NA KESANINA NINA LETA A PAULO VANIGIRA NA TINONI TUTUNI
NI TESALONIKA
Na Vuresi Makaliana Na Omea Ara Marea Tana Papi Iani
I Tesalonika, aia na soana kesa na verabau pukuga ara tamanina igira na Roma tana butona na momoru ni Masedonia. Maia Paulo e vaturia na lotu tana murina kalina aia e mololea i Pilipi. Me tau oka sagata, migira visana na Tsiu ara gini goko baribari sosongo, mara masugu vania a Paulo, matena aia e managana na gini goko tana rongona na Turupatu Dou vanigira na tinoni tau Tsiu, igira ara padangao idanogoa laka kara sangasage tana niqira lotu na Tsiu. Te ara tuu mara ketsalia a Paulo ke vanoligi tania i Tesalonika, me ke baa i Berea. Mi muri baa, kalina a Paulo e baa tsau nogo i Korint, ma Timoti e tatamanga vania tana rongona na vavanona na lotu i Tesalonika.
Mi tana, ti e gini tuu a Paulo me marea na leta iani, ke kakaisiginia niqira tutuni na tinoni Kristiano ara totu i tana. Maia e soadoua God rongona niqira tutuni ma niqira vaigaluvegi. E adikaea vanigira tugua laka e koegua nina sasaga vanigira kalina aia e totu kolugira nogo i votangana. Mi muri maia e makaligokona dou vanigira rongona niqira veisua ara naua tana rongona na visumaituguana a Iesu Kristo.
Na Omea Ara Totu Tana Papi Iani
Nina goko idaida a Paulo 1:1
A Paulo e soadoua me tsonikaea God 1:2–3:13
E ngasugira kara madodo na muriana na sasaga Kristiano 4:1-12
Na visumaituguana na Taovia 4:13–5:11
Na susuina nina totosasaga vaniaqira 5:12-22
Na susuina nina leta 5:23-28
11Inau a Paulo, ma Silas, maia Timoti, i tugami ami tu mamare baa vanigamu na tinoni tutuni ni Tesalonika, igamu nina tinoni God na Tamada, ma Iesu Kristo nida Taovia:
Mami tu nongia God na Tamada ke vangalaka vanigamu, me ke tusuivanigamu nina rago.
A Paulo e Soadoua God Rongona Niqira Tutuni
2I tugami ami tu tau goto kuti na soadouana God na matemui igamu sui, mami tu padagamu sailagi tana tu nimami nonginongi. 3I matana nida God na Tamada, ami tu padatugutugua laka nimui tutuni e labavulagia tana nimui sasaga dou sui, mamu madodo sosongo tana aqo galuve, mamu norukakaia a Iesu Kristo nida Taovia.
4Eo, igamu na tasimami, ami tu dona laka God e galuve sosongoligamu, te e viligamu mamu gini lia nina tinoni segeni. 5I tugami ami tu katevulagi vanigamu na Turupatu Dou, tau tana goko lee moa mi tana susuligana na Tarunga Tabu, mami tu tutunina kakai saikesa laka e mana na omea sui tugami ami tu sasaniginigamu. Igamu amu dona nogo laka e koegua tu nimami mauri tugami kalina ami tu totu kolugamu i votangana. Ami tu aqo kakai rongona moa kami tu sangaginigamu dou igamu.
6Eo, migamu amu reinunu nogo i tu konimami tugami mi konina goto na Taovia, me atsa moa ti e gadovigamu na rota loki, migamu amu tabedoua nomoa tana mage na gokona na Turupatu Dou e talumai i konina na Tarunga Tabu. 7Me vaga ia, migamu nogoria amu ida na sautu vanigira te ara gini moro na tinoni tutuni sui tana Masedonia mi tana Akaia. 8Me tau moa laka na Turupatu Dou tana rongona na Taovia e tuu i konimui igamu me rarasa bamai i laona na Masedonia ma na Akaia. Tagara. Ma na turupatuna goto nimui tutuni igamu i laona na Taovia e tangi pipi tana nauna sui. Vaga ia me tau goto kilia tugami kami tu pabogokona vanigamu. 9Igira sui na tinoni ara goko mara tsaria laka kalina tugami ami tu tsigovigamu, migamu amu gini mage mamu soalakagami dou. Mamu piloligi tanigira nimui god peropero, mamu pilo baa i konina na God mana, aia segeni na pukuna na mauri, rongona kamu aqo vania. 10Ma kamu pituginia na Dalena ke talumai i gotu, a Iesu Kristo nogoria, aia God e maurisivisua tania na mate. Maia goto nogo ke maurigisita tania na korena God tana dani aia ke visumai na pedeaqira na tinoni sui.
