WALUMI
11 Baluwa yiyi, yikulawa kuli nene Pawulo, u mwitumami wa Yesu Kilisito, no mutumwa mono nasiwanulwa, no kucemwa, ku soko yo kuluganula u Luganuzi Luswanu lo Mulungu. 2 Baho katali Mulungu, yawehuwiziza iwanhu u Luganuzi luluno Luswanu, mu nzila ye wawizi wakwe, mu Mandiko Gono Gelile. 3 No Luganuzi luluno Luswanu, lukulonga za muli Mwanagwe u Muwaha wetu Yesu, mono ku muwili, yalelelwa mu lulelo lwa Dawudi, 4 na ku soko yo wele wakwe wo Wulungu, yahomelelwa kwe vilungo viwaha vyono, u mwene yo Mwana wo Mulungu, ku so wuzuce wa muli wafu. 5 Muli yuyo, ane mo natujila ilihewa lyo kuwa mwitumami. Na ku soko yakwe, ho niwalongoze iwanhu we makungugo gose, ho wasume kwihuwila, no kuwa na cihuliko. 6 Nanye yo nyenye mono muli wamonga wawo, mwacemwa ho muwe wanhu wakwe Yesu Kilisito. 7 Holeka, nghumwandicilenyi anye wose mono muli kuko ku Lumi, iwendece wo Mulungu, mono mwasiwanulwa Nayo ho muwe wanhu wakwe. Nghumulombelenyi ilihewa no mulamu, vyono vikulawa kuli Mulungu u Sogo yetu, no Muwaha Yesu Kilisito. 8 Nghwamula kumulumba u Mulungu wangu, muli Yesu Kilisito so nyenye wose, vyono u wihuwilo wenyu wumanyice kononze kose. 9 U Mulungu mono nghumwitumamila kwe nhumbula yangu yose, mu wuganula u Luganuzi Luswanu lo Mwanagwe, yamanyile vyono nghumukumbucilenyi, 10 nhondo zose mu wulombe wangu. Nane nghumulomba u Mulungu hono yende, yamhele lulu icilejeho ciswanu co kuziza kuko kwenyu. 11 Hambi nha nghusaka kumuwonenyi, ho nimugawilenyi icipegwa ce cimuhe no kumusikamyenyi. 12 Nha cinji ho ciyisikamye anye na nene, wo wutya, uwihuwilo wenyu wosikamya ane, uwihuwilo wangu nawo womusikamyenyi nanye. 13 Nyendile mumanye wandugu zangu vyono, kali kenji nali kulanjilila kuza kumulamusenyi, ninga sunga na lulu nghali nyimiywe. Nali nyende nhuje cambuzi muli nyenye, nha vyono nacituga mu wanhu wono si Wayahudi. 14 Wo mulimo wangu kuli wanhu wose, kuli walya wono wajendeleye na wono si wajendeleye, kuli wono wasomile, na kuli wono si wasomile. 15 Yo yikuleka nghusulumila kuluganula u Luganuzi Luswanu sunga na kuli nyenye nhavivilya, mono mwikaye kuko ku Lumi. 16 Hambi nha si nghuluwonela cevu u Luganuzi Luswanu; hambi nhavyo vilungo vyo Mulungu, vyono vikuwakomboza wose wono wakwihuwila, lulongozi kuli Wayahudi, nha vivyo na kuli wono si Wayahudi. 17 Hambi u Luganuzi Luswanu, nha lukulajila calinze, vyono u Mulungu yakuwanoza iwanhu, ho wavumilwe no mwene, ne nghani yiyi, yikuwa kunozezwa mu wihuwilo, ku wulawa ku mwamulizo, sunga ko ku ndumo. Nha vyono yandikwe, “Mono yakuvumilwa no Mulungu so wihuwilo, kowumipa.” 18 Ilikuwo lyo Mulungu, ligubuywe kulawa ku wulanga ku soko yo wubi ne masutya ge wanhu, wono ku soko ye zinzila zawo izimbi, wakuyimila imbeka, ho yilece kumanyika. 19 Vyono zo Mulungu zose zono zimanyice, zili calinze muli wene, hambi u Mulungu mweneco nha yazanzalika. 20 Ku wulawa lululya lono u Mulungu yayiwumbila yinze, ivilungo vyakwe vye cibitilila, no wulungu-lungu wakwe, hamba viwe si vikwijela kwa meso, ninga vimanyice calinze. Ne wanhu wosuma kuzimanya izinghani zizo, ku soko ye vinhu vivyo vyono u Mulungu yaviwumba. Holeka wasina cinji cono wokwikojela! 21 Ku soko hamba wawe wakondya kumanya vyono u Mulungu yali baho, ninga si wakumupela ililumbo lyono limunojeye, hamba si wamulumbaga. Langa wene waco, wehwesaga zo wulele du, ne mahala gawo vyono gasina cinji, gamemile wutitu. 22 Wakwiwona nha wono wena mahala, kumbe ho walele. 23 Wakuleka kumuhemba u Mulungu mono kekalaga cibitilila, wene wakuhemba ivihwani vyono vina futa yo munhu mono kafwizaga, na ye zindeje, na ye vilimu, hamba nzoka. 24 Holeka u Mulungu nayo, yawaleka watyatye u wusulumizi wubi, wa mu zinhumbula zawo, no kwiyituma izinghani ze cevu weneco wose mu miwili yawo. 25 Wakuyikawaniziza imbeka yo Mulungu ku wulambi, wakucipela lilumbo no kucihemba iciwumbwa, si nho u Muwumbi mweneco, mono yo yanojeye lilumbo cibitilila! Heya. 26 Ku soko yiyo, holeka u Mulungu yakawaleka, ho wawutyatye u wusulumizi wubi. Sunga ne wacekulu nawo wakukawaniza inyituma yono vihwanile ne mumbwa ye miwili yawo, kuli zono si zihwanile ne mumbwa. 27 Nha vivyo ne walume nawo, wakuleka kutyatya inyituma ye mumbwa yo mulume no mucekulu, wene walume wakwiyisulumila weneco wose. Walume kwa walume, wakwinozeza nghani za cevu, na ku soko yiyo, wakwiyiletela weneco u wulipicizwe wono wuwanojeye so metumo gawo mabi. 28 Kanyhi vyono iwanhu wakalema kuwa hamonga no Mulungu, nayo Mulungu yawalecile mu mahala gawo go wajilile, ho wetume zono si wali wanojeye wazitume. 29 Wamemile u wubalya we mawala gose, wubalabala, wusulumizi, simbili. Wamemile mvivi, wuwulaji, wugombe, wukonji, wuhile wubi, wungwele, wubi, wahesi, 30 no kuwabalalila wayawo i makani mabi go wulambi, wo wanhu wono si wakwendeza hali Mulungu, wafyuzi, wasisi, kanyhi wevuni, wali vilungo muno muno mu wituma zimbi, kanyhi wasina cihuliko kuli walezi wawo, 31 wasina mahala, si wafisilizaga ivilagane vyawo, wasina wuswanu, hamba lusungu du bwete kuli wayawo. 32 Ninga wene kuno ho wamanyile i lilajilizo lyo Mulungu nha vyono, iwanhu wono wakwituma i makani gono genha gago, yiwanojeye kufwa. Hamba nhavivyo, si vyono wakwituma makani gago weneco du, ninga wakwendezwa kanyhi sunga na wono wetumaga imakani gago.
21 Holeka go munhu, wusina cikojelo, mono wukuwaling’aniza iwayago, hamba wuwe vyono winha. Hambi hono wukuwaling’aniza i wanji, nha wukwilijita go mweneco, ku soko vyono na gwegwe go mweneco, nha wukwituma zizo zono wukuwaling’aniza iwayago. 2 Nase cimanyile vyono, i ning’aniza yo Mulungu yo ye mbeka mbeka kuli wono wakwituma makani ge nhavivyo. 3 Holeka agwe go muyangu mono wukuwalin’aniza wono wakwituma imakani gaga, akuno kanyhi na gwegwe go mweneco go wukwituma, wukwihwesa lu kolokwilega ku ning’aniza yo Mulungu? 4 Hamba lunji wukuwubedegala u wuswanu wakwe, ne ngola yakwe, no wukangalile wakwe, hamba si wukumanya vyono u wuswanu wuwo wo Mulungu, wukukutonga ho wusume kunena? 5 Ninga so wukamu ne cibede ca mu nhumbula yako, wukwiwicila go mweneco ilikuwo, kwi’zuwa alilya lyono ilikuwo lyo Mulungu lyono lina i ning’aniza ye ling’ani lyologubulwa. 6 Mwi’zuwa lilyo, u Mulungu, kolomulipa munhu wo wose nha vyono genha imetumo gakwe. 7 Awalya wono wakulondola u lukumyo ne lilumbo vyo Mulungu no wusangalale, no kuwulondola uwumi, wawo wotuga u wumi we cibitilila. 8 Ninga awalya wanji wono wakulema izinghani ze mbeka, langa wakutyatya izimbi, u Mulungu kolowamwajila ilikuwo no wukali wakwe. 9 U munhu wo wose mono yakwituma izimbi, kotuga magazo no wusungu. Lulongozi gowatuga Wayahudi, hanyuma sunga ne wanhu wono si Wayahudi nhavivilya. 10 Ninga u Mulungu kowapela u lukumyo ne lilumbo no mulamu, awalya wono wakwituma iziswanu, lulongozi Wayahudi, hanyuma sunga ne wanhu wono wi Wayahudi nhavivilya. 11 Hambi u Mulungu nha yasina wusiwanule kuli munhu wo wose. 12 Hambi wose wono wakwituma wubi akuno si wawumanyile u Wulajilize wa Musa, nha wolokwajilila du, hamba wawe si wawumanyile u Wulajilize. Nawo wono wakwituma wubi kuno ho wawumanyile no Wulajilize, nawo wololing’anizwa mu Wulajilize. 13 U munhu, si kosuma kuvumilwa hali Mulungu, so kuwuhulika bwete du Wulajilize, langa mono yakuwituma Wulajilize. 14 Nha cinji, iwanhu wono si Wayahudi, wasina u Wulajilize wa Musa, ninga lono wakwituma zono zili mu Wulajilize, nha vyono wakutongwa ne viselinji vyawo, ale weneco waweza cipimo co Wulajilize, hamba wawe si wawumanyile u Wulajilize. 15 Imijendele yawo weneco, yikulajila vyono u mulimo wo Wulajilize, wandicigwe mu zinhumbula zawo. Ne viselinji vyawo, vikuyihomelela inghani yiyi nhavivyo, vyono hanji imahweso gawo gakuwahosa, na hanji gakuwatetela. 16 Holeka nha vyono lwinha u Luganuzi lulu Luswanu lono nghumuganulilenyi, nhavivyo vyo lyolowa ilizuwa lyono u Mulungu koloziling’aniza zose ze cinyele ze wanhu, muli Yesu Kilisito. 17 Alu nagwe ma, Agwe go mweneco wukwiyitya wuli Muyahudi, kanyhi wuwitumbiye u Wulajilize, no kwiwona nha vyono agwe wuli wo Mulungu, 18 na mu Wulajilize mo wukumanyila u wuhile wo Mulungu, nagwe kosuma kuhagula iziswanu, 19 kanyhi wukwiwona nha wuli mutonji we wabofu, no wuzelu kuli wono wali mu citi, 20 wukwiwona nha wuli mulanjilizi we walele, na mwijizi wa walya wono wakali si nakangala. Na mu Wulajilize, wina wumanye wose we mejizo ne mbeka. 21 Alu agwe wukuwejiza wanji, nha wule alu si wukwiyijiza nagwe go mweneco? Wukuwaganulila wanji walece kuhiza, ninga kumbe gwegwe go mweneco wukuhiza. 22 Wukulonga wukutya, “Mulece kusenyha.” Na akuno gwegwe go mweneco wukusenyha, si wuvyendile vihwani vye milungu, ninga go mweneco wukwiwikaniza kuhiza mu zinyumba ze milungu. 23 Akuno wukwiyitya ati wina u Wulajilize wo Mulungu. Alu si wukuwona vyono, so wubena lilajilizo, wukumubedegala u Mulungu? 24 Nha vyono i Mandiko Gono Gelile gakulonga, “I wanhu wono si Wayahudi wakulitovula ilitagwa lyo Mulungu ku soko yenyu nyenye mo Wayahudi!” 25 Ninga u walame wako wowa wina cambuzi, hono uwitume u Wulajilize. Ninga hono wukuwubena u Wulajilize, yali yiwe yili ciba, hono wali wikale si walame. 26 Hono munhu mono si Muyahudi mono si yalame, hono yetume u wuhile wo Wulajilize, imbeka kowa nha mono yalame. 27 Iwanhu wono si Wayahudi, wokuling’aniza agwe go Muyahudi kotya nha wuli mubena Wulajilize, hamba wuwe wina imandiko go Wulajize, na kanyhi walame, na kumbe wene ho wakwituma zo Wulajilize, hamba wawe si walame yaye. 28 Nha cinji wo wutya, si vyono Muyahudi wo wose, yaweza Muyahudi wa mbeka, hambi munhu nha si kawezaga Muyahudi wa mbeka, ati ku soko vyono yalame mu muwili. 29 U Muyahudi wa mbeka, yo yulya u Muyahudi wa mugati, yuyulya mono yalame mu nhumbula. Ne nghani yiyi, yo nghani ya Muhe, hamba si nghani ya mandiko go Wulajilize. No munhu we liwala lilyo, yakutuga lilumbo, si muli wanhu, langa muli Mulungu.
