NA RUKANINA NINA LETA A PAULO VANIGIRA NA TINONI NI

A KORINT

Na Vuresi Makaliana Na Omea Ara Marea Tana Leta Iani

A Paulo e marea na leta iani i laona kesa na tagu seko ka levugaqira igira na tinoni tutuni ni Korint maia a Paulo. Visana vidaqira na tinoni loki tana lotu i tana, ara labu sosongoliginia a Paulo niqira goko. Ma Paulo e sauvulagia tana nina mamare laka e ngao sosongolia kara vairagosigitugua. Mi kalina e labavisutugua na rago i laoqira, me mage sosongo tobana a Paulo.

Tana kesanina turina nina leta, aia a Paulo e nusirongona dou vanigira matena gua ti aia e gini totosasaga kakai sosongo vanigira. Mi muri, maia e tsarivulagia laka e gini mage tobana rongona e pilodoutugua na tobaqira. Mi muri, maia e nongigira kara vangalaka tana niqira qolo vanigira na tinoni Kristiano tana Judea, igira ara tau tamanina sa omea. Mi tana susuina nina leta, a Paulo e isutugu segenina ma nina aqo i mataqira visana na tinoni ni Korint, igira ara koesegeniqira laka igira nogo ara apostolo manana, ma Paulo aia e tau na apostolo manana.

Na Omea Ara Totu Tana Papi Iani

Nina goko idaida a Paulo 1:1-11

A Paulo migira na tinoni tutuni i Korint 1:12–7:16

Na sausau vanigira na tinoni lotu tana Judea 8:1–9:15

A Paulo e isutuguna nina aqo 10:1–13:10

Na goko na vaimolo 13:11-13

1

1Inau a Paulo, aia God nogo e viliau mau gini lia kesa nina apostolo a Iesu Kristo, maia goto a Timoti na tasida, i kagami ami ka mamare baa vanigamu na Kristiano ni Korint, me vanigamu sui goto nina tinoni God amu totu i laona na butona na momoru ni Akaia.

2Eo, kagami ami ka nongikaira God na Tamada ma Iesu Kristo nida Taovia, kara ka vangalaka vanigamu, ma kara ka tusuvanigamu na rago.

A Paulo e Soadoua God

3Ka soadoua God na Tamana a Iesu Kristo nida Taovia, ma na Tamada galugaluve goto igita, aia nida God e sangagita pipi tana omea dou sui. 4E sangagita i laona pipi sui nida rota, me ngaoa igita goto ka sangagira na tinoni tavosi igira e gadovigira pipi vatana na rota, vaga nogo God e sangagita. 5A Iesu Kristo e rota loki sosongo, migita goto a patakolua aia tana nina rota. God e sanga sosongolia a Iesu Kristo, me sanga sosongoligita goto igita i laona a Iesu Kristo. 6Ti vaga igami ami rota, ma na mani sangaginiamui nogo igamu kamu gini tsauliginia na mauri saliu. Me ti vaga God e sangagami igami, maia e sangagamu goto igamu, me kakaisigamu kamu gini susuliga na berengiti na vatana na rota atsa vaga nogo e gadovigami goto igami. 7Migami, ami norugamu sosongo laka amu totukakai dou nogo tana nimui tutuni. Mami dona goto laka igamu amu patakolugami igami tana nimami rota; me sauba God ke veregamu, vaga e veregami nogo igami.

8Tasimami igamu, ami ngaoa kamu padatugua na rota loki ara gadovigami tana butona na momoru ni Asia. Na rota ara rotasiginigami e loki sosongo, mami tau nogo pada laka kami mauri. 9Ami pada saikesa nogoa laka sauba kami mate manana nogo. Me gini laba na omea vaga ia, rongona ke sasanigami laka kami tau norua na susuligamami segeni, ma kami norua moa na susuligana God, aia e dona ke maurisivisugira igira ara mate nogo. 10E maurisigami kalina e varangi nogo kami mate, eo, mami norua laka sauba ke maurisigami babaa goto. 11Migamu, kamu sangagami goto tana nimui nonginongi, maia God sauba ke rongomia nimui nonginongi me ke tabugami. Migira na tinoni danga sauba kara soadoua God na matemami igami.

A Paulo e Olia Nina Papada

12E kesa na omea ami gini kaekae, me male saikesa i laona na tobamami laka e mana, aia nogoria laka tana nimami aqo sui, me putsi baa nimami aqo i laomui igamu, igami ami nauginia na tobagoto laka ma na goko mana, tau tana sasagamami segeni igami na tinoni lee, mi tana susuligana moa nina vangalaka God. 13I kagami a Timoti ami ka mamare vanigamu tana goko maka, rongona ke tau utugana vanigamu na tsokogadoviana ma na padagadoviana na omea ami ka marea. Me atsa moa ti igamu amu tau padagadovidoua kalina eni, 14mau amesia laka sauba kamu padagadovia i muri, rongona tana Dani kalina ke visumai a Iesu Kristo nida Taovia, migamu sauba kamu gini kaekae tana ka rongomami kagami, vaga goto kagami kami ka gini kaekae tana rongomui igamu.

15Au pada mananaa laka amu noruau nogo tana omea sui girani, te au vangaraua laka kau ba tsigovigamu, ma kamu gini mage ke ruka kalina. 16Au pada laka kau tsigovigamu kalina kau liu vano i Masedonia, mi kalina goto kau liu visumai talu i Masedonia. Mi tana ti igamu kamu sangaau na vano tana Judea. 17?Egua, amu pada ngatsua laka au tau tamani niqu rongona dou te au oliginia niqu papada? ?Mi kalina au pedea kesa na omea, me laka au pada segeniqu moa, ma kau tavongani tsaria “Eo, eo” me “Tagara, tagara” kesa moa kalina? 18E mana saikesa vaga nogo God, niqu veke vanigamu e tau na “Eo” ma na “Tagara” kolu. 19I tugami a Silas ma Timoti minau, ami tu gini turupatuna nogo vanigamu i votangana tana rongona a Iesu Kristo na Dalena God. Ma Iesu Kristo aia, e tau na “Eo” ma na “Tagara” kolu kesa moa kalina. Aia nina “Eo” sailagi moa God, 20rongona igira sui nina veke God ara gini mana sui tana nina “Eo” moa aia. Aia nogoria na rongona ti tana asana a Iesu Kristo igita a tsaria “Amen: Eo”, ma gini tsonikaeginia God. 21God segenina nogo e naua laka igami, kolugamu goto igamu, igita sui ka totukakai i laona nida mauripata koluana a Iesu Kristo. Ma God segenina goto nogo e viligita ka aqo vania. 22Maia e mareginigita na papadana laka e tamanigita, me moloa na Tarunga Tabu ke totu i tobada, ngiti papadana na omea dou sui e vangaraua na tusumaiana vanigita i muri.

23!Au gini vatsa God, aia e donaginigira niqu papada sui! Au tau ngaoa kau molorota vanigamu, aia nogoria na rongona te au gini tau ba tsaku i konimui i Korint. 24Mau tau goto ngaoa kau raiginigamu nagua kamu tutunina. Au dona laka amu tukakai nogo tana nimui tutuni. Mau ngaoa moa kau aqopata kolugamu, rongona ke gini mage na tobamui.

2

1Aia nogoria na rongona ti au gini olitugua niqu papada, mau tau tugua ngaoa na balaba i konimui, ma kau tau molomelu vanigamu goto. 2?Ti vaga inau kau molomelu vanigamu, masei goto ke molomage vaniau, ti igamu kamu melu sui vaga ia? 3Aia nogo na rongona ti au gini mamare baa vanigamu i votangana. Au tau ngaoa kau baa i konimu, ma kamu tau molomelu vaniau, rongona igamu nogo e tugua kamu molomage vaniau. Inau au tutunina laka kalina au magemage inau, migamu sui amu magemage goto. 4E melu loki tobaqu mau gini rota sosongo mau ngangai kalina inau au marea na leta ia vanigamu i votangana, me tau gana laka kamu gini melu, ma gana moa kamu gini donaginia laka inau au galuve sosongoligamu sui.