2Nina Aqo a Paulo i Tesalonika
1Igamu na tasimami, igamu segenimui nogo amu dona laka tu nimami tsigovera baa i konimui e tau puala lee. 2Igamu dona goto laka ara sekolitugami, mara pea sosongolitugami nogo i Pilipi i votangana, te ami tu balaba i konimui igamu i Tesalonika. Me atsa moa ti visana tinoni ara tovonogoa laka kara tukapusitugami, ma nida God e sangatugami, mami tu gini malagai moa na gini goko vanigamu na Turupatu Dou e talumai i konina aia. 3Na omea ami tu gini goko vanigamu e tau pukugamai tana pero, se tana rongona ami tu ngaoa moa ke gini tangiloki tu soamami segeni tugami. Tagara. Mami tu tau goto tovoa laka kami tu valoginia sa tinoni. 4Ami tu gini goko sailagi moa na omea vaga God e ngaoa kamu tu gini goko, rongona aia e tovotugami nogo, me reia laka e tugua ke norutugami. Te aia e tuu me tusuvanitugami na aqo na gini turupatuna na Turupatu Dou. Tana tu nimami aqo ami tu tau goto tovoa kami tu naua sa omea gana ke gini mage lee moa na tobaqira na tinoni ma kara tsonikaeginitugami. Tagara. Ami tu tovoa moa na nauana na omea e dou i matana God, aia e reia na laona na tobamami. 5Igamu dona dou nogo laka tugami ami tu tau saikesa gini mai rongona moa kami tu goko pelupelu vanigamu, tsavuginia na susugu i laona na tobamami. God nogo aia e donaginia tu nimami papada. 6Mami tu tau goto lavea laka na tinoni kara padalokitugami, atsa moa igamu se igira goto na tinoni tavosi. 7Me atsa moa (goto) ti tugami nina apostolo nogo a Iesu Kristo, me tugua ti kami tu turugamu mami tu tau goto nauvaganana ia. Ami tu tobadou kolugamu moa kalina ami tu totu i konimui, vaga moa ti na tinana na baka aia e aragodou sosongolia na dalena. 8Ami tu galuvegamu manana nomoa te ami tu ngaoa kami tu patakolugamu na Turupatu Dou e talu i konina God. Me tau aia moa. Ami tu vangaraugotoa na sauana tu maurimami tana rongomui igamu. !Eo, ami tu padaloki sosongoligamu manana!
9Igamu na tasimami, amu padaitugua e utu ke tagara, laka tugami ami tu rota na aqo kakai. Ami tu aqo na dani ma na bongi, rongona ami tu tau ngaoa kami tu ngoliginigamu sa omea tana tu rongomami kalina ami tu gini turupatu vanigamu na Turupatu Dou e talumai i konina God.
10Igamu segenimui nogo amu dona, ma God goto aia e donaginia laka kalina tugami ami tu totu kolugamu igamu na tinoni tutuni, e masidi me goto dou sui pipi tu nimami sasaga, mami tu tau goto nausasilia sa omea i laomui. 11Amu dona goto laka tugami ami tu sangaa pipi kesa vidamui igamu, vaga nogo ti na tamana na baka e sangadoua na dalena segeni. 12Ami tu veregamu, mami tu kakaisigamu, mami tu raigamu kamu mauri vaga God e reignaoa, aia e viligamu kamu tamanipata kolua na Verana ma na mararana.
13Eo, mi tugami ami tu soadoua God sailagi rongona kalina tugami ami tu gini turupatuna vanigamu na gokona God, migamu amu rongomia mamu tabedoua, tau vaga laka ti nina goko sa tinoni lee me vaga nogoria na gokona God aia e aqo i laomui igamu amu tutunina. 14Igamu na tasimami, e gadovigamu kesaatsa na rota loki vaga goto e gadovigira nina tinoni God ara totu tana Judea, igira ara tutunina a Iesu Kristo. Igamu amu tsodoa na rota i limaqira gamui verakolu segeni nogo, vaga igira ara rota i limaqira na Tsiu. 15Igira nogo ara matesia a Iesu na Taovia, mara matesigira goto na propete ni sau, mara rotasigami goto igami. !Igira nogo ara tsaia na korena God mara tsogori tsunagira na tinoni sui! 16Mara tovoa laka kara tukapusitugami goto tugami ma kami tu gini mololea na turupatuna na Turupatu Dou vanigira na tinoni tana vera tavosi, ti igira goto kara sanga na tamaniana na mauri saliu. Maia nogoria na sekona loki baa niqira sasi igira na taovia na Tsiu ara lavu na nau sailaginiana. !Mi kalina eni mara vatsanginogoa na korena God e gado tsunamai i koniqira!