31 Hambi Muyahudi yawacizize cici iwanhu wanji wono si Wayahudi? Hamba kwalama kwina cambuzici? 2 Heya, kocili cambuzi mbavu zose, inongozi, u Mulungu yawakoza i Wayahudi inghani yakwe. 3 Ninga ho yowa wule hono wanji wayawo si wali wehuwilwa? Hambi inghani yiyo yowuwusa u wihuwilwa wo Mulungu? 4 Aa, ng’o! Hambi u Mulungu nha kekalaga mwihuwilwa cibitilila, hamba yiwe iwanhu wose walambi. Nha vyono gakulonga i Mandiko Gono Gelile, “Gwe go Mulungu, ho hose hono wukulonga, Zinghani zako zo ze ling’ani, Na mu ning’aniza, agwe wukuwa kusuma.” 5 Ninga hono u wubi wetu wuwe wukuhomelela, vyono u Mulungu ketumaga kwe ling’ani, alu colonga cici kanyhi? Hambi cosuma kutya yasina ling’ani lono yakucifunda? (Aha nghulonga cimunhu-munhu.) 6 Hamba hadodo! Yali yiwe yili nhavivyo, u Mulungu yali yasume nhawule kuyiling’aniza yinze? 7 Na lunji kotya, “Hono u wula wihuwilwa ku lubavu lwangu, wo wukumulajila u Mulungu vyono yo mwihuwilwa muno, no kumupela lukumyo, holeka si nali nojeye ning’anizwe nha nili muhodanji.” 8 Yili sawa na vyono watezaga, “Citume vibi ho cituje i ziswanu!” Nhavivyo vyo wanji wakucivila, no kucisonjeza, wakutya ati vyo cikwijiza. Ninga walekaje! Woling’anizwa vyono yiwanojeye! 9 Alu colonga cici kanyhi? Hambi ase co Wayahudi cili waswanu si nha wono si Wayahudi? Hamba hadodo! Hambi nha nakondya kulonga ku wulawa ha mwamulizo vyono, i Wayahudi ne wanhu wono si Wayahudi, wose wali mu wubi. 10 Nha vyono gakulonga i Mandiko Gono Gelile. “Hasina we ling’ani hamba monga. 11 Hasina munhu mono yakwizuka, hamba mono yakumulondola u Mulungu. 12 Wose wapatuka, wose wena vilema, hasina mono yakwituma ziswanu, hasina hamba monga. 13 Imimelo yawo yinha icitenjelo cono cili mwazi, ne zinimi zawo zimemile wukonji, na mu milomo yawo, mukulawa zinghani zono zina sumu kotya ya nzoka. 14 Mu milomo yawo mumemile malijito makali. 15 Imigulu yawo yili mu lumangho kuwita sakami, 16 na ho hose hono wobita, waletaga wuhodanji no wugaye. 17 Ne nzila yo mulamu, si wayimanyile, 18 hamba ne nghani yo kumogopa u Mulungu, yili musina muli wene.” 19 Cimanyile vyono, u Wulajilize wuli baho ku soko ya wono wali hasi yo Wulajilize wuwo, ho walece kuwa na cikojelo co cose. Ne yinze yose yili hasi yo wuling’anizwe wo Mulungu. 20 Hambi nha hasina munhu wo wose, mono kosuma kuvumilwa hali Mulungu so wibato ’lajilize, ku soko u mulimo wo Wulajilize, wene wukuwa kumulajila du munhu vyono yetumile wubi. 21 Ninga alu, inzila yo Mulungu yo kuwanoza iwanhu ho wavumilwe hali mwene, yakondya kwanzalikwa calinze, yo nzila yono si yikwitumbila u Wulajilize. Uwulajilize ne wawizi, vyose vikuyihomelela inghani yiyi. 22 U Mulungu yakuwanoza iwanhu, ho wavumilwe hali mwene mu nzila yo wihuwilo wawo, muli Yesu Kilisito: Nayo u Mulungu, ketumaga nhavivyo kuli wose wono wakwihuwila, hamba hasina wusiwanule wo wose. 23 Iwanhu wose wetumile wubi no kucepucilwa no lukumyo lo Mulungu. 24 Ninga so lihewa lyo Mulungu du, iwanhu wose wakunozwa wali ling’ani, no kuvumilwa hali mwene mu nzila ya Yesu Kilisito mono yawakomboza. 25 U Mulungu yamulavya mwene, ku so sakami yakwe, yawe nzila yo kuwawusiza iwanhu u wubi wawo, so wihuwilo wawo wa kuli mwene. Yanoza nhavivyo, ho yelajile vyono u Mwene yo we ling’ani. Baho ikatali u Mulungu yakangalilaga hamba si yehwesaga zo wubi we wanhu, 26 ninga alu, mwidaha lili yakwihoma no wubi we wanhu, ho yasume kulajila ze ling’ani yakwe. Na ku soko yiyo u Mulungu mweneco yakuwa kulajila vyono u mwene yo we ling’ani, na vyono yakumunoza munhu wo wose mono yamwihuwiye Yesu, ho yasume kuvumilwa nayo. 27 Hambi cosuma kwilumbila ya hayi? Hasina! Ku soko ya hayi? Hamba vyono cikuwufisiliza u wulajilize? Aa, ng’o, langa ku soko vyono cihuwiye. 28 Hambi u munhu nha kanozwaga yavumilwe hali Mulungu so wihuwilo, du, hamba si so kufisiliza u wuhile wo wulajilize. 29 Alu ma, u Mulungu yo Mulungu we Wayahudi du, hamba wa wanhu wose, sunga na wono si Wayahudi nhavivyo? Na katuti yo we wanhu wose, sunga na wono si Wayahudi nhavivyo. 30 Mulungu yo yumonga, nayo kowanoza i Wayahudi wavumilwe hali mwene so wihuwilo wawo, ne wanhu wono si Wayahudi nawo, so wihuwilo wawo. 31 Alu cikuwitumamila u Wihuwilo ho ciwuwembule u Wulajilize? Aa, ng’o, langa cikuwukamya u Wulajilize.
41 Alu colonga cici kuli za Abulahamu u sogo yetu? 2 Hono yiwe Abulahamu yanozwa ling’ani so metumo gakwe, yena zo kwilumbila. Ninga si kosuma kwilumba kuli Mulungu. 3 Hambi i Mandiko Gono Gelile gakutya wule? “Abulahamu yamwihuwila Mulungu, Nayo Mulungu yakamuvumila kuwa we ling’ani.” 4 Mono yakwituma, kalipwaga musahala, no musahala wuwo si cipegwa, langa yo ling’ani yakwe. 5 Ninga kuli munhu mono si yakwitumbila imetumo gakwe mweneco, langa yamwihuwiye u Mulungu mono kawanenelaga iwabi, u Mulungu nayo kawulumbilizaga u wihuwilo wo munhu yuyo, no kumunoza yavumilwe hali mwene. 6 Na kuli ze nyemo yo munhu yuyo, mono u Mulungu yakumunoza ho yavumilwe nayo, hamba kulanga ze metumo gakwe, Dawudi yakutya, 7 “Wamoti wono waneneywe masutya gawo no wubi wawo wufunicizwe. 8 Yo mumoti munhu mono u Muwaha si yakuwukumbucila u wubi wakwe.” 9 Alu wumoti wuwu wuli muli wono walame du, hamba sunga na muli wono si walame? Ninga wuli sunga na kuli wono si walame nhavivilya. Hambi nha cikutya, “Abulahamu yehuwila, nayo u Mulungu yakamuvumila no kumutya yali ling’ani.” 10 Alu Abulahamu yavumilwa lono yali yakali si nalama, hamba lono yali yakondya kwalama? Yavumilwa lono yali yakali si nalama, hamba si lono yali yakondya kwalama ng’o. 11 Abulahamu yalama hanyuma yayo, na mu walame wuwo, cali citanjilo cono cakangazaga vyono, u Mulungu yali yamuvumila vyono yali ling’ani, ku soko yo wihuwilo wakwe wono yali yena nawo, sunga na lono yali yakali si nalama. Holeka Abulahamu yaweza sogo wa wose wono, hamba wawe si walame, ninga wamwihuwiye u Mulungu no kunozwa ling’ani. 12 Nhavivyo kanyhi u mwene, yo sogo wa wose wono walame, ninga si vyono walame du, langa vyono wakuyityatya inzila yiyilya yo wihuwilo, yono no Sogo yetu Abulahamu yayityatya lono yali yakali si nalama. 13 U Mulungu yamwihuwiza Abulahamu ne zindelo zakwe, vyono yo kolowa muhala yinze. No wihuwizo wuwo, si wanozwa vyono Abulahamu yawitumaga u Wulajilize, ng’o, langa vyono yehuwila, yakavumilwa kuwa ling’ani. 14 Hambi hono yiwe wono wopegwa u wihuwizo wo Mulungu wo wawo du wono wakuwituma u Wulajilize, alu haco u wihuwilo waweza wusina cambuzi co cose, hamba no wihuwizo wo Mulungu, waweza si cinji kanyhi. 15 Hambi u Wulajilize nha wukozaga yikuwo, ninga hono hawe hasina u Wulajilize, hasina kanyhi hamba wusutye. 16 Ku soko yiyo holeka, inghani yiyi yili mu wihuwilo, na holeka no wihuwizo wuwo wuli so wanhu wose, si kuli walya du wono wakuwituma Wulajilize, langa wuli na kuli walya wono wakuwumipa so wihuwilo nha vyono Abulahamu. U mwene yo sogo yetu sese wose. 17 Nha vyono Mandiko Gono Gelile gakulonga, “Nghuwika ho wuwe sogwe we zinghungugo nyinji.” No wihuwizo wuwo wo we mbeka hali Mulungu mono Abulahamu yamwihuwila. U Mulungu mono yakuwawumifya i wafu, na kanyhi kavitambulaga i vinhu vyono vili hasina, navyo vikuwa. 18 Ninga Abulahamu yehuwila kanyhi yaketumbila, kuli zono zali nghamu ku witumbile, nayo holeka yakawa sogwe we makungugo menji, nha vyono gakutya i Mandiko Gono Gelile, “U lulelo lwako, wowa wenji kotya zinyelezi.” 19 Yali mukombi mono yali yaficile kotya nha myaka yigana limonga, ninga u wihuwilo wakwe hamba si wacepuka, hamba yawe yali yamanyile vyono, u muwili wakwe wali kotya nha wufwiye, no mugolece wakwe Sala nayo yali mugumba. 20 Ninga Abulahamu yali yasina wukangamyanje ku so wihuwizo wo Mulungu, yakatuga vilungo ku soko yo wihuwilo, nayo yakamukumya u Mulungu. 21 Yali yamanyiye lukulu vyono, u Mulungu kosuma kuzifisiliza zono yehuwiza. 22 Holeka nayo Mulungu yakamuvumila vyono yali ling’ani. 23 Na lono yikulongwa vyono “Yamuvumila,” si yikulongwa kuli mweneco du. 24 Ne nghani yiyi yili na kuli sese nhavivyo mono camwihuwila u Mulungu mono yamuzukula Yesu, u Mutwa wetu, muli wafu. 25 U mwene yalavywa ho yawulagwe ku soko yo wubi wetu, kanyhi yakazukulwa, ase ho cisume kuvumilwa hali Mulungu.
