NA KESANINA NINA LETA A PAULO VANIGIRA NA TINONI NI
KORINT
Na Vuresi Makaliana Na Omea Ara Marea Tana Leta Iani
Tana kesanina nina leta vanigira na tinoni ni Korint, a Paulo e gini mamare rongona ke gotosia vanigira na omea e tau goto tana vavanona niqira mauri ma niqira tutuni Kristiano.
A Paulo segenina nogo e vaturia na lotu i Korint. Mi tana tagu ia, i Korint na verabau i Akaia, me tamanina na Roma. E gini tangi na rongoqira na tinoni ni tana, rongona ara sasaga sosongo tana kavoqolo danga, mara gini kaekae sosongo niqira sasaga loki tana rongona na omea levolevo ara dona na aqosiana. Me gini dato i laoqira na mauri tana sasi, me viri lelevoga na vatana niqira lotu.
Ma Paulo e gini goko kakai sosongo vanigira, tana rongona niqira omeomea ma na sasaga tau goto ara naua, vaga na tobatavota tana lotu, ma niqira mauri tana sasi igira na tinoni tutuni. Me gini goko goto tana rongona na aqona na tauga, ma na aqona na lotu, ma nina vangalaka na Tarunga Tabu, ma na maurivisuaqira na tinoni tania na mate. E maka sosongo nina goko, me vuresi makalia vanigira laka tana Turupatu Dou tana rongona a Iesu Kristo, i tana nogo kara tsodoa na pukuna na sasaga dou ma na mauri laka, vaga e kilia kara muria ti kara tangomana na mauri Kristiano manana.
Tana Lova 13, a Paulo e tsarivulagia laka na sasaga na galuve, aia nogoria nina vangalaka tsapakae God e tusua vanigira nina tinoni.
Na Omea Ara Totu Tana Papi Iani
Nina goko idaida a Paulo 1:1-9
Na tobatavota i laoqira na tinoni lotu 1:10–4:21
Niqira aqo kara gotosia niqira lavu seko 5:1–7:40
Na sasaga Kristiano ma na sasaga ponotoba 8:1–11:1
Na sasaga e ulagana tana lotusai 11:2-34
Nina vangalaka na Tarunga Tabu 12:1–14:40
Nina maurivisu a Iesu ma niqira maurivisu
igira ara tutunina 15:1-58
Na sausau vanigira na tinoni lotu tana Judea 16:1-4
Na susuina nina goko a Paulo 16:5-24
11-2Inau a Paulo, aia God nogo e viliau mau gini lia kesa nina apostolo a Iesu Kristo, maia goto a Sostenes na tasida, i kagami ami ka mamare baa vanigamu igamu nina tinoni God i Korint. Me vanigamu sui igamu a Iesu Kristo e viligamu kamu lia nina tinoni tabu. Me vanigira goto na toga sui pipi nauna, igira ara norua a Iesu Kristo nida Taovia, aia niqira Taovia igira, ma nida Taovia goto igita.
3Kagami ami ka nongikaira God na Tamada, ma Iesu Kristo nida Taovia kara ka vangalaka vanigamu ma kara ka tusuvanigamu na rago.
A Paulo e Soadoua God Rongona Nina Vangalaka a Iesu Kristo Vanigira na Korint
4Pipi kalina moa inau au soadoua niqu God na matemui igamu, rongona na vangalaka danga aia e saunogoa vanigamu, mara liumai i konina a Iesu Kristo. 5Au soadoua rongona tana nimui mauripata koluana a Iesu Kristo, igamu amu tamaniginia danga na vangalaka, mamu gini dona na goko maka, me danga goto na omea levolevo. 6Na turupatu tana rongona a Iesu Kristo e kalu saikesa nogo i laomui. 7God e tusunogoa vanigamu pipi sui na omea dou, kalina igamu amu pipitua moa a Iesu Kristo nida Taovia ke labavisumai tugua. 8Maia goto nogo sauba ke kakaisigamu tsau tana susuina, ti kamu gini totu male saviliu tana Dani tana ke visumai a Iesu Kristo nida Taovia. 9Kamu noru saikesalia moa God, rongona aia nogo e viligamu kamu mauripata kolua na Dalena, aia Iesu Kristo nida Taovia.
Visana i Laoqira na Korint Ara Tobatavota Tana Lotu
10Tana asana nogo nida Taovia Iesu Kristo, au ngasugamu igamu sui na tasiqu, kamu tobasai dou pipi tana omea sui amu tsaria, rongona ke gini tau laba na tobatavota i laomui. Kamu tobasai dou saikesa moa, me ke kesa moa na sautu kamu muria. 11Visana na tinoni i laona nina tamadale ko Kloe ara mai, mara tsarivaniau laka ara totu visana nimui vaiganigi i laomui, igamu na tasiqu. 12Iani nogo e vaga na omea au ngaoa na gini goko vanigamu: laka pipi kesa vidamui e tavosi na omea e tsaria. Kesa e goko me tsaria: “Inau au muria a Paulo.” Me kesa segeni e tsaria, “Inau au muria a Apolos.” Me kesa segeni e tsaria, “Inau au muria a Petero.” Me kesa segeni goto e tsaria, “Inau au muria a Iesu Kristo.” 13?Vaga ia, me laka e tavota a Iesu Kristo? ?Me laka inau nogo a Paulo au mate matemui tana gai ulutaligu gamu? ?Me laka tana asaqu inau amu gini lesovitabu?
14Inau au soadoua God matena au tau lesovitabua ke kesa vidamui igamu, mi kaira lelee moa a Krispus ma Gaius. 15Tau tangomana ke kesa vidamui ke tsaria laka aia e adi lesovitabu tana asaqu inau. 16Eo, e mana, inau au lesovitabu gotoa a Stepanas migira nina tamadale; mau tau nogo padatugua laka ti vaga au lesovitabua ke kesa segeni goto. 17A Iesu Kristo e tau mologiniau kau tusu lesovitabu. Tagara. E mologiniau moa kau gini katevulagia na Turupatu Dou, ma kau tau goto gini aqo niqira goko sasaga na tinoni ni barangengo, rongona ke gini tau puala lee vanigamu na susuligana popono na mateana a Iesu Kristo tana gai ulutaligu.
A Iesu Nogo na Susuligana Ma na Sasagana God
18Na turupatu tana rongona na maiteana a Iesu Kristo tana gai ulutailigu, e vaga moa ti na goko sagulepo lee tana niqira rorongo igira ara totu vania na mate saliu. Me vanigita igita a totu vania na mauri saliu, na turupatu tana rongona na mateana a Iesu Kristo e lia mala susuligana God vanigita. 19Rongona God nogo e tsaria tana Mamare Tabu,
“Inau sauba kau pualasi vanigira niqira sasaga katsi,
ma niqira dona levo igira ara sasani loki.”
20?Me vaga ia, sauba kegua vanigira igira ara sasaga katsi? ?Kegua vanigira ara sasani loki? ?Kegua vanigira goto ara gini livusuguradi tana omea ni barangengo? !God e sauvulaginogoa laka na sasaga loki ni barangengo eni na omea bubulega lee sui moa!
21God, tana nina sasaga loki segeni, e naua ke gini utugana vanigira na tinoni kara tavongani donaginia aia, ginia niqira sasaga loki segeni igira. God e ngaoa moa ke maurisiginigira na tinoni ara tutunina, ginia na goko igami ami gini turupatuna vanigamu, ma na goko ia igira visana tinoni ara soaginia laka na goko sagulepo lee moa. 22Igira na Tsiu ara kilia laka kara reitalua na valatsatsa ti kara tutunina, migira na Grik ara lalavea na sasaga loki. 23Migami, ami katevulagia na turupatuna na mateana a Iesu Kristo tana gai ulutaligu, ma na turupatu ia ara rongomisavia igira na Tsiu, me vaga moa ti na goko sagulepo lee vanigira na Grik. 24Me vanigita, aia God e viligita nogo i laomami igami na Tsiu, mi laomui goto igamu na Grik, a Iesu Kristo aia nogoria na susuligana God, ma na sasagana God. 25Rongona ti na omea God e naua e rerei vaga laka ti na omea sagulepo lee, maia saikesa e sasaga loki liusia baa na sasagana tinoni. Mi tana omea e rerei vaga laka ti God e maluku lee, maia e susuliga liusia baa na susuligana tinoni.
26Kamu padatugutugu doua, igamu na tasiqu, laka kalina God e viligamu, mara tsaurae lee moa i laomui ara sasaga loki tana omea ni barangengo, se ara tinoni taovia, se ara botsa tana puku taovia. 27God e viligira na tinoni aia na barangengo e pada laka ara bubulega lee, rongona ke gini paluvangamaqira na tinoni ara sasaga loki; me viligira na tinoni aia na barangengo e pada laka ara maluku lee, rongona ke gini paluvangamaqira igira ara pada laka ara susuliga tsapakae. 28Ma God e vilia na omea aia na barangengo e reipeaa me padaginia laka na omea lee, rongona ke pukaliginia na omea aia na barangengo e pada laka e loki baa. 29Ma na papadana ia, laka e tau lelee ulagana ke kesa ke tsonikae segenina i matana God. 30I konina God nogo i tana e talu na pukuna nimui mauripata koluana a Iesu Kristo. Maia goto God e molovania a Iesu Kristo ke lia gada sasaga loki; mi konina nogo aia, ti igita a gini totugoto kolua God, migita a gini lia nina tinoni tabu God, ma gini tanusi tania na susuligana na tidao seko. 31Mi tana nogo e gini mana na tsaqina goko ara marea tana Mamare Tabu, me tsaria: “Asei ti vaga ke ngaoa na goko kaekae, nina aqo ke gini gokokae moa tana rongona na omea na Taovia e naua.”
2A Paulo e Gini Goko tana Rongona Na Mateana a Iesu Kristo Tana Gai Ulutaligu
1Kalina inau au balaba i konimui i votangana igamu na tasiqu, mau gini turupatuna na gokona God vanigamu, minau au tau gini aqo na tsaqina goko loki vaga ara naua igira ara sasani loki. 2Tagara, mi kalina au totu kolugamu inau, mau ngaoa moa kau padalegira pipi sui na omea tavosi, ma kau pada moa a Iesu Kristo, ma na mateana tana gai ulutaligu. 3Vaga ia, mi kalina au laba i konimui, au maluku lee, mau gini gariri tana matagu. 4Mi tana niqu sasani ma niqu turupatu au naua vanigamu, au tau gini aqo na tsaqina goko sasaga e talu tana sasagana loki na tinoni lee. Tagara. Au gini aqo moa na susuligana na Tarunga Tabu. 5Au naugini vaganana ia, ti nimui tutuni igamu ke tau vataragi tana sasagana loki sa tinoni, me ke vataragi tana susuligana moa God.
Na Tarunga Tabu Nogo e Sangagita Ma Gini Dona na Goko Sasaga
6Au dona rago na gini goko na goko sasaga loki vanigira igira ara ganoga nogo tana lotu. Me tau nomoa na vatana na sasaga loki ni lao eni, se na vatana ara tamanina igira ara tagaovia na barangengo. Gaqira susuliga igira e nananga le nogo. 7Na sasaga loki vaga igami ami gini turupatuna vanigamu, aia nogo nina sasaga loki putsikae God e totu popoi i sau vanigira na tinoni. Ma na sasaga loki iani God e vangarau okanogoa, tuu kalina e tau vati botsa na barangengo, laka ke tusulea vanigita agana igita ka gini tsauliginia na mararana na mauri saliu. 8E tagara kesa vidaqira na tagao sui tana barangengo ke donagadovia na omea iani, rongona ti vaga igira kara donagininogoa, me sauba e utu sosongo vanigira kara pogaa tana gai ulutaligu na Taovia na marara. 9Rongona ara marea na omea iani tana Mamare Tabu:
“Na omea vaga na matana tinoni e tau vati reia moa,
ma na kulina tinoni e tau vati rongomia moa,
ma na tobana tinoni e tau vati pada moa,
aia nogoria na omea loki putsikae
God e vangaraunogoa vanigira igira ara galuvea.”
10Igira tsotsodo nogoria na omea God e poia i sau vanigira na tinoni, me katevulagigira vanigita kalina eni ginia nina Tarunga Tabu. Na Tarunga Tabu nogo e vilekedoua i laona pipi sui na omea, me vosa baa i laona nina papada popoi God. 11Na tinoni, aia segeni moa e donaginia na omea e totu i laona na tobana segeni nogo, me tau tangomana kesa tinoni tavosi ke donaginia. Me vaga goto nina Tarunga segeni nogo God, aia moa e donaginigira na omea sui tana rongona God. 12Igita a tau adia na tarunga ni barangengo eni. Igita a adia na Tarunga Tabu aia God e saumaia vanigita, rongona ka gini donaginia pipi na omea dou sui God e tusumai vanigita.