E Silovia a Paulo na Reiaqira Tugua
17Igamu na tasimami, kalina igira ara tsiatugami mi tugami ami tu totu tsidaligi tanigamu kesa tana tagu tetelo. Eo, ma tu konimami moa e totuligi tanigamu, ma tu kosumami popono e totuvisu moa i konimui igamu. Ami tu pada sosongoligamu kiki, mami tu tovokakaia nomoa laka kami tu reigamu tugua. 18Ami tu ngaoa mananaa laka kami tu visu batugua i konimui, me utu vanitugami nogo. Minau segeniqu moa a Paulo, au tovonogoa danga kalina laka kau visu baa i konimui, ma Satan e tukapusigami pipi kalina. 19?Mi kalina a Iesu na Taovia ke visumaitugua migita sui ka ba tuu i matana aia, me laka asei gira sauba kara lia na pukuna nimami amesi ma nimami magemage, ma nimami rongona igami na gini kaekae i matana aia? ?Laka e tau igamu? 20!E mana saikesa, igamu nogoria na pukuna nimami kaekae ma nimami magemage!
3A Paulo e Molovanoa a Timoti Ke Ba Kakaisia Niqira Tutuni
1Mi kalina e utu goto vanitugami kami tu berengiti na pipitu oka na balaba i konimui, te ami tu vaigokovigi, mami tu pedea laka i kagami nogo inau a Paulo ma Silas kami ka totuvisu i Atens, 2maia moa a Timoti ke baa i konimui, aia nogo na tasida e aqo kolukagami vania God tana gini goko na Turupatu Dou tana rongona a Iesu Kristo. Aia ami ka moloa ke baa i konimui ke kakaisiginia nimui tutuni, 3rongona ami matagu ke tau visana vidamui kara suga tania niqira tutuni kalina ara rotasigamu rongona amu tutunina a Iesu Kristo. Igamu amu dona segenimui nogo, laka God nogo e tamia ke gadovigita na rota vaga ia rongona nida tutuni. 4Kalina tugami ami tu totu moa kolugamu, ami tu kate manogatinogoa vanigamu laka igita sauba ka tsodoa na rota rongona nida tutuni. Eo, maia nogoria amu tsodonogoa kalina eni. 5Aia nogo na rongona te au padaginia laka niqu aqo nomoa inau ti kau moloa a Timoti ke baa i konimui. Eo, e utu goto kau berengiti, te au moloa aia ke baa i konimui me ke reia ti laka igamu amu totukakai moa tana nimui tutuni se tagara. !Rongona sei baa dona ke tau laba na tidao seko me ke tubulaginigamu me ke puala lee sui na vuana pipi tu nimami aqo ami tu naua i laomui!
A Timoti e Visumai Kolua na Turupatuna Niqira Tutuni
6Eo, mi kalina ia, maia Timoti e labavisu mai nogo i ka konimami kagamia Silas. Me turupatuna vaniikagami tana rongona nimui tutuni ma nimui vaigaluvegi. Me tsarivanikagami goto laka igamu amu padakagami sosongo, mamu kiligotoa laka kamu morosiikagami, vaga goto kagami ami ka kili sosongolia laka kami ka morosigamu goto igamu. 7Vaga ia, ma nimui tutuni nogo igamu na tasimami e naua mami ka gini malagai i laona ka nimami rota. 8Eo, mi kalina eni ami ka magomago labatugua rongona ami ka dona laka igamu amu tukakai nogo tana nimui mauripata koluana na Taovia. 9E ulagana nomoa kami ka soadoua nida God na matemui igamu. Eo, ami ka soadoua rongona na mage loki kagami ami ka vatsangia i matana God tana rongomui nogo igamu. 10Na dani ma na bongi ami ka nongia God tana ka tobamami popono, ti laka aia ke tami vanikagami ma kami ka reilakamui tugua kesa dani, ma kami ka kakaisigamu ti vaga igamu kamu tau vati tukakai manana moa tana nimui tutuni.