51 Ale, vyono cakondya kunozwa, ho civumilwe hali Mulungu ko wihuwilo, holeka cilamuye nayo mu nzila yo mutwa wetu Yesu Kilisito. 2 So wihuwilo wetu, mwene yakacileta no kucinjiza mwi’hewa lyo Mulungu, mono alu mo cikuwumipila. Holeka cikwilumbila u witumbilo wono cina nawo, wo kuhanga mu lukumyo lo Mulungu. 3 Kanyhi si nhavivyo du, ninga cikusangalala nhavivyo sunga na mu magayo, akuno cimanyile vyono imagayo galetaga wukangalile, 4 u wukangalile nawo wuletaga wusikamywe, na wuwo nawo wuletaga witumbilo. 5 U witumbilo wuwo nawo si wosuma kucikoza cevu, hambi u Mulungu, nha yakondya kucijidila u wendo wakwe mu zinhumbula zetu, mu nzila yo Muhe Mono Yelile mono capegwa. 6 Hambi ase lono cali cikali cisoceye, ivilo vyali kufika, Kilisito yakacifwila ase co wabi. 7 Hambi nha kukamu yunji yafwe so munhu we ling’ani, na lunji munhu kosuma kwijelela kufwa ku soko yo munhu muswanu. 8 Ninga u Mulungu yakangazize vyono mwene yacendile, hambi lono ase cali cikali wahodanji, Kilisito yakafwa ku soko yetu. 9 Alu vyono cakondya kunozwa, ho civumilwe hali Mulungu mu nzila ye sakami ya Kilisito, yili calinze, nha vyono kociponya mwi’kuwo lyo Mulungu. 10 Hambi ase lono cali cikali cili sili nayo, u Mulungu yakacilamulila mu wufwe wo mwanagwe. Naluno vyono cakondya kwilamula no mwene, yili calinze vyono coponywa so wumi wa Kilisito. 11 Kanyhi hamba si nhavivyo du, langa cikusangalalila muli Mulungu mu nzila yo Mutwa wetu Yesu Kilisito mono yacilamula no Mulungu. 12 Ale, vyono u wubi wenjilila kono’nze ko munhu yumonga, nawo wukaleta lifwa. Ne lifwa litandaye muli wanhu wose vyono wenha, hambi wose nha wetuma wubi. 13 Na lono u Wulajilize wali wukali si nawa, u wubi wali wuli mono’nze, ninga hamba nhavivyo, u wubi si wukumbucilwaga yaye lono hasina u Wulajilize. 14 Ninga ku wulawilila ha Adamu, sunga mwipango lya Musa, ilifwa lyali liwatemile, sunga na awalya wono si wetuma wubi nha vyono yetuma Adamu, u wubi wo kumubeza u Mulungu. Nayo Adamu, yali hwani ya ayulya mono kolokuza hanyuma. 15 Ninga ho wuli wisimajile; vyono i lihewa lyo Mulungu si linha u wubi wa Adamu. Ku soko hamba yiwe so wubi wa munhu yumonga wukaleta lifwa kuli wanhu wose, ninga so lihewa lya munhu yumonga yo Yesu Kilisito, u Mulungu yawenjifizya iwanhu wose ilihewa ne vipegwa vyakwe. 16 Ninga kowuli wisimajile mu cipegwa co Mulungu, no wubi wo munhu yuyulya yumonga. Hambi lono u munhu yumonga yali yakondya kusutya, u Mulungu yakalavya wuling’anizi, ninga so masutya ga wanhu wenji, u Mulungu yakawapela icipegwa cakwe co kuwanenela. 17 Na mbeka, ku soko yo wubi wa munhu yumonga, ilifwa likawa kutema, ku soko ya yuyo umunhu yumonga. Ninga yili calinze vyono yono yetuma yuyo munhu yumonga, Yesu Kilisito, co ciswanu cicizize. Na wose wono wakulibocela ilihewa lyo Mulungu ko winji, no kwilamula nayo, wolotema mu wumi mu nzila ya yuyo yumonga, Yesu Kilisito. 18 Ale, nha vyono lisutya lyo munhu monga lyaleta wuling’anizwe kuli wanhu wose, na nhavivyo, ilitumo limonga lye ling’ani, likuwapela wulelele no wumi. 19 Nha vyono iwanhu wenji waweza wanya wubi, ku soko yo wula cihuliko ca munhu monga, ale nhavivyo, ne wenji wonozwa wavumilwe hali Mulungu, ku soko ye cihuliko co munhu monga. 20 U Wulajilize waza, wusutye ho wucile, ninga u wubi waza konjezeka, ilihewa likonjezeka muno muno. 21 Nha vyono ivilungo vyo wubi, viletaga lifwa, navyo ivilungo vye lihewa viletaga wiling’ano, na kundumilizo, wumi we cibitilila mu nzila ya Yesu Kilisito u Mutwa wetu.
61 Alu citye nhawule? Cijendelele ne mikalile yo wubi, ho lihewa lyo Mulungu lyonjezece? 2 Aa, ng’o! Ase cakondya kufwa kuli zo wubi, alu ho cojendelela kanyhi nhawule kwikala mu mikalile yo wubi? 3 Hambi nha mumanyile, vyono ase wose mono cabaputizwa, no kulunzwa na Kilisito Yesu, cabaputizwa no kwilunza ne lifwa lyakwe. 4 Holeka calunzwa ne lifwa lyakwe, lono cabaputizizwa, cikazikanwa nayo, nha vyono Kilisito yazukulwa muli wafu ko lukumyo lo Sogo yo munhu, ale nhavivyo nase, ceze kujendela mu mikalile mipya. 5 Hambi nase hono ciwe cilunzize nayo mwifwa nho mweneco, cokwilunza nayo nhavivyo mu wuzukulwe mu wafu nho mweneco. 6 Cimanyile vyono, u munhu wetu muhuma, vyatumbikanwa hamonga na Kilisito, u muwili wo wubi ho wuhodangwe, ho cilece kuwa kanyhi wawanda wo wubi. 7 Hambi u munhu mono yafwiye, nha yakondya kuwuswa mu vilungo vyo wubi. 8 Holeka hono ciwe cakondya kufwa hamonga na Kilisito, cihuwiye vyono cowumipana nayo kanyhi. 9 Hambi nha cimanyile vyono Kilisito yakondya kuzukulwa muli wafu, hamba si kolofwa kanyhi, ilifwa lisina vilungo kanyhi kuli mwene. 10 Hambi vyono yafwa, kamonga du, u wubi wusina vilungo kanyhi kuli mwene, nalu yakuwumipa hamonga no Mulungu. 11 Holeka nanye nhavivyo, mwiwonaje nha vyono mufwiye kuli zo wubi, langa nha wono mukuwumipa hamonga no Mulungu, muli Yesu Kilisito. 12 Ale u wubi wulece kutema kanyhi mu miwili yenyu yono yifwizaga, muwe kuhulika imasulumizi gayo kanyhi. 13 Hamba mulece kuvilavya ivilunzwa vyenyu hamba cimonga, ho ciwe ciya co kwitumamilwa no wubi. Langa nyenye weneco mwiyilavyaje kuli Mulungu, muwe nha wanhu wono muzukuywe mu wafu, mumulavizyaje u Mulungu imitima yenyu yose, ku so wiling’ano. 14 Hambi uwubi nha si womutemenyi kanyhi, ku soko vyono si muli mu Wulajilize, langa muli mwi’hewa. 15 Alu cilonje citye wule? Citumaje wubi hongo, vyono si cili mu Wulajilize, langa mwi’hewa? Aa, ng’o. 16 Mumanyile vyono, hono mwiyilavye nyo weneco kuli yunji, no kuwa wawanda wakwe, na mbeka mukuwa wawanda wa yuyo, hono muwe wawanda wo wubi, ndumilizo yayo wufwe, na hono wuwe wawanda we cihuliko, ndumilizo yayo, mukunozwa ho muvumilwe hali Mulungu. 17 Ninga, hamba yiwe mwali muli wawanda wo wubi baho katali, ninga alu, nghumulumba u Mulungu vyono, mwahulika no kwibata zose zono mwejizwa no kuzibocela. 18 Mwawopolelwa kulawa mu vilungo vyo wubi, mukawa wawanda wo wiling’ano. 19 Ahano nghulonga imilonjele ye wanhu, so wusocele wenyu nyenye weneco. Ninga nha vyono lululya, mweyilavya nyenye weneco ho muwitumamile wavu no wuhodanji wo wavu, ale, alu kanyhi vyo mwiyilavyaje nhavivyo nyo weneco, muwitumamile uwiling’ano, ku so wele. 20 Hambi lono mwali mukali muli wawanda wo wubi, mwewonaga nha vyono si munojeye kuwa muli we ling’ani. 21 Alu mwatuga cambuzi mu cici, kuli zizo zono mukuziwonela cevu alu? Ku soko mudumilizo wa zizo, nha yifwa. 22 Ninga alu mwakondya kuwopolelwa ku wulawa mu vilungo vyo wubi, alu mwaweza wetumami wo Mulungu, ne cambuzi cono mwina naco alu, wo wele, no mudumo wayo, wo wumi we cibitilila. 23 Hambi u musahala wo wubi nha yifwa, langa icipegwa cono yakulavyo Mulungu, wo wumi we cibitilila mu wilunza na Yesu Kilisito u Mutwa wetu.
