1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647484950
12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940
123456789101112131415161718192021222324252627
123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536
12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334
123456789101112131415161718192021222324
123456789101112131415161718192021
1234
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
123456789101112131415161718192021222324
12345678910111213141516171819202122
12345678910111213141516171819202122232425
1234567891011121314151617181920212223242526272829
123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536
12345678910
12345678910111213
12345678910
123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142
123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566676869707172737475767778798081828384858687888990919293949596979899100101102103104105106107108109110111112113114115116117118119120121122123124125126127128129130131132133134135136137138139140141142143144145146147148149150
12345678910111213141516171819202122232425262728293031
123456789101112
12345678
123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748495051525354555657585960616263646566
12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152
12345
123456789101112131415161718192021222324252627282930313233343536373839404142434445464748
123456789101112
1234567891011121314
123
123456789
1
1234
1234567
123
123
123
12
1234567891011121314
1234
12345678910111213141516171819202122232425262728
12345678910111213141516
123456789101112131415161718192021222324
123456789101112131415161718192021
12345678910111213141516171819202122232425262728
12345678910111213141516
12345678910111213141516
12345678910111213
123456
123456
1234
1234
12345
123
123456
1234
123
1
12345678910111213
12345
12345
123
12345
1
1
1
12345678910111213141516171819202122

NA RUKANINA NINA LETA A PAULO VANIGIRA NA TINONI TUTUNI

NI TESALONIKA

Na Vuresi Makaliana Na Omea Ara Marea Tana Papi Iani

E labadato kesa na vaiganigi loki i laoqira na tinoni tutuni i Tesalonika. E tsukivulagia tana goko e kalea tana rongona na visumaiana a Iesu Kristo. Visana ara tsaria laka na dani na visumaiana na Taovia e labamai nogo. Aia nogoria na rongona ti a Paulo e marea na rukanina leta vanigira na Tesalonika ke gini gotosi vanigira na omea vaga ia. Me tsarimakalia vanigira laka idavia na visumaiana a Iesu Kristo “igira na tinoni danga sosongo sauba kara tuu, ma kara petsakoe ma kara sove na rongomangana God” (reia tana 2.3), ma kara tami segeniqira kara muria nina tagao kesa ara soaginia “Aia Kesa e Seko Saviliu,” maia e tovoa na sugutiana a Iesu Kristo.

Maia Paulo e tsaritutugua vanigira na tinoni tutuni ni Tesalonika, laka kara malagai na tukakai kalavata tana niqira tutuni, atsa moa ti na baribari ma na rota ke gadovigira. Me ketsaligira kara gini boe na aqo matena na mauriqira segeni, vaga nogo e naua a Paulo migira gana aqokolu. Me raigira kara berengiti babaa, ma kara “laka na qisi na nauana na omea e dou.” (Reia tana 3.13).

Na Omea Ara Totu Tana Papi Iani

Nina goko idaida a Paulo 1:1-2

Na pede kalina ke visumatugua a Iesu 1:3–2:17

Na parovata tana rongona na madodo tana aqo 3:1-15

Na susuina na leta 3:16-18

1

1Inau a Paulo ma Silas maia Timoti, i tugami nogo ami tu mamare baa vanigamu na tinoni tutuni ni Tesalonika, igamu nina tinoni God na Tamada, ma Iesu Kristo na Taovia:

2Ami tu nongikaira God na Tamada ma Iesu Kristo nida Taovia kara ka vangalaka vanigamu ma kara ka tusuvanigamu na rago.

Na Pede Kalina Ke Visumaitugua a Iesu

3!Igamu na tasimami, tu nimami aqo nomoa tugami kami tu soadou sailaginia God na matemui igamu! Eo, e ulagana sosongo kami tu nauvaganana ia, rongona ami tu reia laka nimui tutuni ma nimui vaigaluvegi igamu sui e tau kuti na pabo babaa goto pipi kalina. 4Maia nogoria na rongona ti tugami ami tu gini goko kaekae tana rongomui igamu i laoqira nina tinoni God tana vera sui. Ami tu gini mage na turupatu vaniaqira laka igamu amu berengiti mamu tukakai saviliu moa tana nimui tutuni, atsa moa ti ara rotasigamu mamu gini vatsangisavi loki.

5Mi tana susuina, migamu sauba ke ulagamui na tsauliana na Verana God, aia igamu amu rota matena kalina eni. Eo, pipi sui na omea vaga girani ara gini sauvulagia laka nina pede God e gotolaka. 6Rongona God aia sauba ke naua na omea ke goto: aia ke tuu me ke kedegira igira ara rotasigamu, 7me ke veregamu igamu amu rota, me ke veretugami goto tugami. Me sauba ke naua na omea vaga iani kalina ke labamaitugua a Iesu na Taovia talu i baragata kolugira nina angelo susuliga. 8Aia sauba ke mai kolua na iruna na lake loki, me ke kedeginigira igira ara sove tania God, mara sove goto na rongomiana na Turupatu Dou tana rongona a Iesu na Taovia. 9Sauba ke gadovigira na kede saliu, ma kara gini rota na totuligi taniana na matana na Taovia. Me ke utu vanigira goto na reiana na mararana na susuligana, 10tana Dani Loki kalina aia ke labavisumaitugua, migira nina tinoni sui ara tutunina ia kara tsonikaea ma kara tsuporu vania. Migamu goto sauba kamu totu kolugira igira, rongona amu tutunina nogo na omea tugami ami tu tsarivanigamu.