11!Mami ka nongia God na Tamada, ma Iesu nida Taovia kara ka vangarau vanikagami na sautu agana na mani balaba i konimui! 12Mami ka nongigotoa na Taovia ke paboa na vaigaluvegi i laomui segeni, ma nimui galuve vanigira na tinoni sui, me ke loki vaga nogo ka nimami galuve kagami vanigamu. 13Maia ke kakaisigamu tana sasaga laka, migamu sauba kamu totu male dou saikesa i matana nida God na Tamada tana dani a Iesu nida Taovia ke labamai kolugira sui aia e tamanigira.
4Na Vata na Mauri Vaga God e Reingaoa
1Tasimami igamu, tana susuina tu nimami leta, ami tu ngaoa kami tu tsarivanigamu kesa goto na omea. Eo, igamu amu sasaninogoa i tu konimami tugami laka e koegua ti igamu kamu gini tangomana na mauri vaga God e reingaoa. Migamu amu naudounogoa. Mi kalina eni ami tu ngasugamu kakai tana asana a Iesu na Taovia, laka kamu naudougotoa baa. 2Rongona amu dona nogo na omea sui tugami ami tu sasaniginigamu nogo tana susuligana a Iesu na Taovia. 3God e kilia igamu kamu doulaka saviliu i matana, ma kamu molole saikesalia na vainausekoligi. 4Pipi vidamui igamu na mane nina aqo ke mauri dou kolua na tauna tana tauga laka ma na kukuni. 5Ma na tauna ke tau lia vaga nina mani tangopeke lee vaga ara naua igira na tinoni ponotoba ara tau donaginia God. 6Na vatana na sasaga seko vaga gira, ke laka goto ke kesa na baa na nauvaniana na tauna sa Kristiano tavosi. Ami tu tsarivanigamu idanogoa, mami tu parovatavigamu kakai nogo, laka na Taovia sauba nomoa ke kedegira igira ara nauvaganana ia. 7God e viligita tau tana rongona igita ka mauri tana sasi, mi tana rongona moa igita ka sasaga doulaka saviliu i matana aia. 8Vaga ia, masei moa ti ke sove tania na sasani iani, aia e tau sove tania nina omea sa tinoni lee, e sove tania God nogo aia e sauvanigamu nina Tarunga Tabu.
9E tau nogo kilia kami tu marea vanigamu sa omea tana rongona na galuveaqira gamui tutunikolu. Igamu segenimui nogo amu sasaninogoa i konina God na aqona na vaigaluvegi. 10Mamu nauvaganana nogo kolugira na tasida Kristiano tana Masedonia popono. Mi kalina ia, tugami ami tu ngasugamu igamu na tasimami, kamu naudougotoa baa. 11Kamu tovoa kamu totudodo rago moa, ma kamu gini boe moa nimui aqo segeni. Kamu aqo matena na maurimui segeni, vaga ami tu tsarivanigamu nogo kalina ami tu totu moa i konimui. 12Ti vaga kamu nauvaganana ia, me sauba igira na tinoni ara tau vati tutunina a Iesu Kristo kara reigamu ma kara pada mamavasigamu. Me ke tau goto kilia kamu noruginigira na tinoni tavosi tana omea gana na maurimui.
Sauba ke Visumaitugua Nida Taovia Me Ke Adigita Kolua
13Igamu na tasimami, ami tu ngaoa igamu kamu donadouginia na manana tana rongoqira igira ara mate nogo, rongona kamu tau gini melu sosongo vaga igira e tau totu na amesi tana tobaqira. 14Igita a tutunina laka a Iesu e mate me maurivisutugua. Aia nogo na rongona te igita a tutunina goto laka God sauba ke adigira kolua a Iesu igira sui ara tutunina mara mate nogo.
15Na omea igami ami tsariivanigamu kalina ia, nina sasani nogo na Taovia: aia nogoria laka igita a mamauri moa tana dani tana ke visumai na Taovia sauba ka tau ida liusigira igira ara mate nogo. 16Tana dani ia, na Taovia segenina nogo sauba ke tsunamai talu i gotu me ke soalaginia, ma na angelo loki ke gudato, ma nina tavuli God ke tangi. Migira ara tutunina a Iesu Kristo mara mate nogo, sauba kara ida na maurivisutugua. 17Mi muri moa ti igita a mamauri tana tagu ia, sauba God ke adisaigita kolugira i gotu tana parako ma ka ba tsodoa na Taovia tana masaoka. Me sauba ka totu sailagi kolua na Taovia. 18Me vaga ia, migamu kamu gini vaiveregi ma kamu vaikakaisigi na goko vaga girani.