A Paulo e Raigira Kara Padale Vania Nina Sasi Kesa Tinoni i Laoqira

5Eo, nina tobaseko kesa vidamui e naua me tau rotasiginiau segeni moa inau, e rotasiginigamu goto igamu sui; se ke visana moa i laomui. Au gini tsarivaganana ia, rongona au tau ngaoa kau taimatana tinoni sosongo. 2:1-5 Tuu tana buto 2 me tsau tana buto 5, kalina a Paulo e gini goko kesa na mane Kristiano, maia e goko kale segenina nogo ia.6Ma na kede vaga amu nauvaninogoa e tugu nogo. 7Mi kalina ia, igamu nimui aqo kamu padale vania moa nina sasi ma kamu verea, rongona ke tau gini melu sosongo tobana me ke vangamaa mate.

8Au nongigamu kakai, kamu sauvulagivania laka amu galuvea manana nomoa. 9Au marevanigamu na leta ia i votangana rongona au ngaoa kau tovolegamu, ma kau tsodovulagiginia laka ti amu muri mananaa niqu goko se tagara. 10Kalina ti igamu kamu padale vania moa nina sasi kesa, minau goto kau padale vania. Mi kalina inau au padale vania nina sasi aia, ti vaga aia e seko vaniau manana, mau naua i matana a Iesu Kristo tana rongomui igamu. 11Au nauvaganana ia kau gini tukapusiginia Satan me ke tau susuliga liusigita; rongona igita a dona nogo nina taviti na tidao seko ia e molovanigira na tinoni gana ke tubulaginigira.

A Paulo e Padasavi Sosongo Kalina e Laba i Troas

12Kalina inau au laba i Troas laka kau turupatuna vanigira na Turupatu Dou tana rongona a Iesu Kristo, mau reia laka na Taovia e sangavi sautuna nogo niqu aqo i tana. 13Mau gini padasavi sosongo moa, rongona au tau tsodoa na tasida a Titus i tana. Te au mololegira moa i tana, mau vano saviliu moa i Masedonia.

Na Patakoluana a Iesu Kristo Tana Nina Tangomana

14Au soadoua God, rongona aia e tamivanigami kami patakolua a Iesu Kristo tana nina tangomana na tuliusiana na susuligana na sasi. God e aqoginigami igami gana ke rasavagini bamaia na Turupatu Dou tana rongona a Iesu Kristo, vaga na vuruna kesa na omea e sigini dou e liuvi poponoa pipi nauna sui. 15Igami ami vaga nogo na bulunagai uruuru a Iesu Kristo e gini savori vania God na Tamana, ma na vuruna ia e tavosa bamai i laoqira igira ara murinogoa na sautuna na mauri saliu, mi laoqira goto igira ara kalea na mate saliu. 16Vanigira igira ara kalea na mate saliu, na vuruna ia e vaga na siginina na mabuluna kesa na omea e mate, me matesigira; me vanigira igira ara muria na sautuna na mauri saliu, ma na vuruna ia e vaga na bulunagai uruuru dou e maurisigira. ?Masei nomoa tugua ke naua na aqo vaga ia na rasavaginiana na Turupatu Dou tana rongona a Iesu Kristo? 17Migami ami tau vaga igira na dangana ara gini turupatuna na gokona God mara kili matena moa niqira aqo. Migami, rongona God nogo e mologinigami te ami gini turupatuna na Turupatu Dou tana tobalaka i matana, vaga nogo nina maneaqo dou a Iesu Kristo.

3

God Nogo e Sangagira na Adikaeana Na Gokona na Taso Vaolu

1?Sauba ngatsu amu pada igamu laka ami tuturiga tugua na gini kaekae nimami aqo? Tagara. Igami ami tau kilia kesa ke marea na leta gana ke sogogamami, vaga ara kilia igira visana. 2Igamu segenimui nogo amu mala vaga na leta na sogogamami. Ma na mamarena ia e totu i laona na kosumami, mi tana e tugua igira na tinoni sui kara tsokoa ma kara donaginia. 3E maka laka a Iesu Kristo segenina nogo e marea na leta iani, me liumai i konimami gami. Maia e tau mareginia na iqi, tagara, e mareginia nina Tarunga Tabu na God mamauri. Me tau goto marea tana pavavatu, e marea moa tana kosuna tinoni.

4Ami tau matagu na tsariana na omea vaga ia, rongona ami tsotsovata konina God ginia a Iesu Kristo. 5Igami segenimami, e tagara kesa na omea i konimami e tugua kami gini tangomana na nauginiana na aqo loki vaga ia. Na susuligamami gana na aqo ia, God nogo e tusulea vanigami. 6Aia nogo e sangagami te ami gini tangomana na aqo vaniana na taso vaolu aia e tau totu tana mamarena sa ketsa, me totu moa konina na Tarunga Tabu. Na ketsa ara marea i sau e alomaia na mate, ma na Tarunga Tabu aia e saumaia na mauri.

Na Taso Vaolu e Loki Sosongo Baa Vania na Taso ni Oka

7God e marea na Ketsa tana pavavatu, ma na mararana God e labavulagia kalina aia e sauvania a Moses. Ma na makana ia e mararasi poponoa na ngorana a Moses. Me atsa moa ti vaga na makana e tuturiga nogo na nangaligi kalina a Moses e tsunamai i lao, ma na mararana e toravia nomoa na mataqira na Israel, me gini utu vanigira na moro baa i konina a Moses. Me ti vaga na Ketsa aia e alomaia na mate e mai kolua na marara loki vaga ia, 8!me loki sosongo goto baa na marara e gini aqo na Tarunga Tabu! 9!Ti vaga na aqona na Ketsa aia e alomaia moa na kede e marara loki nomoa, me marara loki sosongo goto baa nina aqo na Tarunga Tabu, aia e mologotosigita i matana God! 10E tugua igita ka tsaria laka rongona na marara vaolu e loki sosongo baa, te e gini nangaligi lee na marara ni oka. 11!Ti vaga na taso ni oka aia e tau gana na totu oka e marara loki nomoa, me marara loki sosongo goto baa na taso vaolu aia agana na totu saviliu!

12Eo, ikami ami ka norukakaia laka na marara vaolu ia, e utu ke sui me sauba ke totu saviliu, aia nogo na rongona te ami ka gini malagai tana goko. 13Kagami ami ka tau vaga a Moses, aia e kilia ke tsavuginia na polo na matana, rongona na tinoni ni Israel kara tau morosiginia na matana kalina ke nangaligi na mararana. 14E pono manana na tobaqira igira. Me tsaumai i dani eni e vaga moa ti na polo ia e tsavupoia moa na tobaqira kalina ara tsokogira na papi na taso ni oka. Ma na polo ia, e dona ke vanoligi lee kalina moa ti na tinoni ke tutunina a Iesu Kristo. 15Eo, tsaumai i dani eni, pipi kalina igira ara tsokoa na mamarena nina Ketsa a Moses ma na polo e tsavua moa na tobaqira. 16Me tau nomoa gini utu ke vanoligi na polo ia, vaga nogo ara marea tana Mamare Tabu, “Laka na polo e tsavua na matana a Moses e tavongani vanoligi lee kalina aia e pilo baa konina na Taovia.” 17Ma na Taovia aia nogoria na Tarunga Tabu. Masei e tamanina nina Tarunga Tabu na Taovia i konina, aia e totu tana marara. 18Vaga ia, migita sui na Kristiano e tau nogo tsavua sa polo na matada. Na mararana God e mararasigita mai. Aia nogo nina aqo na Tarunga Tabu, me oligita datodato tana nununa segenina nogo aia.

4

God e Molovanigira na Apostolo na Aqo Na Rasavaginiana na Turupatu Dou

1God nogo, tana nina galuve, e molovanigami na aqo na gini turupatuna na Turupatu Dou vanigira na tinoni. Aia nogo na rongona ti ami gini tau qisi na nauana nimami aqo. 2Ami piloligi saikesa tanigira na aqo malapalu sui. Ami tau goto tovoa na valoaqira na tinoni, mami tau goto pilo sekolia na gokona God. I matana God, igami ami gini goko malemale saikesa moa na goko mana. Mi tana nauvaganana ia, igami amesia laka igira na tinoni sui sauba kara padalokisiginigami. 3Rongona ti vaga na turupatu ami gini turupatuna igami kara tau rongomigadovia ke visana, maia e popoi vanigira segeni moa igira ara kalenogoa na mate saliu. 4Na tinoni vaga gira ara tau tutunina na Turupatu Dou rongona aia Satan na tidao seko ni barangengo ieni e rodosia na tobaqira. Maia e tukapusigira ti kara tau morosiginia na marara e mararasigira, aia na marara e talumai tana Turupatu Dou tana rongona a Iesu Kristo aia na nununa saikesa nogo God. 5Migami, ami tau gini turupatu tana rongomami segeni moa igami. Ami gini turupatu moa laka a Iesu Kristo aia nogo e Taovia migami nimui tinoni aqo igamu tana rongona nogo a Iesu Kristo. 6God aia e tsaria i sau, “I laona na rodo pulipuli sauba ke labamaka na marara,” maia goto nogo e moloa nina marara ke mararasia na tobada, rongona igita ka gini donaginia na mararana God, aia e labamaka tana ngorana a Iesu Kristo.