13Aia nogoria ti, kalina igami ami tuu na vuresi makaliana na manana tarunga vanigira igira ara tamanina nogo na Tarunga Tabu, mami tau gini goko tana tsaqina goko e talumai tana nina sasaga loki na tinoni lee, mami gini goko moa na tsaqina goko e sasaniginigami na Tarunga Tabu. 14Masei ti vaga ke tau tamanina na Tarunga Tabu, e utugana vania ke adia na vangalaka e talumai konina nina Tarunga Tabu God. E utu manana vania ke padagadovigira. Ara mala goko bubulega lee moa vania. Igira moa ara tamanina na Tarunga Tabu i koniqira, tangomana kara donaginia nagua nina papada na Tarunga Tabu. 15Masei ti vaga ke tamaninogoa na Tarunga Tabu i konina, aia moa e tugua ke pedeginigira pipi na omea sui. Me ke utu vania ke kesa ke tangomana na pedeana aia. 16E vaga nogo ara marea tana Mamare Tabu mara tsaria,
“?Asei nogo ke ba donagininogoa nina papada na Taovia?
?Masei tangomana ke totosasaga vania?”
!Migita a tutunina, ma tamanina nogo nina papada a Iesu Kristo!
3A Paulo e Totosasaga Vanigira na Tinoni ni Korint
1Eo, igamu na tasiqu, i votangana e utu manana vaniau na goko vaniamui vaga kalina au goko vanigira igira ara tamanina nogo na Tarunga Tabu. E kilia kau goko vanigamu mala tinoni ni barangengo moa, vaga ti amu baka boruboru moa tana mauri Kristiano. 2Au palaginigamu na tsutsu moa, tau na mutsa kakai, rongona igamu amu tau vati dona moa na qatana na mutsa kakai. Me tsaumai i dani eni, migamu amu tototu atsa vaga moa ia, 3rongona amu mauri muria moa na sasaga ni barangengo. Reia, e totu moa na vaimasugugi ma na vaiganigi i laomui. Mi tana nogo e gini labavulagia laka igamu amu mauri muria moa na sasaga ni barangengo. 4?Kalina vaga kesa vidamui e tsaria, “Inau au tsarimurina a Paulo,” me kesa segeni e tsaria, “Inau au tsarimurina a Apolos,” me laka tana nauvaganana ia, amu tau muria niqira sasaga na tinoni lee ni barangengo?
Niqira Aqo Igira Nina Tinoni Aqo God
5!Ba! ?Masei sagata a Apolos? ?Masei a Paulo? Mi kagami nina tinoni aqo moa God kami, mami ka aqopata moa na turuvaginiana na lotu i laomui. Pipi kesa ka vidamami kami, aia e naua moa na aqo na Taovia e molovania ke naua. 6Inau niqu aqo na tsukana na volana, ma Apolos nina aqo na lesoviginiana na koo na omea inau au tsukanogoa. Ma God nogoria, aia e naua na omea tsukatsuka ke malobu me ke dato. 7Aia e tsukaa, maia e lesoviginia na koo, kaira ara ka tau lelee tamanina sa rongona. Ma God segeni moa aia e tamani rongona, matena aia nogo e aqosia te e gini dato dou na omea tsukatsuka. 8Ara ka kesaniatsa kaira, aia e tsukaa na volana, maia e lesoviginia na koo. Ma God moa sauba ke tusuvanikaira na matena e ulagana ka niqira aqo ara ka naua. 9Kagami ami ka pata tana aqo vaniana God. Migamu, amu nina uta God ma nina vale God. Tau ka nimami kagami.
10God nogo e sasaniau, te au gini donadou na aqo na logovale. Inau nogo au moloa na tsutsuvatuna, maia a Apolos e logoa na vale i kelana na tsutsuvatu tana inau au moloa. Ma nina aqo pipi kesa ke parovata laka ke logo koeguania na vale. 11Rongona God e molovania a Iesu Kristo aia segeni ke lia na tsutsuvatuna, me ke tagara goto sa tsutsuvatu tavosi tangomana kara turuvaginia i tana. 12Visana sauba kara gini aqo na qolu, se na siliva, se na vatu angaanga tana logoana na vale i kelana na tsutsuvatu ia. Ke visana tavosi sauba kara gini aqo na gai, se na ato, se na lei. 13Na douna niqira aqo tatasa pipi tinoni, sauba kara reigadovia tana Dani Loki tana a Iesu Kristo sauba ke adilabatigira i malena. Matena tana Dani vaga ia, me sauba na lake ke adilabatigira sui niqira aqoaqo pipi na tinoni. Na lake nogo sauba ke tovovidaqira, me ke tsodovulagia na vatana gua na aqo: na douna laka, se tau na douna sagata. 14Ti vaga kesa e logoa na valena i gotuna na tsutsuvatu, ma na lake e tau gania, me sauba aia ke adia na peluna nina aqo. 15Me ti vaga na vale e logoa kesa ke ga lee, maia sauba ke tau adia na peluna nina aqo, maia na tamanina na vale sauba ke mauri moa, atsa vaga na tinoni e mauri tania na iruna na lake.
Igita na Kristiano Igita Nogo Nina Vale Tabu God
16?Laka amu tau vati padagadovia moa laka igamu nogo nina vale tabu God, ma nina Tarunga Tabu God e totu i laomui? 17Vaga ia, ma ti ke kesa ke toroveoa nina vale tabu God, me sauba God ke toroveogotoa aia. Rongona nina vale tabu God e tabu loki sosongo, migamu segenimui nogo amu nina vale tabu aia.
Ka Laka na Gini Gokokae Na Aqo a Naua
18Ke laka na pero segenina ke kesa. Me ti vaga ke kesa i laomui gamu, ke dona segenina nogo laka aia e sasaga loki tana omea ni barangengo, ma nina aqo nomoa ke lia vaga moa ti na tinoni bubulega lee, ti aia ke ngaogotoa ke sasaga loki tana omea ni gotu. 19Rongona nina sasaga loki na barangengo e vaga moa ti na omea bubulega lee i matana God. E vaga nogo ara marea tana Mamare Tabu mara tsaria, “God e sogotigira na tinoni sasaga i laona nogo niqira sasaga loki.” 20Mi laona kesa segeni goto na Mamare Tabu ara marea na goko vaga iani, “Na Taovia e donagininogoa laka niqira papada na tinoni sasaga, na omea lee sui moa gira.” 21Vaga ia, me tagara tau ulagana ke kesa ke gini gokokae na omea e aqosia moa na limana tinoni. Pipi sui na omea nimui omea nogo igamu. 22A Paulo, ma Apolos, ma Petero; na barangengo eni, na mauri ma na mate, na tagu eni ma na tagu ke mai; igira sui lakalaka ara nimui tamani nogo igamu. 23Migamu amu nina tamani a Iesu Kristo, ma Iesu Kristo nina tamani God.
4A Iesu Kristo Moa Nina Aqo na Pede
1E dou ti kamu padaginigami laka igami nina tinoni aqo a Iesu Kristo, me laka a Iesu Kristo nogoria e molo vataragini vanigami na aqo na sauvulagiana nina papada God e poia i sau vanigira na tinoni. 2Na tinoni aqo e kilia ke mana vania gana taovia, me ke naudoua pipi nina aqo aia gana taovia e molovania. 3Minau, au tau saikesa gini boe nagua amu pada vaniau igamu, se ara pada vaniau igira na tinoni tavosi. Mau tau goto pede segeniqu. 4Au maka saikesa i laona na tobaqu, maia e tau nomoa tusuvulagiau laka ti inau au tinoni dou saikesa, mau tau tinoni sasi. Aia moa na Taovia nina aqo ke pedeau. 5Me vaga ia, migamu goto igamu kamu laka na pede vaniana nina sasaga ke kesa, poi ke tsaumai tana dani na pede. Ma na Dani na Pede Loki e utu ke mavi ke laba, poi tsau kalina na Taovia ke visumai. Maia sauba ke adilabatigira tana marara pipi sui na omea ara totu popoi tana rodo. Me ke adidatogira i malena pipi niqira papada na tinoni ara totu popoi i tobaqira. Mi tana, sauba pipi tinoni tatasa ke adia i konina God na peluna nina aqo vaga e ulagana.
A Paulo e Katelikakai Vanigira Niqira Padaloki Segeniqira
6Tana matemui nogo igamu na tasiqu, te au gini adikaea ka nimami aqo kagami a Apolos minau, kamu gini padagadoviginia nagua na rongona na goko vaga iani: “Laka na liusiana na vorovoro.” E tau dou kamu gini kaekae tana rongona kesa tinoni, ma kamu peaa kesa tinoni tavosi. 7?Masei sagata vaga igamu, te amu padaloki segenimui vaga ia? ?Se laka God e tau saulea vanigamu pipi na omea sui amu tamanina? ?Ma ti vaga amu adilegira, megua te amu gini kaekae vaga moa ti ara talu i konimui segeni?
8!E vaga moa ti amu tamaninogoa pipi na omea sui amu kilia! !Eo, amu tamanigira rago danga na omea! !Mamu lia nogo na taovia tsapakae, liusikagami kami! Eo, au kili sosongolia laka kamu taovia tsapakae manana, rongona kagami goto kami ka gini tangomana na lia taovia tsapakae kolugamu goto igamu. 9Me vaga moa tana niqu moro inau, tasiqu, laka God e tusuvanigami, igami nina apostolo, na sasamami i muri tsotsodo, vaga nogo ti na tinoni ara pede vaninogoa ke mate malemale i mataqira na angelo ma na tinoni sui. 10Igami ami mala tinoni bubulega lee moa tana rongona a Iesu Kristo. !Migamu amu tinoni sasaga sosongo tana nimui mauripata koluana a Iesu Kristo! !Igami ami maluku lee, migamu amu susuliga dou! !Igami ara peagami, migamu ara padalokisigamu! 11Me tsaumai i dani eni igami ami tsodoa na vitoa ma na marou; me rerei seko na polomami; ara labugami, mami tau tamani sa veramami manana. 12Ami gini aqo kakai na limamami rongona na maurimami. Kalina ara tsirigami, migami ami soadougira. Kalina ara rotasigami, mami berengiti. 13Kalina ara soasekoligami, mami tuguvisuginia moa na goko laka. !Me tsaumai i dani eni, igami ami lia vaga moa ti na kutsona ma na rokana na barangengo!
A Paulo e Nongigira Kara Reinunu i Konina
14Au gini mare vaganana vanigamu ia, tau laka na rongona kau gini paluvangamamui, ma gana moa kau gini totosasaga vanigamu, vaga nogo ti igamu na dalequ galugaluve. 15Atsa moa ti vaga kara sangavulu na toga na tinoni kara sasanigamu tana mauri Kristiano, ma kamu laka moa na padaleana laka igamu amu tamanina e kesa lelee moa na tamamui. Inau nogoria na tamamui i laona nimui mauripata koluana a Iesu Kristo, rongona inau nogo au adimai vaolua vanigamu na Turupatu Dou. 16Me vaga ia, mau ngasugamu kakai laka kamu reinunu i koniqu. 17Aia na rongona ti au gini molo baa vanigamu a Timoti. Aia nogo na dalequ galugaluve segeni i laona na mauri Kristiano. Maia sauba ke tsaritutugua vanigamu laka e koegua na sasagana na mauri vaolu i laona a Iesu Kristo, vaga au muria inau, mau sasania i laoqira pipi sui na saikolu na tinoni tutuni i tana au liu. 18Mara visana vidamui ara tuturiga na gini kaekae, rongona ara pada laka e utu inau kau labavisutugua i konimui. 19Me ti vaga na Taovia ke tamivaniau, me sauba nomoa ke tau oka ma kau balaba tugua i konimui. Mi tana ti sauba inau kau tsodovulagi segeniqu laka na vatana na mana koegua ara tamanina igira na tinoni kaekae vagagira, me ke tau tana niqira goko lee moa. 20Rongona na Verana God e tau na omea na goko lee moa, e pukugamai tana manana. 21?Ma nagua moa amu ngaoa igamu? ?Laka kau mai kolua na gai na rararusi, se kau mai tana galuve ma na tobalaka?
5Na Sasaga Seko e Naua Kesa na Tinoni Tutuni
1Ara tatamanga vaniau, laka e totu i laomui na vaikibogasigi seko sosongo baa, me atsa moa igira na ponotoba, mara tau nauvaganana ia. !Ara turupatuna vaniau laka e kesa na mane e maturu kolua na tinana savusavu! 2?Megua ti amu kaekae moa igamu? Tana omea vaga ia, e tugua igamu kamu gini melu sosongo matena, ma na mane e nauvaganana ia, nimui aqo kamu tsonitsunaa tania nimui saikolu. 3Me atsa moa ti inau au totu ao tanigamu, ma na koniqu moa e ao tanigamu, mi tana papadaqu inau au totu sailagi kolugamu. Mi tana asana nogo a Iesu Kristo nida Taovia, au pedenogoa na mane e naua na omea seko sosongo vaga ia. 4Iani nogo niqu pede: nimui aqo kamu saikolu, minau goto kau totu kolugamu tana papadaqu, me sauba na susuligana a Iesu Kristo nida Taovia ke totu kolugita. 5E dou ti ka molo baa na mane ia vania Satan, maia ke matesia na konina e tsukivania me gini puka tana sasi. Ma na tidaona ia, igita ka amesia ke tsodoa na mauri tana Dani na Pede, tana ke visumaitugua nida Taovia.
