1

1E sọ wá jọ to azán lẹ mẹ whenuena whèdatọ lẹ to whẹda, bọ ohùvẹ́ de tin to aigba lọ ji. Wẹ dawe Bẹt-lehẹm-juda tọn de yì nado wáwási to otò Moabi tọn mẹ, ewọ, po asi etọn po, po visunnu etọn awe lọ po. 2Oyín dawe lọ tọn nọ yín Elimelẹki, oyín asi etọn tọn Naomi, oyín visunnu etọn awe lẹ tọn Malọni po Kiliọni po, Efiati Bẹt-lehẹm-juda tọn nu lẹ. Yé sọ wá biọ otò Moabi tọn mẹ, bo sọ finẹ nò. 3Elimelẹki asu Naomi tọn sọ kú; yè sọ pò ewọ dai, po visunnu etọn awe lẹ po. 4Yé sọ yí na yé asi lẹ sọn yọnnu Moabi tọn lẹ mẹ; oyín ode tọn nọ yín Olpa, oyín awetọ tọn Luti: yé sọ nò finẹ owhè ao nkọ. 5Malọni po Kìliòni po sọ kú yé omẹ awe lẹ; yè sọ pò nawe lọ dái sọn ovi etọn awe lẹ po asú etọn po mẹ. 6Whenẹnu wẹ ewọ tite po yao etọn lẹ po, na é nido légọyì sọn otò Moabi tọn mẹ: na ewọ ko sè to otò Moabi tọn mẹ le na OKLUNỌ ko dla omẹ etọn lẹ pọ́n do to nina akla yé mẹ. 7Ewọ sọ tọn yì sọn otẹn lọ mẹ fie é ko te, yao etọn awe lẹ po e po; yé sọ to yìyì to aliho jì nado lẹ́gọ̀ do aigba Juda tọn ji. 8Naomi sọ dọ hlan yao etọn awe lẹ dọ, Mì yì, dopodopo mì tọn ni lẹ́gọ̀ do owhé onọ etọn tọn gbè: OKLUNỌ ni yí dẹdẹ do zán hẹ mì, dile míwlẹ ko zán hẹ osiọ lẹ podọ hẹ yẹn do. 9OKLUNỌ ni sọna mì dọ mì nido mọ gbọjẹ, dopodopo mì tọn to owhé asú etọn tọn gbè. Whenẹnu wẹ é donùnùgona yé; yé sọ zé ogbè yetọn daga, bo viavi. 10Yé sọ dọ hlan ẹn dọ, Lala, ṣigba míwlẹ na lẹ́gọ̀ hẹ we do omẹ towe lẹ de. 11Naomi sọ dọmọ, Mì góyi, vigọnnu ṣie emi; etẹwutu wẹ mìwlẹ na yí hẹ mi? Yẹn gbé sọ tindo visunnu lẹ to adọ̀ ṣie mẹ na yé nido yín asú mìtọn lẹ wẹ? 12Mì gọ̀yì, viyọnnu ṣie emi, mi gbọn aliho mìtọn yì; na yẹn yín yónhonọ gbahu nado tindo asú de. Eyín yẹn do dọmọ, Yẹn tindo tódido, yèdọ eyín yẹn do tindo asú de to ozán he mẹ, bo do ji visunnu lẹ ga; 13enẹwutu mìwlẹ na jlo dòngbàn kaka yè na do hẹn yé whẹ́n? mìwlẹ na enẹwutu na jlo nọgùn sọn asú lẹ tintindo mẹ? lala, viyọnnu ṣie emi; na é doadina mi gbahu na mìtọn lẹ wutu, na yè hẹn alọ OKLUNỌ tọn jẹgbonu do ogo e. 14Yé sọ zé ogbè yetọn daga, bo sọ vọ̀ avivi: olpa sọ donùnùgona asúnọ ètọn; aigba Luti joawu hlan ẹn. 15Ewọ sọ dọmọ, Dayi e go, yè hẹn asísi towe