7God nogo e moloaqona vanigami igami na tinoni maluku lee na gini turupatuna na Turupatu Dou agana moa na mani sauvulagiana laka God segeni moa e susuliga tsapakae, me tau igami. 8Ara rotasigami danga kalina me utu kami gini vatsa. Visana kalina e ponopala na tobamami, mami tau nomoa gini suga lee tania nimami aqo. 9Ara danga rago gamami gala, maia moa God e tau tsonilegami. Ami boka seko sosongo visana kalina, mami tau nomoa gini mate. 10Pipi kalina ami totu moa tana sautuna na mate vaga nogo a Iesu, rongona ke gini labamaka na maurina a Iesu tana konimami. 11Tana maurimami popono, igami ami totu moa tana mate tana rongona a Iesu, ti na maurina a Iesu ke gini labamaka i laona na konimami e dona mate. 12Iani nogo na rongona ti na mate e aqoaqo i laomami igami, rongona igamu kamu gini mauri saliu.

13Ara marea tana Mamare Tabu, “Au tutunina nogo te au gini goko.” Migami goto ami tutunina God, te ami gini malagai na goko. 14Ami donaginia laka God nogo e maurisivisua na Taovia Iesu tania na mate, me sauba ti ke maurisivisugami goto kolua a Iesu, me ke adisaigami kolugamu goto igamu, migita sui ka sage kolu tana verana aia. 15Na omea sui girani, na rongomui nogo igamu. Mi kalina nina vangalaka God ke tsauligira ke danga me ke danga baa na tinoni, me sauba kara danga goto baa kara gini soadoua, ma kara gini tsonikaea na mararana God.

16Ia nogoria na rongona ti e utu kami gini qisi lee tania nimami aqo igami. Atsa moa ti vaga ke mateimateaga lee na konimami, ma na tidaoimami aia e mauri susuliga babaa moa pipi dani. 17Na rota igita a vatsangia kalina eni e malamala lee, me utu goto ke totu oka. Maia nogo e vangarau vanigita na omea loki sosongo baa aia e totu saviliu, aia nogoria na mauri saliu i konina God. 18Igita a tau gini boe moa na omea igita a reigininogoa na matada, mi tana omea moa igita a tau vati reiginia moa na matada. Na omea igita a tangomana na reiginiana na matada ara tau dona na totu oka. Ma na omea a tau tangomana na reiginiana na matada igira nogo ara dona na totu saviliu.

5

1Igita dona laka kalina na valepolo igita a mauri i laona, aia nogo na konida ni lao eni, ke taratsiligi kalina ka mate, me sauba ka tamanina na konida vaolu i baragata. Maia ke vaga na vale vaolu God segenina nogo e aqosia, me tau aqosia na limana tinoni, ma na konida vaolu ia sauba ke totu saviliu. 2Kalina eni, igita a tau mage, a kukungu moa ma amesi sosongolia na dani tana ka sagelia na konida vaolu aia e totu i baragata. 3Mi kalina ka sagelia ia, ma ka sageli saikolua na konida ni lao. 4Kalina igita a mauri moa i laona na konida ni lao eni, igita a kukungu moa, rongona e ngoligita na tototu vaga ia. Migita a tau pada laka ka tsoraligia na konida ni lao eni, tagara. Igita a ngaoa moa ka sageli saikolua na konida vaolu e talu i baragata, rongona ti na omea e dona ke mate ke gini tamanina na mauri saliu. 5Aia God segenina nogo e vangaraugita vania na oli vaga ia, maia e tusuvanigita nogo nina Tarunga Tabu ngiti papadana na omea dou sui aia e vangaraua na tusumaiana vanigita i muri.

6Aia nogoria ti igita a gini malagai sosongo. Igita a donagininogoa laka kalina igita a tototu moa tana valena na konida ni lao eni, migita a tototu ao moa tania na valena na Taovia. 7Rongona na maurida manana igita aia nogo na mauri tana tutuni, me tau tana omea igita a reiginia na matada. 8Eo, igita a malagai sosongo nogo, ma pada mananaa laka e dou baa na mololeana na valena na konida ni lao eni, ma ka ba totu tana valena na Taovia. 9Me atsa moa ti iava igita a totu, tana mauri ni lao eni se tana mauri ni muri, me kesa moa na omea igita ka padalokia: laka igita ka nausailaginia moa na omea e dou i matana na Taovia. 10Rongona pipi gita sui lakalaka, nida aqo sauba ka tuu i matana a Iesu Kristo maia ke pedegita sui. Pipi sei tatasa sauba ke adia na peluna e tugua na matena nina aqo e naua i laona na maurina i lao eni ti vaga e dou se e seko.

Na Mauri Saikoluana God Ginia a Iesu Kristo

11Igami ami donagininogoa nagua na kukuni taniana na Taovia. Aia nogo na rongona ti igami ami gini aqo kakai kara gini tutunina na tinoni. God e donaginigami manana nogo igami, minau au amesia laka i laona na tobamui goto igamu kamu donaginiau goto inau. 12Igami ami tau ngaoa kami molokae segenimami moa i matamui igamu. Tagara. Mami tovoa moa kami naua ma kamu gini tamani rongona igamu na gini kaekae tana rongomami igami. Mi tana ti igamu kamu gini tangomana na labuvisuana niqira goko igira ara gini goko kaekae na rereina lee moa kesa tinoni, me tau tana rongona e dou nina sasaga. 13?Megua, laka ami tinoni bule manana igami vaga ara tsaria visana? Me ti vaga ami bule, mami gini bule nogo tana rongona God. Me ti ami tinoni sasaga, mami gini sasaga tana rongomui nogo igamu. 14Ami gini nauvaganana ia rongona nina galuve nogo a Iesu Kristo e tagaoivigami, mami tutunina laka e kesa moa na tinoni e mate tuguqira na tinoni sui, papadana laka igira na tinoni sui ara patakolua tana mateana aia. 15E mate tuguqira na tinoni sui, rongona igira ara mauri kara tau mauri tana rongoqira segeni igira, ma kara gini mauri vania moa a Iesu Kristo, aia e mate me maurivisu tuguqira.

16Aia nogo na rongona ti tuu kailina eni me ke baa, igami ami tau pede segenia ke kesa tinoni muria niqira papada na tinoni lee. Atsa moa ti i sau ami pedeginia a Iesu Kristo muria niqira papada na tinoni lee. Mi kalina eni ami tau goto nauivagainana ia. 17Kalina kesa ke mauripata kolua a Iesu Kristo, maia e lia na tinoni vaolu; na purana e sui nogo, me mai na vaoluna. 18God nogo e naua na omea sui girani. Eo, tana rongona nogo nina aqo a Iesu Kristo, ti God e mologotosigami i matana, maia e molovataragini vanigami na aqo kami gini turupatuna vanigira na tinoni tavosi, rongona igira goto kara gini totugoto i matana God. 19Iani nimami goko ami turupatuna: laka tana rongona nogo nina aqo a Iesu Kristo, God e ngaoa na tinoni sui kara totugoto i matana. Maia e tau tsokogira niqira sasi, e padalegira moa. Me molovataragi vanigami nina goko laka e koegua aia e ngaoa na tinoni sui kara totugoto i matana. 20Vaga ia, mami goko vanigamu tana asana a Iesu Kristo, ma God segenina nogo e nongigamu tana mangamami igami. !Eo, tana asana nogo a Iesu Kristo ami ngasugamu kakai: kamu tamivania God me ke mologotosigamu i matana! 21A Iesu Kristo e tau dona na sasi aia, mi tana rongoda moa igita ti God e molovania na ngolina nida sasi, rongona i konina nogo aia igita ka gini totugoto i matana God.