6!Manana, e tau saikesa ulagamui igamu kamu kaekae! Amu dona nogo laka ara tsaria, “Na turina tetelo lee moa na isti, me gini dato na bredi popono.” 7Nimui aqo kamu tsoniligia na isti pura na sasi, rongona kamu gini totu male saikesa. Mi tana sauba kamu gini vaga kesa na bredi vaolu, me tagara na isti pura i konina, vaga nogo amu totu igamu kalina eni. E manoga nogo gada mutsa na Paseka, rongona a Iesu Kristo nida Taovia aia nina Dalena Sipi God, ara savorinogoa na mateqira nida sasi. 8Ida gita, ma ka lokisia nida bongi tabu, me ke tagara kolua na bredi e totu na isti pura i konina, aia na isti na sasi ma na tsutsukibo. Me kolua moa na bredi e tagara na isti i konina, aia na bredi na sasaga male ma na manana laka.
9Tana leta au marevanigamu i votangana, au tsarivanigamu kamu laka na dulisai koluaqira igira ara mauri tana sasi. 10Au tau gini goko tana rongoqira na tinoni ponotoba igira ara mauri tana sasi, se ara susugu, se ara komi, se ara samasama vanigira na tidao. E utu na mauri saikesa taniaqira na tinoni vaga gira i barangengo. 11Au tsarivanigamu moa kamu laka na dulikoluana kesa tinoni aia e soagini segenina kesa na tasimui tana lotu, me mauri moa tana sasi, se e dona na susugu, se e samasama vanigira na tidao, se e dona na keliseko, se na inu bubulega, ma na komi. Mi tana mutsa goto, kamu laka na totupala koluana na tinoni vaga ia.
12-13E tau niqu aqo inau na pedeaqira na tinoni ara tau vati sage tana nida lotu. God moa sauba ke pedegira igira. Ma nida aqo nomoa igita na pedeaqira gada lotu kolu. “Vaga ia, ma kamu tsialigia na mane seko ia tania nimui saikolu.”
6E Tau Ulagaqira na Tinoni Kristiano Kara Nongia na Mane Ponotoba Ke Pedegira
1?Ti vaga ke kesa i laomui ke vaikoregi kolua kesa gana lotukolu Kristiano, megua te e tau vangamaa na raqana baa na tasina ia tana pede i mataqira na manepede ponotoba, me tau molovanigira moa nina tinoni God ma kara vilekea ka niqira vaikoregi? 2?Amu tau ngatsu donaginia laka nina tinoni God sauba kara sanga na pedeana na barangengo? ?Me ti vaga igamu nogo sauba kamu sanga na pedeana na barangengo kesa dani, ma nagua e gini utugana vanigamu na gotosi segeniana na omea tetelo e sasi i laomui segeni? 3?Amu tau ngatsu vati donaginia laka igita nogo sauba ka sanga na pedeaqira na angelo ni gotu? ?Me ti ke vaga, me ke koegua goto ti ke utugana vanigita na pedeana na omea e laba tana maurida segeni i lao eni? 4?Eo, mi kalina ara labadato i laomui visana nimui vaiganigi vaga ia, me laka e dou kamu vairaqagi baa i mataqira na tinoni ara tau Krisitano kara pedeginigamu? 5!E tugua kamu gini vangamaa igamu! ?Laka e tau saikesa totu i laomui segeni sa tinoni sasaga, tugua ke gotosia vanigamu nimui vaikoregi segeni igamu na tinoni tutuni? 6E vaga moa e tagara. Rongona e tuu kesa i laomui, me raqaa tana pede kesa tasina me tamivanigira moa na tinoni ara tau tutunina a Iesu Kristo kara pedea.
7Na vairaqagi tana pede vaga ia, tana nogo e sauvulagia laka amu tau nogo tukakai mamu pukavisu lee tania nimui tutuni. ?Megua, laka ke tau dou baa ti kamu tamia moa kara sekoligamu ma kara peqogamu? 8!Miava, migamu segenimui nogo na tamatasi tana lotu, amu vaisekoligi mamu vaipeqogi! 9Amu donagininogoa, e utu ke tagara, laka e utu saikesa vanigira igira na tinoni sasi kara sanga na tamaniana na Verana God. !Eo, kamu laka na pero segenimui! Igira sui ara mauri tana sasi, mara samasama vanigira na tidao, mara vaikibogasigi, mara vainaugi segeni na mane se na daki, 10se ara dona na komi ma na susugu, na inubule, na keliseko ma na peqo, e utu lelee sa vidaqira ke sanga na tamaniana na Verana God. 11I votangana, visana vidamui amu totu matengana moa na nauvaganana ia. Mi kalina eni, God e lesovi malegamu nogo tanigira nimui sasi. Amu lia nogo nina tinoni God. Mamu totugoto nogo i matana tana asana a Iesu Kristo na Taovia ma na susuligana nina Tarunga Tabu nida God.
Na Konimui Kamu Gini Aqo Moa Tana Tsonikaeana God
12Tau utu ke kesa ke tsaria na goko vaga iani: “Inau e tau vali vaniau sa omea.” Eo ngatsu, me tau pipi sui na omea kara dou vanigo. Inau goto e tau utu vaniau kau tsaria laka e tau valiqu sa omea, me utu moa inau kau tamia ke nautsekaau sa omea. 13Me ke kesa goto tau utu ke tsaria: “Na mutsa gana na toba, ma na toba gana na mutsa.” Eo, me kesa dani sauba God ke naua ma kara ka nanga lee kaira sui. Na konina tinoni e tau gana na mani vainausekoligi, agana moa na aqo vaniana na Taovia; ma na Taovia aia nogo e maurisia na konina tinoni. 14God e maurisivisunogoa a Iesu nida Taovia tania na mate, maia goto nogo sauba ke maurisivisugita goto igita tana susuligana nogo aia.
15Igamu amu dona nogo laka na konimui ara lia vaga nogo ti na turina na konina a Iesu Kristo. ?Megua, laka e dou ti inau kau adia kesa turina na konina a Iesu Kristo, ma kau naua me ke lia vaga na turina na konina kesa na rebi? !E utu saikesa ke vaga! 16?Se ngatsu amu tau vati donaginia moa laka ti kesa na mane ke tugutasaia na konina kolua na konina kesa na rebi, me lia vaga nogo ti e kesa moa na konina kolua aia? Ma God e tsarimakalinogoa vanigita tana Mamare Tabu i tana nogo igita a tsokoa na goko vaga iani, “Kaira ara ka ruka, me sauba ke kesa moa ka koniqira.” 17Masei ti ke sau segenina vania na Taovia, maia e lia kesa moa kolua na Taovia tana maurina na tidaona.
18Kamu kana, ma kamu tau vaiinauisekoligi. Pipi sui na sasi tavosi e naua na tinoni e tau sekoliginia na konina; maia moa ti kesa na mane ke sasaga seko kolua kesa na daki, aia nogo e sekoliginia na konina segeni. 19?Laka amu tau vati donaginia moa laka na konimui aia nogo na valena na Tarunga Tabu, maia e mauri i laomui, ma God nogo e tusua vanigamu? Igamu amu tau tamanigamu segeni. 20God nogo e tamanigamu, rongona e voliginigamu na matena loki. Vaga ia, ma na konimui kamu gini aqo moa tana tsonikaeginiana God.
7Na Totosasaga e Kalea na Tauga
1Mi kalina eni, inau kau gini goko vanigamu tana rongoqira na omea amu gini mamare mai vaniau. Eo, e dou baa vania na tinoni ti ke tau tauga. 2Me rongona moa ara danga sosongo na vainausekoligi i laomui, te e gini dou baa ti pipi na mane ke tamanina na tauna segeni, me pipi na daki ke tamanina na savana segeni. 3Na mane ke manalidoua nina aqo na tauga vania na tauna, ma na daki ke manalidoua nina aqo na tauga vania na savana. 4Na daki tauga e tau taovia vania na konina segeni, na savana nogo e taovia vania. Me vaga goto na mane tauga, aia e tau taovia vania na konina segeni, na tauna nogo e taovia vania. 5Kamu laka na vaisovetanigi tana aqo na tauga. Me tau moa gini utu ti visana kalina kamu pedesaia laka kamu totu tavota ke kesa na tagu tetelo, rongona amu ngaoa kamu totu vania moa na nonginongi. Mi muri ti kamu visutugua tana nimui papada na tauga, kamu tau gini puka i laona nina tabotabo Satan, rongona e tau tangomana vanigamu kamu vaiparovatavigi dou segenimui ti kamu totu tavota oka.
6Au tau raiginigamu laka kamu gini tauga kalina au goko vaganana, me dou moa kamu tauga ti kamu padangaoa segenimui. 7Minau, au padangaoa na tinoni sui kara vaga inau. Me rongona moa igita a tau atsa, pipi kesa e tavosi na vangalaka God e tusuvania tana maurina.
8Vanigamu igamu amu tau vati tauga, migamu goto na tinamate, au tsarivanigamu laka e dou baa vanigamu ti kamu totu siama moa vaga inau. 9Me ti vaga ke utu vanigamu na bariana tana sasagamui, me dou moa kamu tauga, rongona e dou baa na tauga liusia na rota lee tana ngaoana.
10Tana rongoqira na tinoni tauga, au tamanina kesa na ketsa, me tau niqu ketsa segeni inau, ma nina nogo na Taovia: na daki tauga ke tau tsonitsunaa na savana. 11Me ti vaga ke tsonitsunaa na savana, nina aqo ke totu tsamu lee moa, se ke visudoutugua moa konina na savana. Ma na mane tauga, ke tau goto tsonitsunaa na tauna.
12Mi tana rongoqira igira ara tauga lalo, kau tsaria e kesa na omea, mi ieni niqu goko segeni inau, me tau nina goko na Taovia: ti vaga kesa na mane Kristiano e tauganogoa kesa na daki e tau Kristiano, maia na daki e tami dou moa na totu koluana, ma nina aqo na mane Kristiano ke tau tsonitsunaa na tauna. 13Ti vaga kesa na daki Kristiano e tauganogoa kesa na mane e tau Kristiano, maia na mane e tami dou moa na totu koluana, ma nina aqo aia na daki Kristiano ke tau tsonitsunaa na savana. 14Rongona aia na mane tau Kristiano e gini dou moa i matana God, matena e totusai dou kolua na tauna Kristiano. Ma na daki tau Kristiano e gini dou moa i matana God, matena aia e totusai dou moa kolua na savana Kristiano. Me ti ke tau vaga ia, ma ka daleqira kaira kara vaga ti na baka ponotoba lee. Me tagara. Na daleqira goto ara dou i matana God. 15Me ti vaga aia na daki se na mane e tau Kristiano ke padangaoa na mololeana na tauna Kristiano, mi tana e dou moa. Mi kalina e laba na omea vaga ia, ma na sosorina na tauga e tanusi tania na mane se na daki Kristiano. God e ngaoa igita ka mauri tana tobarago. 16Igoe na daki tauga Kristiano, e tau utu ngatsu ti nimu aqo igoe na tovoana na piloana na tobana na savamu. Migoe na mane tauga Kristiano, e tau utu ngatsu ti nimu aqo igoe na tovoana na piloana na tobana na taumu.
Ka Muria na Vatana na Mauri Vaga God e Vilinogoa Vanigita
17Pipi tinoni ke mauri muria na vangalaka vaga na Taovia e sauivaniinogoa, me ke tamidoua na muriana nagua moa God e vilivania. Miani nogo niqu sasani au sania pipi tana saikolu na tinoni tutuni i tana au liu. 18Ti vaga kesa na mane, aia e naunogoa na paripapadana muria niqira lotu na Tsiu, mi muri ti e sage tana lotu Kristiano, ke laka goto na tovoana na veoligiana na papadana na papari tana konina. Ti vaga kesa na mane e tau vati paripapadana moa na konina me sage tana lotu Kristiano, ke laka moa na nauana na paripapadana. 19Rongona na paripapadana, se na tau paripapadana, e tagara sa rongona vanigira na tinoni Kristiano. Kesa moa na omea e tamani rongona, maia nogoria na muriaqira nina Ketsa God.
20Pipi tinoni nina aqo ke totu vaga nogo e totu kalina God e vilia ke lia Kristiano. 21?Laka igoe o totu tseka kalina God e viligo? Dou moa, tau seko. Ma ti kara tamivanigo ko tanusi tania nimu totutseka, me dou goto. Ko tamia moa, ko laka na sove. 22Rongona kalina kesa e totu moa tana aqo tseka ma na Taovia e vilia ke lia Kristiano, maia e tau nogo tseka i matana God. E totu tanusi lee. Me vaga goto kalina na Taovia e vilia kesa na tinoni e tau tseka, maia e gini lia na tseka vania a Iesu Kristo. 23!God e voliginigamu na matena loki! Vaga ia, ma kamu laka goto na totu tseka vania niqira papada na tinoni tavosi. 24Igamu na tasiqu, nina aqo pipi kesa vidamui ke totu vaga nogo e totu kalina God e vilia ke lia na Kristiano.