gọ́ do godo do omẹ etọn lẹ de, podọ do yẹwhe etọn de: hiẹ ni lẹ́ hodo aslsi towe. 16Luti sọ dọmọ, A doalọtún mi nado jó we do blo, podọ nado lẹ́ sọn hihodo we mẹ: na fie hiẹ jei wẹ yẹn na yì; podọ fie hiẹ jè, wẹ yẹn na jẹ̀: omẹ towe lẹ wẹ na yin omẹ ṣie lẹ, Jiwheyẹwhe towe Jiwheyẹwhe ṣie: 17fie hiẹ kú do wẹ yẹn na kú do, finẹ wẹ yè na sọ di mi do: OKLUNỌ ni wà mọ hlan mi, podọ humọ ga, eyín núde adavo okú klan hiẹ po yẹn po. 18Whenuena ewọ mọ dọ ewọ yín ayiha nọteglinọ nado yì hẹ ẹ, é jó hódidọ hlan ẹn do. 19Mowẹ yé omẹ awe lẹ to yìyì kaka yé do wá Bẹt-lehẹm, bọ yè hẹn tòdaho lẹpo whàn na yé tọn wutu, yọnnusi lẹ sọ to didọmọ, Naomi wẹ ehe? 20Ewọ sọ dọ hlan yé dọ, Mì sọ ylọ mi dọ Naomi blo, mì nọ ylọ mi dọ Mala: na Ganhunupo ko yí vivẹ́ susu do zán hẹ mi. 21Yẹn tọ́n yì gbonu gigọ́, OKLUNỌ ko sọ hẹn mi gọ́ do owhé ovọ́: etẹwutu wẹ mì yiylọ mi dọ Naomi, mimọ dọ OKLUNỌ ko ṣakunnu do oji e, bọ Ganhunupo ko sọ bianukunna mi. 22Mowẹ Naomi lẹ́gọ̀, Luti Moabi-yọnnu, yao etọn, po e po, he lẹ́gọ̀ sọn otò Moabi tọn me: yé sọ wá Bẹt-lehẹm to ṣaunṣaun ojijẹ bali tọn whenu.

2

1NAOMI sọ tindo hẹnnumẹ asú etọn tọn de, dawe huhlọnnọ adọkun tọn de, sọn whédo Elimelẹki tọn mẹ; oyín etọn nọ yín Boazi. 2Luti Moabi-yọnnu sọ dọ hlan Naomi dọ, Gbọ yẹn ni yì oglegbo lò, bo wewelu to zinkán ogbàdo tọn lẹ ṣẹnṣẹn to ewọ nukun mẹhetọn mẹ yẹn na din nukundagbe mọ te godo. Ewọ sọ dọ hlan ẹn dọ, Yì, viyọnnu ṣie. 3Ewọ sọ yì, bo wá bo to weluwé to gbingbẹntọ lẹ godo: núdùkosọ etọn wẹ nado jẹ ogbàn ogle tọn ji he yín Boazi tọn, mẹhe tin sọn whédo Elimelẹki tọn mẹ. 4Bo, dayi e go, Boazi sọn Bẹt-lehẹm wá, bo dọ hlan gbingbẹntọ lẹ dọ, OKLUNỌ ni tin to mì de. Yé sọ gblọn nẹ̃ dọ, OKLUNỌ ni dona we. 5Whenẹnu wẹ Boazi dọ hlan devi etọn he yè dè do gbingbẹntọ lẹ ji dọ Awhlivu mẹnu tọn wẹ ehe? 6Devi he yè dè do gbingbẹntọ lẹ ji lọ gblọn bo dọmọ, Awhlivu Moabitọ he lẹ̀gọ̀ po Naomi po sọn otò Moabi tọn mẹ wẹ: 7bọ é dọmọ, Mì gbọ yẹn ni wewélu, yẹn vè mi, bo sọ bẹ́pli to gbingbẹntọ lẹ godo to okò lọ ṣẹnṣẹn: mọwẹ ewọ wá bo ko sọ dégo yèdọ sọn afọnnu kakajẹ dinvie, adavo dọ é dọ̀ngbàn pon de to ohò mẹ. 8Whenẹnu wẹ Boazi