6

1I laona nogo nida aqopata koluana God, igami ami ngasuginigamu kakai laka igamu amu adinogoa nina vangalaka God e dou ti kamu gini aqo, ma kamu laka na moloana ke totu lee moa. 2Kamu rongomia na goko e tsaria God:

“I sau kalina e laba na tagu tana kau vangalaka vanigamu,

minau au rongomia nimui nonginongi.

Mi kalina e laba na dani i tana kau maurisigamu,

minau au sangagamu.”

!Kamu rorongo dou! !Kalina eni nogo na tagu na adiana nina vangalaka God; i dani eni nogo na dani i tana ke maurisigita!

3Igami, ami tau ngaoa ke kesa ke reisavia kesa na omea i laona nimami aqo, te ami tovoa laka kami tau naua sa omea me ke gini tubulagi ke kesa. 4Tagara, mi tana aqo sui ami naugira ami sauvulagia laka igami nina tinoni aqo God tana nimami berengiti na piruaqira pipi sui na rota ma na omea utugana ara ngoligami. 5Ara rarusigami mara tsonisagegami tana vale sosori mara gaelaginigami. Migami, ami aqoaqo saviliu, mami tau mango mami tau goto mutsa. 6Tana nimami mauri tobamale, mi tana nimami donaginiana na manana, ma nimami berengiti, ma nimami tobadou vaniaqira na tinoni, ami gini sauvulagia laka igami nina tinoni aqo manana God. E sangagami na Tarunga Tabu te ami gini dona na galuve laka vaniaqira na tinoni sui, 7mami gini madodo na turupatuna na manana tana susuligana God. Na sasaga goto e vaga ngiti gamami sagore, gana na mani vailabugi ma na gini savilagi. 8Eo, ara visana tinoni ara kukuni tanigami, mara visana ara paluvangamamami. Visana ara peagami, mara visana ara tsonikaegami. Ara keli vanigami laka ami pero moa, migami ami gini goko moa na manana. 9E vaga moa ti e tau donaginigami ke kesa, miava, ma na tinoni sui ara donaginigami nogo. E vaga saikesa moa ti ami mate nogo, migamu segenimui nogo amu reigami laka ami mamauri rago moa. Ara kedegami mara rarusigami, mami tau gini mate. 10Ara molomelu rago vanigami, migami ami magemage sailagi moa. Ami vaga moa na tinoni sekona lee, miava, mami sangagira danga na tinoni mara gini tamani levo. E vaga moa ti igami tau tamanina sa omea, mami tamanina manana nomoa pipi na omea sui.

11!Igamu na kulamami galugaluve ni Korint! Igami ami gokomaka sosoingo vanigamu, mami sangavia na tobamami popono vanigamu. 12E tau igami kami vongoa na tobamami vaniigamu, igamu segenimui nogo amu vongoa na tobamui vanigami. 13Mi kalina eni au ngaoa kau goko vanigamu vaga nogo ti na dalequ: !Au nongigamu igamu goto kamu sangavi poponoa na tobamui vanigami, vaga nogo igami ami nauvanigamu!

Na Parovata Tania na Sasaga Ponotoba

14Kamu laka na tovoana laka kamu aqopata kolugira na tinoni ponotoba vaga ti igira ara kesaniatsa kolugamu. E utu. ?Sauba kara ka vanosai koegua na sautu goto ma na sautu sasi? ?Kara ka totusai koegua na marara ma na rodo? 15?Kara ka vaitabegi koegua a Iesu Kristo ma Satan na tidao seko? ?Kara vaitabegi koegua na tinoni Kristiano ma na tinoni tau Kristiano? 16?Kara ka tobasai koegua nina valetabu God ma niqira tidao na tinoni ponotoba? !E utu manana, rongona igita nina valetabu nogo na God mamauri! Aia segenina nogo God e tsaria tana Mamare Tabu na goko iani:

“Sauba kau logoa na valequ kolugira niqu tinoni,

ma kau totu kalavata i laoqira.

Minau sauba kau lia niqira God,

migira kara lia niqu tinoni.”

17Ma na Taovia e tsarigotoa,

“Kamu mololegira saikesa na tinoni ponotoba,

ma kamu totu tabaligi tanigira.

Kamu laka goto na peleana kesa na omea e tau male,

minau sauba kau tabegamu.

18Sauba kau lia na tamamui,

migamu sui kamu lia na dalequ.

Inau na Taovia Susuliga Sosongo

au tsarivanigamu na omea iani.”

7

1!Igamu na kulaqu galugaluve, na veke sui vaga igira, God e naugira vanigita nogo igita! Me ti ke vaga ia, ma nida aqo igita ka malesia na tobada tanigira pipi sui na omea e dona ke bausia na konida se na tidaoda, ma ka tovokakaia na mauri male saikesa tana kukuni taniana God.

E Gini Mage Sosongo a Paulo Rongona E Pilodou Niqira Sasaga na Korint

2Kamu manga sasamami igami i laona na tobamui. Ami tau naua kesa na omea sasi ke kalea ke kesa i laomui, se kami tubulaginia ke kesa, se kami tovoa laka kami peqoa ke kesa. 3Au tau goko vaganana ia rongona kau baoginia nimui goko igamu. Tagara. Au tsari idanogoa vanigamu laka ami padaloki sosongoligamu, mami ngaoa kami tobasai sailagi kolugamu, atsa moa na mauri se na mate. 4!Inau kesa au norugamu manana, mau gini kaekae sosongo tana rongomui igamu! Amu vereau manana, me gini mage sosongo na tobaqu atsa moa ti e gadoviau na rota loki.

5Kalina igami ami balaba i Masedonia, mami tau lelee goto mango tetelo. Pipi nauna i tana ami tsodoa na rota ma na vaiganigi koluaqira na tinoni, me gini gariri na tobamami tana matagu. 6Ma God, aia e dona na malagaisiana asei ti ke ponopala tobana, e malagaisigami kalina ami reia a Titus e mailaba i konimami. 7Me tau na labamaiana moa a Titus i konimami te e gini mage na tobamami, ma nina tatamanga vanigami goto tana rongomui igamu, laka amu sangadoua te e gini malagai tana nina aqo. Me turupatuna vanigami goto laka igamu amu kili sosongolia na reiaqu inau, me laka amu padasavi sosongo mamu vangaraunogoa kamu isutuguqu. Vaga ia, minau au gini mage loki sosongo goto baa kalina eni.

8Atsa moa ti amu gini melu rongona niqu leta au marevanigamu i votangana, minau au tau nomoa gini padasavi matena au marea na leta ia. E mana, e tau utu kau gini padasavi kalina au reigadovia laka na leta ia e naua mamu gini melu kesa tagu tetelo. 9Mi kalina eni au mage sosongo, tau tana rongona inau au naua migamu amu gini melu. Tagara. Rongona moa nimui melu e naua me gini oli nimui sasaga. God e gini aqo nimui melu ke piloginia na tobamui, me vaga ia ma niqu leta e tau nomoa sekoligamu. 10!Rongona na tobamelu vaganana ia, God e dona ke gini aqo me ke oliginia nina sasaga na tinoni, me ke gini totugoto i matana God, masei sauba ke gini padasavi na omea dou vaga ia! Na melu e talumai moa tana tinoni, aia nogo e tsukia na mate. 11Kamu reia nagua God e nauginia nimui melu: e naua mamu gini madodo na sauvulagiana laka igamu amu tau naua sa omea ke sasi, mamu gini kore matena na omea e laba, mamu matagunia na omea e tau utu ke laba vanigamu i muri. !Eo, amu ngaoa na reiginiaqu inau ma na sogogaqu, ma na kedeana aia na tinoni e sasi! Tana omea sui amu naua gana ke gini goto na omea iani e gini labamaka laka e tau na loamui igamu.

12Vaga ia, me atsa moa ti inau au marea vanigamu na leta kakai vaga ia, mau marea tau tana rongona aia e naua na omea e sasi, se tana rongona aia e sasi vania. Tagara goto. Au marea moa rongona kau saumakaliginia vanigamu i matana God, laka igamu amu padalokigami manana igami. 13Aia nogoria te e gini laomami manana igami.