5Ka Vangaraudoua na Visumaiana na Taovia
1Igamu na tasimami, e tau nogo tugua na gini mamare sagata vanigamu tana rongona na omea vaga girani, matena e tagara kesa ke donaginia tana tagu gua kara laba. 2Migamu segenimui nogo amu donadounogoa laka nina Dani na Taovia sauba ke labamai vaga nogo na manekomi e mai tana bongi. 3!Eo, kalina igira na tinoni kara tsaria, “Na omea sui ara goto nogo, mara totu dou sui,” mi tana tagu tsotsodo nogo ia, sauba ke tavongani gadovigira na rota loki, me ke vaga nogo kalina na daki e tavongani vatsangisavia na sosongo loki tana vasusu! Me ke utu goto vanigira na tsogopoi taniana. 4Migamu na tasimami, amu tau nogo totu tana rodo tana rongona na visumaituguana na Taovia. Te e gini utugana vania na Dani ia ke tavongani novotigamu vaga na manekomi. 5Pipi gamu sui nina tinoni nogo na marara ma na dani male. Igita sui a tau nogo nina tinoni na bongi se na rodo. 6Vaga ia, migita ka parovata. Ka laka na maturu lee vaga ara naua igira na tinoni tavosi. Ka mamata ma ka sasaga. 7Rongona tana bongi nogo na tinoni ara dona na maturu mara donagotoa na inubule. 8Migita a nina tinoni nogo na dani male, ma nida aqo ka sasaga. Ka tukakai tana nida tutuni ma nida vaigaluvegi ngiti gado tako. Ma nida amesiana na mauri saliu ke ngiti gada kepi tapala. 9God aia e tau viligita rongona ke gadoviginigita na korena. Tagara. Aia e viliginigita rongona ka tamanina na mauri saliu ginia a Iesu Kristo nida Taovia. 10Aia nogo e mate tuguda ti igita ka gini mauri saliu kolua, atsa moa ti igita ka mauri moa se ka mate nogo kalina aia ke labamaitugua. 11Vaga ia, migamu kamu vaikakaisigi, ma kamu vaisangagi tabana mi tabana vaga nogoria amu naua kalina eni.
Na Susuina Nina Totosasaga Vaniaqira
12Ami tu ngasugamu igamu na tasimami, kamu pada mamavasigira manana igira ara aqo kakai vanigamu. God nogo e viligira kara mataligamu ma kara sasanigamu tana sautu na mauri Kristiano. 13Kamu padalokigira, ma kamu galuvegira tana rongona niqira aqo ara nauvanigamu. Mi laomui segeni, ke totu na rago.
14Ami tu ngasugamu kakai igamu na tasimami, laka kamu parovatavigira ara tototu lee, ma kamu malagaisigira igira ara posu, ma kamu sangadougira igira ara maluku tana niqira tutuni, ma kamu dona na berengiti koluaqira na tinoni sui. 15Ma kamu reidoua ke laka goto kesa na tuguvisuginiana na sasi na sasi. Migamu, kamu tovoa moa na vaisangagi dou pipi kalina, ma kamu sangagira goto na tinoni sui tavosi.
16Kamu totu magemage sailagi, 17kamu nonginongi pipi kalina, 18ma kamu soadoua God pipi tana omea e laba. Aia nogoria e vaga na omea God e kilia kamu naua i laona nimui mauripata koluana a Iesu Kristo.
19Kamu laka na tukapusiana nina aqo na Tarunga Tabu i laomui. 20Kamu laka na pealeana niqira goko igira ara katemai vanigamu nina goko God. 21Kamu vilekegira dou talu na omea sui, ma kamu tangolikakaigira na omea dou, 22ma kamu sove saikesa tanigira pipi sui na vatana na omea seko.
Na Susuina Nina Leta
23Ami tu nongia God, aia na pukuna na rago, ke naua ma kamu gini doulaka saviliu i matana, ma kara gini totu male saikesa na konimui ma na tidaomui tania pipi na vatana na sasi tana dani tana ke labamaitugua a Iesu Kristo nida Taovia. 24Aia e viligamu nogo sauba ke nauvaganana vanigamu ia, rongona aia e mana saviliu me utu vania ke perogamu lee. 25Igamu na tasimami, ami tu nongigamu kamu nonginongi vanitugami goto tugami. 26Kamu tsarivanigira na tinoni tutuni sui ara totu kolugamu i tana laka tugami ami tu pada sosongoligira. 27Tana asana na Taovia, inau a Paulo au ngasugamu kakai laka kamu tsokoa na leta iani vanigira sui na tasida tana tutuni. 28Au nongia a Iesu Kristo nida Taovia ke vangalaka vanigamu sui.