dọ hlan Luti dọ, Viyọnnu ṣie, hiẹ ma sè? A yì nado wewélu to ogle devo mẹ blo, mọ a sọ zẹ̀ file go blo, ṣigba nò ofi masẹ̀tẹn to deviyọnnu ṣie lẹ de. 9Gbọ nukun towe lẹ ni tin to ogle he yé to gbingbẹn go, hiẹ ni bo to yìyì to yé godo: yẹn ma ko naṣẹ yọ̀pọ sunnu lẹ dọ yé ma to na doalọ ogo we gba? podọ whenuena hiẹ yín nugblanọ, yì ozẹ́n lẹ kọ̀n, bo nù sọn enẹ he yọ̀pọ sunnu lẹ ko dọ̀n mẹ. 10Whenẹnu wẹ é họ̀ do nukunmẹ etọn ji, bo dẹ̀ ede hlan aigba, bo dọ hlan ẹn dọ, Etẹwutu wẹ yẹn mọ nukundagbe to nukun towe mẹ, bọ hiẹ do yí oyọnẹn sọn yẹn de, mimọ dọ ojonọ de wẹ yẹn? 11Boazi sọ gblọn bo dọ hlan ẹn dọmọ. Yè ko yí gigọ́ do do e hia mi, onú he hiẹ ko wà hlan asúnọ towe sọn okú asú towe tọn whenu gbọ̀n: podọ le hiẹ ko jó otọ́ towe po onọ towe po, po aigba ajitẹn towe tọn po dai do, bo yín hinhẹn wá gbẹtọ de lẹ de he hiẹ yọnẹn daidai ma gba. 12OKLUNỌ ni suahọ azọ́n towe, yè ni sọ na ale gigọ̀ de we sọn OKLUNỌ de, Jiwheyẹwhe Islaeli tọn, awàfún mẹhetọn glọ hiẹ yín hinhẹn wá nado yí fìbẹ̀tado te. 13Whenẹnu wẹ é dọmọ, Gbọ yẹn ni mọ nukundagbe to nukun towe mẹ, klunọ ṣie; na enẹ hiẹ ko miọnhomẹna mi, podọ na enẹ hiẹ ko yí dẹ̀dẹ do dọhó hlan deviyọnnu towe, yín yẹn ma tlẹ tin di ode sọn devivọnnu towe lẹ mẹ gba. 14Podọ to núdudù-jlẹ mẹ Boazi dọ hlan ẹn dọ, Wá file, bo dù sọn akla lọ mẹ, bo siọ nùdo towe to vẹ̃nvẹsìn lọ mẹ. Ewọ sọ sinai to gbingbẹntọ lẹ dali: yé sọ hẹn ogbàdo sisọ jẹ e de, ewọ dù bo sọ yín pékọnọ, bo sọ pòdai sọn e mẹ. 15Whenuena ewọ sọ tite nado wewélu, Boazi degbèna yọ̀pọ sunnu etọn lẹ, dọmọ, Mì gbọ ewọ ni wewélu yèdọ to okò lẹ ṣẹnṣẹn, mì sọ wọhẹ ẹ blo. 16Podọ mì ni dè vude jẹgbonu nẹ̃ ga sọn odi lẹ mẹ, bo jó e dai, bo gbọ é ni to weluwé, mì wọhẹ ẹ blo. 17Mowẹ ewọ to weluwé to ogle mẹ kakajẹ whèjai; ewọ sọ tùn enẹ he ewọ ko do wewélu, é sọ tin sọ ẹfa bali tọn dopo nkọ. 18Ewọ sọ zé e, bo yì tòdaho lọ mẹ: asúnọ etọn sọ mọ núhe ewọ wewélu: ewọ sọ hẹn jẹgbonu bo yí nẹ̃ enẹ he èwọ ko pòdai godo he ewọ ko yín pékọnọ 19Asúnọ etọn sọ dọ hlan ẹn dọ, Fie wẹ hiẹ wewelute to egbe? podọ fie wẹ hiẹ wàzọ́n te? donanọ ewọ yín he yí oyọnẹn sọn de we. E sọ dohia asúnọ etọn mẹhe de ewọ wàzn te, bo dọmọ, Oyín dawe lọ tọn mẹhe de yẹn wàzọ́n te to egbé nọ yín Boazi. 