71 Wandugu zangu, nitumbiye vyono muzimanyile zizi, hambi nha nghulonga na wanhu wono wawumanyile wulajilize. Vyono u Wulajilize, wumutemile u munhu, mu vilo vyakwe vyose vyono yakali mumi. 2 Nha cinji, u mucekulu mutolwa, nha yawopigwe mu wulajilize no mulume wakwe, mu vilo vyose vyono u mulume wakwe yakali mumi, ninga u mulume wakwe hono yafwe, hodu u wulajilize wa kuli mulume wakwe si womutema kanyhi u mucekulu yuyo. 3 Langa umucekulu yuyo hono wekalane no mulume yunji lono umulume wakwe yakali mumi, kocemwa musenyha, ninga hono umulume wakwe yawe yakondya kufwa, umucekulu yuyo si kowa yatemigwe kanyhi no wulajilize, na hono yatolwe no mulume yunji, hamba si kocemwa musenyha yaye. 4 Ale nanye wandugu zangu, ku lubavu lo Wulajilize, nanye nhavivyo mwakondya kufwa, vyono anye muli vilunzwa vyo muwili wa Kilisito, alu mwaweza muli wakwe, u mwene mono yazukulwa muli wafu, ho cisume kwikala imikalile yono yina cambuzi mu wu mwitumamila u Mulungu. 5 Hambi lono cekalaga mu mikalile ye cimunhu-munhu, uwusulumizi wubi wono wazizaga mu Wulajilize, nha wetuma mulimo mu miwili yetu sunga ko ku wulelela lifwa mikalo. 6 Ninga aluno cili welecele, si ciwopigwe kanyhi no Wulajilize, vyono cakondya kufwa kuli lubavu lwe nghani yiyilya yono yikacinoza ase ho ciwe wawanda. Alu cikwitumila imikalile mipya yo Muhe, hamba si mu wuhuma wo Wulajilize wono wali wandicigwe. 7 Wulenyi, cosuma kutya Wulajilize, wubi? Ng’o si wubi yaye! Ninga hali hawe hasina Wulajilize, ane si nali niwumanye wubi vyono co cici. Hamba si nali manye u wusulumizi wubi co cici, hono Wulajilize wali wuwe si wuteye, “Wulece kusulumila.” 8 Ninga naza kulihulika ililajilizo lilyo, baho uwubi ho wukatujila icilejeho co kwitumila imawala gose go wusulumizi muli’ne. Hambi hono hasina Wulajilize, u wubi wukuwa co cinhu cono cifwiye, 9 nane ha mwamulizo, nekalaga mumi hono hasina Wulajilize, ninga ililajilizo lyali lyeza kuza, uwubi wukawumipa, 10 ane no mweneco nghafwa. U mulimo we lilajilizo wali kuleta wumi, ninga kuli ane likaleta wufwe. 11 Hambi wubi nha wukacituga icilejeho cono caziza mwilajilizo lilyo, wukanghonga no kumbulaga. 12 Holeka Wulajilize weneco welile, sunga ne lilajilizo lyeneco nalyo lyelile, kanyhi lili ling’ani, kanyhi, yiswanu. 13 Alu wo wutya, cico iciswanu, hongo lyawa yifwa kuli’ne? Aa, ng’o, langa yili nhavi, uwubi ho wijele calinze vyono wubi, wuketumamila acilya iciswanu ho liwe lyo yifwa lyangu. Ninga uwubi wukelajila vyono wubi muno, mu nzila ya lilyo ililajilizo. 14 Cimanyile vyono, Wulajilize wo we cinya muhe, ninga ane nili wa mu muwili, muguzwa mu wuwanda wo wubi. 15 Hamba si niyimanyaga yono nghwituma, ku soko yono nghuyisaka niyitume, yo si nghwituma, langa cicilya cono nicisulile, co nitumaga. 16 Alu, hono niwe nghwituma zono si nghuzisaka, wo wutya, nghulumba vyono u Wulajilize kumbe wuswanu. 17 Alu kumbe si nene mono nghwituma nhavivyo, langa wo wubi wono wikalaga muli nene. 18 Manyile vyono mugati yangu, musina yinji yo yose swanu, hambi ane nha nili munhu du. Ku soko vyono, hamba niwe nghusaka kunoza nghani swanu, si nosuma kwituma. 19 Ku soko vyono hono, nghusaka kwituma yiswanu yono nghuyisaka, hobaho nghuyituma yimbi yono si nghuyisaka. 20 Holeka kumbe vyono nghwituma zono zisimajiye na vyono nghusaka, wo wutya yo si nene mono nghwituma zizo, langa wo wuwo wubi wono wuli muli nene. 21 Holeka nakondya kumanya vyono zinha, vyono ane nghusaka kwituma swanu, ninga kumbe yiyilya yimbi yono si nghuyisaka, yo nghwituma. 22 Holeka ane mu nhumbula yangu, nghulisangalila ililajilizo lyo Mulungu. 23 Ninga nghuwona, vyono ko wuli wulajilize wunji mu vilunzwa vyangu, wono vikulewana no wulajilize wa mu mahala gangu, wuwo wukunoza niwe muwanda wo wulajilize wo wubi, wono wukwituma mulimo mu vilunzwa vyangu. 24 Waco no muciwa nene! Alu mono komhonya mu muwili wuwu wono wukunhegula kwifwa, nani mbi? 25 Ninga, u Mulungu yalumbwe, mono yakusumila, muli Yesu Kilisito Mutwa wetu. Ale nhavivyo vyo ninha, vyono nene no mweneco mu mahala gangu, nghuwitumamila u Wulajilize wo Mulungu, ninga mu muwili, nghuwitumamila u wulajilize wo wubi.
81 Alu nhondo hasina wuhoswe kuli walya wono mu mikalile yawo, wakondya kwilunza na Kilisito Yesu. 2 Hambi uwulajilize wo Muhe, wono wuletaga wumi so wilunza na Kilisito Yesu, nha wanghomboza ku wulawa mu wulajilize wo wubi na we lifwa. 3 U Mulungu yaketuma, yono u Wulajilize si wasuma kwituma so wusocele wo munhu. U Mulungu yakamutuma u mwanagwe, mu hwani yono yiling’aniye no muwili wetu ase co wanyo wubi, ho vidome no wubi, na so muwili wuwo, yakawusuma u wubi. 4 Nayo Mulungu yakanoza nhavivyo, wiling’ano wo Wulajilize, wufisilizizwe lukulu muli sese mono cili womi, si mu vilungo vye cimunhu-munhu, langa mu vilungo vyo Muhe. 5 Hambi wono wekalaga imikalile ye cimunhu-munhu nha watemigwe ne mahweso ge cimunhu-munhu. Ninga wono wekalaga mu mikalile yo kutongwa no Muhe Mono Yelile, watemigwe ne mahweso go Muhe. 6 Imahweso ge cimunhu-munhu, galetaga wufwe, langa imahweso go Muhe, galetaga wumi no mulamu. 7 Hambi mono yatemigwe ne mahweso ge cimunhu-munhu, nha vili sili no Mulungu, si kawuhulikaga u wulajilize wo Mulungu, hamba si kosuma kuwuhulika yaye. 8 Ne wanhu wono wakutyatya i mikalile ye cimunhu-munhu, si wosuma kumwendeza u Mulungu. 9 Ninga anye, si muli mu mikalile ye cimunhu-munhu, langa mu mikalile yo Muhe, hono u Muhe wo Mulungu yakwikala muli nyenye. Ninga yunji wo wose mono yasina Muhe wa Kilisito, yuyo si wakwe Kilisito. 10 Ninga hono Kilisito yawe yali muli nyenye, hamba miwili yenyu yifwe ku soko yo wubi, ninga kuli ’nye u Muhe, wo wumi, vyono mwanozwa muwe muvumiywe hali Mulungu. 11 U Muhe wo Mulungu, mono yamuzukula Kilisito mu wafu, hono yekale muli nyenye, yuyo mono yamuzukula Kilisito mu wafu, koloyiwumifya miwili yenyu yono yifwizaga, so Muhe wakwe mono yekaye muli nyenye. 12 Ale wandugu zangu, cina mugawa, ninga si cikudaywa ho cikale mu mikalile yo wuwe wetu we cimunhu-munhu. 13 Hambi hono mwikalilaje zo muwili, mbeka mofwa. Ninga ku Muhe, hono muwulaje imetumo genyu imabi, ale mowumipa. 14 Hambi wose wono watongwaga no Muhe wo Mulungu, wawo nha wo wana wo Mulungu. 15 Hambi u Muhe mono mwamubocela, nha si Muhe mono komunozenyi muwe wawanda kanyhi, no kumuwicenyi mu woga, ninga mwamubocela u Muhe mono yakumunozenyi anye, ho muwe wana wo Mulungu, na mu vilungo vyo Muhe yuyo, nase cosuma kumucema u Mulungu, “Aba” wo wutya, “Baba.” 16 U Muhe mweneco vikuhomelelana no muhe wetu, vyono ase cili wana wo Mulungu. 17 Holeka vyono ase cili wana wo Mulungu, cawubocela uwumoti wose wo Mulungu wono yawawiciye iwanhu wakwe, kanyhi cohanga uwuhazi wuwo hamonga na Kilisito, hambi hono cihanje uwugaye wakwe Kilisito, cohanga kanyhi no lukumyo lwakwe. 18 Hambi nha nghuwona vyono magayo ga lulu si nghani yaye, hono cigaling’anize no lukumyo lono lologubulilwa kuli’se. 19 Hambi iviwumbwa vyose, nha vikulanjilila muno, u Mulungu yawalajile calinze iwanagwe. 20 Hambi iviwumbwa nha vyawikwa mu wuwe wo wula vilungo, si vyono vyendile vyeneco, ninga vikawa nhavivyo, ku so wuhile wo Mulungu. Ninga hamba nhavivyo, ho wuli witumbilo. 21 Hambi iviwumbwa vivyo navyo, nha vyoloponywa mu wuwanda wo wuhodanjice, vikuhanga u welecele wo lukumyo, lwe wana wo Mulungu. 22 Hambi nha cimanyile vyono, sunga lulu iviwumbwa vyose vikulila mu wusungu, kotya wo kulela mwana. 23 Hamba si viwumbwa vivyo vili wene du, langa sunga na sese mono cina u Muhe, mono yo cipegwa cilongozi muli vipegwa vyo Mulungu, sunga na sese co weneco cikulilanzika mu zinhumbula zetu, akuno cikulanjilila kunozwa wana wo Mulungu, no wukombozwe wo muwili wetu. 24 Hambi nha caponyezwa witumbilo, ninga uwitumbilo wono wuwonaga, si witumbilo. Hambi wa hayi mono ketumbilaga icinhu cono yawene? 25 Ninga hono cikucitumbila i cinhu cono cikali si naciwona, baho cikucilindila wukangalile. 26 Nhavivyo no Muhe nayo yakucitaza mu wusocele wetu. Hambi nha si cimanyile vyono yicinojeye kulomba, ninga u Muhe mweneco, yakuwa kucilombela kuli Mulungu, ko wulilanzice no wukalale si wakulonga. 27 Nayo u Mulungu mono kawonaga sunga mo mugati mu zinhumbula ze wanhu, yalimanyile ilihweso lyo Muhe yuyo, hambi u Muhe yuyo, nha kawalombelaga iwanhu wo Mulungu mu wuhile wo Mulungu. 28 Kanyhi cimanyile vyono, muli zose, u Mulungu ketumanaga no kumalila hamonga na wose wono wamwendile, nha cinji, wawalya wono yawacema nha vyono yali yehwesize. 29 Hambi wawo wono yawahagula ku wulawa mwamulizo, wawa kanyhi yawasiwanula, ho wehwane no Mwanagwe, u mwana nayo, ho yawe mulongozi muli wanduguze wenji. 30 Holeka u Mulungu yakawacema wawalya wono yali yawasiwanula, na wawo wono yawacema, yakawanoza wavumilwe hali mwene, na wawo wono yawanoza ho wavumilwe hali mwene, kanyhi yakawakumya. 31 Hambi lu muli zizi, ho colonga citye wule kanyhi? Hono u Mulungu yali ku lubavu lwetu, alu nani kanyhi mono kocipingapinga? 32 U Mulungu mono si yamutetela u Mwanagwe we ciwene, langa yakamulavya ku so sese wose. Alu hono yetuma nhavivyo, wule, si kocipela ne ziswanu zose? 33 Alo nani mono komusonjezenyi mo wahagulwa wo Mulungu? U Mulungu mweneco yo yakuwa kumuwusizenyi masutya! 34 Alo nani mono komuhosenyi? Hasina! Hambi Kilisito nha yo yafwa, kanyhi yakazuka muli wafu, na kanyhi yekaye ku muwoko wo kulume wo Mulungu. Nayo yakucilombela. 35 Hambi nani lo, mono kosuma kucitemanula no wendo wa Kilisito? Alo wugazice, hamba wugaye, hamba wugazwe, hamba nzala, hamba wusawuce, hamba zimbali, hamba wuwulagwe? 36 Nha vyono i Mandiko Gono Gelile gakulonga gakutya, “Ku soko yako, cidomile ne lifwa cilo ne misi. Cikutendelwa nhe zingholo zo kuwulagwa.” 37 Ninga muli zizi zose, cikutuga wusume wuwaha muno, ko wutazi wakwe mwene mono yacenda. 38 Hambi nha manyiye lukulu vyono, hasina cinhu cono cosuma kucitemanula mu wendo wakwe, hamba lifwa, hamba wumi, hamba wamalayika, hamba wawaha, hamba vilungo vinji vya ku wulanga, hamba zono zikwijela lulu, hamba zono zolowa hanyuma, 39 hamba iyinze ya kucanyha, hamba ya hasi muno. Hasina ciwumbwa cinji cose, cono cosuma kucitemanula mu wendo wo Mulungu, wono wuli muli Kilisito Yesu u Mutwa wetu.