Me tau moa dou lee. Mami gini mage sosongo goto baa kalina a Titus e turupatu vanigami laka igamu amu tabedoua me gini laona sosongo goto aia. 14Tana idana, kalina e tau moa vati baa a Titus i konimui, minau au gini goko kaekae vaninogoa tana rongomui igamu. Migamu amu manalia, mau gini tau vangamaa niqu goko na matemui. Igami ami goko mana vanigamu pipi kalina. Me vaga goto na goko kaekae ami nauvania a Titus tana rongomui igamu, e labamaka nogo laka e mana. 15Ma nina galuve a Titus vanigamu e dato babaa pipi kalina aia e padatugutugua laka amu valaledoua tana kukuni loki, me laka pipi gamu sui amu tamidoua na muriana nina goko. 16!Eo, kalina eni au gini mage sosongo baa, matena e tugu sosongolia kau norugamu saikesa!

8

Na Tusu Vangalaka Tana Galuve Kristiano

1Igamu na tasimami, ami ngaoa kamu donaginia na omea God e naua tana nina vangalaka vanigira na tinoni tutuni tana Masedonia. 2Igira na tasida tana Masedonia, e gadovigira kakai na rota loki; migira ara gini magemage rago moa. Me atsa moa ara tau tamanina na omea danga, mara vangalaka sosongo nomoa. 3Au tsaria na manana vanigamu, ara tau moa saua na dangana vaga e tugugira na sauana, mara sau liusigotoa baa. 4Igira segeniqira nogo ara raiginigami mara ngasuginigami kakai, laka kami tamivanigira ma kara sangagira nina tinoni God tana Judea. 5!Migira ara liusia baa na omea ami amesia! Eo, ara ida talu ara sau segeniqira vania na Taovia. Mi muri, tana nina kili nogo God, ara sau segeniqira goto vanigami igami.

6Te ami ngasuginia a Titus, aia e tuturiga nogo na aqo na koluqolo i konimui igamu na Korint, ke naua babaa poi ke suilavaginia na aqo galuve ia. 7Pipi tana omea, migamu nogo amu ida vanigira na Kristiano tavosi: tana nimui tutunina a Iesu Kristo, tana nimui gini goko rongona na Turupatu Dou, tana nimui donaginiana na manana, tana nimui madodo na sangaaqira na tinoni tavosi, mi tana nimui galuve vanigami igami. Me vaga ia, mami ngaogamu igamu kamu ida goto tana tusu vangalaka tana galuve Kristiano.

8Inau au tau moloketsana vanigamu nagua kamu naua. Au ngaoa moa kau sauvulagi vanigamu e koegua niqira maidoido visana tana vaisangagi, ma kau gini tsodovulagia laka ti vaga e mana nimui galuve goto igamu se tagara. 9Amu donagininogoa nina galuve loki a Iesu Kristo nida Taovia vanigita: aia e tamani omea danga sosongo, me tami segenina ke tsunamai i barangengo, me ke totu mala tinoni sekona lee tana rongomui igamu. Eo, tana nina totu mala tinoni sekona lee vaga ia, aia e naua igamu kamu gini tamani danga.

10Iani na omea au pada inau tana rongona na koluqolo: e dou baa vanigamu ti kamu suilavaginia kalina eni na koluqolo amu tuturigaa tana ngalitupa e sui. Igamu nogo amu ida, tau tana aqona moa, mi tana madodo goto na aqosiana. 11Vaga ia, ma kamu suli ma kamu madodo na suilavaginiana, vaga nogo amu madodo na vangarauana. Ma kamu naukoluginia na omea amu tamanina kalina eni. 12Ti kamu madodo na tusuana nimui vangalaka, ma God sauba ke reingaoa nimui sausau ti vaga amu saua na omea e tugua kamu saua. Rongona God e tau amesia kamu tusua na omea amu tau tamanina.

13-14Inau au tau tovoa laka kau sangaa na mauriqira na tinoni tavosi ma kau rotasiginigamu igamu. Tagara. Ma na rongona igamu amu tamani danga tana tagu ieni, te e gini ulagamui kamu sangaginigira igira ara tau tamanina sa omea. Me kesa dani, kalina ti vaga igamu kamu tau tamanina sa omea migira kara tamani danga, me sauba kara tuu igira ma kara sangagamu igamu. Mi tana nauvaganana ia, ti igamu tabana mi tabana kamu vaiaragogi atsa. 15E vaga ara marenogoa tana Mamare Tabu: “Aia e sarosaia na dangana baa, e tau tamanina ke danga tsara. Maia e sarosai teteloa moa, aia goto e tamanina na omea e tugua.”

A Titus Ma Gana Duli

16!Ami soadou sosongolia God rongona e sangaa a Titus me gini madodo vaga nogo igami tana sangamui igamu! 17E tau moa tabedoua na omea ami raiginia ke naua, maia segenina nogo e ngao sosongolia ke sangagamu, te e gini pede segenina na baa i konimui. 18Mami moloa kesa na tasida Kristiano ke dulikolua, aia igira ara tsonikae sosongolia mara kukuni loki tania i laona pipi na saikolu na tinoni tutuni, rongona nina aqo aia e naua tana gini turupatuna na Turupatu Dou. 19Aia nogo igira na tinoni tutuni ara vilia, mara mologinia ke dulikolugami, me ke sangagami na tagaoviana na qolo igamu amu saua tana nimui galuve, mamu tsonikaeginia a Iesu Kristo na Taovia. Ami molo baa vanigamu, rongona kamu reigadoviginia laka igami ami kili manana kami sangagamu.

20Ami tovoa laka kami parovata dou, rongona kami tau tsukia me ke labadato visana na gogoko tana rongona na qolo na vangalaka amu saua tana nimui galuve. 21Ami tovoa pipi kalina moa na nauana na omea ara goto me mana, me tau moa i matana God mi mataqira goto na tinoni.

22Aia nogoria na rongona te ami molo baa kesa segeni goto na tasida Kristiano ke dulikolukaira. Ma na tasida iani, ami aqo kolunogoa danga kalina, mami reivulagia laka e madodo sosongo pipi kalina tana aqo. Maia e noru sosongoligamu, me gini ngao sosongolia laka ke sangagamu. 23Eo, a Titus e patakoluau tana aqo na sangaginiamui igamu. Migira goto na tasida ara dulikolubaa, ara vano tana asaqira na tinoni tutuni pipi tana vera, ma niqira aqo ara naua igira e tsonikae mananaa a Iesu Kristo. 24Me dou kamu saulabati vanitugira nimui galuve, mi tana ti igira sui pipi tana saikolu na tinoni tutuni, kara rongomia, ma kara gini donaginia laka e mana saikesa nimami goko kaekae ami naua tana rongomui igamu.

9

Na Vangalaka Vaniaqira na Kristiano Tana Judea

1E tau nogo kilia kau mamare vanigamu tana rongona na sasanga amu vangaraua na tusuana vaniaqira nina tinoni God ara totu tana Judea. 2Au dona nogo laka amu tami dou sosongo nogo na sangaqira, minau au gini goko kaekae sosongo tana rongomui igamu vanigira na tasida tana Masedonia. Mau tsarivanigira: “Eo, igira na tasida tana Akaia ara vangarau manoga nogo tuu tana ngalitupa e putsi, na sangaqira na tinoni tutuni tana Judea.” Ma nimui madodo nogo igamu e galisigira danga vidaqira, mara gini reinunu. 3Mi kalina eni, inau au molo baa tugira i konimui, aia Titus ma ka ruka gana duli, rongona ke tau pilovisu nimami goko kaekae tana rongomui igamu, me ke lia na goko kobakoba lee. Me ke laba moa vaga au tsarinogoa inau, laka igamu sauba kamu vangarau pitugira kolua nimui sasanga. 4Eo, me tau dou ti kalina kau laba i konimui kolugira visana na tasida Kristiano ni Masedonia, ma kara tsodovulagia laka igamu amu tau vangarau pipitu. !Ti vaga ke laba na omea vaga ia, minau sauba kau gini vangamaa sosongo, rongona au noru sosongoligamu! !Migamu goto sauba ke paluvangamamui! 5Aia na rongona ti au pada kau molotugira na tasida tugirani kara tu ida baa talu, ma kara tu vangarau manogatitalua na vangana na vangalaka amu gini veke na tusuana. Me ke totu manoga nogo ti kau laba inau, mi tana ke gini labamaka laka amu saua nimui vangalaka rongona amu padangaoa segeni na sauana, me tau tana rongona ara raigamu.

