm tɩ tõma põsra tɩ yõorɛ wakatɛ wuu? 31M sɔbiisi, mam põsrɩ m yõorɛ mɛ daarɛ woo, mam n yetɩ ya se’em na de la sɩra. La de la sɩra wʋ mam n ɩtɩ sũ-yẽlga ya yelle yãma n dolɩ Zuudãana Azezi-krisi ĩyã se’em na. 32La sãn dɛna la dũnia zuo vɔm mã’a ĩyã, mam n daan yẽ yɛla Efɛɛzɩ tẽŋa wʋ mam zɛbrɩ la we-dũnsi la, a yõorɔ de la bẽm? La sãn dɛna tɩ kũm kãn vo’oge, tɩ wʋn yele nɩ wʋ nẽrba basɛba n yetɩ se’em na: «Basɛ-ya tɩ tɩ dita dee yũura, tɩ beere tɩ wʋn ki mɛ.»

33Da pã’asɛ-ya ya mẽŋa. Fʋ sãn dɔla nẽr-be’ego, fʋ wʋn lebge la nẽr-be’ego. 34Basɛ-ya tẽ’esɛ yooro, dee da le tõnna tõon-be’ero. Mam yetɩ ya tɩ la de la yãnnɛ bɔ ya: Ya nẽrba basɛba ka mi Nawẽnnɛ.

Sɛba n wʋn vo’oge la ĩyã n wʋn ãna se’em

35La nẽr-sɛka wʋn soke yetɩ: «Sɛba n ki la wʋn vo’oge la wãne wãne? Ba wʋn wa tara la ĩyã bẽm buuri?» 36Sokre ẽna de la gɔɔn-sokre! Fõn ka mi tɩ fʋ sãn bʋrɛ sɛla biire, a yɛm n wʋn bule yese vɔa, dee tɩ a pɔkɔ põ’ogɛ? 37La sãn dɛna la ke-biire bɩɩ sɛla ayẽma biire tɩ fʋ dɩkɛ bʋrɛ, a de la biire mã’a. La a sãn yese, a ka le ãna wʋ sɛka tɩ fʋ bʋrɛ la. 38Nawẽnnɛ botɩ bõnbuuri la yɛsra ãna wʋ ẽŋa n boorɩ tɩ ba ãna se’em na. Bõnbuuri woo n yesrɩ ãna se’em de la to’oto’ore.

39Bõn-vɔɔsɩ mẽ ka tarɩ ĩyã ayɩla. Nẽrsaalba ĩyã de la to’ore, dũnsi ĩyã de la to’ore, niinto ĩyã de la to’ore, tɩ zũma ĩyã mẽ dɛna to’ore. 40Bõn-sɛba n boe saazuum tarɩ la ba ĩyã, tɩ sɛba n boe tẽŋa zuo mẽ tara ba ĩyã, la ba sõŋa dagɩ ayɩla. 41Wẽntulle peelem boe la a to’ore, tɩ wõrga peelem bɔna a to’ore, tɩ wõrbiɛ peelem mẽ bɔna ba to’ore. La wõrbiɛ la peelem mẽ le bɔna la to’oto’ore.

42Kũm vo’ore la mẽ wʋn wa ãna la bɛla. Nẽra sãn ki tɩ ba laagɛ ẽ, a ĩyã põ’orɩ mɛ. La Nawẽnnɛ sãn wa vo’oge ẽ, a kãn le põ’ogɛ. 43Ba sãn laagɛ kũm, a lɔrɛ mɛ dee dɛna gille. La a sãn vo’oge, a ãn na sõŋa, dee tara pãŋa. 44Ban laagɛ ẽ na, a tarɩ la dũnia zuo ĩyã. La Nawẽnnɛ sãn wa vo’oge ẽ, a tarɩ la ĩyã tɩ Nawẽnnɛ Sɩa bɔ ẽ. Dũnia zuo ĩyã boe mɛ, la ĩyã tɩ Nawẽnnɛ Sɩa bɔ’ɔrɩ mẽ boe mɛ. 45La gʋlsɛ Nawẽnnɛ gõŋɔ pʋam yetɩ: «Adam n de pɔspɔsɩ nẽra la, Nawẽnnɛ n bɔ ẽ vɔm.» La Krisi tɩ ba wi’iri tɩ poorʋm Adam na, tarɩ la Sɩa n bɔ’ɔrɩ vɔm. 46La dagɩ ĩyã tɩ Nawẽnnɛ Sɩa bɔ’ɔrɩ la tɩ tɩ to’orɩ yiɛn. Tɩ to’orɩ la dũnia wã ĩyã yiɛn, dee yãŋa wʋn to’oge ĩyã tɩ Nawẽnnɛ Sɩa bɔ’ɔrɩ. 47Nawẽnnɛ yʋʋn dɩkɛ la tẽŋa tẽntõnnɔ nãam pɔspɔsɩ nẽra la. La poorʋm nẽra la ze’ele la Nawẽnnɛ yire wa’am. 48Dũnia nẽrba wuu ãn wʋ nẽr-sɛka tɩ Nawẽnnɛ yʋʋn dɩkɛ tẽŋa tẽntõnnɔ nãam na. Tɩ Nawẽnnɛ yire nẽrba mẽ ãna wʋ nẽr-sɛka n ze’ele Nawẽnnɛ yire wa’am na. 49Bɛla, tõma n ãn wʋ nẽr-sɛka tɩ Nawẽnnɛ dɩkɛ tẽntõnnɔ nãam na, tɩ mẽ wʋn wa ãna wʋ nẽr-sɛka n ze’ele Nawẽnnɛ yire wa’am na.