20Naomi sọ dọ hlan yao etọn dọ, Donanọ ewọ yín sọn OKLUNỌ de, mẹhe ma jò dagbewuvémẹ etọn do do omẹ to ogbẹ̀ go podọ do oṣiọ go. Naomi sọ dọ hlan ẹn dọ, Dawe lọ tin sẹpọ́ ohẹnnu tọn hlan míwlẹ, dopo sọn hẹnnumẹ sẹpọ́ mìtọn lẹ mẹ. 21Luti Moabi-yonnu lọ sọ dọmọ, Nugbonugbo, é dọ hlan mi dọ, Hiẹ na nọ yọ̀pọ sunnu ṣie lẹ de gligli, kaka yé na ko do dotana ojijẹ ṣie lẹpo. 22Naomi sọ dọ hlan Luti yao etọn dọ, Dagbe é yín, viyọnnu ṣie, bọ hiẹ do tọ́n jẹgbonu po deviyọnnu etọn lẹ po, podọ yé ma pó wẹ to ogle devo depope mẹ gba. 23Mowẹ ewọ sọ tin to deviyọnnu Boazi tọn lẹ de glígli nado to weluwó jẹ opòdo ojijẹ bali tọn po ojijẹ oli tọn po; ewọ sọ tin to asúnọ etọn de.

3

1NAOMI asúnọ etọn sọ dọ hlan ẹn dọ, Viyọnnu ṣie, yẹn ma na din ogbọjẹ na we, na é nido yín opọ́nte na we? 2Be dinvie hẹnnumẹ mìtọn Boazi ma tin to finẹ, deviyọnnu mẹhetọn de hiẹ te? Dayi e go, é to bali fú to ozán he mẹ to agbà vẹnlinu tọn ji. 3Enẹwutu lawuna dewe, bo sanú, bo yí avọ̀ towe do ogo, bo jẹte yì agbà vẹnlinu tọn ji: ṣigba a hẹn dewe yín yinyọnẹn hlan dawe lọ blo, kaka ewọ ko do basi dùdù po nùnù po. 4E na sọ yín, whenuena ewọ mlọnai, wẹ hiẹ na dohia otẹn fie é na mlọn, hiẹ na sọ biọ hòmẹ, bo hùn avọ̀ sọn afọ etọn, hiẹ ni bo mlọnai; ewọ na sọ dọ núhe hiẹ na wà na we. 5Ewọ sọ dọ hlan ẹn dọ, Yẹn na wà ehe hiẹ dọ lẹpo. 6Ewọ sọ: jẹte yì agbà vẹnlinu tọn ji, bo basi kẹdẹdi ehe asúnọ etọn degbèna nè lẹpo. 7Whenuena Boazi ko dù bo sọ nu, bọ ayiha etọn yín homẹhùnnọ, é yì nado mlọnai to opòdo okiti ogbàdo tọn tọn: ewọ sọ lìn wá, bo hùn avọ̀ sọn afọ etọn, bo mlọnai. 8E sọ wá jọ tọ zánhòmẹ, wẹ dawe lọ yín avosatọ, bo lẹ́ ede: bo, dayi e go, yọnnusi de mlọnai to afọ etọn go. 9Ewọ sọ dọmọ, Mẹnu hiẹ yín? ewọ sọ gblọn dọ, Yẹn Luti devi yọnnu towe wẹ: enẹwutu dlẹn odòvọ towe do deviyọnnu towe ji; na hẹnnumẹ sẹpọ̀ de wẹ hiẹ. 10Ewọ sọ dọmọ, Donanọ hiẹ yín sọn OKLUNỌ de, deviyọnnu ṣie: hiẹ ko do dagbewuvémẹ godomẹ tọn hia hú whẹwhẹwhenu tọn, Sọle hiẹ ma hodo yọ̀pọ sunnu lẹ wamọnọ kavi adọkunnọ. 