6Kamu padatugua laka na tinoni e tsuka e tsaurae lee moa na piuna, me sauba ke tsaurae lee goto gana lakana ke tsurivia; maia e tsuka e danga baa na piuna, sauba ke danga baa goto gana lakana ke tsurivia. 7Pipi kesa vidamui, nina aqo ke saua moa na omea vaga e pada e ulagana ke saua. Me ke tamidou i tobana na sauana, me ke tau tana rongona ara raia moa. God e reingaoa na tinoni e gini vangalaka nina omea tana tobalaka. 8Maia God e tangomana ke sauvanigamu ke danga baa liusia na omea amu kilia, mi tana sauba igamu kamu tamanina pipi kalina na omea sui amu kilia vanigamu segeni, me ke danga liuliu goto baa, me ke tuguginigamu na tuvariana na turina vanigira na tinoni tavosi. 9Vaga ara marenogoa tana Mamare Tabu,

“Na tinoni dou e gini vangalaka nina omea

vanigira ara tau tamanina sa omea,

ma nina aqo galuve sauba ke totu saviliu,

me ke vo sui.”

10Ma God aia e saua na piuna vanigira na tinoni kara tsukaa ma na mutsa kara gania, me sauba ke tusulea vanigamu goto na dangana na piuna amu ngaoa kamu tsukaa, maia ke naua na volana kara dato varimauri, me ke lakaga loki nimui uta na aqo galuve. 11Aia sauba ke naua ma kamu gini tamanina sailagi na dangana, tugua kamu gini vangalaka pipi kalina vanigira na tinoni tavosi, migira kara gini soadoua God rongona nimui vangalaka amu sauvanigira, mara adia i konimami igami.

12Vaga ia, me ruka na omea dou ara ka laba tana rongona nimui aqo galuve: amu sangaginigira nina tinoni God igira ara tau tamanina sa omea, migira ara soadouginia God matena nimui sasaga dou. 13Nimui aqo galuve nogo e sauvulagia na manana nimui tutuni, migira na tinoni danga sauba kara tsonikaeginia God rongona igamu amu muridoua na sasagana nina Turupatu Dou a Iesu Kristo, mamu vangalaka sosongo na gini vaituvarigi nimui omea kolugira igira me kolugira goto na tinoni tavosi. 14Mi laona na tobaqira popono igira sauba kara nonginongi kakai vanigamu, ma kara soadoua God rongona na vangalaka loki e tusunogoa vanigamu. 15!Eo, igita sui ka soadoua God matena nina vangalaka loki vanigita e utu na tsarituguana na douna!

10

A Paulo e Isutuguna Nina Aqo

1Inau a Paulo, inau nogoria kesa ara keli vaniau mara tsaria laka au molotsunali segeniqu sosongo kalina au totu kolugamu, mi kalina au totu ao tanigamu mau goko vavanga vanigamu. 2Eo, mi kalina eni au ngasugamu kakai, tana asana nina tobalaka ma nina galuve a Iesu Kristo, kamu laka na tsaiaqu ma kau gini goko vavanga vanigamu kalina kau laba i konimui; rongona inau au dona na goko vavanga vaniaqira igira ara keli vanigami, mara tsaria laka ami aqo muria na sasaga ni barangengo. 3E mana nomoa laka igami ami mauri rago i barangengo; mami tau nomoa muria na sasagana na barangengo tana vailabugi koluana na sasi. 4Igira na sagore ami gini aqo tana vailabugi ia, ara tau na sagore ni barangengo. Ami gini aqo moa nina sagore susuliga God, mami vui pukaliginia na susuligaqira gana gala God. Igami ami labu pukaligira pipi sui na sasani peropero; 5mami vui pukaligira pipi sui na bara igira na tinoni kaekae ara vaturia, mara utusiginigira igira ara ngaoa kara donaginia God. Mami tovoa kami piloa na tobaqira na tinoni tania niqira sautu sasi, ma kara tsarimurina a Iesu Kristo. 6Mi kalina ia, au pipitugamu inau. Ti vaga igamu kamu murigira manana nimami goko, migami ami vangaraunogoa na kedeaqira igira ara totu matengana moa na petsakoe.

7Igamu, amu morosia moa na rereina na omea ni taba. ?Me laka e totu i laomui kesa e tsari segenina laka aia nina tinoni a Iesu Kristo, me adia na susuligana i konina nogo ia? Dou, me ti ke vaga ia, ma nina aqo na tinoni ia ke padatugutugudoua tana rongona segenina nogo, matena igami goto nina tinoni a Iesu Kristo, mami adi susuligamami i konina vaga goto aia. 8Minau au tau gini vangamaa, atsa moa ti au gini goko kaekae sosongo visana kalina tana rongona na aqo na tagaoviana na lotu, aia na aqo na Taovia e saunogoa vanigami. Minau au naua moa gana na mani kakaisiginiamui igamu, me tau gana laka na mani tsogori tsunaliginiamui. 9Au tau ngaoa kamu pada laka inau au tovoa kau molo matagu vanigamu i laona niqu leta au marevanigamu i votangana. 10E tau utu ngatsu kesa ke tsaria, “!Eo, a Paulo tana nina mamare e goko kakai sosongo vanigita! !Mi kalina aia e totu i konida, e vaga moa ti aia e maluku lee ma nina tsaqina goko ara tau lia sa omea!” 11Na tinoni e goko vaga ia, e dou ti ke padagadovidoua laka e tau gini tavosi na omea igami ami marea i laona nimami leta kalina ami totuligi tanigamu, ma na omea sauba kami tsaria kalina kami ba totu kolugamu i tana.

12E utu saikesa kami tsaria laka ami loki atsa se ami kesaniatsa kolugira igira ara tsonikae segeniqira, gana ke gini tangi loki na soaqira. !Ara bule sosongo nomoa igira! !Ara tavongani botsangi segeniqira niqira paladato, mara pede segeniqira ginia niqira vatana na pede segeni! 13Migami, ami tau gini gokokae na susuliga ami tau tamanina. Ami tovoa moa kami naudoua na aqo God e molovanigami i tana nauna aia nogo e titia vanigami kami vosa, me tsau baa goto i konimui igamu. 14Igamu amu totu i laona na vovotana na aqo God e moloa vanigami. Vaga ia, migami ami tau goto liusia na votavota i tana God e titia vanigami kalina ami batsau i konimui i votangana, na gini turupatuna na Turupatu Dou tana rongona a Iesu Kristo. 15E utu kami gini goko kaekae tana rongona na aqo ara naua na tinoni tavosi tana vera tana God e tau mologami. Mami amesia moa laka nimui tutuni igamu ke dato babaa, mi tana ti igami kami gini tangomana na nauana na aqo loki goto baa i laomui. 16Mi muri ti kami vano tana vera tavosi goto i tabana baa na veramui igamu, ma kami turupatuna na Turupatu Dou vanigira na tinoni ni tana. Me tau kilia kami gini goko kaekae tana rongona niqira aqo visana ara nau idanogoa tana niqira uta na tinoni tavosi.

17Ara marenogoa tana Mamare Tabu: “Asei ti ke ngaoa na goko kaekae, ma nina aqo ke gini goko kaekae moa tana rongona na omea na Taovia e naua.” 18Matena e utu vania kesa tinoni aia e tsonikae segenina ke loki i matana God, maia moa na tinoni na Taovia e tsonikaea, aia e loki manana i matana God.

11

A Paulo Migira na Apostolo Peropero

1Au nongigamu kamu berengiti koluau, atsa moa ti niqu goko e tangi vaga e tau sasaga. !Eo, kamu berengiti moa koluau! 2Inau au gini boe sosongo tana rongomui igamu, vaga nogo God aia e boe sailagi ginigamu. Inau nogo au anegamu vania a Iesu Kristo, mau ngaoa kamu male dou, ma kau saugamu vaga na siama malelaka vania kesa moa na mane, aia nogo a Iesu Kristo. 3Mau matagu moa ke tau laba vanigamu na omea vaga e laba vania ko Eva i sau. Na muata e laba vania me valoginia nina goko puipui, maia ko Eva e gini puka tana sasi. Migamu goto, e tau utu ti ke piloseko nimui papada ma kamu tau goto padangaoa na muriana a Iesu Kristo tana tobamui popono. 4Amu tami tsaku lee vanigira ara mai i konimui, mamu tutunina tsaku niqira goko tana rongona a Iesu, atsa moa ti niqira goko e tavosi tania nimami goko igami. Amu tabedoua na Turupatu Dou vaga ara gini turupatuna vanigamu igira, maia e tau atsa kolua na Turupatu Dou vaga ami gini turupatuna vanigamu igami. !Mamu tami dou lee moa na adiana na tarunga ara vekevanigamu igira, maia e tau na Tarunga Tabu vaga amu adinogoa i konimami igami!

