NA RUKANINA NINA LETA

A PETERO

Na Vuresi Makaliana na Omea Ara Marea Tana Papi Iani

A Petero e maregotoa na rukanina nina leta vanigira na Kristiano vaolu sui ara totu bamai pipi tana vera. Ma na rongona pukuga te aia e gini marevanigira na leta iani, rongona ke gini tukapusia niqira sasani igira na tarai peropero ara raqa sasiliginigira na tinoni. Me raigira kara tangolikakaia na sasani manana tana rongona God ma na Taovia Iesu Kristo. Aia nogoria na sasani manana e pukuga i koniqira ara reilakana segeniqira a Iesu, mara rongomia i mangana segeni nogo aia nina sasani e sasaniginigira.

A Petero e gini boe sosongo na tukapusiana tsaku niqira sasani peropero, tana igira ara tsaria laka tagara ke tau visumaitugua a Iesu Kristo. Ma Petero e tsarimakali vanigira laka a Iesu Kristo e gini tau visumai tsaku na rongona God nogo aia “e tau ngaoa na tsoniana kesa tana mate saliu, me kilia moa laka igira na tinoni sui kara piloligi talu tania niqira sasi.” (3:9.)

Na Omea Ara Totu Tana Papi Iani

Nina goko idaida a Petero 1:1-2

God e viligita ka patakolua tana mamarana loki 1:3-21

Igira na tarai peropero 2:1-22

Na visumaiana na Kristo tana susuina dani 3:1-18

1

1Inau nogo a Simone Petero, nina maneaqo ma nina apostolo a Iesu Kristo, au marea na leta iani vanigamu sui, igamu amu adinogoa na vangalaka putsikae na tutuni atsa kolugami igami: laka nida God ma nida Vagamauri a Iesu Kristo aia segeni moa e gotolaka saviliu.

2Au nongia God ke vangalaka vanigamu, me ke moloa nina rago i laona na tobamui. Maia ke sangagamu na donaginiana dou baa kaira God ma Iesu Kristo nida Taovia.

God e Viligita Ka Patakolua Tana Mararana Loki

3God susuliga e saunogoa vanigita pipi na omea sui gana igita ka gini tangoimana na mauri kalavata tana sasaga male dou. Aia e mararasigita, migita a gini donaginia a Iesu Kristo. Maia nogo e viligita ka tamanipata kolua tana mararana loki segeni ma na douna laka segeni. 4Eo, aia e tusumaigira nogo vanigita nina vangalaka loki putsikae, vaga aia e vekenogoa laka ke tusuvanigita. Igira nogo kara sangagamu ti kamu gini tangomana na tsogo taniana na taviti na kilinauseko e totu i laona na barangengo. Ma kamu gini tamanipata tana maurina God nogo. 5Aia tsotsodo nogo tana rongona vaga ia, te e gini dou ti igamu kamu tovokakaia na nauana me ke gini dou baa nimui sasaga. Amu tamanina nogo na tutuni. Baa, ma kamu paboginigotoa nimui sasaga dou. Ma nimui sasaga dou kamu paboginigotoa na sasani tana rongona God. 6Ma na sasani tana rongona God, kamu paboginigotoa na tagaovi segenimui dou. Na tagaovi segenimui dou, kamu paboginigotoa na berengiti. Ma nimui berengiti kamu paboginiigotoa na galuveana God. 7Ma nimui galuve vania God kamu paboginigotoa na vaigaluvegi kolugira na tasimui tana tutuni. Ma nimui vaigaluvegi kolugira nimui tutunikolu, kamu paboginigotoa na vaigaluvegi kolugira na tinoni sui. 8Igirani nogo na sasaga doulaka sui e kilia igamu kamu tamanigira. Me ti vaga igamu kamu tangomana na tsauliaqira, me sauba kara sangagamu, me ke gini labamaka tana sasagamui laka e pelugamu na sasani amu rongomia i konimami igami tana rongona a Iesu Kristo nida Taovia. 9Masei moa ti vaga ke tau tamanigira tovu na sasaga doulaka vaga girani, maia e vaga moa ti na tinoni e koko na matana, me gini utu vania na moro ao. E padalea laka God e maurisinogoa tanigira nina sasi ni sau.

10Vaga ia, migamu na tasiqu, inau au nongigamu, kamu tovokakaia tana tobamui popono na padatugutuguana laka God nogo e soagamu me viligamu. Ma kamu ngongoragi babaa na manailiana pipi dani tana nimui sasaga. Me ti vaga kamu nauvaganana ia, me sauba ke utu saikesa vanigamu na mololeana nimui tutuni. 11Me ke gini ulagamui na sage kesa dani tana Verana a Iesu Kristo nida Taovia ma nida Vagamauri.