Na Totosasaga Vaniaqira Igira Ara Tau Vati Tauga
25Mi kalina ia, inau kau gini goko vanigamu tana rongoqira igira ara tau vati tauga. Au tau tamanina kesa na ketsana ke talumai i konina na Taovia tana rongoqira na tinoni ara tau vati tauga moa. Mau saua baa vanigamu moa niqu papada segeni, me tugua kamu noruau ma kamu tutunina niqu goko, rongona inau kesa aia God nogo e viliginiau tana nina galuve loki.
26Tana tagu seko vaga igita a totu i laona kalina eni, inau au pada laka e dou baa vania pipi tinoni ke totu vaga nogo aia e totu kalina ia. 27Ti igoe o tauga nogo, mo ko laka goto na tsonitsunana na taumu. Ma ti igoe o tau vati tauga, mo ko laka goto na padana ko tauga. 28Me ti vaga kesa na mane tsamu e pada ke tauga, me tau sasi. Me ti vaga kesa na daki tsamu e pada ke tauga, me tau sasi. Mau tsaria moa laka igira ara tauga, sauba kara tsodoa na rota tana mauriqira. Minau au ngaoa kau dila tanigamu na rota vaga ia.
29Tasiqu, na omea au ngaoa na tsairiiana vanigamu e vaga iani: e tau nogo katsi na tagu vanigita. Me dou ti ke tuu kalina eni igira na tinoni tauga kara mauri vaga moa ti ara tau tauga; 30migira ara ngangai kara vaga moa ti ara tau melu; migira ara magemage, kara vaga moa ti ara tau mage; igira ara vovoli, kara vaga moa ti ara tau tamanina na omea ara volia; 31migira ara gini aqo na omea levolevo ni barangengo, kara vaga moa ti ara tau padaloki sosongolia na omea vaga ia. Rongona na barangengo igita a totu konina kalina ia, e varangi nogo ke nanga lee.
32Au ngaoa ke tau goto ngoligamu na rota dangadanga. Na mane e tau tauga e padalokia moa nina aqo na Taovia, rongona e ngaoa ke gini mage na Taovia. 33Maia na mane e tauga e padalokia moa na omea ni barangengo, rongona e ngaoa ke gini mage tobana na tauna, mi tana e gini tavota ruka nina papada. 34Ma na daki e tau tauga se na baka daki siama, aia e padalokia moa nina aqo na Taovia, rongona e ngaoa ke sau segenina popono na konina ma na tidaona vania na Taovia. Ma na daki e tauga, aia e padalokia moa na omea ni barangengo, rongona e ngaoa ke gini mage tobana na savana.
35Inau au gini goko vaganana vanigamu ia, rongona au ngaoa kau sangaginigamu. Tau tana rongona laka kau tukapusiginigamu kesa tana omea. Tagara. Au ngaoa moa kau sausautuna vanigamu, me ke gini tau danga na omea ke tukapusigamu i laona nimui aqo vania na Taovia.
Na Totosasaga Vaniaqira na Tinamate
36Me ti vaga ara ka ruka na tinoni ara anesaikaira nogo, mi kaira ara ka vili segeni nogoa laka kara ka tau tauga. Mi muri ma na mane e pada laka e tau dou ke perolea na daki ara anevaninogoa, mi laona tobana e utu goto ke baria na padangaoana na daki ia, me dou ti kara ka tauga moa vaga nogo na mane e ngaoa. Ara ka tau moa gini sasi. 37Me ti vaga kesa na mane e susuliga tana nina papada segeni laka ke tau tauga, mara tau goto turua, maia e vili segenina ke tau tauga, me totudodo rago moa, ma na mane vaga ia e sasaga tana omea e vilia. 38Vaga ia, ma na tinoni e vilia ke tauga, e naudoua moa. Ma na tinoni e vilia ke tau tauga, aia e naudou gotoa baa.
39Na daki tauga e soria na ketsa na tauga tana tagu popono e mauri moa na savana. Me ti vaga ke mate na savana, me tanusi na sosorina na ketsa na tauga i konina, me tau moa seko vania ti ke tauga tugua kesa na mane segeni. Ma nina aqo moa ke taugaa kesa na mane Kristiano. 40Tana niqu papada segeni inau, au pada laka ke dou baa vania ti ke tau tauga tugua, me ke tototu tsamu moa. Aia nogoria na omea au pada inau, mau pada laka inau goto au tamanina nina Tarunga Tabu God i koniqu.
8Na Mutsa Ara Gini Savori Vanigira na Tidao
1Mi kalina eni, inau kau gokogini vanigamu tana rongona na omea amu gini mamare mai vaniau, me kalea na mutsa ara savori vanigira na tidao.
E mana rago laka “igita sui a donagininogoa danga na omea levo.” Eo, ma na tinoni e dona ke gini kaekae nina dona levo. Ma na galuve segeni moa e dona ke kakaisigira na tinoni tana lotu. 2Masei moa e pada laka aia e donagininogoa kesa na omea, maia e tau vati donadouginia moa. 3Maia moa na tinoni e galuvea God, ma God e donaginia aia.
4?Vaga ia, me laka e dou moa ti ka gania na turina na mutsa ara gini savori vanigira na tidao? Migita a donagininogoa laka na tidao na titinoni lee, se na vatu, migira, me tau tamanina na maurina segeni. Migita a donaginia laka e kesa moa na God. 5E atsa moa ti igira na tinoni tavosi ara pada laka ara totu visana na “god” i baragata mi barangengo, me atsa goto moa ti kara totu danga na “god” ma na “taovia” vaga gira, 6migita a donagininogoa laka e kesa moa na God manana, aia God Tamana e vusagira na omea sui, migita a mauri vania moa aia. Me kesa moa na Taovia, a Iesu Kristo nogo, mi konina ia ara gini laba na omea sui, mi konina goto aia igita a gini mauri. 7Me tau igira sui na Kristiano kara padagadovia na omea iani. Visana ara lavu moa tana niqira tutuni tidao ni sau. Me tsaumai i dani eni kalina ara gania na turina na mutsa ara gini savori vanigira na tidao, ma niqira papada e vano moa tana tidao. E maluku lee niqira tutuni. Mi kalina ara gania na mutsa vaga ia, ara pada laka ara sasi nogo. 8Ma na mutsa ia, e tau na omea ke naua ma ka gini dou i matana God. E utu ke seko baa vanigita sa omea ti ka tau gania, me utu ke dou baa vanigita sa omea ti ka gania.
9Kamu parovata dou. Ma kamu laka tami na nauana kesa na omea atsa moa igamu amu pada laka e dou moa vanigamu na nauana, ti vaga amu donanogoa laka na omea ia sauba ke naua ma kara gini tubulagi igira e maluku moa niqira tutuni, ma kara gini puka tana sasi. 10?Ti vaga kesa tinoni, aia e tau vati pukuga kakai moa nina tutuni, me reigamu igamu amu pada laka amu “dona dou baa”, kalina amu mutsamutsa tana valena kesa tidao, me laka tana nauvaganana ia amu tau raqaginia aia ke ba sanga goto na ganiana na mutsa ara gini savori vanigira na tidao? 11Vaga ia, mi tana rongona nogo nimui “dona” igamu, ti na tinoni maluku ia e gini seko pitsu. Ma na tinoni ia, aia nogo na tasimui ma Iesu Kristo e mate matena goto aia. 12Mi kalina amu nauvaganana ia, amu sasi tana rongona a Iesu Kristo, matena amu sasilaginigira na tasimui Kristiano, mara gini maluku goto baa. 13Minau, ti kau dona laka na ganiana na mutsa ara savorinogoa vania na tidao e naua me gini puka kesa tasiqu tana sasi, me sauba e utu saikesa vaniau kau ganigotoa na mutsa ia, rongona au tau ngaoa kau tubulaginia na tasiqu.
9A Paulo e Isutuguna Segeni
1?Laka e tau tuguau kau muria niqu papada segeni? ?Egua, laka au tau kesa na apostolo inau? ?Me laka au tau reilakana a Iesu nida Taovia? ?Migamu, laka amu tau na vuana niqu aqo vania na Taovia? 2Me atsa moa ti visana kara pada laka inau au tau na apostolo, migamu e utu kamu tiatagaraa. Rongona nimui mauripata koluana a Iesu Kristo, aia nogoria na papadana laka inau au apostolo manana vanigamu.
3Kalina igira na tinoni ara gini goko levolevo tana rongoqu, minau au dona na gini isutuguqu segeni tana goko vaga iani: 4?Egua, laka e tau goto vaniau ti kamu tusulea vaniau na mutsa ma na inu na matena niqu aqo vanigamu? 5?Megua, laka e tau goto vaniau ti kau naua vaga ara naua igira na apostolo tavosi, migira na tasina na Taovia, me vaga e naugotoa a Petero, ma kau adia kesa na tauqu, na daki Kristiano, maia ke dulikoluau bamai tana niqu tsigovera? 6?Se laka e kilia i kagami segeni moa a Barnabas minau, kami ka tsodo segenia ka gamami mutsa? 7?Megua, laka igira na mane vaumate kara tsodo segenia gaqira mutsa kalina ara totu tana niqira aqo? ?Se laka na mane e aqoa nina uta e tau goto vania ti ke gani segenia na lakana nina uta? ?Se laka na mane e tamanina nina sipi, ke tau inuvi segenia na tsutsuqira nina sipi?
8Mi kalina inau au tsarivaganana ia, mau tau muria moa nina papada sa tinoni. Ma God nogo e tsarivaganana goto ia tana nina ketsa e tusuvania a Moses. 9I tana igita a tsokoa na tsaqina goko vaga iani, “Kamu laka na sorikapusiana na mangana na buluka kalina amu gini aqo tana gotsa uiti. Moloa ke gania visana gana lakana ti ke ngaoa na ganiana.” ?Me laka God e padagira moa na buluka manana kalina aia e moloa na ketsa vaga ia? 10?Se e tau labamaka laka e goko kalegita igita kalina aia e tsarivaganana ia? !Eo, manana nomoa, tana goko vaga ia God e goko kalegita nogo igita! Na mane e qari kaona na uta, ma na mane e tsurivia na uta, kaira sui ara ka amesia kara ka tamanina ka gaqira tuva tana vuana na uta matena ka niqira aqo. 11Ikagami, ami ka aqo na tsukana i laomui na mutsa na tidaomui. ?Megua, laka na omea loki goto ti kami ka nongigamu kamu palakagami na mutsa ke gini mauri ka konimami? 12?Amu palagira rago na tinoni tavosi ara mai aqo vanigamu, megua kagami? ?Laka ami ka tau tamanina na rongona loki baa vanigamu ti kamu palaginikagami?
Eo, mi kagami ami ka tau nomoa gini aqo na papada vaga ia. Ami ka tami ka segenimami moa vania pipi na vatana na rota, rongona ami ka tau ngaoa kami ka naua ke kesa na omea, me ke tukapusiginia na vavanona na Turupatu Dou tana rongona a Iesu Kristo. 13Igamu amu dona nogo laka igira na mane ara naua na aqo tabu i laona na Vale Tabu, ara gini mauri na mutsa na tinoni ara gini savori vania God tana Vale Tabu. Migira ara aqo tana belatabu, ara adigotoa gaqira tuva e talu tana kodoputsa tana belatabu. 14Me vaganana goto, na Taovia e moloketsana nogo laka igira sui ara gini turupatuna na Turupatu Dou kara gini mauri nogo ia.
15Minau, au tau vati nongigamu sa omea kesa dani. Mau tau goto marea na leta iani vanigamu rongona kau nongiginigamu sa omea vaniau segeni. !Kau mate talu! !Au tau ngaoa ke kesa ke pilosekolia niqu goko dou, me ke lia na goko tagara lakana lee! 16E tau ulagaqu kau gini kaekae kalina inau au gini turupatuna na Turupatu Dou. Me utu moa kau tau gini turupatuna. !Rongona ti kau tau turupatuna, me sauba ke seko sosongo baa vaniau! 17Ti vaga inau moa au vili segeniqu na aqo au naua, mi tana e tugua kau amesia na voliaqu. Me tau vaga ia. Inau au tau vili segeniqu na nauana na aqo ia. God nogo e molo vataraginia vaniau. 18?Vaga ia, ma na peluna gua sauba kau adia inau? Ngiti peluna, aia nogo na magemage au tsodoa kalina au turupatuna na Turupatu Dou, mau tau kili matena konina ke kesa rongona niqu aqo.
19Inau e tau tsekaau sa tinoni tavosi. Minau segeniqu nogo au tsoniitseikaau vanigira na tinoni sui, rongona kau gini tangomana na maurisiginiaqira na tinoni danga. 20Kalina au aqo kolugira na Tsiu, au mauri vaga nogo na Tsiu, rongona kau gini tangomana na maurisiginiaqira na Tsiu. Me atsa moa ti inau segeniqu e tau ngoliau nina Ketsa a Moses, minau au mauri vaga nogo ti e ngoliau moa kalina au aqo kolugira na Tsiu igira ara totu i vavana na Ketsa, rongona kau gini tangomana na maurisiginiaqira. 21Me vaga goto kalina au aqo kolugira na tinoni tau na Tsiu. Au mauri vaga nogo na tinoni tau Tsiu, mau totu tabaligi tania niqira Ketsa na Tsiu, rongona kau gini tangomana na piloana na tobaqira na tinoni tau Tsiu. Au tau tsaria laka au tau muria nina ketsa God. Au muri mananaa nina ketsa a Iesu Kristo. 22Mi laoqira igira e maluku lee niqira tutuni, inau goto au vaga ti au maluku vaga kesa vidaqira nogo igira. Au nauvaganana rongona kau gini tangomana na kakaisiginiaqira. Tana na omea sui, au tovoa kau liu atsa kolugira na tinoni sui, rongona au ngaoa kau tovoa pipi na sautu, ma kau gini tangomana na maurisiginiaqira ke visana vidaqira. 23Na omea sui girani, au naugira tana rongona ti igira na tinoni sui kara donaginia na Turupatu Dou, ma ka gini tamanina pata na vuana dou.