5Mau tau pada laka na tinoni igira igamu amu soaginigira na “apostolo loki” kara loki liusiau inau. 6Sauba ngatsu au tau dona dou na goko, mau tau nomoa kurikuri tana sasaga. Me labamaka pipi kalina tana omea sui ami naua.

7Minau, au tau kekea sa qolo i konimui kalina au turupatuna nina Turupatu Dou God vanigamu. Mau molotsunali segeniqu moa rongona igamu kamu gini paladato. ?Me gua, laka tana nauvaganana ia, inau au sasi? 8Kalina au aqo i laomui igamu, migira na Kristiano tana vera tavosi ara tusuvaniau na matena niqu aqo. Me vaga moa ti au peqogira igira rongona kau sangaginigamu igamu. 9Mi kalina au totu kolugamu i votangana, mau tau ngoliginigamu igamu na tusuqolo vaniau. Igira nogo na tasida ara talumai i Masedonia, ara adimai vaniau pipi na omea au kilia gana na mauriqu. !Au tau ngoligamu tana tagu ia, me tagara goto kau tau ngoliginigamu na tusuana vaniau sa omea kesa dani! 10Tana asana nina gokomana a Iesu Kristo e totu i koniqu, au vekevanigamu laka e tagara ke kesa tana Akaia popono, tangomana ke muisia niqu goko kaekae au naua iani. 11?Megua, laka au tsarivaganana ia rongona au tau galuvegamu? !God nogo e donaginia laka au galuve sosongoligamu inau!

12Me sauba kau tau goto kuti na nauvaganana babaa moa ia, rongona ke gini utugana vanigira igira na “apostolo” tavosi kara tamaniginia ke kesa niqira rongona na goko kaekae, ma na tsariana laka igira ara naua niqira aqo atsa vaga nogo ami naua igami. 13Na tinoni vaga gira, ara tau na apostolo manana, ara malapalu moa, mara peroginigira na tinoni laka igira nina apostolo manana a Iesu Kristo. 14Mau tau gini novo niqira sasaga. !Maia Satan goto e dona ke olia na rereina, me ke sagelia na rereina na angelo na marara! 15Vaga ia, me tagara kesa na rongona ka gini novo igita, ti vaga igira nina maneaqo Satan kara sagelia na rereina nina tinoni aqo God. Mi tana susuina dani, sauba ke gadovigira na kede e ulagana niqira aqo seko ara naua.

A Paulo e Goko Tana Rongona Nina Rota

16Au tsaritugua vanigamu: ke laka na padana ke kesa laka inau na bule. Ma ti kamu pada vaganana ia, ma kamu tabeau nomoa vaga na bule, ma kamu tamivaniau moa kau goko kaekae tana rongoqu segeni inau. 17Ma na omea inau kau tsaria kalina eni e tau na omea ke ngaoa na Taovia kau tsaria; rongona tana goko kaekae vaga ia, inau au goko saikesa vaga nogo na tinoni bule. 18Ma na rongona ara danga ara gini goko kaekae moa niqira sasaga loki segeni, minau sauba kau nauvaganana goto ia. 19Igamu segenimui, amu sasaga loki sosongo, mamu gini mage nomoa na rongomiaqira na tinoni bule. 20Mamu tamivania asei moa ke raibulesigamu, se ke perogamu kamu gini tusulea vania nimui omea levo, se ke peagamu, se ke davaa na ngoramui. 21!Inau au vangamaa na tsariana laka igami ami tau malagai na nauvaganana ia vanigamu!

Me ti vaga ke kesa ke tau vangamaa na gini goko kaekae visana tana omea, minau au goko vaga moa na bule kalina ia, me sauba inau goto kau tau gini vangamaa. 22?Laka na Hibru igira? Minau goto na Hibru. ?Laka na Israel igira? Minau goto na Israel. ?Me laka na kukuana a Abraham igira? Minau goto na kukuana a Abraham. 23?Laka nina maneaqo a Iesu Kristo igira? !Mi kalina ia au goko saikesa moa vaga na bule, minau goto kesa nina maneaqo dou baa a Iesu Kristo! Au aqo kakai sosongo baa, mau totu danga baa kalina i laona na vale sosori, ara rarusiau kakai baa, mau matepitsa nogo danga kalina. 24Tsege kalina igira na Tsiu ara sauvaniau e tolu sangavulu siu gaqu tsarinagai. 25Tolu kalina ara rarusiau igira na Roma, me kesa kalina ara taiginiau na vatu. Tolu kalina na vaka tana au liu e luvu i mao, me kesa na dani popono ma na bongi popono au tsobo i laona na tasi. 26Danga tana niqu tsigovera au tsodoa na rota tana obo, mi limaqira na mane komi, mi limaqira goto gaqu verakolu na Tsiu, migira na tinoni ni veratavosi. Mau tsodoa na matepitsa i laona na verabau, mi laona na goana atsi; na matepitsa tana legai loki i mao, ma na matepitsa i limaqira na kulaqu peropero. 27Au aqo kakai, mau gini kolae sosongo. Danga kalina au tau maturu; au vatsangia na vitoa ma na marou; danga kalina e tau tuguau na mutsa ma na polo, me tagara sa nauna i tana kau toturavi. 28Me tau igira moa na rota ara gadoviau, me pipi moa na dani e ngoli sosongoliau na padaqira pipi sui na saikolu na tinoni tutuni. 29Kalina ti kesa ke maluku, minau goto au maluku kolua; mi kalina ti kara tubulaginia kesa me ke puka tana sasi, minau e galasi sosongoliau.

30Me ti vaga e kilia kau goko kaekae kesa tana rongona, me sauba kau gini goko kaekae rago tana rongoqira moa na omea ara sauvulagia laka au maluku. 31Aia God na Tamana a Iesu Kristo nida Taovia, aia e donaginia laka inau au tau pero. !Ke tabu sailagi na asana na dani ma na dani! 32Kalina inau au totu i Damaskus, ma na taovia tagao na butona na mororu i vavana a Aretas na taovia tsapakae, e mologira nina mane matali kara taopitua na matsapana na verabau ia rongona kara tangoliau. 33Migira na kulaqu ara molosageau tana vuro, mara tsukulagini tsunaau tana ovaovana na baravatu na vera, mau gini pitsa tania na limana aia.

12

Na Omea a Paulo E Tavongani Reilakana

1Me atsa moa ti ke tau gini laba sa omea dou, minau kau goko kaekae babaa moa. Eo, mi kalina ia, sauba kau gini goko tana rongona na omea au tavongani reilakana, ma nina goko na Taovia tana e katevulagi vaniau na omea aia e ngaoa kau naua. 2Au ngaoa kau gini goko vanigamu tana rongona kesa na mane Kristiano,12:1-5 Tuu tana buto 2 me tsau tana buto 5, kalina a Paulo e gini goko kesa na mane Kristiano, maia e goko kale segenina nogo ia. e sangavulu vati nogo na ngalitupa e putsi, God e adidatoa i gotu vasau i baragata. Mau tau dona inau laka ti e laba vaga manana vania, se ke tavongani morosilakana moa, ma God segenina moa aia e donaginia. 3Mau tsaritugua laka na mane iani, God e adidatoa i gotu vasau tana Paradiso. Mau tau goto dona inau laka ti e laba vaga manana vania, se ke tavongani morosilakana moa, ma God segenina moa aia e donaginia, 4mi tana nogo aia e rongomigira na goko tabu loki sosongo, na goko vaga e utugana vania na mangana tinoni ke gini goko. 5Mi tana rongona na mane vaga ia, sauba kau gini goko kaekae rago matena, mi tana rongoqu segeni e utu kau gini goko kaekae. Kau gini goko kaekae moa tana rongoqira na omea ara sauvulagia laka au maluku. 6Me ti vaga inau ngaoa kau goko kaekae, ma niqu goko ke tau nina goko na bule, rongona na omea kau tsaria na goko mana sui igira. Me utu moa kau tsonikae segeniqu, rongona au tau ngaoa ke kesa ke padaloki sosongoliau tana rongona na omea au morosilakana, mi tana rongoqira moa na omea aia e reiau au naugira manana, me rongomiau au tsarigira manana.