11Aia nogoria na rongona ti tugami ami tu gini nonginongi sailagi vanigamu. Mami tu nongia nida God laka aia ke naua, me ke gini ulagamui na mauri vaga God aia e ngaoa kamu totu muria tana maurimui. Mami tu nongigotoa God laka tana susuligana nogo ia, ke sangagamu na manaliana pipi na omea dou amu kilia na nauana, me pipi sui na aqo na galuve amu naua tana rongona nimui tutuni. 12Mi tana nauvaganana nogo ia, ti kamu tsonikaeginia na asana a Iesu nida Taovia. Maia sauba ke tuu me ke tsonikaegamu goto igamu, rongona kaira nida God ma Iesu Kristo na Taovia ara ka vangalaka sosongo vanigamu.

2

Idavia na Visumaiana a Iesu Kristo Sauba Ke Laba Talu Kesa e Seko Saviliu

1Eo, igamu na tasiqu, tana rongona na omea e kalea na visumaiana tugua a Iesu Kristo nida Taovia, ma nida totusai koluana igita ke sauba, inau au ngasgamu kakai, 2kamu laka na tami ke ponopala tsaku vaga sagata ia na tobamui tana rongona amu rongomigira visana ara tsaria laka na Dani na Taovia e labamai nogo. Amu pada ngatsu laka i tugami nogo ami tu katevulagia na omea iani kalina ami turupatu vanigamu. Se amu tsokoa ngatsu i laona kesa tu nimami leta ami tu marevanigamu. 3Kamu laka saikesa na tavongani tutunina na goko vaga ia, ma na tami vaniana ke kesa ke perogamu lee. Rongona na Dani Loki ia, e utu moa ke laba poi ke tsaumai na tagu i tana igira na tinoni danga sosongo kara tuu ma kara petsakoe ma kara sove na rongomangana God. Me ke laba goto Aia Kesa e Seko Saviliu. Aia nogo God e vangaraua na tsoni pukaliana tana rota e vo sui. 4Maia nogo gana gala God ia, me sauba ke tuu me ke sugutigira pipi sui na god igira na tinoni ara dona na samasama vaniaqira, me ke molokae segenina liusigira sui. !Maia goto sauba ke ba totu i laona nina Vale Tabu God, me ke koesegenina laka aia nogoria e God manana!

5?Egua, laka amu tau padatugua inau au tsari idanogoa na omea sui girani vanigamu kalina au totu moa kolugamu? 6Migamu amu dona nogo nagua moa e tukapusiginia te e tau vati labamai moa. Me sauba tana tagu tititi nomoa, ti ke labamai Aia Kesa e Seko Saviliu. 7Maia e Seko Saviliu ia, e aqosipopoi nogoa nina aqo. Ma na omea au tsaria inau laka sauba ke laba, e utu ke mavi ke laba, poi tsau ke vanoligi talu aia e totukapusia kalina eni. 8Mi tana tagu moa ia, ti sauba Aia e Seko Saviliu ke labavulagia i malena. Mi kalina na Taovia Iesu ke visumaitugua, me sauba na mamagona moa ke matesiginia, ma na mararana loki ke veoginia na susuligana. 9Maia e Seko Saviliu, aia sauba ke mai kolua na susuligana Satan, me ke aqosigira pipi vatana na valatsatsa ma na omea ganataga. 10Sauba ke gini aqo pipi vatana na pero, na mani valoginiaqira igira ara totu vaninogoa na mate saliu, rongona ara sove na tabeana ma na padalokiana na manana tana rongona a Iesu Kristo ti kara gini mauri. 11Vaga ia, ma God e livulegira moa vania na susuligana na sasani sasi, ma kara gini tutunina moa na omea e tau mana. 12Eo, igira sui ara sove kara tutunina na manana, mara padangaoa moa na mauri babaa tana sasi, sauba nomoa kara gadovikede.

God e Viligamu Gana Kamu Gini Mauri Saliu i Baragata

13Eo, e ulagana sosongo kami tu soadoua God pipi kalina na matemui igamu na tasimami, igamu e galuveigamu na Taovia. Rongona igamu nogo God e viligamu idaida gana kamu gini mauri saliu i baragata. Me nauginigamu kamu lia nina tinoni tabu tana susuligana na Tarunga Tabu, mi tana rongona goto amu tutunina na manana. 14God nogo e soagamu vania na mauri vaolu ia, ginia na Turupatu Dou vaga tugami ami tu turupatuna vanigamu. Ma God segenina nogo aia e viligamu kamu tamanina gamui tuva tana mararana a Iesu Kristo nida Taovia. 15Me vaga ia, migamu na tasimami, kamu tukakai tana nimui tutuni, ma kamu tangoli kalavatavia na manana vaga ami tu sasaniginigamu nogo i laona tu nimami turupatu, mi tana leta ami tu marevanigamu i votangana.