12Minau, e utu kau qisi na tsariitugutuguaqira sailagi na omea girani vanigamu, atsa moa ti kamu donaginiigira sui nogo me kalu nogo i tobamui na tutuni amu adia i konimami. 13Au pada laka niqu aqo saikesa nogo inau na soqoiana na papadana na omea sui girani i tobamui, suari mau mamauri moa. 14Au dona laka e varangi lee nogo na mateaqu, rongona a Iesu Kristo nida Taovia aia e tsari manogatinogoa vaniau. 15Te e ngolia tobaqu laka niqu aqo kau tovoa kakai babaa nomoa na sau sautuna vanigamu, ti igamu kamu gini padatugu sailaginigira na omea girani i murina na mateaqu.

A Petero e Reiginia na Matana Segeni Na Mararana Loki a Iesu Kristo

16E tau na tutugunu lee ami tavoingani botsangia moa igami, kalina ami katevulagia vanigamu laka a Iesu Kristo nida Taovia sauba ke visumaitugua tana susuligana loki. Na matamami segeni nogo ami reiginia na mararana loki aia. 17Migami segenimami nogo ami totu kolua a Iesu Kristo kalina God Tamana e tsonikaea, mami rongomia kalina kesa na goko e talumai tana Marara Loki i Gotu me tsaria, “!Iani na dalequ galugaluve, au reingao sosongolia!” 18Igami segenimami nomoa ami rongomia na goko iani e talumai i gotu, kalina igami ami totu kolua na Taovia tana vungavunga tabu.

19Aia nogoria na rongona te igami ami gini norukakaia laka e mana na goko ara katemaia igira na propete. Me dou baa ti igamu goto kamu sanga na pada mamavasiana, rongona aia e vaga na sulu e marara tana rodo, poi tsau kalina ke vovomai na Dani ma na makana na veitugusidani ke mararasia na tobamui. 20Me dou ti kamu padagadovidoua laka e tau tangomana vania kesa laka ti aia segenina moa ke tavongani dona lee na nusirongona kesa niqira goko na propete tana Mamare Tabu. 21Matena e utu saikesa vania sa tinoni lee ke tavongani botsangia sa tsaqina goko na katemai. Igira segeni moa na Tarunga Tabu e mararasigira ara tangomana kara katemai vanigira na tinoni na goko e talumai i konina God.

2

Niqira Aqo Igira na Tarai Peropero

1E tu mai nogo i oka ara totu na tarai peropero i laoqira na tinoni. Me sauba kara tau kuti na laba babaa goto visana i laomui goto igamu. Ma kara adisagegira ke danga na sasani tau mana, gana kara gini tsogori tsunaginia na sasani manana. Ma kara tiatagaraa na Taovia aia e maurisigira. Eo, kara nauvaganana ia, me sauba ti igira segeniqira nogo kara alomaia na mate ke tavongani gadovigira. 2Me sauba kara danga nomoa na tinoni kara muria na mauri seko vaga ara idagana igira na tarai peropero. Ma kara tuu ma kara tsiria na Sautu na Manana. 3Tinoni vanga susugu na tarai peropero girani. Igira ara botsangigira danga na turupatu peropero vanigamu kara gini valogamu rongona kamu voliginigira. !Me tu mai goto nogo i oka e vangarau pitugira na Taovia na Pede, ma gaqira Matemate e mamata oka nogo me pitugira!

4God e tau goto gaegira na angelo ara sasi i sau. Me tsonitsunagira nomoa tana rota e vo sui. I tana ara totu tana rodo, pituginia na Dani na Pede Loki. 5Ma God e tau goto gaegira na tinoni seko ni oka. Me moloa na obo loki ke luvusigira igira sui ara peaa na mangana. Mara visana moa na tinoni God e maurisitugira tania na obo loki ia: aia nogo a Noa, kesa na mane dou e malagai na tsarivulagiana nina sautu mana God, kolutugira goto vitu na kamana. 6God e kedekaira goto na vera ni Sodom mi Gomora, me moloa na lake ke veokaira sui. I tana nogo kara gini moro igira ara dona na peana na mangana God ma kara parovata, rongona ke tau gadovigira goto sa omea vaga ia. 7God e maurisia a Lot, aia goto e kesa na mane dou. E ngoli sosongolia na tobana na reiana niqira mauri seko igira na tinoni ara peaa na mangana God. 8Ma na mane dou iani e mauri i laoqira na tinoni seko vaganana, me gini rota loki sosongo na dani ma na bongi na reiana niqira mauri tana sasi ma na rongomiana na gokoseko ara tsonia igira. 9Ma na Taovia, aia e dona ke maurisigira nina tinoni dou tania niqira rota, maia e dona goto ke tangoligira kakai tana rota igira na tinoni seko pitua na Dani na Pede Loki. 10Putsi baa igira ara totu matengana na muriana na kilinauseko e totu sailagi i tobaqira, mara gini tau kuti na peana na mangana God niqira Taovia.

