NINA PAPI
A JONA
Na Vuresi Makaliana Na Omea Ara Marea Tana Papi Iani
Nina papi a Jona, aia e tau atsa kolua niqira papi igira na propete tavosi tana Papi Tabu. Mi laona na papi iani e totu na turupatuna kesa na propete aia e ngaoa na petsakoe me ke sove na nauana na omea God e ketsalia ke naua. God e ketsalia ke vano i Nineve, aia na pukuna na vera tana butona momoru ni Asiria, igira nogo gaqira gala seko sosongo na Israel. Ma Jona e sove sosongo na vano i tana ma na turupatuna vaniaqira na gokona God, rongona e dona dou nogo laka God e utu saikesa ke manalia nina veke na sekoliana na verabau ia. Mi murina, kalina e tsodoa visana na rota loki, maia e tuturiga tugua na rongomangana God. Mi muri mai, maia e kore vania God kalina e reia laka ara pilotoba na tinoni ni Nineve, ma God e tau manalia nina veke laka ke luvusigira.
Na papi iani e sau makalia laka God e tagaovi kaputigira nina omea vovola sui. Me putsikae liuliu bâ, e saumakalia laka God aia na God na galuve, me galuvegira na tinoni sui lakalaka. Me padangaoa bâ na padaleana niqira sasi ma na maurisiaqira goto gaqira gala igira nina tinoni, liusia na kedeaqira ma na luvusiaqira saikesa.
Na Omea Ara Totu tana Papi Iani
God e molo aqo vania a Jona ma Jona e petsakoe 1:1-17
A Jona e pilotoba ma God e maurisia tania na tsetse loki 2:1-10
A Jona e goko vanigira na Nineve 3:1-10
God e galuvevisugira na Nineve 4:1-11
1A Jona e Petsakoe Vania na Taovia
1Kesa dani, ma na Taovia e goko vania a Jona na dalena a Amitai. 2Me tsarivania, “Ko tû, mo ko vano i Nineve na verabau loki, mo ko goko kakai vanigira na tinoni ni tana, rongona inau au donagininogoa laka e seko sosongo niqira sasaga.” 3Ma Jona e tû me aligiri na vano, me molomuri vania i Nineve, rongona e ngaoa ke tsogoligi tania na Taovia. Me vano i Jopa, mi tana e reia kesa na vaka e vangaraua na vano i Spain. Maia e bâ me volia nina pasisi, me sangasage kolugira na mane na vaka ia na vano i Spain, i tana e padâ ke gini totu popoi tania na Taovia.
4-5Mi kalina ara vovotu, ma Jona e ba tsuna saviliu tana tabulô me maturu tatanu. Tau oka ma na Taovia e moloa kesa na guguri loki tana tasi, me laba na legai loki seko sosongo me gadovia na vaka, me varangi ke tarese. Mi tana migira na mane na vaka ara viri matagu mate, me pipi gira tatasa ara ngangaidato vania niqira god segeni ke sangagira. Te ara tû mara tsonigira i tasi gana lutsa na vaka rongona ke gini malamala na vaka.
6Maia na taovia na vaka e tsuna i laona na tabulô, me ba reitsodoa a Jona e mamaturu moa. Me galisia me tsarivania, “!Na vanga maturu igoe! ?Nagua sagata o padâ te o maturu vaga ia? Ko mamata mo ko nongia nimu god ke sangagita. Tau utu ngatsu aia ke galuvegita me ke maurisigita.”
7Mi kalina ara ka visudato i gotu kaira, migira na mane na vaka ara vaigokovigi mara tsaria, “Ida ma ka tsonikutsu matena, ma ka gini tsodovulagia asei nomoa e tsukia te e gadovigita na rota seko vaga ia.” Migira ara naua, me gado i konina a Jona. 8Te ara tû mara goko vania a Jona mara tsaria, “!Ko tsaridoua vanigami! ?Laka asei nomoa e tsukia te e gini laba na legai loki vaga ia? ?Laka igoe nogo? ?Ma nagua o naua ieni? ?Iava o talumai igoe? ?Ma na ava vaga igoe?”
9Me tsaria a Jona, “Inau na Hibru. Mau samasama vania na Taovia, na God na baragata, aia nogo e aqosi poponoa na kao mamatsa ma na tasi.” 10Maia Jona e goko babâ moa, me tsaritutugua vanigira laka aia e petsakoe me tsogo tania na Taovia.