7Ma na rongona kau tau gini kaekae sosongo na omea loki au morosilakana nogo, ti God e tamia ke gadoviau na vatsangisavi tana koniqu, vaga moa ti na konakona e tsukia na kokoraqu, e vaga nogoria ti nina maneaqo Satan e rarusiau, me tukapusiau kau gini tau kaekae sosongo. 8Tolu kalina nogo au nongia na Taovia, mau ngasuginia ke adiligi taniau na rota vaga ia. 9Maia e gokovisu me tsarivaniau, “Niqu galuve e tugugo nogo. Rongona na susuligaqu e aqo susuliga baa i konimu kalina igoe o maluku.” Aia nogoria na rongona au gini mage loki goto baa na gini kaekae mateqira na malukuqu inau, rongona na susuligana a Iesu Kristo ke totu i koniqu. 10E dou moa vaniau ti kau vatsangia na maluku tana koniqu, se kara gokopeau na tinoni, se kau tau tamanina na omea gana na mauriqu. E dou goto moa vaniau ti kara rotasiau, se kau tsodoa moa na omea kakai i laona niqu aqo tana rongona a Iesu Kristo. Matena kalina au maluku inau, mi tana inau au gini susuliga.

A Paulo e Boeginigira Sosongo na Korint

11Eo, inau au goko bubulega, migamu nogoria amu turuginiau te au gini goko vaga. Igamu nogo nimui aqo kamu sogogaqu, mamu tau naua. Me atsa moa ti inau au vaga na omea lee moa, me tagara kesa na susuliga kara tamanina igira nimui “apostolo loki” igamu, ma kau tau tamanina goto inau. 12Na valatsatsa danga ma na omea ganataga au berengiti na nauana i laomui, igira nogo ara sauvulagia laka inau na apostolo manana. 13Kamu tsarivaniau laka tana gua nogo au sangaginigira na tinoni tutuni tana vera tavosi mau tau sangaginigamu goto igamu. ?Sauba ngatsu rongona au tau ngoliginigamu kamu sangaginiau na qolo? ?Ke tau ia nogo niqu sasi inau? !Me ti e vaga ia, ma kamu padalea moa!

14Iani nogo na tolunina kalina au vangaraua kau ba tsigovigamu, mi kalina kau laba, me sauba e utu saikesa kau ngoliginigamu sa omea. Igamu nogo au ngaogamu, me tau nimui qolo. Igamu amu vaga na dalequ, migira na baka e tau niqira aqo kara sau omea vanigira na tamaqira ma na tinaqira, niqira aqo nogo na tamaqira ma na tinaqira na baka kara tusu omea vanigira na daleqira. 15Sauba kau gini mage na tusuana vanigamu na omea sui au tamanina, ma na mauriqu goto gana na maurisiginiana na tidaomui. ?Me ti inau au galuve loki sosongoligamu vaga ia, me laka e dou ti ke tsaurae lee nimui galuve igamu vaniau?

16Me atsa moa ti inau au tau ngoliginigamu sa omea, mara visana vidamui sauba nomoa kara tsaria laka au valogamu lee, mau perobulesigamu moa. 17?E koegua? ?Laka igira na mane au mologira baa i konimui ara nongiqolo ngatsu i konimui matena niqira aqo? 18Inau nogo au raiginia a Titus ke baa i konimui, mau molo baa goto kesa na tasida Kristiano ke dulikolua. ?Me laka a Titus e ngoliginigamu sa omea? Igamu amu dona nogo laka aia minau, e kesa moa atsa ka nimami papada, me kesa moa atsa na sautu ami ka muria.

19Se ngatsu igamu pada laka igami ami ngaoa moa kami sogogamami segeni i matamui. !Tagara! I matana God, ami gini goko moa na omea a Iesu Kristo e ngaoa kami tsaria, mi tana omea sui ami naua, ami ngaoa kami sangaginigamu igamu na kulamami galugaluve. 20Au matagu rongona kalina kau balaba i tana, ma kau reivoa laka nimui sasaga e tavosi tania na omea inau au amesia na reiana i konimui, migamu kamu reivoa niqu sasaga e tavosi tania na omea igamu amu amesia na reiana i koniqu. Au gini matagu goto kau tau ba reigamu kamu totu matengana na vaikoregi ma na vaimasugugi, na momosatoba ma na padalokisi segenimui moa, na goko peapea ma na vaitsari, na kaekae ma na tobatavosi. 21Au matagu laka kalina kau balaba tugua i konimui, ma niqu God ke molotsunaliau i matamui ma kau vangamaa tanigamu, me ke gini ngangai na tobaqu rongona ara danga vidamui ara sasi i sau, mara tau moa vati padasavigira na sasaga seko ara naua, niqira kilinauseko ma niqira vainausekoligi.

13

Na Susuina Nina Parovata a Paulo

1Kalina eni nogo na tolunina kalina inau kau ba tsigovigamu. Kamu padatugua na goko ara marenogoa tana Mamare Tabu, “Pipi na keli ti ke mana, e kilia kara ka ruka se kara tu tolu kara tuvimanana talu tu koniqira ti ke mana.” 2Inau au ngaoa na tsariana vanigamu igamu amu sasi nogo i sau, me vanigira goto na tinoni sui tavosi, na omea au tsarinogoa i votangana tana rukanina kalina au tsigovigamu, ma kau tsariitugua vanigamu kalina eni inau au totu ao moa tanigamu: laka kalina kau labatugua i konimui, me sauba kau tau goto gaea ke kesa. 3Mi tana nogo sauba kamu reivulagiginia na manana laka a Iesu Kristo e goko tana mangaqu inau. Maia e tau maluku nina sasaga. Na susuligana e labamaka nogo i laomui. 4Eo, e mana rago laka a Iesu Kristo e maluku kalina ara pogaa tana gai ulutaligu, mi kalina eni e maurivisutugua tana susuligana nogo God. Migami ami maluku vaga goto a Iesu, mi laona nimami aqo vanigamu ami patakolugotoa aia tana susuligana God.

5Kamu vileke segenimui dou, ma kamu reia laka ti amu gini mauri nimui tutuni, mamu muridou mananaa a Iesu Kristo se tagara. Amu dona nogo laka e mauri nogo a Iesu Kristo i laona na tobamui. ?Se laka e puka lee nogo nimui tutuni? 6Au amesia laka sauba kamu tsodovulagia laka igami ami tau puka lee, ami Kristiano manana. 7Ami nonginongi vania God rongona igamu kamu tau naua kesa na omea ke sasi, tau tana rongona ke gini labavulagia laka igami ami tangomana nogo, mi tana rongona moa igamu kamu naua na omea e goto, atsa moa ti amu pada laka igami ami terevilea. 8E utu igami kami naua kesa na omea kami tukapusiginia na manana. Ami aqo matena moa na manana. 9Ami gini mage moa kalina igami ami maluku, migamu amu susuliga. Te ami nonginongi kakai vanigamu, kamu gini lia na Kristiano dou manana. 10Au marea na omea iani kalina au totu ao tanigamu moa. Rongona au ngaoa laka kalina kau balaba i konimui, me ke tau goto kilia kau gini totosasaga kakai vanigamu tana susuligana na Taovia e sauvaniau. Ma na susuligana ia gana moa na mani kakaisiginiamui, me tau gana na mani tsogori tsunaliginiamui.

11!Eo, ma kamu totu igamu na tasiqu i laona a Iesu Kristo! Kamu tovoa pipi kalina ke gotolaka nimui sasaga; kamu murigira dou niqu goko; kamu tobasai dou, ma kamu mauri tana rago. Maia na God na galuve ma na rago sauba ke totu i konimui.

12Kamu vaivalalegi tana galuve Kristiano.

Igira sui nina tinoni God ara totu ieni ara pada sosongoligamu.

13Nina vangalaka a Iesu Kristo na Taovia, ma nina galuve God, ma nina sasanga na Tarunga Tabu ke totu i konimui sui.