24Amu dona nogo laka tana vaiikeiriigi tana ulo igira sui ara ulo rago, me kesa lelee moa sauba ke tangomana. Vaga ia, migamu kamu ulo vaga nogo na tinoni e ngaoa ke managana. 25Pipi sei e ngaoa ke sanga tana vaikerigi, nina aqo ke tagaovi segenina danga tana vatana na omea, gana ke gini malutsi na konina ti ke gini tangomana tana ulo, me ke adiginia na vatana na virilova e voo na totu oka. Migita, a aqo matena aia kesa na vatana na virilova sauba ke totu saviliu. 26Aia nogoria na rongona ti inau au gini ulo kale saikesalia moa tana ara vaturia na gai. Maia goto na rongona au vaga kesa na mane e tau tsonisavilea na limana tana vaitupigi. 27Au rotasi segenia na koniqu mau nautsekaa, rongona kau tagaovidoua me ke muriginia niqu papada, matena ke tau i murina niqu aqo na turupatu na lotu vaniaqira na tinoni, minau kau pukavisu lee.
10Na Parovata Tana Rongona na Samasama Vaniaqira na Tidao
1Igamu na tasiqu, inau au ngaoa kamu padatugua na omea e laba vanigira na mumuada i sau, igira ara tsarimurina a Moses tana legai mangu. Igira sui ara toturavi dou i vavana na parako. Mara liusavu dou sui tsau tabana na Tasi Tsitsi. 2I laona na parako mi laona goto na tasi, igira sui ara gini lesovitabu tana muriana a Moses. 3Igira sui ara sanga na ganiana na mutsa tarunga, 4ma na inuviana na inu tarunga. Rongona ara inu tana maragova tarunga e dulikolugira i sautu, ma na vatu ia a Iesu Kristo segenina nogo ia. 5Me atsa moa ti e vaga ia, ma niqira sasaga na dangana vidaqira e tau dou i matana God. Maia e tuu me matesigira, ma na koniqira ara viri tsaro bamai lee i laona na legai mangu.
6Na omea sui girani ara gini laba vaga ia, gana kara gini molo parovata vanigita, ma ka gini tau ngaoa igita na nauana na omea seko vaga ara naua igira. 7Ka laka goto na samasama vaniaqira na tidao vaga ara naua visana vidaqira. Ara marenogoa na goko iani tana Mamare Tabu tana rongoqira igira: “Na tinoni ara tototu i lao, mara mutsamutsa mara inuinu, mi muri mara tuu mara gavai i matana na buluka qolu.” 8Igita ka laka na nauana na sasi na vaikibogasigi, vaga ara naua visana vidaqira, mi laona e kesa moa na dani, mara mate rukapatu tolu na toga na tinoni. 9Igita ka laka na tovoleana na Taovia, vaga ara naua igira visana vidaqira igira, mara laba na muata mara gatigira mara mate. 10Kamu laka goto na vaitsarigana God vaga ara naua igira visana vidaqira, ma God e moloa nina angelo ke labugira mara mate sui.
11Ara gini laba vanigira na omea sui vaga ia, ngiti molo papada vanigira na tinoni tavosi sui. Mara maretsunagira gana kara gini molo parovata vanigita, rongona igita a mauri gana ngongo tana tagu tana e varangi nogo ke sui na barangengo.
12Asei ti ke pada laka e tukakai nogo, me ke reitutugu segenina moa rongona ke tau puka. 13Na tabotabo sui vaga ara laba vanigamu igamu, ara dona goto na laba vaniaqira na tinoni sui. Ma God aia e manalia pipi nina veke, maia sauba e utu ke tamia ke gadovigamu na tabotabo e dona ke susuliga liusia na susuligamui. Kalina ti ke gadovigamu na tabotabo, maia God sauba ke sangagamu na tuliusiana ma na sove taniana.
14Vaga ia, migamu na kulaqu galuigaluve, kamu totu tsida saikesa tania na samasama vaniaqira na tidao. 15Au goko vaniigamu amu tinoni sasaga nogo. Migamu segenimui nogo kamu vilekea na omea inau au tsaria vanigamu. 16Na tseu igita a gini inu tana Mutsa Tabu ma soadouginia God, kalina igita a inuvia a pata tana inuviana na gabuna a Iesu Kristo. Ma na bredi igita a ngitia, kalina igita a gania migita a pata tana ganiana na konina a Iesu Kristo. 17Rongona e kesa moa na bredi, me atsa moa ti igita a danga, migita a gini lia kesa moa na konina, rongona igita sui a pata tana ganiana e kesa moa na bredi.
18Kamu padagira igira na tinoni ni Israel: igira ara sanga na ganiana na mutsa ara gini savori vania God tana belatabu, igira nogo ara gini pata tana aqo tabu vania God. 19?Megua, kalina au goko vaga ia, me laka amu pada inau au tsaria laka igira na tidao ara mana? ?Me laka na mutsa ara gini kodoputsa vanigira ara tamani sa rongona? 20!Tagara saikesa! Ma na omea au gini goko inau e vaga eni: laka igira na omea ara gini kodoputsa tana niqira belatabu na tinoni ponotoba, ara gini savori vanigira na tidao seko me tau vania God. Minau au tau ngaoa igamu kamu aqopata kolugira na tidao seko. 21E utu kamu gini inu na tseu na Taovia, ma kamu gini inu goto niqira tseu na tidao seko; e utu kamu mutsa tana nina bela na mutsa na Taovia, ma kamu mutsa goto tana niqira bela na mutsa na tidao seko. 22?Egua, laka igita a ngaoa ka tsaia moa na Taovia me ke kore? ?Laka igita pada a susuliga liusia aia?
23Visana ara tsarivaganana, “Igita e tau moa vali vanigita sa omea.” Eo, e mana rago, me tau moa pipi sui na omea kara dou vanigita. “Igita e tau moa vali vanigita sa omea,” eo, me tau moa pipi na omea ara dona kara sangagita. 24Ke laka ke kesa na laveana na omea ke dou vanisegenia moa aia. Ke lavea moa na omea ke dou vanigira na tinoni tavosi.
25Igamu, e tau gini seko vanigamu na ganiana na mutsa ara tsabiria tana maketi. Ma kamu laka moa na padaruka ma na veisuana laka ti na mutsa ara tsabiria tana ara gini kodoputsa vanigira na tidao se tagara. 26Rongona ara marenogoa tana Mamare Tabu na tsaqina goko vaga iani: “Na barangengo ma na vangana sui lakalaka i laona nina tamani nogo na Taovia.”
27Ti vaga kesa tinoni e tau tutunina a Iesu Kristo, maia e tuu me soago ko ba sanga na mutsa koluana, migoe o padangaoa na baa, me dou moa. Ma ti ko baa, mo ko gania nagua moa ara moloa tana bela, mo ko laka goto na padaruka ma na veisuana laka ti na omea ara moloa i tana ara gini kodoputsa vanigira na tidao se tagara. 28Me ti vaga ke kesa ke tsarivanigo: “Goena, na mutsa iani ara savorinogoa vanigira na tidao.” Mi tana igoe ko laka moa na ganiana na mutsa ia, rongona ko tau sekoliginia nina papada aia e tsarivanigo na goko vaga ia. 29Mau tau gini goko rongona nimu papada segeni igoe, mau gini goko kalea nina vavatsangi ma nina papada aia na tinoni e gokokapusigo tana rongona na mutsa.
Sauba ngatsu ke kesa ke veisuau me ke tsaria, “?Rongona gua nina papada kesa tinoni segeni ke tukapusiau na nauana na omea au pada laka e dou moa vaniau na nauana? 30?Ma ti vaga inau au soadounogoa God matena na mutsa au gania, me matena gua kara gokokapusiau tana rongona na mutsa au soadounogoa God na matena?”
31Minau au tsarivanigamu, nagua sui moa ti kamu naua, ma nagua sui moa kamu gania se kamu inuvia, kamu naugira sui tana tsonikaeana God. 32Kamu laka na nauana kesa na omea amu dona laka sauba kamu sekoliginia na tobaqira na tinoni tavosi, atsa moa ti igira na Tsiu se na Grik, se igira na tinoni tutuni. 33Kamu naua vaga au naua inau: tana omea sui au naua au tovoa moa laka ke gini dou na tobaqira na tinoni sui. Au tau lavea na omea ke dou vaniau segeni moa inau. Mau lavea moa na omea ke dou vanigira na tinoni tavosi sui, rongona kara tsauliginia na mauri saliu.
111Igamu kamu reinunu i koniqu, vaga nogo inau au reinunu i konina a Iesu Kristo.
Kalina Ti Kamu Tuu na Lotusai Miani Kamu Nauvaganana
2Au tsonikaegamu rongona amu pada sailaginiau, mamu muridougira na sasaga na lotu vaga nogo au sasaniginigamu. 3Au ngaoa kamu padagadovidoua igamu, laka a Iesu Kristo e taovia vanigira pipi sui na mane, ma na mane e taovia vania na tauna, ma God e taovia vania a Iesu Kristo. 4Aia nogo na rongona ti kalina kesa na mane ke tuu na nonginongi, se na gini turupatuna na gokona God vanigira na tinoni tana lotusai, me totu moa na polo na tsavu lovana i konina, na mane vaga ia e paluvangamana a Iesu Kristo. 5Me ti kalina kesa na daki ke tuu na nonginongi, se na gini turupatuna na gokona God vanigira na tinoni tana lotusai, me tau totu i konina na polo na tsavu lovana, maia e paluvangamana na savana, vaga moa ti aia e tsarakoakoaa na lovana. 6Me ti kesa na daki ke sove na tsavuana na lovana, me dou baa ti kara putsia moa na ivuna. Ma na rongona na omea na paluvangamana na daki na tsarakoakoana na lovana se na putsiana na ivuna, ma nina aqo na daki ke tsavua na lovana. 7Ma na mane aia e tau kilia ke tsavua na lovana, rongona God nogo e aqosiginia na mane tana nununa segeni nogo aia, me gini dou i matana. Ma na daki, aia gana inilau na mane. 8Rongona na kesanina na mane e tau botsamai tana daki, ma na kesanina na daki God e aqosiginia na qaqarona na mane. 9God e tau aqosia na mane rongona na daki, maia e aqosia na daki rongona na mane. 10Aia nogoria na rongona, ma na rongoqira goto na angelo, ti na daki ke tsavu polona na lovana, papadana na mane e ida vania. 11Mi tana nida mauripata koluana na Taovia igita, na daki e utu ke mauri lee tania na mane, ma na mane e utu ke mauri lee tania na daki. 12Atsa vaga ti na kesanina na daki e talumai tana kesanina na mane, me tuu tana me mai, ma na mane sui ara botsa tana daki; migira na omea sui ara talumai sui moa i konina God.
13Igamu segenimui nogo kamu pede ti e ulagana se tagara ti vaga na daki ke nonginongi vania God me ke tau tsavu polona na lovana. 14Eo, amu dona segenimui nogo i tobamui, laka na molo ivuna katsi na mane, e gini molovangamana; ma na molo ivuna katsi na daki, e rereidou rago vania. 15Ma na ivuna katsi na daki e ngiti tsatsavuna. 16Me ti vaga kesa ke ngaoa ke gini vaitutu matena na omea vaga ia, me kesa moa na omea au dona kau tsarivania: laka e tagara goto kesa na sasaga segeni igami se igira sui goto na saikolu na tinoni tutuni, ami lavu na nauana tana tagu na lotusai.
Na Totosasaga Vaniaqira Ara Mutsa Vailaugi Kalina Ara Saikolu Tana Rongona na Mutsa Tabu
17Mi tana omea inau sauba kau gini goko vanigamu kalina ia, e utu kau soadougamu. Eo, au rongomia laka kalina amu mai vania na lotusai, ma na omea seko moa amu naua tana, me tau laba sa omea dou. 18Kau ida talu kau tsarivanigamu laka ara mai turupatuna vaniau visana laka kalina igamu amu mai sai rongona na lotu, mamu tau tobasai dou, me vaga moa ti amu tavota ruka tana alaala. Minau au tutunina laka e mana visana butona niqira goko igira ara mai tatamanga gamui vaniau. 19E utu nomoa ke tau laba i laomui na tobatavota, rongona i tana nogo ke gini labamaka asei gira i laomui e goto manana niqira sasaga. 20Me dou kamu dona laka kalina amu saikolu mai vaga ia, me tau vaga ti na Mutsa Tabu amu gania. 21Rongona pipi kesa e gini mavi na mutsa vailaugi, mara gini tau mutsa dou visana mara gini vitoa lee kalina igira visana moa ara mutsa masu mara inubule. 22?Megua, laka amu tau tamani valemui i tana nogo kamu mutsa ma kamu inu? ?Se laka amu ngaoa kamu peaginia moa nina lotu God, ma kamu gini paluvangamaqira igira ara tau tamanina sa omea? ?Laka nagua amu pada kau tsarivanigamu tana rongona na omea vaga ia amu naua? ?Kau tsonikaeginigamu ngatsu? !Tagara, e utu saikesa!