Migira na tarai peropero girani, ara kaekae sosongo mara padaloki segeniqira moa. Ara tau goto kukuni tanigira na angelo ni gotu, mara koetsiri gaqira moa. 11Eo, migira na angelo ara loki baa mara susuliga sosongo liusigira baa na tarai peropero, migira mara tau goto vaitsari gaqira na tarai peropero i matana na Taovia. 12Na tinoni girani ara muri sailaginia moa niqira omeomea segeni. Ara vaga saikesa na omea atsi ara gini botsa moa agana na tinoni kara tangoligira, ma kara labumatesigira lee. Ara tavongani tsirigira lee na omea sui ara tau donaiginigira. Me ke kesa na dani, sauba kara labumatesigira lee goto vaga saikesa moa na omea atsi. 13Me ke gadovigira na rota, na tuguna nogo na rota igira segeniqira nogo ara rotasiginigira na tinoni tavosi. Ara gini mage rago na nau malemaleana pipi na vatana na omea ke gini vatsa na kilinauseko e totu i tobaqira. Tana tagu nimui mutsaikolu, ara vo goto na vangamaa, mara gini sisiloboloboginia nimui mutsasai. !Migira ara gini mage, rongona ara tangomana na malapalusiamui! 14Na mataqira ara lave sailaginigira moa na daki vanga kiboga. Me utu goto kara gini vatsa na nauseko. Ara tudumi sagegira na tinoni maluku i laona niqira taviti. Na tobaqira e lavu na susugu sailagi. Eo, ma na korena God e totu pitugira nogo na tinoni vaga igira.

15Ara vanoligi tania na sautu dou mara gini tova. Ara muria nina sautu a Balaam na propete, na dalena a Beor, aia e padalokia moa na qolo e tsodoa i laona nina nauseko. 16E gini gadovia na kede rongona nina sasi. Me tavongani tuu nina asi segeni nogo a Balaam, me goko mala tinoni vania, rongona ke gini tukapusiginia nina sasaga bubulega aia e naua.

17Migira na tinoni seko girani ara vaga na bugu e mamatsa lee, me tagara lelee sa koo i laona. Mara vaga goto na parako e lovosigira lee na guguri. Maia God e titivanigira nogo na sasaqira i laona na rodo pulipuli. 18Ara goko kaekae, mara goko bubulega. Mara gini aqo niqira mageseko rongona kara gini tubulaginigira na tinoni ara vasini moa tuturiga na muriana nina sasani a Iesu Kristo nida Taovia. 19Ara vekegini vanigira na tinoni laka kara totu tanusi. ?Miava? Migira segeniqira nogo ara lia tseka saikesa vania niqira lavuseko. Rongona kalina ti vaga nina lavuseko kesa tinoni e susuliga liusia na susuligana segeni ia, mi tana maia e lia mala tseka vania nina lavuseko segeni nogo ia. 20Ti vaga igira na tinoni ara donagininogoa, mara tutunina a Iesu Kristo nida Taovia ma nida Vagamauri, mara mololenogoa na sautu seko na barangengo, mi muri, mara ba pukavisutugua tana sautu seko ia, ma na tinoni vaga girani, ara sasi loki baa liusia tana idana kalina igira ara tau vati tutunina moa. 21Tagara me ke dou baa vanigira ti kara tau saikesa moa donaginia na sautu mana, liusia baa ti kara donagininogoa mi muri ma kara piloligitugua tania na ketsa tabu ara rongominogoa. 22Na omea e laba vanigira igira e gini manaliginia na gokolia tana ara marea: “Na pai e visutugua na ganiana na mumutana e mumutalinogoa.” Me kesa segeni goto tana mamare: “Na boo e leso tana koo me male nogo na konina, mi muri me visu me baa girigiri tugua tana boko.”