Mi tana, migira na mane na vaka ara gini matagu loki sosongo mara tsarivania, “?Rongona gua ti o tsogo vaga sagata ia?” 11Ma na legai e loki seko sosongo babâ moa, migira na mane na vaka ara veisuâ a Jona, “?Vaga ia, ma nagua sauba kami naua vanigo igoe ti ke gini puka na susuligana na legai?”
12Ma Jona e tsarivanigira, “Kamu tsonitsunaau i tasi, me sauba kamu reia ke beata na tasi. Rongona au dona nogo laka tana rongoqu nogo inau te e gini gadovigamu na legai loki vaga ia.”
13Me atsa moa ti a Jona e tsarivanigira kara tsonitsunâ i tasi, me tagara. Igira na mane na vaka ara tovokakaia tana susuligaqira popono na voselagini longaana na vaka i one. Ma na legai e loki babâ moa. Mara gini tau tangomana na longa i one. 14Mara ngangaidato vania na Taovia mara tsaria, “Taovia igami nongigo ko laka na pede matesiamami tana rongona na mateana na mane iani. Igoe nogo Taovia o pedea te ara gini laba na omea vaga girani.” 15Mi tana ara tû mara tsebâ a Jona mara tsonitsunâ i tasi. Me tavongani beata mate na tasi. 16Mi kalina ara reia na omea e laba vaga ia, migira na mane na vaka ara mataguni sosongolia na Taovia. Mara tû mara vekea laka kara aqo dou vania na Taovia ma kara savori-kodoputsa vania kalina kara laba i one.
17Ma na Taovia e ketsalia kesa na tsetse loki ke konomi poponoa a Jona. Ma Jona e totu i laona na tobana na tsetse loki ia tolu na dani me tolu na bongi.
2Nina Nonginongi a Jona
1Me tû i laona na tobana na tsetse loki ia, ma Jona e nonginongi vania na Taovia nina God me goko vaganana iani:
2“Taovia, i laona niqu rota inau au soago, migoe o rongomiau.
I laona na qouna na maorodo au ngangaidato vanigo ko sangaau, migoe o sangaau.
3Igoe nogo o tsonitsunaau tana pikana na maorodo, i lao vasau,
i tana na tasi e kokoponotiau,
migira sui nimu panu loki ma na ovu ara liu kaoniau.
4Au pada laka igoe o tsoniligi saikesaliau nogo tania na matamu igoe,
me ke utugana vaniau goto kau reilakana tugua nimu Vale Tabu.
5Ma na tasi e tsavuau, me gini utugana vaniau na magomago,
ma na maorodo e poli poponoau.
Ma na buruburu ni tasi e virigi polia na lovaqu.
6Au tsuna bâ tsau tana pukuna na vungavunga,
i tana e totu na barakapu e vongo saviliu.
Migoe nogo Taovia niqu God
o maurisiau tania na qou loki ia.
7Mi kalina au vatsangia na mauriqu e nananga lê nogo taniau,
mi tana au nongigo Taovia,
mi laona nimu Vale Tabu igoe o rongomiau.
8Igira ara samasama vanigira na god peropero
ara piloligi tanigo igoe na God mana.
9Minau sauba kau lingena na tsonikaeamu igoe,
ma kau savori-kodoputsa vanigo,
ma kau manalia na omea au vekenogoa vanigo.
!Rongona na mauri sui e talumai i konimu moa igoe Taovia!”
10Ma na Taovia e ketsalia na tsetse ke mumutali longâ a Jona i one, me laba vaga.
3A Jona e Rongomangana na Taovia
1Na Taovia e goko vanitugua a Jona na rukanina kalina 2me tsaria, “Ko tû mo ko vano i Nineve na verabau loki, mo ko turupatuna vanigira na tinoni ni tana na turupatu vaga inau au mologinigo.” 3Ma Jona e rongomangana na Taovia, me tû me vano i Nineve. Mi tana tagu ia, mi Nineve na verabau loki sosongo, e adia e tolu na dani popono na vanovano tû kesa tabana me tsau kesa tabana. 4Mi kalina a Jona e ba laba i tana, maia e tuturiga na liu bamai i laona na vera loki ia. Me vanovano kesa na dani popono, me gokodato vanigira na tinoni me tsaria, “!E kau lelê moa e vati sangavulu na dani ma na Nineve sauba ke luvu saikesa!”