16Ami tu nongia a Iesu Kristo nida Taovia kolua God na Tamada, aia e galuvegita mi tana nina vangalaka e saunogoa vanigita na susuliga gana igita ka gini tukakai babaa, ma ka noru saikesalia nina galuve, 17laka aia ke tabegamu me ke kakaisigamu, me ke gini dou pipi sui nimui aqo ma nimui goko.

3

Kamu Nonginongi Vanitugami

1Baa, mi tana susuina tu nimami leta vanigamu igamu na tasimami, ami tu ngasugamu kamu nonginongi kakai vanitugami, rongona ke gini tsaku na tavuresi ma na rarasa bamai nina goko na Taovia, ma kara gini rorongo na tinoni sui, ma kara padalokia vaga amu naua igamu. 2Kamu nongigotoa God ke maurisitugami tania na limaqira na tinoni seko. Rongona e tau igira sui na tinoni kara tutunina na gokona na Turupatu Dou.

3Ma na Taovia aia e mana saviliu, maia sauba ke kakaisigamu, me ke maurisigamu tania na susuligana na tidao seko. 4Mi tugami ami tu norugamu i laona na Taovia, laka amu muridounogoa na omea sui ami tu tsarivanigamu, me laka sauba kamu murigira babaa goto.

5Ami tu nongia na Taovia ke mataligamu, kamu gini padagadovidoua baa nina galuve God vanigamu, ma kamu gini tukakai tana susuligana nogo a Iesu Kristo.

Niqira Aqo na Tinoni Sui Kara Aqo Matena Gaqira Mutsa

6Igamu na tasimami, tana asana a Iesu Kristo na Taovia, tugami ami tu ketsaligamu kamu totu tabaligi tanigira sui na tasida ara totu gatogato lee, mara tau madodo na muriana na sasani ami tu tusuvanigira nogo. 7Migamu segenimui nogo amu dona dou laka nimui aqo kamu reinunu i tu konimami. I tugami ami tu tau gato lee kalina ami tu totu kolugamu. 8Mami tu tau goto ganilea nina mutsa kesa tinoni ma kami tu tau tsonimatena. Tagara. Ami tu gini aqo kakai na dani ma na bongi, rongona ami tu tau ngaoa na molorota vaniana ke kesa vidamui. 9E tuguragoa nomoa ti kami tu raigamu, ma kamu palatugami lee. Me utu. Tugami ami tu tau ngaoa kami tu nauvaganana ia, rongona ami tu ngaoa igamu kamu gini reinunu tu konimami tugami, ma kamu aqo matena gamui mutsa. 10Kalina tugami ami tu totu moa kolugamu, me danga kalina ami tu tsarivanigamu nogo laka asei ti ke gato na aqo, e dou kara laka na tamivaniana ke mutsa.

11Ami tu gini tsarivaganana ia, rongona tugami ami tu rongomia laka ara visana na tinoni i laomui ara totu gatogato lee, mara malabulesigira moa na tinoni tavosi. 12Mi tana asana a Iesu Kristo na Taovia, tugami ami tu ketsaligira mami tu parovatavigira na tinoni vaga gira, laka kara totu dodo rago moa, ma kara gini boe na aqo matena na mauriqira segeni.

13Migamu, tasimami, igamu kamu laka na qisi na nauana na omea e dou. 14Me tau ngatsu utu ke totu ke kesa i laomui ke sove na muriana na omea ami tu marevanigamu tana leta iani. Ti vaga ke totu ke kesa tinoni petsakoe vaga ia i laomui, ma kamu reidoua ma kamu totu tabaligi tania, me sauba aia ke gini vangamaa nina sasaga. 15Ma kamu tau moa padavania vaga ti aia gamui gala. Tagara. Kamu totosasaga dou vania moa, rongona aia e kesa nogo na tasimui.

Na Susuina na Leta

16Ami tu nongia na Taovia, aia segenina moa na pukuna na rago, ke sauvanigamu pipi kalina nina rago, atsa moa ti nagua ke laba vanigamu. Na Taovia ke totu i konimui igamu sui.

17Na limaqu segeni nogo au mareginia na goko iani: inau a Paulo au padagamu sui. Tana susuina pipi sui niqu leta au lavu na marevaganana nogo ia, na papadana nogo laka e talu manana i koniqu inau. Aia nogo e vaga na rereina niqu mamare.

18Au nongia a Iesu Kristo nida Taovia aia ke vangalaka vanigamu sui.