91 Nghulonga mbeka, nakondya kwilunza na Kilisito, nane si nghulonga wulambi. Iciselinji lono cikutongwa no Muhe Mono Yelile, cikunghangaziza inghani yiyi nhavivyo. 2 Nghusaka kutya nhavi. Ninga wukalale wuwaha, no wusungu si wakulonga, mu nhumbula yangu, ku soko ye wanhu wangu, wono cili sakami monga na nene! 3 Hono yali yiwe so cambuzi cawo, nali nyende niwe mulijitwe, no kusiwanulwa na Kilisito. 4 Wawo wo wanhu wa Isilayeli, wono u Mulungu yawasiwanula wawe wanagwe, nayo yakawapela no lukumyo lwakwe, vikalagana nawo, yakawapela lilajilizo lyakwe, wihuwilo we mbeka no wihuwizo wakwe. 5 Wene wo wezukulu we wakoko, nayo Kilisito ku lubavu lo wunhu wakwe, yalawilila mu mbeyu yawo. U Mulungu mono yatemile muli vyose, yalumbwe cibitilila, Heya. 6 Ninga si vyono nghutya, uwihuwizo wo Mulungu wuwelile, hambi nha si wanhu wose wa mu Waisilayeli, wono wo wahagulwa wo Mulungu. 7 Hamba si wose we mbeyu ya Abulahamu, wanagwe we mbeka. Langa nha vyono gakulonga i Mandiko Gono Gelile. “Muli Isaka mo yolocemelwa imbeyu yako.” 8 Wo wutya, si wana wo muwili wo wana wo Mulungu aa, langa wawalya du, wono waleleywe mu cilagane co Mulungu, wo wocemwa wanagwe. 9 Hambi icilagane ceneco nha coci. “Nolokuziza kwinha nhavivi, nayo Sala kolosawa mwana wa cilume.” 10 Ninga si yiyo du, langa na Labeka nayo, yatuga wana we metundu kuli sogo yawo yumonga, yo Isaka u Sogo yetu. 11 Ninga ho Mulungu yejele vyono yena welecele wo kuhagula, na lono wawalya iwana we metundu wakali si nalelwa, na lono wakali si namanya kuhagula iziswanu ne zimbi. 12 Labeka yalonjelwa vyono, u mwana mulongozi komwitumamila ayulya mono kotyatya mu nyuma. Holeka u wuhaguzi wo Mulungu, wuwezaga nha vyono yakuhila mweneco, hamba si metumo ga munhu. 13 Nha vyono gakulonga i Mandiko Gono Gelile, “Namwenda Yakobo, ninga Esawu namusula.” 14 Hambi cilonje ya hayi? Alu u Mulungu yasina iling’ani? Aa ng’o! 15 Hambi nha yamulonjela Musa, “Nomuwonela lusungu munhu wo wose mono nghusaka kumuwonela lusungu, kanyhi nomunenela munhu wo wose mono nghusaka kumunenela.” 16 Holeka zose zili mu lusungu lo Mulungu du, hamba si zili mu wuhidimbale wo munhu, hamba si zili mu wuhile wo munhu. 17 Hambi i Mandiko Gono Gelile nha gakulonga nhavi kuli Falawo, “Nakunoza wuwe mutemi, ho vilungo vyangu vimanyicile muli gwegwe, ne litagwa lyangu limanyice kononze kose.” 18 Holeka yili calinze, vyono u Mulungu kamuwonelaga lusungu munhu wo wose mono mweneco du yakusaka kumuwonela lusungu, na hono mweneco yasace kumunoza munhu yawe yali cibede, kanozaga nhavivyo. 19 Lunji kombuza wutye, “Alu hono zili nhavivyo, u Mulungu kosuma nhawule kumuhosa munhu? Alu nani ’mbi mono kosuma kuwimila u wuhile wakwe?” 20 Alu agwe go munhu, wuli nani gwegwe ho wijelele kumupitula u Mulungu? Wule, nyungu nayo ma, yosuma kumuwuza cinji mono yayiwumba yikutya, “Nhawule wukamumba nhavivi?” 21 U muwumbi kalitumamilaga ililongo nha vyono yakusaka mweneco, yadahile kuwumba nyungu nyejete mwi’bilingwa limonga, yimonga so witumilwe we lilumbo, ne nyagwe nayo so witumilwe wono si we lilumbo. 22 Nhavivyo vyo yinha kuli Mulungu. Yakasaka yalilajile ilikuwo lyakwe, no kuvimanyiza ivilungo vyakwe. Ninga yakawa mukangalizi muno, yakuwakangalila walya wono wali yo soko ye likuwo lyakwe, wono wali wanojeye wongomezwe. 23 Yakasaka kanyhi kuwulajila u winji wo lukumyo lwakwe, lono yacijidila ase mono cali yo soko yo lusungu lwakwe, ase mono yali yakondya kuciwikaniza ho cilubocele u lukumyo lwakwe. 24 Vyono ase yo sese mono cacemwa nayo, si vyono kulawa muli Wayahudi du, langa sunga ku wulawa mu wono si Wayahudi yaye. 25 Hambi nha vyo yakulonga mu citabu ca Hoseya: “Nolowacema, ‘wanhu wangu,’ Wono si wali wanhu wangu. Nayo ‘Mwendece,’ mono si yali mwendece! 26 Na hono hatezagwa ‘Si muli wanhu wangu!’ Baho wocemwa I Wana wo Mulungu mumi!” 27 Nayo u muwizi Isaya, yakumulonjela Isilayeli yazozize, yakutya, “Iliwalo lye wanhu wa Isilayeli, hamba liwe kotya musawawa wa mwi’lenga, ninga wacefu du wono woloponywa, 28 hambi u Muwaha nha si koleka kuyileta mbela i ning’aniza yakwe yono yikwilaniciye kuli yinze yose.” 29 Nha vyono Isaya yalonga ha mwamulizo, “Hono u Muwaha mono yali vilungo, yali yalece kucisigaziza wanji wa muli wanhu wa Isilayeli, mhali cakondya kuwa nha Sodoma, mhali cawa kotya Gomola.” 30 Hambi colongaci kanyhi? Yili nhavi: iwanhu wono si Wayahudi wono si wepiganza kuwulondola u wuvumilwe hali Mulungu, wanozwa wavumilwe hali Mulungu mu nzila yo wihuwilo. 31 Ninga i wanhu wa Isilayeli wono walondolaga u wulajilize, wono wuletaga u wuvumilwe hali Mulungu, si wawutuga. 32 Ku soko ya hayi? Ku soko i wene wali wetumbiye metumo gawo, siwetumbila u wihuwilo. Wakekobala mu libwe lyo wikobale, 33 nha vyono gakutya i Mandiko Gono Gelile: “Langa ta, nghuwika mu Sayuni, libwe lyo wikobale, Ne litalawe lyono lyowagwisa! No munhu mono komwihuwila yuyo mono lyo libwe lilyo, yuyo si kolokozwa soni.”
101 Nye wandugu zangu, nghulanjilila kanyhi nghuhila mu nhumbula yangu, wawo wanyawusi wayangu waponywe. Kanyhi si nghudila kuwalombela kuli Mulungu. 2 Hambi nha nghuwahomelela vyono, wena uwuhidimbazi wo kumulondola u Mulungu, ninga uwuhidimbazi wawo, si wuli mu wumanye we mbeka. 3 Hambi nha si wamanya vyono u Mulungu kawanozaga wanhu, ho wavumilwe hali mwene, wene wakajela kwinozeza nzila yawo weneco, holeka si wasuma kuyivumila inzila yiyo yo Mulungu, yono yowanoza ho wavumilwe hali mwene. 4 Hambi u wuze wa Kilisito, nha wo mudumo wo Wulajilize, ho wose wono wehuwiye wavumilwe hali Mulungu. 5 Musa yandika zizi zo munhu mono kovumilwa hali Mulungu so kuwituma u Wulajilize, yakatya; “U munhu wo wose mono kokwituma nha vyono u Wulajilize wukutya, yuyo kowumipa.” 6 Ninga mu wuvumilwa hali Mulungu so wihuwilo, i Mandiko gakutya nhavi, “Wulece kutya mu nhumbula yako. Nani mono konanuka sunga ko ku wulanga?” (wo wutya, wukumutimya Kilisito hasi), 7 “Hamba wulece kutya, Nani mono kotima sunga ku ku wuninyina?” (wo wutya, wukumwinula Kilisito muli wafu.) 8 I Mandiko Gono Gelile gakutya nhavi: “Inghani yo Mulungu yili behi nagwe, yili mu mulomo wako na mu nhumbula yako,” yo nghani yo wihuwilo yono ciganulaga. 9 Hono wuvumile ko mulomo wako, vyono Yesu yo Muwaha, na hono wihuwile mu nhumbula yako, vyono u Mulungu yamuzukula muli wafu, kupona. 10 Hambi nha cikwihuwila mu nhumbula, no kunozwa ling’ani no Mulungu, na kanyhi cikuvumila kwe milomo yetu no kuyituga mhonelo. 11 I Mandiko Gono Gelile gakutya, “Muli wose mono kumwihuwila, si kolokozwa soni.” 12 Inghani yiyi yili so wose, na hasina wisime kuli Wayahudi na kuli wono si Wayahudi, hambi u Muwaha yuyo yumonga, nha yo Muwaha wa wose, nayo mucemezi muno kuli wose wono wakumulomba. 13 Hambi I Mandiko Gono Gelile nha gakutya, “Muli wose mono kolicemeleza ilitagwa lyo Muwaha kopona.” 14 Hambi, ho womucemeleza nhawule mono wakali si namwihuwila? Kanyhi, ho womwihuwila nhawule mono wakali si namuhulika? Kanyhi, ho wozihulika nhawule izinghani zakwe hono hasina u muganuzi? 15 Kanyhi, iwanhu ho woganula nhawule hono walece kutumwa? Nha vyono gakutya i Mandiko Gono Gelile, “Yo nghani yono yikwendeza muno, yo wuze wa wono wakuluganula u Luganuzi Luswanu.” 16 Ninga hamba nhavivyo, si wose wono walubocela u Luganuzi lulo Luswanu. 17 Hambi na Isaya nha yalonga yakatya, “Go Muwaha, nani mono yehuwila izinghani zetu?” Hambi u wihuwilo nha wulawaga mu wuhulice we nghani, wuhulice we nghani nawo wulawaga mu nghani ya Kilisito. 18 Ninga nghutya, alo si wayihulika inghani yiyo? Mbeka wayihulika, nha vyono gakutya i Mandiko Gono Gelile. “Ilizi lyawo lificile mono yinze yose, Ne zinghani zawo zificile sunga ko ku ndumo ye yinze.” 19 Kanyhi nghuwuza nghutya nhavi, Hongo yisumice iwanhu wa Isilayeli si wali wamanyile? Nayo Musa u mulongozi kupitula, yakutya nhavi, “Nomunozenyi muwawonele wivu iwanhu wono si nghungugo, Nomunozenyi muwawonele likuwo ilikungugo lye wanhu walele.” 20 Kanyhi Isaya yakulonga yasina woga, yakutya, “Wono si wanondolaga, wakondya kumbona, Nane nghelajila kuli wono si wakuwa kumbuza.” 21 Ninga kuli Isilayeli, yakutya, “Misi yose nghawagololela imiwoko yangu nghuwacemela u kwangu, I wanhu we cibede kanyhi wono wasina cihuliko.”