Na Aqona na Mutsa Tabu Vaga A Paulo e Sasani i Konina a Iesu
23I konina nogo na Taovia inau au adia na sasani vaga au sasaniginigamu nogo: laka na Taovia Iesu tana bongi ara sauligia, e adia na bredi, 24me soadoua God, me ngitia me tsaria, “Iani na koniqu au saua na tugumui. Kamu naua na omea iani na mani padaginiaqu.” 25Mi murina na mutsa, maia e nauvaganana goto, e adia na tseu na uaeni me tsaria, “Iani na tseu na gabuqu, na tseu na taso vaolu. Kalina kamu inuvia na tseu iani, kamu naua na mani padaginiaqu.” 26Pipi kalina kamu gania na bredi iani ma kamu inuvia na tseu iani, amu gini tsarivulagia na mateana na Taovia, tsau kalina aia ke visumaitugua.
Kalina Igita a Gania na Mutsa Tabu Ma Nida Aqo Ka Kukuni Tania
27Vaga ia, me ti ke kesa ke gania na bredi iani me ke inuvia nina tseu na Taovia, me tau naua tana kukuni, maia e gini sasi vania na konina ma na gabuna na Taovia. 28Nina aqo pipi tinoni ke ida talu ke vilekea nina papada, mi muri ti ke gania na bredi me ke inu tana tseu. 29Me ti ke tau reigadovitalua na konina na Taovia kalina aia e gania na bredi me inu tana tseu, maia e alomai segenia gana kede kalina aia e gania me inuvia. 30Aia nogoria na rongona te ara danga vidamui ara maluku mara lobogu, mara mate goto visana. 31Me ti vaga igita ka vilekedou talua nida sasaga, me sauba e utu ke gadovigita na pedena God. 32Mi kalina na Taovia e kedegita, e nauvaganana rongona ke gini tagaovi gotosiginigita, ti ke gini tau gadovigita na kede loki baa kolugira na tinoni tavosi tana barangengo.
33Eo, migamu na tasiqu, kalina ti kamu saikolu matena na ganiana na Mutsa Tabu na Taovia, me dou ti kamu vaipitugi rago. 34Me ti vaga ke kesa ke vatsangia na vitoa, ma nina aqo ke mutsa ida talu i valena nogo, rongona ke gini tau gadovigamu nina kede God kalina amu sai kolu.
Migira na omea tavosi amu gini mamare mateqira vaniau, sauba kau gotosigira vanigamu kalina kau ba laba i konimui.
12Na Vangalaka Ara Talumai Konina na Tarunga Tabu
1Kalina ia, kau gokogini vanigamu tana rongoqira na vangailaka ara talumai i konina na Tarunga Tabu. Eo, tasiqu gamu, au ngaoa nomoa laka kamu donadouginia na manana tana rongoqira na vangalaka girani. 2Amu dona nogo laka kalina igamu amu muria moa na sasaga ponotoba i votangana, ma na tidao lee ara tagaovigamu, mara raqa sasiligamu tana samasama vaniaqira. 3Au ngaoa kamu donadoua laka e tau tangomana vania kesa aia nina Tarunga Tabu God e tagaovinogoa, ke tuu me ke vealaginia a Iesu. Me tagara goto ke kesa ke tangomana na katevulagiana laka “A Iesu e Taovia” ti vaga na Tarunga Tabu ke tau matalia aia.
4Ara lelevoga na vatana na vangalaka tarunga, me kesa lelee moa na Tarunga Tabu e saugira. 5Mara lelevoga goto na sautuna na gini aqo vaniana na Taovia, me kesa moa na Taovia igita a aqo vania. 6Mara lelevoga na vatana na sasaga gana na aqo vaniaqira na tinoni tavosi, me kesa moa na God e saua vania pipi tinoni na sasaga ke gini aqo vaga e ulagana aia. 7Nina vangailaka na Tarunga Tabu ara labavulagi tatavosia i laona pipi tinoni, rongona ke sangaginigira na tinoni sui. 8Na Tarunga Tabu e dona ke sauvania kesa tinoni na sasaga gana na goko sasaga tana sau turupatu. Ma na Tarunga Tabu goto e sauvania kesa tinoni segeni na sasaga gana na gokomaka tana omea e kalea na lotu. 9Me kesa moa atsa na Tarunga Tabu e sauvania kesa tinoni na vangalaka na tutuni, me vanigotoa kesa tinoni segeni e saua na susuliga gana na gini maurisi tinoni. 10Na Tarunga Tabu nogo e sauvania kesa tinoni na susuligana gana na gini aqosi valatsatsa. Me vanigotoa kesa segeni, na vangalaka gana na gini turupatuna na gokona God. Me vania kesa tavosi goto, e tusua na sasaga gana na reigadoviginiaqira na vangalaka ara talumai manana i konina na Tarunga Tabu, migira goto ara tau talumai i konina aia. Me vanigotoa kesa tinoni segeni, e saua na vangalaka na tavongani dona na gini goko na goko e tau nogo sasania, me vania kesa tinoni tavosi, ke dona goto na nusirongona na goko vaga ia. 11Me kesa moa na Tarunga Tabu e naugira sui na omea girani. Aia nogo e pedea, me sautavosia nina vangalaka vania pipi tinoni.
Na Konina Tinoni e Tamanina Danga na Turina
12Na konina tinoni e tamanina danga na turina. Me atsa moa ti ara danga na turina vaga ia, me kesa moa nomoa na konina. Ma na konina a Iesu Kristo e atsa vaga goto. 13Migita sui a atsa vaga goto: na Tsiu ma na tinoni Grik, na tseka ma na tinoni tau tseka, igita sui a lesovitabu i laona kesa moa na konina a Iesu Kristo ginia kesa atsa na Tarunga Tabu. God e tusua vanigita sui kesa moa atsa na Tarunga Tabu.
14Na konina tinoni e tau kesa moa na turina e tamanina, mara danga na turina. 15Ti ke goko na tua me ke tsaria, “Rongona inau tau na lima, te au gini tau na turina manana na konina.” Me atsa moa ti ke tsarivaganana ia, maia na turina manana nomoa na konina. 16Ti ke goko na kuli me ke tsaria, “Rongona inau tau na mata, te au gini tau na turina manana na konina.” Me atsa moa ti ke tsarivaganana ia, maia na turina manana nomoa na konina. 17?Ti vaga na konina na mata popono moa, ma nagua ke gini rorongo? ?Me ti vaga na kuli popono moa na konina, ma nagua ke gini sisigini?
18God nogo e molosaigira pipi na turina tatasa tana konina tinoni, gana kara naua na aqo vaga aia e pedenogoa vanigira. 19!Me ti ke totu kesa lelee moa na turina, me utu ke vaga na rereina na konina manana na tinoni! 20Mara danga nomoa na turina tana kesa moa na konina tinoni.
21Vaga ia, ma na mata e utu ke tsarivania na lima, “!Au tau kilia kau gini aqo igoe!” Me utu goto na lova ke tsarivanikaira na tua, “!Au tau kilia kau gini aqo kagamu!” 22!Tagara, e tau vaga! E mana, visana turina tana konina tinoni ara rerei vaga ti ara maluku lee, migira nogo ara tamani rongona loki baa. 23Migira na turina na konida igita a tau padaloki sagataa, migira tsotsodo nogo igita aragogira dou baa. Migira na turina na konida ara tau rerei dou, migita a dona ka tsavupoiginigira na polo dou baa. 24Me tau kilia ka tsavupoigira na turina na konida ara rereidou. God segenina nogo e molosaigira pipi na turina na konina tinoni tana sasaqira tatasa, me nauvaganana rongona na tinoni kara gini kukuni loki baa ma kara aragogira dou baa na turina na koniqira ara tau rereidou. 25Vaga ia, mara tau vaireisavigi igira pipi turina na konina tinoni. Igira sui moa ara vaipadagi mara vaisangagi. 26Ti kesa turina na konina tinoni ke rota, migira na turina tavosi sui tana konina ara rota kolugotoa. Ti kara tsonikaea kesa turina, migira sui na turina tavosi ara mage patakolua.
27Eo, igamu sui kolu, amu vaga na konina a Iesu Kristo, me pipi gamu tatasa na turina na konina aia. 28Mi laona na saikolu na tinoni tutuni, aia God e molovania pipi tinoni kesa na sasana segeni: ara ida igira na apostolo, mara tsari igira na propete, mara tsari igira na tarai; mi muri igira ara aqosi valatsatsa; mara tsari goto igira ara tamanina na susuliga gana na maurisi tinoni lobogu ma na sangaqira na tinoni tavosi, migira ara tagao tana aqosai, migira ara dona na tavongani gini goko na vatana na goko ara tau nogo sasania. 29Me tau igira sui ara apostolo, se ara propete, se ara tarai. Tau igira sui ara tamanina na susuliga na aqosi valatsatsa, 30se na maurisi tinoni lobogu, se na gini goko na vatana na goko ara tau nogo sasania, se na nusirongona na goko vaga ia. 31Migamu, kamu kalavatavia moa nimui papada tana vatana na vangalaka ara tamani rongona loki baa.
Na Galuve e Tamani Rongona Putsikae Baa
Mi kalina ia, au ngaoa kau sauvulagia vanigamu kesa na omea e tamani rongona loki goto baa.
131Atsa moa ti vaga inau kau dona na gini goko niqira goko na tinoni sui, ma niqira goko goto na angelo, ma ti kau tau lelee dona na galuve tinoni, ma niqu goko e tatangi lee, vaga saikesa moa na tatangina na kuku se na tavuli. 2Ti vaga kau tamanina na vangalaka na gini goko na gokona God; ma kau donaginigira na omea levo sui, ma kau dona na padagadoviaqira na omea popoi sui; ma kau tamanina na tutuni ke tugua kau goko vanigira na vungavunga ma kara ratsuligi, ma ti kau tau tamanina na galuve, mi tana inau au tagara lee saikesa. 3Atsa moa ti kau tuvarigira niqu omea sui vanigira ara tau tamanina sa omea, ma kau saugotoa na koniqu kara kodoa tana lake, me ti ke tau totu na galuve i tobaqu, mara puala lee sui pipi niqu aqo au naua.
4Na galuve e dona na berengiti ma na tobalaka. Na galuve e tau dona na masugu, se na tsonikae segenina, se na kaekae. 5Na galuve e tau peagira na tinoni tavosi, me tau matapuku, me tau korekorega. Na galuve e tau padadatoa na omea seko ara nauvania na tinoni. 6Na galuve e tau gini mage tana omea e seko, me gini mage moa tana omea e mana. 7Na galuve e totu kalavata me kakaisia i tobada na tutuni ma na amesi, me dona na berengiti tana omea sui.
8Na galuve e totu saviliu, me voo ke sui. Ara totu rago igira ara gini turupatuna na gokona God, me sauba moa ke sui niqira aqo. Ara totu rago na vangalaka gana na tavongani dona na gini goko na goko e tau nogo sasania, me sauba moa kara nanga lee. E totu goto na vangalaka gana na dona levo na omea, maia goto sauba ke sui lee. 9Rongona igira na omea igita donaginigira, na turina lee moa gira, ma nida dona na gini turupatuna na gokona God e tau goto tovu, na turina lee goto moa ia. 10Mi kalina moa ke labamai na poponona na omea, mi tana igira sui lakalaka na turina lee sauba kara nangaligi lee.
11Kalina au baka mau goko mala baka, mau papada mala baka, mau sasaga mala baka. Mi kalina eni au tinoni loki nogo, mau mololenogoa na aqo mala baka. 12Ma na omea igita a reia kalina eni e tau maka. E vaga moa ti kalina na tinoni e gini moro na tironunu pasapasa lee. Me sauba kesa dani igita ka reilakana ginia na matada segeni. Ma na omea au donaginia kalina eni, aia na turina moa ia. Me sauba kesa dani inau kau donaginia na omea popono, vaga nogo God aia e donaginiau popono.
13Mara tu tolu na omea ara tu totu kalavata: na tutuni, ma na amesi, ma na galuve. Maia moa na galuve e loki putsikae baa.
14Visana Goto na Goko Tana Rongoqira Nina Vangalaka na Tarunga Tabu
1Na galuve moa kamu ngoingoiragi matena. Ma kamu padalokiigira goto na vangalaka ara talumai konina na Tarunga Tabu, me putsikae baa na vangalaka gana na gini turupatu vulagiana na gokona God. 2Na tinoni e tavongani dona na gini goko na goko e tau nogo sasania, aia e goko vania moa God, me tau goko vanigira na tinoni tavosi, rongona e tagara ke kesa ke dona na rongomi gadoviana na goko aia e tsaria. Aia e gini goko tana susuligana na Tarunga Tabu na manana God e poia vanigira na tinoni. 3Maia na tinoni e turupatu vulagia na gokona God, aia e goko vanigira na tinoni me sangaginigira, me kakaisigira me veregira. 4Maia na tinoni e gini goko na goko e tavongani dona, e kakaisi segenina moa aia. Maia na tinoni e turupatu vulagia na gokona God, aia e kakaisiginia niqira tutuni igira sui na tinoni tana saikolu.