3

Nina Dani na Taovia Sauba Ke Tavongani Labamai

1!Kulaqu galugaluve igamu! Iani nogo na rukanina niqu leta au marea vanigamu. Mi laona kaira sui ruka niqu leta kaira, au tsaritugutugua na omea girani vanigamu, gana kau tovoginia na galisiana na papada male i tobamui. 2Au nongigamu kamu padavisugira sailagi na tsaqina goko ara gini goko na propete tabu tu mai nogo i sau. Ma kamu padavisugotoa nina ketsa vaolu a Iesu Kristo nida Taovia ma nida Vagamauri, aia igamu amu sasaninogoa i konimami igami na apostolo. 3Minau kau tsarivanigamu talu kesa na omea, me dou ti kamu donaginidoua na omea iani: laka tana susuina na dani sauba kara tuu visana tinoni, igira e tagaovigira popono niqira kilinauseko, ma kara gilugamui. 4Ma kara televolevo vanigamu, ma kara veisuagamu: “?Laka na Taovia e vekenogoa laka sauba ke visumai ne? ?Miava e totu kalina? Ara mate sui nogo igira na tamada, me tau vati oli moa sa omea. !Na omea sui ara tototu atsa vaga moa tuu tana tuturigana na barangengo!” 5Igira na tinoni ara goko vaganana ia ara vongo kapusia na mataqira. Ara ngaoa moa laka kara padaleginia na aqo God e naugira nogo i sau. I sau, God e goko moa mara gini laba na omea sui i gotu mi lao. Ma na barangengo e botsa datomai talu i laona na koo. 6Mi muri maia e gini aqo goto na koo, aia nogoria na koo na obo loki e luvusiginia na barangengo ni oka. 7Ma na baragata ma na barangengo ni dani eni, kaira sui ara ka gini totu kesa moa nina tsaqina goko God, agana na lake ke gini ganikaira goto kesa dani. Eo, sauba kara ka totu vaga ia, poi ke tsau tana dani tana God ke pedekaira, ma kara gini luvu lee sui igira na tinoni ara dona na peana na mangana God.

8!Kulaqu galugaluve, kamu laka saikesa na padaleana na omea iani! I matana God kesa na dani e vaga moa ti e kesa na toga na uvi, me kesa na toga na uvi e vaga moa ti e kesa lelee moa na dani. 9Visana tinoni ara pada laka na Taovia e kisa sosongo na manaliana na omea aia e vekenogoa. Me tau vaga ia. E rerei vaga rago ti aia e kisa sosongo, maia e berengiti nomoa kolugamu. Matena aia e tau ngaoa na tsoniana kesa tana mate saliu, me kilia moa laka igira na tinoni sui kara piloligi talu tania niqira sasi.

10Nina Dani na Taovia sauba ke tavongani labamai vaga saikesa nogo ti na mane komi. Mi tana Dani ia na baragata sauba ke nangaligi tana leleo loki ma na kabakutu. Migira na omea sui tana masaoka kara iru tana lake, ma kara nangaligi saikesa. Ma na barangengo me pipi sui na vangana i laona kara tavongani nanga lee sui. 11Eo, amu dona rago nogo laka sauba kara nanga lee na omea sui lakalaka vaganana. ?Megua igamu? ?Nagua amu pada kamu naua agana na mani vangarau pituana na Dani Loki ia? Nimui aqo kamu tovoa ke dou kalavata na sasagamui, ma kamu muridoua pipi nina ketsa God. 12Iani nogo e vaga na omea kamu naua na mani pituana na maiana nina Dani God, aia igamu amu amesia laka ke labamai tsaku. Maia nogo na Dani ia, i tana sauba ke iru na baragata me ke gini nangaligi lee, migira na omea sui tana masaoka kara gini rapa lee tana paparana na lake loki ia. 13Migita a pitua moa laka God ke manalia na omea aia e vekenogoa vanigita, laka sauba ti kara ka laba na baragata vaolu ma na barangengo vaolu. Migira segeni moa ara totugoto i matana God sauba kara sage i laona.

Igita Ka Totupitua na Dani Loki Ia

14Kulaqu igamu, kalina amu pipitua moa ke labamai na Dani ia, e dou ti igamu kamu gini ngongoragi na mauri male i matana God, ma kamu totu tana rago i konina. 15Kamu padatugutugua nina berengiti loki a Iesu nida Taovia. Aia e vaga nogo na sautu e sangaginigamu agana igamu kamu gini mauri. Maia na tasida galugaluve a Paulo e mare vaganana goto vanigamu. Maia e gini aqo na sasaga loki vaga nogo God e sauvania. 16I laona pipi nina leta sui, a Paulo e mare ganatugu na omea iani vanigamu. Ara visana rago na omea kakai na padagadoviaqira i laona nina leta. Migira moa na tinoni voo, migira goto e maluku niqira tutuni, ara dona na tevaliana nina mamare. Vaga nogo ara dona na tevaliana visana na tsaqina na goko i laoqira na Mamare Tabu tavosi. Mara tau goto dona na reigadoviana laka ara alomai segeniqira gaqira matemate.

17Migamu kulaqu, igamu amu dona sui nogo na omea iani. Me vaga ia, me dou ti kamu parovata. Kamu reitutugu segenimui, rongona niqira idaseko na tinoni vo muriketsa kara tau raqa sasiligamu goto igamu, ma kamu gini puka tania na sasamui dou amu tukakai nogo i konina. 18Ke dato babaa i tobamui nina vangalaka God, ma kamu gini padagadovidoua baa na sasani tana rongona a Iesu Kristo nida Taovia ma nida Vagamauri. Aia igita ka tsonikaea i dani eni, mi tana dani ma na dani. Amen.