50M sɔbiisi, bɛla tɩ mam gʋlsɛ yele ya tɩ, nẽrsaala ĩyã wã kãn tã’agɛ kẽ Nawẽnnɛ so’olʋm pʋam. Ĩyã wã n põ’orɩ la kãn tã’agɛ yẽ vɔm n ka ba’asrɩ.

51Selse-ya tɩ m yele ya yelle n sʋgɛ. Tõma nẽrsaalba wuu kãn ki dee tɩ dũnia ba’asɛ, la tɩ wuu ĩisi wʋn teege mɛ. 52Dũnia ba’asgɔ daarɛ, benkonne n wʋn peebe, tɩ tɩ wuu teege tɔtɔ nini kãbsɩgɔ pʋam. Benkonne na sãn peebe, sɛba n ki la wʋn vo’oge la ĩyã n kãn malɩn ki, la Nawẽnnɛ wʋn teege tõma ĩyã mɛ. 53Dẽnɩ tɩ nẽrsaala ĩyã wã n põ’orɩ la, lebge ĩyã n ka põ’orɩ, tɩ ĩyã n kiiri la, lebge ĩyã n ka kiiri. 54La ĩyã n põ’orɩ la sãn lebge ĩyã n ka põ’orɩ, tɩ ĩyã n kiiri la lebge ĩyã n ka kiiri, wakat-ẽŋa tɩ Nawẽnnɛ gõŋɔ n gʋlsɛ se’em na wʋn ẽŋɛ. La gʋlsɛ yetɩ:

«Nawẽnnɛ yãŋɛ kũm,

tɩ kũm ka le bɔna.

55Kũm, fʋ pãŋa boe la bɛ?

Fʋ toogo boe la bɛ?»

56La de la tõon-be’ero n botɩ kũm tara pãŋa kʋʋra nẽrba. Tɩ lɔɔ botɩ tõon-be’ero yẽta pãŋa. 57Tɩ pʋ’ʋsɛ Nawẽnnɛ a yel-sõnnɛ, ẽŋa n botɩ tõma yãŋɛ tõon-be’ero, la kũm, Zuudãana Azezi-krisi ĩyã la.

58Bɛla, m sɔbi-nõŋrɩsɩ, mõrgɛ-ya ze’ele kãŋkãŋɛ. Tõnna-ya Zuudãana tõoma la wakatɛ wuu da basɛ, yãma n mi tɩ nãmsgɔ sɛka tɩ ya nãmsrɩ Zuudãana la ĩyã dagɩ zãŋa la.

16

Ba lagsɛ ligri tɩ ba sõŋɛ Nawẽnnɛ nẽrba n boe Zerizalɛm

1Lɛɛlɛ wã, mam boorɩ tɩ m tɔgɛ la ligri la tɩ ya lagsrɩ tɩ ya sõŋɛ Nawẽnnɛ nẽrba la yelle. Doose-ya pa’alg-sɛka tɩ mam pa’alɛ Nawẽnnɛ nẽrba la n boe Galatɩ so’olʋm na. 2Lasrɩ daarɛ woo, nẽra woo looge lig-sɛba tɩ a yetɩ a bɔ la bĩŋe, da zɛ-ya gu’ura tɩ mam sãn wa paam, tɩ ya yãŋa lagsɛ. 3Tɩ mam sãn wa paam, mam wʋn gʋlsɛ la gõŋɔ tõm nẽr-sɛba tɩ ya mẽŋa wʋn looge la, tɩ ba tarɩ bɔ’a la sẽŋɛ Zerizalɛm. 4La, la sãn le nara tɩ mam mẽŋa sẽŋɛ, bãma wʋn doose la mam tɩ tɩ sẽŋɛ.