5Au ngaoragoa laka igamu sui kamu dona na gini goko na vatana na goko amu tau nogo sasania; eo, mau ngao sosongolia baa ti kamu tamanina na vangalaka gana na gini turupatu vulagiana na gokona God. Rongona na tinoni e turupatu vulagia na gokona God, aia e tamani rongona loki baa liusia na tinoni e gini goko na vatana na goko e tavongani dona moa, ti vaga ke tau totu kesa ke dona na nusiana na rongona na goko e tsaria, gana ke sangaginigira na tinoni sui tana saikolu. 6?Mi kalina kau laba i konimui igamu na tasiqu, me ti vaga inau kau gini goko vanigamu tana vatana na goko amu tau rongomigadovia, me laka kau sangaginigamu kesa tana omea? Tagara saikesa kau tau sangaginigamu ti vaga kau tau tsarimakalia vanigamu na omea God e katevulagigira vaniau, se kau tau votagokona dou vanigamu visana na omea au dona, se na goko e talumai konina God, se visana goto na vatana na sasani.
7Kamu padagira na omea tatangi gana na gavai, vaga na riga ma na tuqulu. ?Asei sauba ke tangomana na rongomigadoviana na leleuna na riga ma na tuqulu kalina e tau tangi maka na ileilena? 8?Me ti kesa na mane ke taia na kuku gana na soaginiaqira na malagai, ma na kuku ke tau tangi maka, ma na malagai gua sauba ke aligiri na adiana gana sagore na vailabu kalina e vaga? 9?Me vaga goto igamu, ti amu goko vanigira na tinoni tana vatana na goko ara tau rongomigadovia, masei ke donaginia na omea amu tsaria? !Nimui goko e vaga na goko lovolovo lee moa! 10Ara danga sosongo na vatana na goko tana barangengo. Me tau mamanga sa goko ke tau tamani rongona vanigira ara dona na rongomigadoviana. 11Me ti vaga inau au tau rongomidaovia na goko ni verana kesa tinoni kalina aia e gini goko vaniau, minau e utu kau dona na omea e tsarivaniau, maia goto e utu ke dona na omea inau au tsarivania. 12Igamu amu kili sosongolia laka kamu tamanigira nina vangailaka na Tarunga Tabu. E dou, ma nimui aqo nomoa kamu kili sosongoligira baa na vatana na vangalaka ara dona kara sangagamu na vaikakaisigi tana nimui tutuni.
13Na tinoni e gini goko na vatana na goko e tau nogo sasania, nina aqo ke nongia God ke sauvanigotoa na vangailaka na nusiana na rongona na goko e tsaria. 14Rongona kalina au nongiinongi tana goko au tau sasania, ma na tidaoqu moa e nonginongi, ma na tobaqu e tau sangaa. 15?Ma nagua moa kau naua? E dou kau nonginongi tana tidaoqu, me dou goto kau nonginongi tana tobaqu. Kau linge tana tidaoqu, ma kau linge goto tana tobaqu. 16?Kalina kamu tuu na soadouana God tana tidaomui moa, me ke koegua gira na tinoni tavosi ara totu kolugamu tana, ti kara tsaria “e goto me ulagana” nimui nonginongi na soadouana God, ti vaga kara tau rongomigadovia na omea amu tsaria? 17Vaga ia, me atsa moa ti ke dou sosongo nimui nonginongi na soadouana God, mamu tau lelee sangaginigira na tinoni tavosi.
18Au soadoua God rongona inau au donadou liusigamu sui igamu, na gini goko na vatana na goko au tau nogo sasania. 19Mi tana tagu na lotusai, au padangaoa baa kau tsonia ke tsege lelee moa na tsaqina goko sasaga, migira na tinoni kara rongomi gadovigira sui, liusia baa ti kau tsonia na toga ma na toga na tsaqina goko, me ke tau rongomigadovigira ke kesa.
20Igamu na tasiqu, kamu laka na papada mala baka tana omea iani. Tana omea e kalea na sasi, eo, kamu maurimale mala baka rago, ma kamu tinoni ganoga tana nimui papada. 21Tana Mamare Tabu ara marea na goko vaga iani:
“E tsaria na Taovia,
Tana mangaqira na tinoni na tavosi goko,
inau sauba kau molo baa niqu goko vanigira niqu tinoni.
Me atsa moa, migira sauba e utu goto kara rongomangaqu.”
22Vaga ia, ma na vangalaka gana na gini goko na vatana na goko amu tau nogo sasania, aia e lia mala papadana na susuligana God vanigira ara tau tutunina a Iesu Kristo, me tau vanigira igira ara tutunina nogo. Ma na vangalaka na gini turupatu vulagiana na gokona God, aia e lia mala papadana na susuligana God vanigira ara tutunina nogo, me tau vanigira igira ara tau vati tutunina.
23?Me ti kalina igamu sui na tinoni tutuni kamu saikolu, me pipi gamu sui kamu tuturiga na gini goko na goko ara tau dona na rongomigadoviana na tinoni sui, me ti vaga kara sagemai visana na tinoni lee, se na tinoni ara tau tutunina, me laka sauba kara tau tsaria amu bule sui igamu? 24Me ti igamu sui amu gini turupatu vulagia na gokona God, me ke sagemai kesa na tinoni e tau tutunina se kesa na tinoni lee, me sauba aia ke gini reigadovi segenina laka aia e tinoni sasi tana rongona nogo na goko e rongomia i konimui. Nimui goko igamu sauba ke lia mala pede vania, 25ma nina papada sui ara totu popoi i tobana, sauba kara laba vulagia i malena. Mi tana ti aia ke taotsuporu, me ke samasama vania God me ke tsaria, “!God e totu kolugamu manana ieni!”
Visana na Parovata Ti Ke Gini Goto na Aqona na Lotu
26Tasiqu gamu, iani e vaga niqu papada inau. Kalina kamu saikolu rongona na lotu, ke kesa ke linge, me ke kesa segeni ke tusu sasani, me ke kesa segeni goto ke gini turupatu na goko e talumai konina God, me ke kesa segeni ke gini goko na vatana na goko e tavongani dona na gini goko, me ke kesa segeni goto ke nusirongona na goko vaga ia. Ma na omea sui vaga gira amu naua, kamu reia kamu naua moa tana gini vaisangagi na kakaisiginiana na saikolu na tinoni tutuni. 27Me ti vaga ke visana kara ngaoa na gini goko na vatana na goko ara tau nogo sasania, e dou kara ka ruka se kara tu tolu moa kara tu gogoko vaga ia. Kesa ke tuu me ke goko, mi muri ti kesa segeni ke goko, ma nina aqo ke kesa segeni goto ke nusirongona na omea ara gini goko igira. 28Me ti ke tau totu tana kesa ke dona na nusirongona, mi tana aia e gini goko na goko e tau nogo sasania nina aqo ke mui lee dodo moa, me ke goko mui vanisegenia moa me vania God. 29Ruka se tolu moa igira God e sauvanigira nina goko, e dou ti kara goko, migira na tinoni tavosi kara vilekea na omea ara tsaria. 30Me ti vaga kesa e sanga totu tana ke tavongani rongomia kesa na goko e talumai konina God, mi tana ti aia e tuu me gogoko moa ke mui talu. 31Igamu sui amu tamanina na vangalaka na gini goko na gokona God, e dou ti kamu naua vaga iani. Ke kesa moa ke tuu me ke goko, mi muri ti ke tuu ke kesa segeni me ke goko. Me vaganana ia, ti igamu sui sauba kamu vaisasanigi, ma kamu vaikakaisigi tana nimui tutuni. 32Na tinoni e tamanina na vangalaka gana na turupatu vulagiana na gokona God, aia segenina nogo e dona ke ngisa e dou ke goko, me ke ngisa e dou ke mui. 33Rongona nida God e tau na Taovia na galaleleo. Aia na Taovia na goto ma na rago.
I laona pipi niqira saikolu na lotu nina tinoni God, 34igira na daki kara totu mui dodo. E vali vanigira kara goko. E vaga nogo ara marea tana niqira Ketsa na Tsiu, na daki kara laka goto na lia na ida. 35Ti vaga kara ngaoa na tsodovulagiana na rongona visana na omea, ma niqira aqo kara veisua na savaqira i valeqira nogo. Rongona e paluvangamana na daki ti ke goko i laona niqira saikolu na tinoni tutuni.
36?Egua, laka i konimui nogo igamu na Korint e ida na laba nina goko God? ?Se laka igamu segeni lelee moa amu rongomia? 37Ti ke kesa ke pada laka aia nogo nina mane adigoko God, se ke tamaninogoa kesa na vangalaka e talumai i konina na Tarunga Tabu, na tinoni vaga ia sauba ke dona nogo e utu ke tagara, laka na omea inau au gini mamare vanigamu, aia nogoria na ketsa e talumai manana konina na Taovia. 38Me ti vaga aia ke tau goto gini boe na omea au tsaria inau, migamu goto kamu laka na boeginiana na omea e tsaria aia.
39Me vaga ia, igamu na tasiqu, e dou kamu padalokia manana na vangalaka na gini turupatu vulagiana na gokona God, ma kamu laka moa na tongo vaniaqira na goko igira ara dona na gini goko na vatana na goko ara tau nogo sasania. 40Kamu reitutugua moa ke vano dou pipi sui na omea, me ke rago me ke goto dou nimui sai.
15A Iesu Kristo e Maurivisu Tania na Mate
1Mi kalina ia, inau au ngaoa kau adikaetugua vanigamu na Turupatu Dou vaga au gini turupatuna vanigamu nogo, maia igamu amu tabedounogoa, mi konina nogo aia e vataragi me gini tukakai nimui tutuni. 2Ma na Turupatu Dou ia, sauba ke maurisigamu moa ti vaga igamu kamu totu kalavata i konina. Me ti ke tagara, ma nimui tutuni e puala lee.
3Au savulagini baa vanigamu na omea au adinogoa konina na Taovia, maia nogo na omea e tamani rongona putsikae baa: laka a Iesu Kristo e mate tuguqira nida sasi, vaga nogo ara marea tana Mamare Tabu; 4me laka ara qilua, me tsoko na bongi tolu maia e maurivisutugua tania na mate, vaga ara maregotoa tana Mamare Tabu; 5me labavulagi vania a Petero, mi muri me vanigira sui na sangavulu ruka na apostolo. 6Mi muri, maia e laba goto vanigira ara liusia tsege sangatu gana duli kesa moa tana dani, ma na dangana vidaqira ara mamauri moa tsau mai i dani eni, mara visana ara mate nogo. 7Mi muri, me laba vanigotoa a Iakobo, mi muri baa, me laba vanigira igira sui gana duli.
8Mi tana susuina tsotsodo, me laba vaniau goto inau, atsa moa ti inau au vaga na baka e vasubutoa tinana na lia na apostolo. 9Rongona inau nogo kesa, au palatsuna saikesa i laoqira na apostolo, me tau goto tuguau kara soaginiau na apostolo, rongona au rotasigira sosongo nina tinoni tutuni na Taovia tana idana. 10Me rongona moa God nogo e vangalaka vaniau, te au gini lia vaga ia inau. Ma na vangalaka God e tusuvaniau e tau puala lee i koniqu. Au gini aqo kakai liusigira sui na apostolo tavosi, me tau moa tana susuligaqu segeni inau au naua na omea vaga ia, ma nina vangalaka moa God e aqo koluau. 11Vaga ia, me atsa moa ti na goko e talu i koniqu inau, se e talu i koniqira na apostolo tavosi, miani nogo na omea igami sui ami gini turupatuna, miani nogoria na omea igamu amu tutunina.
Migita Sauba Ka Maurivisu Goto Tania na Mate
12?Me ti igami ami turupatuna vanigamu nogo laka a Iesu Kristo e maurivisu nogo tania na mate, megua goto ti visana vidamui amu tsaria laka igira ara mate nogo e utu kara maurivisutugua? 13Me ti ke mana na goko vaga ia, me ke manana goto laka a Iesu Kristo e tau maurivisu tania na mate. 14Me ti vaga a Iesu Kristo e tau maurivisutugua tania na mate, mi tana igami ami tau tamanina kesa na rongona kami gini turupatuna, me tagara goto sa rongona vanigamu igamu kamu gini tutunina. 15Eo, me vaga moa ti igami ami gini pero moa tana rongona God kalina igami ami tsaria laka aia nogo God e maurisivisua a Iesu Kristo tania na mate. Me ti vaga e manana laka na mate ara tau maurivisu, me manana goto laka God e tau goto maurisivisua a Iesu Kristo. 16Matena ti vaga e utu kara maurivisu igira ara mate, ma Iesu Kristo goto e utu ke maurivisu. 17Me ti vaga a Iesu Kristo e tau maurivisutugua, mi tana igamu nimui tutuni e puala lee, mamu totu seko lee moa i laona nimui sasi. 18Me ti e mana laka e vaga ia, migira sui ara tutunina a Iesu Kristo mara mate nogo, ara nanga lee sui moa igira. 19Ti vaga nida tutuni tana rongona a Iesu Kristo agana moa na mauri ni dani eni me ke tagara goto i muri, migita a livugaluveda liusigira na tinoni sui tavosi i barangengo.