111 Alu nghuwuza nghutya, u Mulungu yawakumhila kutali iwanhu wakwe? Aa, ng’o. Hambi na nene nha nili Muisilayeli, we mbeyu ya Abulahamu, wo mulango wa Benyamini. 2 U Mulungu si yawakumhila kutali iwanhu wakwe wono yali yawasiwanuye kulawa na katali. Muzikumbuciye mwene za Eliya, vyono gakulonga i Mandiko Gono Gelile, mwipango lyono yamung’ung’ulicilaga u Mulungu, ku soko ye Waisilayeli. 3 “Gwe Muwaha, wawawulaga iwawizi wako, wawumwagula no wukumbicilo wako. Nane nasigala nili wene du, nawo wakusaka kumbulaga?” 4 U Mulungu yamupitula Eliya yakamutya nhawule? Yamutya nhavi, “Nisigazize wanhu elufu mupunghati, wono wakali si namuhemba Baali.” 5 Nhavivyo vyo yinha, sunga mwi’daha lili, wali baho wono u Mulungu yawasiwanula ku so lihewa lyakwe. 6 U wuhagule wakwe wukulawilila mwi’hewa lyakwe, hamba si ku soko ye metumo gawo. Hambi hono u wuhagulwe wakwe wali wuwe wuli mu wulanga imetumo ge wanhu, kwaco ilihewa lyakwe si lyali liwe yihewa lya mbeka. 7 Alu ma? Iwanhu wa Isilayeli, si wacituga cono walondolaga, langa iwahagulwa wo wacituga. Wanji wakanozwa kuwa wakamu. 8 Nha vyono gakutya i Mandiko Gono Gelile. “U Mulungu yazinoza izinhumbula zawo ziwe nghamu, Sunga nalu, si wakusuma kuwona kwe meso gawo. Hamba kuhulika kwe makutu gawo.” 9 Nayo Dawudi yakutya, “U wulilo wawo wuweze mutego wo kuwagwiza weneco, wagwe no kulipicizwa. 10 Ne meso gawo gatukuwazwe, walece kuwona. No kuwaleka weyinamizye mu wugaye nhondo zose!” 11 Nane nghuwuza nghutya, alu i Wayahudi wekobala ho, sunga wakajililila lukulu wose? Aa, ng’o, vyo si vinha! Langa ku soko yo wugwe wawo, imhonelo yiwaziza i wanhu wono si Wayahudi, i Wayahudi ho wawawonele wivu. 12 Holeka hono u wugwe wawo, wuwaletela we yinze wugoli wo wumoteswe wuwaha, ale nhavivyo wuwe wawo wo kuwa wasina i mikalile miswanu ye cimuhe, wuwaletela wumoteswe wuwaha iwanhu wono si Wayahudi. Holeka yili calinze muno, vyono wukwilanicile wawo, woleta uwumoteswe winji muno. 13 Ninga nghumulonjelenyi anye mono si muli Wayahudi, Vyono ane naweza nili mutumwa kuli wanhu wono si Wayahudi, nghwiyilumbila u witumami wangu, 14 ho sume kuwanoza i Wayahudi wayangu, wamuwonelenyi nyenye wivu, nane ho sume kuwaponya wayawo wanji. 15 Hambi hono yiwe u wulemwe wawo wukayiletela iyinze u wilamule no Mulungu, alu ho yowa wule mu cipango cono wovumililwa no Mulungu? Iwafu wolozuka! 16 Hono i cibegulwa cilongozi co mukate ciwe casiwanulwa, hodu, no mukate wose wasiwanulwa wakondya; nayo imilela yo mubici hono yiwe miswanu, ne manhambi gayo gawezaga maswanu nhavivilya. 17 Heya, ninga imanhambi ganji go muzeyituni wa mu mugunda gadumulwa, ne hanhu hayo, ilinhambi lyo muzeyituni wa mu mbago likalumbicizwa. Nanye mo wanhu mono si muli Wayahudi, yo nyenye mono lyo linhambi lilyo lyo muzeyituni wa mu mbago, aluno mukuhanga ivilungo ne mele, vyo muzeyituni wa mu mugunda. 18 Holeka mulece kuwabedegala awalya wono wadumuligwe nhe manhambi! Hamba muwe mwina inghani yo kwilumbila, ninga mweze kukumbucila vyono, yo si nyenye mo weneco, mono mukuyisikamya yiyo imilela, langa imilela yo yikumusikamyenyi anye. 19 Lunji kowa kutya, “I manhambi gapanyulwa, ane ho numbicizwe i hanhu hayo.” 20 Sawa, gapanyulwa ku soko yo wula wihuwilo, ninga agwe wimile ku soko yo wihuwilo wako. Ninga wulece kwilumba, langa wogope. 21 Hambi hono u Mulungu yawe si yawawonela lusungu i Wayahudi, wono wenha lye nhambi linghalaco, alu wukwihwesa vyono kokuwonela lusungu agwe? 22 Ale, weze kukumbucila vyono, u Mulungu muswanu kanyhi mukali. U mwene mukali kuli wono wagwa, ninga mwene muswanu kuli gwegwe, hono wujendelele mu wuswanu wakwe, hono si nhavivyo, nagwe kodumulwa. 23 Ne Wayahudi nhavivyo, hono wawulece u wuwe wawo wo kuwa wasina wihuwilo, wolumbicizwa kanyhi. Hambi u Mulungu nha yena wusume wo kuwalumbiciza kanyhi. 24 Nanye mo wanhu mono si muli Wayahudi ku cihuma, mwinha linhambi lyo muzeyituni wa mu mbago, ninga mwawuswa kuko, no kulumbicizwa mu muzeyituni wa mu mugunda, i hanhu hono si henyu ku cihuma. Ninga i Wayahudi ku cihuma, wo wenha u muzeyituni wa mu mugunda, na yowa nghani mhelu kuli wene, ku wulumbicizwe kanyhi mu mubici wuwo u wawo. 25 Wandugu zangu, nghuhila muyimanye imbeka yiyi yono hundikwe, ho mulece kwiwona nha muli we mahala. I cibede ce Wayahudi, cali ca cipango cidodo du, sunga kolo iwanhu wono si Wayahudi wamuziza u Mulungu. 26 Baho nhondo ho lyopona ilikungugo lyose lya Isilayeli, nha vyono i Mandiko Gono Gelile gakulonga. “U Muponyi kololawa mu Sayuni Kolowuwusa u wubi wa Yakobo. 27 Aci co cilagane cono nocinoza kuli wene Mu cipango cono nowuwusiza u wubi wawo.” 28 Ninga i Wayahudi, vyono wakululema u Luganuzi Luswanu lo Mulungu, waweza vili sili no Mulungu, ninga so cambuzi cenyu anye mo wanhu mono si muli Wayahudi. Ninga vyono wahagulwa no Mulungu, holeka wakali vyo wendece wo Mulungu ku soko ye walezi wawo. 29 Hambi u Mulungu, nha si kawonaga vyono vibi, lono yakondya kuwapela iwanhu ivipegwa vyakwe no kuwasiwanula. 30 Baho katali, nanye mono si muli Wayahudi mwali mwamubeza u Mulungu, ninga aluno mwakondya kulutuga u lusungu lwakwe, ku soko ye cibede cawo. 31 Na nhavivyo kanyhi, ku soko yo lusungu lono mwapegwa anye, i Wayahudi aluno weza kumubeza u Mulungu, ho nawo walubocele u lusungu lo Mulungu nhavivilya. 32 Hambi u Mulungu nha yawadindila wose ku cibede cawo, ho yasume kuwawonela u lusungu wose. 33 O, lecenyi u wugoli ne mahala no wumanye wo Mulungu, si wakulonga! Ne zining’aniza zakwe si za kulonga! Sunga ne zinzila zakwe si zimanyikaga yaye. Nha vyono gakulonga i Mandiko Gono Gelile. 34 “Hambi nani mono yasuma kulimanya i lihala lyo Muwaha? Hamba nani mono kosuma kuwa mulanjilizi wakwe? 35 Hamba lunji nani mono yamula kumupela cinji, nayo ho yagomolelwe kanyhi cinhu cico?” 36 Hambi i vinhu vyose nha vilawaga kwakwe, na vyose vikawa so vilungo vyakwe, na ku soko yakwe. U lukumyo lweze kuli mwene sunga cibitilila! Heya.