Apolɩ tɔgrɩ a sore sẽnnɛ yelle

5Mam wʋn wa’am ya zẽ’am, la mam wʋn doose la Masedʋanɩ so’olʋm wa’am. 6La mam sãn wa’am, mam wʋn yuuge ya zẽ’am fẽe, bɩɩ tã tɩ mam wʋn bɔna la ya tɩ ɔɔrɔ wakatɛ wa tole, tɩ ya sõŋɛ ma tɩ m sẽŋɛ zẽ’e-sɛka tɩ mam wʋn sẽŋɛ la. 7Mam ka boorɩ tɩ m wen doose bɩsɛ ya dee tole, mam tarɩ pʋtẽ’erɛ tɩ mam wʋn bɔna ya zẽ’am yuuge, Zuudãana la sãn bɔ mam sore. 8La mam wʋn weege bɔna la Efɛɛzɩ tẽŋa wã halɩ ka paagɛ Pãntekɔtɩ kibsa daarɛ. 9Se’ere n soe la, Nawẽnnɛ yo’oge la sore bɔ mam tɩ m tõm a tõoma zozo’e, baa bɛ’ɛba n zo’oge la.

10Atimõtɩ sãn wa’am ya zẽ’am, ya to’oge ẽ sõŋa, dee ẽŋɛ-ya yan wʋn ẽŋɛ se’em tɩ a bʋraanɛ da bo’oge. Se’ere n soe la, a tõnnɩ Zuudãana tõoma la wʋ mam n tõnnɩ se’em na. 11Nẽra nẽra da pɔ’ɔgɛ ẽ, sõŋɛ-ya ẽ tɩ a leme wa’am mam zẽ’am la sũ-mã’asʋm. Mam, la sɔbiisi la gu’uri ẽ mɛ.

12La sãn dɛna tɩ sɔbia Apolɔsɩ, mam yele ẽ mɛ nõorɛ faa tɩ a doose la sɔbiisi basɛba la wa’am wa bɩsɛ ya. La a ka boorɩ tɩ a wa’am lɛɛlɛ wã. A sãn wa yẽ nẽŋa, a wʋn wa’am.

Ba’asgɔ yetɔga, la pʋ’ʋsgɔ

13Guuse-ya ya mẽŋa zɛ kãŋkãŋɛ Nawẽnnɛ sore doosgo la pʋam. Keŋe ya mẽŋa, tara-ya bʋraanɛ. 14Ɩta-ya sɛla woo la nõŋlʋm.

15M sɔbiisi, ya mi Astefanasɩ la a yir-dõma yelle, bãma n dẽŋɛ bɔ Nawẽnnɛ sɩra Akayi so’olʋm pʋam. Ba tõm mɛ bɔ Nawẽnnɛ nẽrba. Mam belnɩ ya mɛ 16tɩ ya nanna nẽr-bãma, la nẽr-sɛba wuu n tõnnɩ Nawẽnnɛ tõoma wʋ bãma la.

17Mam tarɩ sũ-yẽlga mɛ Astefanasɩ la Afɔrtunatusi la Akayikusi n wa’am na. Se’ere n soe la, ba sõŋɛ mam wʋ yãma boe nɩ la mam zẽ’am na. 18Ba keŋe mam, la yãma sũure mɛ. Pẽgra-ya nẽr-bãma buuri.

19Nawẽnnɛ nẽrba n boe Azi so’olʋm pʋ’ʋsrɩ ya. Akila, la Aprisili, la Nawẽnnɛ nẽr-sɛba n lagsrɩ ba yire la pʋ’ʋsrɩ ya sõŋa Zuudãana Azezi doosgo pʋam. 20Sɔbiisi la wuu pʋ’ʋsrɩ ya. Pʋ’ʋsɛ-ya taaba la nõŋlʋm.

21Mam Apolɩ n gʋlsɛ pʋ’ʋsgɔ wã la m mẽŋa nu’ugo, mam pʋ’ʋsrɩ ya.

22Nẽr-sɛka n ka nõŋɛ Zuudãana la, kã’a-be’ego wʋn bɔna a dãana zuo. Maranata.

23Tɩ Zuudãana Azezi yel-sõnnɛ wʋn bɔna la ya.

24Mam nõŋɛ ya wuu mɛ Azezi-krisi doosgo pʋam.