20Maia God e maurisivisu mananaa nomoa a Iesu tania na mate, maia nogo na papadana manana laka igira ara mate nogo sauba kesa dani kara maurivisu goto igira. 21Rongona na mate, aia na vuana nogo nina sasaga kesa na mane, me vaga goto na maurivisutuguana tania na mate, aia na vuana nina aqo kesa na mane. 22Vaga nogo pipi sui na tinoni sauba kara mate rongona ara adia na puku konina a Adam, vaga goto igira sui sauba God ke maurisivisugira tania na mate rongona ara mauripata kolua a Iesu Kristo. 23Migira sui sauba kara maurivisu tana niqira tagu segeni nogo: a Iesu Kristo aia e idagana nogo na maurivisu. Mi kalina aia ke visumai, me sauba kara maurivisu goto igira aia e tamanigira. 24Mi muri moa ti ke labamai na susuina na dani: i tana a Iesu Kristo sauba ke tsogori pukaligira na tidao sui, na tangirongo ma na susuliga sui, me ke sauvisua nina tamani vania God Tamana. 25Rongona a Iesu Kristo nogo nina aqo ke tagao kalavata, poi ke tsau kalina God ke labu pukaligira sui gana gala, me ke livugira i limana aia. 26Ma na susuina na gala ke labu pukalia me ke sui, aia nogo na mate. 27Rongona ara marea tana Mamare Tabu laka “God e livugira na omea sui i limana aia.” Mi tana tsaqina goko vaga iani: “na omea sui”, e totu maka rago nomoa laka e tau goko kalea God Tamana, rongona God Tamana aia segenina nogo e molo vataraginigira na omea sui i limana a Iesu Kristo. 28Mi kalina kara totu nogo na omea sui i limana a Iesu Kristo, me sauba aia segenina nogo na Dalena God ke molo segenina i vavana nina tagao God Tamana, aia e livugira nogo na omea sui i limana. Mi tana, ti God nogo sauba ke tagaovi kalavatavigira na omea sui lakalaka.
29?Me ke gua tana rongoqira igira ara adilesovitabu tuguqira na tinoni ara mate nogo? ?Me laka nagua ara amesia ke laba vanigira? ?Ti e mana vaga ara tsaria visana, laka igira ara mate e utu goto kara maurivisu tania na mate, me matena gua ara adilesovitabu tuguqira na tinoni ara mate nogo? 30?Migami, na rongona gua goto te ami tami segenimami na totu i laona na mate pipi dani? 31!Eo tasiqu, inau au totu manana tana mate pipi dani! Au tsaria na omea iani vanigamu, rongona au padaloki sosongoligamu tana nida mauripata koluana a Iesu Kristo nida Taovia. 32?Ti vaga au gini rota na vailabugi koluaqira na “pai atsi” ieni i Epesus rongona moa ti ke gini tangi na soaqu, ma nagua na peluna vaniau? Me ti vaga igira ara mate nogo e utu kara maurivisutugua, me dou moa ti ka tsaria na goko vaga ara tsarinogoa visana: “Ida ma ka mutsa ma ka inu, rongona ke dani nogo sauba ka mate.”
33Kamu laka na tami kara peroigamu lee ke visana. “Na dulikoluaqira na tinoni seko e gini raqa sasiligira na tinoni dou.” 34Kamu sasaga, ma kamu mololegira nimui sautu sasi. Au tsarimakali vanigamu gamui tsatsaa rongona kamu gini vangamaa: eo, visana i laomui amu tau vati donaginia moa God.
Na Rereina na Konina Tinoni Kalina Ke Maurivisu
35Sauba ngatsu ke kesa ke veisuau vaga: “?E koegua vaga na konina tinoni mate ti ke maurivisutugua? ?Na vatana koegua na konina tinoni sauba kara tamanina?” 36!O bule igoe! Ko reia, kalina ko tsuka na piuna sa omea tana kao, sauba e utu ke kutsu me ke mauri ti ke tau mate talu. 37Ma na omea igoe o tsukaa, aia na vatuna lee moa na omea vaga na uiti se nagua moa o tsukaa, me tau na vuana popono igoe o tsukaa. 38Ma God nogo e tusuvania na piuna na vatana na konina vaga aia e kilia ke tamanina. E tusuvania pipi na piuna na konina segeni nogo. 39Me tau atsa na lakaqira pipi na omea mamauri sui: na tinoni ara tamanina kesa vatana na lakaqira, ma na omea ara vavano tana kao e kesa segeni; migira na manu e kesa segeni, migira na tsetse e kesa segeni.
40Mara totu goto na omea susuliga i gotu ma na omea i lao eni. Na rereidouna na omea ni gotu e kesa segeni tania na rereidouna na omea ni lao. 41Na aso e tamanina na rereidouna segeni. Ma na vula e kesa segeni na rereidouna. Migira na veitugu e kesa segeni na rereidouqira. Mi laoqira na veitugu e tavosi na vatana na rereidouqira. 42Iani nogo sauba ke vaga kalina kara maurivisu igira ara mate. Kalina ara qilua na konina tinoni, aia e mate; mi kalina ke maurivisutugua, me sauba ke voo na mate. 43Kalina ara qilua, e rereiseko me maluku lee. Mi kalina God ke maurisivisutugua, me sauba ke rereidou sosongo me ke susuliga. 44Kalina e totu tana qilu, aia e konina lee moa na tinoni; mi kalina God ke maurisivisutugua, me sauba ke lia na konina tarunga. E totu rago na konina lee na tinoni, me kilia ke totu goto na konina tarunga. 45Rongona ara marenogoa tana Mamare Tabu laka, “A Adam aia na kesanina mane, God nogo e aqosia te e mauri.” Maia na susuina Adam, aia nogo a Iesu Kristo, maia nogo na Tarunga e tusumauri. 46E tau idatalu ke laba na konina tarunga, tagara, e ida laba na konina lee na tinoni, mi muri moa ti e laba na konina tarunga. 47Na kesanina Adam God e aqosiginia na kao, me talu tana kao; ma na rukanina Adam e talumai i gotu. 48Igira e tamanigira na lao eni, ara vaga nogo a Adam aia e talu tana kao. Migira e tamanigira na vera ni gotu, igira ara vaga nogo a Iesu Kristo, aia e talumai i gotu. 49Me vaga nogo igita kalina eni, igita na nununa na tinoni aia God e aqosiginia na kao, me sauba i muri ti ka vaga na nununa aia e talumai i gotu.
50Miani nogo e vaga niqu papada, gamu na tasiqu: na lakana ma na gabuna lee na tinoni, e utu ke sanga na tamanipata tana Verana God. Na vatana na mauri e dona na mate, e utu ke tamanina na vatana na mauri e voo na mate.
51-52Kamu rorongo dou igamu. Iani saikesa nogo na manana God e poia i sau vanigira na tinoni: laka sauba ka tau moa vati mate sui igita, mi tana susuina tatangina na tavuli, migita sui sauba ka oli tsaku lee, vaga saikesa na kunina na matana tinoni. Rongona kalina ke tangi na tavuli, mi tana sauba kara maurivisutugua igira ara mate, me utu goto kara mate tugua. Migita sui a mauri moa tana tagu ia, me sauba ka oli goto. 53Rongona na konina tinoni e dona na mate e kilia ke oli, me ke lia na konina tinoni e voo na mate. 54Vaga ia, mi kalina ke gado na tagu tana ke laba na omea vaga gira, migira na omea ara dona na mate, sauba kara oli ma kara lia na omea ara voo na mate. Mi tana ke gini manatovu na omea ara marea tana Mamare Tabu:
“!Na mate e pukaluvu sui nogo;
ma na tangotugu e mana saikesa nogo gana!”
55“?Iava ke managamu igoe na mate?
?Miava na susuligamu kalina eni gana na sekoli tinoni?”
56Na mate e adia gana susuliga na sekoli tinoni tana sasi; ma na sasi e adia gana susuliga tana Ketsa. 57!Me dou igita ka soadoua God, aia e tusuvanigita na tangomana ginia nida Taovia Iesu Kristo!
58Me ti ke vaga ia, migamu na taisiiqu galugaluve kamu susuliga ma kamu tukakai. Kamu aqo saviliu moa tana nimui aqo vania na Taovia, roingoina amu dona nogo laka e utu ke puala lee kesa na aqo ti kamu naua vania na Taovia.
16Na Sausau Vanigira na Tinoni Lotu I Jerusalem
1Kalina ia, inau kau votagokona dou vanigamu tana rongona na qolo sauba kamu kolua, na mani sangaginiaqira nina tinoni God tana Judea. Nimui aqo kamu nauvaganana au tsarinogoa vanigira na Kristiano tana Galatia kara naua. 2Pipi tana Sade, pipi kesa vidamui igamu nina aqo ke mololigia visana na qolo, ganatugu na dangana na qolo e tsodoa tana nina aqo, me ke mololaka doua, rongona kamu tau goto kilia na koluqolo kalina inau kau balaba i konimui. 3Mi kalina kau laba i konimui, sauba kau tusua kesa na leta vanigira na mane igamu amu viligira nogo mamu norugira, ma kau mologira kara adivanoa nimui vangalaka i Jerusalem. 4Me ti vaga e kilia nomoa laka inau kau vano, me sauba igira kara dulikoluau.
Na Omea a Paulo e Pada Laka Sauba Ke Naua
5Sauba kau liu talu tana Masedonia ti kau balaba i konimui, rongona au kilia kau liu baa tana Masedonia. 6E tau ngatsu utu ti sauba kau totu oka tetelo kolugamu, se ngatsu tana tagu popono na bisi, mi muri ti igamu kamu sangaau tana niqu tsigovera, iava moa tana inau kau liu baa. 7Au tau ngaoa laka kau liusaviliu lee tanigamu. Au pada kau totu oka dodo tetelo kolugamu rago, ti vaga na Taovia ke tamivaniau.
8Sauba kau totuvisu moa ieni i Epesus, poi ke tsau tana dani na Pentekoste. 9Au tsodoa gaqu uta ieni na gini aqo tana rongona na Turupatu Dou, me tuguau ti kau naua na aqo loki peluga ieni, atsa moa ti ara totu na dangana ara tovoa na tukapusiaqu.
10Me ti vaga a Timoti ke liu baa i konimui, ma kamu reidoua laka kamu soalakaa, rongona aia e aqo vania na Taovia vaga goto inau. 11Ke laka kesa vidamui na reipeana. Nimui aqo kamu sangadoua tana nina vavano na tsigovera tana rago. Maia ke gini laba visumaitugua i koniqu, rongona inau au padapitua na visumaiana kolugira visana goto na tasida Kristiano.
12Eo, mi tana rongona aia na tasida a Apolos: au goko vaninogoa danga kalina rongona aia ke baa tsigovigamu kolugira na tasida Kristiano tavosi, maia e tau moa vati padangaoa. Me sauba moa ke baa kalina ke tau utu vania.
Na Susuina Nina Goko
13Kamu mamata, ma kamu paroivata kamu tau tubulagi. Kamu tukaikai tana nimui tutuni. Eo, kamu malaigai ma kamu susuiliga. 14Kamu naugira nimui aqo sui tana galuve.
15Igamu donaginitugira nogo a Stepanas ma nina tamadale, i tugira nogo ara tu ida na sage tana lotu Kristiano tana Akaia, mara tu sau segeniqira saikesa nogo tana aqo vanigira nina tinoni God. Mau ngasugamu kakai igamu na tasiqu, 16kamu muria na omea ara tsariivaniigamu na tinoni vaga tugira, migira sui goto ara aqopata kolutugira.
17Au gini mage rongona ara tu mailaba i koniqu tugira a Stepanas, ma Portunatus, ma Akaikus. Ara tu mai na tugumui igamu. 18Ara tu ragosia na tobaqu, vaga nogo ara tu ragosia na tobamui igamu. E dou kamu pada mamavasigira na tinoni vaga tugira.
19Igira na tinoni tutuni tana butona na kao tana Asia ara tsaria laka ara pada sosongoligamu. Kaira a Akuila ma ko Prisila, kolugira sui goto na tinoni tutuni ara saikolu i laona ka valeqira, igira sui ara padagamu goto. 20Pipi sui na tasimui tana lotu ara totu koluau ieni, igira sui ara padagamu.
Migamu na Kristiano sui ni tana, kamu vaipadagi tana nimui galuve.
21Mi tana limaqu segeni nogo au mareginia na goko iani: INAU A PAULO AU MAREA NA LETA IANI VANIGAMU.
22!Asei moa ti vaga ke tau galuvea na Taovia Iesu, ma God nogo sauba ke pedea aia!
!MARANATA: Taovia ko mai!
23Au nongia na Taovia Iesu ke vangalaka vanigamu sui.
24Au galuvegamu sui i laona a Iesu Kristo.