121 Holeka wandugu zangu, vyono u Mulungu yo wo lusungu lwinji, holeka nghumunenenyi ko mutima wangu wose, mwiyilavye nyenye mo weneco muwe likumbiko lyumi, lyelile, lyono likumunojeza u Mulungu. Na yiyi yo nzila yenyu yo kumuhembela mu wulunji. 2 Kanyhi mulece kwiga imikalile ya lulu ya mononze yiyi, langa u Mulungu yamupitulenyi mu zinhumbula zenyu ko kugapitula imahala genyu. Baho langa ho mosuma kuwumanya u wuhile wo Mulungu, no kuyizuka inghani yono swanu, yono yikumunojeza, kanyhi yono yikwilaniciye. 3 Ku soko ye lihewa lyo Mulungu lyono napegwa, holeka nghumulonjelenyi nyenye wose, vyono, mulece kwiwona nha muli cinji si nha vyono mwinha. Langa imahweso genyu, geze galing’aniciye cijelo co wihuwilo, nha vyono u Mulungu yamugawila munhu na cakwe. 4 U muwili wina vilunzwa vinji, ninga cimonga na mulimo waco. 5 Nhavivyo na sese, hamba ciwe cili wenji, ninga cili muwili monga muli Kilisito, na wose cili vilunzwa munhu na muyagwe. 6 Kanyhi, cina vipegwa vyono visimajiye, vyono linha ilihewa lyono capegwa. Na mono yena icipegwa co wuwile, yimunojeye yacitumamilaje mu nghango yo wihuwilo wakwe. 7 Nayo mono yena icipegwa co witumami, yimunojeye yetumame. We cipegwa co kwijiza, yeze mu wijizi wakwe. 8 Nayo mono yena icipegwa co kuwalanjiza iwanji, yanoze nhavivyo. Nayo mono yakumugawila u muyagwe muli cono yena naco, yanoze nhavivyo ko mutima muzelu. Nayo mono yapejigwe wulongola, yetumaje yahidimbaye. Nayo mono yakwituma nghani yo lusungu, yetumaje no luseko. 9 U wendo wenyu, wulece kuwa na wukonji wo wose. Muzisulaje izimbi, muzinamatilaje iziswanu. 10 Mweze mwiyendile nha Wakilisito, wana wa munhu yumonga, namo mu lukumyo, mweze kwamula kuwehweseza iwayenyu. 11 Mulece kuwuleka u wuhidimbazi wenyu, mumwitumamilaje u Muwaha no wusangalale mu zinhumbula zenyu. 12 No witumbilo wenyu wumuwicenyi na nyemo nhondo zose, mweze na ngola mu wugaye, kanyhi mweze kuswelelela mu wulombe nhondo zose. 13 Mweze kuwataza iwanhu wo Mulungu mu visakwa vyawo, mweze kuwabocela iwajenzi ko mutima muzelu. 14 Mumulombaje u Mulungu, yawalugutize wose wono wakumugazenyi, heya, mumulombaje yawalugutize, hamba mulece kuwalijita. 15 Musangalalane na wono wakusangalala, mulilane na wono wakulila. 16 Muweze no wuswanu wu wulya du, muli nyenye wose. Mulece kuwa wedunhumuzi, langa mukwejelwe kuli zo witume wo winenenyhezi. Mulece kwiwona nha mono mwina mahala kuciza. 17 Mulece kwiyilipiciza wubi na wubi, munhu na muyagwe. Mweze kwituma i ziswanu zono zinojeye hali wanhu wose. 18 Mu nghango vyono yisumice ku lubavu lwenyu, mwikalaje mwilamuye ne wanhu wose. 19 Mo wendece wangu, mulece kwilipiciza, langa mumulecelaje u Mulungu inghani yiyi, hambi i Mandiko Gono Gelile nha gakutya, “U mulimo wo kulipiciza wo mulimo wangu, yo nene du mono nolipiciza, vyo yakutya u Muwaha.” 20 Hamonga na zizo, i Mandiko kanyhi gakutya, “Ninga u mulugu wako hono yawe yadabuce, wumupelaje ndigwa, na hono yawe yakaluce, umupelaje yang’we. Hambi hono wunoze nhavivyo, nha komunoza yawone cevu muno, nha kotya mulundilwe makala go moto mu mutwe wakwe.” 21 Wulece kuvumila kusumwa no wubi, langa wuwusumilaje u wubi mu wuswanu.
131 Yimunojeye munhu wo wose, yaweze ne cihuliko kuli walongola wono wena u wulajilize mu Selekali, hambi u wulajilize wose nha wulawaga kuli Mulungu, nawo iwalongola wono wena uwulajilize, wawicigwe no Mulungu. 2 Na mono yakwisumaniza no wulajilize we walongola, yuyo yakupinga ililajilizo lyo Mulungu, nawo wono wakunoza nhavivyo, wakwiletela weneco wuling’anizwe. 3 Hambi wono watemile, nha si wakuwa kuwogofya iwanhu waswanu, langa iwanhu wabi. Holeka hono wuwe wukusaka wulece kumogopa munhu mono yena u wulajilize? Ale witumaje iziswanu, nayo kokulumba, 4 hambi u mwene nha mwitumami wo Mulungu, mono yakwituma u mulimo so cambuzi cako go mweneco. Ninga hono witume vibi, ale wogope, hambi nha mbeka, yena uwulajilize wo kulavya wulipicize. U mwene yo mwitumami wo Mulungu, umwene kalifisilizaga i likuwo lyo Mulungu, kuli wose wono wakwituma izimbi. 5 Holeka yinojeye kuwahulika iwalongola, wono wena u wulajilize, ninga si so wogopa ilikuwo lyo Mulungu ng’o, langa ku soko vyono ne ciselinji naco, cikusaka nhavivyo. 6 Holeka ku soko yiyo anye mulipaga kodi, ku soko vyono i walongola wawo, wamwitumamilaga u Mulungu, lono wawe wakufisiliza vyono yiwanojeye kwituma. 7 Mumupelaje munhu wo wose vye ling’ani yakwe, munhu we kodi, mu mupelaje kodi yakwe, nayo munhu we lilumbo mumupelaje lilumbo, lyakwe. 8 Mulece kuzijilwa na yunji wo wose cinhu co cose, langa mweze kuzijilwa u mugawa wo kwiyenda nyenye wose. Hambi mono yamwendile u muyagwe, nha kafisiliza u wulajilize. 9 Hambi imalajilizo gaga, “Wulece kusenyha, wulece kuwulaga, Wulece kusulumila,” sunga na ganji gose, gali mwilajilizo limonga, “Wumwendaje u muyago nha vyono wiyendile gwegwe go mweneco.” 10 Mono yamwendile u muyagwe, si kosuma kumunozeza vibi. Holeka mu wendo, mo wukufisilizizwa u wulajilize wose. 11 Hamonga na zizo, anye mo weneco, mumanyile vyono cili mwidaha lya hayi, alu co cipango co kusinhuka mu zinhongo, heya, imhonelo yetu luno, yili behi muno si nha lono cehuwilila. 12 Icilo ceza malika, no wusiku weza behi kwela, Holeka alu, cilecele lukulu kwituma imetumo ge citi, langa civwale ivitwalo vyo kwihomela mu wuzelu. 13 I mijendele yetu, yeze yina cogopo nha vyono yinojeye mu misi, cilece kuwa no wubugu no wugala wujimbi, si mwi’hede na mu wusenyha, si mu wugombane no wivu. 14 Langa u Muwaha Yesu Kilisito yaweze co civwalo cenyu, kanyhi mulece kwipiganziza u wusulumizi wenyu wo muwili, no kuwufisiliza.
141 Mosuma kumubocela kuli nyenye, u munhu mono yasoceye mu wihuwilo, ninga mulece kuwangana nayo kuli ze mahweso gakwe. 2 Hambi i wanhu nha wasutaniye, vyono yunji u wihuwilo wakwe, wakumukombola kulya cinhu co cose, ninga yunji mono yena u wihuwilo wono wusoceye, u mwene kalizaga mboga ze mahamha du. 3 No munhu mono kalizaga vyose, yalece kumubedegala ayulya mono si kalizaga vyose, nayo mono kalizaga mboga ye mahamha du, yalece kumuling’aniza ayulya mono kalizaga vyose, hambi u Mulungu nha yakondizye kumuvumila. 4 Hambi alu agwe wuli nani, mono kumuling’aniza u mwitumami wa yunji? Na hono yeme hamba hono yagwe, yo nghani yo Mutwawe, heya, kokwimywa no kusikamywa, hambi u Muwaha nha yadahile kumwimya. 5 U munhu yadahile kwihwesa vyono lizuwa linji lina nhunizo si nha lizuwa linji, munhu yunji kosuma kwihwesa vyono ivilo vyose viling’aniye. Ninga u munhu wo wose yatyatye nha vyono yakuwona mweneco mu mahala gakwe. 6 Mono yakulikumbucila lizuwa, yakulikumbucila ku soko yo kumukumya u Muwaha, nayo mono yakulya ndigwa yo wutunga, yakunoza nhavivyo so kumukumya u Muwaha, hambi nha yakumulumba u Mulungu. Nhavivyo mono si yakulya indigwa yo wutunga, yakunoza nhavivyo ku soko yo kumukumya Muwaha, nayo nhavivyo yakumulumba u Mulungu. 7 Hambi muli sese, nha hasina mono keyiwumipilaga mweneco, hamba hasina mono keyifwilaga mweneco, 8 Hambi hono ciwumipe, nha cikumuwumipilo Muwaha, hamba hono cifwe, cikumufwilo Muwaha, holeka hamba ciwumipe, hamba cifwe, cili wo Muwaha du. 9 Hambi Kilisito nha yafwa, kanyhi yakazuka, ho yawe Muwaha wa wose, iwomi ne wafu. 10 Alu so cici agwe wukumuling’aniza u muyago? Nagwe so cici lo wukumubedegala u muyago? Ase wose colokwima he ’goda lyo wuling’anizi lyo Mulungu. 11 Hambi i Mandiko nha gakutya, “Nha vyono ane nili mumi yakutya u Muwaha, munhu wo wose kofugamila, no munhu wo wose kovumila vyono yo nene u Mulungu.” 12 Holeka wose cololonga hali Mulungu munhu na zakwe. 13 Holeka cilece kwiling’aniza, langa ciyohaje ho cilece kuwa cikobazo hamba hadodo kuli muyetu, hamba kumupela soko yo kwituma wubi. 14 Mu wilunza hamonga no Muwaha Yesu, manyiye lukulu vyono, hasina cinhu cocose cono cisemunwa mu cihuma cayo, ninga hono munhu yehwese vyono cinhu co wutunga cisemunwa, hodu kuli mwene caweza cisemunwa. 15 Hono wumukalaze u muyago ku soko ye ndigwa yono wukulya, wo wutya imikalile yako si yikutongwa no wendo. Wulece kulumbila lukulu i ndigwa yako yiwe sokosoko yo kumwajiliza yunji, mono Kilisito yamufwila. 16 Holeka mulece kulumba i cinhu cono anye mukuwona ciswanu ho cibedegalwe. 17 Hambi wutemi wo Mulungu nha si wuli mu wulye no wung’we, langa wuli mu wiling’ano, no mulamu, ne nyemo mu Muhe Mono Yelile. 18 Na mono yakumwitumamila Kilisito nhavivyo, yakuwa kumwendeza u Mulungu, no kulumbwa ne wanhu. 19 Holeka yicinojeye cizibate nhondo zose izinghani zono ziletaga mulamu, na zono zikucitaza kwiyizenga sese wose. 20 Cilece kuwuhodanga u mulimo wo Mulungu, ku soko yo wiwanganile wa muli ze zindigwa. Ndigwa zose zelile, ninga si viswanu kulya indigwa yono yomunoza munhu yunji yagwile mu wubi. 21 Yili ciba kuleka kulya nyama, hamba kung’wa divayi, hamba kwituma nghani yo yose yono yosuma kumukobaza u nduguyo ho yagwe. 22 Holeka wukamise cono wihuwiye hagati yako no Mulungu wako. Yali ciba u munhu mono kolo yayidumula inghani yo kwituma, si yakucipingapinga iciselinji cakwe. 23 Ninga u munhu mono yakuwa no wukangamyanje kuli ndigwa yono yakulya, yuyo yakuhoswa hono yalye, ku soko ilitumo lyakwe lilyo, si lili mu wihuwilo ng’o. Na co cose cono si cili mu musinji wo wihuwilo, wo wubi.