5Migira na tinoni ni Nineve ara tutunina nina goko God vaga a Jona e katevulagia vanigira. Mara vaigokovigi sai, mara pedea laka igira sui kara tsoni vitoaqira segeni na mani sese matena niqira sasi, me ke tuturiga i koniqira na lokina me ke tsau bâ tana tetelona kara sagelia na polo baubau, na papadana laka ara padasavi matena niqira sasi.
6Mi kalina na taovia tsapakae ni Nineve e rongomia na omea e laba vaga ia, maia e tuligi tania nina bela na totukae, me tsoraligia na polona taovia, me sagelia na polo baubau me gini uliuli na tora, gana ke sauvulagia laka aia e padasavi matena nina sasi. 7Maia e moloketsa vanigira nina tinoni i Nineve me tsaria, “Iani nogo na ketsa e talumai i konina na taovia tsapakae kolugira nina tinoni sasanga: Ke laka goto ke kesa na ganiana sa omea. Pipi sui na tinoni, ma na buluka ma na sipi goto, e vali vanigira sui kara mutsa se kara inu. 8Me pipi tinoni ke nonginongi kakai vania God, me ke mololegira nina sasaga tabaru me pipi sui nina aqo seko. 9Tau utu God sauba ke olia nina papada. Tau goto utu ti ke sui nina momosatoba vanigita, me ke utu goto gita ka mate.”
10God e reia na omea ara naua. E morosia laka ara mololenogoa niqira sasaga tabaru. Te e gini olia nina papada me tau kedegira vaga aia e tsarinogoa laka sauba ke naua.
4Nina Momosatoba a Jona Ma Nina Galuve God
1Me seko sosongo na tobana a Jona me gini kore vania na Taovia. 2Me tsaria, “?Taovia, laka inau au tau tsarivanigo nogo tana idana kalina au tau vati mololea i veraqu, laka aia saikesa nogo na omea igoe sauba ko naua? !Aia nogoria na rongona ti au gini tovokakaia kau tsogovano i Spain! Inau au donagininogoa laka igoe na God na galuve, mo galuve sosongoligira na tinoni sui. O berengiti na kore, mo dona sosongo na galuve tinoni, ma na oliana nimu papada ma na tau kede tinoni. 3Mi kalina ia Taovia, ko moloau moa ma kau mate. E dou bâ ti kau mateligi moa liusia na mauri.”
4Ma na Taovia e tsarivania a Jona, “?Laka o tamanina sa nimu rongona dou ko gini kore igoe?”
5Mi tana ma Jona e tû, me vanoligi tania na verabau ia me longa. Me bâ logoa kesa nina babale, me totu raviravi tana auauna. Me pipitu ke reia na omea sauba ke laba vania na vera ni Nineve. 6Maia na Taovia God e moloa kesa na gai ke dato liusia a Jona ke gini ausia me ke totu raviravi. Ma Jona e gini mage loki sosongo na totu raviravi dou tana auna na gai ia. 7Mi tana matsaraka bongibongi na dani i muri, ma God e mologira na nive kara gania na gai ia me gini mate. 8Mi murina kalina e dato nogo na aso, God e molomaia kesa na guguri papara e talu i longa. Ma Jona e tuturiga na vatsangi saviana na paparana na aso e rangikakaia na lovana. Me ngaoa moa ke mate me tsaria, “!E dou bâ ti kau mateligi moa liusia na mauri!”
9Ma God e tsarivania, “?Laka o tamanina sa nimu rongona dou na gini kore tana rongona na gai ia?”
Ma Jona e gokovisu vania me tsaria, “Au tamani rongona sosongo nomoa kau kore inau, eo, au kore loki sosongo me tugua kau mate!”
10Ma na Taovia e tsarivania, “Igoe o galuve sosongolia na gai iani aia e vovodato i laona kesa lelê moa na bongi, me mate lê tana bongi i muri. Migoe segenimu o tau lelê nauvania sa omea ke gini mauri me ke dato. 11?Megua, laka e tau ulagaqu inau kau galuvea na Nineve, aia na verabau loki i tana ara mauri e liusia 120,000 na tinoni, migira goto danga na buluka?”