11Be dinvie, viyọnnu ṣie, a dibu blo; núhe hiẹ dọ lẹpo yẹn na wà hlan we: na tòdaho omẹ ṣie tọn lẹpo wẹ yọnẹn dọ yọnnu wàlọdagbenọ de wẹ hiẹ. 12Podọ dinvie é yín nugbo dọ hẹnnumẹ sẹpọ̀ de wẹ yẹn: ṣogàn hẹnnumẹ sẹpọ́ hú yẹn de tin. 13Dòngbàn to ozán he mẹ, é na sọ yín to afọnnu, dọ eyín ewọ na wánúpipé hẹnnu de tọn hlan we, é ma na gbẹ́ gba; gbọ é ni wànú hẹnnu tọn: ṣigba eyín é ma na wánú hẹnnú de tọn hlan we gba, whenẹnu yẹn na wánú hẹnnu de tọn hlan we, le OKLUNỌ tin: mlọnai kakajẹ afọnnu. 14Ewọ sọ mlọnai to afọ etọn go kakajẹ afọnnu: é sọ tite whẹpo omẹ de sọgan yọ́n mẹawetọ. Na é dọmọ, E dike é yín yinyọnẹn dọ nawe lọ wá agbà vẹnlinu tọn ji blo. 15Ewọ sọ dọmọ, Hẹn awugbó he tin to ogo we wá, bo hẹn e go; ewọ sọ hẹn e gò: é sọ jlẹ ojlẹ bali tọn ṣidopo, bo zé e nè: é sọ yì biọ tòdaho lọ mẹ. 16Whenuena ewọ sọ wá asúnọ etọn de, é dọmọ, Mẹnu hiẹ yín viyọnnu ṣie? Ewọ sọ dọ onú he dawe lọ wà hlan ẹn lẹpo nẹ̀. 17Ewọ sọ dọmọ, Ojlẹ bali tọn ṣidopo he wẹ é na mi; na é dọmọ, A yì asúnọ towe de agbá blo. 18Whenẹnu wẹ ewọ dómọj Sinai abọẹ, viyọnnu ṣie, kaka hiẹ na do yọ́n le ohó lọ na yì do: na dawe lọ ma to na gbọjẹ, kaka ewọ ko do dotana onú lọ to azán he gbè gba.

4

1DINVIE Boazi hẹji yì họ̀ngbo ji, bo sinai to finẹ: bo, dayi e go, hẹnnumẹ sẹpọ́ mẹhe Boazi dọhó e tọn lọ wá jei; hlan mẹhe é dọmọ, Ẽn, omẹ le o zẹ̀, sinai to ofi. Ewọ sọ zẹ̀, bo sinai. 2E sọ̀ yí sunnusi ao sọn mẹho tòdaho lọ tọn lẹ mẹ, bo dọmọ, Mì sinai to ofi. Yé sọ sinai. 3E sọ dọ hlan hẹnnumẹ sẹpọ́ lọ dọ, Naomi, he yè sọ hẹn gọ̀ sọn otò Moabi tọn mẹ, to dọ̀ndopọ aigba tọn lọ sà, ehe yín nọvisunnu mìtọn Elimelẹki tọn: 4yẹn sọ lẹn nado doajàn e tọn hlan we, dọmọ, Họ̀ ẹ to yé mẹhe sinai to ofi lẹ nukọn, podọ to meho omẹ ṣie lẹ tọn lẹ nukọn. Eyín hiẹ na fli i, bo fli i: ṣigba eyín hiẹ ma to na fli i gba, whenẹnu dọ na mi, na yẹn nido yọnẹn: na mẹde ma tin nado fli i to godo towe gba; Yẹn wẹ sọ tin bọ̀do ogo we. Ẹwọ sọ dọmo, Yẹn na fli i. 5Whenẹnu wẹ Boazi dọmọ, Azán he gbè hiẹ họ̀ ogle lọ sọn alọ Naomi tọn mẹ, hiẹ ma nanọma họ̀ ẹ ga sọn Luti Moabi-yọnnu si, asi osiọ lọ tọn, nado zé oyín oṣiọ lọ tọn daga do ogú etọn ji 6Hennumẹ sẹpo lọ sọ dọmọ, Yẹn ma sọgan fli i na