151 Ale, holeka ase mono cili vilungo mu wihuwilo wetu, yicinojeye ciwataze wono wasoceye mu wihuwilo, ho wasume kulewana no wusocele wawo. Cilece kwiyendeza sese weneco du. 2 Yicinojeye ase wose, cimwendeze munhu na muyagwe mu wuswanu, ho nayo yasume kwima mu wihuwilo. 3 Hambi na Kilisito nha si yeyendeza mweneco, nha vyono gakutya i Mandiko, “I zimbi zose zono wakulongaga gwegwe, zikangwila nene.” 4 Hambi zose zono zandikwa, nha zandikwa ho zicijize ase, nase ho cituje witumbilo mu wukangalile, na mu wusindamice wono cikupegwa ne Mandiko gago Gono Gelile, ho ciwe no witumbilo. 5 Ale u Mulungu mono wo musinji wo wukangalile no wusindamice wose, yamupelenyi wimo wumonga mu hwani ya Kilisito Yesu. 6 Ho nanye wose mumukumye u Mulungu u Sogo yo Mutwa wetu Yesu Kilisito na nhumbula monga ne lizi limonga. 7 Holeka mwiyibocelaje nha vyono Kilisito yamubocelenyi nanye, ko lukumyo lo Mulungu. 8 Hambi nha nghumulonjelenyi vyono Kilisito yawetumamila Wayahudi, ho yawalajile u Wihuwilwa wo Mulungu, no wihuwizo wono u Mulungu yawapela walezi wetu ho wufisilizwe, 9 nawo iwanhu wono si Wayahudi, ho wamukumye u Mulungu, ku soko yo lusungu lwakwe. Nha vyono gakulonga i Mandiko Gono Gelile: “Ku soko yiyo nokulumbila muli wono si Wayahudi kanyhi nolwimba u lukumyo lwe litagwa lyako.” 10 Kanyhi i Mandiko gakutya: “Musecelele anye mo wanhu mono si muli Wayahudi. Musecelele hamonga ne wanhu wo Mulungu.” 11 Na kanyhi: “Anye wose mono si muli Wayahudi, mumulumbe u Muwaha, nanye mo wanhu wose mulumbenyi.” 12 Kanyhi Isaya yakutya: “Kolokwijela munhu mu lulelo lwa Yese nayo kolotema muli wanhu wono si Wayahudi nawo wolomwitumamila.” 13 Ale u Mulungu mono wo musinji wo witumbilo, yamumemyenyi inyemo yose, no mulamu wono wukulawa mu wihuwilo wenyu, u witumbilo wenyu ho wonjezece mu vilungo vyo Muhe Mono Yelile. 14 Wandugu zangu, ane no mweneco, manyiye lukulu vyono anye mo weneco mumemile u wuswanu, no wumanye wose, na kanyhi vyono mosuma kwiyilanjiza nyenye wose. 15 Ninga hamba nhavivyo, nimwandicilenyi na zinji zinji akuno sina woga mu baluwa yiyi, ho nimukumbucizenyi muli zinghani zinji. Nane noza nhavivyo ku so lihewa lyono napegwa no Mulungu, 16 ho niwe mwitumami wa Kilisito kuli wanhu wono si Wayahudi. Wo mulimo wangu we cikohani kuwaganulila u Luganuzi Luswanu lo Mulungu, ho wanhu we wono si Wayahudi wawe yikumbiko lyono likuvumilwa no Mulungu, likumbiko lyono lyezigwe no Muhe Mono Yelile. 17 Holeka vyono nelunza na Kilisito Yesu, nosuma kwilumbila u mulimo wangu ku soko yo Mulungu. 18 Si nosuma kwijelela kulonga nghani yinji yo yose, langa hono si inghani yiyo du, yono Yesu yetuma ko kunyitumamila nene, ho wanhu wono si Wayahudi wasume kuwa ne cihuliko. Nayo yaketuma zizino, mu nghani na mu metumo. 19 Mu vilungo vye vitanjilo na mu mezino, na mu vilungo vyo Muhe wo Mulungu. Holeka mu wupilima hanhu hose, ku wulawilila ku Yelusalemi sunga ku Iluliko, nghaluganula no kulukwiza u Luganuzi Luswanu lwa Kilisito. 20 No wuhile wangu, wali kuluganula u Luganuzi Luswanu ho hose, ihanhu hono ilitagwa lya Yesu likali nahulikwa, ho nize ndece kuzenga mucanyha yo musinji wa munhu yunji. 21 Nha vyono gakulonga i Mandiko Gono Gelile. “I wanhu wose wono wakali si naganulilwa izinghani zakwe, wolowona, Na wono wakali si nahulika, Wolokwizuka.” 22 Ku soko yiyo, nghemilwa kali kenji ku wuza kwenyu. 23 Ninga alu vyono nayikondya imilimo yangu kono zimbavu azino, na vyono kanyhi mu myaka minji, nali kuhila kuza kuko kwenyu, 24 nitumbiye kunoza nhavivyo lulu. Nali nyende nimuwonenyi, lono nili mu muhinzo wo kubita ku Hisipaniya, ho mumhele u wutazi wenyu so muhinzo wuwo, mwipango lyono nowa nakondya kusangalalana nanye. 25 Ninga kwaluno, nghali kubita ku Yelusalemi kuwetumamila iwanhu wo Mulungu kuko. 26 Hambi we makanisa ga Makedoniya na Akaya, nha wendezwa kuhanguliza sawo yawo, no kuwataza iwanhu wo Mulungu wono waciwa kuko ku Yelusalemi. 27 Weneco du wendezwa kunoza nhavivyo; ninga imbeka, awo wali mulimo wawo kuli wene. Hambi hono iwanhu wono si Wayahudi wakondya kuhanga u wumoti we cimuhe we Wayahudi, holeka yiwanojeye nawo luno, wawetumamile Wayahudi mu visakwa vyawo vyo muwili. 28 Nilaza kuwa nawukondya u mulimo wuwo, no kuwafisiza no kuwapela ivilavywa vivyo vyono vilavigwe ku soko yawo, ale baho ho nolokolela kuko u kwenyu, lono nghubita ku Hisipaniya. 29 Nane manyile vyono kolo nghuza kuko u kwenyu, nolomuletelenyi u wumoti wuwaha wa Kilisito. 30 Holeka wandugu zangu nghumunenenyi ku soko yo Mutwa wetu Yesu Kilisito, na ku soko yo wendo wono wukuletwa no Muhe, mulece kuleka kunombela kuli Mulungu. 31 Mulombe ho mhone muli awalya wono wali ku Wuyahudi, no witumami wangu kuko ku Yelusalemi, ho wusume kulumbwa ne wanhu wo Mulungu wono wali kuko. 32 Holeka hono u Mulungu yende, nosuma kuza kwenyu na mutima muzelu, ho nyhehe hamonga nanye. 33 Ale u Mulungu wo mulamu yawezane na nyenye wose. Heya.
161 Nyendile kumumanyizenyi zo lumbu lyetu Foyibe, u mwitumami we likanisa lye Kenkileya. 2 Mumubocelele muli Muwaha nha vyono yiwanojeye iwanhu wo Mulungu. Mumupelaje no wutazi wo wose wono kowusaka kuli’nye, hambi mweneco nha kawezaga mutazi wa wenji, kanyhi sunga na kuli nene no mweneco. 3 Muwalamusaje wa Pilisika na Akula iwetumami wayangu muli Kilisito Yesu. 4 Wene waketajila mu mbali ku soko yangu. Yiwanojeye kulumbizwa, ninga si na nene du, langa sunga ne makanisa gose ge wanhu wono si Wayahudi. 5 Kanyhi muwalamusaje we likanisa lyono litang’anililaga mu kaya yawo. U mulamu wangu wumuficile mwendece wangu Epeneto, mono yo mulongozi mu Asiya kumwihuwila Kilisito. 6 Munamusizaje na Malyamu mono yetuma u mulimo ko wuhidimbazi ku soko yenyu. 7 Kanyhi mulamu kuli Andeloniko na Yuniya, iwayangu wono cadindilanwa hamonga nawo mu jela, wene wamanyice muno muli iwatumwa, kanyhi wene wanongolela kuwa Wakilisito. 8 Mulamu wangu kuli Amupiliyato, mwendece wangu muli Kilisito. 9 Mulamu kuli Ulubano, u mwitumami muyangu mu witumami wa Kilisito, mulamu wangu kanyhi kuli wendece wangu Sitakusi. 10 Munamusizaje Apele, mono u wihuwilo wakwe muli Kilisito wakondya kusikamywa. Nghuwalamusa wose wono wali mu nyumba mwa Alisitabulo. 11 Mulamu kuli ndugu yangu Helodiyasi. Muwalamuse wose wa mu nyumba ya Meliciso wono wali muli Muwaha. 12 Munamusizaje wa Telufena na Telufosa, wono wakwituma muli Muwaha, no mwendece wangu Pelisi, mono yetuma u mulimo ku soko yo Muwaha. 13 Mumulamusaje Lufo, u mupiligazi muno mu mulimo wo Muwaha, hamonga no nyina, mono nane, yaya. 14 Mumulamuse na Asunikeleto, Felegoni. Heleme, Patelobasi, Helemasi ne wandugu zetu wono wali kuko. 15 Munamusize Filologo na Yuliya, Neleyusi, no lumbulye, na Olumipasi, hamonga ne wanhu wose wo Mulungu wono wena nawo. 16 Mwilamusizaje nyenye wose mu citanjilo co wendo. Mulamu kuli’nye wono wukulawa kuli makanisa gose ga Kilisito. 17 Ale nghumunenenyi wandugu zangu, muwalangaje wono wakuleta matemanuko ne vikobazo vyo kuwagwisa wanji, cinyume ce mejizo gono mwejizwa, muwelegaje iwanhu wawo. 18 Hambi iwanhu wono wenha wawo, nha si wakumwitumamila Mutwa wetu Kilisito, langa wakuzitumamila izinda zawo weneco du. Kanyhi so zinghani zawo, no wuganule wawo wo wupepeleze, wakuwa kuwakonga iwanhu we zinhumbula zimhelu mhelu. 19 Hambi wose nha wakondya kuhulika ze cihuliko cenyu, na yo soko ye nyemo yangu. Ninga nghumulombenyi mweze muli wasugu kuli zinghani ziswanu, kanyhi mulece kuwa na yilema lyo lyose kuli izimbi. 20 Nayo u Mulungu mono yo mwamulizo wo mulamu, sikocela kumuponda Setani hasi ye migulu yenyu. Ilihewa lyo Mutwa, wetu Yesu Kilisito, liwezane nanye. 21 Timoteyo u mwitumami muyangu, yakumulamusenyi, nha vivyo na Lukiya na Yasoni, na Sosipateli, wandugu zangu, wakumulamusenyi. 22 Ane Telitiyo mono nyandice i baluwa yiyi, nghumulamusizenyi muli Muwaha. 23 Gayo mucemezi wangu, hamonga ne likanisa lyose lyono litang’anililaga kwakwe, yakumulamusenyi. Elasito u mutunza zisawo wa mwi’tumbi lili, hamonga na Kwalito u ndugu, wakumulamusenyi. [ 24 Ilihewa lyo Mutwa wetu Yesu Kilisito liwezane nanye wose. Heya.] 25 Alenyi luno cimukumye u Mulungu! U Mwene kosuma kumusikamizizyenyi mu Luganuzi Luswanu lululya, lono naluganula muli zinghani za Yesu Kilisito, na mu nghani ayilya ye cinyele ye mbeka, yono yali hundikwe mu ndelo nyinji zono zapuluta. 26 Ninga aluno, imbeka yiyo yakondya kugubulwa mu nzila ye Mandiko ge wawizi, na so lilajilizo lyo Mulungu we cibitilila, yakondya kulajilwa kuli makungugo gose, ho wose wasume kwihuwila no kuwa na cihuliko. 27 Kuli Mulungu mono yo munya mahala yali wene, lweze lukumyo muli Yesu Kilisito, cibitilila ne cibitilila! Heya.