dẽ gba, yẹn niká hẹn ogú ṣie lọsu hòsọ́: yí ojlọjẹ ofli tọn ṣie do oji we; na yẹn ma sọgan fli i gba. 7Dinvie ehe wẹ wàlọ to ojlẹ nukọn tọn mẹ to Islaeli lẹ mẹ na fifli tọn dali podọ na didiọ tọn dali, na nado hẹn onú lẹpo lódo; omẹ de de ofọpa etọn, bo sọ ẹ na kọmẹnu etọn: ehe sọ we wàlọ aṣẹdai tọn to Islaeli lẹ mẹ. 8Mowẹ hẹnnumẹ sẹpọ́ lọ dọ hlan Boazi dọmọ, Hò ẹ na dewe. E sọ dè afọpa etọn. 9Boazi sọ dọ hlan mẹho lẹ, podọ hlan gbẹtọ lẹpo dọmọ, Mì wẹ kunnudetọ to azán he gbè, dọ yen ko họ̀ onú he yín Elimelẹki tọn lẹpo po onú he yín Kiliọni tọn po Maloni ton lẹpo po sọn alọ Naomi tọn mẹ. 10Humọ Luti Moabi-yọnnu, asi Malọni tọn wẹ yẹn ko sọ son nado yín asi ṣie, nado zé oyín oṣiọ lọ tọn daga do ogú ẹtọn ji, na oyín oṣiọ lọ tọn yín sinsán sẹ̀ sọn mẹmẹsunnu etọn lẹ ṣẹnṣẹn, podọ sọn họngbo otẹn etọn tọn mẹ blo: mì wẹ kunnudetọ to azán he gbè. 11Gbẹtọ he tin to hòngbo ji lẹpo, po mẹho lẹ po, sọ dọmọ, Kunnudetọ wẹ mí. OKLUNỌ ni basi nawe lọ he yè hẹn wá owhé towe gbè di Laheli podọ di Lea, omẹ awe he do owhé Islaeli tọn ai lẹ: hie ni sọ yín mọmẹ to Eflata, bo yín mediyín to Bẹt-lehẹm; 12na owhé towe ni tin di owhe Pelẹzi tọn, mẹhe Tamali ji hlan Juda, sọn okún he OKLUNỌ na na we sọn nawe he mẹ mẹ 13Mowẹ Boazi yí Luti, ewọ sọ lẹzùn asi etọn; ewọ sọ biọ hòmẹ yì e de, OKLUNỌ sọ na hòmimọ ẹn, é sọ ji visunnu de. 14Yọnnusi lẹ sọ dọ hlan Naomi dọmọ, Donanọ OKLUNỌ yín, he ma ko jó we dai to azán he gbè matin hẹnnumẹ sẹpọ́ de, bo gbọ oyín etọn ni yín núdiyín to Islaeli mẹ. 15Ewọ na sọ yín gọ̀jonọ ogbẹ̀ tọn de hlan we, po núdùnamẹtọ yọ́nho whenu towe tọn de po: na yao towe, he yiwanna we, he yín pọ́nte hlan we hú visunnu ṣinawe, ko zé e hẹn. 16Naomi sọ yí ovi lọ bo tẹ́ ẹ do akọ́n etọn mẹ, bo sọ lezùn vigopọ́ntọ hlan ẹn. 17Yọnnusi kọmenu etọn lẹ sọ na oyín de e, dọmọ, Yè ji visunnu de hlan Naomi; yé sọ ylọ oyín etọn dọ Obẹdi: ewọ wẹ otọ́ Jẹse tọn, otọ́ Davidi tọn. 18Dinvie ehe lẹ wẹ whẹ̀ndo Pelẹzi tọn lẹ: Pelẹzi ji Hẹzlọni; 19Hẹzlọni sọ ji Lami, Lami ji Amminadabi; 20Amminadabi so ji Nasọnni, Nasọnni ji Salmọni; 21Salmọni sọ ji Boazi, Boazi sọ ji Obẹdi, 22Obẹdi ji Jẹse, Jẹse sọ ji Davidi.